வி.ஆர்.லலிதாம்பிகா (V. R. Lalithambika) (பிறப்பு 1962) இந்திய விண்வெளி ஆராய்ச்சி நிறுவனத்தில் (இஸ்ரோ) பணிபுரியும் இந்திய பொறியியலாளர் மற்றும் விஞ்ஞானி ஆவார். மேம்பட்ட துவக்கி தொழில்நுட்பங்களில் நிபுணரான இவர், 2022 க்குள் இந்திய விண்வெளி வீரர்களை விண்வெளிக்கு அனுப்புவதற்கான ககன்யான் பணிக்கு தலைமை தாங்குகிறார் .

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
லலிதாம்பிகா 1962 இல் இந்தியாவின் கேரளாவின் திருவனந்தபுரத்தில் பிறந்தார். தும்பா ராக்கெட் சோதனை மையம் அவரது வீட்டின் அருகாமையில் இருந்ததால், அவரது குழந்தை பருவத்திலிருந்தே, இஸ்ரோவை நோக்கி அவர் ஈர்க்கப்பட்டார். அறிவியலுக்கான அவரது வெளிப்பாடு மிக ஆரம்பத்திலேயே தொடங்கியது, ஏனெனில் அவரது தாத்தா, வில்லைகள், நுண்ணோக்கிகள் போன்ற துணைக்கருவிகளை வீட்டிலேயே தயாரித்து வந்தார், மேலும் இஸ்ரோவின் பணிகள் குறித்து அவ்வப்போதைய தகவல்களைப் பெற்று தனது அறிவைப் புதுப்பித்துக்கொண்டார். அவரது தாத்தா ஒரு கணிதவியலாளரும், வானியலாளரும் மற்றும் கொக்கை தயாரிப்பாளரும் ஆவார். அவரது தந்தையும் ஒரு பொறியியலாளர்.

லலிதாம்பிகை திருவனந்தபுரம் பொறியியல் கல்லூரியில் மின் பொறியியலில் இளங்கலைத் தொழில்நுட்பம் படித்தார். பின்னர் தனது பொறியியல் தொழில்நுட்பத்தில் முதுகலைப் பட்டத்தை  கட்டுப்பாட்டு பொறியியலில் திருவனந்தபுரம் பொறியியல் கல்லூரியிலிருந்து பெற்றார். இஸ்ரோவில் சேருவதற்கு முன்பு அவர் இரண்டு கல்லூரிகளில் பணிபுரிந்தார். இஸ்ரோவுடன் பணிபுரியும் போது தனது முனைவர் பட்ட ஆய்வை மேற்கொண்டார்.

தொழில் 
அவர் மேம்பட்ட ஏவூர்தி வாகன தொழில்நுட்பத்தின் நிபுணர் ஆவார். அவர் திருவனந்தபுரத்தின் விக்ரம் சரபாய் விண்வெளி மையத்தில் (வி.எஸ்.எஸ்.சி) சேர்ந்தார். 1988 ஆம் ஆண்டில்   ராக்கெட் கட்டுப்பாடு மற்றும் வழிகாட்டுதல் அமைப்புகளை வடிவமைக்கும் ஒரு குழுவை அவர் வழிநடத்தினார். ஆக்மென்ட் சேட்டிலைட் ஏவுதல் வாகனம் (ஏ.எஸ்.எல்.வி), முனைய துணைக்கோள் ஏவுகலம் (பி.எஸ்.எல்.வி) மற்றும் ஜியோசின்க்ரோனஸ் சேட்டிலைட் ஏவுதல் வாகனம் (ஜி.எஸ்.எல்.வி) மற்றும் மறுபயன்பாட்டு வெளியீட்டு வாகனம் (ஆர்.எல்.வி) உள்ளிட்ட பல்வேறு இஸ்ரோ ஏவூர்திகள் தொழில்நுட்பத்தில் அவர் பணியாற்றியுள்ளார்.   அவர் 100 க்கும் மேற்பட்ட விண்வெளி பயணங்களின் ஒரு பகுதியாக இருந்து வருகிறார். 

பெங்களூருவில் உள்ள இஸ்ரோ தலைமையகத்திற்குச் செல்வதற்கு முன்பு, திருவனந்தபுரத்தின் வி.எஸ்.எஸ்.சி.யில் துணை இயக்குநராக (கட்டுப்பாடு, வழிகாட்டுதல் மற்றும் உருவகப்படுத்துதல்) இருந்தார்.  2022 க்குள் இந்திய விண்வெளி வீரர்களை விண்வெளியில் அனுப்பும் நோக்கம் கொண்ட இந்திய மனித விண்வெளி பயண திட்டத்தின் இயக்குநராக அவர் ககன்யான் பணிக்கு தலைமை தாங்குவார் .

விருதுகள் 
அவருக்கு விண்வெளி தங்க பதக்கம் (2001), இஸ்ரோ தனிநபர் நன்மதிப்பு விருது மற்றும் இஸ்ரோ செயல்திறன் சிறப்பான விருது (2013) வழங்கப்பட்டது. ஏவுகணை வாகன தொழில்நுட்பத்தில் சிறந்து விளங்கியதற்காக ஆஸ்ட்ரோநாட்டிகல் சொசைட்டி ஆஃப் இந்தியா விருதையும் வென்றுள்ளார்.

தனிப்பட்ட வாழ்க்கை 
அவர் ஒரு பொறியியலாளரை மணந்தார், அவருக்கு இரண்டு குழந்தைகள் உள்ளனர்.

குறிப்புகள் 

மலையாள அறிவியலாளர்கள்
1962 பிறப்புகள்
வாழும் நபர்கள்
vi.ār.lalidhāṃbhighā (V. R. Lalithambika) (bhiṟabhbhu 1962) indhiya viṇvèḻi ārāyjhjhi niṟuvaṉadhdhil (isro) bhaṇibhuriyuṃ indhiya bhòṟiyiyalāḻar maṟṟuṃ viññāṉi āvār. meṃbhaḍhḍha dhuvaghghi dhòl̤ilnuḍhbhaṅghaḻil nibhuṇarāṉa ivar, 2022 ghghuḻ indhiya viṇvèḻi vīrarghaḻai viṇvèḻighghu aṉubhbhuvadhaṟghāṉa ghaghaṉyāṉ bhaṇighghu dhalaimai dhāṅghughiṟār .

āraṃbha ghāla vāl̤ghghai 
lalidhāṃbhighā 1962 il indhiyāviṉ gheraḻāviṉ dhiruvaṉandhabhuradhdhil bhiṟandhār. dhuṃbhā rāghghèḍh jhodhaṉai maiyaṃ avaradhu vīḍhḍhiṉ arughāmaiyil irundhadhāl, avaradhu ghul̤andhai bharuvadhdhilirundhe, isrovai noghghi avar īrghghabhbhaḍhḍhār. aṟiviyalughghāṉa avaradhu vèḻibhbhāḍhu migha āraṃbhadhdhileye dhòḍhaṅghiyadhu, eṉèṉil avaradhu dhādhdhā, villaighaḻ, nuṇṇoghghighaḻ bhoṉṟa dhuṇaighgharuvighaḻai vīḍhḍhileye dhayāridhdhu vandhār, meluṃ isroviṉ bhaṇighaḻ ghuṟidhdhu avvabhbhodhaiya dhaghavalghaḻaibh bhèṟṟu dhaṉadhu aṟivaibh bhudhubhbhidhdhughghòṇḍhār. avaradhu dhādhdhā òru ghaṇidhaviyalāḻaruṃ, vāṉiyalāḻaruṃ maṟṟuṃ ghòghghai dhayāribhbhāḻaruṃ āvār. avaradhu dhandhaiyuṃ òru bhòṟiyiyalāḻar.

lalidhāṃbhighai dhiruvaṉandhabhuraṃ bhòṟiyiyal ghallūriyil miṉ bhòṟiyiyalil iḻaṅghalaidh dhòl̤ilnuḍhbhaṃ bhaḍhidhdhār. bhiṉṉar dhaṉadhu bhòṟiyiyal dhòl̤ilnuḍhbhadhdhil mudhughalaibh bhaḍhḍhadhdhai  ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhu bhòṟiyiyalil dhiruvaṉandhabhuraṃ bhòṟiyiyal ghallūriyilirundhu bhèṟṟār. isrovil jheruvadhaṟghu muṉbhu avar iraṇḍhu ghallūrighaḻil bhaṇibhurindhār. isrovuḍhaṉ bhaṇibhuriyuṃ bhodhu dhaṉadhu muṉaivar bhaḍhḍha āyvai meṟghòṇḍhār.

dhòl̤il 
avar meṃbhaḍhḍha evūrdhi vāghaṉa dhòl̤ilnuḍhbhadhdhiṉ nibhuṇar āvār. avar dhiruvaṉandhabhuradhdhiṉ vighraṃ jharabhāy viṇvèḻi maiyadhdhil (vi.ès.ès.jhi) jherndhār. 1988 āṃ āṇḍhil   rāghghèḍh ghaḍhḍhubhbhāḍhu maṟṟuṃ val̤ighāḍhḍhudhal amaibhbhughaḻai vaḍhivamaighghuṃ òru ghul̤uvai avar val̤inaḍhadhdhiṉār. āghmèṉḍh jheḍhḍhilaiḍh evudhal vāghaṉaṃ (e.ès.èl.vi), muṉaiya dhuṇaighghoḻ evughalaṃ (bhi.ès.èl.vi) maṟṟuṃ jiyojhiṉghroṉas jheḍhḍhilaiḍh evudhal vāghaṉaṃ (ji.ès.èl.vi) maṟṟuṃ maṟubhayaṉbhāḍhḍhu vèḻiyīḍhḍhu vāghaṉaṃ (ār.èl.vi) uḻḻiḍhḍha bhalveṟu isro evūrdhighaḻ dhòl̤ilnuḍhbhadhdhil avar bhaṇiyāṟṟiyuḻḻār.   avar 100 ghghuṃ meṟbhaḍhḍha viṇvèḻi bhayaṇaṅghaḻiṉ òru bhaghudhiyāgha irundhu varughiṟār. 

bhèṅghaḻūruvil uḻḻa isro dhalaimaiyaghadhdhiṟghujh jhèlvadhaṟghu muṉbhu, dhiruvaṉandhabhuradhdhiṉ vi.ès.ès.jhi.yil dhuṇai iyaghghunarāgha (ghaḍhḍhubhbhāḍhu, val̤ighāḍhḍhudhal maṟṟuṃ uruvaghabhbhaḍhudhdhudhal) irundhār.  2022 ghghuḻ indhiya viṇvèḻi vīrarghaḻai viṇvèḻiyil aṉubhbhuṃ noghghaṃ ghòṇḍha indhiya maṉidha viṇvèḻi bhayaṇa dhiḍhḍhadhdhiṉ iyaghghunarāgha avar ghaghaṉyāṉ bhaṇighghu dhalaimai dhāṅghuvār .

virudhughaḻ 
avarughghu viṇvèḻi dhaṅgha bhadhaghghaṃ (2001), isro dhaṉinabhar naṉmadhibhbhu virudhu maṟṟuṃ isro jhèyaldhiṟaṉ jhiṟabhbhāṉa virudhu (2013) val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu. evughaṇai vāghaṉa dhòl̤ilnuḍhbhadhdhil jhiṟandhu viḻaṅghiyadhaṟghāgha āsḍhronāḍhḍhighal jhòjhaiḍhḍhi āf indhiyā virudhaiyuṃ vèṉṟuḻḻār.

dhaṉibhbhaḍhḍha vāl̤ghghai 
avar òru bhòṟiyiyalāḻarai maṇandhār, avarughghu iraṇḍhu ghul̤andhaighaḻ uḻḻaṉar.

ghuṟibhbhughaḻ 

malaiyāḻa aṟiviyalāḻarghaḻ
1962 bhiṟabhbhughaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
வி. ஆர். லலிதாம்பிகா