முகுந்த தேவன் அல்லது முகுந்த அரிச்சந்திரன் (கிபி 1559-1568) தற்கால ஒடிசாவில் வேங்கியை ஆண்ட கீழைச் சாளுக்கியர் அரசமரபைத் தோற்றுவித்தவர்.

இவர் கிபி 1559இல் போய் வம்சத்தின் இறுதி மன்னர் இரகுராம் ராய சோடராயரைக் கொன்று, கட்டக் நகரத்தை தலைமையிடமாகக் கொண்டு அரியணையில் ஏறினார். இவர் ஒன்றுபட்ட ஒரிசாவை நிறுவ முயற்சித்தார்.

செயற்பாடுகள்
இவர் புரி நகரத்தில் உள்ள புரி ஜெகன்நாதர் கோயில் அருகே உள்ள குண்டிச்சா கோயிலுக்கு இரண்டு சிங்க நுழைவாயில்கள் மற்றும் தேரோடும் வீதிகள், அலங்கார வளைவுகள் மற்றும் மண்டபங்களை நிறுவினார்.

தற்கால பாலசோர் மாவட்டத்தில் தொடர் கோட்டைக்களை நிறுவினார். இக்கோட்டைகள் 1558இல் நடைபெற்றப் போரில் வங்காள சுல்தானனின் படைத்தலைவர் காலாபாகாத் என்பவரால் சிதைக்கப்பட்டது.

போர்கள் 
முகுந்த தேவன் ஆப்கானிய வங்காள சுல்தானுக்கு பகையாகவும்; முகலாயப் பேரரசர் அக்பருடன் நட்பாகவும் இருந்தார். இவர் வங்காள சுல்தானுக்கு எதிராக இரண்டு முறை போரிட்டார். 1560இல் நடைபெற்ற போரில் முகுந்த தேவன் வங்காள சுல்தான் படைகளை வீழ்த்தி வெற்றி பெற்றான். 1567இல் நடைபெற்ற போரில் வங்காள சுல்தானின் தளபதி காலாபாகாத் முகுந்த தேவனை கொன்று, நாட்டை சிதைத்தான்.பின்னர் அரியணை ஏறிய முதலாம் இராமச்சந்திர தேவன், அக்பருடன் கூட்டுச் சேர்ந்ததால், ஆப்கானிய வங்காள சுல்தான்களின் இடையீடு இன்றி ஆட்சி நடத்தினார்.

மேற்கோள்கள் 

ஒடிசாவின் வரலாறு
இந்திய அரசர்கள்
mughundha dhevaṉ alladhu mughundha arijhjhandhiraṉ (ghibhi 1559-1568) dhaṟghāla òḍhijhāvil veṅghiyai āṇḍha ghīl̤aijh jhāḻughghiyar arajhamarabhaidh dhoṟṟuvidhdhavar.

ivar ghibhi 1559il bhoy vaṃjhadhdhiṉ iṟudhi maṉṉar iraghurāṃ rāya jhoḍharāyaraigh ghòṉṟu, ghaḍhḍhagh nagharadhdhai dhalaimaiyiḍhamāghagh ghòṇḍhu ariyaṇaiyil eṟiṉār. ivar òṉṟubhaḍhḍha òrijhāvai niṟuva muyaṟjhidhdhār.

jhèyaṟbhāḍhughaḻ
ivar bhuri nagharadhdhil uḻḻa bhuri jèghaṉnādhar ghoyil arughe uḻḻa ghuṇḍhijhjhā ghoyilughghu iraṇḍhu jhiṅgha nul̤aivāyilghaḻ maṟṟuṃ dheroḍhuṃ vīdhighaḻ, alaṅghāra vaḻaivughaḻ maṟṟuṃ maṇḍhabhaṅghaḻai niṟuviṉār.

dhaṟghāla bhālajhor māvaḍhḍhadhdhil dhòḍhar ghoḍhḍhaighghaḻai niṟuviṉār. ighghoḍhḍhaighaḻ 1558il naḍhaibhèṟṟabh bhoril vaṅghāḻa jhuldhāṉaṉiṉ bhaḍhaidhdhalaivar ghālābhāghādh èṉbhavarāl jhidhaighghabhbhaḍhḍhadhu.

bhorghaḻ 
mughundha dhevaṉ ābhghāṉiya vaṅghāḻa jhuldhāṉughghu bhaghaiyāghavuṃ; mughalāyabh bherarajhar aghbharuḍhaṉ naḍhbhāghavuṃ irundhār. ivar vaṅghāḻa jhuldhāṉughghu èdhirāgha iraṇḍhu muṟai bhoriḍhḍhār. 1560il naḍhaibhèṟṟa bhoril mughundha dhevaṉ vaṅghāḻa jhuldhāṉ bhaḍhaighaḻai vīl̤dhdhi vèṟṟi bhèṟṟāṉ. 1567il naḍhaibhèṟṟa bhoril vaṅghāḻa jhuldhāṉiṉ dhaḻabhadhi ghālābhāghādh mughundha dhevaṉai ghòṉṟu, nāḍhḍhai jhidhaidhdhāṉ.bhiṉṉar ariyaṇai eṟiya mudhalāṃ irāmajhjhandhira dhevaṉ, aghbharuḍhaṉ ghūḍhḍhujh jherndhadhāl, ābhghāṉiya vaṅghāḻa jhuldhāṉghaḻiṉ iḍhaiyīḍhu iṉṟi āḍhjhi naḍhadhdhiṉār.

meṟghoḻghaḻ 

òḍhijhāviṉ varalāṟu
indhiya arajharghaḻ
முகுந்த தேவன்