கடோலினியம்(III) அயோடைடு (Gadolinium(III) iodide) GdI3 என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் குறிக்கப்படும் ஒரு வேதிச் சேர்மமாகும். கடோலினியத்தின் அயோடைடு உப்பாகக் கருதப்படும் இச்சேர்மம் மஞ்சள் நிறத்தில் அதிக அளவில் நீருறிஞ்சும் உப்பாகக் காணப்படுகிறது. பிசுமத்(III) அயோடைடு வகை படிக அமைப்பை கடோலினியம்(III) அயோடைடு கொண்டுள்ளது.  காற்றில், இது விரைவாக ஈரப்பதத்தை உறிஞ்சி நீரேற்றுகளை உருவாக்குகிறது. தொடர்புடைய கடோலினியம் ஆக்சைடு அயோடைடு உயர்ந்த வெப்பநிலையில் உடனடியாக உருவாகிறது.

தயாரிப்பு
கடோலினியத்துடன் அயோடினைச் சேர்த்து வினைபுரியச் செய்தால் கடோலினியம்(III) அயோடைடு உருவாகும்:

2 Gd + 3 I2 → 2 GdI3

பாதரச(II) அயோடைடு சேர்மத்துடன் கடோலினியத்தை 500°செல்சியசு வெப்பநிலையில் வெற்றிடத்தில் வினைபுரியச் செய்தாலும் கடோலினியம்(III) அயோடைடு உருவாகும்:

கடோலினியம்(III) ஆக்சைடுடன் ஐதரோ அயோடிக் அமிலத்தைச் சேர்த்து வினைபுரியச் செய்தால் நீரேற்று வடிவம் படிகமாகிறது. இவ்வாறு உருவாக்கப்பட்ட நீரேற்று வடிவத்தை அமோனியம் அயோடைடுடன் சேர்த்து சூடுபடுத்தினால் நீரிலி வடிவ கடோலினியம்(III) அயோடைடு கிடைக்கும்.

 Gd2O3 + 6 HI → 2 GdI3 + 3 H2O

வினைகள்
ஆர்கான் வாயுச் சூழலில் கடோலினியம்(III) அயோடைடு கடோலினியம், துத்தநாகத்துடன் 850 பாகை செல்சியசு வெப்பநிலையில் வினைபுரிந்து Gd7I12Zn சேர்மத்தைக் கொடுக்கிறது. மேலும் இது ஒரு டாண்ட்டலம் குழாயில் கடோலினியம், கார்பன் மற்றும் கடோலினியம் நைட்ரைடு ஆகியவற்றுவன் 897 பாகை செல்சியசு வெப்பநிலையில் வினைபுரிந்து Gd4I6CN என்ற கடோலினியம் நைட்ரோகார்பைடைக் கொடுக்கிறது. 

2 Gd + 3 HgI2 → 2 GdI3 + 3 Hg

மேற்கோள்கள்

மேலும் படிக்க
Asprey, L. B.; Keenan, T. K.; Kruse, F. H. Preparation and crystal data for lanthanide and actinide triiodides. Inorg. Chem., 1964. 3 (8): 1137-1240

கடோலினியம் சேர்மங்கள்
அயோடைடுகள்
ghaḍholiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu (Gadolinium(III) iodide) GdI3 èṉṟa mūlaghghūṟṟu vāybhbhāḍhḍhāl ghuṟighghabhbhaḍhuṃ òru vedhijh jhermamāghuṃ. ghaḍholiṉiyadhdhiṉ ayoḍhaiḍhu ubhbhāghagh gharudhabhbhaḍhuṃ ijhjhermaṃ mañjhaḻ niṟadhdhil adhigha aḻavil nīruṟiñjhuṃ ubhbhāghagh ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. bhijhumadh(III) ayoḍhaiḍhu vaghai bhaḍhigha amaibhbhai ghaḍholiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu ghòṇḍhuḻḻadhu.  ghāṟṟil, idhu viraivāgha īrabhbhadhadhdhai uṟiñjhi nīreṟṟughaḻai uruvāghghughiṟadhu. dhòḍharbhuḍhaiya ghaḍholiṉiyaṃ āghjhaiḍhu ayoḍhaiḍhu uyarndha vèbhbhanilaiyil uḍhaṉaḍhiyāgha uruvāghiṟadhu.

dhayāribhbhu
ghaḍholiṉiyadhdhuḍhaṉ ayoḍhiṉaijh jherdhdhu viṉaibhuriyajh jhèydhāl ghaḍholiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu uruvāghuṃ:

2 Gd + 3 I2 → 2 GdI3

bhādharajha(II) ayoḍhaiḍhu jhermadhdhuḍhaṉ ghaḍholiṉiyadhdhai 500°jhèljhiyajhu vèbhbhanilaiyil vèṟṟiḍhadhdhil viṉaibhuriyajh jhèydhāluṃ ghaḍholiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu uruvāghuṃ:

ghaḍholiṉiyaṃ(III) āghjhaiḍhuḍhaṉ aidharo ayoḍhigh amiladhdhaijh jherdhdhu viṉaibhuriyajh jhèydhāl nīreṟṟu vaḍhivaṃ bhaḍhighamāghiṟadhu. ivvāṟu uruvāghghabhbhaḍhḍha nīreṟṟu vaḍhivadhdhai amoṉiyaṃ ayoḍhaiḍhuḍhaṉ jherdhdhu jhūḍhubhaḍhudhdhiṉāl nīrili vaḍhiva ghaḍholiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu ghiḍhaighghuṃ.

 Gd2O3 + 6 HI → 2 GdI3 + 3 H2O

viṉaighaḻ
ārghāṉ vāyujh jhūl̤alil ghaḍholiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu ghaḍholiṉiyaṃ, dhudhdhanāghadhdhuḍhaṉ 850 bhāghai jhèljhiyajhu vèbhbhanilaiyil viṉaibhurindhu Gd7I12Zn jhermadhdhaigh ghòḍhughghiṟadhu. meluṃ idhu òru ḍhāṇḍhḍhalaṃ ghul̤āyil ghaḍholiṉiyaṃ, ghārbhaṉ maṟṟuṃ ghaḍholiṉiyaṃ naiḍhraiḍhu āghiyavaṟṟuvaṉ 897 bhāghai jhèljhiyajhu vèbhbhanilaiyil viṉaibhurindhu Gd4I6CN èṉṟa ghaḍholiṉiyaṃ naiḍhroghārbhaiḍhaigh ghòḍhughghiṟadhu. 

2 Gd + 3 HgI2 → 2 GdI3 + 3 Hg

meṟghoḻghaḻ

meluṃ bhaḍhighgha
Asprey, L. B.; Keenan, T. K.; Kruse, F. H. Preparation and crystal data for lanthanide and actinide triiodides. Inorg. Chem., 1964. 3 (8): 1137-1240

ghaḍholiṉiyaṃ jhermaṅghaḻ
ayoḍhaiḍhughaḻ
கடோலினியம்(III) அயோடைடு