இனபாங்கா ஆறு (The Inabanga River) என்பது பிலிப்பைன்ஸின் போகொலில் உள்ள மிகப்பெரிய நதி ஆகும். இது 25 கிலோமீட்டர்கள் (16 மைல்கள்) நீளம் மற்றும் 7முதல் 10 மீட்டர்கள் (23 முதல் 33 அடி வரை) ஆழமும் கொண்டதாகும். இனபாங்கா நகரில் அதன் முகத்துவாரத்தில் மிகுந்த ஆழமுடையது.  

அதன் பெயர் "வாடகை நதி", அதாவது "வாடகை" என்று பொருள்படும் அபாங் என்ற மூல வார்த்தையிலிருந்து. நீரில் மூழ்கி முதலைகளின் தாக்குதல்களால் (இது ஆற்றில் வசிக்கப் பயன்பட்டது), இந்த உயிர் இழப்பு ஆற்றின் பயன்பாட்டிற்கான வாடகையாக கருதப்பட்டது. 

மே 2017 இல், இனபாங்கா நதியை அபு சயாபின் அதிக ஆயுதமேந்திய உறுப்பினர்கள் போகொலுக்குள் திட்டமிட்ட ஊடுருவலுக்குப் பயன்படுத்தினர்.

ஆற்றின் போக்கு 

இதன் மூலங்கள் சியெரா புல்லோன்ஸ் மலைப்பகுதிகளில் காணப்படும் ஊற்று மற்றும் வாகிக், பாமக்சலான் ஆறுகள் ஆகும். இவற்றிலிருந்து பிலார் அல்லது மாலினோவ் அணைக்கட்டின் பாசன நீர்த்தேக்கத்தினை நோக்கி பாய்கிறது. பின்பு அங்கிருந்து இனபாங்கா ஆறானது செபு ஜலசந்தியில் இணைவதற்கு முன் பொகோலை இரண்டாகப்  பிரிக்கிறது. இதன் முக்கிய துணை நதிகள் டகோஹாய், டானோ, வாகிக் மற்றும் பாமசலான் நதிகள் ஆகும். மற்ற சிறிய துணை நதிகள் மாஸ்-இங், சாக்னாப் மற்றும் மாலிட்பாக் நதிகள் ஆகும்.  1905 ஆம் ஆண்டில், இந்த நதி 4.8 கிலோமீட்டர்கள் (3 மைல்கள்) வரை செல்லக்கூடியதாக இருந்தது. 6 அடி அளவுள்ள படகுகள் மற்றும் கட்டுமரங்கள் 40 கிலோமீட்டர்கள் (25 மைல்கள்) வரை பயணிக்கக்கூடியதாக இருந்தது. 

கரையோர சமவெளி ஒன்று முதல் இரண்டு மைல் அகலத்தில் உள்ளது, அங்கு நதிக் கரைகள் சேறும் சகதியுமாக உள்ளன. மற்றும் பல இடங்களில் நிபா சதுப்புநிலங்கள் மற்றும் அலையாத்தித் தாவரங்களால் விளிம்புகள் அமையப்பெற்றுள்ளன. அவை உள்ளூர் மக்களால் நிபா தோட்டம் மற்றும் அறுவடைக்கு பயன்படுத்தப்படுகின்றன. மேலும் மலையடிவாரத்தைச் சுற்றியுள்ள மலைகள் செங்குத்தாக உயர்கின்றன.  

நதியின் கரையோரம் முதுகெலும்பிகளான, மீன் மற்றும் பறவைகளுக்கான இனப்பெருக்கத்திற்கான வாழ்விடமாகும், அத்துடன் பல வகையான மீன்களுக்கான முட்டையிடும் மற்றும் வளர்ப்பு மைதானங்களையும், கடற்புல்வெளிகள் தாவரங்கள், மட்டி படுக்கைகள் மற்றும் பலவகையான பறவைகளுக்கான கூடு கட்டும் இடங்களுக்கு உதவக்கூடியவையாக இருக்கின்றன. மீன் பேனாக்கள், சிப்பி பண்ணைகள், பொழுதுபோக்கு பயன்பாடு மற்றும் மாசு போன்ற மனித வளர்ச்சி அழுத்தங்களால் இந்த தோட்டம் அச்சுறுத்தலுக்கு உள்ளாகிறது.

நீர்நிலை 
இந்த ஆற்றின் நீர்ப்பரப்பானது 62793 சதுர கிலோமீட்ர்கள் (24245 சதுர மைல்கள்) அளவினைக் கொண்டதாகும் மற்றும் பொகோலில் உள்ள 15 நகராட்சிகளின் அனைத்து பகுதிகளையும் உள்ளடக்கியது. இது பெரும்பாலும் தட்டையான மற்றும் உருளும் நிலப்பரப்புகளால் வகைப்படுத்தப்படுகிறது, அதே சமயம் சியரா புல்லோன்சில் இருந்து தொடங்கி 860 மீட்டர்கள் (2820 அடிகள்) உயர எழும் இதன் நீர்ப்பரப்பின் 35% மிகவும் செங்குத்தான நிலப்பரப்பில் அமைந்தவை.. இந்நீர்ப்பரப்பின் பயன்பாடு பெரும்பாலும்  அனைத்து விவசாய நிலங்களும், புல்வெளிகள், முட்கரண்டிகள் மற்றும் இரண்டாம் நிலை காடுகளின் திட்டுகள் ஆகும். காடுகள் இந்த வடிநிலத்தின் 14% பரப்பினை மட்டுமே உள்ளடக்கியது. அதில் ஒரு சிறிய பகுதி ராஜா சிகாதுனா பாதுகாக்கப்பட்ட நிலப்பரப்பினால் பாதுகாக்கப்படுகிறது . 

முக்கிய துணைநதிப்படுகைகளில், டாகோகோய் ஆற்று வடிநிலம் (பரப்பு 216.37 சதுர கிலோமீட்டர்/83.54 மைல்கள்), டானோவ் ஆற்று வடிநிலம் (133.39 சகிமீ/51.50 சதுர மைல்கள்), வாகிக் மற்றும் பாம்க்ஸ்லான் வடிநிலம் (138.89 ச.கி.மீ/53.63 சதுர மைல்கள்) ஆகியவை ஆகும். . 

ஆண்டு சராசரி மழையானது 4598 மில்லிமீட்டர்கள் (181 அங்குலம்)  முதல் 4614 மில்லிமீட்டர்கள் (181.7 அங்குலம்) வரை பிலாரிலும், 6485 மிமீ (255.3 அங்குலம்) என்ற அளவு டாகோகோயிலும், மற்றும் 2682 மிமீ (105.6 அங்குலம்)  டானாவோவிலும் உள்ளது. இது ஆண்டு முழுவதும் சமமாக விநியோகிக்கப்படுகிறது.

குறிப்புகள் 

பிலிப்பீனிய ஆறுகள்
Coordinates on Wikidata
iṉabhāṅghā āṟu (The Inabanga River) èṉbhadhu bhilibhbhaiṉsiṉ bhoghòlil uḻḻa mighabhbhèriya nadhi āghuṃ. idhu 25 ghilomīḍhḍharghaḻ (16 mailghaḻ) nīḻaṃ maṟṟuṃ 7mudhal 10 mīḍhḍharghaḻ (23 mudhal 33 aḍhi varai) āl̤amuṃ ghòṇḍhadhāghuṃ. iṉabhāṅghā nagharil adhaṉ mughadhdhuvāradhdhil mighundha āl̤amuḍhaiyadhu.  

adhaṉ bhèyar "vāḍhaghai nadhi", adhāvadhu "vāḍhaghai" èṉṟu bhòruḻbhaḍhuṃ abhāṅ èṉṟa mūla vārdhdhaiyilirundhu. nīril mūl̤ghi mudhalaighaḻiṉ dhāghghudhalghaḻāl (idhu āṟṟil vajhighghabh bhayaṉbhaḍhḍhadhu), indha uyir il̤abhbhu āṟṟiṉ bhayaṉbhāḍhḍhiṟghāṉa vāḍhaghaiyāgha gharudhabhbhaḍhḍhadhu. 

me 2017 il, iṉabhāṅghā nadhiyai abhu jhayābhiṉ adhigha āyudhamendhiya uṟubhbhiṉarghaḻ bhoghòlughghuḻ dhiḍhḍhamiḍhḍha ūḍhuruvalughghubh bhayaṉbhaḍhudhdhiṉar.

āṟṟiṉ bhoghghu 

idhaṉ mūlaṅghaḻ jhiyèrā bhulloṉs malaibhbhaghudhighaḻil ghāṇabhbhaḍhuṃ ūṟṟu maṟṟuṃ vāghigh, bhāmaghjhalāṉ āṟughaḻ āghuṃ. ivaṟṟilirundhu bhilār alladhu māliṉov aṇaighghaḍhḍhiṉ bhājhaṉa nīrdhdheghghadhdhiṉai noghghi bhāyghiṟadhu. bhiṉbhu aṅghirundhu iṉabhāṅghā āṟāṉadhu jhèbhu jalajhandhiyil iṇaivadhaṟghu muṉ bhògholai iraṇḍhāghabh  bhirighghiṟadhu. idhaṉ mughghiya dhuṇai nadhighaḻ ḍhaghohāy, ḍhāṉo, vāghigh maṟṟuṃ bhāmajhalāṉ nadhighaḻ āghuṃ. maṟṟa jhiṟiya dhuṇai nadhighaḻ mās-iṅ, jhāghṉābh maṟṟuṃ māliḍhbhāgh nadhighaḻ āghuṃ.  1905 āṃ āṇḍhil, indha nadhi 4.8 ghilomīḍhḍharghaḻ (3 mailghaḻ) varai jhèllaghghūḍhiyadhāgha irundhadhu. 6 aḍhi aḻavuḻḻa bhaḍhaghughaḻ maṟṟuṃ ghaḍhḍhumaraṅghaḻ 40 ghilomīḍhḍharghaḻ (25 mailghaḻ) varai bhayaṇighghaghghūḍhiyadhāgha irundhadhu. 

gharaiyora jhamavèḻi òṉṟu mudhal iraṇḍhu mail aghaladhdhil uḻḻadhu, aṅghu nadhigh gharaighaḻ jheṟuṃ jhaghadhiyumāgha uḻḻaṉa. maṟṟuṃ bhala iḍhaṅghaḻil nibhā jhadhubhbhunilaṅghaḻ maṟṟuṃ alaiyādhdhidh dhāvaraṅghaḻāl viḻiṃbhughaḻ amaiyabhbhèṟṟuḻḻaṉa. avai uḻḻūr maghghaḻāl nibhā dhoḍhḍhaṃ maṟṟuṃ aṟuvaḍhaighghu bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṉṟaṉa. meluṃ malaiyaḍhivāradhdhaijh jhuṟṟiyuḻḻa malaighaḻ jhèṅghudhdhāgha uyarghiṉṟaṉa.  

nadhiyiṉ gharaiyoraṃ mudhughèluṃbhighaḻāṉa, mīṉ maṟṟuṃ bhaṟavaighaḻughghāṉa iṉabhbhèrughghadhdhiṟghāṉa vāl̤viḍhamāghuṃ, adhdhuḍhaṉ bhala vaghaiyāṉa mīṉghaḻughghāṉa muḍhḍhaiyiḍhuṃ maṟṟuṃ vaḻarbhbhu maidhāṉaṅghaḻaiyuṃ, ghaḍhaṟbhulvèḻighaḻ dhāvaraṅghaḻ, maḍhḍhi bhaḍhughghaighaḻ maṟṟuṃ bhalavaghaiyāṉa bhaṟavaighaḻughghāṉa ghūḍhu ghaḍhḍhuṃ iḍhaṅghaḻughghu udhavaghghūḍhiyavaiyāgha irughghiṉṟaṉa. mīṉ bheṉāghghaḻ, jhibhbhi bhaṇṇaighaḻ, bhòl̤udhubhoghghu bhayaṉbhāḍhu maṟṟuṃ mājhu bhoṉṟa maṉidha vaḻarjhjhi al̤udhdhaṅghaḻāl indha dhoḍhḍhaṃ ajhjhuṟudhdhalughghu uḻḻāghiṟadhu.

nīrnilai 
indha āṟṟiṉ nīrbhbharabhbhāṉadhu 62793 jhadhura ghilomīḍhrghaḻ (24245 jhadhura mailghaḻ) aḻaviṉaigh ghòṇḍhadhāghuṃ maṟṟuṃ bhògholil uḻḻa 15 nagharāḍhjhighaḻiṉ aṉaidhdhu bhaghudhighaḻaiyuṃ uḻḻaḍhaghghiyadhu. idhu bhèruṃbhāluṃ dhaḍhḍhaiyāṉa maṟṟuṃ uruḻuṃ nilabhbharabhbhughaḻāl vaghaibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu, adhe jhamayaṃ jhiyarā bhulloṉjhil irundhu dhòḍhaṅghi 860 mīḍhḍharghaḻ (2820 aḍhighaḻ) uyara èl̤uṃ idhaṉ nīrbhbharabhbhiṉ 35% mighavuṃ jhèṅghudhdhāṉa nilabhbharabhbhil amaindhavai.. innīrbhbharabhbhiṉ bhayaṉbhāḍhu bhèruṃbhāluṃ  aṉaidhdhu vivajhāya nilaṅghaḻuṃ, bhulvèḻighaḻ, muḍhgharaṇḍhighaḻ maṟṟuṃ iraṇḍhāṃ nilai ghāḍhughaḻiṉ dhiḍhḍhughaḻ āghuṃ. ghāḍhughaḻ indha vaḍhiniladhdhiṉ 14% bharabhbhiṉai maḍhḍhume uḻḻaḍhaghghiyadhu. adhil òru jhiṟiya bhaghudhi rājā jhighādhuṉā bhādhughāghghabhbhaḍhḍha nilabhbharabhbhiṉāl bhādhughāghghabhbhaḍhughiṟadhu . 

mughghiya dhuṇainadhibhbhaḍhughaighaḻil, ḍhāghoghoy āṟṟu vaḍhinilaṃ (bharabhbhu 216.37 jhadhura ghilomīḍhḍhar/83.54 mailghaḻ), ḍhāṉov āṟṟu vaḍhinilaṃ (133.39 jhaghimī/51.50 jhadhura mailghaḻ), vāghigh maṟṟuṃ bhāṃghslāṉ vaḍhinilaṃ (138.89 jha.ghi.mī/53.63 jhadhura mailghaḻ) āghiyavai āghuṃ. . 

āṇḍhu jharājhari mal̤aiyāṉadhu 4598 millimīḍhḍharghaḻ (181 aṅghulaṃ)  mudhal 4614 millimīḍhḍharghaḻ (181.7 aṅghulaṃ) varai bhilāriluṃ, 6485 mimī (255.3 aṅghulaṃ) èṉṟa aḻavu ḍhāghoghoyiluṃ, maṟṟuṃ 2682 mimī (105.6 aṅghulaṃ)  ḍhāṉāvoviluṃ uḻḻadhu. idhu āṇḍhu mul̤uvadhuṃ jhamamāgha viniyoghighghabhbhaḍhughiṟadhu.

ghuṟibhbhughaḻ 

bhilibhbhīṉiya āṟughaḻ
Coordinates on Wikidata
இனபாங்கா ஆறு