ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರದ ಬೈಂದೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸೋಮೇಶ್ವರ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೈಂದೂರು ನದಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗಡೆ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಾಗತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಸಿಹಿನೀರಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಭೂಗತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಳವಿದೆ. 

ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಹೊಳೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಳೆ ಬಂಡೆಗಳೊಳಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವು ಆಗಿದೆ.

ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೪.೬ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೩೯.೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕ್ಷಿತಿಜ ನೇಸರ ಧಾಮ - ೧.೨ ಕಿ.ಮೀ 
ಒತ್ತಿನೆಣೆ ಕಡಲತೀರ - ೧.೫ ಕಿ.ಮೀ
ಮರವಂತೆ ಕಡಲತೀರ - ೨೨.೬ ಕಿ.ಮೀ
ತ್ರಾಸಿ ಕಡಲತೀರ - ೨೩.೧ ಕಿ.ಮೀ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
someśvara devasthānavu uḍupi jillèya kuṃdāpurada baiṃdūrinallidè. idu someśvara kaḍalatīrakkè samīpadalliruva atyaṃta haḻèya devālayagaḻalli òṃdāgidè. idu baiṃdūru nadi mattu arabbī samudrada pakkadallidè.

viśeṣatè
ī devālayavu hiṃdū devarāda śivanigè samarpitavāgidè. illi liṃgavannu pratiṣṭhāpisalāgidè mattu aneka adbhuta śilpagaḻivè. ī devasthānavannu baṃḍèya melè nirmisalāgidè. devasthānada hòragaḍè kèlavu kallina śāsanagaḻivè. ivu prācīna devālayada kathègaḻannu heḻuttavè. devasthānada āvaraṇadalli nāgatīrtha èṃba sihinīrina dīrghakālika bhūgata mūlavannu hòṃdiruva kòḻavidè. 

devālayada pakkadalliruva baṃḍèya melè sihi nīrina hòḻè niraṃtaravāgi hariyuttadè. ī hòḻè baṃḍègaḻòḻagè kaṇmarèyāguttadè mattu arabbī samudravannu seruttadè. samudrada alègaḻu bhagavaṃtana pādagaḻannu tòḻèyuttiruvaṃtè toruttadè. someśvara devasthānavu tīrthakṣetravāgiruvudara jòtègè apūrva pravāsi tāṇavu āgidè.

mārgasūci
ī devasthānavu uḍupiyiṃda sumāru 74.6 ki.mī hāgū kuṃdāpuradiṃda 39.3 ki.mī dūradallidè.

hattirada sthaḻagaḻu
kṣitija nesara dhāma - 1.2 ki.mī 
òttinèṇè kaḍalatīra - 1.5 ki.mī
maravaṃtè kaḍalatīra - 22.6 ki.mī
trāsi kaḍalatīra - 23.1 ki.mī

ullekhagaḻu

viki i-larniṃg‍nalli tayārisida lekhana
uḍupi jillèya prekṣaṇīya sthaḻagaḻa kyūār koḍ yojanè
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೈಂದೂರು