{{Infobox legislature
| background_color = #FF8D33
| name = சரவாக்மாநில சட்டமன்றம்
| native_name_lang   = Malay
| coa_pic       = Sarawak State Legislative Assembly.svg
| coa_res       = 260px
| coa_alt       = Emblem of the Sarawak State Legislative Assembly
| coa_caption   = சரவாக் மாநிலசட்டமன்ற சின்னம்
| session_room  = Kuching Sarawak Dewan-Undangan-Negeri-Sarawak-01.jpg
| session_res   = 260px
| legislature       = 19-ஆவது சட்டப் பேரவை
| house_type        = ஓரவை முறைமை
| houses            = 
| foundation    = 8 செப்டம்பர் 1867
| preceded_by       = 
| leader1_type  = யாங் டி பெர்துவா சரவாக்
| leader1       =  துன் பெகின் ஸ்ரீ அப்துல் தாயிப் மகமுட்(Abdul Taib Mahmud)
| election1     = 1 மார்ச் 2014
| leader2_type      = பேரவைத் தலைவர்
| leader2           = முகமது அசுபியா அவாங் நாசர்(Mohamad Asfia Awang Nassar)
| party2        = ஜிபிஎஸ்–பிபிபி
| தேர்தல்2 = 15 நவம்பர் 2000
| leader3_type      = துணைப் பேரவைத் தலைவர்
| leader3       = இட்ரிசு புவாங்(Idris Buang)
| party3        = 
| election3     = 11 பிப்ரவரி 2022
| leader4_type  = சரவாக் பிரதமர்
| leader4       = அபாங் ஜொகாரி ஒப்பேங்(Abang Abdul Rahman Johari Abang Openg)
| party4        = ஜிபிஎஸ்–பிபிபி
| election4     = 13 சனவரி 2017
| leader5_type  = எதிர்க்கட்சித் தலைவர்
| leader5       = வோங் சூன் கோ(Wong Soon Koh)
| party5        = பிஎஸ்பி
| election5     = 9 நவம்பர் 2020
| members       = 
| leader6_type      = 
| leader6           = 
| party6            = | political_groups1 = 
| election6         = 
| members           = 82
| structure1    = 19th Sarawak State Legislative Assembly composition.svg
| structure1_res= 250px
| political_groups1 = ஆண்டு14.08.2022
அரசாங்கம் (76)
 ஜிபிஎஸ் (76)
  பிபிபி (47)
  எஸ்யூபிபி (13)
  பிஆர்எஸ் (11)
  பிடிபி (5)

நம்பிக்கை மற்றும் வழங்கல் (1)
 சுயேட்சை (1)

எதிர்க்கட்சிகள் (5)
 பிஎஸ்பி (3)

 பாக்காத்தான் (2)
  ஜசெக (2)

| last_election1 = 18 டிசம்பர் 2021
| next_election1 = 15 ஏப்ரல் 2027
| meeting_place  = New Sarawak State Legislative Assembly Building, Petra Jaya, Kuching, Sarawakபுதிய சரவாக் மாநில சட்டமன்ற கட்டடம், பெட்ரா ஜெயா, கூச்சிங், சரவாக்
| meeting_place2 = 
| website       = 
}}சரவாக் மாநில சட்டமன்றம் அல்லது சரவாக் சட்டப் பேரவை' (மலாய்: Dewan Undangan Sarawak; ஆங்கிலம்: Sarawak State Legislative Assembly; சீனம்: 砂拉越州议会; ஜாவி: ديوان اوندڠن نڬري سراوق) என்பது மலேசியா, சரவாக் மாநிலத்தின் சட்டப் பேரவையாகும்.

மலேசியாவின் 13 மாநிலங்களில் ஒன்றான சரவாக் மாநிலத்தில், சட்டங்களை இயற்றும் அல்லது சட்டங்களைத் திருத்தும் அவையாகும். 2021-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி சரவாக் மாநிலச் சட்டமன்றம் 82 உறுப்பினர்களைக் கொண்டுள்ளது. மலேசியாவில் அதிக அளவில் சட்டமன்ற உறுப்பினர்களைக் கொண்ட சட்டமன்றமாகவும் அறியப்படுகிறது.

சரவாக் மாநிலத்தின் சட்டமன்ற முறைமை ஐக்கிய இராச்சியத்தின் வெஸ்ட்மின்ஸ்டர் நாடாளுமன்ற முறைமையை (Westminster Parliamentary System) பின்னணியாகக் கொண்டது. சரவாக், கூச்சிங் மாநகரில், புதிய சரவாக் மாநில சட்டமன்ற (New Sarawak State Legislative Assembly Building) கட்டடத்தில் சரவாக் மாநிலப் பேரவை கூடுகிறது.

பொது

சரவாக் கட்டாய வாக்களிப்பு நடைமுறையை (Compulsory Voting) பின்பற்றுவது இல்லை. மேலும் தகுதியுள்ள குடிமக்கள் தேர்தலில் வாக்களிக்க, தானாகப் பதிவு செய்யப் படுவதும் (Automatic Voter Registeration) இல்லை. 1978-ஆம் ஆண்டு முதல் சரவாக் சட்டமன்றத்திற்கான தேர்தல்கள் மலேசியாவின் மற்ற மாநிலங்களுடன் இணைந்து நடத்தப்படுவதும் இல்லை.

சரவாக் சட்டமன்றம் மலேசியாவின் பழமையான சட்டமன்றம் ஆகும். 1867 செப்டம்பர் 8-ஆம் தேதி சரவாக் வெள்ளை ராஜா (Raj of Sarawak) ஆட்சியின் போது, ஒரு பொதுச் சட்டமன்றமாக (General Council) நிறுவப்பட்டது. தவிர இந்தச் சரவாக் சட்டமன்றம், இப்போதைக்கு உலகின் பழைமையான சட்டமன்றங்களில் ஒன்றாகவும் அறியப்படுகிறது.

1903-ஆம் ஆண்டில், சரவாக் பொதுச் சட்டமன்றம், மாநிலச் சட்டமன்றமாக (Council Negri) மாறியது. இந்தச் சட்டமன்ற முறைமை வெள்ளை ராஜாக்களின் எஞ்சிய காலத்திலும் நீடித்தது. மற்றும் காலனித்துவ காலம் (Crown Colony of Sarawak) முழுவதும் மற்றும் மலாயா கூட்டமைப்பின் ஆரம்ப ஆண்டுகள் வரையிலும் தொடர்ந்தது.Sejarah Dewan Undangan Negeri 1  (in Malay). Dewan Undangan Negeri Sarawak. Retrieved 14 June 2010

சரவாக் சட்டமன்ற வரலாறு
சரவாக் இராச்சியம்

சரவாக்கில் முதல் சட்டமன்றம் வெள்ளை ராஜாக்களின் ஆட்சியின் போது உருவாக்கப்பட்டது. சரவாக் இராச்சியத்தின் (Kingdom of Sarawak) பொதுச் சட்டமன்றம் (Majlis Umum), 1867 செப்டம்பர் 8-ஆம் தேதி, சரவாக் அரசராக இருந்த ஜேம்ஸ் புரூக் என்பவரின் உத்தரவின் கீழ், அப்போதைய சரவாக் இளவரசர் (Rajah Muda) சார்லஸ் புரூக் (Charles Brooke) என்பவரால் கூட்டப்பட்டது.

சட்டமன்ற உறுப்பினர்கள் உள்ளூர்ப் பழங்குடி தலைவர்களில் இருந்து தேர்ந்து எடுக்கப்பட்டனர். உள்ளூர்ப் பழங்குடி தலைவர்கள் சரவாக் இராச்சியத்தை நிர்வகிப்பதில் ஜேம்ஸ் புரூக்கிற்கு உதவ முடியும் என்று கருதப் பட்டனர்.

சரவாக் பொதுச் சட்டமன்றம்

பொதுச் சட்டமன்றம் (General Council), பின்னர் 1903-இல் மாநிலச் சட்டமன்றமாக மாற்றம் கண்டது. பொதுச் சட்டமன்றம் முதலில் பிந்துலுவில் கூடியது. 1976-இல், சரவாக் அரசியலமைப்பின் திருத்தத்தின் மூலம் பொதுச் சட்டமன்றத்தின் பெயரை மாநிலச் சட்டமன்றம் (Dewan Undangan Negeri) என மாற்றினார்கள்.

1867-இல் பொதுச் சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் ஐந்து முக்கிய பிரித்தானிய அதிகாரிகள் இருந்தனர். அவர்களுக்கு ராஜா தலைவராக இருந்தார். அத்துடன் பொதுச் சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் மலாய் உறுப்பினர்கள்; மற்றும் மெலனாவ் (Melanau) உறுப்பினர்கள் 16 பேர் இருந்தனர். மாநிலத்தின் மக்கள்தொகை பெருகியதும் சரவாக் பொதுச் சட்டமன்ற உறுப்பினர்களின் எண்ணிக்கையும் அதிகரித்தது.

சரவாக் அரசியலமைப்பு

1937-இல், சீனர்களும் இபான்களும் உறுப்பினர்களாக சேர்க்கப் பட்டனர். 1941-ஆம் ஆண்டில் சரவாக்கின் அரசியலமைப்பு சட்டமன்றத்தின் மீது ராஜாவின் முழுமையான அதிகாரத்தை முடிவுக்குக் கொண்டு வருவதாக அறிவிக்கப்பட்டது. இருப்பினும் ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பு (Japanese Occupation) காரணமாக அது நிறைவேறவில்லை.

1969-இல், சரவாக் மாநிலச் சட்டமன்றத்தில் 48 இடங்கள் இருந்தன. 1985-இல் 56; 1985-இல் 62; 2005-இல் 71 என உயர்ந்தது. 2014-இல், தொகுதிகளின் எண்ணிக்கையை 82 ஆக உயர்த்துவதற்கு ஓர் அவசரச் சட்டம் இயற்றப்பட்டது. இப்போது மலேசியாவில் அதிகமான சட்டமன்ற இடங்களைக் கொண்ட சட்டமன்றமாகவும் விளங்குகிறது.

சரவாக் சட்டமன்றத் தகவல்கள்

சரவாக் மாநில சட்டமன்றம் சரவாக் மாநிலத்திற்குப் பொருத்தமான சட்டங்களை இயற்றுகிறது. ஒரு வருடத்திற்கு குறைந்த பட்சம் இரு அமர்வுகளை நடத்த வேண்டும். ஒவ்வோர் ஆண்டும் மார்ச் மற்றும் அக்டோபர் மாத இறுதியில் அல்லது நவம்பர் மாதத் தொடக்கத்தில் மாநில வரவு செலவு கணக்கைத் தாக்கல் செய்ய வேண்டும்.Pengenalan  (in Malay). Dewan Undangan Negeri Sarawak. Retrieved 14 June 2010

அரசியலமைப்புச் சட்டத்தின்படி சரவாக் சட்டமன்றம்; குறைந்தபட்சம் ஆறு மாதங்களுக்கு ஒருமுறை கூடுவது அவசியமாகிறது. திங்கள் முதல் வெள்ளி வரை அமர்வுகள் நடைபெறும். விதிவிலக்கான சூழ்நிலைகளில், வார இறுதியிலும் அமர்வுகள்ட நடத்தப் படலாம்.

சரவாக் மாநில அரசியலமைப்பின் 13-வது பிரிவின் கீழ் சட்டமன்றம் அமைக்கப்பட்டுள்ளது. சரவாக் மாநில சட்டமன்றம் ஒரு நாடாளுமன்றத்தைப் போல இயங்குகிறது. சரவாக் மாநில சட்டமன்றம், சரவாக் மாநிலம் தொடர்பான சட்டங்களை நிறைவேற்றுகிறது. அதன் உறுப்பினர்கள் பொதுத் தேர்தல் அல்லது இடைத் தேர்தல் மூலமாகத் தேர்ந்தெடுக்கப் படுகின்றனர்.

சட்டமன்ற உறுப்பினர் உரிமை

மலேசிய அரசியலமைப்பு சட்டத்தின் கீழ், பொதுப் புகார்கள் போன்ற தற்போதைய பிரச்சனைகளைச் சுதந்திரமாக விவாதிக்கச் சட்டமன்ற உறுப்பினர்களுக்கு உரிமைகள் வழங்கப்பட்டு உள்ளன.

நிதி விசயங்களில், மாநில அரசாங்கத்திற்கு நிதி வழங்குவதற்கு மாநிலச் சட்டமன்றம் ஒப்புதல் அளிக்கிறது; மற்றும் வரி செலுத்துவோர் நலன் கருதி, அந்த நிதி ஒதுக்கீடு முறையாகச் செலவிடப் படுவதையும் உறுதி செய்கிறது.

ஒரு சட்டமன்ற உறுப்பினரின் பதவிக் காலம் ஐந்து ஆண்டுகள் ஆகும். ஒவ்வோர் ஐந்து ஆண்டுகளுக்கும் ஒரு முறை சரவாக் சட்டமன்றம் கலைக்கப்பட வேண்டும்.

சரவாக் சபாநாயகர்

சரவாக் மாநில சட்டமன்றக் கூட்டங்களுக்கு சபாநாயகர் (Speaker) தலைமை தாங்குகிறார். தவிர விவாதங்களின் போது ஒழுங்கை உறுதிப் படுத்துகிறார். தற்சமயம் ஜிபிஎஸ் கூட்டணியின்; பிபிபி கட்சியைச் சேர்ந்த முகமது அசுபியா அவாங் நாசர் (Mohamad Asfia Awang Nassar) என்பவர் சரவாக் சட்டமன்ற சபாநாயகராக உள்ளார்.

சட்டமன்றத்தில் பெரும்பான்மை ஆதரவைப் பெற்ற கட்சி அல்லது கூட்டணி மந்திரி பெசார் தலைமையில் மாநில அரசாங்கத்தை அமைக்கிறது. பின்னர் அவர் மாநிலச் செயற்குழுவை (Majlis Mesyuarat Kerajaan) நியமிக்கிறார்.

1963-இல் சரவாக் பொதுச் சட்டமன்றம் என்பது சரவாக் மாநிலச் சட்டமன்றம் எனும் புதிய பெயரைப் பெற்றது. அந்தப் புதிய சட்டமன்றத்தில் முதல்முறையாகச் சபாநாயகர் நியமிக்கப்பட்டார். அந்த முதல் சபாநாயகர் ஒரு மலேசியத் தமிழர் ஆகும். அவரின் பெயர் டத்தோ டாக்டர் முருகேசு சொக்கலிங்கம் (Dato Dr Murugasu Sockalingam). 1963-ஆம் ஆண்டில் இருந்து 1968-ஆம் ஆண்டு வரை சரவாக் சபாநாயகராகப் பொறுப்பு வகித்தார்.

சரவாக் பிரதமர்

சரவாக் மாநிலத்தின் ஆளுநர் (Governor); யாங் டி பெர்துவா சரவாக் என்று அழைக்கப் படுகிறார். அதே நேரத்தில் அரசாங்கத்தின் நிர்வாகத் தலைவர்; சரவாக் பிரதமர் என்று அழைக்கப் படுகிறார். 2022 மார்ச் 1-ஆம் தேதி முதல் சரவாக்கின் முதலமைச்சர் பதவி சரவாக் பிரதமர் (Premier of Sarawak) பதவி என மாற்றம் கண்டுள்ளது.

சரவாக் நிர்வாகம்

சரவாக் மாநிலத்தை நிர்வாகப் பிரிவுகள் (Administrative Divisions) என்றும் மாவட்டங்கள் (Districts) என்றும் பிரித்து உள்ளார்கள். ஐக்கிய இராச்சியத்தின் வெஸ்ட்மின்ஸ்டர் நாடாளுமன்ற அமைப்பு முறைமையைக் கொண்டது.

இந்த அமைப்பு முறைமை மலேசியாவின் ஆரம்பகால மாநிலச் சட்டமன்ற அமைப்பைப் போன்றதாகும். மலேசிய அரசியலமைப்பின் (Malaysian Constitution'') கீழ், தீபகற்ப மலேசியா மாநிலங்களை விட சரவாக் மாநிலத்திற்கு அதிக சுயாட்சி உள்ளது.

பிரிவுகள்
சரவாக் மாநிலத்தில் உள்ள பிரிவுகள்:

 பெத்தோங் பிரிவு 
 பிந்துலு பிரிவு 
 காப்பிட் பிரிவு 
 கூச்சிங் பிரிவு 
 லிம்பாங் பிரிவு 
 மிரி பிரிவு 
 முக்கா பிரிவு 
 சமரகான் பிரிவு 
 சரிக்கே பிரிவு 
 செரியான் பிரிவு 
 சிபு பிரிவு 
 ஸ்ரீ அமான் பிரிவு

சரவாக் சட்டமன்றம் (2021)

மேற்கோள்

மேலும் காண்க
 சபா மாநில சட்டமன்றம்

வெளி இணைப்புகள்
 சரவாக் அரச இணையத்தளம்

சரவாக்கில் அரசியல்
மலேசியாவின் மாநில சட்டமன்றங்கள்
{{Infobox legislature
| background_color = #FF8D33
| name = jharavāghmānila jhaḍhḍhamaṉṟaṃ
| native_name_lang   = Malay
| coa_pic       = Sarawak State Legislative Assembly.svg
| coa_res       = 260px
| coa_alt       = Emblem of the Sarawak State Legislative Assembly
| coa_caption   = jharavāgh mānilajhaḍhḍhamaṉṟa jhiṉṉaṃ
| session_room  = Kuching Sarawak Dewan-Undangan-Negeri-Sarawak-01.jpg
| session_res   = 260px
| legislature       = 19-āvadhu jhaḍhḍhabh bheravai
| house_type        = oravai muṟaimai
| houses            = 
| foundation    = 8 jhèbhḍhaṃbhar 1867
| preceded_by       = 
| leader1_type  = yāṅ ḍhi bhèrdhuvā jharavāgh
| leader1       =  dhuṉ bhèghiṉ srī abhdhul dhāyibh maghamuḍh(Abdul Taib Mahmud)
| election1     = 1 mārjh 2014
| leader2_type      = bheravaidh dhalaivar
| leader2           = mughamadhu ajhubhiyā avāṅ nājhar(Mohamad Asfia Awang Nassar)
| party2        = jibhiès–bhibhibhi
| dherdhal2 = 15 navaṃbhar 2000
| leader3_type      = dhuṇaibh bheravaidh dhalaivar
| leader3       = iḍhrijhu bhuvāṅ(Idris Buang)
| party3        = 
| election3     = 11 bhibhravari 2022
| leader4_type  = jharavāgh bhiradhamar
| leader4       = abhāṅ jòghāri òbhbheṅ(Abang Abdul Rahman Johari Abang Openg)
| party4        = jibhiès–bhibhibhi
| election4     = 13 jhaṉavari 2017
| leader5_type  = èdhirghghaḍhjhidh dhalaivar
| leader5       = voṅ jhūṉ gho(Wong Soon Koh)
| party5        = bhièsbhi
| election5     = 9 navaṃbhar 2020
| members       = 
| leader6_type      = 
| leader6           = 
| party6            = | political_groups1 = 
| election6         = 
| members           = 82
| structure1    = 19th Sarawak State Legislative Assembly composition.svg
| structure1_res= 250px
| political_groups1 = āṇḍhu14.08.2022
arajhāṅghaṃ (76)
 jibhiès (76)
  bhibhibhi (47)
  èsyūbhibhi (13)
  bhiārès (11)
  bhiḍhibhi (5)

naṃbhighghai maṟṟuṃ val̤aṅghal (1)
 jhuyeḍhjhai (1)

èdhirghghaḍhjhighaḻ (5)
 bhièsbhi (3)

 bhāghghādhdhāṉ (2)
  jajhègha (2)

| last_election1 = 18 ḍhijhaṃbhar 2021
| next_election1 = 15 ebhral 2027
| meeting_place  = New Sarawak State Legislative Assembly Building, Petra Jaya, Kuching, Sarawakbhudhiya jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟa ghaḍhḍhaḍhaṃ, bhèḍhrā jèyā, ghūjhjhiṅ, jharavāgh
| meeting_place2 = 
| website       = 
}}jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟaṃ alladhu jharavāgh jhaḍhḍhabh bheravai' (malāy: Dewan Undangan Sarawak; āṅghilaṃ: Sarawak State Legislative Assembly; jhīṉaṃ: 砂拉越州议会; jāvi: ديوان اوندڠن نڬري سراوق) èṉbhadhu malejhiyā, jharavāgh māniladhdhiṉ jhaḍhḍhabh bheravaiyāghuṃ.

malejhiyāviṉ 13 mānilaṅghaḻil òṉṟāṉa jharavāgh māniladhdhil, jhaḍhḍhaṅghaḻai iyaṟṟuṃ alladhu jhaḍhḍhaṅghaḻaidh dhirudhdhuṃ avaiyāghuṃ. 2021-āṃ āṇḍhu nilavarabhbhaḍhi jharavāgh mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ 82 uṟubhbhiṉarghaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. malejhiyāvil adhigha aḻavil jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻaigh ghòṇḍha jhaḍhḍhamaṉṟamāghavuṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu.

jharavāgh māniladhdhiṉ jhaḍhḍhamaṉṟa muṟaimai aighghiya irājhjhiyadhdhiṉ vèsḍhmiṉsḍhar nāḍhāḻumaṉṟa muṟaimaiyai (Westminster Parliamentary System) bhiṉṉaṇiyāghagh ghòṇḍhadhu. jharavāgh, ghūjhjhiṅ mānagharil, bhudhiya jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟa (New Sarawak State Legislative Assembly Building) ghaḍhḍhaḍhadhdhil jharavāgh mānilabh bheravai ghūḍhughiṟadhu.

bhòdhu

jharavāgh ghaḍhḍhāya vāghghaḻibhbhu naḍhaimuṟaiyai (Compulsory Voting) bhiṉbhaṟṟuvadhu illai. meluṃ dhaghudhiyuḻḻa ghuḍhimaghghaḻ dherdhalil vāghghaḻighgha, dhāṉāghabh bhadhivu jhèyyabh bhaḍhuvadhuṃ (Automatic Voter Registeration) illai. 1978-āṃ āṇḍhu mudhal jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟadhdhiṟghāṉa dherdhalghaḻ malejhiyāviṉ maṟṟa mānilaṅghaḻuḍhaṉ iṇaindhu naḍhadhdhabhbhaḍhuvadhuṃ illai.

jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ malejhiyāviṉ bhal̤amaiyāṉa jhaḍhḍhamaṉṟaṃ āghuṃ. 1867 jhèbhḍhaṃbhar 8-āṃ dhedhi jharavāgh vèḻḻai rājā (Raj of Sarawak) āḍhjhiyiṉ bhodhu, òru bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟamāgha (General Council) niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. dhavira indhajh jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ, ibhbhodhaighghu ulaghiṉ bhal̤aimaiyāṉa jhaḍhḍhamaṉṟaṅghaḻil òṉṟāghavuṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu.

1903-āṃ āṇḍhil, jharavāgh bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ, mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟamāgha (Council Negri) māṟiyadhu. indhajh jhaḍhḍhamaṉṟa muṟaimai vèḻḻai rājāghghaḻiṉ èñjhiya ghāladhdhiluṃ nīḍhidhdhadhu. maṟṟuṃ ghālaṉidhdhuva ghālaṃ (Crown Colony of Sarawak) mul̤uvadhuṃ maṟṟuṃ malāyā ghūḍhḍhamaibhbhiṉ āraṃbha āṇḍhughaḻ varaiyiluṃ dhòḍharndhadhu.Sejarah Dewan Undangan Negeri 1  (in Malay). Dewan Undangan Negeri Sarawak. Retrieved 14 June 2010

jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟa varalāṟu
jharavāgh irājhjhiyaṃ

jharavāghghil mudhal jhaḍhḍhamaṉṟaṃ vèḻḻai rājāghghaḻiṉ āḍhjhiyiṉ bhodhu uruvāghghabhbhaḍhḍhadhu. jharavāgh irājhjhiyadhdhiṉ (Kingdom of Sarawak) bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ (Majlis Umum), 1867 jhèbhḍhaṃbhar 8-āṃ dhedhi, jharavāgh arajharāgha irundha jeṃs bhurūgh èṉbhavariṉ udhdharaviṉ ghīl̤, abhbhodhaiya jharavāgh iḻavarajhar (Rajah Muda) jhārlas bhurūgh (Charles Brooke) èṉbhavarāl ghūḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu.

jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻ uḻḻūrbh bhal̤aṅghuḍhi dhalaivarghaḻil irundhu dherndhu èḍhughghabhbhaḍhḍhaṉar. uḻḻūrbh bhal̤aṅghuḍhi dhalaivarghaḻ jharavāgh irājhjhiyadhdhai nirvaghibhbhadhil jeṃs bhurūghghiṟghu udhava muḍhiyuṃ èṉṟu gharudhabh bhaḍhḍhaṉar.

jharavāgh bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ

bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ (General Council), bhiṉṉar 1903-il mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟamāgha māṟṟaṃ ghaṇḍhadhu. bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ mudhalil bhindhuluvil ghūḍhiyadhu. 1976-il, jharavāgh arajhiyalamaibhbhiṉ dhirudhdhadhdhiṉ mūlaṃ bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟadhdhiṉ bhèyarai mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ (Dewan Undangan Negeri) èṉa māṟṟiṉārghaḻ.

1867-il bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻil aindhu mughghiya bhiridhdhāṉiya adhighārighaḻ irundhaṉar. avarghaḻughghu rājā dhalaivarāgha irundhār. adhdhuḍhaṉ bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻil malāy uṟubhbhiṉarghaḻ; maṟṟuṃ mèlaṉāv (Melanau) uṟubhbhiṉarghaḻ 16 bher irundhaṉar. māniladhdhiṉ maghghaḻdhòghai bhèrughiyadhuṃ jharavāgh bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻiṉ èṇṇighghaiyuṃ adhigharidhdhadhu.

jharavāgh arajhiyalamaibhbhu

1937-il, jhīṉarghaḻuṃ ibhāṉghaḻuṃ uṟubhbhiṉarghaḻāgha jherghghabh bhaḍhḍhaṉar. 1941-āṃ āṇḍhil jharavāghghiṉ arajhiyalamaibhbhu jhaḍhḍhamaṉṟadhdhiṉ mīdhu rājāviṉ mul̤umaiyāṉa adhighāradhdhai muḍhivughghugh ghòṇḍhu varuvadhāgha aṟivighghabhbhaḍhḍhadhu. irubhbhiṉuṃ jabhbhāṉiya āghghiramibhbhu (Japanese Occupation) ghāraṇamāgha adhu niṟaiveṟavillai.

1969-il, jharavāgh mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟadhdhil 48 iḍhaṅghaḻ irundhaṉa. 1985-il 56; 1985-il 62; 2005-il 71 èṉa uyarndhadhu. 2014-il, dhòghudhighaḻiṉ èṇṇighghaiyai 82 āgha uyardhdhuvadhaṟghu or avajharajh jhaḍhḍhaṃ iyaṟṟabhbhaḍhḍhadhu. ibhbhodhu malejhiyāvil adhighamāṉa jhaḍhḍhamaṉṟa iḍhaṅghaḻaigh ghòṇḍha jhaḍhḍhamaṉṟamāghavuṃ viḻaṅghughiṟadhu.

jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟadh dhaghavalghaḻ

jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟaṃ jharavāgh māniladhdhiṟghubh bhòrudhdhamāṉa jhaḍhḍhaṅghaḻai iyaṟṟughiṟadhu. òru varuḍhadhdhiṟghu ghuṟaindha bhaḍhjhaṃ iru amarvughaḻai naḍhadhdha veṇḍhuṃ. òvvor āṇḍhuṃ mārjh maṟṟuṃ aghḍhobhar mādha iṟudhiyil alladhu navaṃbhar mādhadh dhòḍhaghghadhdhil mānila varavu jhèlavu ghaṇaghghaidh dhāghghal jhèyya veṇḍhuṃ.Pengenalan  (in Malay). Dewan Undangan Negeri Sarawak. Retrieved 14 June 2010

arajhiyalamaibhbhujh jhaḍhḍhadhdhiṉbhaḍhi jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ; ghuṟaindhabhaḍhjhaṃ āṟu mādhaṅghaḻughghu òrumuṟai ghūḍhuvadhu avajhiyamāghiṟadhu. dhiṅghaḻ mudhal vèḻḻi varai amarvughaḻ naḍhaibhèṟuṃ. vidhivilaghghāṉa jhūl̤nilaighaḻil, vāra iṟudhiyiluṃ amarvughaḻḍha naḍhadhdhabh bhaḍhalāṃ.

jharavāgh mānila arajhiyalamaibhbhiṉ 13-vadhu bhiriviṉ ghīl̤ jhaḍhḍhamaṉṟaṃ amaighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟaṃ òru nāḍhāḻumaṉṟadhdhaibh bhola iyaṅghughiṟadhu. jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟaṃ, jharavāgh mānilaṃ dhòḍharbhāṉa jhaḍhḍhaṅghaḻai niṟaiveṟṟughiṟadhu. adhaṉ uṟubhbhiṉarghaḻ bhòdhudh dherdhal alladhu iḍhaidh dherdhal mūlamāghadh dherndhèḍhughghabh bhaḍhughiṉṟaṉar.

jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉar urimai

malejhiya arajhiyalamaibhbhu jhaḍhḍhadhdhiṉ ghīl̤, bhòdhubh bhughārghaḻ bhoṉṟa dhaṟbhodhaiya bhirajhjhaṉaighaḻaijh jhudhandhiramāgha vivādhighghajh jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻughghu urimaighaḻ val̤aṅghabhbhaḍhḍhu uḻḻaṉa.

nidhi vijhayaṅghaḻil, mānila arajhāṅghadhdhiṟghu nidhi val̤aṅghuvadhaṟghu mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ òbhbhudhal aḻighghiṟadhu; maṟṟuṃ vari jhèludhdhuvor nalaṉ gharudhi, andha nidhi òdhughghīḍhu muṟaiyāghajh jhèlaviḍhabh bhaḍhuvadhaiyuṃ uṟudhi jhèyghiṟadhu.

òru jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉariṉ bhadhavigh ghālaṃ aindhu āṇḍhughaḻ āghuṃ. òvvor aindhu āṇḍhughaḻughghuṃ òru muṟai jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ ghalaighghabhbhaḍha veṇḍhuṃ.

jharavāgh jhabhānāyaghar

jharavāgh mānila jhaḍhḍhamaṉṟagh ghūḍhḍhaṅghaḻughghu jhabhānāyaghar (Speaker) dhalaimai dhāṅghughiṟār. dhavira vivādhaṅghaḻiṉ bhodhu òl̤uṅghai uṟudhibh bhaḍhudhdhughiṟār. dhaṟjhamayaṃ jibhiès ghūḍhḍhaṇiyiṉ; bhibhibhi ghaḍhjhiyaijh jherndha mughamadhu ajhubhiyā avāṅ nājhar (Mohamad Asfia Awang Nassar) èṉbhavar jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟa jhabhānāyagharāgha uḻḻār.

jhaḍhḍhamaṉṟadhdhil bhèruṃbhāṉmai ādharavaibh bhèṟṟa ghaḍhjhi alladhu ghūḍhḍhaṇi mandhiri bhèjhār dhalaimaiyil mānila arajhāṅghadhdhai amaighghiṟadhu. bhiṉṉar avar mānilajh jhèyaṟghul̤uvai (Majlis Mesyuarat Kerajaan) niyamighghiṟār.

1963-il jharavāgh bhòdhujh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ èṉbhadhu jharavāgh mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ èṉuṃ bhudhiya bhèyaraibh bhèṟṟadhu. andhabh bhudhiya jhaḍhḍhamaṉṟadhdhil mudhalmuṟaiyāghajh jhabhānāyaghar niyamighghabhbhaḍhḍhār. andha mudhal jhabhānāyaghar òru malejhiyadh dhamil̤ar āghuṃ. avariṉ bhèyar ḍhadhdho ḍhāghḍhar murughejhu jhòghghaliṅghaṃ (Dato Dr Murugasu Sockalingam). 1963-āṃ āṇḍhil irundhu 1968-āṃ āṇḍhu varai jharavāgh jhabhānāyagharāghabh bhòṟubhbhu vaghidhdhār.

jharavāgh bhiradhamar

jharavāgh māniladhdhiṉ āḻunar (Governor); yāṅ ḍhi bhèrdhuvā jharavāgh èṉṟu al̤aighghabh bhaḍhughiṟār. adhe neradhdhil arajhāṅghadhdhiṉ nirvāghadh dhalaivar; jharavāgh bhiradhamar èṉṟu al̤aighghabh bhaḍhughiṟār. 2022 mārjh 1-āṃ dhedhi mudhal jharavāghghiṉ mudhalamaijhjhar bhadhavi jharavāgh bhiradhamar (Premier of Sarawak) bhadhavi èṉa māṟṟaṃ ghaṇḍhuḻḻadhu.

jharavāgh nirvāghaṃ

jharavāgh māniladhdhai nirvāghabh bhirivughaḻ (Administrative Divisions) èṉṟuṃ māvaḍhḍhaṅghaḻ (Districts) èṉṟuṃ bhiridhdhu uḻḻārghaḻ. aighghiya irājhjhiyadhdhiṉ vèsḍhmiṉsḍhar nāḍhāḻumaṉṟa amaibhbhu muṟaimaiyaigh ghòṇḍhadhu.

indha amaibhbhu muṟaimai malejhiyāviṉ āraṃbhaghāla mānilajh jhaḍhḍhamaṉṟa amaibhbhaibh bhoṉṟadhāghuṃ. malejhiya arajhiyalamaibhbhiṉ (Malaysian Constitution'') ghīl̤, dhībhaghaṟbha malejhiyā mānilaṅghaḻai viḍha jharavāgh māniladhdhiṟghu adhigha jhuyāḍhjhi uḻḻadhu.

bhirivughaḻ
jharavāgh māniladhdhil uḻḻa bhirivughaḻ:

 bhèdhdhoṅ bhirivu 
 bhindhulu bhirivu 
 ghābhbhiḍh bhirivu 
 ghūjhjhiṅ bhirivu 
 liṃbhāṅ bhirivu 
 miri bhirivu 
 mughghā bhirivu 
 jhamaraghāṉ bhirivu 
 jharighghe bhirivu 
 jhèriyāṉ bhirivu 
 jhibhu bhirivu 
 srī amāṉ bhirivu

jharavāgh jhaḍhḍhamaṉṟaṃ (2021)

meṟghoḻ

meluṃ ghāṇgha
 jhabhā mānila jhaḍhḍhamaṉṟaṃ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
 jharavāgh arajha iṇaiyadhdhaḻaṃ

jharavāghghil arajhiyal
malejhiyāviṉ mānila jhaḍhḍhamaṉṟaṅghaḻ
சரவாக் மாநில சட்டமன்றம்