ದಫ್ (lang-fa|دف)  ಡೇಯೆರೆ ಮತ್ತು ರಿಕ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇರಾನಿನ )  ಫ್ರೇಮ್ ಡ್ರಮ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ, ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾಲ್ಕನ್ನರು, ಬುಖಾರನ್ ಯಹೂದಿಗಳು, ಕಕೇಶಿಯನ್ನರು, ಕುರ್ದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಸಿಡೋನಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ . 

ದಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವಾಗಿದೆ   ಮತ್ತು 2006 ರಿಂದ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿ 1 qəpik ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು 1 ಮನಾತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನೋಟಿನ ಹಿಮ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.  

ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಲೋಹದಿಂದ ಕೂಡ ಮಾಡಿರಬಹುದು), ಜಿಂಗಲ್ಸ್ ಮತ್ತುಮೀನಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೆಳುವಾದ ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕ ತಲೆ  (ಅಥವಾ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ವಸ್ತು). ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿಯು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ - ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಡಾಫ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು. ಬಲಗೈ ಬೆರಳುಗಳು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಕದವರೊಂದಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು (ಬೆರಳು-ಸ್ನ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ) ಹಠಾತ್ತನೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ .

ಇತಿಹಾಸ 

ದಫ್‌ನ ಪಹ್ಲವಿ (ಪ್ರಾಚೀನ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆ) ಹೆಸರು ದಫ್ ಆಗಿದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಫ್‌ನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. 6-5ನೇ ಶತಮಾನದ BCE ಬೆಹಿಸ್ತೂನ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ದಫ್‌ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಸೂಫಿಸಂನ ಉದಯಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇರಾನಿನ ಸಂಗೀತ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಕವುಸಾಕನ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಸಾನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಜ್ಡಿಯನ್ ಇರಾನ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಲ್ಲಿ ದಫ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಾಕ್-ಇ ಬೋಸ್ತಾನ್ (ಕೆರ್ಮಾನ್‌ಶಾ ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ 5 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕ) ಕಲ್ಲು ಕತ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚದರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಡ್ರಮ್ ಇದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಡ್ರಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕುರ್ದಿಷ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ), ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುರೋಪ್ ಅನ್ನು ನುಡಿಸಲಾಯಿತು.

ನೌರುಜ್ (ಇರಾನಿನ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಜನರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬ) ಮತ್ತು ಇತರ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಸಾನಿಡ್ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ (224 AD-651 AD) ದಫ್ ಜೊತೆಗೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ದಫ್ ಅನ್ನು ನುಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧುರ್ಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲು ದಫ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಾರ್ಬೋಡ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ರಾಜ ಖೋಸ್ರೋ ಅವರ ನಂತರ ಖೋಸ್ರವಾಣಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಜ್ಡಿಯನ್ ( ಜೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ) ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳ ಪಠಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂದು ಇದನ್ನು ರಾಡಿಫ್ ಮತ್ತು ದಸ್ತಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಮಾಧುರ್ಯಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸಸ್ಸಾನಿಡ್ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಲಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ದಫ್‌ಗಳನ್ನು ಆಡಬಹುದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾವಪರವಶ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ-ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲೊರೆಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಚಿನ ಕಪ್, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಎಲಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ದೇಗುಲ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ ನೇ (ಅಂತ್ಯ-ಊದಿದ ರೀಡ್ ಪೈಪ್‌ಗಳು), ಚಾಂಗ್ (ಹಾರ್ಪ್), ಮತ್ತು ದಫ್ ಅನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಮೇಳಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  
ಅರಬ್ಬರು ದಫ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದಫ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ( ಗಿಟಾರ್‌ನಂತಹ ) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ದಫ್ ಅನ್ನು ಸೂಫಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಒಟ್ಟೋಮನ್ನರು ಇದನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಗೆ ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಇರಾನಿನ ಸಂಗೀತದ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಎರಡೂ) ದಫ್ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಇದು ಅನೇಕ ಯುವ ಇರಾನಿಯನ್ನರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ದಫ‍ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿಕ್ಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ದಫ್ಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾನಪದ ವಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಬಳಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಾಯಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ.  1950 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಇದನ್ನು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ 
ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ, ದಫ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಏಕೈಕ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.  ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ದಫ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಿಲ್ಲ.  ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೂಫಿ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ 
ತೆಳುವಾದ ಲೋಹದ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಉಂಗುರಗಳಾಗಿರುವ ಜಿಂಗಲ್‌ಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಆಯತಾಕಾರದ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡ್ರಮ್ ಹೆಡ್ ಅನ್ನು ಮೀನು ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗಲ 45-50 ಸೆಂ (18-20 ಇಂಚು) ಮತ್ತು ಆಳ, 5-7 ಸೆಂ (2-3 ಇಂಚು ) ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಬಿಸಿ ಲೋಹದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸುತ್ತಲೂ ಬಾಗುವ ಮೊದಲು ಮರವನ್ನು ("ಬುಕಾ", "ಓರೆವ್") ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೃದುಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತುದಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ., ,  ಮತ್ತೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ ರಿಂಗ್-ಶೈಲಿಯ ಜಿಂಗಲ್‌ಗಳನ್ನು ಡ್ರಮ್‌ನ ಒಳಭಾಗದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ </ref> ಜೋಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಅಂಚಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೋಡಿ 
 

 ಟಾರ್ (ಡ್ರಮ್)
 ಬೋಧ್ರನ್
 ಬೆಂದಿರ್
 ಮಝರ್
 ದಾವುಲ್
 ಇನ್ನಾಬಿ, ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿ ನೃತ್ಯ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 
 

Pages with unreviewed translations
ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು
daph (lang-fa|دف)  ḍeyèrè mattu rik èṃdū karèyalpaḍuva madhyaprācya (mukhyavāgi irānina )  phrem ḍram saṃgīta vādya, idannu dakṣiṇa mattu madhya eṣyādalli janapriya mattu śāstrīya saṃgītadalli baḻasalāguttadè. idannu aphghānistāna, ajèrbaijān, tajikistān, irān, ujbekistān, jārjiyā, pākistānada halavu pradeśagaḻu mattu bhāratada kèlavu bhāgagaḻalli  mattu raṣyāda dhruva pradeśagaḻalliyū baḻasalāguttadè. idu bālkannaru, bukhāran yahūdigaḻu, kakeśiyannaru, kurdigaḻu mattu mèsiḍoniyannaralli janapriyavāgidè . 

daph pākistānada rāṣṭrīya saṃgīta vādyavāgidè   mattu 2006 riṃda anukramavāgi ajarbaijāni 1 qəpik nāṇya mattu 1 manāt byāṃknoṭina himmukha mattu muṃbhāgadalli citrisalāgidè.  

idu sāṃpradāyikavāgi òṃdu suttina marada caukaṭṭannu hòṃdidè (ādhunika yugadalli idannu lohadiṃda kūḍa māḍirabahudu), jiṃgals mattumīniniṃda māḍida athavā mekè carmadiṃda māḍida tèḻuvāda arèpāradarśaka talè  (athavā, ittīcègè, saṃśleṣita vastu). èraḍū kaigaḻiṃda carmavannu hòḍèyuva mūlaka dhvaniyu utpattiyāguttadè - èḍagaiyalli ḍāph annu hiḍidiṭṭukòṃḍu aṃcugaḻannu hòḍèyuvudu mattu balagai madhyavannu hòḍèyuvudu. balagai bèraḻugaḻu tamma pakkadavaròṃdigè jorāgi, kṣipravāgi, tīkṣṇavāgi śabdagaḻannu utpādisalu (bèraḻu-snyāpiṃg kriyèyaṃtè) haṭhāttanè biḍugaḍèyāguttadè .

itihāsa 

daph‌na pahlavi (prācīna irānina bhāṣè) hèsaru daph āgidè.  sāmānya yugada hiṃdina varṇacitragaḻalli daph‌na kèlavu citragaḻu kaṃḍubaṃdivè. 6-5ne śatamānada BCE bèhistūn śāsanadalli irānina daph‌na upasthitiyu islāṃ mattu sūphisaṃna udayakkū mòdalu astitvadallittu èṃdu sūcisuttadè. irānina saṃgīta yāvāgalū ādhyātmika sādhanavāgidè. kavusākan rājavaṃśada avadhiyalli sassāniyan avadhiyalli majḍiyan irān pramukha aṃśavāgi hòrahòmmuvalli daph pramukha pātravannu vahisidè èṃdu idu torisuttadè. alladè, tāk-i bostān (kèrmān‌śā nagarada īśānyakkè 5 kimī dūradalliruva mattòṃdu prasiddha smāraka) kallu kattarisuvalli òṃdu rītiya cadara caukaṭṭina ḍram idè. ī caukaṭṭina ḍram‌gaḻannu prācīna madhyaprācyadalli (mukhyavāgi kurdiṣ samājagaḻalli mahiḻèyaru ), grīs mattu rom‌nalli  mattu islāmik saṃskṛtiya mūlaka talupi madhyakālīna yurop annu nuḍisalāyitu.

nauruj (irānina hòsa varṣada mòdala dina mattu irān janara rāṣṭrīya habba) mattu itara habbada saṃdarbhagaḻalli sassāniḍ avadhigaḻalli (224 AD-651 AD) daph jòtègūḍiruttadè. ī avadhiyalli irānina śāstrīya saṃgītada jòtèyalli daph annu nuḍisalāyitu. sāṃpradāyika saṃgītada vidhānagaḻu mattu mādhuryadalli nuḍisalu daph‌gaḻannu baḻasalāguttittu. ī sāṃpradāyika athavā śāstrīya saṃgītavannu bārboḍ di greṭ racisiddārè mattu paurāṇika rāja khosro avara naṃtara khosravāṇi èṃdu hèsarisalāyitu. ittīcina saṃśodhanèyu ī vidhānagaḻannu majḍiyan ( jorāsṭriyan ) prārthanègaḻa paṭhaṇadalli baḻasalāgidè èṃdu tiḻisuttadè. vidhānagaḻannu māsṭar‌niṃda vidyārthigè ravānisalāgidè mattu iṃdu idannu rāḍiph mattu dastagā vyavasthè èṃdu karèyalāguttadè. aneka mādhuryagaḻu kaḻèduhogivè, ādarè avugaḻalli hèccinavu sassāniḍ avadhigè saṃbaṃdhisidè. hèccu saṃkīrṇavāda mattu tīvravāda layagaḻannu utpādisalu daph‌gaḻannu āḍabahudu, idariṃdāgi òbbaru ṭrāns‌gè òḻagāguttārè mattu bhāvaparavaśa mattu ādhyātmikavāgi-unnata sthitiyannu taluputtārè. ī kāraṇakkāgi, avaru yāvāgalū irān‌nalli dharmadòṃdigè saṃparka hòṃdiddārè.

ṭèhrān‌na nyāṣanal myūsiyaṃ āph irān‌nalliruva lòrèstān‌niṃda kèttida kaṃcina kap, ījipṭ, èlām‌nalli dākhalisidaṃtè, degula athavā nyāyālayada mèravaṇigèyalli ḍabal ne (aṃtya-ūdida rīḍ paip‌gaḻu), cāṃg (hārp), mattu daph annu citrisuttadè. mattu parṣiyan prāṃtyada byābiloniyādalli dòḍḍa ārkèsṭrā meḻagaḻa pradarśanakkāgi saṃgītavannu erpaḍisalāgittu.  
arabbaru daph mattu itara madhyaprācya saṃgīta vādyagaḻannu spen‌gè paricayisidaru, spyāniṣ‌gaḻu madhyakālīna yurop‌nalli daph hāgū itara saṃgīta vādyagaḻannu ( giṭār‌naṃtaha ) aḻavaḍisikòṃḍaru mattu pracāra māḍidaru. 15 ne śatamānadalli, daph annu sūphi samāraṃbhagaḻalli mātra baḻasalāguttittu; òṭṭomannaru idannu 17 ne śatamānadalli yuropigè maruparicayisidaru.

prācīna kāladalli māḍidaṃtè irānina saṃgītada (sāṃpradāyika mattu śāstrīya èraḍū) daph innū pramukha bhāgavāgi kāryanirvahisuttadè. ī prācīna vādyavannu kaliyalu idu aneka yuva irāniyannarannu yaśasviyāgi protsāhisuttadè.

dapha‍ mattu adara cikka āvṛttiyannu daphli èṃdu karèyalāguttadè, idannu bhāratadādyaṃta baḻasalāguttadè.  idu madhyakālīna yugadalli itara parṣiyan prabhāvagaḻòṃdigè āgamisidè èṃdu naṃbalāgidè mattu idu janapriya jānapada vādyavāgidè. dakṣiṇa bhāratadalli, adara baḻakèyu mukhyavāhiniyāyitu, viśeṣavāgi pratibhaṭanègaḻalli, 20 ne śatamānada mòdalārdhadalli.  1950 ra daśakadiṃdalū, idannu bālivuḍ‌nalli pramukhavāgi baḻasalāguttidè.

islāṃnalli 
islāṃnalli, daph viśeṣa prāmukhyatèyannu hòṃdidè ekèṃdarè kèlavu muslimaru idannu baḻasalu anumatisalāda ekaika saṃgīta vādya èṃdu naṃbuttārè.  islāṃ dharmada pravādi muhammad daph annu baḻasuvudakkè yāvude nirbaṃdhagaḻannu vidhisalilla.  idu yāvāgalū islāmik sūphi saṃgītada pramukha bhāgavāgidè.

racanè mattu nirmāṇa 
tèḻuvāda lohada phalakagaḻu athavā uṃguragaḻāgiruva jiṃgal‌gaḻannu vṛttākārada marada caukaṭṭinalli mūru athavā nālku āyatākārada raṃdhragaḻalli kòkkègaḻigè joḍisalāguttadè. ḍram hèḍ annu mīnu athavā mekè carmadiṃda tayārisalāguttadè. caukaṭṭina agala 45-50 sèṃ (18-20 iṃcu) mattu āḻa, 5-7 sèṃ (2-3 iṃcu ) caukaṭṭannu baggisuva saluvāgi, bisi lohada siliṃḍar suttalū bāguva mòdalu maravannu ("bukā", "orèv") nīrinalli mṛdugòḻisabahudu. tudigaḻannu òṭṭigè aṃṭisuva mūlaka caukaṭṭannu muccalāguttadè. aṃtimavāgi, carmavannu mattòṃdu marada caukaṭṭinòṃdigè saripaḍisuva mūlaka athavā ugurugaḻannu baḻasi caukaṭṭigè joḍisalāguttadè., ,  mattòṃdu badalāvaṇèyèṃdarè riṃg-śailiya jiṃgal‌gaḻannu ḍram‌na òḻabhāgada aṃcinalli pūrtiyāgi </ref> joḍisuvudu athavā òḻagina aṃcina suttalū halavāru haṃtagaḻannu hòṃduvudu.

hèccina māhitigè noḍi 
 

 ṭār (ḍram)
 bodhran
 bèṃdir
 majhar
 dāvul
 innābi, ajarbaijāni nṛtya

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 
 
 

Pages with unreviewed translations
saṃgīta vādyagaḻu
ದಫ್