ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬಸು (ಜನನ 1860 - ಮರಣ 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944), ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ ನಿಂದ ಬಂದ ಬಂಗಾಳಿ.  ಇದು ಆಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಔಧ್‌ನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳಾ ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. 1882 ರಲ್ಲಿ, ಕದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಿಂದ ಕಲಾ ಪದವಿ( ಬಿಎ ) ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಅವರ ಔಪಚಾರಿಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು 1883 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಭುವನ್ ಮೋಹನ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಅವರು 1880 ರಲ್ಲಿ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಕಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.  ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಥೂನ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು; ಹಿಂದೂ-ಅಲ್ಲದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ ಅವರು ರೆವರೆಂಡ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡಫ್ಸ್ ಫ್ರೀ ಚರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ (ಈಗ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜು ) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಕಲೆ (ಎಫ್.ಎ.) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು.  1876 ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗದ ಬಗೆಗಿನ ತಾರತಮ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವುಗಳ ಕಾರಣ, ಆಕೆಗೆ ಎಫ್.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು.  ಆ ವರ್ಷ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾದ ಏಕೈಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಮೊದಲ ರಾಂಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿ ಮೊದಲು, ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬೋಸ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ 1876 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. 1878 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬದಲಾದ ನಿರ್ಣಯವು ಆಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.  ಅವರು ತನ್ನ ಎಫ್.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ನಂತರ, ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಕದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಥೂನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.  ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು 1884 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ. ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಏಕೈಕ (ಮತ್ತು ಮೊದಲ) ಮಹಿಳೆ

ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು 1886 ರಲ್ಲಿ ಬೆಥೂನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು (ಇದು ಇನ್ನೂ ಬೆಥೂನ್ ಶಾಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು). 1888ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದರು, ಹೀಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು.

ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಅವರು 1891 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆದರು.

ಸಹೋದರಿಯರು 
ಆಕೆಯ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಬಿದುಮುಖಿ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಬಾಸಿನಿ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಬಿದುಮುಖಿ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೇರಿ ಮಿತ್ರ (ನಂದಿ), 1890 ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ನಂತರ, ಬಿಂದುಬಾಸಿನಿ ಬೋಸ್ 1891 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 History of Scottish Church College

ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
caṃdramukhi basu (janana 1860 - maraṇa 3 phèbravari 1944), ḍèhrāḍūn‌ niṃda baṃda baṃgāḻi.  idu āgrā mattu audh‌na yunaiṭèḍ prāṃtyagaḻalli nèlègòṃḍidè) briṭiṣ bhāratada mòdala ibbaru mahiḻā padavīdhararalli òbbaru. 1882 ralli, kadaṃbini gaṃgūli avaròṃdigè, avaru kalkattā viśvavidyālaya diṃda kalā padavi( biè ) parīkṣèyalli uttīrṇarādaru. avara aupacārika padavigaḻannu 1883 ralli viśvavidyālayada ghaṭikotsavada samayadalli hastāṃtarisalāyitu.

āraṃbhika jīvana 
bhuvan mohan bos avara magaḻu, avaru 1880 ralli ḍèhrāḍūn sthaḻīya kriściyan śālèyiṃda prathama kalā parīkṣèyalli uttīrṇarādaru.  ā samayadalli bèthūn śālèyannu avaru praveśisalu bayasiddaru; hiṃdū-allada huḍugiyarannu serisikòḻḻalilla, mattu adaraṃtè avaru rèvarèṃḍ alèksāṃḍar ḍaphs phrī carc insṭiṭyūṣan (īga skāṭiṣ carc kāleju ) nalli prathama kalè (èph.è.) maṭṭadalli praveśa paḍèyabekāyitu.  1876 ralli, liṃgada bagègina tāratamyada adhikṛta niluvugaḻa kāraṇa, ākègè èph.è. parīkṣègè hājarāgalu viśeṣa anumatiyannu nīḍabekāyitu.  ā varṣa parīkṣègè hājarāda ekaika huḍugiyāgi, avaru mòdala rāṃk paḍèdiddaru, ādarè avara phalitāṃśagaḻannu prakaṭisabahude èṃdu nirdharisalu viśvavidyālayavu halavāru sabhègaḻannu naḍèsabekāgittu. kadaṃbini gaṃgūli mòdalu, caṃdramukhi bos avaru īgāgale 1876 ralli tamma praveśa parīkṣèyannu uttīrṇarāgiddaru, ādāgyū viśvavidyānilayavu avarannu yaśasvi abhyarthiyāgi serisikòḻḻalu nirākarisitu. 1878 ralli viśvavidyānilayada badalāda nirṇayavu ākègè hèccina adhyayana māḍalu avakāśa māḍikòṭṭitu.  avaru tanna èph.è. parīkṣèyalli uttīrṇarāda naṃtara, padavi kors‌gāgi kadaṃbini gaṃgūliyòṃdigè bèthūn kālejigè tèraḻidaru.  padaviya naṃtara, avaru 1884 ralli kalkattā viśvavidyālaya mattu briṭiṣ sāmrājyadiṃda èṃ.è. uttīrṇarāda ekaika (mattu mòdala) mahiḻè

vṛtti 
avaru 1886 ralli bèthūn kālejinalli upanyāsakiyāgi tamma vṛttijīvanavannu prāraṃbhisidaru (idu innū bèthūn śālèya bhāgavāgittu). 1888ralli kālejannu śālèyiṃda berpaḍisalāyitu. avaru prāṃśupālarādaru, hīgè dakṣiṇa eṣyādalli padavipūrva śaikṣaṇika sthāpanèya mòdala mahiḻā mukhyastharādaru.

anārogyada kāraṇa avaru 1891 ralli nivṛttarādaru mattu ḍèhrāḍūn‌nalli tamma uḻida jīvanavannu kaḻèdaru.

sahodariyaru 
ākèya ibbaru sahodariyarāda bidumukhi mattu biṃdubāsini kūḍa prasiddharāgiddaru. bidumukhi bos mattu varjīniyā meri mitra (naṃdi), 1890 ralli padavi paḍèdaru, kalkattā vaidyakīya kālejiniṃda āraṃbhika mahiḻā vaidyakīya padavīdhararalli òbbaru. naṃtara, biṃdubāsini bos 1891 ralli kalkattā vaidyakīya kālejiniṃda padavi paḍèdaru.

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 
 History of Scottish Church College

strīvāda mattu jānapada 2023 spardhèya lekhana
ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬಸು