ರೋಹಿಣಿಯು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ಯುಗ) ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾ ರಾಜ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತ, ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ , ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಬಂಧವಾದ ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ರಾಣಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಎಂಟು ಪ್ರಧಾನ ರಾಣಿ-ಪತ್ನಿಯರು, ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ ಮತ್ತು ೧೬,೦೦೦ ಅಥವಾ ೧೬,೧೦೦ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ ಅಥವಾ ರಾಣಿ ಜಾಂಬವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಾಂಬವತಿಯೊಡನೆ ಒಡನಾಟ 
ರೋಹಿಣಿ ಬಹಳ ಸುಂದರಿ ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾದ ರತ್ನಾಗ್ರಭ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳನ್ನು ಜಾಂಬವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ರಾಣಿಯ ಜನ್ಮನಾಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿ ಎಂಬ ಪೋಷಕ ಅಕ್ಷರಶಃ " ಜಾಂಬವನ ಮಗಳು" ಅವಳ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಶ್ರೀಧರ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಜಾಂಬವತಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆಗೆ ವಿಕಿರಣ, ತಾಮ್ರಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುತ್ರರಿದ್ದರು ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.  ಹರಿವಂಶವು ರೋಹಿಣಿಯು ಜಾಂಬವತಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಭಾರತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹೊರೇಸ್ ಹೇಮನ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೮ ಮುಖ್ಯ ರಾಣಿಯರ ಮೂಲ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳು ನಂತರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಧಾನವಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ 
ಎಂಟು ಪ್ರಧಾನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಅವಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ.  ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರತಪ್ತರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರಗಳು ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ೧೬,೦೦೦ ಪ್ರಧಾನವಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ - ಅವರು ರಾಕ್ಷಸ ನರಕಾಸುರನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು  ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಾವು 
ಕೃಷ್ಣನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಓಟದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೌಸಲಾ ಪರ್ವವು ರೋಹಿಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣನ ನಾಲ್ವರು ಪತ್ನಿಯರು ಅವನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತೆಗೆ ಹಾರಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
rohiṇiyu hiṃdū devarāda kṛṣṇana rāṇiyāgiddu, dvāpara yugadalli (yuga) viṣṇu devara avatāra mattu dvārakā rāja. hiṃdū mahākāvya mahābhārata, viṣṇu purāṇa, bhāgavata purāṇa , mattu mahābhāratada anubaṃdhavāda harivaṃśadalli ākèyannu rāṇi èṃdu ullekhisalāgidè . kṛṣṇanigè èṃṭu pradhāna rāṇi-patniyaru, aṣṭabhārya mattu 16,000 athavā 16,100 vidhyukta patniyaru iddārè èṃdu heḻalāgidè. rohiṇiyannu kèlavu paṭṭigaḻalli aṣṭabhārya athavā rāṇi jāṃbavatiyòṃdigè gurutisalāgidè mattu berè paṭṭiyalli itara hèṃḍatiyara mukhyasthè èṃdu vivarisalāgidè.

jāṃbavatiyòḍanè òḍanāṭa 
rohiṇi bahaḻa suṃdari èṃdu viṣṇu purāṇa heḻuttadè. dharmagraṃthada vyākhyānakārarāda ratnāgrabha avaru avaḻannu aṣṭabhāryaralli òbbaḻāgi serisuttārè. avaḻannu jāṃbavatiyòṃdigè gurutisuttārè. avanu rohiṇiyannu rāṇiya janmanāmavèṃdu parigaṇisuttānè mattu jāṃbavati èṃba poṣaka akṣaraśaḥ " jāṃbavana magaḻu" avaḻa viśeṣaṇavāgidè. ādāgyū, mattòbba vyākhyānakāra śrīdhara idannu òppuvudilla mattu avaḻannu jāṃbavatiyiṃda bhinna èṃdu parigaṇisuttānè. ākègè vikiraṇa, tāmrapakṣa mattu itara putrariddaru èṃdu viṣṇu purāṇavu ullekhisuttadè.  harivaṃśavu rohiṇiyu jāṃbavatiya paryāya hèsarāgirabahudu èṃdu sūcisuttadè.  viṣṇu purāṇa mattu bhāgavata purāṇadalli rohiṇi mattu jāṃbavati vibhinna vyaktigaḻu èṃdu bhārataśāstrajña hòres heman vilsan abhiprāyapaṭṭiddārè. 8 mukhya rāṇiyara mūla paṭṭigè avaḻu naṃtara serpaḍèyāgabahudèṃdu avanu bhāvisuttānè.

pradhānavallada hèṃḍatiyara mukhyastha 
èṃṭu pradhāna patniyarannu ullekhisidāga bhāgavata purāṇavu avaḻannu ullekhisuvudilla.  rohiṇi mattu kṛṣṇarigè anirdiṣṭa saṃkhyèya putrariddārèṃdu vivarisalāgidè, avaralli dīptimān mattu tāmrataptarannu mātra hèsarisalāgidè.  dharmagraṃthada aneka vyākhyānagaḻu mattu bhāṣāṃtaragaḻu rohiṇiyannu 16,000 pradhānavallada hèṃḍatiyaralli mukhyavèṃdu parigaṇisuttavè - avaru rākṣasa narakāsuraniṃda apaharisalpaṭṭaru mattu rākṣasanannu kòṃda naṃtara avaru kṛṣṇaniṃda rakṣisalpaṭṭaru èṃdu  heḻuttārè.

sāvu 
kṛṣṇana maraṇa mattu avana oṭada aṃtyavannu vivarisuva mahābhāratada mausalā parvavu rohiṇi seridaṃtè kṛṣṇana nālvaru patniyaru avana aṃtyakriyèya citègè hāri tammannu tāve suṭṭuhākidaru èṃdu dākhalisuttadè.

ullekhagaḻu 

viki i-larniṃg‍nalli tayārisida lekhana
ರೋಹಿಣಿ (ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿ)