ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್ ( ಪಂಜಾಬಿ,    ) (1912 – 2004) ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಝಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ.  ಆಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಮಲಿಕಾ", ಅಂದರೆ "ರಾಣಿ" ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಫೀಜ್ ಜಲಂಧ್ರಿಯವರ ನಜ್ಮ್ ಹಾಡು, ಅಭಿ ತೌ ಮೈನ್ ಜವಾನ್ ಹೂನ್ ("ನಾನು ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದೇನೆ") ಗಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಆನಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಆಕೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  ಲೋ ಫಿರ್ ಬಸಂತ್ ಆಯಿ, ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಅವರ ಪಿಯಾ ಬಾಜ್ ಪಿಯಾಲಾ ಪಿಯಾ ಜೇ ನಾ, ಮತ್ತು ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಫೈಜ್ ಅವರ ಮೇರೆ ಕತಿಲ್ ಮೇರೆ ದಿಲ್ದಾರ್ ಮೇರೆ ಪಾಸ್ ರಹೋ .

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್ ಅವರು ಹಮೀರ್‌ಪುರ ಸಿಧರ್‌ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಸಿಂಗರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅಖ್ನೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾದಿ ಬಾಬಾ ರೋಟಿ ರಾಮ್ 'ಮಜ್ಜೂಬ್' ಅವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ "ಮಲಿಕಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಯಕಿ-ನರ್ತಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನಿಂದ ಪುಖ್ರಾಜ್ (ಹಳದಿ ನೀಲಮಣಿ ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಡೇ ಗುಲಾಂ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲಿ ಬಕ್ಷ್ ಕಸೂರಿ ಅವರಿಂದ ಮಲಿಕಾ ಪುಖ್ರಾಜ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು 
ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜಮ್ಮುವಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.  ಆಕೆಯ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ದರ್ಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಇನ್ನೂ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು.

ಅವರು 1940 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು.  ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರೇಡಿಯೊ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಕ ಕೇಲ್ ಖಾನ್ ಅವರ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಧ್ವನಿಯು 'ಬೆಟ್ಟಗಳ ಜಾನಪದ ಹಾಡು' ಗಳಿಗೆ (ಪಹರಿ ಹಾಡುಗಳು) ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.

1980 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ಪ್ರೈಡ್ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 1947 ರಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯವರೆಗೂ ಹಾಡಿದ್ದ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ತನ್ನ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 'ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ವಾಯ್ಸ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಗ್ ಸಾಂಗ್ ಟ್ರೂ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್ ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಶಬ್ಬೀರ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ತಾಹಿರಾ ಸೈಯದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಸಾವು 
ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್ 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2004 ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.  ಆಕೆಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾಲುವೆ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ನಿವಾಸದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭವು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 

 ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊದಿಂದ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ವಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ (1977) 
 ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ಪ್ರೈಡ್ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ (1980)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 

೨೦೦೪ ನಿಧನ
೧೯೧೨ ಜನನ
ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
malikā pukharāj ( paṃjābi,    ) (1912 – 2004) pākistānada atyaṃta janapriya gajhal mattu jānapada gāyaki.  ākèyannu sāmānyavāgi "malikā", aṃdarè "rāṇi" èṃdu sārvajanikavāgi karèyalāguttittu. haphīj jalaṃdhriyavara najm hāḍu, abhi tau main javān hūn ("nānu innū cikkavanāgiddenè") gāgi avaru atyaṃta janapriyarāgiddaru, idannu pākistānadalli mātravalladè bhāratadalliyū lakṣāṃtara janaru ānaṃdisiddārè.  ākèya janapriya saṃkhyègaḻu urdu bhāṣèyalli  lo phir basaṃt āyi, kuli kutub avara piyā bāj piyālā piyā je nā, mattu phaij ahmad phaij avara merè katil merè dildār merè pās raho .

āraṃbhika jīvana 
malikā pukharāj avaru hamīr‌pura sidhar‌nalli vṛttipara saṃgītagārara siṃgar kuṭuṃbadalli janisidaru.  akhnūr pradeśadalli ādhyātmikavādi bābā roṭi rām 'majjūb' avaru huṭṭiniṃdale "malikā" èṃba hèsarannu nīḍidaru mattu vṛttipara gāyaki-nartakiyāgidda ākèya cikkammaniṃda pukhrāj (haḻadi nīlamaṇi ) èṃdu hèsarisalāyitu.

prasiddha gāyaka ustād baḍe gulāṃ ali khān avara taṃdè ustād ali bakṣ kasūri avariṃda malikā pukhrāj sāṃpradāyika saṃgīta tarabetiyannu paḍèdaru.

vṛttijīvanavannu nirvahisuvudu 
òṃbattanèya vayassinalli, avaru jammuvigè bheṭi nīḍidaru mattu mahārāja hari siṃg avara paṭṭābhiṣeka samāraṃbhadalli gāyana pradarśana nīḍidaru.  ākèya dhvaniyiṃda prabhāvitarādaru, avaru tamma darbārnalli avarannu āsthānada gāyakiyāgi nemisidaru. avaru innū òṃbattu varṣagaḻa kāla gāyakiyāgi alliye iddaru.

avaru 1940 ra daśakadalli bhāratada prasiddha vṛttipara gāyakiyaralli òbbarāgiddaru mattu 1947 ralli bhāratada vibhajanèya naṃtara avaru pākistānada lāhor‌gè valasè hodaru.  alli avaru reḍiyò pākistān, lāhor‌nalli saṃyojaka kel khān avara reḍiyò pradarśanagaḻa mūlaka hèccu khyātiyannu paḍèdaru. avara dhvaniyu 'bèṭṭagaḻa jānapada hāḍu' gaḻigè (pahari hāḍugaḻu) hèccu sūktavāgivè.

1980 ralli, avaru pākistānada adhyakṣariṃda praiḍ āph parphārmèns praśastiyannu paḍèdaru.  1977 ralli, avaru 1947 ralli vibhajanèyavarègū hāḍidda āl iṃḍiyā reḍiyo tanna suvarṇa mahotsavavannu ācarisuttiddāga, avarannu bhāratakkè āhvānisalāyitu mattu 'lèjèṃḍ āph vāys' praśastiyannu nīḍalāyitu.  malikā pukharāj avaru tamma ātmacaritrègaḻannu sāṃg sāṃg ṭrū kādaṃbariyalli dākhalisiddārè.

vaiyaktika jīvana 
malikā pukharāj avaru paṃjāb‌nalli kiriya sarkāri adhikāri śabbīr husen avarannu vivāhavādaru mattu pākistānadalli gāyaki tāhirā saiyad seridaṃtè āru makkaḻannu hòṃdiddaru.

sāvu 
malikā pukharāj 4 phèbravari 2004 raṃdu pākistānada lāhor‌nalli nidhanarādaru.  ākèya aṃtyakriyèya mèravaṇigèyu paścima kāluvè daṃḍèyalliruva avara nivāsadiṃda prāraṃbhavāyitu mattu samāraṃbhavu avara hiriya magana manèyalli naḍèyitu.

praśastigaḻu mattu mannaṇè 

 āl iṃḍiyā reḍiyòdiṃda lèjèṃḍ āph vāys avārḍ (1977) 
 pākistānada adhyakṣariṃda praiḍ āph parphārmèns (1980)

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 

2004 nidhana
1912 janana
strīvāda mattu jānapada 2023 spardhèya lekhana
ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್