ಲಾಚರ್ ಸೀ (  ), ಇದನ್ನು ಲೇಕ್ ಲಾಚ್ ಅಥವಾ ಲಾಚ್ ಲೇಕ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ೨ ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಕ್ಯಾಲ್ಡೆರಾ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೊಬ್ಲೆಂಜ್ ನಿಂದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ  ಸುಮಾರು ೨೪ ಕಿ.ಮೀ, ((ಬಾನ್)) ೩೭ ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಂಡರ್ನಾಚ್ ನಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಐಫೆಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಐಫೆಲ್ ಒಳಗೆ ಪೂರ್ವ ಐಫೆಲ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೧ ರ ಪಿನಾಟುಬೊ ಸ್ಫೋಟದಂತೆಯೇ ೬ ರ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಕ ಸೂಚ್ಯಂಕದೊಂದಿಗೆ (VEI) ಸುಮಾರು ೧೩,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ಲಿನಿಯನ್ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಸರೋವರವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.      ಸರೋವರದ ಆಗ್ನೇಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೊಫೆಟ್ಟಾಸ್‌ನಂತೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯು ಸುಪ್ತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಸರೋವರವು ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ದಂಡೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಲಾವಾವನ್ನು ಗಿರಣಿ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿ  ರೋಮನ್ ಅವಧಿಯಿಂದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ರುಬ್ಬಲು ಕಬ್ಬಿಣದ ರೋಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವವರೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕ್ವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಮಾರಿಯಾ ಲಾಚ್ ಅಬ್ಬೆ ( ) ಇದೆ. ಇದನ್ನು ೧೦೯೩ರಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್‌ನ ಲಾಚ್‌ನ ಹೆನ್ರಿ II ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ರೈನ್‌ನ ಮೊದಲ ಕೌಂಟ್ ಪ್ಯಾಲಟೈನ್, ಅವರು ಪೂರ್ವ ಸರೋವರದ ಮೇಲಿರುವ ಮಠದ ಎದುರು ತಮ್ಮ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಸರೋವರವು ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ೧೧೭೦ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಅಗೆದ ಸುರಂಗದಿಂದ ಬರಿದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೧೫೨-೧೧೭೭ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಠದ ಮಠಾಧೀಶರಾದ ಫುಲ್ಬರ್ಟ್  ಅವರು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ಫೋಟ 
ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸೆನೊಜೊಯಿಕ್ ರಿಫ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಫಲಕಗಳ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದು ಹಿಮನದಿಗಳ ಚಲನೆಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಫೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. 

ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲಾಚರ್ ಸೀನ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಫೋಟಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಿದವು. ಶಿಲಾಪಾಕವು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು, ಅದು ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಫೋಟಿಸಿತು, ಇದರ ಚಿಮ್ಮುವಿಕೆ ಬಹುಶಃ ೩೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.  ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಹಲವಾರು ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇದು ಹತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಜಿಗುಟಾದ ಟೆಫ್ರಾದಿಂದ ಆವರಿಸುವ ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಳಿಯ ಬಳಿ, ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಐವತ್ತು ಮೀಟರ್ ದಪ್ಪವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅವು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಮೀಟರ್ ದಪ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಅರವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ನಲವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಶವಾಯಿತು.  ಅಂದಾಜು ೬ ಕಿಮೀ   ಶಿಲಾಪಾಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದುದರಿಂದ  ಸುಮಾರು ೧೬ ಘನ ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ಲಾವಾ( ಟೆಫ್ರಾ)ವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ 'ದೊಡ್ಡ' ಪ್ಲಿನಿಯನ್ ಸ್ಫೋಟವು ೬ ರ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಕ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (VEI) ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಲಾವಾ( ಟೆಫ್ರಾ) ಪ್ರವಾಹಗಳು ರೈನ್‌ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದವು. ಇದರಿಂದ ೧೪೦ ಚ.ಕೀ ನಷ್ಟು  ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವನ್ನು ಉಂಟಾಯಿತು.  ಸರೋವರದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮುರಿದಾಗ, ಏಕಾಏಕಿ ಪ್ರವಾಹವು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯಿತು, ಬಾನ್‌ನಷ್ಟು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು.  ೩,೦೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಧ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ವೀಡನ್‌ನಿಂದ ಪೋಲೆಂಡ್‌ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ಇದು ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲಿಯೋ ಪರಿಸರದ ಪದರಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಇದು ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರ 
ಸ್ಫೋಟದ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಶೀತ ಬೇಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಪರಿಸರದ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫೆಡರ್‌ಮೆಸರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿತು. ಸ್ಫೋಟದ ಮೊದಲು, ಅವರು ಈಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಮೇವು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬದುಕುವ ವಿರಳವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಜನರಾಗಿದ್ದರು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ರೈಡ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರ, ಥುರಿಂಗಿಯನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಶ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಫೆಡರ್‌ಮೆಸರ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ತುರಿಂಗಿಯನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಜನವಾಯಿತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನೈಋತ್ಯ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಎರಡು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದ ಬ್ರೊಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಯುರೋಪಿನ ಪರ್ಸ್ಟುನಿಯನ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಫೆಡರ್‌ಮೆಸರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಉಪಕರಣ ತಯಾರಿಕೆ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಬ್ರೊಮ್ಮೆ. ರೈಡ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  ಈ ಕುಸಿತವು ಲಾಚರ್ ಸೀ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಡಚಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. 

ಲಾಚರ್ ಸೀ ಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕೊನೆಯ ಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಗರಿಷ್ಟ ಅಂತ್ಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ತಂಪಾಗುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯು ಯಂಗರ್ ಡ್ರೈಯಾಸ್‌ಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಂಗರ್ ಡ್ರೈಯಾಸ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸುಧಾರಿತ ಡೇಟಿಂಗ್, ಇದು ಸ್ಫೋಟದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ, ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಲಾಚರ್ ಸೀನಿಂದ ಅಳೆಯಲಾದ 10 ಇತ್ತೀಚಿನ ನೋಂದಾಯಿತ ಭೂಕಂಪನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಿರಂತರ ಈವೆಂಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನ
 
 ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್ ಇಮ್ ರೀಂಟಲ್ (ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾನ್ಸ್-ಉಲ್ರಿಚ್ ಸ್ಮಿಂಕೆ)
 ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೆನ್ಸ್ಚ್, etal.: ಆಳವಾದ ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದ ಭೂಕಂಪಗಳು ಲಾಚರ್ ಸೀ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಕೆಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮ್ಯಾಗ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ (ಐಫೆಲ್, ಜರ್ಮನಿ). ಜಿಯೋಫಿಸ್. J. ಇಂಟ್ (2019) 216, 2025–2036 doi:10.1093/gji/ggy532
 ಮೈಕೆಲ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಫೋರ್ಸ್ಟರ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಸಿರೊಕೊ: ಕಳೆದ 500,000 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐಫೆಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆ: ELSA-ಟೆಫ್ರಾ-ಸ್ಟಾಕ್. ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಬದಲಾವಣೆ (2016) (PDF)

ಸರೋವರಗಳು
ಯುರೋಪ್
ಭೂಗೋಳ
lācar sī (  ), idannu lek lāc athavā lāc lek èṃdū karèyuttārè, idu 2 ki.mī vyāsavannu hòṃdiruva jvālāmukhi kyālḍèrā sarovaravāgidè. idu kòblèṃj niṃda vāyuvyakkè  sumāru 24 ki.mī, ((bān)) 37 ki.mī dakṣiṇakkè āṃḍarnāc niṃda 8 ki.mī. paścimadallidè. idu aiphèl parvata śreṇiyallidè. dòḍḍa jvālāmukhi aiphèl òḻagè pūrva aiphèl jvālāmukhi kṣetrada bhāgavāgidè. 1991 ra pināṭubò sphoṭadaṃtèye 6 ra jvālāmukhi sphoṭaka sūcyaṃkadòṃdigè (VEI) sumāru 13,000 varṣagaḻa hiṃdè pliniyan sphoṭadiṃda sarovaravu rūpugòṃḍitu.      sarovarada āgneya tīradalli mòphèṭṭās‌naṃtè jvālāmukhi visarjanèyu supta jvālāmukhiya saṃketagaḻāgivè.

vivaraṇè 
sarovaravu aṃḍākārada ākāradallidè mattu èttarada daṃḍègaḻiṃda āvṛtavāgidè. lāvāvannu giraṇi kallugaḻāgi  roman avadhiyiṃda dhānyavannu rubbalu kabbiṇada rolar‌gaḻannu paricayisuvavarègè upayogisalāguttittu. idakkāgi ā kāladiṃdalū kvāri māḍalāguttittu. 

paścima bhāgadalli bènèḍikṭain māriyā lāc abbè ( ) idè. idannu 1093ralli haus āph laksèṃbarg‌na lāc‌na hènri II sthāpisidaru, rain‌na mòdala kauṃṭ pyālaṭain, avaru pūrva sarovarada meliruva maṭhada èduru tamma koṭèyannu hòṃdiddaru.

sarovaravu yāvude naisargika hòraharivannu hòṃdilla ādarè 1170 kkiṃta mòdalu agèda suraṃgadiṃda baridāgidè mattu naṃtara halavāru bāri punarnirmisalpaṭṭidè. idannu 1152-1177 ra avadhiyalli maṭhada maṭhādhīśarāda phulbarṭ  avaru idannu nirmisiddārèṃdu naṃbalāgidè.idannu avara hèsariniṃdale karèyalāguttidè.

sphoṭa 
jarmaniyallina jvālāmukhiyannu lakṣāṃtara varṣagaḻa hiṃdè kaṃḍuhiḍiyabahudu, idu yuropiyan sènòjòyik riphṭ sisṭamna abhivṛddhi paḍisiruvudariṃda sādhyavāgidè. idu āphrikan mattu yureṣiyan phalakagaḻa naḍuvina gharṣaṇèyiṃda uṃṭāyitu. ādarè idu himanadigaḻa calanègè  saṃbaṃdhisida sphoṭagaḻalli keṃdrīkṛtavāgidè. 

vasaṃta ṛtuvina kònèyalli athavā besigèya āraṃbhadalli naḍèda lācar sīna āraṃbhika sphoṭagaḻu nālku kilomīṭar dūrada maragaḻannu nèlasamagòḻisidavu. śilāpākavu melmaigè òṃdu mārgavannu tèrèyitu, adu sumāru hattu gaṃṭègaḻa kāla sphoṭisitu, idara cimmuvikè bahuśaḥ 35 kilomīṭar èttaravannu taluputtadè.  ī caṭuvaṭikèyu halavāru vāragaḻu athavā tiṃgaḻugaḻavarègè muṃduvarèyitu. pariṇāmavāgi idu hattu kilomīṭar‌gaḻaṣṭu dūradalliruva kaṇivègaḻannu jiguṭāda ṭèphrādiṃda āvarisuva pairoklāsṭik pravāhagaḻannu utpādisuttadè. kuḻiya baḻi, nikṣepagaḻu aivattu mīṭar dappavannu taluputtavè mattu aidu kilomīṭar dūradalli avu innū hattu mīṭar dappavannu hòṃdiruttavè. īśānyakkè sumāru aravattu kilomīṭar mattu āgneyakkè nalavattu kilomīṭar dūrada èllā sasyagaḻu mattu prāṇigaḻu nāśavāyitu.  aṃdāju 6 kimī   śilāpāka hòrahòmmidudariṃda  sumāru 16 ghana ki.mī naṣṭu lāvā( ṭèphrā)vannu utpādisuttadè.  ī 'dòḍḍa' pliniyan sphoṭavu 6 ra jvālāmukhi sphoṭaka sūcyaṃkavannu (VEI) hòṃdittu.

sphoṭadiṃda lāvā( ṭèphrā) pravāhagaḻu rain‌ nadigè aṇèkaṭṭu kaṭṭidavu. idariṃda 140 ca.kī naṣṭu  dòḍḍa sarovaravannu uṃṭāyitu.  sarovarada aṇèkaṭṭu muridāga, ekāeki pravāhavu kèḻakkè hariyitu, bān‌naṣṭu dūrada pradeśagaḻannu muḻugisibiṭṭitu.  3,00,000 cadara kilomīṭar‌giṃtalū hèccu pradeśadalli ī pravāhavannu gurutisalāgidè, idu madhya phrāns‌niṃda uttara iṭaliyavarègè mattu dakṣiṇa svīḍan‌niṃda polèṃḍ‌varègè vyāpisidè, idu pradeśadādyaṃta purātattva śāstrada mattu pyāliyo parisarada padaragaḻa kālānukramada paraspara saṃbaṃdhakkè idu amūlya sādhanavāgidè.

sphoṭada naṃtara 
sphoṭada vyāpaka pariṇāmagaḻu sīmitavāgiddavu, halavāru varṣagaḻa śīta besigègaḻu mattu jarmaniyalli èraḍu daśakagaḻavarègè parisarada aḍètaḍègaḻu uṃṭādavu. ādāgyū, phèḍar‌mèsar saṃskṛti èṃdu karèyalpaḍuva sthaḻīya janara jīvanavu astavyastagòṃḍitu. sphoṭada mòdalu, avaru īṭigaḻu mattu billugaḻu mattu bāṇagaḻannu baḻasi, mevu mattu beṭèyāḍuva mūlaka badukuva viraḻavāgi haraḍida janarāgiddaru. purātattva śāstrajña phèliks raiḍ prakāra, sphoṭada naṃtara, thuriṃgiyan jalānayana pradeśada nāśa hèccu pariṇāma bīritu. phèḍar‌mèsar ākramisikòṃḍiruva turiṃgiyan jalānayana pradeśavu bahumaṭṭigè nirjanavāyitu èṃdu toruttadè, ādarè naiṛtya jarmani mattu phrāns‌nalli janasaṃkhyèyu hèccāyitu. èraḍu hòsa saṃskṛtigaḻu, dakṣiṇa skyāṃḍineviyāda bròmmè mattu īśānya yuropina parsṭuniyan hòrahòmmidavu. ī saṃskṛtigaḻu phèḍar‌mèsar‌giṃta kaḍimè maṭṭada upakaraṇa tayārikè kauśalyagaḻannu hòṃdiddavu, adarallū nirdiṣṭavāgi billu mattu bāṇada taṃtrajñānavannu kaḻèdukòṃḍiruva bròmmè. raiḍ avara dṛṣṭiyalli  ī kusitavu lācar sī jvālāmukhiyiṃda uṃṭāda aḍacaṇèya pariṇāmavāgidè. 

lācar sī sphoṭada samayakkè hòṃdikèyāguva kònèya gleśiyal gariṣṭa aṃtyada samīpadalli jāgatika taṃpāguvikèya avadhiyu yaṃgar ḍraiyās‌gè saṃbhavanīya kāraṇavāgi sphoṭavannu carcisalāgidè.  ādāgyū, 2021 ralli prakaṭavāda yurop‌nalli yaṃgar ḍraiyās‌na prāraṃbhada sudhārita ḍeṭiṃg, idu sphoṭada sumāru 200 varṣagaḻa naṃtara prāraṃbhavāyitu èṃdu torisidè, idu saṃbhāvya kāraṇavèṃdu taḻḻihākitu.

saha noḍi 

 jarmaniyallina jvālāmukhigaḻa paṭṭi

ullekhagaḻu

hèccina oduvikè

bāhya kòṃḍigaḻu 

 lācar sīniṃda aḻèyalāda 10 ittīcina noṃdāyita bhūkaṃpana caṭuvaṭikègaḻa niraṃtara īvèṃṭ pradarśana
 
 apokyālips im rīṃṭal (kārnèliyā pārk mattu hyāns-ulric smiṃkè)
 mārṭin hènsc, etal.: āḻavāda kaḍimè āvartanada bhūkaṃpagaḻu lācar sī jvālāmukhiya kèḻagè naḍèyuttiruva myāgmyāṭik rīcārj annu bahiraṃgapaḍisuttavè (aiphèl, jarmani). jiyophis. J. iṃṭ (2019) 216, 2025–2036 doi:10.1093/gji/ggy532
 maikèl ḍablyū. phorsṭar, phrāṃk siròkò: kaḻèda 500,000 varṣagaḻalli aiphèl‌nallina jvālāmukhi caṭuvaṭikè: ELSA-ṭèphrā-sṭāk. jāgatika mattu grahagaḻa badalāvaṇè (2016) (PDF)

sarovaragaḻu
yurop
bhūgoḻa
ಲಾಚರ್ ಸೀ