திரிபுரி நடனம் (Tripuri) என்பது ( திப்ரா அல்லது திப்பெரா) வடகிழக்கு இந்தியாவில் திரிபுரா மாநிலத்தின் அசல் குடியிருப்பாளர்களின் நடனமாகும். 1949இல் இராச்சியம் இந்திய ஒன்றியத்தில் சேரும் வரை திரிபுரி மக்கள் 1400 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக திர்புரா மாநிலத்தை ஆட்சி செய்தனர். திரிபுரா மாநிலத்தின் முழு பழங்குடி மக்களிடமும் முக்கியப் பிரிவாக திரிபுரி உள்ளது.

திரிபுரிகளின் முக்கியமான நடனங்கள்:

 கோரியா நடனம்
 ஹுக் கைமானி நடனம்
 லெபாங் புமானி நடனம்
 ஹோஜகிரி நடனம்
 உவா மூங்கில் நடனம்

கோரியா நடனம் 
திரிபுரிகளின் வாழ்க்கையும் கலாச்சாரமும் ஜும் (குறைத்தல் மற்றும் எரித்தல்) சாகுபடியைச் சுற்றியே வருகிறது. (இது முதலில் மரங்கள் மற்றும் தாவரங்களை அழித்து, பின்னர் அவற்றை எரிப்பதன் மூலம் பயிர்களை வளர்க்கும் செயல்முறையாகும்) ஜுமுக்கு தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட ஒரு நிலத்தில் விதைகளை விதைப்பது ஏப்ரல் நடுப்பகுதியில் முடிந்ததும், அவர்கள் மகிழ்ச்சியான அறுவடைக்காக 'கோரியா' கடவுளிடம் பிரார்த்தனை செய்கிறார்கள். கோரியா பூஜையுடன் இணைக்கப்பட்ட கொண்டாட்டங்கள் ஏழு நாட்கள் தொடர்கின்றன. அவர்கள் தங்கள் அன்பான தெய்வத்தை பாடல் மற்றும் நடனம் மூலம் மகிழ்விக்க முற்படுகிறார்கள்.

லெபாங் புமானி நடனம் 
கோரியா திருவிழா முடிந்ததும், திரிபுரிகளுக்கு பருவமழைக்காக காத்திருக்க நேரம் இருக்கிறது. இந்த காலகட்டத்தில், 'லெபாங் ' என்று அழைக்கப்படும் அழகான வண்ணமயமான பூச்சிகளுக்காக அனைவரும் மலைச் சரிவுகளை பார்வையிடச் செல்வார்கள். பூச்சிகளின் வருடாந்திர வருகை பழங்குடி இளைஞர்களை மகிழ்ச்சியில் ஈடுபடுத்துகிறது. ஆண்கள் தங்கள் கையில் இரண்டு மூங்கில் சில்லுகளின் உதவியுடன் ஒரு விசித்திரமான தாள ஒலி எழுப்புகையில், பெண்கள் லெபாங் எனப்படும் இந்த பூச்சிகளைப் பிடிக்க மலை சரிவுகளைத் தாண்டி ஓடுகிறார்கள். மூங்கில் சில்லுகள் உருவாக்கிய ஒலியின் தாளம் பூச்சிகளை அவற்றின் மறைவிடங்களிலிருந்து ஈர்க்கிறது. எனவே, பெண்கள் அவற்றைப் பிடிக்கிறார்கள். கால மாற்றத்துடன் மலை சரிவுகளில் ஜும்கள் படிப்படியாக குறைந்து வருகிறது. ஆனால் ஜும் சுற்றிலும் மையமாக வளர்ந்த கலாச்சார வாழ்க்கை சமூகத்தில் ஆழமாக ஆராய்ந்தது. இன்றைய பழங்குடியினர் நினைவாற்றலைப் போற்றி, புதையலாகப் பாதுகாக்கும் வாழ்க்கையை நினைவூட்டுவதாக இது மாநிலத்தின் மலைகளிலும் கதைகளிலும் இன்றும் உள்ளது. இரண்டு நடனங்களிலும் காம் மற்றும் சுமு (புல்லாங்குழல்) போன்ற இசைக்கருவிகளை வாசிப்பார்கள். சரிந்தா, மூங்கில் மற்றும் மூங்கில் சிலம்பால் செய்யப்பட்ட லெபாங் போன்ற இசைக்கருவிகளைப் பயன்படுத்துகிறார். திரிபுரி பெண்கள் பொதுவாக நாணயத்துடன் வெள்ளியால் செய்யப்பட்ட சங்கிலி, வெண்கலத்தால் செய்யப்பட்ட பூர்வீக ஆபரணங்களான வெள்ளியால் செய்யப்பட்ட வளையல், காது மற்றும் மூக்குத்திகளை அணிவார்கள். அவர்கள் மலர்களை ஆபரணங்களாகவும் விரும்புகிறார்கள்.

வெளி இணைப்புகள் 
 AOfficial website of Government of Tripura 
 Tripurainfo.com

நடன வகைகள்
இந்திய நடனங்கள்
இந்திய நாட்டுப்புற நடனங்கள்
dhiribhuri naḍhaṉaṃ (Tripuri) èṉbhadhu ( dhibhrā alladhu dhibhbhèrā) vaḍhaghil̤aghghu indhiyāvil dhiribhurā māniladhdhiṉ ajhal ghuḍhiyirubhbhāḻarghaḻiṉ naḍhaṉamāghuṃ. 1949il irājhjhiyaṃ indhiya òṉṟiyadhdhil jheruṃ varai dhiribhuri maghghaḻ 1400 āṇḍhughaḻughghuṃ melāgha dhirbhurā māniladhdhai āḍhjhi jhèydhaṉar. dhiribhurā māniladhdhiṉ mul̤u bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻiḍhamuṃ mughghiyabh bhirivāgha dhiribhuri uḻḻadhu.

dhiribhurighaḻiṉ mughghiyamāṉa naḍhaṉaṅghaḻ:

 ghoriyā naḍhaṉaṃ
 hugh ghaimāṉi naḍhaṉaṃ
 lèbhāṅ bhumāṉi naḍhaṉaṃ
 hojaghiri naḍhaṉaṃ
 uvā mūṅghil naḍhaṉaṃ

ghoriyā naḍhaṉaṃ 
dhiribhurighaḻiṉ vāl̤ghghaiyuṃ ghalājhjhāramuṃ juṃ (ghuṟaidhdhal maṟṟuṃ èridhdhal) jhāghubhaḍhiyaijh jhuṟṟiye varughiṟadhu. (idhu mudhalil maraṅghaḻ maṟṟuṃ dhāvaraṅghaḻai al̤idhdhu, bhiṉṉar avaṟṟai èribhbhadhaṉ mūlaṃ bhayirghaḻai vaḻarghghuṃ jhèyalmuṟaiyāghuṃ) jumughghu dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍha òru niladhdhil vidhaighaḻai vidhaibhbhadhu ebhral naḍhubhbhaghudhiyil muḍhindhadhuṃ, avarghaḻ maghil̤jhjhiyāṉa aṟuvaḍhaighghāgha 'ghoriyā' ghaḍhavuḻiḍhaṃ bhirārdhdhaṉai jhèyghiṟārghaḻ. ghoriyā bhūjaiyuḍhaṉ iṇaighghabhbhaḍhḍha ghòṇḍhāḍhḍhaṅghaḻ el̤u nāḍhghaḻ dhòḍharghiṉṟaṉa. avarghaḻ dhaṅghaḻ aṉbhāṉa dhèyvadhdhai bhāḍhal maṟṟuṃ naḍhaṉaṃ mūlaṃ maghil̤vighgha muṟbhaḍhughiṟārghaḻ.

lèbhāṅ bhumāṉi naḍhaṉaṃ 
ghoriyā dhiruvil̤ā muḍhindhadhuṃ, dhiribhurighaḻughghu bharuvamal̤aighghāgha ghādhdhirughgha neraṃ irughghiṟadhu. indha ghālaghaḍhḍhadhdhil, 'lèbhāṅ ' èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ al̤aghāṉa vaṇṇamayamāṉa bhūjhjhighaḻughghāgha aṉaivaruṃ malaijh jharivughaḻai bhārvaiyiḍhajh jhèlvārghaḻ. bhūjhjhighaḻiṉ varuḍhāndhira varughai bhal̤aṅghuḍhi iḻaiñarghaḻai maghil̤jhjhiyil īḍhubhaḍhudhdhughiṟadhu. āṇghaḻ dhaṅghaḻ ghaiyil iraṇḍhu mūṅghil jhillughaḻiṉ udhaviyuḍhaṉ òru vijhidhdhiramāṉa dhāḻa òli èl̤ubhbhughaiyil, bhèṇghaḻ lèbhāṅ èṉabhbhaḍhuṃ indha bhūjhjhighaḻaibh bhiḍhighgha malai jharivughaḻaidh dhāṇḍhi oḍhughiṟārghaḻ. mūṅghil jhillughaḻ uruvāghghiya òliyiṉ dhāḻaṃ bhūjhjhighaḻai avaṟṟiṉ maṟaiviḍhaṅghaḻilirundhu īrghghiṟadhu. èṉave, bhèṇghaḻ avaṟṟaibh bhiḍhighghiṟārghaḻ. ghāla māṟṟadhdhuḍhaṉ malai jharivughaḻil juṃghaḻ bhaḍhibhbhaḍhiyāgha ghuṟaindhu varughiṟadhu. āṉāl juṃ jhuṟṟiluṃ maiyamāgha vaḻarndha ghalājhjhāra vāl̤ghghai jhamūghadhdhil āl̤amāgha ārāyndhadhu. iṉṟaiya bhal̤aṅghuḍhiyiṉar niṉaivāṟṟalaibh bhoṟṟi, bhudhaiyalāghabh bhādhughāghghuṃ vāl̤ghghaiyai niṉaivūḍhḍhuvadhāgha idhu māniladhdhiṉ malaighaḻiluṃ ghadhaighaḻiluṃ iṉṟuṃ uḻḻadhu. iraṇḍhu naḍhaṉaṅghaḻiluṃ ghāṃ maṟṟuṃ jhumu (bhullāṅghul̤al) bhoṉṟa ijhaighgharuvighaḻai vājhibhbhārghaḻ. jharindhā, mūṅghil maṟṟuṃ mūṅghil jhilaṃbhāl jhèyyabhbhaḍhḍha lèbhāṅ bhoṉṟa ijhaighgharuvighaḻaibh bhayaṉbhaḍhudhdhughiṟār. dhiribhuri bhèṇghaḻ bhòdhuvāgha nāṇayadhdhuḍhaṉ vèḻḻiyāl jhèyyabhbhaḍhḍha jhaṅghili, vèṇghaladhdhāl jhèyyabhbhaḍhḍha bhūrvīgha ābharaṇaṅghaḻāṉa vèḻḻiyāl jhèyyabhbhaḍhḍha vaḻaiyal, ghādhu maṟṟuṃ mūghghudhdhighaḻai aṇivārghaḻ. avarghaḻ malarghaḻai ābharaṇaṅghaḻāghavuṃ viruṃbhughiṟārghaḻ.

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 
 AOfficial website of Government of Tripura 
 Tripurainfo.com

naḍhaṉa vaghaighaḻ
indhiya naḍhaṉaṅghaḻ
indhiya nāḍhḍhubhbhuṟa naḍhaṉaṅghaḻ
திரிபுரி நடனங்கள்