இரிஞ்சன் (Rinchan) என்றும் அழைக்கப்படும் சத்ருதீன் ஷா (Sadruddin Shah) காஷ்மீரின் முதல் முஸ்லிம் ஆட்சியாளர் ஆவார். இவர் பொ.ச.1320 முதல் 1323 வரை காஷ்மீரை ஆண்டார்.

பின்னணி 
வரலாற்றாசிரியர் ஜோனராஜாவால் பொ.ச.1313 ஆம் ஆண்டில், கர்மசேனனின் தளபதியாக குறிப்பிடப்பட்ட "துல்-கதர்" என்ற பெயருடைய ஒரு படையெடுப்பாளர் தனது குதிரைப்படையுடன் காஷ்மீர் மீது படையெடுத்தார். காஷ்மீரின் வரலாற்றைக் குறிக்கும் நூலான பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி "சுல்சு" என்ற பெயருடைய அவரை ஒரு துருக்கிய-மங்கோலிய படையெடுப்பாளர் என்று குறிப்பிடுகிறது.

காஷ்மீரின் அப்போதைய ஆட்சியாளராக இருந்த சுகதேவன் அவரை அனைத்து மரியாதைகளுடன் வரவேற்றார் என்று ஜோனராஜா குறிப்பிடுகிறார். அவர் மோதலில் இருந்து தப்பிக்க முயன்றார். மேலும் அனைத்துப் பொருட்களுக்கும் புதிய வரிகளை விதித்தார். இது பிராமணர்களுக்குப் பிடிக்கவில்லை. அவர்கள் சாகும் வரை உண்ணாவிரதம் இருக்கப் போவதாக மிரட்டி, சுகதேவனின் திட்டங்களை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தனர். இதைப்பற்றிய கருத்தினை பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி குறிப்பிடவில்லை.- காஷ்மீரிகளைக் கொன்று குவிப்பதும் செல்வத்தைப் பெறுவதும் ஒரே நோக்கமாக இருந்ததென அது கூறுகிறது.

சுயசரிதை

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
இரிஞ்சனின் முன்னோடிகளைப் பற்றி அதிகம் அறியப்படவில்லை. இவர் திபெத்தில் இருந்து வந்ததாக பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி''' கூறுகிறது. இவரை பௌத்த மத நம்பிக்கையின் லடாக்கி பிரபு என்றும் கூறுகிறது. இவரது தந்தையும் பிற உறவினர்களும் கலாமான்ய (அநேகமாக பால்டி) குலத்தின் கைகளில் துரோகமாகக் கொல்லப்பட்டனர். இரிஞ்சன், பழிவாங்கும் வகையில், அவர்களுடன் சமாதானம் செய்து கொள்வதாகக் நடித்து, அவர்களை ஆற்றங்கரைக்கு விருந்துக்கு அழைத்து குடிக்கச் செய்து,  நிராயுதபாணியாக்கி மறைத்து வைக்கப்பட்டிருந்த கோடரியால் அவர்களைக் கொலை செய்தார். இந்த வெற்றி இருந்தபோதிலும், லடாக்கில் ஏராளமான எதிரிகள் இருந்தனர். மேலும் அவர் வடக்கு காஷ்மீரில் தனது வர்த்தகத்தைத் தேர்ந்தெடுத்தார்.

 அதிகாரத்திற்கு வருதல் 
இரிஞ்சன் இலோகரா ஆளுநர் இராம்சந்திரனால் ககனகிரி என்ற இடத்தில் வசிக்க அனுமதிக்கப்பட்டார். இவர் அதிகாரப் படிநிலையில் ஏற்றம் கண்டார். இராமச்சந்திரனை கட்டுக்குள் வைக்கும் நோக்கத்தில் சுகதேவனும் இதை அனுமதித்தார். நீண்ட காலத்திற்கு முன்பே, இரிஞ்சன் காஷ்மீரிகளை லடாக்கிற்கு அடிமைகளாக விற்று அபரிமிதமான செல்வத்தைப் பெற்றிருந்தார். கதேவனுக்கு அரியணை மீது சட்டபூர்வமான உரிமையில்லை என்பதால் சிம்மாசனத்தின் மீது இரிஞ்சன் தனது கண்களை வைத்திருந்தார். 

கொள்ளையர்களை விரட்டுவதற்கு ஆயுதமேந்திய குழுக்களை உருவாக்க மக்கள் அனுமதிக்கப்பட்டது இரிஞ்சனுக்கு உதவியது. நகரில் விசுவாசமுள்ள வீரர்களின் குழுவை உருவாக்கினார். இருப்பினும், இராமச்சந்திரன் இவரது  சூழ்ச்சிகளுக்கு ஒரு கடினமான தடையாக இருந்தார். ஆனாலும் இரிஞ்சன் லடாக்கியர்களை கோட்டைக்குள் துணி வியாபாரிகளாக அனுப்பி பதுங்கியிருந்து படுகொலை இராமச்சந்திரனை செய்தார். கோட்டை கைப்பற்றப்பட்டது. அவரது உறவினர்கள் சிறையில் அடைக்கப்பட்டனர். இராமச்சந்திரனின் மகள் கோத ராணியை, இரிஞ்சனை கட்டாயப்படுத்தி திருமணம் செய்து கொண்டார். 

ஜோனராஜாவின் கூற்றுப்படி, இரிஞ்சன் அதிகாரத்திற்கு வருவதை எதிர்க்க யாரும் இல்லை எனத் தெரிகிறது.  சுகதேவன் காஷ்மீரை விட்டு வெளியேறினார். இருப்பினும், சுகதேவன் ஒரு போரில் தோற்கடிக்கப்பட்டதாக பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி குறிப்பிடுகிறது.

 ஆட்சி 
ஜோனராஜாவும் பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி''யும் இரிஞ்சனை ஒரு கனிவான, நேர்மையான ஆட்சியாளர் என்று பாராட்டுகிறார்கள்.  சட்டத்தின் ஆட்சி அனைவருக்கும் புனிதமானதாக இருந்தது. மேலும் இவரது சாமர்த்தியமான வழிகள் காஷ்மீரின் பொற்காலம் மீட்டெடுக்கப்பட்டதாக குடிமக்களை நம்ப வைத்தது.    ஷா மிர் பிரதமராக நியமிக்கப்பட்டார்.

கலை மற்றும் கட்டிடக்கலை 
இரிஞ்சன் தனது அரண்மனைக்கு அருகில் ஷாவின் நினைவாக ஒரு கட்டிடத்தைக் கட்டினார். அதற்கு ஒரு சாகிரையும் நியமித்தார். இவர் 'பேத் பள்ளிவாசலை'யும் கட்டினார் (பெரிய பள்ளிவாசல் ).   இரிஞ்சன்போரா என்ற இடத்தில்  கோட்டையையும் கட்டினார்.

இறப்பு 
பொ.ச.1323-இன் குளிர்காலத்தில் இரிஞ்சனுக்கு உடல்நலம் குன்றியது  இவர் ஒருபோதும் குணமடையவில்லை. நவம்பர் 25 அன்று காலமானார். இவரது எச்சங்கள் பேத் பள்ளிவாசலுக்கு அருகே அடக்கம் செய்யப்பட்டுள்ளன - 1909 ஆம் ஆண்டில் தொல்பொருள் ஆய்வாளர் ஏ.எச்.பிராங்கே என்பவரால் கல்லறை கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. மேலும், 1990  ஆண்டில் காஷ்மீர் அரசாங்கத்தால் புனரமைக்கப்பட்டது. இவரது மனைவி கோத ராணி மூலம் இவருக்கு ஐதர் கான் என்ற மகன் பிறந்தார். அவரை இவர் ஷா மிரின் பராமரிப்பில் ஒப்படைத்தார். 

மிர் பின்னர் இராணியுடன் சேர்ந்து ஐதரை கொன்று ஷா மிர் வம்சத்தை நிறுவினார்.

குறிப்புகள்

சான்றுகள் 

1323 இறப்புகள்
இந்திய வரலாறு
சம்மு காசுமீரின் வரலாறு
முசுலிம்கள்
iriñjhaṉ (Rinchan) èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhuṃ jhadhrudhīṉ ṣā (Sadruddin Shah) ghāṣmīriṉ mudhal musliṃ āḍhjhiyāḻar āvār. ivar bhò.jha.1320 mudhal 1323 varai ghāṣmīrai āṇḍhār.

bhiṉṉaṇi 
varalāṟṟājhiriyar joṉarājāvāl bhò.jha.1313 āṃ āṇḍhil, gharmajheṉaṉiṉ dhaḻabhadhiyāgha ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍha "dhul-ghadhar" èṉṟa bhèyaruḍhaiya òru bhaḍhaiyèḍhubhbhāḻar dhaṉadhu ghudhiraibhbhaḍhaiyuḍhaṉ ghāṣmīr mīdhu bhaḍhaiyèḍhudhdhār. ghāṣmīriṉ varalāṟṟaigh ghuṟighghuṃ nūlāṉa bhahārisdhāṉ-i-ṣāhi "jhuljhu" èṉṟa bhèyaruḍhaiya avarai òru dhurughghiya-maṅgholiya bhaḍhaiyèḍhubhbhāḻar èṉṟu ghuṟibhbhiḍhughiṟadhu.

ghāṣmīriṉ abhbhodhaiya āḍhjhiyāḻarāgha irundha jhughadhevaṉ avarai aṉaidhdhu mariyādhaighaḻuḍhaṉ varaveṟṟār èṉṟu joṉarājā ghuṟibhbhiḍhughiṟār. avar modhalil irundhu dhabhbhighgha muyaṉṟār. meluṃ aṉaidhdhubh bhòruḍhghaḻughghuṃ bhudhiya varighaḻai vidhidhdhār. idhu bhirāmaṇarghaḻughghubh bhiḍhighghavillai. avarghaḻ jhāghuṃ varai uṇṇāviradhaṃ irughghabh bhovadhāgha miraḍhḍhi, jhughadhevaṉiṉ dhiḍhḍhaṅghaḻai muḍhivughghugh ghòṇḍhu vandhaṉar. idhaibhbhaṟṟiya gharudhdhiṉai bhahārisdhāṉ-i-ṣāhi ghuṟibhbhiḍhavillai.- ghāṣmīrighaḻaigh ghòṉṟu ghuvibhbhadhuṃ jhèlvadhdhaibh bhèṟuvadhuṃ òre noghghamāgha irundhadhèṉa adhu ghūṟughiṟadhu.

jhuyajharidhai

āraṃbha ghāla vāl̤ghghai 
iriñjhaṉiṉ muṉṉoḍhighaḻaibh bhaṟṟi adhighaṃ aṟiyabhbhaḍhavillai. ivar dhibhèdhdhil irundhu vandhadhāgha bhahārisdhāṉ-i-ṣāhi''' ghūṟughiṟadhu. ivarai bhaudhdha madha naṃbhighghaiyiṉ laḍhāghghi bhirabhu èṉṟuṃ ghūṟughiṟadhu. ivaradhu dhandhaiyuṃ bhiṟa uṟaviṉarghaḻuṃ ghalāmāṉya (aneghamāgha bhālḍhi) ghuladhdhiṉ ghaighaḻil dhuroghamāghagh ghòllabhbhaḍhḍhaṉar. iriñjhaṉ, bhal̤ivāṅghuṃ vaghaiyil, avarghaḻuḍhaṉ jhamādhāṉaṃ jhèydhu ghòḻvadhāghagh naḍhidhdhu, avarghaḻai āṟṟaṅgharaighghu virundhughghu al̤aidhdhu ghuḍhighghajh jhèydhu,  nirāyudhabhāṇiyāghghi maṟaidhdhu vaighghabhbhaḍhḍhirundha ghoḍhariyāl avarghaḻaigh ghòlai jhèydhār. indha vèṟṟi irundhabhodhiluṃ, laḍhāghghil erāḻamāṉa èdhirighaḻ irundhaṉar. meluṃ avar vaḍhaghghu ghāṣmīril dhaṉadhu vardhdhaghadhdhaidh dherndhèḍhudhdhār.

 adhighāradhdhiṟghu varudhal 
iriñjhaṉ ilogharā āḻunar irāṃjhandhiraṉāl ghaghaṉaghiri èṉṟa iḍhadhdhil vajhighgha aṉumadhighghabhbhaḍhḍhār. ivar adhighārabh bhaḍhinilaiyil eṟṟaṃ ghaṇḍhār. irāmajhjhandhiraṉai ghaḍhḍhughghuḻ vaighghuṃ noghghadhdhil jhughadhevaṉuṃ idhai aṉumadhidhdhār. nīṇḍha ghāladhdhiṟghu muṉbhe, iriñjhaṉ ghāṣmīrighaḻai laḍhāghghiṟghu aḍhimaighaḻāgha viṟṟu abharimidhamāṉa jhèlvadhdhaibh bhèṟṟirundhār. ghadhevaṉughghu ariyaṇai mīdhu jhaḍhḍhabhūrvamāṉa urimaiyillai èṉbhadhāl jhiṃmājhaṉadhdhiṉ mīdhu iriñjhaṉ dhaṉadhu ghaṇghaḻai vaidhdhirundhār. 

ghòḻḻaiyarghaḻai viraḍhḍhuvadhaṟghu āyudhamendhiya ghul̤ughghaḻai uruvāghgha maghghaḻ aṉumadhighghabhbhaḍhḍhadhu iriñjhaṉughghu udhaviyadhu. nagharil vijhuvājhamuḻḻa vīrarghaḻiṉ ghul̤uvai uruvāghghiṉār. irubhbhiṉuṃ, irāmajhjhandhiraṉ ivaradhu  jhūl̤jhjhighaḻughghu òru ghaḍhiṉamāṉa dhaḍhaiyāgha irundhār. āṉāluṃ iriñjhaṉ laḍhāghghiyarghaḻai ghoḍhḍhaighghuḻ dhuṇi viyābhārighaḻāgha aṉubhbhi bhadhuṅghiyirundhu bhaḍhughòlai irāmajhjhandhiraṉai jhèydhār. ghoḍhḍhai ghaibhbhaṟṟabhbhaḍhḍhadhu. avaradhu uṟaviṉarghaḻ jhiṟaiyil aḍhaighghabhbhaḍhḍhaṉar. irāmajhjhandhiraṉiṉ maghaḻ ghodha rāṇiyai, iriñjhaṉai ghaḍhḍhāyabhbhaḍhudhdhi dhirumaṇaṃ jhèydhu ghòṇḍhār. 

joṉarājāviṉ ghūṟṟubhbhaḍhi, iriñjhaṉ adhighāradhdhiṟghu varuvadhai èdhirghgha yāruṃ illai èṉadh dhèrighiṟadhu.  jhughadhevaṉ ghāṣmīrai viḍhḍhu vèḻiyeṟiṉār. irubhbhiṉuṃ, jhughadhevaṉ òru bhoril dhoṟghaḍhighghabhbhaḍhḍhadhāgha bhahārisdhāṉ-i-ṣāhi ghuṟibhbhiḍhughiṟadhu.

 āḍhjhi 
joṉarājāvuṃ bhahārisdhāṉ-i-ṣāhi''yuṃ iriñjhaṉai òru ghaṉivāṉa, nermaiyāṉa āḍhjhiyāḻar èṉṟu bhārāḍhḍhughiṟārghaḻ.  jhaḍhḍhadhdhiṉ āḍhjhi aṉaivarughghuṃ bhuṉidhamāṉadhāgha irundhadhu. meluṃ ivaradhu jhāmardhdhiyamāṉa val̤ighaḻ ghāṣmīriṉ bhòṟghālaṃ mīḍhḍhèḍhughghabhbhaḍhḍhadhāgha ghuḍhimaghghaḻai naṃbha vaidhdhadhu.    ṣā mir bhiradhamarāgha niyamighghabhbhaḍhḍhār.

ghalai maṟṟuṃ ghaḍhḍhiḍhaghghalai 
iriñjhaṉ dhaṉadhu araṇmaṉaighghu arughil ṣāviṉ niṉaivāgha òru ghaḍhḍhiḍhadhdhaigh ghaḍhḍhiṉār. adhaṟghu òru jhāghiraiyuṃ niyamidhdhār. ivar 'bhedh bhaḻḻivājhalai'yuṃ ghaḍhḍhiṉār (bhèriya bhaḻḻivājhal ).   iriñjhaṉbhorā èṉṟa iḍhadhdhil  ghoḍhḍhaiyaiyuṃ ghaḍhḍhiṉār.

iṟabhbhu 
bhò.jha.1323-iṉ ghuḻirghāladhdhil iriñjhaṉughghu uḍhalnalaṃ ghuṉṟiyadhu  ivar òrubhodhuṃ ghuṇamaḍhaiyavillai. navaṃbhar 25 aṉṟu ghālamāṉār. ivaradhu èjhjhaṅghaḻ bhedh bhaḻḻivājhalughghu arughe aḍhaghghaṃ jhèyyabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa - 1909 āṃ āṇḍhil dhòlbhòruḻ āyvāḻar e.èjh.bhirāṅghe èṉbhavarāl ghallaṟai ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍhadhu. meluṃ, 1990  āṇḍhil ghāṣmīr arajhāṅghadhdhāl bhuṉaramaighghabhbhaḍhḍhadhu. ivaradhu maṉaivi ghodha rāṇi mūlaṃ ivarughghu aidhar ghāṉ èṉṟa maghaṉ bhiṟandhār. avarai ivar ṣā miriṉ bharāmaribhbhil òbhbhaḍhaidhdhār. 

mir bhiṉṉar irāṇiyuḍhaṉ jherndhu aidharai ghòṉṟu ṣā mir vaṃjhadhdhai niṟuviṉār.

ghuṟibhbhughaḻ

jhāṉṟughaḻ 

1323 iṟabhbhughaḻ
indhiya varalāṟu
jhaṃmu ghājhumīriṉ varalāṟu
mujhuliṃghaḻ
இரிஞ்சன்