ವಜೀರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (19 ಏಪ್ರಿಲ್ 1780 - 15 ಮೇ 1817) ನಾಲ್ಕನೆಯವರು 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1797 ರಿಂದ 21 ಜನವರಿ 1798 ರವರೆಗೆ ಔಧ್ ನವಾಬ್ ವಜೀರ್ , ಮತ್ತು ಅಸಫ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಅವರ ದತ್ತುಪುತ್ರ.

ಜೀವನ 

ಅವರು ಅಸಫ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಅವರ ದತ್ತುಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಮಗನಿರಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಗನಾದ ಹುಡುಗನನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅಲಿ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ £300,000 ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1797 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಾಡಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ( ಮುಸ್ನೂಡ್ ) ಏರಿದರು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅವರು ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹಿ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಸರ್ ಜಾನ್ ಶೋರ್ (1751-1834) ನಂತರ 12 ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಸಾದತ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ II ಅವರನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. 14 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಜಾರ್ಜ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಚೆರ್ರಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದರು ಜನವರಿ 1799 ರ ಉಪಹಾರದ ಆಹ್ವಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರದ ವಾದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಲಿ ತನ್ನ ಸೇಬರ್‌ನಿಂದ ಚೆರ್ರಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಡೆತವನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ನಂತರ ಕಾವಲುಗಾರರು ನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಇಬ್ಬರು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಕೊಂದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬನಾರಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಡೇವಿಸ್ ಅವರ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವರೆಗೂ ಪೈಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಸಂಬಂಧವು ಬನಾರಸ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.

ತರುವಾಯ, ಅಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ಜನರ ಬಂಡಾಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ ಎರ್ಸ್ಕಿನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಪಡೆ ಬನಾರಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಜನವರಿ 21 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ "ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿತು". ಅಲಿಯು ಅಜಂಗಢಕ್ಕೆ  ನಂತರ ರಜಪೂತಾನದ ಬುಟ್ವಾಲ್‌ಗೆ ಓಡಿಹೋದನು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಪುರದ ರಾಜನು ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದನು.  ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ರಾಜನು ಅಲಿಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಸಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಅಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1799 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.

ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು: ಅಲಿ ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು - 17 ವರ್ಷಗಳನ್ನು - ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.  ಅವರನ್ನು ಕಾಸಿ ಬಘಾನ್‌ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಮಕ್ಕಳು 

 ಮಿರ್ಜಾ ಜಲಾಲುದ್ದೀನ್ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಜಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ 1798 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು
 ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ನವಾಬ್ ಮುಬಾರಕ್ ಉದ್-ದೌಲಾ
 ಮಿರ್ಜಾ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಖಾನ್
 ಸಾಹಿಬ್ಜಾದಿ ಸಾದಾತುನ್ನಿಸಾ ಬೇಗಂ

ಸಾಹಿತ್ಯ 

 ಬೈಲಿ, ಲಾರೀನ್ (Hrsg. ): ಇಂಡಿಯನ್ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಆರ್ಕೈವ್; ಮುಂಚನ್, , ಫಿಚೆ 492
 ಡೇವಿಸ್, ಜಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ (1795–1890); ವಿಜಿಯರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್; ಅಥವಾ, ಬನಾರಸ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ .. (1871) (ಮೂಲ. 1844)   
 ಹಿಗ್ಗಿನ್‌ಬೋಥಮ್, ಜೆಜೆ; ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪುರುಷರು . 1874
 ರೇ, ಅನಿರುದ್ಧ; 1799 ರಲ್ಲಿ ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔದ್‌ನ ವಿಜಿರ್ ಅಲಿಯ ದಂಗೆ; ಇನ್: ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, 49ನೇ ಅಧಿವೇಶನ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ, 1988: ಎಸ್ 331–338
 ಹಬೀಬ್ ತನ್ವಿರ್ ಅವರಿಂದ ಕಾರ್ಟೂಸ್ <ref name=":0">

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಲಕ್ನೋ - ಅವಧ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು
 ಔದ್ ನವಾಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ - ಡಾ. ಬಿ ಎಸ್ ಸಕ್ಸೇನಾ
 ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಅವಧ್ (ಔಧ್) ಹಮೀದ್ ಅಖ್ತರ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ ಅವರಿಂದ ಭಾರತದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯ
vajīr ali khān (19 epril 1780 - 15 me 1817) nālkanèyavaru 21 sèpṭèṃbar 1797 riṃda 21 janavari 1798 ravarègè audh navāb vajīr , mattu asaph-ud-daulā avara dattuputra.

jīvana 

avaru asaph-ud-daulā avara dattuputrarāgiddaru, avarigè maganiralilla.avanu tanna sahodariya maganāda huḍuganannu dattu tègèdukòṃḍanu. 13 varṣa vayassinalli, ali laknodalli £300,000 vèccadalli vivāhavādaru.

sèpṭèṃbar 1797 ralli avara bāḍigè taṃdèya maraṇada naṃtara, avaru briṭiṣara bèṃbaladòṃdigè siṃhāsanakkè ( musnūḍ ) eridaru. nālku tiṃgaḻòḻagè avaru viśvāsadrohi èṃdu āropisidaru. sar jān śor (1751-1834) naṃtara 12 bèṭāliyan‌gaḻòṃdigè sthaḻāṃtaragòṃḍaru mattu avara cikkappa sādat ali khān II avarannu badalisidaru. 14 raṃdu briṭiṣ nivāsi jārj phrèḍèrik cèrri avarigè ī ādeśavannu ravānisidaru janavari 1799 ra upahārada āhvānada samayadalli ali śastrasajjita sibbaṃdiyòṃdigè kāṇisikòṃḍaru. naṃtarada vādada samayadalli, ali tanna sebar‌niṃda cèrrigè òṃdu hòḍètavannu hòḍèdanu, naṃtara kāvalugāraru nivāsi mattu innū ibbaru yuropiyannarannu kòṃdaru. naṃtara avaru banāras‌na myājisṭreṭ syāmyuyèl ḍevis avara manèya melè dāḻi māḍalu hòraṭaru, avaru briṭiṣ paḍègaḻiṃda rakṣisuvavarègū paik‌nòṃdigè tanna manèya mèṭṭilugaḻa melè tannannu rakṣisikòṃḍaru.  ī saṃbaṃdhavu banāras hatyākāṃḍa èṃdu hèsarāyitu.

taruvāya, ali halavāru sāvira janara baṃḍāya sainyavannu òṭṭugūḍisidaru. janaral èrskin netṛtvadalli tvaritavāgi joḍisalāda paḍè banāras‌gè sthaḻāṃtaragòṃḍitu mattu janavari 21 ra hòttigè "kramavannu punaḥsthāpisitu". aliyu ajaṃgaḍhakkè  naṃtara rajapūtānada buṭvāl‌gè oḍihodanu, alli avanigè jaipurada rājanu āśraya nīḍidanu.  arl āph mārniṃgṭan ārthar vèllèsliya korikèya merègè, rājanu aliyannu galligerisabāradu athavā saṃkolèyalli hākabāradu èṃba ṣarattina melè briṭiṣarigè òppisidanu. ali ḍisèṃbar 1799 ralli briṭiṣ adhikārigaḻigè śaraṇādaru mattu kalkattāda phorṭ viliyaṃnalli kaṭhiṇa baṃdhanadalli irisalāyitu.

vasāhatuśāhi sarkāravu idannu anusarisitu: ali uḻida jīvanavannu - 17 varṣagaḻannu - baṃgāḻa prèsiḍènsiya phorṭ viliyaṃnalli kabbiṇada paṃjaradalli kaḻèdaru.  avarannu kāsi baghān‌na musliṃ smaśānadalli samādhi māḍalāyitu.

makkaḻu 

 mirjā jalāluddīn haidar ali jān bahaddūr 1798 ralli janisidaru, vivāhavādaru mattu samasyèyannu paḍèdaru
 òṭṭoman sāmrājyakkè tèraḻida navāb mubārak ud-daulā
 mirjā muhammad ali khān
 sāhibjādi sādātunnisā begaṃ

sāhitya 

 baili, lārīn (Hrsg. ): iṃḍiyan bayogrāphikal ārkaiv; muṃcan, , phicè 492
 ḍevis, jān phrānsis (1795–1890); vijiyar ali khān; athavā, banāras hatyākāṃḍa: briṭiṣ bhāratīya itihāsadalli òṃdu adhyāya .. (1871) (mūla. 1844)   
 higgin‌botham, jèjè; bhāratakkè tiḻidiruva puruṣaru . 1874
 re, aniruddha; 1799 ralli banāras‌nalli aud‌na vijir aliya daṃgè; in: pròsīḍiṃgs āph di iṃḍiyan hisṭari kāṃgrès, 49ne adhiveśana, karnāṭaka viśvavidyālaya, dhāravāḍa, 1988: ès 331–338
 habīb tanvir avariṃda kārṭūs <ref name=":0">

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 rāṣṭrīya māhiti keṃdra, lakno - avadh āḍaḻitagāraru
 aud navābs mattu avara sèkyularisaṃ - ḍā. bi ès saksenā
 hisṭari āph avadh (audh) hamīd akhtar siddiki avariṃda bhāratada rājaprabhutvada rājya
ವಜೀರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್