ஜானகிதேவி பஜாஜ் (Janaki Devi Bajaj) (1893 சனவரி 7 - 1979 மே 21) இவர் ஓர் இந்திய சுதந்திர ஆர்வலர் ஆவார். இவர் 1932 இல் ஒத்துழையாமை இயக்கத்தில் பங்கேற்றதற்காக சிறையில் அடைக்கப்பட்டார்.

ஆரம்பகால வாழ்க்கை மற்றும் பணிகள் 
இவர் 1893 சனவரி 7 அன்று மத்தியப் பிரதேசத்தின் ஜோரா என்ற இடத்தில் வைணவ மார்வாடி குடும்பத்தில் பிறந்தார். தனது எட்டு வயதில், வழக்கமான இந்திய வழியில் அவர்களது குடும்பங்கள் ஏற்பாடு செய்திருந்த ஒரு போட்டியில், தனது சொந்த சமூகத்தைச் சேர்ந்த 12 வயது ஜம்னாலால் பஜாஜ் என்ற பையனை மணந்தார்.  திருமணம் முற்றிலும் இணக்கமான மற்றும் வழக்கமானதாக இருந்தது. மேலும் இவர் ஒரு அர்ப்பணிப்புள்ள மனைவியாகவும், தாயாகவும் இருந்தார். இவர்களது திருமணத்தின் போது, பஜாஜ் குடும்பம் மிகவும் சராசரி, நடுத்தர வர்க்க வர்த்தகர்களில் ஒன்றாக இருந்தது; பல ஆண்டுகளுக்குப் பின்னர், ஜம்னாலால் ஒரு பெரிய வணிகக் குழுவை உருவாக்கி இந்தியாவின் ஆரம்பகால தொழிலதிபர்களில் ஒருவராக மாறினார். 

இவர் தனது கணவருடன் சேர்ந்து சுதந்திரப் போராட்ட இயக்கத்தில் பங்கேற்றார். மேலும் இராட்டையில்காதி சுழல்வதையும், கரசேவையில், ஹரிஜன்களின் வாழ்க்கையை மேம்படுத்துவதற்கும், 1928 இல் அவர்களின் கோவில் நுழைவுக்கும் பணிபுரிந்தார். சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு, இவர் நிலக்கொடை இயக்கத்தில் வினோபா பாவேவுடன் பணிபுரிந்தார்.  இவர் அகில் பாரதியா கரசேவைச் சங்கத்தின் தலைவராக 1942 முதல் பல ஆண்டுகள் பணியாற்றினார்.  1956 ஆம் ஆண்டில் இந்தியாவின் இரண்டாவது மிக உயர்ந்த குடிமை விருதான பத்ம விபூசண்  விருது வழங்கப்பட்டது.  இவர் தனது சுயசரிதையான மேரி ஜீவன் யாத்திரா  என்பதை 1965 இல் வெளியிட்டார்.

மரபு 
இவர் 1979 இல் இறந்தார். இவரது நினைவாக பல கல்வி நிறுவனங்களும், விருதுகளும் அமைக்கப்பட்டுள்ளன. அவற்றில் ஜானகி தேவி பஜாஜ் மேலாண்மைக் கல்வி  நிறுவனம், கோட்டா, ஜானகி தேவி பஜாஜ் அரசு முதுகலை பெண்கள் கல்லூரி  மற்றும் பஜாஜ் மின்நிறுவனங்கள், 'ஜானகிதேவி பஜாஜ் கிராம விகாசு சன்ஸ்தா' ஆகியவை அடங்கும்.  1992-93 ஆம் ஆண்டில் கிராமப்புற தொழில்முனைவோருக்காக ஜானகிதேவி மகளிர் புரஸ்கார் என்ற அமைப்பை நிறுவப்பட்டது.

குறிப்புகள்

வெளி இணைப்புகள் 
 Jamnalal Bajaj Foundation official website

இந்தி எழுத்தாளர்கள்
காந்தியவாதிகள்
1979 இறப்புகள்
1893 பிறப்புகள்
jāṉaghidhevi bhajāj (Janaki Devi Bajaj) (1893 jhaṉavari 7 - 1979 me 21) ivar or indhiya jhudhandhira ārvalar āvār. ivar 1932 il òdhdhul̤aiyāmai iyaghghadhdhil bhaṅgheṟṟadhaṟghāgha jhiṟaiyil aḍhaighghabhbhaḍhḍhār.

āraṃbhaghāla vāl̤ghghai maṟṟuṃ bhaṇighaḻ 
ivar 1893 jhaṉavari 7 aṉṟu madhdhiyabh bhiradhejhadhdhiṉ jorā èṉṟa iḍhadhdhil vaiṇava mārvāḍhi ghuḍhuṃbhadhdhil bhiṟandhār. dhaṉadhu èḍhḍhu vayadhil, val̤aghghamāṉa indhiya val̤iyil avarghaḻadhu ghuḍhuṃbhaṅghaḻ eṟbhāḍhu jhèydhirundha òru bhoḍhḍhiyil, dhaṉadhu jhòndha jhamūghadhdhaijh jherndha 12 vayadhu jaṃṉālāl bhajāj èṉṟa bhaiyaṉai maṇandhār.  dhirumaṇaṃ muṟṟiluṃ iṇaghghamāṉa maṟṟuṃ val̤aghghamāṉadhāgha irundhadhu. meluṃ ivar òru arbhbhaṇibhbhuḻḻa maṉaiviyāghavuṃ, dhāyāghavuṃ irundhār. ivarghaḻadhu dhirumaṇadhdhiṉ bhodhu, bhajāj ghuḍhuṃbhaṃ mighavuṃ jharājhari, naḍhudhdhara varghgha vardhdhagharghaḻil òṉṟāgha irundhadhu; bhala āṇḍhughaḻughghubh bhiṉṉar, jaṃṉālāl òru bhèriya vaṇighagh ghul̤uvai uruvāghghi indhiyāviṉ āraṃbhaghāla dhòl̤iladhibharghaḻil òruvarāgha māṟiṉār. 

ivar dhaṉadhu ghaṇavaruḍhaṉ jherndhu jhudhandhirabh bhorāḍhḍha iyaghghadhdhil bhaṅgheṟṟār. meluṃ irāḍhḍhaiyilghādhi jhul̤alvadhaiyuṃ, gharajhevaiyil, harijaṉghaḻiṉ vāl̤ghghaiyai meṃbhaḍhudhdhuvadhaṟghuṃ, 1928 il avarghaḻiṉ ghovil nul̤aivughghuṃ bhaṇibhurindhār. jhudhandhiradhdhiṟghubh bhiṟaghu, ivar nilaghghòḍhai iyaghghadhdhil viṉobhā bhāvevuḍhaṉ bhaṇibhurindhār.  ivar aghil bhāradhiyā gharajhevaijh jhaṅghadhdhiṉ dhalaivarāgha 1942 mudhal bhala āṇḍhughaḻ bhaṇiyāṟṟiṉār.  1956 āṃ āṇḍhil indhiyāviṉ iraṇḍhāvadhu migha uyarndha ghuḍhimai virudhāṉa bhadhma vibhūjhaṇ  virudhu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.  ivar dhaṉadhu jhuyajharidhaiyāṉa meri jīvaṉ yādhdhirā  èṉbhadhai 1965 il vèḻiyiḍhḍhār.

marabhu 
ivar 1979 il iṟandhār. ivaradhu niṉaivāgha bhala ghalvi niṟuvaṉaṅghaḻuṃ, virudhughaḻuṃ amaighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa. avaṟṟil jāṉaghi dhevi bhajāj melāṇmaigh ghalvi  niṟuvaṉaṃ, ghoḍhḍhā, jāṉaghi dhevi bhajāj arajhu mudhughalai bhèṇghaḻ ghallūri  maṟṟuṃ bhajāj miṉniṟuvaṉaṅghaḻ, 'jāṉaghidhevi bhajāj ghirāma vighājhu jhaṉsdhā' āghiyavai aḍhaṅghuṃ.  1992-93 āṃ āṇḍhil ghirāmabhbhuṟa dhòl̤ilmuṉaivorughghāgha jāṉaghidhevi maghaḻir bhurasghār èṉṟa amaibhbhai niṟuvabhbhaḍhḍhadhu.

ghuṟibhbhughaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 
 Jamnalal Bajaj Foundation official website

indhi èl̤udhdhāḻarghaḻ
ghāndhiyavādhighaḻ
1979 iṟabhbhughaḻ
1893 bhiṟabhbhughaḻ
ஜானகிதேவி பஜாஜ்