பெரும் கோத்தா கினபாலு (ஆங்கிலம்: Greater Kota Kinabalu மலாய்: Zon Metropolitan Kota Kinabalu) என்பது மலேசியா, கோத்தா கினபாலு பெருநகரத்தின் எல்லைகளை நிர்ணயிக்கும் புவியியல் சொல் ஆகும். 

சபா மாநிலத்தின் மிகப்பெரிய நகரமான கோத்தா கினபாலு மாநகரம் அமைந்துள்ள கோத்தா கினபாலு மாவட்டம் (Kota Kinabalu District); மற்றும் பெனாம்பாங் மாவட்டம் (Penampang District), துவாரான் மாவட்டம் (Tuaran District), பாப்பார் மாவட்டம் (Papar District) ஆகிய மாவட்டங்களை; இந்தப் பெரும் கோத்தா கினபாலு பெருநகரப் பகுதி உள்ளடக்கி உள்ளது. 

கோத்தா கினபாலு பெருநகரப் பகுதியில்  உள்ளடக்கிய அந்த மாவட்டங்களும் மேற்குக் கடற்கரைப் பிரிவின் ஒரு பகுதியாகும். 2019-ஆம் ஆண்டில், அந்த மாவட்டங்களின் மொத்த மக்கள் தொகை: 1.1 மில்லியன்; பரப்பளவு: 3,277 கி.மீ.2.

பொது
பெரும் கோத்தா கினபாலு எனும் பெயர் பொதுவாக மாநில மற்றும் மத்திய அரசாங்கங்களால் அமலாக்கம் செய்யப்படும் சமூக, பொருளாதார மற்றும் மூலோபாய மேம்பாட்டுத் திட்டமிடல் நடவடிக்கைகளில் பயன்படுத்தப் படுகிறது. 

சபா மேம்பாட்டு பெருவழி (Sabah Development Corridor) திட்டத்திற்கு தலைமை தாங்கும் ஒரு சிறப்பு அமைப்பான சபா பொருளாதார வளர்ச்சி மற்றும் முதலீட்டு ஆணையம் (Sabah Economic Development and Investment Authority) தயாரித்த கொள்கை நடவடிக்கை ஆவணத்தில் இந்த வார்த்தை தொடக்கத்தில் உருவாக்கப்பட்டது.

சபா கட்டமைப்பு திட்டம் 2033

2033-ஆம் ஆண்டிற்குள் கோத்தா கினாபாலு மற்றும் அதன் அருகிலுள்ள பகுதிகளில், மக்கள்தொகை வளர்ச்சியைத் திட்டமிடும் கொள்கை ஆவணமான சபா கட்டமைப்பு திட்டம் 2033-இல் (Sabah Structure Plan 2033) இந்த வார்த்தை பயன்படுத்தப்பட்டது. கோத்தா கினபாலு வெள்ளத் தடுப்புக் குழுவின் (Greater Kota Kinabalu Flood Prevention Committee) பயன்பாட்டிலும் இந்த வார்த்தை பயன்படுத்தப்படுகிறது.

புவியியல்
பெரும் கோத்தா கினபாலு பகுதி சபாவின் மத்திய மேற்கு கடற்கரையில் (Central West Coast of Sabah) அமைந்துள்ளது. இந்தப் பகுதியின் கிழக்கே குரோக்கர் மலைத்தொடராலும் (Crocker Range), மேற்கில் தென் சீனக் கடலாலும் சூழப்பட்டுள்ளது. 

இந்தப் பெரும் கோத்தா கினபாலு பகுதி, சராசரியாக 10 கி.மீ. அகலம் கொண்ட கடற்கரைச் சமவெளியைக் கொண்டுள்ளது. இங்கு குறைந்த உயரமான மலைகளால் நிறையவே உள்ளன. கடல் மட்டத்தில் இருந்து 1,951 மீட்டர் உயரம் உள்ள அலாப் மலை (Mount Alab) இந்தப் பகுதியில்தான் உள்ளது. 

கோத்தா கினபாலு மத்திய வணிக மாவட்டத்திற்கு (Kota Kinabalu Central Business District) அருகில் பல தீவுகள் உள்ளன. துங்கு அப்துல் ரகுமான் தேசிய பூங்கா(Tunku Abdul Rahman National Park) ஒரு குறிப்பிடத்தக்க பகுதியாகும். 

கோத்தா கினபாலு மத்திய வணிக மாவட்டத்தில் இருந்து, 56 கிமீ தொலைவில், தென் சீனக் கடலில் மெங்காலும் தீவு (Mengalum Island) உள்ளது.

மக்கள் தொகை

2010-இல், பெரும் கோத்தா கினபாலுவின் மக்கள் தொகை 855,556 ஆகும். பெனாம்பாங் மாவட்டம் இப்பகுதியில் அதிக மக்கள்தொகை கொண்ட மாவட்டமாகும். அதைத் தொடர்ந்து கோத்தா கினபாலு மாவட்டம் உள்ளது. இந்த மாவட்டங்களின் மொத்த மக்கள் தொகை 2019-இல் கிட்டத்தட்ட 1.1 மில்லியனாக இருந்தது.

மக்கள் தொகை மையங்கள்

கோத்தா கினபாலு மாவட்டம் 

 கோட்டா கினாபாலு மத்திய வணிக மாவட்டம்
 லுயாங்
 செம்புலன்
 தஞ்சங் அறு
 லிந்தாசு
 கெபாயான்
 லிக்காசு
 கோலொம்போங்
 இனானாம்
 மெங்காத்தால்
 அலமேசுரா
 செபாங்கர்
 டெலிபோக்

பெனாம்பாங் மாவட்டம் 

 டோன்கோங்கோங்
 பண்டார் பெனாம்பாங் பாரு
 புண்டுசான்
 காசிகுய்
 புத்தாத்தான்
 பெத்தாகாசு
 லோக் காவி

துவாரான் மாவட்டம் 
 துவாரான்
 கியுலு
 தம்பருளி
 தெங்கிலான்

பாப்பார் மாவட்டம் 
 கினாருட்
 பாப்பார்
 பெனோனி
 கிமானிசு
 பொங்கவான்

போக்குவரத்து

வானூர்தி 
 கோத்தா கினபாலு பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்

கடல் 
 செபாங்கார் கொள்கலன் துறைமுகம்
 செபாங்கார் எரிவாயு முனையம்
 கோத்தா கினபாலு துறைமுகம்
 ஜெசல்டன் படகு முனையம்
 சபா எண்ணெய் மற்றும் எரிவாயு முனையம்

முக்கிய சாலைகள் 
  கூட்டரசு சாலை 1 (சபா)
  கூட்டரசு சாலை 22
  கூட்டரசு சாலை 500
  கூட்டரசு சாலை 501
  கூட்டரசு சாலை 503

மக்கள் போக்குவரத்து முறை 
 மேற்கு சபா தொடருந்து பாதை

மேலும் காண்க 
 கோத்தா கினபாலு
 கிழக்கு மலேசியா
 மலேசியாவின் மாவட்டங்கள்‎
 மலேசிய மாநிலங்களின் தலைநகரங்கள்
 மலேசியாவில் அதிக மக்கள் தொகை கொண்ட நகரங்கள்

மேற்கோள் 

சபா
மலேசிய நகரங்கள் 
மலேசியாவின் பெருநகரப் பகுதிகள்
bhèruṃ ghodhdhā ghiṉabhālu (āṅghilaṃ: Greater Kota Kinabalu malāy: Zon Metropolitan Kota Kinabalu) èṉbhadhu malejhiyā, ghodhdhā ghiṉabhālu bhèrunagharadhdhiṉ èllaighaḻai nirṇayighghuṃ bhuviyiyal jhòl āghuṃ. 

jhabhā māniladhdhiṉ mighabhbhèriya nagharamāṉa ghodhdhā ghiṉabhālu mānagharaṃ amaindhuḻḻa ghodhdhā ghiṉabhālu māvaḍhḍhaṃ (Kota Kinabalu District); maṟṟuṃ bhèṉāṃbhāṅ māvaḍhḍhaṃ (Penampang District), dhuvārāṉ māvaḍhḍhaṃ (Tuaran District), bhābhbhār māvaḍhḍhaṃ (Papar District) āghiya māvaḍhḍhaṅghaḻai; indhabh bhèruṃ ghodhdhā ghiṉabhālu bhèrunagharabh bhaghudhi uḻḻaḍhaghghi uḻḻadhu. 

ghodhdhā ghiṉabhālu bhèrunagharabh bhaghudhiyil  uḻḻaḍhaghghiya andha māvaḍhḍhaṅghaḻuṃ meṟghugh ghaḍhaṟgharaibh bhiriviṉ òru bhaghudhiyāghuṃ. 2019-āṃ āṇḍhil, andha māvaḍhḍhaṅghaḻiṉ mòdhdha maghghaḻ dhòghai: 1.1 milliyaṉ; bharabhbhaḻavu: 3,277 ghi.mī.2.

bhòdhu
bhèruṃ ghodhdhā ghiṉabhālu èṉuṃ bhèyar bhòdhuvāgha mānila maṟṟuṃ madhdhiya arajhāṅghaṅghaḻāl amalāghghaṃ jhèyyabhbhaḍhuṃ jhamūgha, bhòruḻādhāra maṟṟuṃ mūlobhāya meṃbhāḍhḍhudh dhiḍhḍhamiḍhal naḍhavaḍhighghaighaḻil bhayaṉbhaḍhudhdhabh bhaḍhughiṟadhu. 

jhabhā meṃbhāḍhḍhu bhèruval̤i (Sabah Development Corridor) dhiḍhḍhadhdhiṟghu dhalaimai dhāṅghuṃ òru jhiṟabhbhu amaibhbhāṉa jhabhā bhòruḻādhāra vaḻarjhjhi maṟṟuṃ mudhalīḍhḍhu āṇaiyaṃ (Sabah Economic Development and Investment Authority) dhayāridhdha ghòḻghai naḍhavaḍhighghai āvaṇadhdhil indha vārdhdhai dhòḍhaghghadhdhil uruvāghghabhbhaḍhḍhadhu.

jhabhā ghaḍhḍhamaibhbhu dhiḍhḍhaṃ 2033

2033-āṃ āṇḍhiṟghuḻ ghodhdhā ghiṉābhālu maṟṟuṃ adhaṉ arughiluḻḻa bhaghudhighaḻil, maghghaḻdhòghai vaḻarjhjhiyaidh dhiḍhḍhamiḍhuṃ ghòḻghai āvaṇamāṉa jhabhā ghaḍhḍhamaibhbhu dhiḍhḍhaṃ 2033-il (Sabah Structure Plan 2033) indha vārdhdhai bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. ghodhdhā ghiṉabhālu vèḻḻadh dhaḍhubhbhugh ghul̤uviṉ (Greater Kota Kinabalu Flood Prevention Committee) bhayaṉbhāḍhḍhiluṃ indha vārdhdhai bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu.

bhuviyiyal
bhèruṃ ghodhdhā ghiṉabhālu bhaghudhi jhabhāviṉ madhdhiya meṟghu ghaḍhaṟgharaiyil (Central West Coast of Sabah) amaindhuḻḻadhu. indhabh bhaghudhiyiṉ ghil̤aghghe ghuroghghar malaidhdhòḍharāluṃ (Crocker Range), meṟghil dhèṉ jhīṉagh ghaḍhalāluṃ jhūl̤abhbhaḍhḍhuḻḻadhu. 

indhabh bhèruṃ ghodhdhā ghiṉabhālu bhaghudhi, jharājhariyāgha 10 ghi.mī. aghalaṃ ghòṇḍha ghaḍhaṟgharaijh jhamavèḻiyaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. iṅghu ghuṟaindha uyaramāṉa malaighaḻāl niṟaiyave uḻḻaṉa. ghaḍhal maḍhḍhadhdhil irundhu 1,951 mīḍhḍhar uyaraṃ uḻḻa alābh malai (Mount Alab) indhabh bhaghudhiyildhāṉ uḻḻadhu. 

ghodhdhā ghiṉabhālu madhdhiya vaṇigha māvaḍhḍhadhdhiṟghu (Kota Kinabalu Central Business District) arughil bhala dhīvughaḻ uḻḻaṉa. dhuṅghu abhdhul raghumāṉ dhejhiya bhūṅghā(Tunku Abdul Rahman National Park) òru ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha bhaghudhiyāghuṃ. 

ghodhdhā ghiṉabhālu madhdhiya vaṇigha māvaḍhḍhadhdhil irundhu, 56 ghimī dhòlaivil, dhèṉ jhīṉagh ghaḍhalil mèṅghāluṃ dhīvu (Mengalum Island) uḻḻadhu.

maghghaḻ dhòghai

2010-il, bhèruṃ ghodhdhā ghiṉabhāluviṉ maghghaḻ dhòghai 855,556 āghuṃ. bhèṉāṃbhāṅ māvaḍhḍhaṃ ibhbhaghudhiyil adhigha maghghaḻdhòghai ghòṇḍha māvaḍhḍhamāghuṃ. adhaidh dhòḍharndhu ghodhdhā ghiṉabhālu māvaḍhḍhaṃ uḻḻadhu. indha māvaḍhḍhaṅghaḻiṉ mòdhdha maghghaḻ dhòghai 2019-il ghiḍhḍhadhdhaḍhḍha 1.1 milliyaṉāgha irundhadhu.

maghghaḻ dhòghai maiyaṅghaḻ

ghodhdhā ghiṉabhālu māvaḍhḍhaṃ 

 ghoḍhḍhā ghiṉābhālu madhdhiya vaṇigha māvaḍhḍhaṃ
 luyāṅ
 jhèṃbhulaṉ
 dhañjhaṅ aṟu
 lindhājhu
 ghèbhāyāṉ
 lighghājhu
 gholòṃbhoṅ
 iṉāṉāṃ
 mèṅghādhdhāl
 alamejhurā
 jhèbhāṅghar
 ḍhèlibhogh

bhèṉāṃbhāṅ māvaḍhḍhaṃ 

 ḍhoṉghoṅghoṅ
 bhaṇḍhār bhèṉāṃbhāṅ bhāru
 bhuṇḍhujhāṉ
 ghājhighuy
 bhudhdhādhdhāṉ
 bhèdhdhāghājhu
 logh ghāvi

dhuvārāṉ māvaḍhḍhaṃ 
 dhuvārāṉ
 ghiyulu
 dhaṃbharuḻi
 dhèṅghilāṉ

bhābhbhār māvaḍhḍhaṃ 
 ghiṉāruḍh
 bhābhbhār
 bhèṉoṉi
 ghimāṉijhu
 bhòṅghavāṉ

bhoghghuvaradhdhu

vāṉūrdhi 
 ghodhdhā ghiṉabhālu bhaṉṉāḍhḍhu vāṉūrdhi nilaiyaṃ

ghaḍhal 
 jhèbhāṅghār ghòḻghalaṉ dhuṟaimughaṃ
 jhèbhāṅghār èrivāyu muṉaiyaṃ
 ghodhdhā ghiṉabhālu dhuṟaimughaṃ
 jèjhalḍhaṉ bhaḍhaghu muṉaiyaṃ
 jhabhā èṇṇèy maṟṟuṃ èrivāyu muṉaiyaṃ

mughghiya jhālaighaḻ 
  ghūḍhḍharajhu jhālai 1 (jhabhā)
  ghūḍhḍharajhu jhālai 22
  ghūḍhḍharajhu jhālai 500
  ghūḍhḍharajhu jhālai 501
  ghūḍhḍharajhu jhālai 503

maghghaḻ bhoghghuvaradhdhu muṟai 
 meṟghu jhabhā dhòḍharundhu bhādhai

meluṃ ghāṇgha 
 ghodhdhā ghiṉabhālu
 ghil̤aghghu malejhiyā
 malejhiyāviṉ māvaḍhḍhaṅghaḻ‎
 malejhiya mānilaṅghaḻiṉ dhalainagharaṅghaḻ
 malejhiyāvil adhigha maghghaḻ dhòghai ghòṇḍha nagharaṅghaḻ

meṟghoḻ 

jhabhā
malejhiya nagharaṅghaḻ 
malejhiyāviṉ bhèrunagharabh bhaghudhighaḻ
பெரும் கோத்தா கினபாலு