ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎನ್. ಮೆನನ್ (೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೯೯  – ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೪  ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ  ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ೧೯೬೨ ರಿಂದ ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ರಾಮವರ್ಮ ಥಂಪನ್ ಮತ್ತು ಮಾಧವಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮಗಳು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ವಿ.ಕೆ. ನಂದನ್ ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ನಂತರ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (೧೯೫೦-1೧೯೫೧)  ಮತ್ತು ಪಾಟ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾದರು. ಜೊತೆಗೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ 

ಅವರು ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೭ ರವರೆಗೆ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ೧೯೫೭ ರಿಂದ ೧೯೬೨ ರವರೆಗೆ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಅವರು, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಪಾಂಪ್ಲೆಟ್ಸ್ ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ಸರಣಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬರೆಯುವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.  ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಎರಡನೇ ಮಲಯಾಳಿ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು . 

ಮೆನನ್ ರಾಜಕೀಯದ ನಂತರ ತನ್ನ ಸಕ್ರಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ನಿಷೇಧ ಮಂಡಳಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಪಿ ಉದಯಭಾನು ಮತ್ತು ಜಾನ್ಸನ್ ಜೆ. ಎಡಯರನ್ಮುಲ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಡಿಐಸಿ)-ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅನಕ್ಷರತೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೧೯೮೫ ರವರೆಗೆ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 

ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮೆನನ್ ಅವರು ನೆಹರೂ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಮ್ಯಾಡಿಸ್ ರಾಂಬ್ಲಿಂಗ್ಸ್ (೨೦೧೬) ಬ್ಲಾಗ್‌ನಿಂದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ವಿವರಗಳು
 ದೊಡ್ಡ ಸೊಸೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪುಗಳು (೨೦೨೧)

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
lakṣmī èn. mènan (29 mārc 1899  – 30 navèṃbar 1994  ) òbba bhāratīya svātaṃtrya horāṭagārti  mattu rājakāraṇi. avaru 1962 riṃda 1966 ravarègè rājya sacivarāgiddaru.

āraṃbhika jīvana 
tiruvanaṃtapuradalli janisida avaru rāmavarma thaṃpan mattu mādhavikuṭṭi ammanavara magaḻu. 1930 ralli, avaru pròphèsar vi.kè. naṃdan mènan avarannu vivāhavādaru. avaru naṃtara tiruvāṃkūr viśvavidyālayada (1950-11951)  mattu pāṭnā viśvavidyālayada upakulapatiyādaru. jòtègè iṃḍiyan in‌sṭiṭyūṭ āph pablik aḍminisṭreṣan‌na nirdeśakiyāgiddaru.

vṛtti 

avaru 1952 riṃda 1966 ravarègè rājyasabhā sadasyarāgiddaru.  avaru videśāṃga vyavahāragaḻa sacivālayadalli 1952 riṃda 1957 ravarègè saṃsadīya kāryadarśiyāgi, 1957 riṃda 1962 ravarègè upa maṃtriyāgi mattu 1966 ravarègè rājya sacivarāgi sevè sallisidaru. 1967 ralli rājakīya sevèyiṃda nivṛttarāda avaru, āks‌pharḍ‌ viśvavidyānilayada mudraṇālaya āks‌pharḍ yūnivarsiṭi près prakaṭisida āks‌pharḍ pāṃplèṭs ān iṃḍiyan aphers saraṇigāgi bhāratīya mahiḻèyara kuritāda itara viṣayagaḻa jòtègè barèyuva, sāmājika kāryagaḻatta mukhamāḍidaru. avaru bhāratadalli viśvavidyānilaya mahiḻā òkkūṭavannu sthāpisalu sahāya māḍidaru.  avara sevèyannu gurutisi, avarigè 1957 ralli padmabhūṣaṇa praśastiyannu nīḍalāyitu. ivaru ī praśastiyannu paḍèda èraḍane malayāḻi mahiḻèyāgiddaru . 

mènan rājakīyada naṃtara tanna sakriya jīvanavannu rāṣṭrada uddeśakkāgi muḍipāgiṭṭaru. avaru akhila bhārata mahiḻā sammeḻanada adhyakṣarāgi mattu poṣakarāgi halavu varṣagaḻa kāla sevè sallisidaru. avaru mòrārji desāyi avaròṃdigè akhila bhārata niṣedha maṃḍaḻiya upādhyakṣarāgiddaru. 1988 ralli, avaru èpi udayabhānu mattu jānsan jè. èḍayaranmula avaròṃdigè ālkohāl mattu ḍrag inpharmeṣan sèṃṭar (èḍiaisi)-bhāratavannu sthāpisidaru mattu avaru sāyuvavarègū adara adhyakṣarāgi sevè sallisidaru. avaru mahiḻèyaralli anakṣaratè nirmūlanègāgi akhila bhārata samitiya adhyakṣarāgi mattu 1972 riṃda 1985 ravarègè kastūrbā gāṃdhi rāṣṭrīya smāraka ṭrasṭ‌na adhyakṣarāgi sevè sallisidaru. 

lakṣmi mènan avaru nèharū sarkāradalli rājya sacivarāgiddāga tiruvanaṃtapuradalli tuṃba īkvaṭoriyal rākèṭ uḍāvaṇā keṃdrada sthāpanèyannu òḻagòṃḍiruva adhikāraśāhi kāryavidhānavannu sugamagòḻisuvalli pramukha pātra vahisidaru.

graṃthasūci

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 myāḍis rāṃbliṃgs (2016) blāg‌niṃda jīvanacaritrèya vivaragaḻu
 dòḍḍa sòsèya vaiyaktika nènapugaḻu (2021)

vikipīḍiya anuvāda śibira lekhana
mahiḻā rājakāraṇigaḻu
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎನ್. ಮೆನನ್