ஆயிசா குலாலை வசீர் (Ayesha Gulalai Wazir) பாக்கித்தான் அரசியல்வாதி ஆவார். இவர் 2013 முதல் மே 2018 வரை பாக்கித்தானின் தேசிய சட்டமன்ற உறுப்பினராக இருந்தார். இவர், பாக்கித்தானின் சுவர்ப்பந்து வீரரான மரியா தூர்பகை வசீரின் சகோதரியாவார்.

ஆரம்பகால வாழ்க்கையும் கல்வியும் 
ஆயிசா குலாலை, பாக்கித்தானின் கைபர் பக்துன்வா மாகாணத்தின் பன்னு மாவட்டத்தில் பிறந்தார். பின்னர், பெசாவர் பல்கலைக்கழகத்தில் முதுகலைப் பட்டம் பெற்றார். பட்டம் பெற்ற பிறகு, இவர் சிலகாலம் ஒரு பத்திரிகையாளராகப் பணிபுரிந்தார். முதலில் பெசாவரின் பாக்கித்தான் தொலைக்காட்சியிலும், பின்னர் நியூஸ் இன்டர்நேஷனல் நிறுவனத்தில் பஷ்தூ மொழிச் செய்தித் தொகுப்பாளராக பணியாற்றினார்.

அரசியல் வாழ்க்கை 
பன்னு மாவட்டத்திலிருந்து ஒரு மனித உரிமை ஆர்வலராக தனது அரசியல் வாழ்க்கையைத் தொடங்கினார். இவர் பாக்கித்தான் மக்கள் கட்சி நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்கள் கட்சியின் நடுவண் நிர்வாகத்தில் பழங்குடிப் பகுதிகளின் பெண்கள் பிரிவின் ஒருங்கிணைப்பாளராக  இருந்தார். இவர் அனைத்து பாக்கித்தான் முஸ்லிம் லீக்கின் உறுப்பினராகவும் இருந்தார்.  பிபிபிபி தேசிய சட்டமன்றத் தேர்தலில் போட்டியிட 2008 பாக்கித்தான் பொதுத் தேர்தலில் இவருக்கு கட்சி வாய்ப்பு  வழங்குவதாக பரிசீலித்தது என கூறப்பட்டது. ஆனால் வயது பிரச்சினை காரணமாக இவரால போட்டியிட முடியவில்லை.

தேசிய சட்டமன்றத்திற்கு தேர்ந்தெடுக்கப்படுதல் 
2012 இல், இவர் பாக்கித்தான் தெஹரீக்-எ-இன்சாஃப்  கட்சியில் சேர்ந்தார். and was nominated as a member of the PTI central committee.  பின்னர் கட்சியின் மத்திய குழுவின் உறுப்பினராக நியமிக்கப்பட்டார். 2013 பாக்கித்தான் பொதுத் தேர்தலில் நடுவண் நிர்வாகத்தில் பழங்குடிப் பகுதிகளிலிருந்து பெண்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்ட இடத்தில் பாக்கித்தான் தெஹரீக்-எ-இன்சாஃப் கட்சி வேட்பாளராக பாக்கித்தானின் தேசிய சட்டமன்றத்திற்கு வசீர் மறைமுகமாக தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். இவர் நடுவண் நிர்வாகத்தில் பழங்குடிப் பகுதிகளின் முதல் தேசிய சட்டமன்ற உறுப்பினராகவும், நாடாளுமன்றத்தின் இளைய உறுப்பினர்களில் ஒருவராகவும் ஆனார்.

புதிய கட்சித் தொடக்கம் 
2017 ஆகத்தில் பாக்கித்தான் தெஹரீக்-எ-இன்சாஃப் கட்சியிலிருந்து விலகினார். கட்சி பெண்களுக்கு மரியாதை மற்றும் கௌரவத்திற்கு உத்தரவாதம் அளிக்கவில்லை என்று குற்றம் சாட்டினார். அக்டோபர் 2013இல் தனக்கு அனுப்பப்பட்ட தவறான குறுஞ்செய்திகளுக்கு இம்ரான் கான் மீது இவர் குற்றம் சாட்டியுள்ளார்  மேலும் தேசிய சட்டமன்றத்தில் இருந்து விலகவும் இவர் மறுத்துவிட்டார்.

பிப்ரவரி 2018 இல், இவர் பாக்கித்தான் தெஹரீக்-எ-இன்சாஃப் (குலாலாய்) (பிடிஐ-ஜி), என்ற தனது சொந்த கட்சியை பாக்கித்தான் தெஹரீக்-எ-இன்சாஃப் கட்சியின் ஒரு பிரிவாக தொடங்கினார். பாக்கித்தானின் தேர்தல் ஆணையம் இந்த ராக்கெட் சின்னத்தை இவரது கட்சிக்கு தேர்தல் அடையாளமாக ஒதுக்கியது. கட்சி மக்களாட்சியின் வடிவத்தை ஆதரிக்கிறது.

2018 பாக்கித்தான் பொதுத் தேர்தலுக்கு, இவரது கட்சி நான்கு திருநங்கைகளுக்கு தேர்தலில் போட்டியிட வாய்ப்பு  வழங்கியது.

2018 தேர்தல் 
என்ஏ-25 (நௌசீரா-I) தொகுதியிலிருந்து பாக்கித்தான் தெஹரீக்-எ-இன்சாஃப் (குலாலாய்) கட்சியின் வேட்பாளராக வசீர் தேசிய சட்டமன்றத் தொகுதிக்கு போட்டியிட்டார். தொகுதி என்ஏ-53 (இஸ்லாமாபாத்- II), தொகுதி என்ஏ-161 (லோத்ரன்n-II) , 2018 பாக்கித்தான் பொதுத் தேர்தலில் என்ஏ-231 (சுஜாவால்) ஆகிய தொகுதியில் போட்டியிட்ட கட்சி என்ஏ-231 (சுஜாவால்)  மட்டும் வெற்றிபெற்றது. பிற இடங்களில் தோல்வியடைந்தது.

மே 2019 இல், குலாலாய் அவரது கட்சியை (பிபிபி) பிடிஐ-ஜி உடன் இணைக்குமாறு பிலாவல் பூட்டோ சர்தாரியிடம் கேட்டார். ஏனெனில் அது ஏற்கனவே ஒரு மாகாணத்தில் மட்டும் செல்வாக்கு கொண்டிருந்தது.

2018 பொதுத் தேர்தலில், பிடிஐ-ஜி தேசிய சட்டமன்றத்தில் 4.130 வாக்குகளையும், மாகாண சபையில் 1,235 வாக்குகளையும் மட்டுமே பெற முடிந்தது. கட்சியின் வேட்பாளர்கள் யாரும் எந்த தொகுதியிலும் வெற்றி பெற முடியவில்லை.

சான்றுகள் 

வாழும் நபர்கள்
āyijhā ghulālai vajhīr (Ayesha Gulalai Wazir) bhāghghidhdhāṉ arajhiyalvādhi āvār. ivar 2013 mudhal me 2018 varai bhāghghidhdhāṉiṉ dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarāgha irundhār. ivar, bhāghghidhdhāṉiṉ jhuvarbhbhandhu vīrarāṉa mariyā dhūrbhaghai vajhīriṉ jhaghodhariyāvār.

āraṃbhaghāla vāl̤ghghaiyuṃ ghalviyuṃ 
āyijhā ghulālai, bhāghghidhdhāṉiṉ ghaibhar bhaghdhuṉvā māghāṇadhdhiṉ bhaṉṉu māvaḍhḍhadhdhil bhiṟandhār. bhiṉṉar, bhèjhāvar bhalghalaighghal̤aghadhdhil mudhughalaibh bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār. bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟa bhiṟaghu, ivar jhilaghālaṃ òru bhadhdhirighaiyāḻarāghabh bhaṇibhurindhār. mudhalil bhèjhāvariṉ bhāghghidhdhāṉ dhòlaighghāḍhjhiyiluṃ, bhiṉṉar niyūs iṉḍharneṣaṉal niṟuvaṉadhdhil bhaṣdhū mòl̤ijh jhèydhidh dhòghubhbhāḻarāgha bhaṇiyāṟṟiṉār.

arajhiyal vāl̤ghghai 
bhaṉṉu māvaḍhḍhadhdhilirundhu òru maṉidha urimai ārvalarāgha dhaṉadhu arajhiyal vāl̤ghghaiyaidh dhòḍhaṅghiṉār. ivar bhāghghidhdhāṉ maghghaḻ ghaḍhjhi nāḍhāḻumaṉṟa uṟubhbhiṉarghaḻ ghaḍhjhiyiṉ naḍhuvaṇ nirvāghadhdhil bhal̤aṅghuḍhibh bhaghudhighaḻiṉ bhèṇghaḻ bhiriviṉ òruṅghiṇaibhbhāḻarāgha  irundhār. ivar aṉaidhdhu bhāghghidhdhāṉ musliṃ līghghiṉ uṟubhbhiṉarāghavuṃ irundhār.  bhibhibhibhi dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟadh dherdhalil bhoḍhḍhiyiḍha 2008 bhāghghidhdhāṉ bhòdhudh dherdhalil ivarughghu ghaḍhjhi vāybhbhu  val̤aṅghuvadhāgha bharijhīlidhdhadhu èṉa ghūṟabhbhaḍhḍhadhu. āṉāl vayadhu bhirajhjhiṉai ghāraṇamāgha ivarāla bhoḍhḍhiyiḍha muḍhiyavillai.

dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟadhdhiṟghu dherndhèḍhughghabhbhaḍhudhal 
2012 il, ivar bhāghghidhdhāṉ dhèharīgh-è-iṉjhāf  ghaḍhjhiyil jherndhār. and was nominated as a member of the PTI central committee.  bhiṉṉar ghaḍhjhiyiṉ madhdhiya ghul̤uviṉ uṟubhbhiṉarāgha niyamighghabhbhaḍhḍhār. 2013 bhāghghidhdhāṉ bhòdhudh dherdhalil naḍhuvaṇ nirvāghadhdhil bhal̤aṅghuḍhibh bhaghudhighaḻilirundhu bhèṇghaḻughghu òdhughghabhbhaḍhḍha iḍhadhdhil bhāghghidhdhāṉ dhèharīgh-è-iṉjhāf ghaḍhjhi veḍhbhāḻarāgha bhāghghidhdhāṉiṉ dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟadhdhiṟghu vajhīr maṟaimughamāgha dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār. ivar naḍhuvaṇ nirvāghadhdhil bhal̤aṅghuḍhibh bhaghudhighaḻiṉ mudhal dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarāghavuṃ, nāḍhāḻumaṉṟadhdhiṉ iḻaiya uṟubhbhiṉarghaḻil òruvarāghavuṃ āṉār.

bhudhiya ghaḍhjhidh dhòḍhaghghaṃ 
2017 āghadhdhil bhāghghidhdhāṉ dhèharīgh-è-iṉjhāf ghaḍhjhiyilirundhu vilaghiṉār. ghaḍhjhi bhèṇghaḻughghu mariyādhai maṟṟuṃ ghauravadhdhiṟghu udhdharavādhaṃ aḻighghavillai èṉṟu ghuṟṟaṃ jhāḍhḍhiṉār. aghḍhobhar 2013il dhaṉaghghu aṉubhbhabhbhaḍhḍha dhavaṟāṉa ghuṟuñjhèydhighaḻughghu iṃrāṉ ghāṉ mīdhu ivar ghuṟṟaṃ jhāḍhḍhiyuḻḻār  meluṃ dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟadhdhil irundhu vilaghavuṃ ivar maṟudhdhuviḍhḍhār.

bhibhravari 2018 il, ivar bhāghghidhdhāṉ dhèharīgh-è-iṉjhāf (ghulālāy) (bhiḍhiai-ji), èṉṟa dhaṉadhu jhòndha ghaḍhjhiyai bhāghghidhdhāṉ dhèharīgh-è-iṉjhāf ghaḍhjhiyiṉ òru bhirivāgha dhòḍhaṅghiṉār. bhāghghidhdhāṉiṉ dherdhal āṇaiyaṃ indha rāghghèḍh jhiṉṉadhdhai ivaradhu ghaḍhjhighghu dherdhal aḍhaiyāḻamāgha òdhughghiyadhu. ghaḍhjhi maghghaḻāḍhjhiyiṉ vaḍhivadhdhai ādharighghiṟadhu.

2018 bhāghghidhdhāṉ bhòdhudh dherdhalughghu, ivaradhu ghaḍhjhi nāṉghu dhirunaṅghaighaḻughghu dherdhalil bhoḍhḍhiyiḍha vāybhbhu  val̤aṅghiyadhu.

2018 dherdhal 
èṉe-25 (naujhīrā-I) dhòghudhiyilirundhu bhāghghidhdhāṉ dhèharīgh-è-iṉjhāf (ghulālāy) ghaḍhjhiyiṉ veḍhbhāḻarāgha vajhīr dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟadh dhòghudhighghu bhoḍhḍhiyiḍhḍhār. dhòghudhi èṉe-53 (islāmābhādh- II), dhòghudhi èṉe-161 (lodhraṉn-II) , 2018 bhāghghidhdhāṉ bhòdhudh dherdhalil èṉe-231 (jhujāvāl) āghiya dhòghudhiyil bhoḍhḍhiyiḍhḍha ghaḍhjhi èṉe-231 (jhujāvāl)  maḍhḍhuṃ vèṟṟibhèṟṟadhu. bhiṟa iḍhaṅghaḻil dholviyaḍhaindhadhu.

me 2019 il, ghulālāy avaradhu ghaḍhjhiyai (bhibhibhi) bhiḍhiai-ji uḍhaṉ iṇaighghumāṟu bhilāval bhūḍhḍho jhardhāriyiḍhaṃ gheḍhḍhār. eṉèṉil adhu eṟghaṉave òru māghāṇadhdhil maḍhḍhuṃ jhèlvāghghu ghòṇḍhirundhadhu.

2018 bhòdhudh dherdhalil, bhiḍhiai-ji dhejhiya jhaḍhḍhamaṉṟadhdhil 4.130 vāghghughaḻaiyuṃ, māghāṇa jhabhaiyil 1,235 vāghghughaḻaiyuṃ maḍhḍhume bhèṟa muḍhindhadhu. ghaḍhjhiyiṉ veḍhbhāḻarghaḻ yāruṃ èndha dhòghudhiyiluṃ vèṟṟi bhèṟa muḍhiyavillai.

jhāṉṟughaḻ 

vāl̤uṃ nabharghaḻ
ஆயிசா குலாலை வசீர்