ಮಾರ್ಗಿ ಸತಿ (ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು ಪಿ. ಎಸ್ ಸತಿ ದೇವಿ)  (೧೯೬೫ - ೨೦೧೫) ಕೂಡಿಯಾಟಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾದ, ಕೇರಳದ ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವ ನಂಗೀರ್ ಕುತು ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಕೂಡಿಯಾಟಂನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಪುಣ ಪರಿಣತಿ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕುಡಿಯಾಟ್ಟಂ ಅನ್ನು "ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇರುಕೃತಿ" ಎಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುನೆಸ್ಕೊ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸತಿ ಅವರು ಇವರು ಹಲವಾರು ನಂಗೀರ್ ಕುತು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅಟ್ಟಪ್ರಕಾರವನ್ನು (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೈಪಿಡಿಗಳು) ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀರಾಮಚರಿತಂ (ಸೀತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ರಾಮನ ಕಥೆ) ಗಾಗಿ ಬರೆದ ಅಟ್ಟಪ್ರಕಾರವನ್ನು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ 
ಮಾರ್ಗಿ ಸತಿ ಅವರು ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶ್ಶೂರಿನ ಚೆರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ತಿಲ್ಲತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಎಂಬ್ರಂತಿರಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಅಂದರ್ಜನಂ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೈಂಕುಳಂ ರಾಮ ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಯಟ್ಟಂ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ದಿವಂಗತ ಇಡಕ್ಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎನ್ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಪೊಟ್ಟಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾಹದ ನಂತರ, ಅವರು ತಿರುವನಂತಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ನೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಒಡನಾಟವೇ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಿ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ನೀಡಿತು.  ಮಾರ್ಗಿಯು ಕೇರಳದ ಎರಡು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಮತ್ತು ಕೂಡಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.   ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ ರಂದು ಕೂಡಿಯಟ್ಟಂ ಆಧಾರಿತ ನೋಟಂ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಆಕೆಯ ಪತಿ ವಿದ್ಯುದಾಘಾತದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಸತಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಆದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿಯಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕಲಾಮಂಡಲಂಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೫ ರಂದು ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಬಹಳ ಸಮಯದಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹದಗೆಟ್ಟ ನಂತರ ಸಾಯುವ ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲು ಆರ್‌ಸಿ‍ಸಿ ಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ, ರೇವತಿ, ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ಕೂಡಿಯಟ್ಟಂ ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ದೇವನಾರಾಯಣನ್, ಎಡಕ್ಕ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಮಾಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ.

ಸತಿ ನಟಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 

 ಸ್ವಪಾನಂ (೨೦೧೪) ಸ್ವಪಾನಂ (ಅಚ್ಯುತನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ)
 ಇವಾನ್ ಮೇಘರೂಪನ್ (೨೦೧೨) (ಕವಿಯ ತಾಯಿಯಾಗಿ)
 ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ಮೆಸ್ಟ್ರೋ (೨೦೧೦) (ತಂಬುರಾಟಿಯಾಗಿ)
 ರಾಮನಂ (೨೦೧೦) (ಆಟ್ಟ ಬೀವಿಯಾಗಿ)
 ದೃಷ್ಟಾಂತಂ (೨೦೦೭)
 ನೋಟಮ್ (೨೦೦೫)

ಸತಿ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು 

 "ಸೀತಾಯನಂ" (ರಂಗ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಕೈಪಿಡಿ) (೨೦೦೮)
 "ಕನ್ನಕಿಚರಿತಂ" (ರಂಗ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಕೈಪಿಡಿ)(೨೦೦೨)
 "ಶ್ರೀರಾಮಚರಿತಂ ನಂಗಿಯಾರ್‌ಕೂತ್ತು" (ರಂಗ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಕೈಪಿಡಿ) - ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಪಣಿಕ್ಕರ್‌ರಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ 'ನಂಗಿಯಾರ್ ಕೂತು' ಕುರಿತು ಅನುಬಂಧದೊಂದಿಗೆ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಡಿಸಿಬುಕ್ಸ್, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಕೇರಳ (೧೯೯೯) ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು 
ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗಿ ಸತಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ನಂಗಿಯಾರ್‌ಕೂತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜೂನಿಯರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (೧೯೯೭)
 ಕೂಡಿಯಟ್ಟಂ (೨೦೦೨) ಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
 ಕಲಾದರ್ಪಣಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೮)
 ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ನಾಟ್ಯರತ್ನ ಪುರಸ್ಕಾರ, ತಿರುವನಂತಪುರಂ (೨೦೦೮)
 ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 

 ಮಾರ್ಗಿ ಸತಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ: ಆರ್.ಮಿನಿದೇವಿ (2008). ಕೂಡಿಯಾಟಂನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ . ತ್ರಿಪ್ಪುಣಿತುರಾ: ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜು. ಪುಟಗಳು 233–243 . 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
mārgi sati (adhikṛta hèsaru pi. ès sati devi)  (1965 - 2015) kūḍiyāṭam‌niṃda paḍèda pradarśana kalèya òṃdu rūpavāda, keraḻada cākyār samudāyada mahiḻā sadasyariṃda sāṃpradāyikavāgi pradarśisalāguva naṃgīr kutu èṃba nṛtya prakārada nṛtyagārti. kūḍiyāṭaṃnalli strī pātragaḻannu nirvahisuvalli avaru nipuṇa pariṇati kūḍa hòṃdiddaru. avaru bhārata mattu videśagaḻalli vyāpakavāgi pradarśana nīḍiddārè. kuḍiyāṭṭaṃ annu "mānavīyatèya maukhika mattu amūrta paraṃparèya merukṛti" èṃdu yunèskoda ghoṣaṇèyannu gurutisuva kāryakramada bhāgavāgi akṭobar 2001 ralli pyāris‌nalliruva yunèskò pradhāna kacheriyalli ivariṃda gamanārha pradarśanavannu nīḍalāyitu. sati avaru ivaru halavāru naṃgīr kutu pradarśanakkāgi aṭṭaprakāravannu (kāryanirvahaṇèya kaipiḍigaḻu) barèdiddārè. śrīrāmacaritaṃ (sītèya dṛṣṭikonadiṃda rāmana kathè) gāgi barèda aṭṭaprakāravannu 1999 ralli pustakavāgi prakaṭisalāgidè. kèlavu malayāḻaṃ sinimāgaḻallū kāṇisikòṃḍiddārè.

jīvana 
mārgi sati avaru 1965 ralli triśśūrina cèruturutiyalli puttillatu subrahmaṇyan èṃbraṃtiri mattu pārvati aṃdarjanaṃ avara putriyāgi janisidaru. avaru keraḻa kalāmaṃḍalaṃnalli mattu paiṃkuḻaṃ rāma cākyār avara aḍiyalli kūḍiyaṭṭaṃ kaliyalu prāraṃbhisidaru . divaṃgata iḍakka māṃtrika èn subramaṇiyan pòṭṭi avaròṃdigina vivāhada naṃtara, avaru tiruvanaṃtapurakkè tèraḻidaru mattu 1988 ralli mārgi nṛtya saṃsthègè seridaru. nṛtya saṃsthèyòṃdigina avara òḍanāṭave avara hèsarinalli mārgi èṃba viśeṣaṇavannu nīḍitu.  mārgiyu keraḻada èraḍu śāstrīya kalā prakāragaḻāda kathakkaḻi mattu kūḍiyāṭṭaṃna punarujjīvanakkè mīsalāda saṃsthèyāgidè.   30 jūn 2005 raṃdu kūḍiyaṭṭaṃ ādhārita noṭaṃ citrada citrīkaraṇadalliddāga ākèya pati vidyudāghātadiṃda sāvannappidaru. patiya maraṇada naṃtara sati keraḻa rājya sarkārada mòdala rītiya ādeśada ādhārada melè kūḍiyaṭṭaṃnalli śikṣakiyāgi kalāmaṃḍalaṃgè tèraḻidaru. avaru ḍisèṃbar 1, 2015 raṃdu tiruvanaṃtapuraṃna prādeśika kyānsar keṃdradalli nidhanarādaru. avaru bahaḻa samayadiṃda kyānsar‌nòṃdigè horāḍuttiddaru mattu avara sthitiyu hadagèṭṭa naṃtara sāyuva òṃdu vārada mòdalu ār‌si‍si gè dākhalisalāyitu. avaru ibbaru makkaḻannu agaliddārè, revati, śikṣaki mattu kūḍiyaṭṭaṃ kalāvidè mattu devanārāyaṇan, èḍakka kalāvida mattu paṭṭāṃbi saṃskṛta kālejina māji vidyārthi.

sati naṭisida calanacitragaḻa paṭṭi 

 svapānaṃ (2014) svapānaṃ (acyutana patniyāgi)
 ivān megharūpan (2012) (kaviya tāyiyāgi)
 mekiṃg āph è mèsṭro (2010) (taṃburāṭiyāgi)
 rāmanaṃ (2010) (āṭṭa bīviyāgi)
 dṛṣṭāṃtaṃ (2007)
 noṭam (2005)

sati barèda pustakagaḻu 

 "sītāyanaṃ" (raṃga prastuti kaipiḍi) (2008)
 "kannakicaritaṃ" (raṃga prastuti kaipiḍi)(2002)
 "śrīrāmacaritaṃ naṃgiyār‌kūttu" (raṃga prastuti kaipiḍi) - ayyappa paṇikkar‌riṃda iṃgliṣ‌nalli 'naṃgiyār kūtu' kuritu anubaṃdhadòṃdigè malayāḻaṃnalli ḍisibuks, kòṭṭāyaṃ, keraḻa (1999) prakaṭisidè.

gurutisuvikègaḻu 
pradarśaka kalègaḻa jagattigè mārgi sati avara kòḍugègaḻannu vyāpakavāgi gurutisalāgidè mattu avara kèlasavannu praśaṃsisi halavāru praśastigaḻannu gaḻisiddārè.

 naṃgiyār‌kūt‌nalli saṃśodhanā yojanègāgi bhārata sarkārada saṃskṛti sacivālayada jūniyar phèlośip (1997)
 kūḍiyaṭṭaṃ (2002) gāgi keraḻa saṃgīta nāṭaka akāḍèmi praśasti 
 kalādarpaṇaṃ praśasti (2008)
 tuṃcan smāraka samitiyiṃda nāṭyaratna puraskāra, tiruvanaṃtapuraṃ (2008)
 padmaśrī praśastigè nāmanirdeśana

hèccina oduvikè 

 mārgi sati avaròṃdigè saṃdarśana: ār.minidevi (2008). kūḍiyāṭaṃnalli mahiḻèyara pātra . trippuṇiturā: sarkāri saṃskṛta kāleju. puṭagaḻu 233–243 . 2 ḍisèṃbar 2015 raṃdu marusaṃpādisalāgidè .

ullekhagaḻu 

vikipīḍiya anuvāda śibira lekhana
ಮಾರ್ಗಿ ಸತಿ