ಸೌತ್ ಕೆನರಾವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ೧೩.೦೦ ಡಿಗ್ರಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ೭೫.೪೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪೂರ್ವ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ರೇಖಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತು ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಮಂಗಳೂರು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ವೈವಿದ್ಧ್ಯಮಯ ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ತುಳು, ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ,ಮರಾಠಿ,ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವವರು ಸೌಹಾರ್ದವಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಂದೆ ತುಳು-ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ, ಮಲೆಯಾಳಂ ಮಾತನಾಡುವ ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೇರಳಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಅಮಿನ್ ದೀವಿ ದ್ವೀಪ ವನ್ನು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಮಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯು  ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .

ಸೌತ್ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಾರ್ಥ್ ಕೆನರಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಕೂರ್ಗ್ ರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಸೌತ್ ಕೆನರಾವು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ( ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ ) ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ (ಇದನ್ನುಮಲಯಾಳಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
೧೭೯೯ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಸೌತ್ ಕೆನರಾವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆನರಾ ಜೊತೆಗೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು.೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ, ಕೆನರಾವನ್ನು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕೆನರಾವನ್ನು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ತಾಲೂಕುಗಳು 

ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಆರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು:

 ಅಮಿಂಡಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳು ( ಲಕಾಡಿವ್ಸ್ ) (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ:  )
 ಕುಂದಾಪುರ (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ:  ; ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ: ಕುಂದಾಪುರ)
 ಕಾಸರಗೋಡು (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ:  ; ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ: ಕಾಸರಗೋಡು)
 ಮಂಗಳೂರು (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ:  ; ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ: ಮಂಗಳೂರು)
 ಉಡುಪಿ (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ:  ; ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ: ಉಡುಪಿ)
 ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ:  ; ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ: ಪುತ್ತೂರು)

ಆಡಳಿತ 
ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೂರು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು:

 ಕುಂದಾಪುರ ಉಪವಿಭಾಗ: ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕುಗಳು
 ಮಂಗಳೂರು ಉಪವಿಭಾಗ: ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಅಮಿಂಡಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳು
 ಪುತ್ತೂರು ಉಪವಿಭಾಗ: ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುಗಳು.

ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ಎರಡು ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 

ಸೌತ್ ಕೆನರಾ ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೭,೪೮,೯೯೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅವರಲ್ಲಿ ೭೬.೫೮% ಹಿಂದೂಗಳು, ೧೪.೩೧% ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ೮.೮೫% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು.  ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ತುಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೪೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು, ನಂತರ ಮಲಯಾಳಂ ೨೪ ಪ್ರತಿಶತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ೧೭ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ೧೩ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 1901 ರಲ್ಲಿ, ಸೌತ್ ಕೆನರಾ ದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ ೧೦೯/ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಗೆ ಆಗಿತ್ತು

೧೯೦೮ರ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಸೌತ್ ಕೆನರಾವನ್ನು, ತಂಜಾವೂರು ಮತ್ತು ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ. 

ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಬಿಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಬಂಟರು . ಸೌತ್ ಕೆನರಾದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು (ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೨%) ರಿದ್ದು,ಇದು ತಂಜಾವೂರು ಮತ್ತು ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜತೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 

ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ತುಳುವರು ( ಬಂಟರು, ಬಿಲ್ಲವರು, ಮೊಗವೀರರು, ತುಳುಗೌಡರು, ಕುಲಾಲರು, ದೇವಾಡಿಗರು, ಬ್ಯಾರಿಗಳು, ಜೋಗಿಗಳು ) ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕಿನ ಮಲೆಯಾಳಿಗಳು ( ನಂಬೂದಿರಿಗಳು, ನಾಯರ್‌ಗಳು, ತಿಯ್ಯಗಳು, ಮಾಪ್ಪಿಲರು ಇತ್ಯಾದಿ). ಮೊದಲು ನೆಲೆಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾನಿಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇತರರು ಶಿವಳ್ಳಿ, ಸಾರಸ್ವತ, ಹವ್ಯಕ, ಕೋಟಾ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು, ಮಹಾರರು, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ( ಕೊರಗರು ).

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ
 ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ
 ಮಂಗಳೂರು
 ಉಡುಪಿ
 ಕಾಸರಗೋಡು
 ಅಮಿಂದಿವಿ
 ಪುತ್ತೂರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Kamat.com ನಿಂದ ವಿಕಾಸ್ ಕಾಮತ್ ಅವರಿಂದ ಸೌತ್ ಕೆನರಾ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಇತಿಹಾಸ
saut kènarāvu briṭiṣ iṃḍiyāda madrās prèsiḍènsiya òṃdu jillèyāgittu. idu 13.00 ḍigri uttara mattu 75.40 ḍigri pūrva akṣāṃśa, rekhāṃśagaḻalli sthita vāgidè. idu kāsaragoḍu mattu uḍupi hāgū suttu muttalina pradeśavannòḻagòṃḍu maṃgaḻūru keṃdra sthānadallittu. idu madrās prèsiḍènsiya vaividdhyamaya bhāṣā pradeśavāgittu.illi tuḻu, malayāḻaṃ, kannaḍa, kòṃkaṇi,marāṭhi,urdu mattu byāri bhāṣèyannāḍuvavaru sauhārdavāgi badukiddārè. ī pradeśavannu muṃdè tuḻu-kannaḍa mātanāḍuva dakṣiṇa kannaḍavannu karnāṭakakkè, malèyāḻaṃ mātanāḍuva kāsaragoḍu pradeśavannu keraḻakkè, mattu amin dīvi dvīpa vannu lakṣadvīpa samūhakkè 1956ralli pratyekisi serisalāyitu.

bhūgoḻaśāstra 
maṃgaḻūru jillèya āḍaḻita keṃdravāgittu. jillèyu  vistīrṇavannu hòṃdidè .

saut kènarā jillègè uttarakkè nārth kènarā, pūrvakkè maisūru rājya, āgneyakkè kūrg rājya, dakṣiṇakkè malabār jillè mattu paścimakkè arebiyan samudradiṃda gaḍiyāgidè. saut kènarāvu madrās prèsiḍènsiya paścima karāvaḻiyalli ( malabār karāvaḻi ) malabār jillèyòṃdigè (idannumalayāḻaṃ jillè èṃdū karèyalāguttadè) èraḍu jillègaḻalli òṃdāgidè.

itihāsa 
1799ra nālkane maisūru yuddhadalli ṭippu sultānana solina naṃtara saut kènarāvannu briṭiṣ īsṭ iṃḍiyā kaṃpaniyu svādhīnapaḍisikòṃḍitu mattu uttara kènarā jòtègè madrās prèsiḍènsiyalli kènarā jillèyannu racisitu.1859ralli, kènarāvannu uttara mattu dakṣiṇa èṃba èraḍu jillègaḻāgi viṃgaḍisalāyitu. uttara kènarāvannu bāṃbè prèsiḍènsigè vargāyisalāyitu mattu dakṣiṇavannu madrās uḻisikòṃḍitu.

tālūkugaḻu 

jillèyannu āru tāllūkugaḻāgi viṃgaḍisalāgittu:

 amiṃḍivi dvīpagaḻu ( lakāḍivs ) (vistīrṇa:  )
 kuṃdāpura (vistīrṇa:  ; pradhāna kacheri: kuṃdāpura)
 kāsaragoḍu (vistīrṇa:  ; keṃdra kacheri: kāsaragoḍu)
 maṃgaḻūru (vistīrṇa:  ; pradhāna kacheri: maṃgaḻūru)
 uḍupi (vistīrṇa:  ; keṃdra kacheri: uḍupi)
 uppinaṃgaḍi (vistīrṇa:  ; keṃdra kacheri: puttūru)

āḍaḻita 
jillèyannu jillādhikāriyòbbaru āḍaḻita naḍèsuttiddaru. anukūlakkāgi, jillèyannu mūru upavibhāgagaḻāgi viṃgaḍisalāgittu:

 kuṃdāpura upavibhāga: kuṃdāpura mattu uḍupi tālūkugaḻu
 maṃgaḻūru upavibhāga: maṃgaḻūru mattu amiṃḍivi dvīpagaḻu
 puttūru upavibhāga: uppinaṃgaḍi mattu kāsaragoḍu tālūkugaḻu.

jillèyu maṃgaḻūru mattu uḍupiya èraḍu purasabhègaḻannu hòṃdittu.

janasaṃkhyāśāstra 

saut kènarā 1951 ralli òṭṭu 17,48,991 janasaṃkhyèyannu hòṃdittu, avaralli 76.58% hiṃdūgaḻu, 14.31% musliṃ mattu 8.85% kriściyannaru.  hèccu vyāpakavāgi mātanāḍuva bhāṣè tuḻu janasaṃkhyèya 40 pratiśatadaṣṭu mātṛbhāṣèyāgittu, naṃtara malayāḻaṃ 24 pratiśata janasaṃkhyèya mātṛbhāṣèyāgidè. òṭṭu janasaṃkhyèya sumāru 17pratiśatadaṣṭu janaru kannaḍa mātanāḍuttārè. janasaṃkhyèya sumāru 13 pratiśatadaṣṭu janaru kòṃkaṇiyannu tamma mātṛbhāṣèyāgi mātanāḍuttārè. 1901 ralli, saut kènarā da janasaṃkhyā sāṃdratè 109/ cadara ki.mī gè āgittu

1908ra iṃpīriyal gèjèṭiyar āph iṃḍiyāvu saut kènarāvannu, taṃjāvūru mattu gaṃjāṃ jillègaḻòṃdigè, brāhmaṇaru hèccu iruva madrās prèsiḍènsiya mūru jillègaḻāgi paṭṭimāḍidè. 

bahupālu janaru billavaru mattu baṃṭaru . saut kènarādalli madrās prèsiḍènsiya yāvude jillègaḻigiṃta hèccina brāhmaṇaru (janasaṃkhyèya 12%) riddu,idu taṃjāvūru mattu gaṃjāṃ jillèya jatègè brāhmaṇaru hèccina saṃkhyèyallidda prāṃtyada mūru jillègaḻalli òṃdāgidè. 

ī pradeśada mūla mūlanivāsigaḻu tuḻuvaru ( baṃṭaru, billavaru, mògavīraru, tuḻugauḍaru, kulālaru, devāḍigaru, byārigaḻu, jogigaḻu ) mattu kāsaragoḍu tālūkina malèyāḻigaḻu ( naṃbūdirigaḻu, nāyar‌gaḻu, tiyyagaḻu, māppilaru ityādi). mòdalu nèlèsida brāhmaṇaru mukhyavāgi sthānikakkè seridavaru mattu āddariṃda avarannu tuḻu brāhmaṇaru èṃdu karèyalāyitu. itararu śivaḻḻi, sārasvata, havyaka, koṭā upavibhāgagaḻu, mahāraru, guḍḍagāḍu buḍakaṭṭugaḻu ( kòragaru ).

saha noḍi 

 dakṣiṇa kannaḍa
 kāsaragoḍu jillè
 maṃgaḻūru
 uḍupi
 kāsaragoḍu
 amiṃdivi
 puttūru

ullekhagaḻu

hèccina oduvikè

bāhya kòṃḍigaḻu 

 Kamat.com niṃda vikās kāmat avariṃda saut kènarā

dakṣiṇa kannaḍa jillè
briṭīṣ sāmrājya
itihāsa
ಸೌತ್ ಕೆನರಾ