சிதாமா பிரதேசம் (Sidama Region) கிழக்கு ஆப்பிரிக்காவில் எத்தியோப்பியா நாட்டில் அமைந்த 11 பிரதேசங்களில் ஒன்றாகும்.  இதன் தலைநகரம் அவாஸ்சா நகரம் ஆகும். தெற்குப் பிரதேசத்தின் சில பகுதிகளைக் கொண்டு 18 சூன் 2020 அன்று இப்புதிய சிதாமா பிரதேசம் நிறுவப்பட்டது. சிதாமா இன மக்களின் பெயரால், இப்பிரதேசத்திற்கு சிதாமா பிரதேசம் எனப்பெயராயிற்று. 2017-ஆம் ஆண்டில் சிதாமா பிரதேசத்தின் மக்கள் தொகை ஏறத்தாழ 3.2 மில்லியன் ஆக உள்ளனர். இப்பிரதேசத்தில் சிதாமா மொழி,  குஷிதிக் மொழிகள் பேசப்படுகிறது.

அமைவிடம்
சிதாமா பிரதேசத்தின் மேற்கில் தெற்குப் பிரதேசம், பிற திசைகளில் ஒரோமியா பிரதேசம் சூழ்ந்துள்ளது.

புவியியல் 
சிதாமா பிரதேசம் அபயா ஏரிக்கு வடகிழக்கிலும் மற்றும் அவசா ஏரிக்கு தென்கிழக்கிலும் அமைந்துள்ளது. இதன் மேற்கில் பாயும் பைலேட் ஆறு, கிழக்கில் ஒரோமியா பிரதேசத்தை, சிதாமா பிரதேசத்தை பிரிக்கிறது. வடக்கில் பாயும் திக்கூர் நுவா ஆறு பாய்வதால், சிதாமா பிரதேசம் வளமாக உள்ளது.

மக்கள் தொகை பரம்பல் 
2007-ஆம் மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின் படி, 6,538.17 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவும், 592,539 குடியிருப்புகளும் கொண்ட சிதாமா பிரதேசத்தின் மக்கள் தொகை  29,54,136. அதில் ஆண்கள்  14,91,248 மற்றும் பெண்கள் 1,462,888 உள்ளனர். மக்கள் தொகை அடர்த்தி 451.83 ஆக உள்ளது. 5.51% மக்கள் நகர்புறங்களில் வாழ்கின்றனர். 

சிதாமா பிரதேசத்தில் சிதாமா இன மக்கள்  93.01%, ஒரோமொ மக்கள் 2.53% மற்றும் அம்மாரா மக்கள்  1.91%, பிற இன மக்கள்  2.55%  வாழ்கின்றனர். சிதாமா மொழி 94.23%, அம்மாரா மொழி 2.14% மற்றும் ஒரோமோ மொழி 2.07% மக்களும் பேசுகின்றனர்.

சிதாமா பிரதேசத்தில் சீர்திருத்த கிறித்தவர்கள் 84.38%, பழமைவாத கிறித்துவர்கள் 3.35%, கத்தோலிக்க கிறித்தவர்கள் 3.01%, இசுலாமியர்கள் 4.62% மற்றும் தொல்குடி சமயத்தினர் 2.27% ஆக உள்ளனர்.

மாவட்டங்கள்
 அலெதா சுக்கோ மாவட்டம் 
 அலெதா வென்டொ மாவட்டம் 
அர்பெகொனா மாவட்டம் 
 அரோரெசா 
 அவாஸ்சா ஜுரியா 
 பென்சா  
 பொனா ஜுரியா  
 போரிச்சா 
 புர்சா 
 ஷெரெ 
 தலே
 தாரா  
கோர்ச்சே  
அவாஸ்சா 
 ஹுலா 
 லோகோ அபயா 
 மால்கா  
 செபெதினோ 
 வென்சோ 
 வென்தோ கெனெட்

பொருளாதாரம்
சிதாமா பிரதேசத்தின் முதன்மைப் பொருளாதாரம் வேளாண்மை பயிர்கள் ஆகும். இப்பிரதேசத்தில் காபித் தோட்டங்கள் அதிகம் உள்ளது. உலகின் சிறந்த காபிக் கொட்டைகள் இப்பிரதேசத்திலிருந்து ஏற்றுமதியாகிறது.

எத்தியோப்பியாவின் பிரதேசங்கள்
திக்ரே பிரதேசம்
 அபார் பிரதேசம்
 அம்மாரா பிரதேசம்
 சோமாலிப் பிரதேசம்
 ஒரோமியா பிரதேசம்
 தெற்குப் பிரதேசம்
 தென்மேற்குப் பிரதேசம்
கம்பேலா பிரதேசம்
பெனிசாங்குல்-குமுஸ் பிரதேசம்
அராரி பிரதேசம்

எத்தியோப்பிய நகரங்கள்
 அடிஸ் அபாபா
 மெக்கல்லே
 பகிர் தர்
 திரே தாவா

இதனையும் காண்க
 திக்ரே மாகாணம்
 திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணி
 தக்கீசு ஆறு
 அக்சும் பேரரசு
 எத்தியோப்பிய உள்நாட்டுப் போர் - (1974 - 1980)
 எத்தியோப்பியா உள்நாட்டுப் போர் (2020-தற்போது வரை)

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்
 Sidama Regional Communication Bureau

எத்தியோப்பியா
எத்தியோப்பியாவின் புவியியல்
எத்தியோப்பியா பிரதேசங்கள்
jhidhāmā bhiradhejhaṃ (Sidama Region) ghil̤aghghu ābhbhirighghāvil èdhdhiyobhbhiyā nāḍhḍhil amaindha 11 bhiradhejhaṅghaḻil òṉṟāghuṃ.  idhaṉ dhalainagharaṃ avāsjhā nagharaṃ āghuṃ. dhèṟghubh bhiradhejhadhdhiṉ jhila bhaghudhighaḻaigh ghòṇḍhu 18 jhūṉ 2020 aṉṟu ibhbhudhiya jhidhāmā bhiradhejhaṃ niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. jhidhāmā iṉa maghghaḻiṉ bhèyarāl, ibhbhiradhejhadhdhiṟghu jhidhāmā bhiradhejhaṃ èṉabhbhèyarāyiṟṟu. 2017-āṃ āṇḍhil jhidhāmā bhiradhejhadhdhiṉ maghghaḻ dhòghai eṟadhdhāl̤a 3.2 milliyaṉ āgha uḻḻaṉar. ibhbhiradhejhadhdhil jhidhāmā mòl̤i,  ghuṣidhigh mòl̤ighaḻ bhejhabhbhaḍhughiṟadhu.

amaiviḍhaṃ
jhidhāmā bhiradhejhadhdhiṉ meṟghil dhèṟghubh bhiradhejhaṃ, bhiṟa dhijhaighaḻil òromiyā bhiradhejhaṃ jhūl̤ndhuḻḻadhu.

bhuviyiyal 
jhidhāmā bhiradhejhaṃ abhayā erighghu vaḍhaghil̤aghghiluṃ maṟṟuṃ avajhā erighghu dhèṉghil̤aghghiluṃ amaindhuḻḻadhu. idhaṉ meṟghil bhāyuṃ bhaileḍh āṟu, ghil̤aghghil òromiyā bhiradhejhadhdhai, jhidhāmā bhiradhejhadhdhai bhirighghiṟadhu. vaḍhaghghil bhāyuṃ dhighghūr nuvā āṟu bhāyvadhāl, jhidhāmā bhiradhejhaṃ vaḻamāgha uḻḻadhu.

maghghaḻ dhòghai bharaṃbhal 
2007-āṃ maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhiṉ bhaḍhi, 6,538.17 jhadhura ghilo mīḍhḍhar bharabhbhaḻavuṃ, 592,539 ghuḍhiyirubhbhughaḻuṃ ghòṇḍha jhidhāmā bhiradhejhadhdhiṉ maghghaḻ dhòghai  29,54,136. adhil āṇghaḻ  14,91,248 maṟṟuṃ bhèṇghaḻ 1,462,888 uḻḻaṉar. maghghaḻ dhòghai aḍhardhdhi 451.83 āgha uḻḻadhu. 5.51% maghghaḻ nagharbhuṟaṅghaḻil vāl̤ghiṉṟaṉar. 

jhidhāmā bhiradhejhadhdhil jhidhāmā iṉa maghghaḻ  93.01%, òromò maghghaḻ 2.53% maṟṟuṃ aṃmārā maghghaḻ  1.91%, bhiṟa iṉa maghghaḻ  2.55%  vāl̤ghiṉṟaṉar. jhidhāmā mòl̤i 94.23%, aṃmārā mòl̤i 2.14% maṟṟuṃ òromo mòl̤i 2.07% maghghaḻuṃ bhejhughiṉṟaṉar.

jhidhāmā bhiradhejhadhdhil jhīrdhirudhdha ghiṟidhdhavarghaḻ 84.38%, bhal̤amaivādha ghiṟidhdhuvarghaḻ 3.35%, ghadhdholighgha ghiṟidhdhavarghaḻ 3.01%, ijhulāmiyarghaḻ 4.62% maṟṟuṃ dhòlghuḍhi jhamayadhdhiṉar 2.27% āgha uḻḻaṉar.

māvaḍhḍhaṅghaḻ
 alèdhā jhughgho māvaḍhḍhaṃ 
 alèdhā vèṉḍhò māvaḍhḍhaṃ 
arbhèghòṉā māvaḍhḍhaṃ 
 arorèjhā 
 avāsjhā juriyā 
 bhèṉjhā  
 bhòṉā juriyā  
 bhorijhjhā 
 bhurjhā 
 ṣèrè 
 dhale
 dhārā  
ghorjhjhe  
avāsjhā 
 hulā 
 logho abhayā 
 mālghā  
 jhèbhèdhiṉo 
 vèṉjho 
 vèṉdho ghèṉèḍh

bhòruḻādhāraṃ
jhidhāmā bhiradhejhadhdhiṉ mudhaṉmaibh bhòruḻādhāraṃ veḻāṇmai bhayirghaḻ āghuṃ. ibhbhiradhejhadhdhil ghābhidh dhoḍhḍhaṅghaḻ adhighaṃ uḻḻadhu. ulaghiṉ jhiṟandha ghābhigh ghòḍhḍhaighaḻ ibhbhiradhejhadhdhilirundhu eṟṟumadhiyāghiṟadhu.

èdhdhiyobhbhiyāviṉ bhiradhejhaṅghaḻ
dhighre bhiradhejhaṃ
 abhār bhiradhejhaṃ
 aṃmārā bhiradhejhaṃ
 jhomālibh bhiradhejhaṃ
 òromiyā bhiradhejhaṃ
 dhèṟghubh bhiradhejhaṃ
 dhèṉmeṟghubh bhiradhejhaṃ
ghaṃbhelā bhiradhejhaṃ
bhèṉijhāṅghul-ghumus bhiradhejhaṃ
arāri bhiradhejhaṃ

èdhdhiyobhbhiya nagharaṅghaḻ
 aḍhis abhābhā
 mèghghalle
 bhaghir dhar
 dhire dhāvā

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 dhighre māghāṇaṃ
 dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇi
 dhaghghījhu āṟu
 aghjhuṃ bherarajhu
 èdhdhiyobhbhiya uḻnāḍhḍhubh bhor - (1974 - 1980)
 èdhdhiyobhbhiyā uḻnāḍhḍhubh bhor (2020-dhaṟbhodhu varai)

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
 Sidama Regional Communication Bureau

èdhdhiyobhbhiyā
èdhdhiyobhbhiyāviṉ bhuviyiyal
èdhdhiyobhbhiyā bhiradhejhaṅghaḻ
சிதாமா பிரதேசம்