ಒಂಟಾಲಜಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನವು ಯಾವುದೋ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆನ್ಟೋಲಾಜಿಕಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರೀಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಥೇಲ್ಸ್, ಪ್ಲೇಟೋ ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ನೋಟ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಥೇಲ್ಸ್ ಒಬ್ಬ ದಾರ್ಶನಿಕನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ನೀರು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾದ ಆಳವಾದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ (ಆದ್ದರಿಂದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ).

ವಾಸ್ತವ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಆಂಟಾಲಜಿ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು:

 ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ, ಅಂದರೆ ವಾಸ್ತವವು ಏಕವಚನವೇ ಅಥವಾ ಬಹುವಚನವೇ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ?
 ಗುಣಾತ್ಮಕ, ಅಂದರೆ ರಿಯಾಲಿಟಿ (ವಾಸ್ತವ) ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲೆಗಳು, ಗುಲಾಬಿಗಳು ಉತ್ತಮ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆಂಟಾಲಜಿಯನ್ನು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಥವಾ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾನ ವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 

ವಿಜ್ಞಾನವು ಜ್ಞಾನದ ದೇಹದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಆಂಟಾಲಜಿ, ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಯಾಲಜಿ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆಂಟಾಲಜಿಯು ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೇಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಯಾಲಜಿ ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ

ಬಿಗ್ ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ, ಆಂಟಾಲಜಿ ಎಂಬ ಪದವು ಜೀವನದ ಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ. ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ಥರ್ಡ್ ನ್ಯೂ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಟಾಲಜಿಯನ್ನು ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ ಶಾಖೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಭಾಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೂರ್ತ ಘಟಕಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ". ,[ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ (ಅಸ್ಥಿಗಳ) ನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಪ್ರಕಾರ 
ಆಂಟಾಲಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಏಕತಾವಾದ, ದ್ವಂದ್ವವಾದ, ಭೌತವಾದ, ಆದರ್ಶವಾದ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ

ಏಕತಾವಾದ 
ಏಕತಾವಾದವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲದರ ಒಂದು ಸಾರವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ, ಆ ಭರವಸೆಯು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿರಲಿ ಅದು ಇತರರ ಪ್ರಬಲ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ಲೇಟೋ ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನಂತೆ ಥೇಲ್ಸ್, ಡೆಮೋಕ್ರಿಟೋಸ್ ಮತ್ತು ಅನಾಕ್ಸಿಮಾಂಡರ್‌ನಂತಹ ಪೂರ್ವ-ಸಾಕ್ರಟಿಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾನಿಸಂಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಆಧುನಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ I. ಕಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಹೆಗೆಲ್ ಮೊನಿಸಂ ಗುಂಪಿನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಆದರ್ಶವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ 

ಆಂಟಾಲಜಿಯು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಥೇಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ನೀರಿನ ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು ಮತ್ತು "ನೀರು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿರುವ ಆಳವಾದ ವಸ್ತು" ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಅವನ ತೀರ್ಮಾನವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಅವನ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸವಾಗಿದೆ.[ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]

ದ್ವಂದ್ವತೆ 
ದ್ವಂದ್ವವಾದವು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವು ವಸ್ತು (ದೈಹಿಕ) ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ) ಎಂಬ ಎರಡು ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತದೆ. ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸ್ವಭಾವಗಳ ಸಹಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ ಮಾನವರಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪ್ರಪಂಚ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ) ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಪ್ರಪಂಚ (ವಸ್ತು) ಎಂಬ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್ ಒಬ್ಬ ದ್ವಂದ್ವವಾದಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಎರಡು ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ವಸ್ತು ಮತ್ತು ರೂಪ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದನು (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೂಪಗಳು ಮಾತ್ರ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಾನವರು ಈ ದ್ವಂದ್ವವಾದದ ತತ್ವವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಹ್ಯ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ನಮ್ಮ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಆಂತರಿಕ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಭೌತವಾದ 
ಭೌತವಾದವು ಕೇವಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭೌತವಾದದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಆತ್ಮವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಚಲನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.[ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]

ಭೌತವಾದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎರಡರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸಂ ಎನ್ನುವುದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹೊರಗೆ ಬೇರೇನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ. (ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹೊರಗಿನ ದೇವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ). ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅರ್ಥ (ನೈಸರ್ಗಿಕ) ಆದರೆ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭೌತವಾದವು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಭವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ವಸ್ತುವಿನಂತೆಯೇ ಅದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

ಆದರ್ಶವಾದ 
ಆದರ್ಶವಾದವು ಭೌತವಾದದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವದ ಬಹುವರ್ಣದ ಸಾರವು ಆತ್ಮದಿಂದ (ಆತ್ಮ) ಅಥವಾ ಅದರಂತೆಯೇ ಏನಾದರೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹರಿವು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ನಿರಾಕಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಜಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವಸ್ತುವು ಕೇವಲ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆತ್ಮ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ "ಮಾನವನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಆತ್ಮವು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾನವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಸಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುವು ಕೇವಲ ದೇಹ, ನೆರಳು ಅಥವಾ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ.

ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ 
ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದವು ಒಂದು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದರ ಸಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಮಾನವರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಲೆಯು ಅತೀಂದ್ರಿಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾನವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರೆ ಅವರು ನಾಸ್ತಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವ "ಅಸ್ತಿತ್ವ" ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾರ್ತ್ರೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಇರುವುದು ಅವನ "ಅಸ್ತಿತ್ವ".[ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]

ಆಂಟಾಲಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳು:

 ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ
 ರಿಯಾಲಿಟಿ / ರಿಯಾಲಿಟಿ
 ಅಸ್ತಿತ್ವ
 ಸಾರ
 ವಸ್ತು
 ಬದಲಾವಣೆ
 ಏಕ
 ಬಹುವಚನ

ಈ ಲೋಕಶಾಸ್ತ್ರವು ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಜನರಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ).

ಸಹ ನೋಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖ
òṃṭālaji atyaṃta purātanavāda tātvika adhyayanagaḻalli òṃdāgidè mattu grīs‌niṃda huṭṭikòṃḍidè. adhyayanavu yāvudo kāṃkrīṭ astitvavannu carcisuttadè. ānṭolājikal dṛṣṭikonagaḻannu hòṃdiruva grīk vyaktigaḻannu thels, pleṭo mattu arisṭāṭal èṃdu karèyalāguttadè. avara kāladalli, hèccina janaru noṭa mattu vāstavada naḍuvè vyatyāsavannu torisalilla. thels òbba dārśanikanāgi prasiddhanāgiddānè, avanu òmmè nīru èllā vastugaḻa mūlavāda āḻavāda vastuvāgidè èṃba tīrmānakkè baṃdanu. ādāgyū, hèccu mukhyavādudèṃdarè, èllavū òṃde vastuviniṃda huṭṭuva sādhyatèyidè (āddariṃda enannādarū svataṃtravāgi astitvadallidè èṃdu parigaṇisalāguvudilla).

vāstava athavā vāstavada svarūpavannu vāstavavāgi èraḍu vibhinna dṛṣṭikonagaḻiṃda āṃṭālaji mūlaka saṃparkisabahudu:

 parimāṇātmaka, aṃdarè vāstavavu ekavacanave athavā bahuvacanave èṃdu keḻuva mūlaka?
 guṇātmaka, aṃdarè riyāliṭi (vāstava) òṃdu nirdiṣṭa guṇavannu hòṃdidèye èṃdu keḻuva mūlaka, udāharaṇègè hasiru baṇṇavannu hòṃdiruva èlègaḻu, gulābigaḻu uttama vāsanèyannu hòṃdiruttavè.

saraḻavāgi heḻuvudādarè, āṃṭālajiyannu riyāliṭi athavā kāṃkrīṭ satyagaḻannu vimarśātmakavāgi adhyayana māḍuva vijñāna vāgi rūpisabahudu.

vyutpatti 

vijñānavu jñānada dehada ādhārastaṃbhagaḻāgi mūru aṃśagaḻannu hòṃdidè, avugaḻèṃdarè āṃṭālaji, jñānaśāstra mattu āksiyālaji. saṃkṣiptavāgi heḻuvudādarè, āṃṭālajiyu yāva praśnègaḻòṃdigè vyavaharisuttadè, jñānaśāstravu hegè praśnègaḻannu mattu āksiyālaji yāva praśnègaḻòṃdigè vyavaharisuttadè

big iṃḍoneṣiyan nighaṃṭinalli, āṃṭālaji èṃba padavu jīvanada svarūpadòṃdigè vyavaharisuva tatvaśāstrada òṃdu śākhèyāgidè. vèb‌sṭars tharḍ nyū iṃṭar‌nyāśanal ḍikṣanari ān‌lain‌nalli āṃṭālajiyannu mèṭāphisiks‌na śākhè èṃdu vyākhyānisuttadè, adu jīvigaḻa svabhāva mattu saṃbaṃdhagaḻannu adhyayana māḍuttadè. idu astitvada svarūpa athavā astitvavannu hòṃdiruva vastugaḻa prakāragaḻa baggè òṃdu nirdiṣṭa siddhāṃtavèṃdu vyākhyānisabahudu. bhāṣā vyavasthèyalli òppikòḻḻabekāda astitvagaḻa prakāragaḻu mattu viśeṣavāgi amūrta ghaṭakagaḻa prakāragaḻa baggè siddhāṃta". ,[ādarè vibhinna tātvika dṛṣṭikonagaḻa prakāra vibhinnavāgi vyākhyānisalāda (asthigaḻa) niṃda spaṣṭavāgi paḍèyabahudu.

prakāra 
āṃṭālaji kṣetradalli halavāru sṭrīm‌gaḻu, avugaḻèṃdarè ekatāvāda, dvaṃdvavāda, bhautavāda, ādarśavāda mattu ajñeyatāvāda

ekatāvāda 
ekatāvādavu astitvadalliruva èlladara òṃdu sāravidè èṃdu naṃbuva śālèyāgidè, ā bharavasèyu vastu athavā ādhyātmikavāgirali adu itarara prabala mūlavāgidè. pleṭo mattu arisṭāṭal‌naṃtè thels, ḍèmokriṭos mattu anāksimāṃḍar‌naṃtaha pūrva-sākraṭik tatvajñānigaḻu mānisaṃgè seridavaru. etanmadhyè, ādhunika tatvajñānigaḻāda I. kāṃṭ mattu hègèl mònisaṃ guṃpina uttarādhikārigaḻu, viśeṣavāgi avara ādarśavādi dṛṣṭikonagaḻalli 

āṃṭālajiyu tātvika vicāraṇèya atyaṃta prācīna kṣetragaḻalli òṃdāgidè. thels èṃba grīk tatvajñāniyu tanna èllèḍè iruva nīrina ciṃtanègāgi mòdalu paricayisidanu mattu "nīru èllā vastugaḻa mūlavāgiruva āḻavāda vastu" èṃba tīrmānakkè baṃdanu. namagè mukhyavādudu avana tīrmānavalla, ādarè bahuśaḥ èllavū òṃde vastuviniṃda huṭṭikòṃḍidè èṃba avana dṛḍhaviśvāsavāgidè.[ullekhada agatyavidè]

dvaṃdvatè 
dvaṃdvavādavu èllā vastugaḻa mūlavu vastu (daihika) mattu bhautika (ādhyātmika) èṃba èraḍu svabhāvagaḻannu òḻagòṃḍidè èṃdu naṃbuttadè. èraḍu rītiya prakṛtiyu pratiyòṃdū svataṃtra mattu svataṃtra, śāśvata mattu śāśvata. ivèraḍara naḍuvina saṃbaṃdhave ī jagattinalli jīvanavannu sṛṣṭisuttadè. ī èraḍu svabhāvagaḻa sahakārada spaṣṭa udāharaṇè mānavarallidè.

prajñèya prapaṃca (ādhyātmika) mattu bāhyākāśada prapaṃca (vastu) èṃba padagaḻòṃdigè ḍèskārṭès òbba dvaṃdvavādi tatvajñānigaḻa udāharaṇèyāgidè. arisṭāṭal èraḍu svabhāvagaḻannu vastu mattu rūpa èṃdu hèsarisidanu (ādhyātmika rūpagaḻu mātra). sāmānyavāgi, mānavaru ī dvaṃdvavādada tatvavannu sulabhavāgi svīkarisuttārè, ekèṃdarè bāhya vāstavavannu namma aidu iṃdriyagaḻiṃda takṣaṇave grahisabahudu, ādarè āṃtarika vāstavavannu takṣaṇave kāraṇa mattu jīvaṃta bhāvanègaḻiṃda gurutisabahudu.

bhautavāda 
bhautavādavu kevala vastuvannu hòṃdidè mattu nāvu ātma athavā ātma èṃdu karèyuva èllavū svataṃtra vāstavavalla èṃdu heḻuttadè. bhautavādada tiḻuvaḻikèya prakāra ātma athavā ātmavu òṃdu nirdiṣṭa rītiyalli vastu calanèya prakriyèyāgidè.[ullekhada agatyavidè]

bhautavādavannu kèlavòmmè naisargikatèyòṃdigè samīkarisalāguttadè. ādarè vāstavavāgi èraḍara naḍuvè vyatyāsavidè. nyācuralisaṃ ènnuvudu tatvaśāstrada śālèyāgiddu adu prakṛti mātra astitvadallidè, prakṛtiya hòragè berenū astitvadallilla èṃdu ūhisuttadè. (prakṛtiya hòragina devaru astitvadallilla). prakṛtiya artha (naisargika) ādarè vastugaḻu mattu ātmagaḻu seridaṃtè èllavū iruttadè. mattòṃdèḍè, bhautavādavu caitanyavannu vastuvina saṃbhavavèṃdu parigaṇisuttadè, āddariṃda idu vastuvinaṃtèye ade maulyavannu hòṃdilla.

ādarśavāda 
ādarśavādavu bhautavādada viruddhavāgidè, idannu ādhyātmikatè èṃdū karèyuttārè. vāstavada bahuvarṇada sāravu ātmadiṃda (ātma) athavā adaraṃtèye enādarū huṭṭikòṃḍidè èṃdu harivu parigaṇisuttadè. mūlabhūtavāgi yāvudo nirākāravāgidè mattu adu jāgavannu tègèdukòḻḻuvudilla. ī śālèya prakāra, vastu athavā vastuvu kevala òṃdu rītiya ātma avatāravāgidè. ī harivina pramukha kāraṇavèṃdarè "mānavana jīvanakkè vastuvigiṃta ātmavu hèccu maulyayutavāgidè, hèccina maulyavāgidè èṃdu mānavaru parigaṇisuttārè. caitanyavannu nijavāda sāravèṃdu parigaṇisalāguttadè, āddariṃda vastuvu kevala deha, nèraḻu athavā avatāravāgidè.

ajñeyatāvāda 
ajñeyatāvādavu òṃdu tiḻuvaḻikèyāgiddu adu vastu athavā ādhyātmika vastugaḻa rūpadallirali, astitvadalliruvudara sāravannu tiḻiyalu mānavaru samartharāgiddārè èṃbudannu nirākarisuttadè. ī śālèyu atīṃdriyatèya baggè mānava jñānavannu tiraskarisuttadè. ajñeyatāvādada udāharaṇègaḻu astitvavādi tatvajñānigaḻu, jīn pāl sārtrè avaru nāstikarāgiddārè. mānava "astitva" illa èṃdu sārtrè heḻiddānè, ādarè iruvudu avana "astitva".[ullekhada agatyavidè]

āṃṭālajigè saṃbaṃdhisida atyaṃta pramukha padagaḻu:

 astitvadallidè
 riyāliṭi / riyāliṭi
 astitva
 sāra
 vastu
 badalāvaṇè
 eka
 bahuvacana

ī lokaśāstravu ī prapaṃcada baggè saṃpūrṇavāgi arthamāḍikòḻḻalu bayasuva janarigè adhyayana māḍalu arhavāgidè mattu prāyogika vijñānagaḻa adhyayanakkè upayuktavāgidè (udāharaṇègè mānavaśāstra, samājaśāstra, vaidyakīya, saṃskṛti, bhautaśāstra, èṃjiniyariṃg mattu hīgè).

saha noḍi

ullekha
ಆಂಟಾಲಜಿ