ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಕೆಲವೆಡೆ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಫುಪ್ಫುಸ ಮೀನು. ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್ ಪ್ಯಾರಾಡೋಕ್ಸಾ, ಅಮೇಜಾನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪ್ರಭೇದ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಡ್-ಫಿಶ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪರುಗ್ವೆಯ ಚಾಕೋ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಮಣ್ಣು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿ. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದುಂಟು.

ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದು ಈಲ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಡಿಪ್ನೊಯಿ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಡಿಪ್ನಿಯೂಮ ಸರಣಿಯ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನಿಡೇ ಇದರ ಕುಟುಂಬ. ಸುಮಾರು 2 ಮೀ. ಉದ್ದ ಕೂಡ  ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗೆ ಆಹಾರ ಮೀನು, ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಕಠಿಣ ಚರ್ಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಸ್ಯಗಳು ಕೂಡ.

ದೇಹರಚನೆ 
ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್‌ನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಬಲು ಸಣ್ಣದಾದ ಚಕ್ರಜ ಶಲ್ಕಗಳಿವೆ. ಗಿಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಕಿರಿದಾದ ಒಂದೊಂದು ಜೊತೆ ಭುಜದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಸೊಂಟದ ಈಜು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಈಜು ರೆಕ್ಕೆ ಈ ಮೀನಿಗೆ ಈಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಮೂಳೆ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬಾಲದ ಈಜು ರೆಕ್ಕೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂವೇದನೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿ ಸಹಾಯಕ. ದೃಷ್ಟಿ ಕೊಂಚ ಮಂದವಾಗಿದ್ದರೂ ವಾಸನೆ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಸಂವೇದನೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿವೆ. ದೇಹದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಶ್ವಸಂವೇದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀರಿನಲ್ಲಾಗುವ ಉಷ್ಣತೆ, ಒತ್ತಡ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲದು.

ಅವಯಸ್ಕ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ವಯಸ್ಕ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್‍ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಣ್ಣ ಮಾಸಿ ಕಂದು ಅಥವಾ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ಲ ಮೀನುಗಳಂತೆ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್‌ನಲ್ಲೂ ಉಸಿರಾಟ ಕಿವಿರುಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಮೇಲು ಮುಚ್ಚಳ ಉಂಟು. ಕಿವಿರುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಫುಪ್ಫುಸಗಳೂ ಇವೆ. ಇವು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯೂಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನ್ನನಾಳದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ಭೂಚರಿಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಫುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಲ್ವಿಯೋಲೈಗಳಿವೆ. ಉಸಿರಾಟದ ವೇಳೆ ಈ ಮೀನು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈಸುತ್ತ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮೂಲೆಯನ್ನು ತಾಗಿಸಿ, ಅಗಲವಾಗಿ ಬಾಯಿ ಕಳೆದು, ಗಾಳಿ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೊಯೆನಾ ಎಂಬ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಸಿಕಕವಾಟ ಸೇರಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಫುಪ್ಫುಸದೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಶಬ್ದ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಗಿರುವ ತಲಾ ಒಂದು ಹೃತ್ಕರ್ಣ ಹಾಗೂ ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ ಇವೆ. ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಒಂದೊಂದರಿಂದಲೂ ಸುಮಾರು 2 ಮೀ. ಉದ್ದವಿರುವ ಮೂತ್ರನಾಳಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ 
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ವೇಳೆ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್ ಲಿಂಗ ದ್ವಿರೂಪತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಮೀನಿನ ಸೊಂಟದ ಈಸು ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಚ್ಚಿನಂಥ ಶಾಖೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ರಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ತನ್ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರಿಗಳ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳೆರಡೂ ಸೇರಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾದ ಗೂಡನ್ನು ತೋಡುತ್ತವೆ. ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದಂತೆ ಈ ಗೂಡು ಕ್ರಮೇಣ ಮಣ್ಣಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮೀನು ಸುಮಾರು 5000 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮರಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಪಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಗಂಡಿನದು. ಸಣ್ಣ ಮರಿಗಳು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೆವಳಿಕೊಂಡು ಗೂಡಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮೇಲಾಗಿ ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಲಂಬವಾಗಿ ಜೋತುಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಮೊದಲೆರಡು ತಿಂಗಳು ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆ ಹೊರಕಿವಿರುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಉಸಿರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಅವು ನಶಿಸಿ ಒಳಕಿವಿರು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರೀಷ್ಮ ನಿದ್ರೆ 
ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೀರು ಬತ್ತಿದಾಗ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಬಿಲ ಕೊರೆದು ಪುನಃ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುವ ತನಕವೂ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಗ್ರೀಷ್ಮ ನಿದ್ರೆ’ ಅಥವಾ ‘ಗ್ರೀಷ್ಮ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟತೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಈ ಶ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ದೇಹತೂಕದಲ್ಲಾಗುವ ಕ್ಷೀಣತೆಯನ್ನು ಗ್ರೀಷ್ಮ ನಿದ್ರೆ ಕಳೆದ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

‘ಅಮೆರಿಕದ ಫುಪ್ಫುಸ ಮೀನು’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್‌ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಮೀನು ಹಾಗೂ ಉಭಯಜೀವಿಗಳೆರಡರ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇದಕ್ಕಿವೆ ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಇದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮೀನುಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
lèpiḍosairan dakṣiṇa amèrikada kèlavèḍè sihinīrina mūlagaḻalli vāsisuva phupphusa mīnu. lèpiḍosairan pyārāḍoksā, amejān mattu adara upanadigaḻalli siguva prabheda. amerikan maḍ-phiś èṃdū karèyalpaḍuttadè. parugvèya cāko nadi mattu adara suttumuttalina āḻavillada maṇṇu miśrita nīrina mūlagaḻalli idara saṃkhyè jāsti. alliya janaru idannu òmmòmmè āhāravāgi sevisuvuduṃṭu.

rūpadalli idu īl mīnugaḻannu holuttadè. ḍipnòyi upavargakkè seridè. ḍipniyūma saraṇiya lèpiḍosairaniḍe idara kuṭuṃba. sumāru 2 mī. udda kūḍa  bèḻèyuttadè. ī hòṭṭèbāka māṃsāhārigè āhāra mīnu, mṛdvaṃgigaḻu, kaṭhiṇa carmigaḻu hāgū kèlavòmmè sasyagaḻu kūḍa.

deharacanè 
lèpiḍosairan‌na carmada melèlla balu saṇṇadāda cakraja śalkagaḻivè. giḍḍa hāgū kiridāda òṃdòṃdu jòtè bhujada rèkkègaḻu, sòṃṭada īju rèkkègaḻu mattu bālada īju rèkkè ī mīnigè īsalu nèravāguttavè. kèlavu mūḻè mīnugaḻalliruvaṃtè bālada īju rèkkè ardhacaṃdrākāradallidè. sparśa saṃvedanèyalli joḍi rèkkègaḻa tudi sahāyaka. dṛṣṭi kòṃca maṃdavāgiddarū vāsanè grahikè mattu ruci saṃvedanè atyuttamavāgivè. dehada èraḍū badigaḻalliruva pārśvasaṃvedanā vyavasthè nīrinallāguva uṣṇatè, òttaḍa ityādigaḻa ati sūkṣma badalāvaṇègaḻannū grahisaballadu.

avayaska lèpiḍosairan kappu hinnèlèyalli suvarṇa baṇṇavannu hòṃdiruttadè; vayaska lèpiḍosairan‍nalli ī baṇṇa māsi kaṃdu athavā būdu baṇṇaddāgi kāṇisuttadè.

èlla mīnugaḻaṃtè lèpiḍosairan‌nallū usirāṭa kivirugaḻa mūlaka naḍèyuttadè. ivugaḻigè melu muccaḻa uṃṭu. kivirugaḻa jòtègè èraḍu phupphusagaḻū ivè. ivu jīrṇāṃga vyūhada melbhāgadalliddu annanāḻada kèḻabhāgadalli tèrèdukòḻḻuttadè. itara bhūcarigaḻalliruvaṃtè phupphusagaḻalli asaṃkhyāta ālviyolaigaḻivè. usirāṭada veḻè ī mīnu nīrina melbhāgakkè īsutta nīrina maṭṭakkè tanna mūlèyannu tāgisi, agalavāgi bāyi kaḻèdu, gāḻi èḻèdukòḻḻuttadè. idu kòyènā èṃba raṃdhrada mūlaka nāsikakavāṭa seri, alliṃda phupphusadòḻakkè hoguttadè. gāḻiyannu òḻagèḻèdukòḻḻuva samayadalli vicitra śabda hòraḍuttadè.

hṛdayadalli asamarpakavāgi vibhāgavāgiruva talā òṃdu hṛtkarṇa hāgū hṛtkukṣi ivè. mūtrapiṃḍagaḻu uddavāgiddu òṃdòṃdariṃdalū sumāru 2 mī. uddaviruva mūtranāḻagaḻu hòraḍuttavè.

saṃtānotpatti 
saṃtānotpattiya veḻè lèpiḍosairan liṃga dvirūpatèyannu pradarśisuttadè. gaṃḍu mīnina sòṃṭada īsu rèkkègaḻa melè kuccinaṃtha śākhègaḻu kāṇisuttavè. avugaḻalliruva sūkṣma raktanāḻagaḻu raktadalliruva āmlajanakavannu nīrigè biḍugaḍè māḍi tanmūlaka bèḻèyuttiruva marigaḻa usirāṭakkè sahāya māḍuttavè. gaṃḍu mattu hèṇṇu mīnugaḻèraḍū seri maṇṇinalli laṃbavāda gūḍannu toḍuttavè. kèḻagè iḻidaṃtè ī gūḍu krameṇa maṇṇina maṭṭakkè samāṃtaravāguttadè. hèṇṇu mīnu sumāru 5000 mòṭṭègaḻanniḍuttadè. ī mòṭṭègaḻannū muṃdakkè marigaḻannū kāpāḍuva javābdāri gaṃḍinadu. saṇṇa marigaḻu goḍèya melè tèvaḻikòṃḍu gūḍina melbhāgadalli talè melāgi sumāru òṃdariṃda èraḍu tiṃgaḻu laṃbavāgi jotubiddukòṃḍiruttavè. bèḻèvaṇigèya mòdalèraḍu tiṃgaḻu nālku jòtè hòrakivirugaḻa mukhāṃtara usirāṭa naḍèyuttadè. krameṇa avu naśisi òḻakiviru mattu śvāsakośagaḻu usirāṭadalli bhāgavahisuttavè.

grīṣma nidrè 
baragāla mattu besagèyalli nadiya nīru battidāga lèpiḍosairan maṇṇinòḻagè bila kòrèdu punaḥ nīrina maṭṭa eruva tanakavū adaralliye tanna badukannu kaḻèyuttadè. idannu ‘grīṣma nidrè’ athavā ‘grīṣma niśceṣṭatè’ ènnuttārè. snāyugaḻalli saṃgrahavāgiruva āhāravanne ī śrāyadalli dehada jaivika kriyègaḻigè upayogisikòḻḻuttadè. sahajavāgiye dehatūkadallāguva kṣīṇatèyannu grīṣma nidrè kaḻèda èraḍu tiṃgaḻòḻagè saridūgisikòḻḻuttadè.

‘amèrikada phupphusa mīnu’ èṃde prasiddhavāgiruva lèpiḍosairan‌na saṃkhyè īga tīra kaḍimèyāgidè. mīnu hāgū ubhayajīvigaḻèraḍara lakṣaṇagaḻū idakkivè èṃde idakkè prāṇi sāmrājyadalli òṃdu viśiṣṭa sthāna idè.

ullekhagaḻu 

mīnugaḻu
maisūru viśvavidyānilaya viśvakośa
ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್