ಮುಹರ್‍ರಮ್ (ಅರಬ್ಬಿ: ) — ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ತಿಂಗಳು. ಇಸ್ಲಾಮೀ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ಪವಿತ್ರ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇಸ್ಲಾಮೀ ವರ್ಷವು ಈ ತಿಂಗಳ ಒಂದನೇ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದೇವರ ತಿಂಗಳು (ಅರಬ್ಬಿ: ) ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹುಸೈನ್ ಬಿನ್ ಅಲಿಯವರ ನಿಧನಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಕಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಹರ್‍ರಮ್ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಅರಬ್ಬರು ವಿಶೇಷ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅರ್ಥ 
ಅರಬ್ಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮುಹರ್‍ರಮ್ ಎಂದರೆ ನಿಷಿದ್ಧ. ಈ ತಿಂಗಳನ್ನು ಅರಬ್ಬರು ಯುದ್ಧ ನಿಷಿದ್ಧ ತಿಂಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಂತರವೂ ಈ ತಿಂಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ನಿಷೇಧಿತ ತಿಂಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳು

ಆಶೂರಾ 
ಈ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತನೇ ದಿನವನ್ನು ಆಶೂರಾ ದಿನ (ಅರಬ್ಬಿ: ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಸ್ಲಾಮೀ ಪೂರ್ವ ಅರಬ್ಬರು ಈ ದಿನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುರೈಷರು ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದಿನ ದೇವರು ಪ್ರವಾದಿ ಮೋಶೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಫರೋಹನ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಹೂದಿಗಳು ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆಶೂರಾ ದಿನದಂದು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರರ ಮೊಮ್ಮಗ (ಅಲಿ ಬಿನ್ ಅಬೂ ತಾಲಿಬ್‌ರ ಮಗ) ಹುಸೈನ್ ಬಿನ್ ಅಲಿ ಕರ್ಬಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದರು. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಶೋಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಈ ದಿನ ಶೋಕಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮುಹಮ್ಮದ್‌ರ ಆದೇಶದಂತೆ ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಾಸೂಆ 
ಈ ತಿಂಗಳ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನವನ್ನು ತಾಸೂಆ (ಅರಬ್ಬಿ: ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ರ ಆದೇಶದಂತೆ ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 

 ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ
ಹಿಜರಿ ತಿಂಗಳುಗಳು
muhar‍ram (arabbi: ) — hijari kyālèṃḍar‌na prathama tiṃgaḻu. islāmī naṃbikèya prakāra nālku pavitra tiṃgaḻugaḻallòṃdu. islāmī varṣavu ī tiṃgaḻa òṃdane dināṃkadiṃda āraṃbhavāguttadè. idannu devara tiṃgaḻu (arabbi: ) èṃdu kūḍa karèyalāguttadè. ī tiṃgaḻa hattane dinakkè musalmānaru viśeṣa mahatva kalpisuttārè. sunni muslimaru ā dina upavāsa ācarisidarè śiyā muslimaru husain bin aliyavara nidhanakkāgi śokācaraṇè māḍuttārè. muhar‍ram tiṃgaḻigè islāmī pūrva kāladiṃdale arabbaru viśeṣa pāvitryatè nīḍuttiddaru. avaru ī tiṃgaḻalli yuddha māḍuttiralilla.

artha 
arabbi bhāṣèyalli muhar‍ram èṃdarè niṣiddha. ī tiṃgaḻannu arabbaru yuddha niṣiddha tiṃgaḻèṃdu parigaṇisuttidda kāraṇa idakkè ī hèsaru baṃtèṃdu heḻalāguttadè. idakkè pavitra èṃba arthavū idè. islāṃ dharmada naṃtaravū ī tiṃgaḻannu pavitra mattu yuddha niṣedhita tiṃgaḻèṃdu parigaṇisalāguttidè.

viśeṣa dinagaḻu

āśūrā 
ī tiṃgaḻa hattane dinavannu āśūrā dina (arabbi: ) èṃdu karèyalāguttadè. islāmī pūrva arabbaru ī dinavannu gauravisi upavāsa ācarisuttiddaru. muhammad paigaṃbarara kāladalli kuraiṣaru ī dina upavāsa ācarisuttiddaru. ī dina devaru pravādi mośè mattu avara anuyāyigaḻannu pharohana hiṃsèyiṃda pāru māḍida kāraṇa devarigè dhanyavāda sallisuvudakkāgi yahūdigaḻu ī dina upavāsa ācarisuttiddaru.

āśūrā dinadaṃdu muhammad paigaṃbarara mòmmaga (ali bin abū tālib‌ra maga) husain bin ali karbalā yuddhadalli maḍidaru. avara sāvigè śokavannu vyaktapaḍisuttā śiyā muslimaru ī dina śokācaraṇè māḍuttārè. ādarè sunni muslimaru muhammad‌ra ādeśadaṃtè ī dina upavāsa ācarisuttārè.

tāsūā 
ī tiṃgaḻa òṃbattane dinavannu tāsūā (arabbi: ) èṃdu karèyalāguttadè. ī dinakkè yāvude viśeṣa mahatvavilladiddarū muhammad‌ra ādeśadaṃtè sunni muslimaru ī dina upavāsa ācarisuttārè.

idannū noḍi 

 hijari kyālèṃḍar

ullekhagaḻu 

islāṃ dharma
hijari tiṃgaḻugaḻu
ಮುಹರ್‍ರಮ್