கௌஜெங் லீமா (கௌசெங் லீமா) மெய்டேய் புராணங்களிலும், மதத்திலும் உள்ள ஒரு தெய்வமாகும். அவர் கௌபாலு ( கௌப்ரு ) கடவுளின் மனைவியாவார். இவர் பழங்குடி வம்சாவளியைச் சேர்ந்தவராயினும் மெய்ட்டிகளால் பின்னர் வணங்கப்பட்டார்.    இவர் ஒன்பது லைபெந்தௌஸ் (கடவுள் எபுதௌ தாங்ஜிங் திருவிழாவில் பங்கேற்ற தெய்வங்கள்) களில் ஒருவராவார்.

சொற்பிறப்பியல் 
" கௌஜெங் லீமா" என்ற பெண் பெயரின் பெயர்  இரு வார்த்தைகளைக் கொண்டுள்ளது. "கௌஜெங்"கில் உள்ள "கௌ" என்பது சிறியது அல்லது போதாது என்பதையும், "செங்" என்பது  "குறுகலாக மாறுதல்" அல்லது "அழுத்தப்படுதல்" என்று பொருள்படும்.  இந்த வார்த்தை பொதுவாக ஆடைகள், திரைச்சீலைகள், திரைச்சீலைகள், ஆடைகள் அல்லது நாடாக்கள் என்று பொருள்பட பயன்படுத்தப்படுகிறது.   மெய்டேய் சொல் "லீமா"  என்பது ராணி அல்லது நிலத்தாய் எனப் பொருள்படும்.

புராணம் 
கோஜெங் லீமா ஒரு பழங்குடிப் பெண். அதனால் அவளுக்கு தனி வீடு இருந்தது. கோப்ரு கடவுளின் இலாய் அரோபாவில் நடக்கும் தெய்வங்களின் கூட்டத்தில் அவள் பங்கேற்க அனுமதிக்கப்படவில்லை.  இதனால், திருவிழாவின் லை லாம்தோக்பா நிகழ்வின் நாளில், மாலை  வேளையில், கௌப்ரு கடவுள், அவரது மனைவி, அவரது மகன் மற்றும் அவரது மருமகள் ஆகியோர் கோஜெங் லீமா தேவியின் சன்னதிக்குச் சென்ற்ய் அவளது தரிசனம் பெற்றனர்.

வழிபாடு 
கௌப்ரு கடவுளின் லை ஹரோபாவின் விழா, ஒரு நாள் குறிப்பாக கோஜெங் லீமா தேவியின் இருப்பிடத்திற்கு (ச்ன்னதிக்கு) மாற்றப்பட்டது. இது அவளுடைய மரியாதைக்காக செய்யப்படுகிறது.  கௌசெங் லீமா தேவியின் சன்னதியில், மற்ற நாட்களில் செய்யப்படும் லை அரோபாவின் ஒவ்வொரு நிகழ்வுகளும் மீண்டும் நிகழ்த்தப்படும். 

செப்டம்பர், 2009 இல் அரசியல் கொந்தளிப்பின் போது, பல யாத்ரீகர்கள் செக்மாயில் உள்ள "கௌசெங் லீமா லைரெம்பி லைபாம்லென்" என்ற அவரது புனித ஆலயத்தில், கௌஜெங் லீமா தேவியை வணங்கினர். அபுன்பா லுப் தலைமையிலான இயக்கங்களின் வெற்றிக்காகவும் மணிப்பூரில் அமைதியை மீட்டெடுக்கவும் அவர்கள் அவளை அழைத்தனர்.

மற்றவை 
"கௌஜெங் லீமா இளைஞர் மேம்பாட்டு அமைப்பு" என்பது மணிப்பூரின் செக்மாய் பகுதியில் செயல்படும் இளைஞர்களாலான குழுவாகும். போதைப்பொருள் மற்றும் போதைப்பொருட்களுக்கு எதிரான நடவடிக்கைகளில் இந்த அமைப்பு செயல்படுகிறது. 31 டிசம்பர் 2013 மற்றும் 2014 புத்தாண்டு தினத்தில், இவ்வமைப்பு செக்மாயில் சுற்றுலா செல்வதற்கு தடை விதித்தது. பின்னர், அத்தடை நீக்கப்பட்டது. இருப்பினும், மக்கள் மது அருந்திவிட்டு, குடிபோதையில் சுற்றைத்திரிய வேண்டாம் என்று அமைப்பினைச் சேர்ந்தவர்கள் எச்சரித்தனர்.

மேலும் பார்க்கவும் 

 கோனு
 நுங்தெல் லீமா
 லோயலக்பா

மேற்கோள்கள்

நூல் பட்டியல் 

 பிரிவு, இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு (1969). மினாபூர். பதிவாளர் ஜெனரல் அலுவலகம். ப. 15.
 லாஞ்சா, நிங்தௌஜா. கங்லா லான்பங் தொகுதி VIII இதழ் II: கோடை 2014. ஆர்.கே. சனதோம்பா மெமோரியல் டிரஸ்ட், இம்பால்.
 ஜெனரல், இந்திய பதிவாளர் அலுவலகம் (1962). இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு, 1961. வெளியீடுகளின் மேலாளர். ப. 48.

பெண் தெய்வங்கள்
மணிப்பூர்
மெய்டேய் கடவுள்கள்
கடவுள்கள்
தெய்வங்கள்
இந்தி வார்த்தைகளைக் கொண்ட கட்டுரைகள்
ghaujèṅ līmā (ghaujhèṅ līmā) mèyḍhey bhurāṇaṅghaḻiluṃ, madhadhdhiluṃ uḻḻa òru dhèyvamāghuṃ. avar ghaubhālu ( ghaubhru ) ghaḍhavuḻiṉ maṉaiviyāvār. ivar bhal̤aṅghuḍhi vaṃjhāvaḻiyaijh jherndhavarāyiṉuṃ mèyḍhḍhighaḻāl bhiṉṉar vaṇaṅghabhbhaḍhḍhār.    ivar òṉbhadhu laibhèndhaus (ghaḍhavuḻ èbhudhau dhāṅjiṅ dhiruvil̤āvil bhaṅgheṟṟa dhèyvaṅghaḻ) ghaḻil òruvarāvār.

jhòṟbhiṟabhbhiyal 
" ghaujèṅ līmā" èṉṟa bhèṇ bhèyariṉ bhèyar  iru vārdhdhaighaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. "ghaujèṅ"ghil uḻḻa "ghau" èṉbhadhu jhiṟiyadhu alladhu bhodhādhu èṉbhadhaiyuṃ, "jhèṅ" èṉbhadhu  "ghuṟughalāgha māṟudhal" alladhu "al̤udhdhabhbhaḍhudhal" èṉṟu bhòruḻbhaḍhuṃ.  indha vārdhdhai bhòdhuvāgha āḍhaighaḻ, dhiraijhjhīlaighaḻ, dhiraijhjhīlaighaḻ, āḍhaighaḻ alladhu nāḍhāghghaḻ èṉṟu bhòruḻbhaḍha bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu.   mèyḍhey jhòl "līmā"  èṉbhadhu rāṇi alladhu niladhdhāy èṉabh bhòruḻbhaḍhuṃ.

bhurāṇaṃ 
ghojèṅ līmā òru bhal̤aṅghuḍhibh bhèṇ. adhaṉāl avaḻughghu dhaṉi vīḍhu irundhadhu. ghobhru ghaḍhavuḻiṉ ilāy arobhāvil naḍhaghghuṃ dhèyvaṅghaḻiṉ ghūḍhḍhadhdhil avaḻ bhaṅgheṟgha aṉumadhighghabhbhaḍhavillai.  idhaṉāl, dhiruvil̤āviṉ lai lāṃdhoghbhā nighal̤viṉ nāḻil, mālai  veḻaiyil, ghaubhru ghaḍhavuḻ, avaradhu maṉaivi, avaradhu maghaṉ maṟṟuṃ avaradhu marumaghaḻ āghiyor ghojèṅ līmā dheviyiṉ jhaṉṉadhighghujh jhèṉṟy avaḻadhu dharijhaṉaṃ bhèṟṟaṉar.

val̤ibhāḍhu 
ghaubhru ghaḍhavuḻiṉ lai harobhāviṉ vil̤ā, òru nāḻ ghuṟibhbhāgha ghojèṅ līmā dheviyiṉ irubhbhiḍhadhdhiṟghu (jhṉṉadhighghu) māṟṟabhbhaḍhḍhadhu. idhu avaḻuḍhaiya mariyādhaighghāgha jhèyyabhbhaḍhughiṟadhu.  ghaujhèṅ līmā dheviyiṉ jhaṉṉadhiyil, maṟṟa nāḍhghaḻil jhèyyabhbhaḍhuṃ lai arobhāviṉ òvvòru nighal̤vughaḻuṃ mīṇḍhuṃ nighal̤dhdhabhbhaḍhuṃ. 

jhèbhḍhaṃbhar, 2009 il arajhiyal ghòndhaḻibhbhiṉ bhodhu, bhala yādhrīgharghaḻ jhèghmāyil uḻḻa "ghaujhèṅ līmā lairèṃbhi laibhāṃlèṉ" èṉṟa avaradhu bhuṉidha ālayadhdhil, ghaujèṅ līmā dheviyai vaṇaṅghiṉar. abhuṉbhā lubh dhalaimaiyilāṉa iyaghghaṅghaḻiṉ vèṟṟighghāghavuṃ maṇibhbhūril amaidhiyai mīḍhḍhèḍhughghavuṃ avarghaḻ avaḻai al̤aidhdhaṉar.

maṟṟavai 
"ghaujèṅ līmā iḻaiñar meṃbhāḍhḍhu amaibhbhu" èṉbhadhu maṇibhbhūriṉ jhèghmāy bhaghudhiyil jhèyalbhaḍhuṃ iḻaiñarghaḻālāṉa ghul̤uvāghuṃ. bhodhaibhbhòruḻ maṟṟuṃ bhodhaibhbhòruḍhghaḻughghu èdhirāṉa naḍhavaḍhighghaighaḻil indha amaibhbhu jhèyalbhaḍhughiṟadhu. 31 ḍhijhaṃbhar 2013 maṟṟuṃ 2014 bhudhdhāṇḍhu dhiṉadhdhil, ivvamaibhbhu jhèghmāyil jhuṟṟulā jhèlvadhaṟghu dhaḍhai vidhidhdhadhu. bhiṉṉar, adhdhaḍhai nīghghabhbhaḍhḍhadhu. irubhbhiṉuṃ, maghghaḻ madhu arundhiviḍhḍhu, ghuḍhibhodhaiyil jhuṟṟaidhdhiriya veṇḍhāṃ èṉṟu amaibhbhiṉaijh jherndhavarghaḻ èjhjharidhdhaṉar.

meluṃ bhārghghavuṃ 

 ghoṉu
 nuṅdhèl līmā
 loyalaghbhā

meṟghoḻghaḻ

nūl bhaḍhḍhiyal 

 bhirivu, indhiya maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhu (1969). miṉābhūr. bhadhivāḻar jèṉaral aluvalaghaṃ. bha. 15.
 lāñjhā, niṅdhaujā. ghaṅlā lāṉbhaṅ dhòghudhi VIII idhal̤ II: ghoḍhai 2014. ār.ghe. jhaṉadhoṃbhā mèmoriyal ḍhirasḍh, iṃbhāl.
 jèṉaral, indhiya bhadhivāḻar aluvalaghaṃ (1962). indhiya maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhu, 1961. vèḻiyīḍhughaḻiṉ melāḻar. bha. 48.

bhèṇ dhèyvaṅghaḻ
maṇibhbhūr
mèyḍhey ghaḍhavuḻghaḻ
ghaḍhavuḻghaḻ
dhèyvaṅghaḻ
indhi vārdhdhaighaḻaigh ghòṇḍha ghaḍhḍhuraighaḻ
கௌஜெங் லீமா