ದಿವ್ಯಮಣಿ ( Divyamaṇi ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಅಂದರೆ ದೈವಿಕ ರತ್ನ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 48ನೇಯದು. ಇದನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕಾ  ಅಥವಾ ಜೀವಂತಿನಿ   ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು ೮ ನೇ ಚಕ್ರ ವಸು  ವಿನ ೬ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ವಾಸು-ಶಾ . ಸ ರ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧು ನು ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ .  ಅದರ ārohaṇa-avarohaṇa ರಚನೆಯು (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₁ಗ₂ಮ₂ ಪ ದ₃ನಿ₃ Ṡ 
 ಅವರೋಹಣ :{{svaraC|ಸ'|ನಿ3|ದ3|ಪ|ಮ2|ಗ2|ರಿ1|ಸ|foot=yes}} 

(ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೆಂದರೆ ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಪ್ರತಿ ಮಾಧ್ಯಮಂ, ಷಟ್ಸೃತಿ ದೈವತಂ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ )

ಇದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <i id="mwOg">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 12 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ರೂಪವತಿಯ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ದಿವ್ಯಮಣಿ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. ದಿವ್ಯಮಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ದಿವ್ಯಮಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಲೀಲಾ ಗಾನು ಜೂಚಿ
 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಅಪ್ಪ ಮುರುಗ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ದಿವ್ಯಮಣಿಯವರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ರಾಗಗಳು
divyamaṇi ( Divyamaṇi èṃdu uccarisalāguttadè,  aṃdarè daivika ratna ) karnāṭaka saṃgītada meḻakarta rāga vyavasthèyalli òṃdu rāgavāgidè . idu saraṇiyalli 48neyadu. idannu muttusvāmi dīkṣitar karnāṭaka saṃgīta śālèyalli jīvaṃtikā  athavā jīvaṃtini   èṃdu karèyalāguttadè.

racanè mattu lakṣaṇa 

idu 8 ne cakra vasu  vina 6 ne rāgavāgidè. jñāpaka hèsaru vāsu-śā . sa ra gi mi pa dhu nu èṃba smṛti pada .  adara ārohaṇa-avarohaṇa racanèyu (ārohaṇa mattu avarohaṇa pramāṇa) kèḻakaṃḍaṃtidè (kèḻagina saṃketagaḻu mattu niyamagaḻa vivaragaḻigāgi karnāṭaka saṃgītadalli svaragaḻannu noḍi):

 ārohaṇa : sa ri₁ga₂ma₂ pa da₃ni₃ Ṡ 
 avarohaṇa :{{svaraC|sa'|ni3|da3|pa|ma2|ga2|ri1|sa|foot=yes}} 

(ī pramāṇadalli baḻasalāda ṭippaṇigaḻèṃdarè śuddha riṣabhaṃ, sādhāraṇa gāṃdhāraṃ, prati mādhyamaṃ, ṣaṭsṛti daivataṃ, kākali niṣādaṃ )

idu meḻakarta rāgavāgiruvudariṃda, vyākhyānada prakāra idu <i id="mwOg">saṃpūrṇa</i> rāgavāgidè (ārohaṇa mattu avarohaṇa pramāṇadalli èllā eḻu svaragaḻannu hòṃdidè). idu 12 ne meḻakartavāda rūpavatiya prati madhyamaṃ samānavāgidè.

janya rāgagaḻu 
divyamaṇi kèlavu cikka janya rāgagaḻannu (utpannavāda māpakagaḻu) hòṃdidè. divyamaṇigè saṃbaṃdhisida èllā rāgagaḻigè janya rāgagaḻa paṭṭiyannu noḍi.

saṃyojanègaḻu 
divyamaṇi rāgadalli racisalāda kèlavu saṃyojanègaḻu:

 tyāgarājara līlā gānu jūci
 koṭeśvara ayyar avara appa muruga

saṃbaṃdhita rāgagaḻu 
ī vibhāgavu ī rāgada saiddhāṃtika mattu vaijñānika aṃśavannu òḻagòṃḍidè.

divyamaṇiyavara ṭippaṇigaḻannu graha bhedavannu baḻasi badalāyisidāga, berè yāvude meḻakarta rāgavannu nīḍuvudilla.

ṭippaṇigaḻu

ullekhagaḻu 
 

rāgagaḻu
ದಿವ್ಯಮಣಿ