மிசோ தேசிய முன்னணி எழுச்சி என்பது வடகிழக்கு இந்தியாவின் அசாம் மாகாணத்தில் இருந்த மிசோரம் மாவட்டத்தில் வாழ்ந்த மிசோ மக்களுக்காக ஒரு இறையாண்மை கொண்ட தேசிய அரசை நிறுவுவதை நோக்கமாகக் கொண்ட இந்திய அரசுக்கு எதிரான கிளர்ச்சியாகும். இந்த எழுச்சி 28 பிப்ரவரி 1966 இல் தொடங்கியது. 1 மார்ச் 1966 அன்று முன்னாள் இராணுவ வீரர் லால்தெங்காதலைமையிலான மிசோ தேசிய முன்னணிப் படை  உருவானது. இந்த முன்னணிப் படையினர், அசாம் மாகாணத்தின் மிசோரம் மாவட்டத்தின் பல்வேறு பகுதிகளில் உள்ள அரசு அலுவலகங்கள் மற்றும் பாதுகாப்புப் படைகள் மீது ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை நடத்திய பின்னர் சுதந்திர மிசோரம் அரசை பிரகடனம் செய்தது. 25 மார்ச் 1966 அன்று மிசோ தேசிய முன்னணியினர்  கைப்பற்றிய அனைத்து இடங்களையும், இந்திய அரசின் வான்படை, தரைப்படை மற்றும் துணை இராணுவப் படைகள் பதிலடி கொடுத்து மீண்டும் கைப்பற்றியது. 

கிளர்ச்சியின் தீவிரம் காலப்போக்கில் படிப்படியாகக் குறைந்தாலும், அடுத்த இரண்டு தசாப்தங்களில் கிளர்ச்சிக்கு எதிரான நடவடிக்கைகள் தொடர்ந்தன. 1986ல் இந்திய அரசும், மிசோ தேசிய முன்னணி தலைவர்களும் இணைந்து மிசோரம் அமைதி ஒப்பந்தத்தில் கையெழுத்து இட்டது. இதன் மூலம் கிளர்ச்சி முடிவுக்கு வந்தது. மிசோரமுக்கு தனி மாநிலத் தகுதியும், தனி உயர் நீதிமன்றம் மற்றும் பல்கலைக்கழகம் நிறுவப்பட்டது.

பின்னணி 
1987ல் மிசோரம் மாநிலம் உருவாவதற்கு முன்பு, அசாம் மாகாணத்தின் மிசோ மாவட்டத்தில் பெரும்பான்மையாக வாழும் பழங்குடி கிறித்துவ மிசோ மக்கள் வாழ்ந்தனர். அசாம் மாகாண அரசு தங்களை (மிசோ மக்களை) மாற்றாந்தாய் பிள்ளைகளாக நடத்தப்படுவதாக நீண்ட காலமாக புகார் அளித்து, மிசோக்களுக்கு தனி மாநிலம் கோரியது.

ஒவ்வொரு 48 ஆண்டுகளுக்கு ஒரு முறை மௌடம் எனப்படும் சுழற்சியான சூழலியல் நிகழ்வு இப்பகுதியில் பரவலான பஞ்சத்திற்கு வழிவகுக்கிறது. 1959ல் இத்தகைய பஞ்சம் தொடங்கியபோது, நிலமையை அசாம் அரசு சரியாக கையாளதால் மிசோ மக்கள் ஏமாற்றமடைந்தனர். 1960ம் ஆண்டு மாநிலத்தின் அலுவல் மொழியாக அசாமிய மொழி அறிமுகப்படுத்தியது. மேலும் மிசோ மொழியைக் கருத்தில் கொள்ளாததால், மிசோ மக்களுக்கு அசாம் அரசின் மீது  அதிருப்தி மற்றும் எதிர்ப்புகளுக்கு வழிவகுத்தது.

அரசாங்கத்தின் மீது பெருகிய அதிருப்தி, இறுதியில் முன்னாள் இராணுவ வீரர் லால்தெங்கா தலைமையில் மிசோ தேசிய முன்னணி  பிரிவினைவாத இயக்கம் தோன்றியது. இந்த முன்னணி மிசோ மக்களுக்கு தனியாக மிசோரம் இறையாண்மை கொண்ட சுதந்திர தேசத்தை நிறுவுவதை நோக்கமாக அறிவித்தது.

இதனையும் காண்க
 லால்தெங்கா
 மிசோ தேசிய முன்னணி
 மௌடம்
 மணிப்பூர் இராச்சியம்
 திரிபுரா இராச்சியம்

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 
 The Mizo Uprising: Assam Assembly Debates on the Mizo Movement, 1966-1971 by Dr. J. V. Hluna and Rini Tochhawng, Cambridge Scholars Publishing

மிசோ மக்கள்
மிசோரத்தின் வரலாறு
mijho dhejhiya muṉṉaṇi èl̤ujhjhi èṉbhadhu vaḍhaghil̤aghghu indhiyāviṉ ajhāṃ māghāṇadhdhil irundha mijhoraṃ māvaḍhḍhadhdhil vāl̤ndha mijho maghghaḻughghāgha òru iṟaiyāṇmai ghòṇḍha dhejhiya arajhai niṟuvuvadhai noghghamāghagh ghòṇḍha indhiya arajhughghu èdhirāṉa ghiḻarjhjhiyāghuṃ. indha èl̤ujhjhi 28 bhibhravari 1966 il dhòḍhaṅghiyadhu. 1 mārjh 1966 aṉṟu muṉṉāḻ irāṇuva vīrar lāldhèṅghādhalaimaiyilāṉa mijho dhejhiya muṉṉaṇibh bhaḍhai  uruvāṉadhu. indha muṉṉaṇibh bhaḍhaiyiṉar, ajhāṃ māghāṇadhdhiṉ mijhoraṃ māvaḍhḍhadhdhiṉ bhalveṟu bhaghudhighaḻil uḻḻa arajhu aluvalaghaṅghaḻ maṟṟuṃ bhādhughābhbhubh bhaḍhaighaḻ mīdhu òruṅghiṇaindha dhāghghudhalghaḻai naḍhadhdhiya bhiṉṉar jhudhandhira mijhoraṃ arajhai bhiraghaḍhaṉaṃ jhèydhadhu. 25 mārjh 1966 aṉṟu mijho dhejhiya muṉṉaṇiyiṉar  ghaibhbhaṟṟiya aṉaidhdhu iḍhaṅghaḻaiyuṃ, indhiya arajhiṉ vāṉbhaḍhai, dharaibhbhaḍhai maṟṟuṃ dhuṇai irāṇuvabh bhaḍhaighaḻ bhadhilaḍhi ghòḍhudhdhu mīṇḍhuṃ ghaibhbhaṟṟiyadhu. 

ghiḻarjhjhiyiṉ dhīviraṃ ghālabhbhoghghil bhaḍhibhbhaḍhiyāghagh ghuṟaindhāluṃ, aḍhudhdha iraṇḍhu dhajhābhdhaṅghaḻil ghiḻarjhjhighghu èdhirāṉa naḍhavaḍhighghaighaḻ dhòḍharndhaṉa. 1986l indhiya arajhuṃ, mijho dhejhiya muṉṉaṇi dhalaivarghaḻuṃ iṇaindhu mijhoraṃ amaidhi òbhbhandhadhdhil ghaiyèl̤udhdhu iḍhḍhadhu. idhaṉ mūlaṃ ghiḻarjhjhi muḍhivughghu vandhadhu. mijhoramughghu dhaṉi māniladh dhaghudhiyuṃ, dhaṉi uyar nīdhimaṉṟaṃ maṟṟuṃ bhalghalaighghal̤aghaṃ niṟuvabhbhaḍhḍhadhu.

bhiṉṉaṇi 
1987l mijhoraṃ mānilaṃ uruvāvadhaṟghu muṉbhu, ajhāṃ māghāṇadhdhiṉ mijho māvaḍhḍhadhdhil bhèruṃbhāṉmaiyāgha vāl̤uṃ bhal̤aṅghuḍhi ghiṟidhdhuva mijho maghghaḻ vāl̤ndhaṉar. ajhāṃ māghāṇa arajhu dhaṅghaḻai (mijho maghghaḻai) māṟṟāndhāy bhiḻḻaighaḻāgha naḍhadhdhabhbhaḍhuvadhāgha nīṇḍha ghālamāgha bhughār aḻidhdhu, mijhoghghaḻughghu dhaṉi mānilaṃ ghoriyadhu.

òvvòru 48 āṇḍhughaḻughghu òru muṟai mauḍhaṃ èṉabhbhaḍhuṃ jhul̤aṟjhiyāṉa jhūl̤aliyal nighal̤vu ibhbhaghudhiyil bharavalāṉa bhañjhadhdhiṟghu val̤ivaghughghiṟadhu. 1959l idhdhaghaiya bhañjhaṃ dhòḍhaṅghiyabhodhu, nilamaiyai ajhāṃ arajhu jhariyāgha ghaiyāḻadhāl mijho maghghaḻ emāṟṟamaḍhaindhaṉar. 1960ṃ āṇḍhu māniladhdhiṉ aluval mòl̤iyāgha ajhāmiya mòl̤i aṟimughabhbhaḍhudhdhiyadhu. meluṃ mijho mòl̤iyaigh gharudhdhil ghòḻḻādhadhāl, mijho maghghaḻughghu ajhāṃ arajhiṉ mīdhu  adhirubhdhi maṟṟuṃ èdhirbhbhughaḻughghu val̤ivaghudhdhadhu.

arajhāṅghadhdhiṉ mīdhu bhèrughiya adhirubhdhi, iṟudhiyil muṉṉāḻ irāṇuva vīrar lāldhèṅghā dhalaimaiyil mijho dhejhiya muṉṉaṇi  bhiriviṉaivādha iyaghghaṃ dhoṉṟiyadhu. indha muṉṉaṇi mijho maghghaḻughghu dhaṉiyāgha mijhoraṃ iṟaiyāṇmai ghòṇḍha jhudhandhira dhejhadhdhai niṟuvuvadhai noghghamāgha aṟividhdhadhu.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 lāldhèṅghā
 mijho dhejhiya muṉṉaṇi
 mauḍhaṃ
 maṇibhbhūr irājhjhiyaṃ
 dhiribhurā irājhjhiyaṃ

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 
 The Mizo Uprising: Assam Assembly Debates on the Mizo Movement, 1966-1971 by Dr. J. V. Hluna and Rini Tochhawng, Cambridge Scholars Publishing

mijho maghghaḻ
mijhoradhdhiṉ varalāṟu
மிசோ தேசிய முன்னணியின் எழுச்சி