ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Free and open-source software (FOSS)) ಎನ್ನುವುದು ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ  ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಂತ್ರಾಂಶ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಲು, ನಕಲು ಮಾಡಲು, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಆಕರ ಸಂಕೇತ(ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್) ಅನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಜನರು ತಂತ್ರಾಂಶದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ.  ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪರವಾನಗಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆಕರ ಸಂಕೇತ(ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್)  ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಮರೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಬಳಕೆದಾರರ ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ತಂತ್ರಾಂಶ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ. ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ಲೀನಕ್ಸ್(Linux) ಮತ್ತು ಬಿಎಸ್ಡಿ(BSD)ಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು, ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ  ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರವಾನಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ  ಚಳುವಳಿಗಳು, ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶದ ವ್ಯಾಪಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ  ಚಳುವಳಿಗಳು ಉಚಿತ/ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ‍(free/libre and open-source software(FLOSS)) ಅಥವಾ ಉಚಿತ/ಮುಕ್ತ(free/libre) ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ucita mattu mukta-mūla sāphṭ‌ver (Free and open-source software (FOSS)) ènnuvudu ucita taṃtrāṃśa mattu mukta-ākara taṃtrāṃśa  èraḍannū òḻagòṃḍiruva taṃtrāṃśa guṃpugaḻannu ullekhisalu baḻasuva padavāgidè. illi yārādarū yāvude taṃtrāṃśavannu baḻasalu, nakalu māḍalu, adhyayana māḍalu mattu badalāyisalu muktavāgi paravānagi paḍèdiddārè hāgū ākara saṃketa(sors koḍ) annu bahiraṃgavāgi haṃcikòḻḻalāguttadè. idariṃda janaru taṃtrāṃśada vinyāsavannu svayaṃpreraṇèyiṃda sudhārisalu protsāhisalāguttadè. idu svāmyada taṃtrāṃśakkè vyatiriktavāgidè.  svāmyada taṃtrāṃśadalli svāmyada taṃtrāṃśa nirbaṃdhita hakkusvāmya paravānagi aḍiyallidè mattu ākara saṃketa(sors koḍ)  annu sāmānyavāgi baḻakèdārariṃda marèmāḍalāguttadè.

ucita mattu mukta-ākara taṃtrāṃśavu baḻakèdārara nāgarika svātaṃtrya hakkugaḻannu kāpāḍuttadè. ucita mattu mukta-ākara taṃtrāṃśavannu baḻasuva itara prayojanagaḻèṃdarè kaḍimèyāda taṃtrāṃśa vèccagaḻu, hèccida bhadratè mattu sthiratè. gaupyatè mattu śikṣaṇavannu rakṣisuvudu mattu baḻakèdārarigè tammade āda yaṃtrāṃśada melè hèccina niyaṃtraṇavannu nīḍuvudu. ucita mattu mukta-ākara kāryācaraṇā vyavasthègaḻāda līnaks(Linux) mattu bièsḍi(BSD)ya vaṃśastharu lakṣāṃtara sarvar‌gaḻu, ḍèsk‌ṭāp‌gaḻu, smārṭ‌phon‌gaḻu mattu itara sādhanagaḻigè  śakti nīḍuttā iṃdu vyāpakavāgi baḻasalpaḍuttadè. ucita taṃtrāṃśa paravānagigaḻu mattu mukta-ākara paravānagigaḻannu aneka taṃtrāṃśa pyākej‌gaḻu baḻasuttavè. ucita taṃtrāṃśa caḻuvaḻi mattu mukta-ākara taṃtrāṃśa  caḻuvaḻigaḻu, ucita mattu mukta-ākara taṃtrāṃśada vyāpaka utpādanè mattu aḻavaḍikèya hiṃdina ān‌lain sāmājika caḻuvaḻigaḻāgivè. mukta-ākara taṃtrāṃśa  caḻuvaḻigaḻu ucita/mukta mattu mukta-ākara ‍(free/libre and open-source software(FLOSS)) athavā ucita/mukta(free/libre) padagaḻannu baḻasalu bayasuttārè.

ullekhagaḻu

taṃtrāṃśagaḻu
ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ