கோசலா தேவி, மகதப் பேரரசின் அரசியாக பிம்பிசார பேரரசரின் (கிமு 558-491) முதல் மனைவியாக இருந்துள்ளார். கோசல அரசாங்கத்தின் காசியின் இளவரசியாகப் பிறந்த இவர் பிரசேனஜித் மன்னரின் சகோதரி ஆவார். இவருடைய இயற்பெயர் பத்ரா-ஸ்ரீ என்பதாகும்.

வாழ்க்கை 
கோசல மன்னன் மஹா-கோசலனுக்கு மகளாகப் பிறந்தவர் கோசல தேவி. அமகா கோசலனுக்கு பின்பாக மன்னனாக பொறுப்பேற்ற பிரசேனஜித்தின் சகோதரியுமாவார். பிம்பிசார மன்னனை மணந்து. அதற்க்கு வரதட்சணையாக காசி  நகரத்தையே கொண்டுவந்து.  அவனுடைய முதன்மை ராணியானாள். அதன்படி மகதப் பேரரசின் அரசியாகவும் ஆனார்.

பிம்பிசாரருக்கும் கோசாலைக்கும் பிறந்தவர் தான்அஜாதசத்ரு என பௌத்த புராணக்கதைகள் சொல்லுகின்றன. ஆனால்   ஜெயின் பாரம்பரியமோ அஜாதசத்ருவை பிம்பிசாரரின் இரண்டாவது மனைவியான செல்லனாவின் மகனாக சொல்லிவருகிறது .  பசேனடியின் (பிரசென்ஜித்) மகளும், கோசலையின் மருமகளுமான, இளவரசி வஜிரா, அஜாதசத்ருவுக்கு திருமணம் செய்து வைக்கப்பட்டாள். 

தனது கணவர் பிம்பிசரர்,  இத்தம்பதியரின் சொந்த மகனான அஜாதசத்ருவின் கைகளாலேயே இறப்புண்டதால் மனமுடைந்து, பேரரசி கோசலா தேவி அவரது கணவர் மீது கொண்ட அன்பினாலும்  துக்கத்தினாலும் சதியை ஏற்று இறந்ததாகக் கூறப்படுகிறது. அஜாதசத்ரு பின்னர் காசி மீது படையெடுத்தார்.

மேற்கோள்கள்

குறிப்புகள்

ஆதாரங்கள் 

 
இந்தியப் பௌத்தர்கள்
அரியங்கா வம்சம்
ghojhalā dhevi, maghadhabh bherarajhiṉ arajhiyāgha bhiṃbhijhāra bherarajhariṉ (ghimu 558-491) mudhal maṉaiviyāgha irundhuḻḻār. ghojhala arajhāṅghadhdhiṉ ghājhiyiṉ iḻavarajhiyāghabh bhiṟandha ivar bhirajheṉajidh maṉṉariṉ jhaghodhari āvār. ivaruḍhaiya iyaṟbhèyar bhadhrā-srī èṉbhadhāghuṃ.

vāl̤ghghai 
ghojhala maṉṉaṉ mahā-ghojhalaṉughghu maghaḻāghabh bhiṟandhavar ghojhala dhevi. amaghā ghojhalaṉughghu bhiṉbhāgha maṉṉaṉāgha bhòṟubhbheṟṟa bhirajheṉajidhdhiṉ jhaghodhariyumāvār. bhiṃbhijhāra maṉṉaṉai maṇandhu. adhaṟghghu varadhaḍhjhaṇaiyāgha ghājhi  nagharadhdhaiye ghòṇḍhuvandhu.  avaṉuḍhaiya mudhaṉmai rāṇiyāṉāḻ. adhaṉbhaḍhi maghadhabh bherarajhiṉ arajhiyāghavuṃ āṉār.

bhiṃbhijhārarughghuṃ ghojhālaighghuṃ bhiṟandhavar dhāṉajādhajhadhru èṉa bhaudhdha bhurāṇaghghadhaighaḻ jhòllughiṉṟaṉa. āṉāl   jèyiṉ bhāraṃbhariyamo ajādhajhadhruvai bhiṃbhijhārariṉ iraṇḍhāvadhu maṉaiviyāṉa jhèllaṉāviṉ maghaṉāgha jhòllivarughiṟadhu .  bhajheṉaḍhiyiṉ (bhirajhèṉjidh) maghaḻuṃ, ghojhalaiyiṉ marumaghaḻumāṉa, iḻavarajhi vajirā, ajādhajhadhruvughghu dhirumaṇaṃ jhèydhu vaighghabhbhaḍhḍhāḻ. 

dhaṉadhu ghaṇavar bhiṃbhijharar,  idhdhaṃbhadhiyariṉ jhòndha maghaṉāṉa ajādhajhadhruviṉ ghaighaḻāleye iṟabhbhuṇḍhadhāl maṉamuḍhaindhu, bherarajhi ghojhalā dhevi avaradhu ghaṇavar mīdhu ghòṇḍha aṉbhiṉāluṃ  dhughghadhdhiṉāluṃ jhadhiyai eṟṟu iṟandhadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. ajādhajhadhru bhiṉṉar ghājhi mīdhu bhaḍhaiyèḍhudhdhār.

meṟghoḻghaḻ

ghuṟibhbhughaḻ

ādhāraṅghaḻ 

 
indhiyabh bhaudhdharghaḻ
ariyaṅghā vaṃjhaṃ
கோசலா தேவி