மீரா பைபி (Meira Paibi ஜோதி ஏந்தும் பெண்கள்) என்பது இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்தில் உள்ள ஒரு பெண்கள் சமூக இயக்கமாகும் . "குடிசார் சமூகத்தின் பாதுகாவலர்கள்" என்று குறிப்பிடப்படும் மீரா பைபி தற்போதைய கச்சிங் மாவட்டத்தில் 1977 ஆம் ஆண்டுக்கு முன்னர் நிறுவப்பட்டது. நகர வீதிகளில், பெரும்பாலும் இரவில் அணிவகுத்துச் செல்லும் போது பெண்கள் எடுத்துச் செல்லும் எரியும் கை விளக்குகளினால் இந்தப் பெயர் வந்தது. அவர்கள் சோதனை செய்தல் மற்றும் எதிர்ப்புகளின் போது அந்த விளக்கினை எரியச் செய்து தங்களது எதிர்ப்பினை காட்டுதல், துணை ராணுவம் மற்றும் ஆயுதப்படை பிரிவுகள் அப்பாவிகளுக்கு எதிராக செய்த மனித உரிமை மீறல்களுக்கு எதிராக தங்களது எதிர்ப்புகளை தெரிவிக்க இதனைப் பயன்படுத்துகின்றனர். சூழலியல் ரீதியாக, மீரா பைபி மணிப்பூர் மக்கள் சுயநிர்ணய உரிமை, அரசியல் சுயாட்சி மற்றும் சுதந்திரத்திற்காக போராடிய காலத்தில் நிறுவப்பட்டது.

டைம்ஸ் ஆஃப் இந்தியாவின் கருத்துப்படி, மீரா பைபி "மணிப்பூர் மாநிலத்தின் கொடுமைகள் மற்றும் மனித உரிமை மீறல்களுக்கு எதிராக போராடும் மிகப்பெரிய, அடித்தட்டு பொதுமக்களுக்கான இயக்கம்". இயக்கத்தின் தலைவர்களில் ஒருவரான ஏ.கே.ஜானகி லீமா கூறுகையில், "போதைப்பொருள் துன்புறுத்தல், பெண்களுக்கு எதிரான குற்றங்கள் மற்றும் ஆயுதப்படை சிறப்பு அதிகார சட்டம் (AFSPA) ஆகியவற்றிற்கு எதிராக நாங்கள் போராடி வருகிறோம். இவற்றுக்கு எதிராக நாங்கள் தொடர்ந்து போராடுவோம். "என்று கூறினார்.

பின்னணி 
மீரா பைபி 1977 ஆம் ஆண்டில் மணிப்பூர், காக்சிங் மாவட்டத்தில் நிறுவப்பட்டது மீரா பைபி பெண்கள் "குடிசார் சமூகத்தின் பாதுகாவலர்கள்" துணை ராணுவம் மற்றும் ஆயுதப் படைகளின் அப்பாவிகளுக்கு எதிரான மனித உரிமை மீறல்களுக்கு எதிராக தீர்வு காணும் போராட்டமாக அவர்கள் எரியும் கை விளக்குகளை ஏந்தி நகர வீதிகளில் ஊர்வலமாகச் செல்கின்றனர், இரவில் அடிக்கடி ரோந்துப் பணியில் ஈடுபடுகின்றனர், மணிப்பூர் மக்கள் சுயநிர்ணய உரிமை, அரசியல் சுயாட்சி மற்றும் சுதந்திரத்திற்காக போராடிய நேரத்தில் இந்த இயக்கம் உருவானது.

முன்னோடி இயக்கங்கள்

நுபி லான் 
மணிப்பூரில் பெண்களின் சமூக இயக்கங்கள் பிரித்தானிய ஆட்சிக்கு முந்தையது. இதுபோன்ற இரண்டு இயக்கங்கள், கூட்டாக நூபி லான் (மகளிர் போர்; பெண்கள் எழுச்சி) என்று அழைக்கப்படுகின்றன,  அரிசி ஏற்றுமதிக்கு எதிராக 1939 இல் இரண்டாவது இயக்கம் ஏற்பட்டது, இது உள்ளூர் மக்களிடையே பட்டினியை ஏற்படுத்தியது. ஏறக்குறைய 99% பெண்கள், தர்பாரில் (அரசு அதிகாரம்) ஒரு மனுவை சமர்ப்பித்து அவர்கள் அமைதியாக எதிர்ப்பு தெரிவித்தனர். இந்த இயக்கம் அரிசி ஆலைகளை மூட கட்டாயப்படுத்தியது மற்றும் இறுதியில் அரிசி ஏற்றுமதியை நிறுத்துவதில் வெற்றி பெற்றது.  இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு மாநிலத்தில் சீர்திருத்தங்களை அறிமுகப்படுத்துவதில் நூபி லான் முன்னோடியாக இருந்தார்.  12 டிசம்பர் 1939 நிகழ்வுகளை நினைவுகூரும் வகையில் "மகளிர் போர் தினம்" என மீரா பைபியால் ஆண்டுதோறும் கடைபிடிக்கப்படுகிறது.

நிசா பாண்டிசு 
நிசா பாண்டிசு பெண்கள் இயக்கம் 1970 களின் பிற்பகுதியில் உருவாக்கப்பட்டது. அதன் தோற்றம் மது மற்றும் போதை பழக்கத்திற்கு எதிராக போராடும் மைடி பெண்களின் செயல்பாட்டிற்கு காரணமாகும்.  இம்பாலின் தெருக்களிலும், மணிப்பூரில் உள்ள மற்ற இடங்களிலும் பெண்கள் விளக்கேற்றி, போதையில் இருந்தவர்களைத் தண்டித்து, மதுக்கடைகளுக்கு தீ வைத்தனர். அவர்களின் நடவடிக்கைகள் மாநிலத்தில் தடைச் சட்டங்களை அமுல்படுத்த வழிவகுத்தது.  1970 களின் பிற்பகுதியில் உள்நாட்டு அமைதியின்மை இருந்தது,  இது மணிப்பூரில் ஒரு கிளர்ச்சி இயக்கத்தை நிறுவியது. ஆயுதப் படைகள் சிறப்பு அதிகாரங்கள் அசாம் மற்றும் மணிப்பூர் சட்டம் 1958 துணை ராணுவப் படைகள் மற்றும் காவல்துறையினர் வரம்பற்ற சக்தியைப் பயன்படுத்தி கிளர்ச்சியைக் கையாள அனுமதித்தது, இதன் விளைவாக பல அப்பாவி இளைஞர்கள் கைது, சித்திரவதை செய்தனர் மற்றும் பலர் இறக்க நேரிட்டது.

சான்றுகள் 

மணிப்பூரின் வரலாறு
இந்திய மனித உரிமைச் செயற்பாட்டாளர்கள்
இந்தியப் பெண் செயற்பாட்டாளர்கள்
mīrā bhaibhi (Meira Paibi jodhi endhuṃ bhèṇghaḻ) èṉbhadhu indhiyāviṉ maṇibhbhūr māniladhdhil uḻḻa òru bhèṇghaḻ jhamūgha iyaghghamāghuṃ . "ghuḍhijhār jhamūghadhdhiṉ bhādhughāvalarghaḻ" èṉṟu ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhuṃ mīrā bhaibhi dhaṟbhodhaiya ghajhjhiṅ māvaḍhḍhadhdhil 1977 āṃ āṇḍhughghu muṉṉar niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. naghara vīdhighaḻil, bhèruṃbhāluṃ iravil aṇivaghudhdhujh jhèlluṃ bhodhu bhèṇghaḻ èḍhudhdhujh jhèlluṃ èriyuṃ ghai viḻaghghughaḻiṉāl indhabh bhèyar vandhadhu. avarghaḻ jhodhaṉai jhèydhal maṟṟuṃ èdhirbhbhughaḻiṉ bhodhu andha viḻaghghiṉai èriyajh jhèydhu dhaṅghaḻadhu èdhirbhbhiṉai ghāḍhḍhudhal, dhuṇai rāṇuvaṃ maṟṟuṃ āyudhabhbhaḍhai bhirivughaḻ abhbhāvighaḻughghu èdhirāgha jhèydha maṉidha urimai mīṟalghaḻughghu èdhirāgha dhaṅghaḻadhu èdhirbhbhughaḻai dhèrivighgha idhaṉaibh bhayaṉbhaḍhudhdhughiṉṟaṉar. jhūl̤aliyal rīdhiyāgha, mīrā bhaibhi maṇibhbhūr maghghaḻ jhuyanirṇaya urimai, arajhiyal jhuyāḍhjhi maṟṟuṃ jhudhandhiradhdhiṟghāgha bhorāḍhiya ghāladhdhil niṟuvabhbhaḍhḍhadhu.

ḍhaiṃs āf indhiyāviṉ gharudhdhubhbhaḍhi, mīrā bhaibhi "maṇibhbhūr māniladhdhiṉ ghòḍhumaighaḻ maṟṟuṃ maṉidha urimai mīṟalghaḻughghu èdhirāgha bhorāḍhuṃ mighabhbhèriya, aḍhidhdhaḍhḍhu bhòdhumaghghaḻughghāṉa iyaghghaṃ". iyaghghadhdhiṉ dhalaivarghaḻil òruvarāṉa e.ghe.jāṉaghi līmā ghūṟughaiyil, "bhodhaibhbhòruḻ dhuṉbhuṟudhdhal, bhèṇghaḻughghu èdhirāṉa ghuṟṟaṅghaḻ maṟṟuṃ āyudhabhbhaḍhai jhiṟabhbhu adhighāra jhaḍhḍhaṃ (AFSPA) āghiyavaṟṟiṟghu èdhirāgha nāṅghaḻ bhorāḍhi varughiṟoṃ. ivaṟṟughghu èdhirāgha nāṅghaḻ dhòḍharndhu bhorāḍhuvoṃ. "èṉṟu ghūṟiṉār.

bhiṉṉaṇi 
mīrā bhaibhi 1977 āṃ āṇḍhil maṇibhbhūr, ghāghjhiṅ māvaḍhḍhadhdhil niṟuvabhbhaḍhḍhadhu mīrā bhaibhi bhèṇghaḻ "ghuḍhijhār jhamūghadhdhiṉ bhādhughāvalarghaḻ" dhuṇai rāṇuvaṃ maṟṟuṃ āyudhabh bhaḍhaighaḻiṉ abhbhāvighaḻughghu èdhirāṉa maṉidha urimai mīṟalghaḻughghu èdhirāgha dhīrvu ghāṇuṃ bhorāḍhḍhamāgha avarghaḻ èriyuṃ ghai viḻaghghughaḻai endhi naghara vīdhighaḻil ūrvalamāghajh jhèlghiṉṟaṉar, iravil aḍhighghaḍhi rondhubh bhaṇiyil īḍhubhaḍhughiṉṟaṉar, maṇibhbhūr maghghaḻ jhuyanirṇaya urimai, arajhiyal jhuyāḍhjhi maṟṟuṃ jhudhandhiradhdhiṟghāgha bhorāḍhiya neradhdhil indha iyaghghaṃ uruvāṉadhu.

muṉṉoḍhi iyaghghaṅghaḻ

nubhi lāṉ 
maṇibhbhūril bhèṇghaḻiṉ jhamūgha iyaghghaṅghaḻ bhiridhdhāṉiya āḍhjhighghu mundhaiyadhu. idhubhoṉṟa iraṇḍhu iyaghghaṅghaḻ, ghūḍhḍhāgha nūbhi lāṉ (maghaḻir bhor; bhèṇghaḻ èl̤ujhjhi) èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhughiṉṟaṉa,  arijhi eṟṟumadhighghu èdhirāgha 1939 il iraṇḍhāvadhu iyaghghaṃ eṟbhaḍhḍhadhu, idhu uḻḻūr maghghaḻiḍhaiye bhaḍhḍhiṉiyai eṟbhaḍhudhdhiyadhu. eṟaghghuṟaiya 99% bhèṇghaḻ, dharbhāril (arajhu adhighāraṃ) òru maṉuvai jhamarbhbhidhdhu avarghaḻ amaidhiyāgha èdhirbhbhu dhèrividhdhaṉar. indha iyaghghaṃ arijhi ālaighaḻai mūḍha ghaḍhḍhāyabhbhaḍhudhdhiyadhu maṟṟuṃ iṟudhiyil arijhi eṟṟumadhiyai niṟudhdhuvadhil vèṟṟi bhèṟṟadhu.  iraṇḍhāṃ ulaghabh bhorughghubh bhiṟaghu māniladhdhil jhīrdhirudhdhaṅghaḻai aṟimughabhbhaḍhudhdhuvadhil nūbhi lāṉ muṉṉoḍhiyāgha irundhār.  12 ḍhijhaṃbhar 1939 nighal̤vughaḻai niṉaivughūruṃ vaghaiyil "maghaḻir bhor dhiṉaṃ" èṉa mīrā bhaibhiyāl āṇḍhudhoṟuṃ ghaḍhaibhiḍhighghabhbhaḍhughiṟadhu.

nijhā bhāṇḍhijhu 
nijhā bhāṇḍhijhu bhèṇghaḻ iyaghghaṃ 1970 ghaḻiṉ bhiṟbhaghudhiyil uruvāghghabhbhaḍhḍhadhu. adhaṉ dhoṟṟaṃ madhu maṟṟuṃ bhodhai bhal̤aghghadhdhiṟghu èdhirāgha bhorāḍhuṃ maiḍhi bhèṇghaḻiṉ jhèyalbhāḍhḍhiṟghu ghāraṇamāghuṃ.  iṃbhāliṉ dhèrughghaḻiluṃ, maṇibhbhūril uḻḻa maṟṟa iḍhaṅghaḻiluṃ bhèṇghaḻ viḻaghgheṟṟi, bhodhaiyil irundhavarghaḻaidh dhaṇḍhidhdhu, madhughghaḍhaighaḻughghu dhī vaidhdhaṉar. avarghaḻiṉ naḍhavaḍhighghaighaḻ māniladhdhil dhaḍhaijh jhaḍhḍhaṅghaḻai amulbhaḍhudhdha val̤ivaghudhdhadhu.  1970 ghaḻiṉ bhiṟbhaghudhiyil uḻnāḍhḍhu amaidhiyiṉmai irundhadhu,  idhu maṇibhbhūril òru ghiḻarjhjhi iyaghghadhdhai niṟuviyadhu. āyudhabh bhaḍhaighaḻ jhiṟabhbhu adhighāraṅghaḻ ajhāṃ maṟṟuṃ maṇibhbhūr jhaḍhḍhaṃ 1958 dhuṇai rāṇuvabh bhaḍhaighaḻ maṟṟuṃ ghāvaldhuṟaiyiṉar varaṃbhaṟṟa jhaghdhiyaibh bhayaṉbhaḍhudhdhi ghiḻarjhjhiyaigh ghaiyāḻa aṉumadhidhdhadhu, idhaṉ viḻaivāgha bhala abhbhāvi iḻaiñarghaḻ ghaidhu, jhidhdhiravadhai jhèydhaṉar maṟṟuṃ bhalar iṟaghgha neriḍhḍhadhu.

jhāṉṟughaḻ 

maṇibhbhūriṉ varalāṟu
indhiya maṉidha urimaijh jhèyaṟbhāḍhḍhāḻarghaḻ
indhiyabh bhèṇ jhèyaṟbhāḍhḍhāḻarghaḻ
மீரா பைபி