ನಿರ್ಮಲಾ ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರು (೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೯ - ೧ ಮೇ ೨೦೦೮) ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಕ ಜೀವನವನ್ನು ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  

ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಸಿತಾರಾ-ಎ-ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ 
ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ವಿಮಲಾ  ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಬರಹಗಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಯಶವಂತ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರಿಗೆ ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೯ ರಂದು ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಮರಾಠಿ ಅನಾಮಿಕಾಚಿ ಚಿಂತಾನಿಕಾ ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಅವರು ಭಾರತದ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ನಾಗ್ಪುರದ ಮೋರಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು 

ದೇಶಪಾಂಡೆ ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆಯವರ ಭೂದಾನ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಲು ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ಮೂಲಕ ೪೦,೦೦೦-ಕಿಮೀ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. 

ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಶಾಂತಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆತ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಅವರ ಶಾಂತಿ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪಕ್ರಮವು ಅವರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಸಾಧನೆಗಳು.  ಚೀನಾದ ನಿಗ್ರಹದ ವಿರುದ್ಧ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಕಾರಣವೂ ಅವಳ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು.

ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಅಂದರೆ ಹರಿಜನ ಸೇವಕ ಸಂಘ ಜೂನ್ ೧೯೮೩ ರಿಂದ ಅವಳ ಮರಣದವರೆಗೆ. ಇವರು ಇತರ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದು ೨೦೦೪  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಅಪರಾಧಿ ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರುವಿಗೆ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಕ್ಷಮಾದಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. (ದಾಳಿಯು ೧೩ ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. )

ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಚಿಗನ್‌ನ ಲ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ನಗರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ೭೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೧ ಮೇ ೨೦೦೮ ರ ಮುಂಜಾನೆ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆಕೆಯ ಪಾರ್ಥೀವ ಶರೀರವನ್ನು ಕೂಡ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾಯಿತು.

ಕರ್ತೃತ್ವ 
ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಸೀಮಂತ್", ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನೆಯ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು "ಚಿಮ್ಲಿಗ್", ಚೀನೀ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ) ಹಾಗೇ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳು. ಅವರು ಈಶಾ ಉಪನಿಷದ್ ಮತ್ತು ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ನಿತ್ಯನೂತನ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು  ಕೂಡ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿಶ್ವ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಪಾಣಿಪತ್ (ಹರಿಯಾಣ) ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರೈ ಅವರ ನಿಕಟವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಕ್ರೌಡ್ ಫಂಡಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬಿರುದುಗಳು 
ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೭ ಮತ್ತು ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೦೪ ರಿಂದ ೨೦೧೦  ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.

ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸದ್ಭಾವನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೫) ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ನಿರ್ಮಲಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಜೀ ಅವರು ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಂದು ಮೊದಲ ಬನಾರ್ಸಿ ದಾಸ್ ಗುಪ್ತಾ "ರಾಷ್ಟ್ರ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ" ವನ್ನು ಭಾರತದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ  ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಮೀದ್ ಅನ್ಸಾರಿ ಮತ್ತು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ( ಯುಪಿಎ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ), ಶೇ. ಪವನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ (ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ), ಶೇ. ಶ್ರೀಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ (ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ), ಶೇ. ಭೂಪಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಹೂಡಾ (ಹರಿಯಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ), ಶೇ. ಸಂತೋಷ್ ಬಗ್ರೋಡಿಯಾ (ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ), ಶೇ. ದೀಪೇಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಹೂಡಾ (ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ), ಶೇ. ನವೀನ್ ಜಿಂದಾಲ್ (ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ), ಶೇ. ಅಜಯ್ ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ವಿಐಪಿಗಳು ಬಾಲಯೋಗಿ ಹಾಲ್, ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು, ನವದೆಹಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಆಕೆಗೆ ೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ದಿನದಂದು ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸಿತಾರಾ-ಇ-ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. 

ಆಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರೈ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪಾಣಿಪತ್ (ಹರಿಯಾಣ) ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು   ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಗೌರವ ಮತ್ತು ಗೌರವದಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 www.snsmt.org
 www.bdgf.in

ಮರಾಠಿ ಜನರು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು
nirmalā deśapāṃḍèyavaru (17 akṭobar 1929 - 1 me 2008) gāṃdhi mattu tattvaśāstravannu svīkarisida prasiddha bhāratīya sāmājika kāryakartè. avaru tamma vayaska jīvanavannu komu sauhārdavannu uttejisalu mattu bhāratadalli mahiḻèyaru, buḍakaṭṭu janaru mattu nirāśritarigè sevè sallisidaru.  

avaru 2006 ralli bhāratada èraḍane atyunnata nāgarika praśastiyāda padma vibhūṣaṇavannu paḍèdaru.  mattu 2010 ralli pākistānadiṃda maraṇottaravāgi sitārā-è-imtiyāj praśastiyannu nīḍalāyitu.

āraṃbhika jīvana mattu kuṭuṃba 
deśapāṃḍè avaru vimalā  mattu marāṭhi barahagāra puruṣottama yaśavaṃta deśapāṃḍè avarigè 19 akṭobar 1929 raṃdu nāgpuradalli janisidaru. ākèya taṃdè marāṭhi anāmikāci ciṃtānikā nallina kèlasakkāgi 1962 ralli sāhitya akāḍèmi praśastiyannu paḍèdiddaru.

avaru bhāratada nāgpuradalli rājyaśāstradalli èṃè māḍidaru. avaru puṇèya phargusan kālejinalli saha adhyayana māḍidaru. naṃtara, avaru nāgpurada moris kālejinalli rājyaśāstrada upanyāsakarāgi sevè sallisidaru.

sāmājika caṭuvaṭikègaḻu 

deśapāṃḍè 1952 ralli vinobā bhāvèyavara bhūdāna caḻavaḻigè seridaru. gāṃdhījiyavara grāma svarāj saṃdeśavannu sāralu avaru bhāratadādyaṃta kālnaḍigèyalli pādayātrèya mūlaka 40,000-kimī prayāṇavannu kaigòṃḍaru. gāṃdhi tatvagaḻannu abhyāsa māḍuvudu kaṣṭa èṃdu avaru gurutisidaru. ādarè hāgè māḍuvudu nijavāda prajāprabhutvada samājakkè ekaika mārgavāgidè èṃdu naṃbiddaru. 

paṃjāb mattu kāśmīradalli hiṃsācāravu uttuṃgadalliddāga deśapāṃḍè śāṃti mèravaṇigègaḻa hiṃdina ātma èṃdu tiḻidubaṃdidè. 1994 ralli kāśmīrakkè avara śāṃti miṣan mattu 1996 ralli bhārata-pākistāna sabhèyannu āyojisuvalli avara upakramavu avara èraḍu pramukha sārvajanika sevā sādhanègaḻu.  cīnāda nigrahada viruddha ṭibèṭiyan kāraṇavū avaḻa hṛdayakkè hattiravāgittu.

avaru aitihāsika saṃsthèya adhyakṣarāgi sevè sallisidaru aṃdarè harijana sevaka saṃgha jūn 1983 riṃda avaḻa maraṇadavarègè. ivaru itara aneka sāmājika saṃsthègaḻu mattu saṃsthègaḻòṃdigè tòḍagisikòṃḍiddaru athavā saṃbaṃdha hòṃdiddaru. hāge akhila bhārata racanātmaka samājavannu sthāpisidaru. adu 2004  rāṣṭrīya komu sauhārda praśastiyannu gèddukòṃḍitu.

2001 ralli bhāratīya saṃsattina melè naḍèda bhayotpādaka dāḻiya aparādhi aphjal guruvigè 2006 ralli deśapāṃḍè kṣamādānavannu ghoṣisidaru. (dāḻiyu 13 janara sāvigè kāraṇavāyitu. )

deśapāṃḍè avaru tamma jīvanada kònèya kèlavu varṣagaḻalli micigan‌na lyānsiṃg‌niṃda āyojisalāda pramukha bhāratīya amèrikan pravāsadalli yunaiṭèḍ sṭeṭs āph amerikādallina aneka nagaragaḻigè bheṭi nīḍidaru. avaru 79 ne vayassinalli navadèhaliyalli 1 me 2008 ra muṃjānè nidrèyalli nidhanarādāga avaru rājyasabhèya sadasyarāgiddaru.

avaru bhārata mattu pākistānada naḍuvè sāmarasyakkāgi niraṃtaravāgi kèlasa māḍidaru. ākèya pārthīva śarīravannu kūḍa pākistānada siṃdh prāṃtyada siṃdhū nadiyalli muḻugisalāyitu.

kartṛtva 
deśapāṃḍè avaru hiṃdiyalli halavāru kādaṃbarigaḻannu racisiddārè. "sīmaṃt", mahiḻā vimocanèya viṣayada melè mattu "cimlig", cīnī sāṃskṛtika nītigaḻannu ādharisi, (avugaḻalli òṃdakkè rāṣṭrīya praśasti dòrètidè) hāge kèlavu nāṭakagaḻu mattu pravāsa kathanagaḻu. avaru īśā upaniṣad mattu vinobā bhāvè avara jīvana caritrèya baggè vyākhyānavannu barèdiddārè.

avaru nityanūtana patrikèyannu  kūḍa sthāpisidaru mattu 1985 ralli adara prakaṭaṇèyannu prāraṃbhisidaru. ī niyatakālikavu viśva śāṃti mattu ahiṃsègè samarpitavāgidè mattu ahiṃsè mattu śāṃtiya ciṃtanègaḻannu hòṃdiruva atyaṃta pariṇāmakāri niyatakālikègaḻalli òṃdāgidè. ākèya maraṇada naṃtara, pāṇipat (hariyāṇa) da sāmājika kāryakarta rām mohan rai avara nikaṭavartigaḻalli òbbariṃda krauḍ phaṃḍiṃg mūlaka patrikèyannu prati tiṃgaḻu prakaṭisalāguttidè.

birudugaḻu 
deśapāṃḍè avaru āgasṭ 1997 mattu 24 jūn 2004 riṃda 2010  avadhiyalli èraḍu bāri bhāratīya rājyasabhègè nāmanirdeśita sadasyarāgiddaru. ākèya hèsarannu 2007 ralli bhāratada adhyakṣīya sthānakkè parigaṇisalāyitu.

deśapāṃḍè avaru rājīv gāṃdhi rāṣṭrīya sadbhāvanā praśasti (2005) mattu 2006 ralli padmavibhūṣaṇa praśastiyannu paḍèdaru.  avaru 2005 ralli nòbèl śāṃti praśastigè nāmanirdeśitarāgiddaru.

nirmalā deśapāṃḍè jī avaru 5 navèṃbar 2007 raṃdu mòdala banārsi dās guptā "rāṣṭra gaurava puraskāra" vannu bhāratada upādhyakṣarāda  mòhammad hamīd ansāri mattu soniyā gāṃdhi ( yupiè rāṣṭrapati ), śe. pavan bansāl (kyābinèṭ maṃtri), śe. śrīprakāś jaisvāl (rājya saciva), śe. bhūpiṃdar siṃg hūḍā (hariyāṇa mukhyamaṃtri), śe. saṃtoṣ bagroḍiyā (rājya saciva), śe. dīpeṃdar siṃg hūḍā (saṃsat sadasya), śe. navīn jiṃdāl (saṃsat sadasya), śe. ajay guptā mattu aneka itara viaipigaḻu bālayogi hāl, bhāratada saṃsattu, navadèhali ivarèllara upasthitiyalli svīkarisidaru.

ākègè 13 āgasṭ 2009 raṃdu pākistānada svātaṃtrya dinada hiṃdina dinadaṃdu mūrane atyunnata nāgarika gauravagaḻalli òṃdāda sitārā-i-imtiyāj nīḍalāyitu. 

ākèya hèsarinalli, rām mohan rai avara prayatnadiṃda pāṇipat (hariyāṇa) nalli òṃdu saṇṇa vastusaṃgrahālayavannu   sthāpisalāyitu. ī vastusaṃgrahālayavu gaurava mattu gauravadaṃtidè mattu avaḻa vastugaḻannu òḻagòṃḍidè.

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 www.snsmt.org
 www.bdgf.in

marāṭhi janaru
viki i-larniṃg‍nalli tayārisida lekhana
sāmājika kāryakartaru
ನಿರ್ಮಲಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ