தீர்க்கதமஸ் (Dīrghatamas) (சமசுகிருதம்: दीर्घतमस्), பரத கண்டத்தின் வேத கால ரிஷிகளில் ஒருவர். இவர் கண் பார்வை அற்றவராக இருந்தாலும் அறிவுக் கூர்மை உடையவராக இருந்தார். ரிக் வேத மந்திரங்களால் தீர்க்கதமஸ் அறியப்படுகிறார்.  ரிக் வேதத்தின் முதல் மண்டலத்தில் உள்ள 140 முதல் 164 முடிய உள்ள மந்திரங்கள் ரிஷி  தீர்க்கதமஸ் பெயரால் அறியப்படுகிறது. மேலும் தீர்க்கதமசின் பெயர் சில உபநிடதங்கள் குறிக்கிறது. அங்கரிசரின் பேரரான தீர்க்கதமசின் தம்பி பிருகஸ்பதி ஆவார். இவர் இவரது மகன்களில் புகழ்பெற்றவர் கௌதமர் ஆவார்.

வரலாறு
மகாபாரதம் இதிகாசத்தின் ஆதி பருவத்தின் 104வது பகுதியில் தீர்க்கதமசின் வரலாறு பீஷ்மரால் சொல்லப்படுகிறது.  தீர்க்கதமஸ் தன் தாயின் கருவில் இருக்கையில், தனது சித்தப்பா பிருகஸ்பதியின் சாபத்தால் கண்பார்வை அற்றவராக பிறக்கிறார். பின்னர் தீர்க்கதமஸ், பிரத்வேஷி எனும் பெண்ணை திருமணம் செய்து கொண்டு, கௌதமர் முதலிய குழந்தைகள் பிறக்கின்றனர். செல்வம் அற்ற தீர்க்கதமசை அவரது மனைவி மற்றும் குழந்தைகள் சேர்ந்து மரக்கட்டையில் கட்டி ஆற்றில் தூக்கி எறிகின்றனர். 

குழந்தை பேறு அற்ற மன்னர் பலி, ஆற்றில் மிதந்து வந்த தீர்க்கதமசை காப்பாற்றி அரண்மனை அழைத்துச் செல்கிறார். தனது மனைவி சுதேஷ்ணையுடன் கூடி, தனது இராச்சியத்திற்கு வாரிசுகள் பெற்றுத் தரும்படி தீர்க்கதமசை கேட்டுக்கொள்கிறார். இராணி சுதேஷ்ணயும், ரிஷி தீர்க்கதமசடன் கூடி  அங்கன், வங்கன், கலிங்கன், புண்ட்ரன், சும்ஹன் எனும் ஐந்து குழந்தைகளைப் பெறுகிறாள்.

மேற்கோள்கள்

இந்து தொன்மவியல் மாந்தர்
முனிவர்கள்
dhīrghghadhamas (Dīrghatamas) (jhamajhughirudhaṃ: दीर्घतमस्), bharadha ghaṇḍhadhdhiṉ vedha ghāla riṣighaḻil òruvar. ivar ghaṇ bhārvai aṟṟavarāgha irundhāluṃ aṟivugh ghūrmai uḍhaiyavarāgha irundhār. righ vedha mandhiraṅghaḻāl dhīrghghadhamas aṟiyabhbhaḍhughiṟār.  righ vedhadhdhiṉ mudhal maṇḍhaladhdhil uḻḻa 140 mudhal 164 muḍhiya uḻḻa mandhiraṅghaḻ riṣi  dhīrghghadhamas bhèyarāl aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu. meluṃ dhīrghghadhamajhiṉ bhèyar jhila ubhaniḍhadhaṅghaḻ ghuṟighghiṟadhu. aṅgharijhariṉ bherarāṉa dhīrghghadhamajhiṉ dhaṃbhi bhirughasbhadhi āvār. ivar ivaradhu maghaṉghaḻil bhughal̤bhèṟṟavar ghaudhamar āvār.

varalāṟu
maghābhāradhaṃ idhighājhadhdhiṉ ādhi bharuvadhdhiṉ 104vadhu bhaghudhiyil dhīrghghadhamajhiṉ varalāṟu bhīṣmarāl jhòllabhbhaḍhughiṟadhu.  dhīrghghadhamas dhaṉ dhāyiṉ gharuvil irughghaiyil, dhaṉadhu jhidhdhabhbhā bhirughasbhadhiyiṉ jhābhadhdhāl ghaṇbhārvai aṟṟavarāgha bhiṟaghghiṟār. bhiṉṉar dhīrghghadhamas, bhiradhveṣi èṉuṃ bhèṇṇai dhirumaṇaṃ jhèydhu ghòṇḍhu, ghaudhamar mudhaliya ghul̤andhaighaḻ bhiṟaghghiṉṟaṉar. jhèlvaṃ aṟṟa dhīrghghadhamajhai avaradhu maṉaivi maṟṟuṃ ghul̤andhaighaḻ jherndhu maraghghaḍhḍhaiyil ghaḍhḍhi āṟṟil dhūghghi èṟighiṉṟaṉar. 

ghul̤andhai bheṟu aṟṟa maṉṉar bhali, āṟṟil midhandhu vandha dhīrghghadhamajhai ghābhbhāṟṟi araṇmaṉai al̤aidhdhujh jhèlghiṟār. dhaṉadhu maṉaivi jhudheṣṇaiyuḍhaṉ ghūḍhi, dhaṉadhu irājhjhiyadhdhiṟghu vārijhughaḻ bhèṟṟudh dharuṃbhaḍhi dhīrghghadhamajhai gheḍhḍhughghòḻghiṟār. irāṇi jhudheṣṇayuṃ, riṣi dhīrghghadhamajhaḍhaṉ ghūḍhi  aṅghaṉ, vaṅghaṉ, ghaliṅghaṉ, bhuṇḍhraṉ, jhuṃhaṉ èṉuṃ aindhu ghul̤andhaighaḻaibh bhèṟughiṟāḻ.

meṟghoḻghaḻ

indhu dhòṉmaviyal māndhar
muṉivarghaḻ
தீர்க்கதமஸ்