பரத லீலை (Bharata Lila) என்பது ஒடிசாவின் கஞ்சாம் மாவட்டத்தின் நாடகக்கொட்டகைகளில் நிகழ்த்தப்படும் நிகழ்த்து கலை வடிவமாகும். கதை மகாபாரதத்தின் கதாபாத்திரங்களை அடிப்படையாகக் கொண்டது. எனவே இதற்கு பரத லீலை எனப் பெயர். அர்ச்சுனனின் காவலாளியான துவாரியின் முக்கியத்துவத்தின் காரணமாக, இது துவாரி நாடகம் அல்லது துவாரி லல்லா என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.  அர்ச்சுனன் & சுபத்திரையின் காதலே கதையின் மையப் புள்ளி எனவே இது சுபத்ராகரணம் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. கஞ்சாம் தவிர, மேற்கு ஒடிசாவின் சில பகுதிகளிலும் இது நிகழ்த்தப்படுகிறது. பாரம்பரிய கதைக்களத்திற்குள் நகைச்சுவையை திறம்பட பயன்படுத்தியதற்காக இந்த நாடகம் அறியப்படுகிறது.  21 ஆம் நூற்றாண்டில் பரத லீலையின் வழக்கமான நிகழ்ச்சி சுமார் 10-12 மணி நேரம் நீடிக்கும். கடந்த நூற்றாண்டில் நிகழ்ச்சிகள் தொடர்ச்சியாக இரண்டு நாட்கள் நீடிக்கும். பாடி என்பது ஒடிசாவின் பாரம்பரிய கலைகளில் ஒரு முறையாகும், அங்கு எதிரிகள் ஒருவருக்கொருவர் போட்டியிடுகிறார்கள். நகர்ப்புற அமைப்புகளில், நேரமின்மை காரணமாக பரத லீலை நிகழ்ச்சிகள் வழக்கமாக 2-3 மணிநேரங்களுக்கு சுருக்கப்படுகின்றன.

வடிவம் 
கதைக்களம் கவிஞர் தீனபந்து தாசர் எழுதிய ஒடியா கவிதையை அடிப்படையாகக் கொண்டது, பெரும்பாலும் ஒடிசி இசையின் சந்த வடிவத்தில். நாடகத்தின் தீனபந்துவின் பதிப்பு 19 ஆம் நூற்றாண்டில் எழுதப்பட்டாலும், நாடகத்தின் பழைய வடிவங்கள் அவருக்கு முன்பே வழக்கத்தில் இருந்தன. சரளா தாசரின் 15 ஆம் நூற்றாண்டு ஒடிய மகாபாரதம் மற்றும் உபேந்திர பாஞ்சாவின் அலங்காரமான காவியமான சுபத்ரா பரிணயத்தில் இந்த பொருள் விரிவாகக் கையாளப்பட்டுள்ளது. மகாபாரத அத்தியாயத்தின் இந்த மறுபரிசீலனைகளிலிருந்து தீனபந்துவின் கதை பெரிதும் பெறப்பட்டது. இடைக்கால ஒடியா இலக்கியம், கவிஞர்களான தினகிருஷ்ண தாசர், கவி சாம்ராட் உபேந்திர பாஞ்சா, கவிசுர்ஜ்ய பலதேவ ரதா, கோபாலகிருஷ்ண பட்டநாயகா ஆகியோரின் ஒடிசி பாடல்களும் பொருத்தமான சூழ்நிலைகளில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. பாரம்பரிய ஒடிசி இசையானது இடையிடையே நாட்டுப்புற இசையுடன் சுதந்திரமாக குறுக்கிடுகிறது. பரத லீலையின் கதாபாத்திரங்கள் அருச்சுனன், சுபத்திரை, மகாபாரதத்தில் வரும் சத்தியபாமா மற்றும் இதிகாசத்தில் இல்லாத ஒரு மையக் கதாபாத்திரமான துவாரி.  பரத லீலையின் குழுமமானது மர்தலா, கினி, ஜோதிநகரா, குடுகி மற்றும் ஆர்மோனியம் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது.

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 

ஒரியப் பண்பாடு
bharadha līlai (Bharata Lila) èṉbhadhu òḍhijhāviṉ ghañjhāṃ māvaḍhḍhadhdhiṉ nāḍhaghaghghòḍhḍhaghaighaḻil nighal̤dhdhabhbhaḍhuṃ nighal̤dhdhu ghalai vaḍhivamāghuṃ. ghadhai maghābhāradhadhdhiṉ ghadhābhādhdhiraṅghaḻai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhadhu. èṉave idhaṟghu bharadha līlai èṉabh bhèyar. arjhjhuṉaṉiṉ ghāvalāḻiyāṉa dhuvāriyiṉ mughghiyadhdhuvadhdhiṉ ghāraṇamāgha, idhu dhuvāri nāḍhaghaṃ alladhu dhuvāri lallā èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu.  arjhjhuṉaṉ & jhubhadhdhiraiyiṉ ghādhale ghadhaiyiṉ maiyabh bhuḻḻi èṉave idhu jhubhadhrāgharaṇaṃ èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu. ghañjhāṃ dhavira, meṟghu òḍhijhāviṉ jhila bhaghudhighaḻiluṃ idhu nighal̤dhdhabhbhaḍhughiṟadhu. bhāraṃbhariya ghadhaighghaḻadhdhiṟghuḻ naghaijhjhuvaiyai dhiṟaṃbhaḍha bhayaṉbhaḍhudhdhiyadhaṟghāgha indha nāḍhaghaṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu.  21 āṃ nūṟṟāṇḍhil bharadha līlaiyiṉ val̤aghghamāṉa nighal̤jhjhi jhumār 10-12 maṇi neraṃ nīḍhighghuṃ. ghaḍhandha nūṟṟāṇḍhil nighal̤jhjhighaḻ dhòḍharjhjhiyāgha iraṇḍhu nāḍhghaḻ nīḍhighghuṃ. bhāḍhi èṉbhadhu òḍhijhāviṉ bhāraṃbhariya ghalaighaḻil òru muṟaiyāghuṃ, aṅghu èdhirighaḻ òruvarughghòruvar bhoḍhḍhiyiḍhughiṟārghaḻ. nagharbhbhuṟa amaibhbhughaḻil, neramiṉmai ghāraṇamāgha bharadha līlai nighal̤jhjhighaḻ val̤aghghamāgha 2-3 maṇineraṅghaḻughghu jhurughghabhbhaḍhughiṉṟaṉa.

vaḍhivaṃ 
ghadhaighghaḻaṃ ghaviñar dhīṉabhandhu dhājhar èl̤udhiya òḍhiyā ghavidhaiyai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhadhu, bhèruṃbhāluṃ òḍhijhi ijhaiyiṉ jhandha vaḍhivadhdhil. nāḍhaghadhdhiṉ dhīṉabhandhuviṉ bhadhibhbhu 19 āṃ nūṟṟāṇḍhil èl̤udhabhbhaḍhḍhāluṃ, nāḍhaghadhdhiṉ bhal̤aiya vaḍhivaṅghaḻ avarughghu muṉbhe val̤aghghadhdhil irundhaṉa. jharaḻā dhājhariṉ 15 āṃ nūṟṟāṇḍhu òḍhiya maghābhāradhaṃ maṟṟuṃ ubhendhira bhāñjhāviṉ alaṅghāramāṉa ghāviyamāṉa jhubhadhrā bhariṇayadhdhil indha bhòruḻ virivāghagh ghaiyāḻabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. maghābhāradha adhdhiyāyadhdhiṉ indha maṟubharijhīlaṉaighaḻilirundhu dhīṉabhandhuviṉ ghadhai bhèridhuṃ bhèṟabhbhaḍhḍhadhu. iḍhaighghāla òḍhiyā ilaghghiyaṃ, ghaviñarghaḻāṉa dhiṉaghiruṣṇa dhājhar, ghavi jhāṃrāḍh ubhendhira bhāñjhā, ghavijhurjya bhaladheva radhā, ghobhālaghiruṣṇa bhaḍhḍhanāyaghā āghiyoriṉ òḍhijhi bhāḍhalghaḻuṃ bhòrudhdhamāṉa jhūl̤nilaighaḻil bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṉṟaṉa. bhāraṃbhariya òḍhijhi ijhaiyāṉadhu iḍhaiyiḍhaiye nāḍhḍhubhbhuṟa ijhaiyuḍhaṉ jhudhandhiramāgha ghuṟughghiḍhughiṟadhu. bharadha līlaiyiṉ ghadhābhādhdhiraṅghaḻ arujhjhuṉaṉ, jhubhadhdhirai, maghābhāradhadhdhil varuṃ jhadhdhiyabhāmā maṟṟuṃ idhighājhadhdhil illādha òru maiyagh ghadhābhādhdhiramāṉa dhuvāri.  bharadha līlaiyiṉ ghul̤umamāṉadhu mardhalā, ghiṉi, jodhinagharā, ghuḍhughi maṟṟuṃ ārmoṉiyaṃ āghiyavaṟṟaigh ghòṇḍhuḻḻadhu.

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

òriyabh bhaṇbhāḍhu
பரத லீலை