ಜುಮಾದಿಯು ಭೂತ ಕೋಲ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ  ದೇವತೆಯಾಗಿದೆ. ಬೂತ ಕೋಲ ಪಂಥವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಳುವ ಜನಾಂಗದ ಜನರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಪುರಾಣ 

ಜುಮಾದಿಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಮೂಲದ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಜನರಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ತುಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳು ದೇವತೆಯ ಅತೃಪ್ತ ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಬಂಟ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಆರಾಧನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ . ಮೂಡಬಿದ್ರಿಯ ಚೌಟ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಚೌಟಾದ ರಾಜಮನೆತನವು ಚೌಟರಾ ಅರಮನೆ ಅರಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜುಮಾದಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಳುವ ವರ್ಗದ ಬಂಟರೊಂದಿಗಿನ ದೇವತೆಯ ಸಂಬಂಧವು ಅದಕ್ಕೆ "ರಾಜನ್-ದೈವ" (ಆಡಳಿತಗಾರರ ದೇವತೆ) ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜುಮಾದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾಣಗಳು ಮೌಖಿಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಪಾಡ್ದನಗಳು ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ತುಳು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ಪಾಡ್ದನಗಳು ದೇವತೆಯ ವಿವಿಧ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ (ಬಂಟ್ ಸಾಮಂತರು, ಕಾಂತಣ್ಣ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ದೇವು ಪೂಂಜಾರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜುಮಾದಿ), ಮರ್ಲು ಜುಮಾದಿ (ರಾಜವಂಶೀಯ ಜುಮಾದಿಯ ಕಾಡು ರೂಪ), ಮತ್ತು ಸರಳಾ ಜುಮಾದಿ (ಆರಾಧಿಸುವ ಜುಮಾದಿ) ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಹ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜಾನಪದ
jumādiyu bhūta kola jānapada saṃpradāyadalli pūjisalpaḍuva  devatèyāgidè. būta kola paṃthavu bhāratada karnāṭakada karāvaḻi jillègaḻalli tuḻuva janāṃgada janaralli janapriyavāgidè.

purāṇa 

jumādiyannu svargīya mūlada devatè èṃdu parigaṇisalāguttadè, avaru janariṃda pūjèyannu svīkarisalu tuḻunāḍu pradeśakkè iḻiyuttārè.

ī pradeśadalli pracalitadalliruva vividha purāṇagaḻu devatèya atṛpta bāyārikè mattu prabala baṃṭ samudāyadalli adara ārādhanèya sthāpanèyannu vivarisuttadè . mūḍabidriya cauṭa rājamanètanadiṃda svīkarisuva ārādhanèyiṃda devatèya ārādhanèyu mattaṣṭu utkṛṣṭavāgidè. cauṭāda rājamanètanavu cauṭarā aramanè aramanèya òḻagina devālayadalli jumādiyannu pūjisuttārè.

āḻuva vargada baṃṭaròṃdigina devatèya saṃbaṃdhavu adakkè "rājan-daiva" (āḍaḻitagārara devatè) èṃba viśeṣaṇavannu nīḍuttadè. jumādigè saṃbaṃdhisida purāṇagaḻu maukhika svarūpadallivè mattu pāḍdanagaḻu èṃba viśiṣṭa tuḻu jānapada hāḍugaḻalli dākhalāgivè.

pāḍdanagaḻu devatèya vividha sāhasagaḻannu mattu daṃtakathègaḻannu dākhalisuttavè. avaru kāṃteri jumādi (baṃṭ sāmaṃtaru, kāṃtaṇṇa adhikāri mattu devu pūṃjāriṃda pūjisalpaṭṭa jumādi), marlu jumādi (rājavaṃśīya jumādiya kāḍu rūpa), mattu saraḻā jumādi (ārādhisuva jumādi) muṃtāda devatèya vividha rūpagaḻu mattu hèsarugaḻannu saha dākhalisuttārè.

ullekhagaḻu 

jānapada
ಜುಮಾದಿ