ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ (ಜನನ ೧೨, ೧೯೪೩)  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆಯಾದ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ೧೯೮೯ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆ, 

ಅವರು ೧೯೯೯ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ರವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣದ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ (೦೯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ (೨೦೦೯-೨೦೦೪-೨೦೧೪) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೧೬ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ ನಂತರ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ ಇವರು. ಇವರಿಗೆ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ಚಿತ್ಪಾವನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮರಾಠ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಉಷಾ ಮತ್ತು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಸಾಠೆ ಅವರಿಗೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಿಪ್ಲುನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಂದೋರ್‌ನ ಜಯಂತ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ಇಂದೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ (ಈಗ ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಎಂ‌ಎ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಬಿ ಪಡೆದರು. ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಹವ್ಯಾಸಗಳೆಂದರೆ ಓದು, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹ. ಅವರು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಣಿ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನ ಪಯಣ 'ಮಾತೋಶ್ರೀ' ಕುರಿತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್ ಆಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಉಪ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ  ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಪ್ರಕಾಶ್ ಚಂದ್ರ ಸೇಥಿ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರಲ್ಲಿ ಸೈ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ 
೬ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ರಂದು, ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ೧೬ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಈ ಹಿಂದೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಪ್ಯಾನಲ್ ಆಫ್ ಚೇರ್ಮನ್' ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.    ಸದನದಲ್ಲಿ ಅಶಿಸ್ತಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ೨೫ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರನ್ನು ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫) ಸದನದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ವಿವಾದ 
ಇಂದೋರ್ ಮೂಲದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಧಾದ್ವಾಯಿವಾಲೆ ಅವರು ೧೯೯೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರ ನಡುವೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಮಿಲಿಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಆಪಾದಿತ ಹಗರಣ ನಡೆದಾಗ ಮಿಲಿಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೬ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೊತ್ವಾಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಗರಣದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. "ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಪತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಹಣ ನೀಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

|-

|-

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
sumitrā mahājan (janana 12, 1943)  òbba bhāratīya rājakāraṇi. avaru 2014 riṃda 2019 ravarègè bhāratīya saṃsattina kèḻamanèyāda lokasabhèya spīkar āgiddaru. avaru bhāratīya janatā pakṣakkè seridavaru. avaru 1989 riṃda 2019 ravarègè madhyapradeśada iṃdor kṣetravannu pratinidhisidaru. avaru saṃsattinalli dīrghakāla sevè sallisida mahiḻā sadasyè, 

avaru 1999 riṃda 2004 ravarègè keṃdra rājya sacivarāgi sevè sallisidaru. avaru mānava saṃpanmūla abhivṛddhi, saṃvahana mattu māhiti taṃtrajñāna mattu pèṭroliyaṃ mattu naisargika anila khātègaḻannu hòṃdiddārè.  avaru sāmājika nyāya mattu sabalīkaraṇada sthāyi samitiya (09 mattu grāmīṇābhivṛddhi sthāyi samitiya (2009-2004-2014) adhyakṣa sthānavannu alaṃkarisiddārè.  avaru 16 ne lokasabhèyalli saṃsattina mahiḻā sadasyaralli hiriyarāgiddaru. mīrā kumār naṃtara lokasabhèya spīkar āgi āykèyāda èraḍane mahiḻè ivaru. ivarigè 2021 ralli bhāratada mūrane atyunnata nāgarika praśastiyāda padmabhūṣaṇa praśastiyannu nīḍalāyitu

āraṃbhika jīvana mattu śikṣaṇa 
sumitrā mahājan avaru citpāvan brāhmaṇa marāṭha kuṭuṃbadalli, uṣā mattu puruṣottama sāṭhè avarigè, mahārāṣṭrada ciplun‌nalli janisidaru. iṃdor‌na jayaṃt mahājan avarannu maduvèyāda naṃtara avaru iṃdor viśvavidyālayadiṃda (īga devi ahalyā viśvavidyālaya) èṃ‌è mattu èl‌èl‌bi paḍèdaru. sumitrā mahājan avara havyāsagaḻèṃdarè odu, saṃgīta, nāṭaka mattu sinimā jòtègè hāḍuva utsāha. avaru 18 ne śatamānada rāṇi ahalyābāyi hoḻkar avarannu tamma jīvanaduddakkū spūrtidāyaka vyakti èṃdu òppikòṃḍiddārè mattu ahalyābāyi hoḻkar avara jīvana payaṇa 'mātośrī' kuritu pustakavannu barèdiddārè. idannu2017ralli pradhāni nareṃdra modi avaru anāvaraṇagòḻisidaru.

rājakīya vṛttijīvana 
sumitrā mahājan avaru 1982 ralli iṃdor munsipal kārpòreṭar āgi tamma rājakīya jīvanavannu prāraṃbhisidaru. naṃtara avaru 1984 ralli iṃdor munsipal kārpòreśan‌na upa meyar āgi āykèyādaru. avaru 1989ralli lokasabhè cunāvaṇèyalli mòdala bārigè spardhisi  māji mukhyamaṃtri mattu hiriya kāṃgrès nāyaka prakāś caṃdra sethi viruddha gèddaru. avaru tamma kṣetrada janaralli sai èṃdu janapriyarāgiddārè.

lokasabhèya spīkar 
6 jūn 2014 raṃdu, mahājan avaru 16 ne lokasabhèya spīkar āgi avirodhavāgi āykèyādaru.  ī hiṃdè lokasabhèyalli 'pyānal āph cerman' sadasyèyāgi kèlasa māḍiddaru.    sadanadalli aśistina kāraṇakkāgi 25 kāṃgrès saṃsadarannu aidu dinagaḻa kāla (āgasṭ 2015) sadanadiṃda amānatugòḻisuva kramavannu avaru tègèdukòṃḍaru.

vivāda 
iṃdor mūlada mahārāṣṭra brāhmaṇa sahakāri byāṃk‌na māji adhyakṣa anil kumār dhādvāyivālè avaru 1997 mattu 2003 ra naḍuvè byāṃk‌nalli naḍèda hagaraṇagaḻalli sumitrā mahājan mattu avara maga miliṃd mahājan avara pātragaḻu nirṇāyakavāgivè èṃdu āropisidaru. ī avadhiyalli sumitrā mahājan avaru keṃdra sarkāradalli sacivarāgiddaru.

āpādita hagaraṇa naḍèdāga miliṃd mahājan byāṃkina nirdeśakaralli òbbarāgiddaru. 2005 ralli, miliṃd mahājan seridaṃtè 16 janara viruddha iṃdor‌na sèṃṭral kòtvāli pòlīs ṭhāṇèyalli hagaraṇada èph‌aiār dākhalāgittu. ādarè tanikhèya naṃtara adannu tègèduhākalāyitu. "sumitrā mahājan avara khāsagi kāryadarśiya pati seridaṃtè halavu nirdeśakaru sāla paḍèdiddārè. ādarè haṇa nīḍilla" èṃdu āropisalāgittu.

ullekhagaḻu 

|-

|-

bāhya kòṃḍigaḻu 

 bhāratada saṃsattina vèb‌saiṭ‌nalli adhikṛta jīvanacaritrèya rekhācitra

vikipīḍiya anuvāda śibira lekhana
ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್