ஹம்மிர-வர்மன் ( Hammiravarman; ஆட்சி சுமார் 1288-1311 பொ.ச.) மத்திய இந்தியாவின் சந்தேல வம்சத்தின் அரசனாவார். செகசபுக்தி பிராந்தியத்தின் (இன்றைய மத்தியப் பிரதேசம் மற்றும் உத்தரப் பிரதேசத்தில் உள்ள புந்தேல்கண்ட்) ஆட்சியாளராக இருந்தார். இவரது ஆட்சியின் போது, தில்லி சுல்தான் அலாவுதீன் கில்சி சந்தேல அரசின் சில பகுதிகளை கைப்பற்றினார்.

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
ஹம்மிரவர்மன் என்ற பெயர் அமீர் என்ற முஸ்லிம் பெயரின் சமசுகிருத வடிவமான "ஹம்மிரா" மற்றும் பாரம்பரிய இந்தியப் பட்டமான "வர்மன்" என்ற வார்த்தைகளிலிருந்து உருவானது. துருக்கிய ( கில்ஜி ) செல்வாக்கிற்கு மத்தியில் "ஹம்மிரா" இராஜபுத்திர வம்சத்தினரிடையே பிரபலமானது. 

போஜவர்மனுக்குப் பிறகு ஹம்மிரவர்மன் சந்தேல மன்னனாக ஆனார். இருப்பினும், போஜவர்மனின் பெயர் அவரது 1308 சர்க்காரி செப்புத் தகடு கல்வெட்டில் கொடுக்கப்பட்ட முன்னோடிகளின் பட்டியலில் விடுபட்டுள்ளது. போஜவர்மனின் முன்னோடிகளான பரமார்த்தி, திரைலோக்கியவர்மன், வீரவர்மன் ஆகியோரைப் பற்றி கல்வெட்டு குறிப்பிடுகிறது. போஜவர்மன் ஹம்மிரவர்மனின் மூதாதையர் அல்ல என்பதை இது குறிக்கிறது.  வரலாற்றாளர் ராய் பகதூர் ஹிராலால் இரண்டு அரசர்களும் சகோதரர்கள் என்று கோட்பாடு செய்தார். ஆனால் இந்த அனுமானம் வேறு எந்த ஆதாரங்களாலும் உறுதிப்படுத்தப்படவில்லை.  எலிக்கி ஜன்னாஸின் கூற்றுப்படி, இரண்டு மன்னர்களும் அநேகமாக உறவினர்களாக இருக்கலாம், ஹம்மிரவர்மன் வீரவர்மனின் மகனாக இருக்கலாம். 

உத்தரபிரதேசத்தின் ஹமிர்பூர், ஹம்மிரவர்மனில் இருந்து அதன் பெயரைப் பெற்றது என்றும் ஹிராலால் பரிந்துரைத்தார்.  இருப்பினும், ஹமிர்பூர் மாவட்ட அரசிதழின் படி, இந்த நகரம் கலாச்சூரி ஆட்சியாளரான ஹமிர தேவனின் பெயரால் அழைக்கப்படுகிறது.

வரலாறு 
ஹம்மிரவர்மனின் ஆரம்பகால மற்றும் சமீபத்திய அறியப்பட்ட கல்வெட்டுகள் கிபி 1289 மற்றும் கிபி 1311 ஆம் ஆண்டைச் சேர்ந்தவை. இவரது ஆட்சி குறைந்தது 22 ஆண்டுகள் நீடித்தது என்பதை இது குறிக்கிறது. தில்லி சுல்தான் அலாவுதீன் கில்ஜி இந்த நேரத்தில் வட இந்தியாவின் பெரும் பகுதிகளை தனது கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தார்.  சர்க்காரி செப்புத் தகடு " மஹாராஜாதிராஜா " (அரசர்களின் அரசன்) என்ற பட்டத்தை இவரது முன்னோர்களுக்குப் பயன்படுத்துகிறது. ஆனால் இவருக்கு அல்ல. சந்தேல மன்னனின் அந்தஸ்து இவரது காலத்தில் தாழ்ந்திருந்தது என்பதை இது உணர்த்துகிறது. 

தமோ - ஜபல்பூர் பகுதியை ஆண்ட வாகதேவன் என்ற கூர்ஜர-பிரதிகாரத் தலைவன், ஹம்மிரவர்மனின் அடிமையாக இருந்ததாகத் தெரிகிறது. சாலையா கிராமத்தில் இருந்து பொ.ச.1304 தேதியிட்ட கல் கல்வெட்டு, இது மகாராஜபுத்திரன் ("அரசரின் மகன்") வாகதேவரின் ஆட்சியின் போது வெளியிடப்பட்டது என்று கூறுகிறது. இது பாம்னி கிராமத்திலிருந்து வாகதேவனை சமகால ஆட்சியாளர் என்று குறிப்பிடுகிறது. கூடுதலாக, இது அவரது ஆட்சியாளர் ஹம்மிரவர்மனை கலஞ்சராதிபதி (" கலிஞ்சரின் இறைவன்") என்று விவரிக்கிறது. இருப்பினும், 1309 தேதியிட்ட சாலையா கிராமத்திலிருந்த ஒரு கல்வெட்டு "அலயதினா சுல்தானா" (சுல்தான் அலாவுதீன் கில்ஜி) சமகால ஆட்சியாளராக பெயரிட்டுள்ளது. 1309 வாக்கில், தில்லி சுல்தானகம் இந்தப் பகுதியைக் கைப்பற்றியதை இது குறிக்கிறது. 

1300 களின் பிற்பகுதியில் தில்லி படைகள் தக்காணத்தை நோக்கி அணிவகுத்து வந்ததாக முஸ்லிம் ஆதாரங்கள் குறிப்பிடுகின்றன. தக்காணத்திற்கு செல்லும் வழியில் இருந்த தமோ-ஜபல்பூர் பகுதியை அவர்கள் கைப்பற்றியிருக்கலாம் என்று இதன் மூலம் அறியப்படுகிறாது. இருப்பினும், அஜய்கரில் கண்டுபிடிக்கப்பட்ட 1311 தேதியிட்ட ஒரு கல்வெட்டு, அஜய்கர் (மற்றும் கலிஞ்சராக இருக்கலாம்) சந்தேல ஆட்சியின் கீழ் இருந்ததாகக் கூறுகிறது. இவை அலாவுதீன் கில்ஜியின் ஆட்சிக் காலத்தில் தில்லி சுல்தானகத்தால் கைப்பற்றப்பட்டதாக எந்தப் பதிவும் இல்லை. 

ஹம்மிரவர்மனின் வாரிசுகள் அஜய்கர் மற்றும் கலிஞ்சர் கோட்டைகளின் கட்டுப்பாட்டை தக்கவைத்திருக்கலாம். இருப்பினும், அதிகரித்து வந்த முஸ்லிம் செல்வாக்கு மற்றும் பிற உள்ளூர் வம்சங்களான பண்டேலர்கள், பகேலாக்கள் மற்றும் கங்கர்கள் போன்றவற்றின் எழுச்சியின் காரணமாக சந்தேல சக்தி வீழ்ச்சியடைந்திருக்கும்.  1315 லத்வாரி (லார்வாரி) கல்வெட்டு, ஹம்மிரவர்மனுக்குப் பிறகு ஒரு தெளிவற்ற அரசன் இரண்டாம் வீரவர்மன் ஆட்சிக்கு வந்தான் என்று கூறுகிறது. அவருடைய தலைப்புகள் உயர் அரசியல் அந்தஸ்தைக் குறிக்கவில்லை.   குடும்பத்தின் ஒரு சிறு பிரிவு கலிஞ்சரை ஆட்சி செய்தது: அதன் ஆட்சியாளர் ஷெர்ஷா சூரியின் இராணுவத்தால் கிபி 1545 இல் கொல்லப்பட்டார். மற்றொரு சிறிய கிளை மகோபாவில் ஆட்சி செய்தது: அதன் இளவரசிகளில் ஒருவர் மண்ட்லாவின் கோண்டு அரச குடும்பத்துடன் திருமணம் செய்து கொண்டார். வேறு சில குடும்பங்களும் சந்தேல வம்சாவளியைக் கூறினர்

இதனையும் காண்க
 கலிஞ்சர் கோட்டை 
 புந்தேல்கண்ட்

சான்றுகள்

உசாத்துணை 
 
 
 
 
 
 

இந்தியப் பேரரசுகள்
இந்துப் பேரரசுகள்
முன்னாள் முடியாட்சிகள்
உத்தரப் பிரதேசத்தின் வரலாறு
மத்தியப் பிரதேச வரலாறு
புந்தேல்கண்ட்
haṃmira-varmaṉ ( Hammiravarman; āḍhjhi jhumār 1288-1311 bhò.jha.) madhdhiya indhiyāviṉ jhandhela vaṃjhadhdhiṉ arajhaṉāvār. jhèghajhabhughdhi bhirāndhiyadhdhiṉ (iṉṟaiya madhdhiyabh bhiradhejhaṃ maṟṟuṃ udhdharabh bhiradhejhadhdhil uḻḻa bhundhelghaṇḍh) āḍhjhiyāḻarāgha irundhār. ivaradhu āḍhjhiyiṉ bhodhu, dhilli jhuldhāṉ alāvudhīṉ ghiljhi jhandhela arajhiṉ jhila bhaghudhighaḻai ghaibhbhaṟṟiṉār.

āraṃbha ghāla vāl̤ghghai 
haṃmiravarmaṉ èṉṟa bhèyar amīr èṉṟa musliṃ bhèyariṉ jhamajhughirudha vaḍhivamāṉa "haṃmirā" maṟṟuṃ bhāraṃbhariya indhiyabh bhaḍhḍhamāṉa "varmaṉ" èṉṟa vārdhdhaighaḻilirundhu uruvāṉadhu. dhurughghiya ( ghilji ) jhèlvāghghiṟghu madhdhiyil "haṃmirā" irājabhudhdhira vaṃjhadhdhiṉariḍhaiye bhirabhalamāṉadhu. 

bhojavarmaṉughghubh bhiṟaghu haṃmiravarmaṉ jhandhela maṉṉaṉāgha āṉār. irubhbhiṉuṃ, bhojavarmaṉiṉ bhèyar avaradhu 1308 jharghghāri jhèbhbhudh dhaghaḍhu ghalvèḍhḍhil ghòḍhughghabhbhaḍhḍha muṉṉoḍhighaḻiṉ bhaḍhḍhiyalil viḍhubhaḍhḍhuḻḻadhu. bhojavarmaṉiṉ muṉṉoḍhighaḻāṉa bharamārdhdhi, dhirailoghghiyavarmaṉ, vīravarmaṉ āghiyoraibh bhaṟṟi ghalvèḍhḍhu ghuṟibhbhiḍhughiṟadhu. bhojavarmaṉ haṃmiravarmaṉiṉ mūdhādhaiyar alla èṉbhadhai idhu ghuṟighghiṟadhu.  varalāṟṟāḻar rāy bhaghadhūr hirālāl iraṇḍhu arajharghaḻuṃ jhaghodhararghaḻ èṉṟu ghoḍhbhāḍhu jhèydhār. āṉāl indha aṉumāṉaṃ veṟu èndha ādhāraṅghaḻāluṃ uṟudhibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhavillai.  èlighghi jaṉṉāsiṉ ghūṟṟubhbhaḍhi, iraṇḍhu maṉṉarghaḻuṃ aneghamāgha uṟaviṉarghaḻāgha irughghalāṃ, haṃmiravarmaṉ vīravarmaṉiṉ maghaṉāgha irughghalāṃ. 

udhdharabhiradhejhadhdhiṉ hamirbhūr, haṃmiravarmaṉil irundhu adhaṉ bhèyaraibh bhèṟṟadhu èṉṟuṃ hirālāl bharindhuraidhdhār.  irubhbhiṉuṃ, hamirbhūr māvaḍhḍha arajhidhal̤iṉ bhaḍhi, indha nagharaṃ ghalājhjhūri āḍhjhiyāḻarāṉa hamira dhevaṉiṉ bhèyarāl al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu.

varalāṟu 
haṃmiravarmaṉiṉ āraṃbhaghāla maṟṟuṃ jhamībhadhdhiya aṟiyabhbhaḍhḍha ghalvèḍhḍhughaḻ ghibhi 1289 maṟṟuṃ ghibhi 1311 āṃ āṇḍhaijh jherndhavai. ivaradhu āḍhjhi ghuṟaindhadhu 22 āṇḍhughaḻ nīḍhidhdhadhu èṉbhadhai idhu ghuṟighghiṟadhu. dhilli jhuldhāṉ alāvudhīṉ ghilji indha neradhdhil vaḍha indhiyāviṉ bhèruṃ bhaghudhighaḻai dhaṉadhu ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhil vaidhdhirundhār.  jharghghāri jhèbhbhudh dhaghaḍhu " mahārājādhirājā " (arajharghaḻiṉ arajhaṉ) èṉṟa bhaḍhḍhadhdhai ivaradhu muṉṉorghaḻughghubh bhayaṉbhaḍhudhdhughiṟadhu. āṉāl ivarughghu alla. jhandhela maṉṉaṉiṉ andhasdhu ivaradhu ghāladhdhil dhāl̤ndhirundhadhu èṉbhadhai idhu uṇardhdhughiṟadhu. 

dhamo - jabhalbhūr bhaghudhiyai āṇḍha vāghadhevaṉ èṉṟa ghūrjara-bhiradhighāradh dhalaivaṉ, haṃmiravarmaṉiṉ aḍhimaiyāgha irundhadhāghadh dhèrighiṟadhu. jhālaiyā ghirāmadhdhil irundhu bhò.jha.1304 dhedhiyiḍhḍha ghal ghalvèḍhḍhu, idhu maghārājabhudhdhiraṉ ("arajhariṉ maghaṉ") vāghadhevariṉ āḍhjhiyiṉ bhodhu vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍhadhu èṉṟu ghūṟughiṟadhu. idhu bhāṃṉi ghirāmadhdhilirundhu vāghadhevaṉai jhamaghāla āḍhjhiyāḻar èṉṟu ghuṟibhbhiḍhughiṟadhu. ghūḍhudhalāgha, idhu avaradhu āḍhjhiyāḻar haṃmiravarmaṉai ghalañjharādhibhadhi (" ghaliñjhariṉ iṟaivaṉ") èṉṟu vivarighghiṟadhu. irubhbhiṉuṃ, 1309 dhedhiyiḍhḍha jhālaiyā ghirāmadhdhilirundha òru ghalvèḍhḍhu "alayadhiṉā jhuldhāṉā" (jhuldhāṉ alāvudhīṉ ghilji) jhamaghāla āḍhjhiyāḻarāgha bhèyariḍhḍhuḻḻadhu. 1309 vāghghil, dhilli jhuldhāṉaghaṃ indhabh bhaghudhiyaigh ghaibhbhaṟṟiyadhai idhu ghuṟighghiṟadhu. 

1300 ghaḻiṉ bhiṟbhaghudhiyil dhilli bhaḍhaighaḻ dhaghghāṇadhdhai noghghi aṇivaghudhdhu vandhadhāgha musliṃ ādhāraṅghaḻ ghuṟibhbhiḍhughiṉṟaṉa. dhaghghāṇadhdhiṟghu jhèlluṃ val̤iyil irundha dhamo-jabhalbhūr bhaghudhiyai avarghaḻ ghaibhbhaṟṟiyirughghalāṃ èṉṟu idhaṉ mūlaṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟādhu. irubhbhiṉuṃ, ajaygharil ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍha 1311 dhedhiyiḍhḍha òru ghalvèḍhḍhu, ajayghar (maṟṟuṃ ghaliñjharāgha irughghalāṃ) jhandhela āḍhjhiyiṉ ghīl̤ irundhadhāghagh ghūṟughiṟadhu. ivai alāvudhīṉ ghiljiyiṉ āḍhjhigh ghāladhdhil dhilli jhuldhāṉaghadhdhāl ghaibhbhaṟṟabhbhaḍhḍhadhāgha èndhabh bhadhivuṃ illai. 

haṃmiravarmaṉiṉ vārijhughaḻ ajayghar maṟṟuṃ ghaliñjhar ghoḍhḍhaighaḻiṉ ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhai dhaghghavaidhdhirughghalāṃ. irubhbhiṉuṃ, adhigharidhdhu vandha musliṃ jhèlvāghghu maṟṟuṃ bhiṟa uḻḻūr vaṃjhaṅghaḻāṉa bhaṇḍhelarghaḻ, bhaghelāghghaḻ maṟṟuṃ ghaṅgharghaḻ bhoṉṟavaṟṟiṉ èl̤ujhjhiyiṉ ghāraṇamāgha jhandhela jhaghdhi vīl̤jhjhiyaḍhaindhirughghuṃ.  1315 ladhvāri (lārvāri) ghalvèḍhḍhu, haṃmiravarmaṉughghubh bhiṟaghu òru dhèḻivaṟṟa arajhaṉ iraṇḍhāṃ vīravarmaṉ āḍhjhighghu vandhāṉ èṉṟu ghūṟughiṟadhu. avaruḍhaiya dhalaibhbhughaḻ uyar arajhiyal andhasdhaigh ghuṟighghavillai.   ghuḍhuṃbhadhdhiṉ òru jhiṟu bhirivu ghaliñjharai āḍhjhi jhèydhadhu: adhaṉ āḍhjhiyāḻar ṣèrṣā jhūriyiṉ irāṇuvadhdhāl ghibhi 1545 il ghòllabhbhaḍhḍhār. maṟṟòru jhiṟiya ghiḻai maghobhāvil āḍhjhi jhèydhadhu: adhaṉ iḻavarajhighaḻil òruvar maṇḍhlāviṉ ghoṇḍhu arajha ghuḍhuṃbhadhdhuḍhaṉ dhirumaṇaṃ jhèydhu ghòṇḍhār. veṟu jhila ghuḍhuṃbhaṅghaḻuṃ jhandhela vaṃjhāvaḻiyaigh ghūṟiṉar

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 ghaliñjhar ghoḍhḍhai 
 bhundhelghaṇḍh

jhāṉṟughaḻ

ujhādhdhuṇai 
 
 
 
 
 
 

indhiyabh bherarajhughaḻ
indhubh bherarajhughaḻ
muṉṉāḻ muḍhiyāḍhjhighaḻ
udhdharabh bhiradhejhadhdhiṉ varalāṟu
madhdhiyabh bhiradhejha varalāṟu
bhundhelghaṇḍh
ஹம்மிரவர்மன்