ತೋಕೂರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೧ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ತೋಕೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ೧೦೦೦ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಕಾರ, ತೋಕಾ ಎಂದರೆ ಹುಡುಗ. ಇದು ಹುಡುಗನ (ಶಿಶು ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯ) ಊರು (ಗ್ರಾಮ) ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ತೋಕೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.

ಸ್ಥಳ ಪರಿಚಯ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಎತ್ತರದ ಪಾಣಿ ಪೀಠ, ಸಮಾನಾಂತರ ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ (ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತ) ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗಣಪತಿ ಗುಡಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ. 

ಈ ರೀತಿಯ ದೇವಾಲಯವು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಅಪರೂಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾಗ ಬನದ (ನಾಗರ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ) ಜೊತೆಗೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಸುಮಾರು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಮಹಾನ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ತೋಕೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಜೆಗಳು ಪೂಜಿಸಿದರು.

ದಂತಕಥೆ
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಲಂಕಾವನ್ನು ಆಳಿದ ಜೈನ ರಾಜನು ಸುಮಾರು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ (ರಾಜಕುಮಾರ) ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು, ಅವರು ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ (ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೇವರು) ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಿಗೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವರು ಗಂಡು ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ರಾಜನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ರಾಜನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ತೋಕೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ಇಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ರಾಜನು ತೋಕೂರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ತೋಕೂರಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ೧೨ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ, ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕವಲು ನದಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು, ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

ರಾಜನು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಣಪತಿ ಗುಡಿ ಇತ್ತು. ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿಯು ರಾಜನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಮಂಗಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಆಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಮೂರ್ತಿಯು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಮೂರ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಷಷ್ಠಿ ಉತ್ಸವ
ಚಂಪಾ ಷಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದ ಷಷ್ಠಿ ತೋಕೂರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಾಗಿವೆ. ರೋಗರುಜಿನಗಳ ಪರಿಹಾರ, ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಭೂ ಸಂಬಂಧಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆ, ನಾಗದೋಷ ನಿವಾರಣೆ ಮೊದಲಾದ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿ ಷಷ್ಠಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹರಕೆ ಸಮರ್ಪಣೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಣ್ಣು - ಕಾಯಿ, ಹೂವು - ಕಾಯಿ ಸಮರ್ಪಣೆ, ತುಲಾಭಾರ, ಉರುಳು ಸೇವೆಗಳೂ ಇವೆ. 

ತೋಕೂರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ವೇಳೆ ಹರಕೆಯ ಬೆಳ್ಳಿ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮಾರುವವರು ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರು ಹರಕೆಯ ವಿವರ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬೆಳ್ಳಿ ತಗಡು ಚೂರುಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹರಕೆ ಹೊತ್ತವರು ಅವನ್ನು ಸುಳಿದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಂಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 https://thokur-subramanya-temple.business.site/
 https://www.facebook.com/ThokurShreeSubrahmanyaTemple/

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
tokūru subrahmaṇya devasthānavu maṃgaḻūriniṃda 21 ki.mī mattu uḍupiyiṃda 40 ki.mī dūradalli karnāṭakada tokūrinallidè. idu bhāratada 1000 subrahmaṇya devālayagaḻalli òṃdāgidè. saṃskṛtada prakāra, tokā èṃdarè huḍuga. idu huḍugana (śiśu śrī subrahmaṇya svāmiya) ūru (grāma) mattu āddariṃda tokūru èṃba hèsaru vikasanagòṃḍitu.

sthaḻa paricaya
ī devālayavu tannade āda viśiṣṭavāda vāstuvannu hòṃdidè. garbhagṛha bahaḻa dòḍḍadāgidè mattu duṃḍāgiruttadè, èttarada pāṇi pīṭha, samānāṃtara tīrtha maṃṭapa mattu pradakṣiṇā (pavitra vṛtta) saulabhyadòṃdigè òḻagè nirmisalāda gaṇapati guḍi èllavū ivè. 

ī rītiya devālayavu hattirada prāṃtyagaḻalli noḍalu aparūpada vaiśiṣṭyavāgidè. ekèṃdarè illi nāga banada (nāgara devara vigraha) jòtègè subrahmaṇya svāmiyannu noḍabahudāgidè.

sumāru 800 varṣagaḻa hiṃdè jaina dharmada mahān anuyāyigaḻa iṣṭārthagaḻannu īḍerisuva saluvāgi śrī subrahmaṇya svāmiyannu tokūru grāmadallina devālayadalli pratiṣṭhāpisidaru. hāgū allina rājaru mattu avara prajègaḻu pūjisidaru.

daṃtakathè
daṃtakathèya prakāra, vālaṃkāvannu āḻida jaina rājanu sumāru 800 varṣagaḻa hiṃdè ī devālayavannu nirmisidanu. rājanigè tanna vṛddhāpyadalli puruṣa uttarādhikāri (rājakumāra) iralilla. avarigè gaṃḍu maguvannu anugrahisalu, avaru śrī subrahmaṇya (gaṃḍu maguvannu āśīrvadisuva adhikāra èṃdu karèyalpaḍuva devaru) devarannu prārthisidaru. avara prārthanèyannu pūraisida naṃtara, avaru tamma sīmèyalli subrahmaṇyanigè devālayavannu nirmisuva bharavasè nīḍidaru. subrahmaṇya devaru gaṃḍu maguvinòṃdigè rājana prārthanèyannu pūraisidaru. mattu taruvāya rājanu devālayavannu nirmisuvalli tanna mātannu uḻisidanu. mattu tokūru grāmadalli śrī subrahmaṇya mūrtiya pratiṣṭhèyannu māḍidanu.

illina naisargika bhūdṛśyada sauṃdaryadiṃdāgi rājanu tokūrannu ārisikòṃḍiddanu. tokūrinalli varṣada èllā 12 tiṃgaḻugaḻalli nīrina kòratè illa, grāmada madhyadalli saṇṇa kavalu nadi hāduhoguttadè. devasthānavu bhattada gaddègaḻu, tèṃgu mattu aḍikè maragaḻiṃda āvṛtavāgidè.

rājanu subrahmaṇya svāmiya pratiṣṭhèyannu māḍuva mòdalu ī grāmadalli prācīna gaṇapati guḍi ittu. śrī gaṇapatiyu rājana kanasinalli baṃdu tanna pratiṣṭhèyannu bayasuttānè èṃdu naṃbalāgidè. śrī subrahmaṇya devasthānadalli rājaru ī pavitra kāryavannu saha māḍiddārè. òmmè 1965 ralli aṣṭamaṃgala praśnè āyojisidāga ī èlla saṃgatigaḻu bèḻakigè baṃdavu. mūrtiyu suṃdaravāgidè mattu adannu noḍuva mūlaka mūrtiyu hèccu haḻèyadu mattu prācīnavādudu èṃdu tiḻiyabahudu.

ṣaṣṭhi utsava
caṃpā ṣaṣṭhi mattu skaṃda ṣaṣṭhi tokūru subrahmaṇya devasthānadalli naḍèyuva vārṣika utsavagaḻāgivè. rogarujinagaḻa parihāra, saṃtāna prāpti, bhū saṃbaṃdhi doṣa nivāraṇè, nāgadoṣa nivāraṇè mòdalāda parihāragaḻigè harakè hòttu bhaktaru illigè āgamisuttārè. hiri mattu kiri ṣaṣṭhi saṃdarbhadalli harakè samarpaṇèyu illina viśeṣa sevè. jòtègè haṇṇu - kāyi, hūvu - kāyi samarpaṇè, tulābhāra, uruḻu sevègaḻū ivè. 

tokūru subrahmaṇya kṣetrakkè āgamisuva dāriyuddakkū ī veḻè harakèya bèḻḻi sāmagri māruvavaru ikkèlagaḻalli kūtiruttārè. bhaktaru harakèya vivara tiḻisuttiddaṃtè bèḻḻi tagaḍu cūrugaḻa rāśiyiṃda adakkè takka ākṛtiyannu hèkki kòḍuttārè. harakè hòttavaru avannu suḻidu kṣetradalli huṃḍigè òppisuttārè. idu illina viśeṣatè.

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu
 https://thokur-subramanya-temple.business.site/
 https://www.facebook.com/ThokurShreeSubrahmanyaTemple/

karnāṭakada devasthānagaḻu
viki i-larniṃg‍nalli tayārisida lekhana
ತೋಕೂರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ