ಕಲಾಮಂಡಲಂ ವಿ. ಸತ್ಯಭಾಮಾ (೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೩೭ - ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ, ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
 
ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರು ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ನ ಭರತಪುಳದ ಕರಾವಳಿಯ ಶೋರ್ನೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮಿನಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.[ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ] ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನ ಅರೆಕಾಲಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಅಚ್ಯುತ ವಾರಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕೃಷ್ಣನ್‌ಕುಟ್ಟಿ ವಾರಿಯರ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೋರ್ನೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ೮ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಳು.  ಆಗ ಅವರು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸ್ಟಾಲ್ವಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಸ್ಸೆರಿ ಚಿನ್ನಮ್ಮು ಅಮ್ಮ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು,  ಕಲಾಮಂಡಲಂನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಆದರೂ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಭರತನಾಟ್ಯಕ್ಕೆ  ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು. ಚಿನ್ನಮ್ಮು ಅಮ್ಮ ಅವರು ಯುವ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಚೆಂಚುರುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ತೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡವು (ಮೂಲ ಚಲನೆಗಳು), ಚೋಲ್ಕೆಟ್ಟುಗಳು, ಜಾತಿಸ್ವರಂಗಳು (ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ) ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.  ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಯುವತಿಯು ಮಲಯಾಳಂನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ, ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ವಲ್ಲತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಳು, ಅವರು ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಯುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂಡಲದ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.[ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ] ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಿಂಗಾಪುರ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಪ್ರವಾಸದ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಕೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಭರತನಾಟ್ಯ, ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ಕಥಕ್ಕಳಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಕೋರ್ಸ್ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಕಿರಿಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕಲಾಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದ ಡೊಯೆನ್ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಕಥಕ್ಕಳಿ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಗುರು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರ ಪರಿಚಯವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಣಯ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಅವರ ಮದುವೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.  ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್ ಅವರ ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೭೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೈಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಅದರ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದರು   ಅವರು ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು  ಅವರು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲದ ಡೀನ್ ಆಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಪರಂಪರೆ 

ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅದರಂತೆ, ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಿಂತ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. 

ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಭಿನಯದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವು ಲಾಸ್ಯಂಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗೊಳಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಶೈಲಿಯ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಮುದ್ರೆಗಳು (ಅಂಗೈ ಮತ್ತು ಬೆರಳಿನ ಸನ್ನೆಗಳು), ಭಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ದೇಹ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೃತ್ಯ ರೂಪದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಸಾಲೆ ಸೇರಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.  

ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು.  ಅವರು ರಚಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಬಣ್ಣ, ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಶೈಲಿಯ ಸಹಿಯಾಗಿವೆ. ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ಪೇಂಟಿಂಗ್‌ಗಳಿಂದ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ನರ್ತಕಿ ಕೂದಲಿನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅವಳು ಬದಲಾಯಿಸಿದಳು. 

ಅವರು ೩೫ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು, ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ - ಇತಿಹಾಸ, ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು 
ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.  ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ನೃತ್ಯ ನಾಟ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು  ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಂ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದರು  ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು:

 ಪದ್ಮಶ್ರೀ - ೨೦೧೪
 ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ - ೨೦೦೭ 
 ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೧೯೭೬ 
 ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನವದೆಹಲಿ - ೧೯೯೪ 
 ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ನೃತ್ಯ ನಾಟ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ - ೨೦೦೫
 ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೧೯೮೮ 
 ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಪುರಸ್ಕಾರಮ್ 
 ಷಡ್ಕಲಾ ಗೋವಿಂದ ಮಾರಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೨೦೧೩ 

ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅವರು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಕುರಿತು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ - ಇತಿಹಾಸ, ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ( Malayalam   ) ಇದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಿಂದ ೧೧ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು ೩೫ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 

 ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್
 ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ
 ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿವರ
 Narthaki.com ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ
 ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
 ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಸನ್ಮಾನ ೧ 
 ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಸನ್ಮಾನ ೨
kalāmaṃḍalaṃ vi. satyabhāmā (4 navèṃbar 1937 - 13 sèpṭèṃbar 2015) òbba bhāratīya śāstrīya nṛtyagārti, śikṣaki mattu nṛtya saṃyojaki, mohiniyāṭṭaṃnallina tanna pradarśanagaḻu mattu pāṃḍityakkè hèsaruvāsiyāgiddāḻè. bhārata sarkāradiṃda kalè mattu saṃskṛtigè nīḍida kòḍugègaḻigāgi avarigè 2014 ralli padmaśrī praśastiyannu nīḍalāyitu.

jīvanacaritrè 
 
satyabhāmā avaru 1937 ralli, dakṣiṇa bhāratada keraḻada pālakkāḍ‌na bharatapuḻada karāvaḻiya śornūr‌nalli sīmita ārthika saṃpanmūlagaḻannu hòṃdiruva kuṭuṃbadalli saṇṇa udyamiyāda kṛṣṇan nāyar mattu ammini taṃdè tāyigè janisidaru.[ ullekhada agatyavidè ] avaru cikka vayassinalle keraḻa kalāmaṃḍalaṃna arèkālika vidyārthiyāgi, kalāmaṃḍalaṃ acyuta vāriyar mattu kalāmaṃḍalaṃ kṛṣṇan‌kuṭṭi vāriyar avara mārgadarśanadalli nṛtyavannu kaliyalu prāraṃbhisidaru, ade samayadalli śornūrina sarkāri prauḍhaśālèyalli tamma śaikṣaṇika jīvanavannu āraṃbhisidaru. alli 8ne taragatiyannu mugisida naṃtara pūrṇāvadhi vidyārthiniyāgi kalāmaṃḍalaṃ grāmakkè seridaḻu.  āga avaru kalāmaṃḍalaṃ sṭālvārṭ mattu tòṭṭassèri cinnammu amma avara aḍiyalli mohiniyāṭṭaṃ kaliyalu prāraṃbhisidaru,  kalāmaṃḍalaṃnalli mòdala dīrghakāla nṛtya śikṣakiyāgi sevè sallisidaru, ādarū adhyayanada mukhya èṃdu bharatanāṭyakkè  hèccina mahatva nīḍidaru. cinnammu amma avaru yuva satyabhāmā avarigè cèṃcuruṭṭi mattu toḍiyalli aḍavu (mūla calanègaḻu), colkèṭṭugaḻu, jātisvaraṃgaḻu (uccārāṃśagaḻu mattu saṃgītada ṭippaṇigaḻu ) muṃtāda vividha nṛtya taṃtragaḻannu paricayisidaru.  śīghradalle, yuvatiyu malayāḻaṃna prasiddha kavi, keraḻa kalāmaṃḍalaṃna saṃsthāpaka vallatoḻ nārāyaṇa mènan avara gamanakkè baṃdaḻu, avaru śālā śulkavannu pāvatisalu vidyārthivetanavannu nīḍuva mūlaka yuva mahatvākāṃkṣi kauśalyagaḻannu poṣisidaru.

pradhānamaṃtri javāharalāl nèharu avara sammukhadalli 1955 ralli kalāmaṃḍalada rajata mahotsavada saṃdarbhadalli satyabhāmā avaru pramukha vedikèya melè pādārpaṇè māḍidaru.[ ullekhada agatyavidè ] saṃsthèyallina muṃdina āru varṣagaḻa adhyayanavu siṃgāpura mattu maleṣyā pravāsada kalāmaṃḍalaṃ taṃḍada bhāgavāgi ākègè bheṭi nīḍuva avakāśavannu nīḍitu, alli avaru bharatanāṭya, mohiniyāṭṭaṃ mattu kathakkaḻi pradarśisidaru. kors mugida naṃtara, avaru kiriya śikṣakiyāgi kalāmaṃḍalakkè seridaru. avaru śāstrīya nṛtyada ḍòyèn kalāmaṃḍalaṃ kalyāṇikuṭṭi amma avariṃda tarabetiyannu paḍèdaru. 

ī samayadalli, satyabhāmā kathakkaḻi vyākaraṇada māsṭar èṃdu vyāpakavāgi parigaṇisalpaṭṭa prasiddha kathakkaḻi guru kalāmaṃḍalaṃ padmanābhan nāyar avarannu bheṭiyādaru. avara paricayavu śīghradalle praṇaya tiruvu paḍèdukòṃḍitu, idu avara maduvègè kāraṇavāyitu.  satyabhāmā mattu padmanābhan nāyar avara maraṇada samayadalli, avarigè nālku hèṇṇu makkaḻiddaru, adaralli ibbaru mohiniyāṭṭaṃnalli sakriyarāgiddārè.  avaru 77 ne vayassinalli 13 sèpṭèṃbar 2015 raṃdu pālakkāḍ āspatrèyalli cikitsè paḍèyuttiddaru. 

kalāmaṃḍalaṃ satyabhāmā avaru keraḻa kalāmaṃḍalaṃna mòdala mahiḻā vais prinsipāl āgiddaru mattu naṃtara avaru 1992 ralli nivṛttarāguvavarègū adara prāṃśupālarādaru   avaru vārṣika kalāmaṃḍalaṃ phèlośip‌gaḻannu nirdharisalu āykè samitiyalli kuḻitukòṃḍaru  avaru keraḻa kalāmaṃḍalada ḍīn āgiyū kāryanirvahisuttiddaru.

paraṃparè 

kalāmaṃḍalaṃ satyabhāmā avaru tamma 24 ne vayassinalli śikṣaka mattu nṛtya saṃyojakarāgi kartavyakkè hājarāgalu saddilladè pradarśanadiṃda nivṛttarādaru. adaraṃtè, vedikèya pradarśanagaḻigiṃta nṛtya prakārakkè nīḍida kòḍugègaḻigāgi avaḻu hèccu gauravisalpaṭṭiddāḻè. 

bāhya prabhāvagaḻannu kittògèdu nṛtya prakāravannu śuddhīkarisida kīrti satyabhāmā avarigè salluttadè. abhinayada bhāvanātmaka aṃśavu lāsyaṃgè kaṭṭuniṭṭāgi aṃṭikòḻḻuvaṃtè avaru kāryakṣamatèya taṃtragaḻannu mārpaḍisidaru. ākè keraḻa kalāmaṃḍalaṃnalli mohiniyāṭṭaṃ paṭhyakramavannu krāṃtigòḻisidaḻu èṃdu heḻalāguttadè, idu kalāmaṃḍalaṃ śailiya mohiniyāṭṭaṃna vikāsakkè kāraṇavāyitu èṃdu heḻalāguttadè.  mudrègaḻu (aṃgai mattu bèraḻina sannègaḻu), bhaṃgigaḻu mattu hèjjègaḻa mūlaka utprekṣita deha calanaśāstrada mūlaka nāṭakavannu pracodisuva mūlaka nṛtya rūpada prastutigè hèccu masālè serisalu avaru prayatnisidaru, idu kèlavòmmè ṭīkègaḻannu saha ākarṣisitu.  

satyabhāmā avara mattòṃdu pramukha kòḍugè èṃdarè mohiniyāṭṭaṃ veṣabhūṣaṇagaḻalli avaru taṃda badalāvaṇègaḻu.  avaru racisida vinyāsagaḻu baṇṇa, mādari mattu parikaragaḻalli keraḻa saṃpradāyagaḻannu anusarisuttavè mattu kalāmaṃḍalaṃ śailiya sahiyāgivè. rājā ravivarma peṃṭiṃg‌gaḻiṃda aspaṣṭavāgi aḻavaḍisalāgiruva nartaki kūdalina śailiyannu avaḻu badalāyisidaḻu. 

avaru 35 mohiniyāṭṭaṃ saṃyojanègaḻa śrīmaṃta paraṃparèyannu tòrèdaru, adara vivaragaḻannu avara pustaka mohiniyāṭṭaṃ - itihāsa, taṃtragaḻu mattu pradarśanadalli vivarisalāgidè.

praśastigaḻu mattu mannaṇègaḻu 
satyabhāmā avarigè prādeśika mattu rāṣṭrīya saṃsthègaḻiṃda halavāru praśastigaḻu mattu mannaṇègaḻannu nīḍi gauravisalāyitu.  pratiṣṭhita padmaśrī praśastiyannu hòratupaḍisi, avaru 2005 ralli keraḻa sarkārada nṛtya nāṭya puraskāravannu  mattu kòllaṃ kathakkaḻi klab mattu ṭrūp‌niṃda 2006 ralli mòdala svāti tirunāḻ puraskāravannu paḍèdaru  satyabhāmā avarigè nīḍalāda kèlavu gamanārha praśastigaḻu:

 padmaśrī - 2014
 keraḻa saṃgīta nāṭaka akāḍèmi phèlośip - 2007 
 keraḻa saṃgīta nāṭaka akāḍèmi praśasti - 1976 
 saṃgīta nāṭaka akāḍèmi praśasti, navadèhali - 1994 
 keraḻa sarkārada nṛtya nāṭya puraskāra - 2005
 keraḻa kalāmaṃḍalaṃ praśasti - 1988 
 svāti tirunāḻ puraskāram 
 ṣaḍkalā goviṃda mārār praśasti - 2013 

keraḻa kalāmaṃḍalaṃ satyabhāmā avara gauravārthavāgi praśastiyannu sthāpisidè, idannu mohiniyāṭṭaṃna arha vidyārthigaḻigè vārṣikavāgi vidyārthivetanada rūpadalli vitarisalāguttadè.

prakaṭaṇègaḻu 
satyabhāmā avaru mohiniyāṭṭaṃ kuritu malayāḻaṃnalli òṃdu graṃthavannu prakaṭisiddārè, mohiniyāṭṭaṃ - itihāsa, taṃtragaḻu mattu pradarśana ( Malayalam   ) idu viṣayada baggè ullekhita pustakavèṃdu parigaṇisalāgidè mattu barahagārariṃda 11 adhyāyagaḻu mattu 35 saṃyojanègaḻannu òḻagòṃḍidè.

saha noḍi 
 

 kalāmaṃḍalaṃ padmanābhan nāyar
 kalāmaṃḍalaṃ kalyāṇikuṭṭi amma
 mohiniyāṭṭaṃ

ullekhagaḻu

bāhya kòṃḍigaḻu 

 keraḻa pravāsodyama vèb‌saiṭ‌nallina vivara
 Narthaki.com nalli ullekha
 satyabhāmā praśasti puraskṛtaru
 satyabhāmègè sanmāna 1 
 satyabhāmègè sanmāna 2
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸತ್ಯಭಾಮಾ