ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ ( ತುಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಪ್ಪನನಕಟ್ಟೆ/ಹಂಪನ್ ಕಟ್ಟೆ/ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ/ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಝೇಂಕರಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1920 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ‘ಅಪ್ಪನಕಟ್ಟೆ’. 1900 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 'ಬಾವಿ' ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಪೂಜಾರಿ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಪ್ಪಣ್ಣನಕಟ್ಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮಂಗಳೂರು ಕೇಂದ್ರ 
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು 1907 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಗಳೂರು ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಆರಂಭದ ಸ್ಥಳವೂ ಆಗಿತ್ತು. ನಗರವು ಎರಡು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ (ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ( ಕಂಕನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ). ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಹಾಸನದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹಾಸನದ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಮೇ 2006 ರಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಮಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಕ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಕ ಮುಂಬೈಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗಗಳು 

 1. ಸೇವಾ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ : ಈ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿಯ ನೆಹರು ಮೈದಾನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿ, ಕುಂದಾಪುರ, ಕೊಲ್ಲೂರು, ಕಾಸರಗೋಡು, ಪುತ್ತೂರು, ಕಾರ್ಕಳ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮುಂತಾದ ಮಂಗಳೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಖಾಸಗಿ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಶಟಲ್ ಬಸ್‌ಗಳು ಈ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಿ ಸಿ ರೋಡ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ತೂರಿಗೆ ಕೆಲವು ಕೆ ಎಸ್ ಆರ್ ಟಿ ಸಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
 2. ನಗರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಈಗ ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲುಗಳು ಕಂಕನಾಡಿಯಲ್ಲಿ (ಈಗ ಮಂಗಳೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಅವರು ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಠಾಣೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
 3. ಟೌನ್ ಹಾಲ್ : ಈ ಸಭಾಂಗಣವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತುಳು ನಾಟಕಗಳು, ಬ್ಯಾರಿ ನಾಟಕಗಳು, ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು, ರೋಟರಾಕ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
 4. ಆರ್ ಟಿ ಒ : ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿ
 5. ನೆಹರು ಮೈದಾನ : ಈ ಆಟದ ಮೈದಾನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಜನರು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೈದಾನವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ರ್ಯಾಲಿಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ / ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಸರ್ಕಸ್, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 6. ಡಿ ಸಿ & ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಛೇರಿ
 7. ಪಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಡಿ ( ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ )
 8. ಕೇಂದ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
 9. ಸಿಟಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ: ಇದು ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಮಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳಿವೆ.

ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು 

 1. ವೆನ್ಲಾಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ: ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ.
 2. ಲೇಡಿ ಗೊಸ್ಚೆನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ

ಚಿತ್ರಗಳು

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 

 1. ಮಿಲಾಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು
 2. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು
 3. ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸಮೂಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
 4. ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು
 5. ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಶಾಲೆ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು 

 1. ಶರವು ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
 2. ಕುದ್ರೋಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
 3. ಮಿಲಾಗ್ರೀಸ್ ಚರ್ಚ್
 4. ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚರ್ಚ್
 5. ಈದ್ಘಾ ಮಸೀದಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ.
 6. ನೂರ್ ಮಸೀದಿ

ವಿರಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳಗಳು 

 1. ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಪಾರ್ಕ್
 2. ಟೌನ್‌ಹಾಲ್ ಪಾರ್ಕ್
 3. ನೆಹರೂ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾರ್ಕ್
 4. ನೆಹರು ಮೈದಾನ (ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ)
 5. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟಾಕೀಸ್
 6. ಸಿಟಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಹಿಲ್
 7. ಐಡಿಯಲ್ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಪಾರ್ಲರ್
 8. ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಮಾಲ್
 9. ಸಿನೆಪೊಲಿಸ್ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್

ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು
haṃpanakaṭṭè ( tuḻu mattu kannaḍadalli 'haṃpanakaṭṭè' èṃdu uccarisalāguttadè) karnāṭakada maṃgaḻūru nagarada keṃdravāgidè. haṃpanakaṭṭèyannu happananakaṭṭè/haṃpan kaṭṭè/haṃpanakaṭṭè/haṃpanakaṭṭè èṃdū karèyuttārè. hèccina sārvajanika upayuktatègaḻu illivè mattu ī pradeśavu nagaradalli hèccu jheṃkarisuva vāṇijya caṭuvaṭikèyannu hòṃdidè. 1920 ralli briṭiṣariṃda haṃpanakaṭṭè èṃdu hèsarisalāyitu. idara mūla hèsaru ‘appanakaṭṭè’. 1900 ra sumārigè ī pradeśadalli 'bāvi' nirmisida appaṇṇa pūjāri èṃba vyaktiya hèsarannu iḍalāyitu, āddariṃda idannu appaṇṇanakaṭṭè èṃdu karèyalāyitu. ā dinagaḻalli tanna èttina gāḍi ityādigaḻannu tinnisi viśrāṃti tègèdukòḻḻuttiddaru.

maṃgaḻūru keṃdra 
maṃgaḻūrinalli railu saṃparkavannu 1907 ralli sthāpisalāyitu. maṃgaḻūru bhāratada ati uddada railu mārgada āraṃbhada sthaḻavū āgittu. nagaravu èraḍu railu nildāṇagaḻannu hòṃdidè, maṃgaḻūru sèṃṭral (haṃpanakaṭṭèyalli) mattu maṃgaḻūru jaṃkṣan ( kaṃkanāḍiyalli ). paścima ghaṭṭagaḻa mūlaka nirmisalāda mīṭar gej railu mārgavu maṃgaḻūrannu hāsanadiṃda saṃparkisuttadè. maṃgaḻūriniṃda hāsanada mūlaka bèṃgaḻūrigè saṃparka kalpisuva brāḍ gej ṭryāk annu me 2006 ralli saraku sāgaṇègè ḍisèṃbar 2007 ralli prayāṇikara saṃcārakkè tèrèyalāyitu. maṃgaḻūru dakṣiṇa railvè mūlaka cènnaigè mattu kòṃkaṇa railvè mūlaka muṃbaigè saṃparka hòṃdidè.

haṃpanakaṭṭèya pramukha sthaḻagaḻu ī kèḻaginaṃtivè

sārvajanika upayogagaḻu 

 1. sevā bas nildāṇa : ī bas nildāṇavu sṭeṭ byāṃk baḻiya nèharu maidānada pakkadallidè. uḍupi, kuṃdāpura, kòllūru, kāsaragoḍu, puttūru, kārkaḻa, mūḍubidirè, śivamògga muṃtāda maṃgaḻūru suttamuttalina vividha sthaḻagaḻigè èllā khāsagi cālanèyalliruva èks‌près mattu śaṭal bas‌gaḻu ī bas nildāṇadiṃda prāraṃbhavāguttavè. bi si roḍ mattu puttūrigè kèlavu kè ès ār ṭi si bassugaḻu illiṃda prāraṃbhavāguttavè.
 2. nagara railu nildāṇa : ī nildāṇavannu īga maṃgaḻūru sèṃṭral sṭeṣan èṃdu karèyalāguttadè. maṃgaḻūrannu āraṃbhisuva èllā railugaḻu ī nildāṇadiṃda prāraṃbhavāguttavè. maṃgaḻūrina mūlaka hāduhoguva railugaḻu kaṃkanāḍiyalli (īga maṃgaḻūru jaṃkṣan èṃdu karèyalāguttadè) mātra nilluttavè. avaru maṃgaḻūru sèṃṭral ṭhāṇègè baruvudilla.
 3. ṭaun hāl : ī sabhāṃgaṇavu mukhyavāgi tuḻu nāṭakagaḻu, byāri nāṭakagaḻu, yakṣagānagaḻu, roṭarākṭ klab‌na kāryakramagaḻu, bhāra èttuva cāṃpiyan‌śip‌gaḻaṃtaha vividha sāṃskṛtika caṭuvaṭikègaḻannu āyojisuttadè.
 4. ār ṭi ò : prādeśika sārigè kaceri
 5. nèharu maidāna : ī āṭada maidānavu sārvajanikarigè muktavāgidè. janaru èllā rītiya āṭagaḻannu āḍuttārè. ī maidānavannu rājakīya ryāligaḻu, svātaṃtrya dina / gaṇarājyotsavada mèravaṇigègaḻu, sarkas, pradarśanagaḻu ityādigaḻigè baḻasalāguttadè.
 6. ḍi si & myājisṭreṭ kacheri
 7. pi ḍablyū ḍi ( lokopayogi ilākhè )
 8. keṃdra mārukaṭṭè
 9. siṭi sèṃṭral laibrari: idu seṃṭ alośiyas kālejigè samīpadallidè. ī graṃthālayavannu maṃgaḻūru mahānagara pālikè naḍèsuttidè. maṃgaḻūrinalli nagara keṃdra graṃthālayakkè halavāru śākhègaḻivè.

āspatrègaḻu 

 1. vènlāk āspatrè: idu dakṣiṇa kannaḍa jillèyalli rājya sarkāradiṃda naḍèsalpaḍuttiruva atidòḍḍa āspatrèyāgidè.
 2. leḍi gòscèn āspatrè

citragaḻu

śaikṣaṇika saṃsthègaḻu 

 1. milāgrès pri-yūnivarsiṭi kāleju
 2. yūnivarsiṭi kāleju
 3. seṃṭ alośiyas samūha saṃsthègaḻu
 4. kastūrbā vaidyakīya kāleju
 5. milāgris śālè

dhārmika sthaḻagaḻu 

 1. śaravu mahāgaṇapati devasthāna
 2. kudroḻi devasthāna
 3. milāgrīs carc
 4. seṃṭ alośiyas carc
 5. īdghā masīdi, ṭippu sultān nirmisida.
 6. nūr masīdi

virāmakkāgi sthaḻagaḻu 

 1. ṭyāgor pārk
 2. ṭaun‌hāl pārk
 3. nèharū maidānada baḻi kārpòreṣan byāṃk pārk
 4. nèharu maidāna (krīḍègāgi)
 5. sèṃṭral ṭākīs
 6. siṭi sèṃṭral laibrari, laiṭ haus hil
 7. aiḍiyal ais krīm pārlar
 8. siṭi sèṃṭar māl
 9. sinèpòlis malṭiplèks

bhaugoḻika sthaḻa

ullekhagaḻu 

maṃgaḻūrinalliruva sthaḻagaḻu
ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ