ವೈ ಜಿ ಶ್ರೀಮತಿ (೧೯೨೬-೨೦೦೭) ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರಾದ  ಇವರು ಭಾರತದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ವೈ ಜಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವಳು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ರ್‍ಯಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅವರ ಶೈಲಿಯು ಬೆಂಗಾಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನ ನಂದಲಾಲ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೋರಾ ಮತ್ತು ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ.  ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ನ (ಈಗ ಚೆನ್ನೈ) ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಮತಿ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಚೆನ್ನೈ) ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಆಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವೈ.ಜಿ.ದೊರೈಸಾಮಿ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ, ಗಾಯನ, ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.  ಅವಳ ತಾತ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿಯಾಗಿದ್ದರು. 'ವೈ ಜಿ' ಕುಟುಂಬದ ಮೊದಲಕ್ಷರಗಳು ಮಹಾರಾಜರು ನೀಡಿದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಬಿರುದು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಒಂದು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ಆಕೆಯ ಅಜ್ಜ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅನುವಂಶಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅದರ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಶ್ರೀಮತಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಏಳು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ನಡೆಯಿತು. ಅವಳು ತನ್ನ ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದರು.

೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಆರ್ಟ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಹ ಕಲಾವಿದ ಮೈಕೆಲ್ ಪೆಲ್ಲೆಟ್ಟಿರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪಾಲುದಾರರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸತ್ತ ನಂತರ ಅವರು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಹೋದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ವೈ.ಜಿ.ಶ್ರೀಮತಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳಾದ ಧ್ವನಿ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವಳು ಈ ಕಲೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕಿ ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಎಂ.ಕೆ.ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈ.ಜಿ.ಶ್ರೀಮತಿ ಅವರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿ 
ವೈ.ಜಿ.ಶ್ರೀಮತಿ ಅವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ವಿಷಯವು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಹಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಮತಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿವೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರವೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅವರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕುರುಹಾಗಿರುವ ಅವರ ತಂಬೂರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

ಶ್ರೀಮತಿ ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದರ್ಶನಗಳಿಂದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾದ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅವಳು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಮೆಟ್ ಸಂಗ್ರಹವು ೨೫ ಜಲವರ್ಣದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಆರ್ಕೈವಲ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. 

ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ ಹಾಲೆಂಡ್ ಕಾಟರ್ ಹೇಳಿದರು:

" ಶ್ರೀಮತಿಯವರ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಯ ಕುರಿತಾದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ದೈನಂದಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು-ಒಂದು ಮಹಿಳೆ ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕುಟುಂಬ-ವೀರೋಚಿತವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂತರ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾನವನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಅವರ ೧೯೪೭-೪೮ ರ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಸರಸ್ವತಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆಯ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು." 

ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ದೈಹಿಕ ರೂಪದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದವು. ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಬುಲಕ್ ಕಾರ್ಟ್' ಮತ್ತು 'ಪರಶುರಾಮ' ಸೇರಿವೆ. ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ೮೧ನೇ  ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಆಕೆಯ ಕೆಲಸದ ಮೊದಲ ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆನ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಹರ್ ಟೈಮ್ : ವೈಜಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು 

ಆಕೆಯ ಕೆಲಸವು ರಾಗಗಳು, ನೃತ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ೨೬ ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ, ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟಿನರಿ ಹಾಲ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಅನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಇತರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳು ಸೇರಿವೆ 

 ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ 
 ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಅವಳ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. 
 ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ, ನವದೆಹಲಿ, ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ.
 ೧೯೫೯ ಬೆರಿಲ್ ಡಿ ಜೊಯೆಟ್ ಅವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸಮಯವು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಬಿ.ಬಿ.ಸಿ ಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
 ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರಕಾಶಕ ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಸಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಕೆಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಆಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು.
 ೧೯೬೪-೧೯೬೯ ಅವರು ಪ್ರಿಂಟ್‌ಮೇಕಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ನಂತರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಆರ್ಟ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾದರು.
 ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಡೀಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ೧೫ ನಿಯೋಜಿತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. 
 ೧೯೬೦ ರಿಂದ ೧೯೮೦ ರವರೆಗೆ ಅವಳು ಬೋಧನೆ, ಆಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬೆಂಬಲಿಸಿಕೊಂಡಳು.  ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಜಲವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಕಳೆದರು.
 ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ಎಚ್ಚಣೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

೨೦೦೭ ನಿಧನ
೧೯೨೬ ಜನನ
ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
vai ji śrīmati (1926-2007) 20ne śatamānada saṃgītagārti, nartaki mattu varṇacitrakārarāda  ivaru bhāratada maisūrinalli janisidaru. cikka vayassiniṃdalū, avaru bhāratīya śāstrīya saṃgīta, nṛtya mattu citrakalèyalli tarabeti paḍèdaru. vai ji śrīmati avaru karnāṭaka saṃgītada atyaṃta nipuṇa gāyaki mattu pradarśakarāgiddaru. ivaru cènnainiṃda bhāratīya svātaṃtrya caḻavaḻiyalli bhāgiyāgiddaru. avaḻu mahātma gāṃdhiyiṃda āḻavāgi prabhāvitaḻāgiddaḻu mattu avaniṃda uddeśisalāda r‍yāligaḻalli bhāgavahisuttiddaḻu. avaḻu vividha bhāratīya bhāṣègaḻalli bhaktigītègaḻannu hāḍuttiddaḻu. avaru tamma kalākṛtiyannu rāṣṭrīyatāvādi viṣayagaḻigè arpisidaru, āgāggè hiṃdū purāṇada vyaktigaḻannu citrisuttiddu avara śailiyu bèṃgāl skūl āph ārṭ‌na naṃdalāl bos mattu èllorā mattu ajaṃtā guhègaḻa hasicitragaḻiṃda prabhāvitavāgidè.  1952 ralli madrās‌na (īga cènnai) sarkāri vastusaṃgrahālayadalli avara mòdala ekavyakti pradarśanada samayadalli avara pratibhèyannu gurutisalāyitu.

vaiyaktika jīvana 
1926 ralli maisūrinalli janisidaru. śrīmati madrāsinalli (īga cènnai) tamiḻu brāhmaṇa kuṭuṃbadalli bèḻèdaru. ākèya hiriya sahodara vai.ji.dòraisāmi avaru śāstrīya nṛtya, gāyana, vādya saṃgīta mattu citrakalèyalli avarigè mārgadarśana nīḍidaru.  avaḻa tāta maisūru mahārājara āsthānadalli mukhya jyotiṣiyāgiddaru. 'vai ji' kuṭuṃbada mòdalakṣaragaḻu mahārājaru nīḍida gauravānvita birudu. ākèya taṃdè òṃdu varṣadavaḻiddāga ākèya ajja nidhanarādaru mattu ākèya kuṭuṃbada bhūmiyannu vaśapaḍisikòḻḻalāyitu. ākèya taṃdè ārane vayassinalli vivāhavādaru mattu anuvaṃśikarāgiddaru. adara naṃtara avaru tamma makkaḻa śikṣaṇakkāgi tammannu tāvu samarpisikòṃḍaru.

śrīmati bālyadalli nṛtya māḍidaru mattu avara mòdala ekavyakti pradarśanavu eḻu varṣadavaḻiddāga naḍèyitu. avaḻu tanna hadiharèyadalliddāga citrisalu prāraṃbhisidaḻu. ākèya sahodara kalā saṃgrāhakarāgiddaru mattu avaru vividha kalāvidarannu prāyojisidaru.

1963 ralli, avaru nyūyārk‌na ārṭ sṭūḍèṃṭs līg‌gè vidyārthivetanavannu paḍèdaru, alli avaru saha kalāvida maikèl pèllèṭṭiriyannu bheṭiyādaru. naṃtara avaru pāludārarādaru mattu avaru satta naṃtara avaru mèṭropāliṭan myūsiyaṃ āph ārṭ‌gè avaru māḍida kèlavu varṇacitragaḻannu kòḍugè nīḍalu hodaru.

vṛtti 
vai.ji.śrīmati avara vṛttijīvanavu dakṣiṇa bhāratada nālku sāṃpradāyika kalègaḻāda dhvani, saṃgīta, nṛtya mattu citrakalègaḻalli tarabeti paḍèdāga prāraṃbhavāyitu. avaḻu ī kalègaḻa kaḍègè śraddhè hòṃdiddaḻu. avaru karnāṭaka gāyaki èṃ.ès.subbulakṣmi avaròṃdigè tamma jīvamānada snehavannu uḻisikòṃḍaru. svātaṃtrya horāṭada saṃdarbhadalli, èṃ.kè.gāṃdhi netṛtvada sabhègaḻalli vai.ji.śrīmati avaru bhaktigītègaḻannu hāḍuttiddaru. 

śāstrīya nṛtyagāra rām gopāl avaròṃdigè bhārata, yunaiṭèḍ sṭeṭs mattu yunaiṭèḍ kiṃg‌ḍaṃnalli pravāsakkè hoguva avakāśa sikkitu.

prabhāvagaḻu mattu śaili 
vai.ji.śrīmati avara varṇacitragaḻa viṣayavu bhaktiyannu ādharisidè. avaḻu tanna kèlasakkè ḍeṭiṃg māḍalilla athavā sahi māḍalilla.

śrīmatiya hèccina kèlasagaḻu purāṇa mattu dharmadiṃda preritavāgivè. nyūyārk‌gè sthaḻāṃtaragòṃḍa naṃtaravū avaru tamma saṃgīta vṛttijīvanavannu muṃduvarisidaru.mattu pradarśanavu avara saṃgīta vṛttijīvanada kuruhāgiruva avara taṃbūragaḻalli òṃdannu saha òḻagòṃḍidè. 

śrīmati bhāratīya dhārmika mahākāvya sāhitya mattu grāmīṇa saṃskṛtiya darśanagaḻiṃda āsakti hòṃdiddaru. prajñāpūrvaka abhivyaktiya viṣayavāda ī rāṣṭrīyatèya bhāvanèyannu avaḻu hòṃdiddaḻu. mèṭ saṃgrahavu 25 jalavarṇada varṇacitragaḻannu òḻagòṃḍittu, idu saṃgīta vādyagaḻu, ārkaival chāyācitragaḻu mattu pradarśanada dhvanimudraṇagaḻannu vyaktapaḍisitu. 

kalā vimarśaka hālèṃḍ kāṭar heḻidaru:

" śrīmatiyavara naisargikatèya kuritāda nṛtya saṃyojanèyu dainaṃdina viṣayagaḻannu-òṃdu mahiḻè ḍrèssiṃg māḍuvudu, mārukaṭṭègè savāri māḍuva kuṭuṃba-vīrocitavāgi kāṇuvaṃtè māḍuttadè mattu devatègaḻu mattu saṃtara citragaḻu mānavanannu samīpisuvaṃtè māḍuttadè. kònèyalli avaru dhārmika athavā ādhyātmika arthadalli bhakti kalāvidarāgiddārè: avara 1947-48 ra hiṃdū devatè sarasvatiya varṇacitravannu mūlataḥ avara kuṭuṃbada manèya balipīṭhada melè pradarśisalāyitu." 

tarabeti paḍèda śāstrīya nṛtyagārtiyāgiruvudariṃda, avara bahaḻaṣṭu kalākṛtigaḻu daihika rūpada cikitsègè mīsalāgiddavu. ākèya kèlavu janapriya varṇacitragaḻalli 'bulak kārṭ' mattu 'paraśurāma' serivè. avaru 2007 ralli tamma tavaru cènnainalli 81ne  vayassinalli nidhanarādaru.

ākèya kèlasada mòdala rèṭrospèkṭiv pradarśana ān ārṭisṭ āph har ṭaim : vaiji śrīmati mattu bhāratīya śailiyu nyūyārk‌na mèṭropāliṭan myūsiyaṃ āph ārṭ‌nalli 2016 ralli prāraṃbhavāyitu 

ākèya kèlasavu rāgagaḻu, nṛtya sthānagaḻu mattu paurāṇika kathègaḻiṃda prabhāvitavāgittu. avaru 26 varṣadavaḻiddāga, 1952 ralli sèṃṭinari hāl madrās myūsiyaṃ annu udghāṭisuva mūlaka avaru tamma mòdala pradarśanavannu naḍèsidaru.

itara pradarśanagaḻu mattu kèlasagaḻu serivè 

 1950 ralli, svātaṃtryada naṃtarada bhāratadallina varṇacitrakārara mòdala pramukha samīkṣèya prakaṭaṇègaḻalli prastuta dina varṇacitrakāraru āph iṃḍiyā 
 1952 ralli madrāsina sarkāri vastusaṃgrahālayavu avaḻa mòdala ekavyakti pradarśanavannu āyojisitu. 
 1955 ralli āl iṃḍiyā phain ārṭs aṃḍ krāphṭs sòsaiṭi, navadèhali, ekavyakti pradarśana.
 1959 bèril ḍi jòyèṭ avarannu iṃglèṃḍ‌gè āhvānisidaru. iṃglèṃḍ‌nalli ākèya samayavu saṃgīta kāryakramagaḻu, bi.bi.si gāgi pradarśanagaḻu mattu bodhanègaḻannu òḻagòṃḍittu.
 1960 ralli nyūyārk prakāśaka jārj myāsi kaṃpanigaḻu ākègè bhagavadgītèyannu vivarisalu āyogavannu nīḍitu, adu pūrṇagòṃḍa naṃtara avaḻannu nyūyārk‌gè āhvānisalāyitu.
 1964-1969 avaru priṃṭ‌mekiṃg adhyayana māḍalu borḍ āph kaṃṭrol skālar‌śip annu òdagisida naṃtara nyūyārk‌na ārṭ sṭūḍèṃṭs līg‌gè hājarādaru.
 1961 ralli bhagavadgītèya ḍīlaks āvṛttigāgi avara kèlasavu 15 niyojita varṇacitragaḻāgivè. 
 1960 riṃda 1980 ravarègè avaḻu bodhanè, āyogagaḻu mattu pradarśanagaḻa mūlaka tannannu tānu bèṃbalisikòṃḍaḻu.  amèrikādalli ākèya samayavannu jalavarṇagaḻu mattu śāstrīya saṃgīta mattu nṛtyada mūlaka bhāratadalli dharma mattu saṃskṛtiya baggè kathègaḻannu heḻalu kaḻèdaru.
 1967ralli jinīvā śāṃti sammeḻanakkāgi èccaṇèyannu racisalu smitsoniyan saṃsthèyiṃda ākèyannu niyojisalāyitu. avaru viyèṭnāṃ yuddhada pratibhaṭanèyalli bhāgavahisiddaru.

ullekhagaḻu 

2007 nidhana
1926 janana
saṃgītagāraru
viki i-larniṃg‍nalli tayārisida lekhana
ವೈ.ಜಿ.ಶ್ರೀಮತಿ