ಹೆರ್ಮಾನ್ ಸ್ಟೌಡಿಂಗೆರ್ (1881-1965) ಜರ್ಮನಿಯ ಒಬ್ಬ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ.

ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು 
ಹಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪಡೆದು (1903), 1912ರ ವರೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಫ್ರಿಟ್ಝ್ ಹಾಬೆರ್‌ನ (1868-1934) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಸಂಶೋಧನೆ. ಮುಂದೆ ನಿವೃತ್ತನಾಗುವ ತನಕ (1951) ಫ್ರೀಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಮೆರ್ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದ. ಬೃಹದಣುಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕಗಳು (ಮಾನೊಮರ್‌ಗಳು) ಮಣಿಯಂತೆ ಪೋಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಸಮಷ್ಟಿಯೇ ಪಾಲಿಮೆರ್. ಸಹಸ್ರಾರು ಆಲ್ಫಾ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಘಟಕಗಳು ಕೂಡಿ ನೀರು ಕಳೆದು ಪಿಷ್ಟದ ಅಣು, ಹೀಗೆಯೇ  ಬೀಟಾ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಘಟಕಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ (ಹತ್ತಿ, ಕಾಗದ ಇತ್ಯಾದಿ), ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಆಗುವಂತೆ  ಪಾಲಿಮೆರ್‌ಗಳ ರೂಪಣೆ ಕೂಡ ಆಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಇಂಥ ಪಾಲಿಮೆರ್‌ಗಳ ನೇರ ಸರಣಿ ರಚನೆಯುಳ್ಳವು. ಅನ್ಯರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಂತೆ ಇವು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಣು ಜೊಂಪೆಗಳಲ್ಲ. ಇದು ಇವನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಾರಾಂಶ. ಎರಡನೆಯ  ಮಹಾಯುದ್ಧದ (1939-45) ಅನಂತರ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕುಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆಗೈದಿದ್ದ ಇವನಿಗೆ 1953ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೊಷಕ ಪ್ರದಾನವಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 
 Staudinger's  Nobel Lecture Macromolecular Chemistry

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
hèrmān sṭauḍiṃgèr (1881-1965) jarmaniya òbba rasāyana vijñāni.

jīvana, sādhanègaḻu 
hālè viśvavidyālayada ḍākṭòreṭ paḍèdu (1903), 1912ra varègè tāṃtrika saṃsthèyòṃdaralli adhyāpakanāgi sevè. alli phriṭjh hābèr‌na (1868-1934) mārgadarśanadalli  saṃśodhanè. muṃdè nivṛttanāguva tanaka (1951) phrībarg viśvavidyālayadalli nèlèniṃta. nivṛttiya baḻika mahopādhyāyanāgi nemakagòṃḍu ārgyānik rasāyanavijñānadalli, mukhyavāgi pālimèr kurita saṃśodhanègaḻiṃda khyātanāda. bṛhadaṇugaḻa cikka ghaṭakagaḻu (mānòmar‌gaḻu) maṇiyaṃtè poṇisikòḻḻuvudara samaṣṭiye pālimèr. sahasrāru ālphā glukos ghaṭakagaḻu kūḍi nīru kaḻèdu piṣṭada aṇu, hīgèye  bīṭā glukos ghaṭakagaḻa saṃyojanèyiṃda sèlyulos (hatti, kāgada ityādi), amainò āmlagaḻa saṃghaṭanèyiṃda proṭīnugaḻu āguvaṃtè  pālimèr‌gaḻa rūpaṇè kūḍa āguttadè. plāsṭik‌gaḻu iṃtha pālimèr‌gaḻa nera saraṇi racanèyuḻḻavu. anyaru bhāvisiddaṃtè ivu aḍḍādiḍḍi hèṇèdukòṃḍiruva aṇu jòṃpègaḻalla. idu ivana saṃśodhanèya sārāṃśa. èraḍanèya  mahāyuddhada (1939-45) anaṃtara jagattinādyaṃta saṃśleṣita plāsṭikugaḻa baḻakè vyāpakavāyitu. ī niṭṭinalli mūlabhūta saṃśodhanègaididda ivanigè 1953ra rasāyanavijñāna nòbèl pāritòṣaka pradānavāyitu.

ullekhagaḻu

hòragina kòṃḍigaḻu 

 
 
 Staudinger's  Nobel Lecture Macromolecular Chemistry

rasāyanaśāstra tajña
maisūru viśvavidyānilaya viśvakośa
ಹೆರ್ಮಾನ್ ಸ್ಟೌಡಿಂಗೆರ್