ಭೀಮಸೇನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ  (ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ) ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು.  'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪಂಡಿತ್ ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಶಿ (ಭೀಮ್)  ತಾನ್ ಸೇನ್ (ಸೇನ್) ರವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 11 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಂ ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಎರಡು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಬಂದಿಶ್ ಮತ್ತು ಮೀರಾ ಭಜನ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈ ರಾಗವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಭೀಮಸೇನ್ ಒಂದು ಅಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ರಿಷಭಂ ಮತ್ತು ಧೈವತಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂಈ ರಾಗದ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ಕೆಳಗಿನಂತೆ. 

 ಆರೋಹಣ: ಸ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₃ ಸ
 ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ₃ ದ₂ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₁ ಸ  

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಡ್ಜ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಾಧ್ಯಮ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ ಮತ್ತು ರಾಗದ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ ಮತ್ತು ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತಂ ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದು . ಇದು ಔಡವ - ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 'ಗಿರಿಧರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಶ್ಯಾಮ್ ' ರೂಪಕ್ ತಾಳ, ವಿಳಂಬಿತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ಬರೆದು ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಜಯತೀರ್ಥ ಮೇವುಂಡಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ
 'ಮನ್ ಕೆ ಮಂದಿರ್ ಆಯೋರ್' ತೀನ್ ತಾಲ್ ದೃತ್ ಬಂದಿಶ್ ಅನ್ನು ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಬರೆದು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಜಯತೀರ್ಥ ಮೇವುಂಡಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
bhīmasen karnāṭaka saṃgīta mattu hiṃdūstāni saṃgītadalli òṃdu rāgavāgidè  (bhāratīya śāstrīya saṃgīta pramāṇa) saṃgīta saṃyojaka maheś mahadev sṛṣṭisiruva rāgavāgiddu.  'bhārata ratna' paṃḍit bhīmasen jośi (bhīm)  tān sen (sen) ravarigè arpisalāgidè.  idu karnāṭaka saṃgītada 72 meḻakarta rāga vyavasthèyalli 11 ne meḻakarta rāgaṃ kokilapriya janya rāgavāgidè. maheś mahadev èraḍu hiṃdūstāni baṃdiś mattu mīrā bhajan annu saṃyojisuva mūlaka bhāratīya śāstrīya saṃgītakkè ī rāgavannu paricayisidaru.

racanè mattu lakṣaṇa 

bhīmasen òṃdu asaṃpūrṇa rāgavāgiddu ārohaṇadalli riṣabhaṃ mattu dhaivatam annu hòṃdiruvudilla. idu auḍava-saṃpūrṇa rāgaṃī rāgada ārohaṇa-avarohaṇa kèḻaginaṃtè. 

 ārohaṇa: sa ga₂ ma₁ pa ni₃ sa
 avarohaṇa: sa ni₃ da₂ pa ma₁ ga₂ ri₁ sa  

ī rāgadalli baḻasalāguva svaragaḻèṃdarè ṣaḍja, sādhāraṇa gāṃdhāra, śuddha mādhyama, kākali niṣādaṃ mattu rāgada avarohaṇadalli śuddha riṣabha mattu catuśruti dhaivataṃ serisalāguvudu . idu auḍava - saṃpūrṇa rāgaṃ.

saṃyojanègaḻu 

 'giridhar gopāl śyām ' rūpak tāḻa, viḻaṃbit mattu madhya laya baṃdiś barèdu maheś mahadev saṃgīta saṃyojisiddārè jayatīrtha mevuṃḍi hāḍiddārè
 'man kè maṃdir āyor' tīn tāl dṛt baṃdiś annu maheś mahadev barèdu saṃgīta saṃyojisiddārè jayatīrtha mevuṃḍi hāḍiddārè

ṭippaṇigaḻu
ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)