ವಾನರ ಎಂದರೆ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಗಣದ ಆಂತ್ರಪ್ರಾಯ್ಡಿಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬೃಹತ್ ಕಪಿ (ಏಪ್). ಇದರಲ್ಲಿ ಗಿಬ್ಬನ್, ಒರಾಂಗೂಟಾನ್, ಗೊರಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚಿಂಪ್ಯಾಂಜಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಜಾತಿಗಳುಂಟು. ಮೊದಲೆರಡು ಮಂಗಗಳು ಏಷ್ಯಕ್ಕೂ ಉಳಿದವೆರಡು ಆಫ್ರಿಕಕ್ಕೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.

ಗಿಬ್ಬನ್: ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯವಾಸಿಯಾದ ಗಿಬ್ಬನ್ ಮಂಗನ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನುಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಮಾನವನಂತೆ ದ್ವಿಪಾದಿ. ಆದರೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಇಡದೆ ಮಡಚಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಹುಳಹುಪ್ಪಟೆ, ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.

ಒರಾಂಗೂಟಾನ್: ಸುಮಾತ್ರ-ಬೋರ್ನಿಯೊ ದ್ವೀಪ ವಾಸಿಯಾದ ಒರಾಂಗೂಟಾನ್ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತ ಕೊಂಬೆಯಿಂದ ಕೊಂಬೆಗೆ ನೆಗೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಅರಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.

ಗೊರಿಲ್ಲ: ಆಫ್ರಿಕದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವಾಸಿಯಾದ ಗೊರಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಪೂರ್ವವಾದ್ದು. ಬೃಹತ್ ಮಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಇದು ಚತುಷ್ಟಾದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಹಿಂಗಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲದು. ಇದು ಕೂಡ ಸಸ್ಯಹಾರಿ.

ಚಿಂಪ್ಯಾಂಜಿ: ಚಿಂಪ್ಯಾಂಜಿ ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶವಾಸಿ. ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಗೆಯುತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವು ವಿಧವಾದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲುದಾದರೂ ಮಾತನಾಡಲಾರದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

  Agreement between cladograms based on molecular and anatomical data.
 Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).

ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
vānara èṃdarè praimeṭ gaṇada āṃtraprāyḍiya guṃpigè serida bṛhat kapi (ep). idaralli gibban, òrāṃgūṭān, gòrilla mattu ciṃpyāṃji èṃba nālku jātigaḻuṃṭu. mòdalèraḍu maṃgagaḻu eṣyakkū uḻidavèraḍu āphrikakkū sīmitavāgivè.

gibban: āgneya eṣyavāsiyāda gibban maṃgana kèlavu lakṣaṇagaḻannuḻisikòṃḍiddarū mānavanaṃtè dvipādi. ādarè kālugaḻannu nèṭṭagè iḍadè maḍacikòṃḍe iruttadè. maragaḻalli hèccāgi vāsisutta sasyāhāriyāgiddarū huḻahuppaṭè, hakki mattu adara mòṭṭègaḻannu tinnuttadè.

òrāṃgūṭān: sumātra-borniyò dvīpa vāsiyāda òrāṃgūṭān maragaḻa melè vāsisutta kòṃbèyiṃda kòṃbègè nègèyuvudaralli niṣṇāta. sasyāhāriyāgiddu araṇyaphalagaḻannu tinnuttadè.

gòrilla: āphrikada madhyapradeśavāsiyāda gòrilla atyapūrvavāddu. bṛhat maṃgagaḻalli ade atyaṃta dòḍḍadu. nèlada melè vāsisuva idu catuṣṭādiyāgiddarū hiṃgālugaḻa melè nillaballadu. idu kūḍa sasyahāri.

ciṃpyāṃji: ciṃpyāṃji āphrikada uṣṇapradeśavāsi. maragaḻa melè nègèyutta vegavāgi calisaballadu. aneka bagèya sasyagaḻannu tinnuttadè. idu halavu vidhavāda śabdagaḻannu māḍaballudādarū mātanāḍalāradu.

ullekhagaḻu

hòragina kòṃḍigaḻu 

  Agreement between cladograms based on molecular and anatomical data.
 Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).

sastani prāṇigaḻu
maisūru viśvavidyānilaya viśvakośa
ವಾನರ