ರೋಶನ್ ಕುಮಾರಿ ಫಕೀರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ. ಕಥಕ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಇವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.   ಅವರು ಜೈಪುರದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಥಕ್‌ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾದ ಮುಂಬೈನ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ  ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪಡೆದರು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ರೋಶನ್ ಕುಮಾರಿ ಅವರು ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು (ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಅನಿಶ್ಚಿತ) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣದ (ಹಿಂದಿನ ಪಂಜಾಬ್ ) ಅಂಬಾಲಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಬಲಾ ವಾದಕ ಚೌಧರಿ ಫಕೀರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಜೊಹ್ರಾಬಾಯಿ ಅಂಬಲೇವಾಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರು ಕೆಎಸ್ ಮೋರೆ ಅವರಿಂದ ಕಥಕ್‌ನ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನ ಕಥಕ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ್ ಬಿಂದದ್ದೀನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಂದರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಜಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೈಪುರ ಘರಾನಾವನ್ನು ಕಲಿತರು.  ನಂತರ ಅವರು ಗುಲಾಮ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಪಿಲೈ ಅವರಿಂದ ಭರತ ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು.

ರೋಷನ್ ಕುಮಾರಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ, ನಿಕಿತಾ ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್, ಮಿಲ್ಟನ್ ,ಒಬೋಟೆ, ಜೋರ್ಡಾನ್ ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ರಾಜರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಮುಕ್ತಾ ಜೋಷಿ, ಅದಿತಿ ಭಾಗವತ್,  ನಂದಿತಾ ಪುರಿ, ನಿಗಾರ್ ಬಾನೋ, ಶೆಲಿನಾ ವಿರಾನಿ, ಸೆಹಜ್‌ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್, ಹಿಮಾನಿ, ಸಂಗೀತಾ,  ಅನೋನ್ನಾ ಗುಹಾ  ಮತ್ತು ಶೈಲ್ಲಾ ಅರೋರಾ  ಅವರ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ಅವಿವಾಹಿತರಾಗಿರುವ ರೋಷನ್ ಕುಮಾರಿ ಜಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಮಲ್ ರಾಯ್ ತಮ್ಮ ಪರಿಣೀತಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಕುಮಾರಿ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಆಫ್ ನಿತಿನ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಸೊಹ್ರಾಬ್ ಮೋದಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಿಂದಿ / ಉರ್ದು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಮುಂದಿನ ಪಾತ್ರವು ರಾಜಾ ನವಾಥೆಯವರ ೧೯೫೮ ರ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ಬಸಂತ್ ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಿತ್ತು. ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅವರು ೧೯೫೮ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಲಸಾಘರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನೃತ್ಯ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗವು ಕಥಕ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ರೋಶನ್ ಕುಮಾರಿ ಜೊತೆಗೆ ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ, ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ, ಸುದರ್ಶನ ಧೀರ್ ಮತ್ತು ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರಂತಹ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಥಕ್ ಪ್ರತಿಪಾದಕರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ನಂತರ ಅವರು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಗೋಪಿ, ಲೇಕಿನ್ ... (೧೯೯೦), ಚೈತಾಲಿ (೧೯೭೫) ಮತ್ತು ಸರ್ದಾರಿ ಬೇಗಂ (೧೯೯೬)ಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
೧೯೬೩ ರ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗ ಸಂಗೀತ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ನೃತ್ಯ ಶಿರೋಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕುಮಾರಿ ಪಡೆದರು.೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು  ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಸುರ್ ಸಿಂಗರ್ ಸಂಸದ್ ಅವರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ವಿಲಾಸ್ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು  ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಉಣ್ಣಯ್ಯನ್ ಸಂಸದ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.  ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ಮತ್ತು  ರಲ್ಲಿ ಜೈಪುರದ ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮನ್ ಪತ್ರ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಎಮೆರಿಟಸ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿರುವ ಕುಮಾರಿ ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಭುವಲ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೫) ಮತ್ತು ಹನುಮಂತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೮) ಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರಕಥೆ
 ಪರಿಣೀತಾ (೧೯೫೩ - ನಟಿ
 ವಾರಿಸ್ (೧೯೫೪) - ನಟಿ
 ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್ (೧೯೫೪) - ನಟಿ
 ಬಸಂತ್ ಬಹಾರ್ (೧೯೫೬) - ನಟಿ
 ಜಲಸಾಘರ್ (೧೯೫೮) - ನಟಿ
 ಗೋಪಿ (೧೯೭೦) - ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ
 ಲೆಕಿನ್... (೧೯೯೦) - ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ
 ಚೈತಾಲಿ (೧೯೭೫) - ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ
 ಸರ್ದಾರಿ ಬೇಗಂ (೧೯೯೬) - ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ

ಸಹ ನೋಡಿ
 ಅಂಬಲೇವಾಲಿ
 (೧೯೫೩ ಚಲನಚಿತ್ರ)
 ಬಹಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
rośan kumāri phakīr mòhammad avaru bhāratīya śāstrīya nṛtyagārti, naṭi mattu nṛtya saṃyojaki. kathak‌na bhāratīya śāstrīya nṛtya prakārada pramukha pratipādakaralli òbbarèṃdu ivarannu parigaṇisalāgidè.   avaru jaipurada gharānāvannu anusarisuttārè mattu kathak‌annu uttejisuva akāḍèmiyāda muṃbaina nṛtya kalā keṃdrada saṃsthāpakarāgiddārè.  avaru 1975 ralli saṃgīta  akāḍèmi praśastiyannu paḍèdiddārè.  avaru 1994 ralli bhārata sarkāradiṃda nālkane atyunnata bhāratīya nāgarika gaurava padmaśrī paḍèdaru.

jīvanacaritrè 
rośan kumāri avaru kris‌mas munnādinadaṃdu (huṭṭida varṣa aniścita) uttara bhāratada hariyāṇada (hiṃdina paṃjāb ) aṃbālādalli prasiddha tabalā vādaka caudhari phakīr mòhammad mattu prasiddha śāstrīya mattu hinnèlè gāyaki jòhrābāyi aṃbalevāli avarigè janisidaru.  avaru kèès morè avariṃda kathak‌na mūlabhūta aṃśagaḻannu kalitaru mattu muṃbaina kathak‌na mahārāj biṃdaddīn skūl‌nalli suṃdar prasād ji aḍiyalli tamma adhyayanavannu muṃduvarèsidaru mattu jaipura gharānāvannu kalitaru.  naṃtara avaru gulām husen khān mattu hanumān prasād avara baḻi tarabeti paḍèdaru mattu goviṃdarāj piḻḻai mattu mahāliṃgaṃ pilai avariṃda bharata nāṭyavannu kalitaru.

roṣan kumāri avaru rāṣṭrapati bhavanadalli viśeṣa pradarśana seridaṃtè bhāratada aneka sthaḻagaḻalli pradarśana nīḍiddārè.  avaru javāharalāl nèharu, iṃdirā gāṃdhi, nikitā kruścev, milṭan ,òboṭè, jorḍān husen mattu nepāḻada rājaraṃtaha vyaktigaḻa muṃdè pradarśana nīḍiddārè.  1971 ralli, avaru muṃbaina bāṃdrādalli nṛtya kalā keṃdravannu sthāpisidaru. alli avaru halavāru vidyārthigaḻigè kalisuttārè.  muktā joṣi, aditi bhāgavat,  naṃditā puri, nigār bāno, śèlinā virāni, sèhaj‌prīt siṃg, himāni, saṃgītā,  anonnā guhā  mattu śaillā arorā  avara kèlavu gamanārha vidyārthigaḻu. avivāhitarāgiruva roṣan kumāri ji muṃbainalli nèlèsiddārè.

calanacitra vṛttijīvana
1953 ralli, bimal rāy tamma pariṇītā citradalli kathak saṃgītavannu pradarśisalu kumāri avarannu āhvānisidaru. muṃdina varṣa, avaru vāris āph nitin bos mattu sòhrāb modi nirdeśanada hiṃdi / urdu dvibhāṣā mirjā gālib‌nalli pradarśana nīḍidaru. avara muṃdina pātravu rājā navāthèyavara 1958 ra calanacitravāda basaṃt bahār nalli āgittu. khyāta bhāratīya calanacitra nirmāpaka satyajit re avaru 1958 ra calanacitra jalasāghar‌nalli avaru pradarśisida nṛtya anukramavannu baḻasidaru. 1970ralli, bhārata sarkārada calanacitra vibhāgavu kathak‌na itihāsa mattu abhyāsada kuritu sākṣyacitravannu biḍugaḍè māḍitu. idu rośan kumāri jòtègè damayaṃti jośi, umā śarmā, sudarśana dhīr mattu śaṃbhu mahārāj avaraṃtaha gamanārha kathak pratipādakara pradarśanagaḻannu òḻagòṃḍidè.  naṃtara avaru hiṃdi calanacitragaḻāda gopi, lekin ... (1990), caitāli (1975) mattu sardāri begaṃ (1996)gaḻalli nṛtya nirdeśakiyāgi kèlasa māḍidaru.

praśastigaḻu mattu gauravagaḻu
1963 ra hannèraḍane akhila bhārata saṃgīta sammeḻanadalli prayāga saṃgīta samitiyiṃda nṛtya śiromaṇi praśastiyannu kumāri paḍèdaru.1976 ralli saṃgīta nāṭaka akāḍèmi praśasti paḍèdaru  òṃdu varṣada naṃtara, sur siṃgar saṃsad avarigè nṛtya vilās gauravavannu nīḍidaru.  bhārata sarkāravu 1984ralli padmaśrī praśastiyannu nīḍi gauravisitu  mattu baṃgāḻa sarkāravu 1989 ralli viśva uṇṇayyan saṃsad praśastiyannu nīḍitu.  avaru 1990 ralli mahārāṣṭra sarkāradiṃda mahārāṣṭra gaurava puraskār mattu  ralli jaipurada kathak keṃdradiṃda man patra gauravavannu paḍèdaru. bhārata sarkārada èmèriṭas phèlo āgiruva kumāri avaru akhila bhārata bhuvalka praśasti (2005) mattu hanumaṃt praśasti (2008) gè bhājanarāgiddārè.

citrakathè
 pariṇītā (1953 - naṭi
 vāris (1954) - naṭi
 mirjā gālib (1954) - naṭi
 basaṃt bahār (1956) - naṭi
 jalasāghar (1958) - naṭi
 gopi (1970) - nṛtya saṃyojaki
 lèkin... (1990) - nṛtya saṃyojaki
 caitāli (1975) - nṛtya saṃyojaki
 sardāri begaṃ (1996) - nṛtya saṃyojaki

saha noḍi
 aṃbalevāli
 (1953 calanacitra)
 bahār (calanacitra)

ullekhagaḻu

vikipīḍiya anuvāda śibira lekhana
ರೋಶನ್ ಕುಮಾರಿ