ಜಮುನಾ ದೇವಿ (೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೯ - ೨೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೦) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ. ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ಅವರು ಝಬುವಾದಿಂದ (೧೯೬೨-೬೭) ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯೮೧ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೭ ರವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಭಾರತ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೧೯೬೨ ರಿಂದ ೧೯೬೭ ರವರೆಗೆ ಜಬುವಾ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯೮೧ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್, ಮೋತಿಲಾಲ್ ವೋರಾ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮ ಚರಣ್ ಶುಕ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು.

೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರವರೆಗೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಸಾವು 
ದೇವಿ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪, ೨೦೧೦ ರಂದು ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
jamunā devi (29 navèṃbar 1929 - 24 sèpṭèṃbar 2010) madhyapradeśada bhāratīya rāṣṭrīya kāṃgrès pakṣada nāyaki. avaru madhyapradeśa vidhānasabhèya sadasyarāgiddaru . avaru virodha pakṣada nāyakiyāgiddaru mattu rājyada upamukhyamaṃtriyāgi sevè sallisidaru.  avaru jhabuvādiṃda (1962-67) lokasabhā sadasyarāgi āykèyādaru. avaru 1978 riṃda 1981 ravarègè rājyasabhèya sadasyarāgiddaru.

vṛtti jīvana
avaru 1952 riṃda 1957 ravarègè madhyabhārata rājyada mòdala vidhānasabhèya sadasyarāgiddaru. naṃtara 1962 riṃda 1967 ravarègè jabuvā saṃsattina sadasyarāgiddaru. 1978 riṃda 1981 ravarègè rājyasabhā sadasyarāgiddaru.

avaru arjun siṃg, motilāl vorā mattu śyāma caraṇ śuklā sarkāragaḻalli kiriya sacivarāgiddaru ādarè digvijaya siṃg avara aḍiyalli kyābinèṭgè serpaḍègòṃḍaru mattu naṃtara 1998 ralli madhyapradeśada upamukhyamaṃtriyāgi baḍti paḍèdaru. hīgāgi mòdala mahiḻā upamukhyamaṃtriyādaru.

2003 ralli bhāratīya rāṣṭrīya kāṃgrès adhikāravannu kaḻèdukòṃḍāga, avaru virodha pakṣada nāyaki èṃdu hèsarisalpaṭṭaru mattu 2010 ravarègè huddèyalliddaru.

sāvu 
devi avaru kyānsar viruddha sudīrgha horāṭavannu anubhavisida naṃtara sèpṭèṃbar 24, 2010 raṃdu iṃdor‌nalli nidhanarādaru.

ullekhagaḻu 

vikipīḍiya anuvāda śibira lekhana
mahiḻā rājakāraṇigaḻu
ಜಮುನಾ ದೇವಿ