அதாப் அல்லது உதாப் (Adab or Udab) (சுமேரியம்: (ஆப்பெழுத்தில்|𒌓𒉣𒆠) spelled UD.NUNKI)கீழ் மெசொப்பொத்தேமியாவில் அமைந்த பண்டைய சுமேரியாவின்  கிர்சு நகரத்திற்கும், நிப்பூர் நகரத்திற்கும் இடையில் அமைந்த பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்களில் ஒன்றாகும். இப்பண்டைய நகரம் தற்கால ஈராக் நாட்டின் வசித் மாகாணத்தில் உள்ள நவீன பிஸ்மியா எனுமிடத்தில் அமைந்துள்ளது.

அதாப் மற்றும் அதன் சுற்றுச்சூழல்
 
தற்கால ஈராக் நாட்டின் கீழ் மெசொப்பொத்தேமியாவில் அமைந்த பண்டைய நகரமான அதாப் தொல்லியல் மேடு    நீளமும்,   அகலமும்,  உயரமும் கொண்டிருந்தது. இந்த பண்டைய அதாப் நகரத் தொல்லியல் மேடு, பண்டைய நிப்பூர் நகரத்திற்கு  தென்கிழக்கில், டைகிரிசு ஆறு மற்றும் யூப்பிரடிஸ் ஆறுகளுக்கு நடுவே அமைந்திருந்தது.

அதாப் நகரத்தின் வரலாறு
மெசொப்பொத்தேமியாவின் துவக்க வம்ச காலத்திலே (கிமு 2900 – 2350) அதாப் நகரம் நிறுவப்பட்டிருந்தது.
சுமேரிய மொழி இலக்கியத்தின்படி, உரூக் காலத்தில் அதாப் நகரத்திலும்  இஷ்தர் கடவுள் கோயில் நிறுவப்பட்டிருந்தது.

கிஷ் நகர இராச்சியத்தின் மன்னர் மெசிலிம் அதாப் நகரத்தை ஆண்டதாக, அதாப் தொல்லியல் குறிப்புகள் மூலம் அறியப்படுகிறது. சுமேரிய மன்னர்களின் பட்டியலில் அதாப் நகரத்தை ஆண்ட லுகல்-அன்னே-முண்டுவின் பெயர் உள்ளது.
தற்கால வடக்கு சிரியாவில் இருந்த பண்டைய எப்லா தொல்லியல் களத்தில் கிடைத்த களிமண் பலகையில் அதாப் நகரத்தைக் குறித்துள்ளது.

அதாப் தொல்லியல் மேட்டின் அகழாய்வின் போது கிடைந்த கல்வெட்டில் அதாப் நகர மன்னரின் பெயர் லுகால்-தௌடு எனக்குறிப்பிட்டுள்ளது.
 அதாப் நகர அகழாய்வில் கிடைத்த செங்கல் வில்லைகளில், அக்காடியப் பேரரசர் நரம்-சின் இஷ்தர் கடவுளுக்கு அதாப் நகரத்தில் கோயில் கட்டினார் எனக்குறித்துள்ளது. ஆனால் அகழாய்வில் கோயில் கட்டுமானங்கள் தென்படவில்லை.

அதாப் நகரம், மூன்றாவது ஊர் வம்ச காலத்தில் அதாப் நகரம், ஒரு ஆளுநரின் கீழ் இருந்தது. அம்முராபி இயற்றிய சட்டத் தொகுப்புகளில் சில கல்வெட்டுகள் அதாப் நகரத்தில் கண்டறியப்பட்டுள்ளது.

அதாப் நகர இராச்சியத்தின் ஆட்சியாளர்கள்

படக்காட்சிகள்

இதனையும் காண்க
பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்
 பண்டைய அண்மை கிழக்கு
 சுமேரியா
 மெசொப்பொத்தேமியா

மேற்கோள்கள்

மேலும் படிக்க
Edgar James Banks, The Bismya Temple, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 22, No. 1, pp. 29–34, Oct. 1905
D. D. Luckenbill, Two Inscriptions of Mesilim, King of Kish, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 30, No. 3, pp. 219–223, Apr. 1914
Edgar James Banks, The Oldest Statue in the World, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 21, No. 1, pp. 57–59, Oct. 1904
Yang Zhi, The Excavation of Adab, Journal of Ancient Civilizations, Vol. 3, pp. 16–19, 1988
D. D. Luckenbill,  Old Babylonian Letters from Bismya, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, vol. 32, no. 4, pp. 270–292, 1916
Caroline Nestmann Peck, "The Excavations at Bismaya", Ph.d. dis-sertation, University of Chicago, 1949
Karen Wilson, "The Temple Mound at Bismaya", in Leaving No Stones Unturned: Essays on the Ancient Near East and Egypt in Honor of Donald P. Hansen, Penn State University Press, 2002

வெளி இணைப்புகள்
Oriental Institute page for Bismaya: Recovering the Lost City of Adab 
Three Ox-drivers from Adab
Recent article on Edgar James Banks in "World and I"
NY Times note on the Bismaya excavations dated 1904
Bismaya "re-excavation" project being funded by Shelby White - Leon Levy Program
Translation of Three Ox-Drivers from Adab

பண்டைய அண்மைக் கிழக்கின் நகரங்கள்
மெசொப்பொத்தேமியா
சுமேரிய நாகரிகம்
மெசொப்பொத்தேமியாவின் வரலாறு
ஈராக்கின் தொல்லியற்களங்கள்
adhābh alladhu udhābh (Adab or Udab) (jhumeriyaṃ: (ābhbhèl̤udhdhil|𒌓𒉣𒆠) spelled UD.NUNKI)ghīl̤ mèjhòbhbhòdhdhemiyāvil amaindha bhaṇḍhaiya jhumeriyāviṉ  ghirjhu nagharadhdhiṟghuṃ, nibhbhūr nagharadhdhiṟghuṃ iḍhaiyil amaindha bhaṇḍhaiya aṇmai ghil̤aghghiṉ nagharaṅghaḻil òṉṟāghuṃ. ibhbhaṇḍhaiya nagharaṃ dhaṟghāla īrāgh nāḍhḍhiṉ vajhidh māghāṇadhdhil uḻḻa navīṉa bhismiyā èṉumiḍhadhdhil amaindhuḻḻadhu.

adhābh maṟṟuṃ adhaṉ jhuṟṟujhjhūl̤al
 
dhaṟghāla īrāgh nāḍhḍhiṉ ghīl̤ mèjhòbhbhòdhdhemiyāvil amaindha bhaṇḍhaiya nagharamāṉa adhābh dhòlliyal meḍhu    nīḻamuṃ,   aghalamuṃ,  uyaramuṃ ghòṇḍhirundhadhu. indha bhaṇḍhaiya adhābh nagharadh dhòlliyal meḍhu, bhaṇḍhaiya nibhbhūr nagharadhdhiṟghu  dhèṉghil̤aghghil, ḍhaighirijhu āṟu maṟṟuṃ yūbhbhiraḍhis āṟughaḻughghu naḍhuve amaindhirundhadhu.

adhābh nagharadhdhiṉ varalāṟu
mèjhòbhbhòdhdhemiyāviṉ dhuvaghgha vaṃjha ghāladhdhile (ghimu 2900 – 2350) adhābh nagharaṃ niṟuvabhbhaḍhḍhirundhadhu.
jhumeriya mòl̤i ilaghghiyadhdhiṉbhaḍhi, urūgh ghāladhdhil adhābh nagharadhdhiluṃ  iṣdhar ghaḍhavuḻ ghoyil niṟuvabhbhaḍhḍhirundhadhu.

ghiṣ naghara irājhjhiyadhdhiṉ maṉṉar mèjhiliṃ adhābh nagharadhdhai āṇḍhadhāgha, adhābh dhòlliyal ghuṟibhbhughaḻ mūlaṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu. jhumeriya maṉṉarghaḻiṉ bhaḍhḍhiyalil adhābh nagharadhdhai āṇḍha lughal-aṉṉe-muṇḍhuviṉ bhèyar uḻḻadhu.
dhaṟghāla vaḍhaghghu jhiriyāvil irundha bhaṇḍhaiya èbhlā dhòlliyal ghaḻadhdhil ghiḍhaidhdha ghaḻimaṇ bhalaghaiyil adhābh nagharadhdhaigh ghuṟidhdhuḻḻadhu.

adhābh dhòlliyal meḍhḍhiṉ aghal̤āyviṉ bhodhu ghiḍhaindha ghalvèḍhḍhil adhābh naghara maṉṉariṉ bhèyar lughāl-dhauḍhu èṉaghghuṟibhbhiḍhḍhuḻḻadhu.
 adhābh naghara aghal̤āyvil ghiḍhaidhdha jhèṅghal villaighaḻil, aghghāḍhiyabh bherarajhar naraṃ-jhiṉ iṣdhar ghaḍhavuḻughghu adhābh nagharadhdhil ghoyil ghaḍhḍhiṉār èṉaghghuṟidhdhuḻḻadhu. āṉāl aghal̤āyvil ghoyil ghaḍhḍhumāṉaṅghaḻ dhèṉbhaḍhavillai.

adhābh nagharaṃ, mūṉṟāvadhu ūr vaṃjha ghāladhdhil adhābh nagharaṃ, òru āḻunariṉ ghīl̤ irundhadhu. aṃmurābhi iyaṟṟiya jhaḍhḍhadh dhòghubhbhughaḻil jhila ghalvèḍhḍhughaḻ adhābh nagharadhdhil ghaṇḍhaṟiyabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

adhābh naghara irājhjhiyadhdhiṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ

bhaḍhaghghāḍhjhighaḻ

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
bhaṇḍhaiya aṇmai ghil̤aghghiṉ nagharaṅghaḻ
 bhaṇḍhaiya aṇmai ghil̤aghghu
 jhumeriyā
 mèjhòbhbhòdhdhemiyā

meṟghoḻghaḻ

meluṃ bhaḍhighgha
Edgar James Banks, The Bismya Temple, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 22, No. 1, pp. 29–34, Oct. 1905
D. D. Luckenbill, Two Inscriptions of Mesilim, King of Kish, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 30, No. 3, pp. 219–223, Apr. 1914
Edgar James Banks, The Oldest Statue in the World, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 21, No. 1, pp. 57–59, Oct. 1904
Yang Zhi, The Excavation of Adab, Journal of Ancient Civilizations, Vol. 3, pp. 16–19, 1988
D. D. Luckenbill,  Old Babylonian Letters from Bismya, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, vol. 32, no. 4, pp. 270–292, 1916
Caroline Nestmann Peck, "The Excavations at Bismaya", Ph.d. dis-sertation, University of Chicago, 1949
Karen Wilson, "The Temple Mound at Bismaya", in Leaving No Stones Unturned: Essays on the Ancient Near East and Egypt in Honor of Donald P. Hansen, Penn State University Press, 2002

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
Oriental Institute page for Bismaya: Recovering the Lost City of Adab 
Three Ox-drivers from Adab
Recent article on Edgar James Banks in "World and I"
NY Times note on the Bismaya excavations dated 1904
Bismaya "re-excavation" project being funded by Shelby White - Leon Levy Program
Translation of Three Ox-Drivers from Adab

bhaṇḍhaiya aṇmaigh ghil̤aghghiṉ nagharaṅghaḻ
mèjhòbhbhòdhdhemiyā
jhumeriya nāgharighaṃ
mèjhòbhbhòdhdhemiyāviṉ varalāṟu
īrāghghiṉ dhòlliyaṟghaḻaṅghaḻ
அதாப், சுமேரியா