ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕಾಪು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಜನಗಣತಿ ೨೦೧೧ ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಕೋಡ್ ೬೦೮೮೨೪ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೯ ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳ್ಳೆ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೮೩೪.೫೭ ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಅಂದರೆ ಪ್ರದೇಶದ ಗಾತ್ರ ಸುಮಾರು ೯.೦೧ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ ೮೩.೩೩.  ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ೮೫.೦೯ ರಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ ೮೧.೮೯ ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೬೩ ಮನೆಗಳಿವೆ. ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಪಿನ್‌ಕೋಡ್ ೫೭೬೧೨೦   . ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉಡುಪಿಯು ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.  

ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಊರನ್ನು ನಾಲ್ಕುಬೀದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ನಗರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೪೨ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೭೪ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ೬೮ ಪುರುಷರು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶೇಕಡಾ ೫೨.೧೧ ಪುರುಷರು ಶೇಕಡಾ ೪೭.೮೯ ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ ೬.೩೮ ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೩೪ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೧೯ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ೧೫ ಪುರುಷರು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶೇಕಡಾ ೫೫.೮೮ ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಶೇಕಡಾ ೪೪.೧೨ ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ ೧.೫೩ ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಅಕ್ಷಾಂಶ = ೧೩.೩೩೨೩೩ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶ = ೭೪.೭೪೬೦೩೮. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ.
ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಬಳಿಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
 ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ
 ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ

ಕೆ. ಕೆ. ಹೆಬ್ಬಾರ್‌ ಎಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತರಾದ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣ ಹೆಬ್ಬಾರ್‌ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು.

ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರಿಂದ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದಿನ ಕೆರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಪದಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಒಂದಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿಯಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಗ್ರಾಮವು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು (ಆದಿವಾಸಿಗಳು) ಮೂಲತಃ 'ಗೊಡ್ಡು ಬಕ್ದರ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರನ್ನು ನಂತರ ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗರ್ಕಾಲಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ ಬೇಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಜೈನ ಸಾಮಂತರು ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನ ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಜೈನ ದಂಪತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು ಅವರು ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಮುಗ್ಗರ್ಕಾಳರು ಅವರ ಒಕ್ಕಲುಗಳಾದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಕೆಲವು ಮುಗ್ಗರ್ಕಾಳರು ವಲಸೆ ಬಂದು ಕಾಪು, ಪಡುಬಿದ್ರಿ, ಮಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.

ಜೈನ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರು ಶಿವಳ್ಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜಾತಿಯ ಹುಡುಗನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದರು. ಜೈನ ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಸರು ಹೆಬ್ಬಾರ್ತಿ. ದತ್ತು ಪಡೆದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು 'ಹೆಬ್ಬಾರರು' ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ದೇವಾಲಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರಸರೆ ಬಕ್ಯಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೃಹತ್ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ 'ಕತ್ತಿ ಕಾಳಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕತ್ತಿವರಸೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವರಸರೆ ಎಂದರೆ ಉದ್ದನೆಯ ಕುಡುಗೋಲು ಅಥವಾ ಕತ್ತಿ. ಈ ಅಣಕು ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ೧೨ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಭಕ್ತರ ಮತ್ತು ಜನರ ಮನರಂಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ವರಸರೆ ಬಕ್ಯಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕುತ್ಯಾರ್ ಅರಸು (ರಾಜ) ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿಯ ಪಟೇಲ್ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ೬೦ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರು ಈ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆಕರ್ಷಣೆ
ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ದೇವರ ಕೆರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೆರೆಯು ೫.೭೮ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆ ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.

ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಸರೋವರವು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ನವೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲೋಚಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಸರೋವರವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲದ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು ಸರೋವರದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸರೋವರದ ದಂಡೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪವಿದೆ. ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ, ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಭಾಗದ ಜನರು ಈ ಕೆರೆಯಿಂದ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಗಾಳ ಹಾಕುವುದನ್ನು ವರ್ಷವಿಡೀ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಬಲೆ ಬಳಸಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಉರುಳುವ ಪೂಜೆಯನ್ನು (ಮದಸ್ಥಾನ) ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಅದೇ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕೆರೆಯ ಪವಾಡ 
ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಕೆರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಇವೆ. ಸರೋವರದ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪವಾಡದ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಂಬುವ ಬಂಡೆಯಿದೆ. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿ ಚಿನ್ನವಿಲ್ಲದ ಬಡವರು ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಂಜೆ ಹಣ್ಣು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳ ತಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂಡೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳ ವರವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವರು ಅಗತ್ಯವಾದ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಕುಟುಂಬವು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಕೃತಕ ಮೂಗುತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಈ ವರವು ಕೊನೆಗೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

ಜಾನಪದ ಕಥೆ
ಸರೋವರದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯೆಂದರೆ ಒಣ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಓಟ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪೊಡಿ ಕಂಬಳದಲ್ಲಿ ಪಟೇಲ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜೋಡಿ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಇತರ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟೇಲರ ಬಳಿ ಜೋಡಿ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಯಿತು. ಎಮ್ಮೆ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಮುಂದಾಳತ್ವ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊರಗುತ್ತಾ ಜೋಡಿ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಓಟದ ದಿನ ಅವರ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಓಟವು ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿದಾಗ ಪಟೇಲರ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವಂಚನೆಯ ಈ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಕೆರೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಎಮ್ಮೆಗಳು ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಣ್ಣ ಕಂಚಿನ ರಥವು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಲು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ರಥವು ಇನ್ನೂ ಸರೋವರದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಕೆರೆಯ ಹೂಳು ತೆಗೆಸಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನುದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ೪.೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಹೂಳು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಕೆರೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ - ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನಂತರ ಮಾಣಿಬೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಅತ್ತಿಂಜ ಮತ್ತು ಶಿರ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ರಸ್ತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಮಾಣಿಬೆಟ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಮತ್ತು ಶಿರ್ವ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಹೊರಹರಿವನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮೂಲಕ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ನೀರು ಸುಮಾರು ೮ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಜನರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಚುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪೆಡಲ್ ಮತ್ತು ರೋಯಿಂಗ್ ಬೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಮೋಜು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಯು ಇದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
kaṭṭiṃgeri èṃbudu òṃdu grāma. ī grāmavu kāpu tālūkigè seridè. janagaṇati 2011 ra māhitiya prakāra kaṭṭiṃgeri grāmada koḍ 608824 āgidè. idu uḍupiyiṃda sarisumāru 14 ki.mī dūradalli idè. idu kaṭṭiṃgeri grāmada jillā mattu upa-jillā keṃdravāgidè. 2009 ra aṃkiaṃśagaḻa prakāra bèḻḻè kaṭṭiṃgeri grāmada grāma paṃcāyitiyāgidè. grāmada òṭṭu bhaugoḻika vistīrṇa 834.57 hèkṭer. aṃdarè pradeśada gātra sumāru 9.01 cadara kilomīṭar. kaṭṭiṃgeri grāmada sākṣaratè pramāṇa śekaḍā 83.33.  idaralli śekaḍā 85.09 raṣṭu puruṣaru mattu śekaḍā 81.89 raṣṭu mahiḻèyaru sākṣararāgiddārè. kaṭṭiṃgeri grāmadalli sumāru 563 manègaḻivè. kaṭṭiṃgeri grāmada pin‌koḍ 576120   . èllā pramukha ārthika caṭuvaṭikègaḻigè uḍupiyu kaṭṭiṃgerigè hattirada paṭṭaṇavāgidè.  

ī pradeśavu daṭṭavāda kāḍugaḻiṃda kūḍidè. ī ūrannu nālkubīdi èṃdū karèyalāguttadè. idu iṃdu haḻḻiyiṃda nagaravāgi bèḻèyuttidè. ī grāmadalli 142 pariśiṣṭa jātiya vyaktigaḻiddu adaralli 74 mahiḻèyaru mattu 68 puruṣaru. pariśiṣṭa jātigaḻa janasaṃkhyèyalli mahiḻèyaru śekaḍā 52.11 puruṣaru śekaḍā 47.89 raṣṭiddārè. pariśiṣṭa jātigaḻu òṭṭu janasaṃkhyèya śekaḍā 6.38 raṣṭiddārè. 34 pariśiṣṭa paṃgaḍada vyaktigaḻiddu adaralli 19 mahiḻèyaru mattu 15 puruṣaru. pariśiṣṭa paṃgaḍagaḻa janasaṃkhyèyalli mahiḻèyaru śekaḍā 55.88 raṣṭu mattu puruṣaru śekaḍā 44.12 raṣṭiddārè. pariśiṣṭa paṃgaḍagaḻu òṭṭu janasaṃkhyèya śekaḍā 1.53 raṣṭiddārè. 

kaṭṭiṃgeri grāmada akṣāṃśa = 13.33233 mattu rekhāṃśa = 74.746038. hattirada railu nildāṇavèṃdarè uḍupi hāgū hattirada vimāna nildāṇavèṃdarè maṃgaḻūru aṃtarāṣṭrīya vimāna nildāṇa.
kaṭṭiṃgeri baḻiya byāṃkugaḻu
 karnāṭaka byāṃk limiṭèḍ, kaṭṭiṃgeri
 yūniyan byāṃk āph iṃḍiyā, kaṭṭiṃgeri

kè. kè. hèbbār‌ èṃdu ciraparicitarāda kaṭṭiṃgeri kṛṣṇa hèbbār‌ èṃba citrakalāvidaru ī grāmadalli janisidavaru.

itihāsa
ī grāmadalli òṃdu śrī brahmaliṃgeśvara devasthānavidè. śrī brahmaliṃgeśvara devasthānada samīpadalliruva kèrèyiṃda kaṭṭiṃgeri èṃba hèsaru baṃdidè. ī kèrèyannu grāmastharu nirmisidarèṃdu naṃbiddariṃda tuḻu bhāṣèyalli kaṭṭidina kèrè èṃdu karèyalpaṭṭu padagaḻu krameṇa òṃdāgi kaṭṭiṃgeriyāgi vilīnagòṃḍu grāmavu ī hèsarannu paḍèdukòṃḍitu.

kaṭṭiṃgeriya mūlanivāsigaḻu (ādivāsigaḻu) mūlataḥ 'gòḍḍu bakdar' èṃdu karèyalpaṭṭaru. avarannu naṃtara tuḻuvinalli muggarkālas èṃdu karèyalāyitu. avara mukhya udyoga beṭèyāgittu. madhyayugīna kāladalli mūḍubidirèya jaina sāmaṃtaru ī grāmavannu āḻuttiddaru. iṃdigū kaṭṭiṃgeriyalli jaina bāvigaḻu mattu śāsanagaḻu kaṃḍubaruttavè. kaṭṭiṃgeri grāmavannu mūḍubidirèya jaina daṃpatiyòbbarigè guttigè nīḍalāgidè èṃdu heḻalāgiddu avaru ī grāmakkè baṃdu nèlèsiddaru. aneka muggarkāḻaru avara òkkalugaḻādaru. krameṇa kèlavu muggarkāḻaru valasè baṃdu kāpu, paḍubidri, maṭṭu mattu itara sthaḻagaḻalli nèlèsidaru.

jaina daṃpatigaḻigè yāvude samasyègaḻillada kāraṇa avaru śivaḻḻi brāhmaṇa jātiya huḍuganannu dattu paḍèdaru. jaina mahiḻèya hèsaru hèbbārti. dattu paḍèda śivaḻḻi brāhmaṇa hāgū avara vaṃśastharu 'hèbbāraru' èṃba upanāmavannu paḍèdaru. avaru śrī brahmaliṃgeśvara devasthānada dharmadarśigaḻāgiddārè mattu iṃdigū dharmadarśiyāgi muṃduvarèdiddārè.

devālayada vārṣika utsavada samayadalli varasarè bakyār èṃdu karèyalpaḍuva bṛhat gaddèyalli 'katti kāḻaga' èṃdū karèyalpaḍuva kattivarasègaḻa pradarśana naḍèyuttadè. varasarè èṃdarè uddanèya kuḍugolu athavā katti. ī aṇaku dvaṃdvayuddhadalli 12 grāmagaḻa pratinidhigaḻu bhāgavahisuttiddaru. idu vārṣika utsavakkè hājarāguva bhaktara mattu janara manaraṃjanèya uddeśavāgittu. ide varasarè bakyāradalli nyāya paṃcāyiti naḍèyuttittu. ī nyāyāṃga prakriyèya adhyakṣatèyannu kutyār arasu (rāja) mattu kaṭṭiṃgeriya paṭel vahisiddaru. sumāru 60 haḻḻigaḻa janaru ī paṃcāyat‌gè hājarāguttārè hāgū alli tamma kuṃdukòratègaḻu athavā vyājyagaḻannu pariharisikòḻḻuttiddaru.

ākarṣaṇè
kaṭṭiṃgeriya innòṃdu pramukha ākarṣaṇèyèṃdarè devālayada samīpaviruva bṛhat kèrè. ī bṛhat kèrèya kāraṇadiṃdāgi grāmavu adara prastuta hèsarannu paḍèdukòṃḍidè. mūlataḥ ī kèrèyannu devara kèrè èṃdu karèyalāguttittu. ī kèrèyu 5.78 èkarè vistīrṇavannu hòṃdidè. ā kèrèya nīrannu kṛṣigāgi mattu prāṇigaḻannu tòḻèyalu baḻasuvudariṃda grāmakkè varadānavāgidè.

kaṭṭiṃgeri sarovaravu sasya mattu prāṇigaḻòṃdigè tannade āda naisargika sauṃdaryavannu hòṃdidè. viśeṣavāgi akṭobar, navèṃbar mattu ḍisèṃbar tiṃgaḻugaḻalli kālocita pakṣigaḻu āhāra mattu āśrayakkāgi ī sarovarakkè valasè baruttavè. sarovaravu vividha rītiya mīnugaḻigè nèlèyāgidè. vividha sthaḻagaḻalliruva kamalada giḍagaḻu mattu hūvugaḻu sarovarada sauṃdaryavannu hèccisuttavè. sarovarada daṃḍèyiṃda svalpa dūradalli baṃḍègaḻu mattu pòdègaḻòṃdigè saṇṇa dvīpavidè. kaṭṭiṃgeri, mūḍubèḻḻè bhāgada janaru ī kèrèyiṃda mīnu hiḍiyabahudu. mīnugaḻigè gāḻa hākuvudannu varṣaviḍī anumatisalāgidè. ādāgyū mārc tiṃgaḻa vārṣika habbada naṃtara balè baḻasi mīnu hiḍiyuvudannu nirbaṃdhisalāgidè.

subrahmaṇya ṣaṣṭi mattu vārṣika utsavada samayadalli bhaktaru sarovaradalli snāna māḍuttārè. naṃtara devālayada muṃdè uruḻuva pūjèyannu (madasthāna) kaigòḻḻuttārè. ī dhārmika kriyèya naṃtara ade sarovaradalli snāna māḍuttārè.

kèrèya pavāḍa 
kaṭṭiṃgeri kèrègè saṃbaṃdhisidaṃtè halavāru daṃtakathègaḻu mattu jānapada kathègaḻu ivè. sarovarada innòṃdu badiyalli pavāḍada śaktiyidè èṃdu grāmastharu naṃbuva baṃḍèyidè. aneka varṣagaḻa hiṃdè tamma hèṇṇu makkaḻigè maduvè māḍisi cinnavillada baḍavaru hiṃdina dina saṃjè haṇṇu, tèṃginakāyi mattu hūvugaḻa taṭṭèyòṃdigè baṃḍègè hogi baṃḍèya melè taṭṭèyannu iṭṭu cinnābharaṇagaḻa varavannu prārthisuttiddaru. marudina bèḻiggè avaru agatyavāda cinnada ābharaṇagaḻannu kaṃḍukòṃḍaru. maduvèya naṃtara avaru ade sthaḻadalli cinnābharaṇagaḻannu hiṃdirugisabekāgittu. idariṃdāgi agatyaviruva muṃdina kuṭuṃbavu ade rītiyalli varavannu paḍèyalu sādhyavāyitu. ādarè òbba mahiḻè kṛtaka mūgutiyòṃdigè mūgutiyannu badalāyisidāga ī varavu kònègòṃḍaṃtè toruttadè.

jānapada kathè
sarovarada baggè mattòṃdu kutūhalakāri jānapada kathèyèṃdarè òṇa maidānadalli èmmègaḻa oṭa naḍèyuttidda pòḍi kaṃbaḻadalli paṭel kuṭuṃbakkè serida joḍi èmmègaḻu itara èmmègaḻannu munnaḍèsabekāgittu. òṃdu varṣadalli paṭelara baḻi joḍi èmmègaḻu iralilla. idariṃdāgi avarigè tuṃbā duḥkhavāyitu. èmmè oṭada spardhègè muṃdāḻatva nīḍalu sādhyavāgilla èṃdu kòraguttā joḍi èmmègaḻu sigali èṃdu prārthisidaru. āścaryavèṃdarè oṭada dina avara kòṭṭigèyalli joḍi èmmègaḻu kaṃḍubaṃdavu. hīgāgi èmmègaḻa oṭavu naḍèyabahudu èṃdu aṃdukòṃḍaru. ādāgyū èmmègaḻannu tòḻèyalu sarovarakkè kòṃḍòyyidāga paṭelara èmmègaḻannu nirvahisuvavaru avugaḻalli òṃdannu vinimaya māḍikòṃḍaru. kathèya prakāra vaṃcanèya ī kṛtyakkè śikṣèyāgi kèrègè kòṃḍòyda èllā èmmègaḻu nigūḍhavāgi kaṇmarèyāyitu. devālayakkè serida saṇṇa kaṃcina rathavu kèrèyalli tòḻèyalu kòṃḍòyyalpaṭṭiddu nigūḍhavāgi muḻugidè èṃdu naṃbalāgidè. alladè ā rathavu innū sarovarada hāsigèyalli bhadravāgidè èṃdu naṃbalāgidè.

kaṭṭiṃgeri kèrèya hūḻu tègèsi uḍupi jillā paṃcāyat anudānavāgi nīḍida 4.5 lakṣa rūpāyiya vèccadalli 1999 ralli innaṣṭu āḻavāgi hūḻu tègèyalāyitu. kaṭṭiṃgeri kèrèya paścima daṃḍèya mūlaka hādu hoguva mūḍubèḻḻè - kaṭṭiṃgeri rastè kāmagāri naḍèyuttidè. rastè nirmāṇavāda naṃtara māṇibèṭṭu mattu muṃdè attiṃja mattu śirvakkè sāguttadè. alladè rastè pūrṇagòṃḍa naṃtara kaṭṭiṃgeri mattu māṇibèṭṭu janarigè ī mārgadalli sārigè bas‌gaḻannu paricayisuvudariṃda mūḍubèḻḻè mattu śirva èraḍakkū sulabha praveśa kalpisuttadè.

nīrannu saṃrakṣisuva saluvāgi akṭobar tiṃgaḻina kāveri saṃkramaṇadalli kèrèya hòraharivannu aṇèkaṭṭu mūlaka muccalāguttadè. ī aṇèkaṭṭannu nirmisida naṃtara saṃrakṣita nīru sumāru 8 èkarè pradeśavannu ākramisuttadè. kèrèya suttalū kiridāda rastèyannu hòṃdiddu janarigè viśrāṃti paḍèyalu kāṃkrīṭ bèṃcugaḻannu òdagisuva mūlaka kaṭṭiṃgeri kèrèyannu virāma mattu manaraṃjanā sthaḻavāgi abhivṛddhipaḍisuva yojanè idè. jòtègè pèḍal mattu royiṃg boṭ‌gaḻannu òdagisuva mūlaka janarigè manaraṃjanè mattu moju māḍalu avakāśavannu òdagisuva yojanèyu idè. idu sthaḻīya pravāsodyamavannu uttejisalu sahāya māḍuttadè.

ullekhagaḻu

viki i-larniṃg‍nalli tayārisida lekhana
ಕಟ್ಟಿಂಗೇರಿ