துளசி முண்டா (Tulasi Munda பிறப்பு 15 ஜூலை 1947) இந்தியாவின் ஒடிசா மாநிலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு சமூக ஆர்வலர் ஆவார். ஒடிசாவின் வறிய ஆதிவாசி மக்களிடையே கல்வியறிவைப் பரப்பியதற்காக அவரது பங்களிப்பிற்காக 2001 ஆம் ஆண்டில் இந்திய அரசால் பத்மசிறீ விருது வழங்கப்பட்டது.   உள்ளூர் ஆதிவாசி மக்களில், குழந்தைகளை கல்வி கற்க ஒடிசாவில் இரும்பு தாது சுரங்க பகுதியில் 1964 ஆம் ஆண்டில் அதிகாரமற்ற பள்ளியைத் தொடங்கியது குழந்தைத் தொழிலாளர் சுரங்கங்களில். அவர்  கியோஞ்சரின் சுரங்கங்களில் குழந்தை தொழிலாளியாக இருந்தாள். 

முண்டா படிப்பறிவற்றவர் மற்றும் முறையான கல்வியினையும் இவர் பெறவில்லை. அவர் ஆதிவாசிகளின் முண்டா இனக் குழுவைச் சேர்ந்தவர், இது தெற்கு ஆசியாவின் பூர்வீக மக்களுக்கான கூட்டுச் சொல் ஆகும்.

அவர்  "துளசி அப்பா " என்று பிரபலமாக அறியப்படுகிறாள் இதற்கு ஒடியாவில் "சகோதரி துளசி" என்று பொருள்.

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
முண்டா 15 ஜூலை 1947 இல் இன்றைய ஒடிசாவில் கியோன்ஜார் மாவட்டத்தில் உள்ள கைன்சி கிராமத்தில் பிறந்தார்.   கியோஞ்சர் ஒடிசாவில் மிகவும் பொருளாதார ரீதியாக வளர்ச்சியடையாத மாவட்டங்களில் ஒன்றாகும்.  குழந்தையாக இருந்த சமயத்தில்  அவர் படிக்க விரும்பினாள், ஆனால் பெண்கள் மற்றும் பெண்களுக்கு கல்வி கற்பிக்கும் யோசனை அந்த நேரத்தில் சமூக ரீதியாக ஏற்றுக்கொள்ள முடியாததாக இருந்தது.  குழந்தை தொழிலாளர், வறுமை மற்றும் அடிமைத்தனம் பழங்குடி குழந்தைகள் கல்வி பெறுவதைத் தடுத்தது. அவளுக்கு 12 வயதாக இருந்தபோது, அவர்  தன் சகோதரியுடன் வாழ செரெண்டா கிராமத்திற்கு சென்றாள்.  அங்கு அவர்  சுரங்கங்களில் வேலை செய்தாள்.

செயற்பாடு 
1961 ஆம் ஆண்டில், முண்டா சமூக சீர்திருத்தவாதிகளான ரமாதேவி சவுத்ரி, நிர்மலா தேஷ்பாண்டே மற்றும் மாலதி சவுத்ரியை சந்தித்தார், அவர்கள் பெண் கல்விக்காக வாதிட்டனர். நாட்டின் பல்வேறு பகுதிகளில் நடக்கும் அவர்களின் முயற்சிகளில் அவர்  சேர்ந்தார்.  முண்டா 1963 இல் பூடன் இயக்கத்தின் போது ஒடிசா சென்றபோது ஆச்சார்யா வினோபா பாவேயையும் சந்தித்தார்.   அவளுடைய சமூக சேவை பயிற்சியும் சமூக சீர்திருத்தவாதிகளின் வழிகாட்டுதலும் அவளுடைய எதிர்கால முயற்சிகளுக்கு ஊக்கமளித்தன.  

அவர் 1964 இல் செரிண்டாவுக்குத் திரும்பினார் மற்றும் தனது வீட்டின் தாழ்வாரத்தில் குழந்தைகளுக்காக ஒரு முறைசாரா பள்ளியைத் தொடங்கினார்.   பின்னர், அவர் "ஆதிவாசி விகாஸ் சமிதி பள்ளியை" தொடங்கினார்.  2019 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, பள்ளி ஒவ்வொரு ஆண்டும் கிட்டத்தட்ட 500 ஆண் மற்றும் பெண் மாணவர்களுக்கு 10 ஆம் வகுப்பு வரை கல்வி வழங்குகிறது. இப்பள்ளியில் பயிலும் மாணவர்களது கல்வி நிலை மற்றும் வாழ்க்கைத் தரம் அதிகரித்துள்ளது.  1964 முதல், அவர் 20,000 க்கும் மேற்பட்ட குழந்தைகளுக்கு கல்வி கற்றார் மற்றும் ஆரம்ப அல்லது இடைநிலைக் கல்விக்காக 17 பள்ளிகளை நிறுவ அரசுக்கு உதவினார்.

விருதுகள் 
பத்மசிறீ, "சமூகப் பணி" துறையில் அவரது பங்களிப்புக்காக 2001 ஆம் ஆண்டில் இந்திய அரசால் வழங்கப்பட்ட நான்காவது மிக உயர்ந்த இந்திய குடிமகன் விருது.  

கடம்பினி சம்மான், 2008. 

சமூக சேவையில் சிறந்து விளங்கிய ஒடிசா லிவிங் லெஜண்ட் விருது, 2011.

வாழ்க்கை வரலாறு 
துளசி அபா, அவரது வாழ்க்கையை அடிப்படையாகக் கொண்ட வாழ்க்கை வரலாறு திரைப்படம் 2015 இல் கொல்கத்தா திரைப்பட விழாவில் வெளியிடப்பட்டது, அங்கு அது விமர்சன ரீதியான பாராட்டைப் பெற்றது.  30 அக்டோபர் 2016 அன்று தெஹ்ரான் ஜாஸ்மின் சர்வதேச திரைப்பட விழாவின் (TJIFF) 4 வது பதிப்பிலும் இந்த படம் திரையிடப்பட்டது

சான்றுகள் 

 
சமூக சேவகர்கள்
இந்தியப் பெண் செயற்பாட்டாளர்கள்
இந்திய மனித உரிமைச் செயற்பாட்டாளர்கள்
பத்மசிறீ விருது பெற்ற சமூகப்பணியாளர்கள்
வாழும் நபர்கள்
1947 பிறப்புகள்
dhuḻajhi muṇḍhā (Tulasi Munda bhiṟabhbhu 15 jūlai 1947) indhiyāviṉ òḍhijhā māniladhdhaijh jherndha òru jhamūgha ārvalar āvār. òḍhijhāviṉ vaṟiya ādhivājhi maghghaḻiḍhaiye ghalviyaṟivaibh bharabhbhiyadhaṟghāgha avaradhu bhaṅghaḻibhbhiṟghāgha 2001 āṃ āṇḍhil indhiya arajhāl bhadhmajhiṟī virudhu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.   uḻḻūr ādhivājhi maghghaḻil, ghul̤andhaighaḻai ghalvi ghaṟgha òḍhijhāvil iruṃbhu dhādhu jhuraṅgha bhaghudhiyil 1964 āṃ āṇḍhil adhighāramaṟṟa bhaḻḻiyaidh dhòḍhaṅghiyadhu ghul̤andhaidh dhòl̤ilāḻar jhuraṅghaṅghaḻil. avar  ghiyoñjhariṉ jhuraṅghaṅghaḻil ghul̤andhai dhòl̤ilāḻiyāgha irundhāḻ. 

muṇḍhā bhaḍhibhbhaṟivaṟṟavar maṟṟuṃ muṟaiyāṉa ghalviyiṉaiyuṃ ivar bhèṟavillai. avar ādhivājhighaḻiṉ muṇḍhā iṉagh ghul̤uvaijh jherndhavar, idhu dhèṟghu ājhiyāviṉ bhūrvīgha maghghaḻughghāṉa ghūḍhḍhujh jhòl āghuṃ.

avar  "dhuḻajhi abhbhā " èṉṟu bhirabhalamāgha aṟiyabhbhaḍhughiṟāḻ idhaṟghu òḍhiyāvil "jhaghodhari dhuḻajhi" èṉṟu bhòruḻ.

āraṃbha ghāla vāl̤ghghai 
muṇḍhā 15 jūlai 1947 il iṉṟaiya òḍhijhāvil ghiyoṉjār māvaḍhḍhadhdhil uḻḻa ghaiṉjhi ghirāmadhdhil bhiṟandhār.   ghiyoñjhar òḍhijhāvil mighavuṃ bhòruḻādhāra rīdhiyāgha vaḻarjhjhiyaḍhaiyādha māvaḍhḍhaṅghaḻil òṉṟāghuṃ.  ghul̤andhaiyāgha irundha jhamayadhdhil  avar bhaḍhighgha viruṃbhiṉāḻ, āṉāl bhèṇghaḻ maṟṟuṃ bhèṇghaḻughghu ghalvi ghaṟbhighghuṃ yojhaṉai andha neradhdhil jhamūgha rīdhiyāgha eṟṟughghòḻḻa muḍhiyādhadhāgha irundhadhu.  ghul̤andhai dhòl̤ilāḻar, vaṟumai maṟṟuṃ aḍhimaidhdhaṉaṃ bhal̤aṅghuḍhi ghul̤andhaighaḻ ghalvi bhèṟuvadhaidh dhaḍhudhdhadhu. avaḻughghu 12 vayadhāgha irundhabhodhu, avar  dhaṉ jhaghodhariyuḍhaṉ vāl̤a jhèrèṇḍhā ghirāmadhdhiṟghu jhèṉṟāḻ.  aṅghu avar  jhuraṅghaṅghaḻil velai jhèydhāḻ.

jhèyaṟbhāḍhu 
1961 āṃ āṇḍhil, muṇḍhā jhamūgha jhīrdhirudhdhavādhighaḻāṉa ramādhevi jhavudhri, nirmalā dheṣbhāṇḍhe maṟṟuṃ māladhi jhavudhriyai jhandhidhdhār, avarghaḻ bhèṇ ghalvighghāgha vādhiḍhḍhaṉar. nāḍhḍhiṉ bhalveṟu bhaghudhighaḻil naḍhaghghuṃ avarghaḻiṉ muyaṟjhighaḻil avar  jherndhār.  muṇḍhā 1963 il bhūḍhaṉ iyaghghadhdhiṉ bhodhu òḍhijhā jhèṉṟabhodhu ājhjhāryā viṉobhā bhāveyaiyuṃ jhandhidhdhār.   avaḻuḍhaiya jhamūgha jhevai bhayiṟjhiyuṃ jhamūgha jhīrdhirudhdhavādhighaḻiṉ val̤ighāḍhḍhudhaluṃ avaḻuḍhaiya èdhirghāla muyaṟjhighaḻughghu ūghghamaḻidhdhaṉa.  

avar 1964 il jhèriṇḍhāvughghudh dhiruṃbhiṉār maṟṟuṃ dhaṉadhu vīḍhḍhiṉ dhāl̤vāradhdhil ghul̤andhaighaḻughghāgha òru muṟaijhārā bhaḻḻiyaidh dhòḍhaṅghiṉār.   bhiṉṉar, avar "ādhivājhi vighās jhamidhi bhaḻḻiyai" dhòḍhaṅghiṉār.  2019 āṃ āṇḍhu nilavarabhbhaḍhi, bhaḻḻi òvvòru āṇḍhuṃ ghiḍhḍhadhdhaḍhḍha 500 āṇ maṟṟuṃ bhèṇ māṇavarghaḻughghu 10 āṃ vaghubhbhu varai ghalvi val̤aṅghughiṟadhu. ibhbhaḻḻiyil bhayiluṃ māṇavarghaḻadhu ghalvi nilai maṟṟuṃ vāl̤ghghaidh dharaṃ adhigharidhdhuḻḻadhu.  1964 mudhal, avar 20,000 ghghuṃ meṟbhaḍhḍha ghul̤andhaighaḻughghu ghalvi ghaṟṟār maṟṟuṃ āraṃbha alladhu iḍhainilaigh ghalvighghāgha 17 bhaḻḻighaḻai niṟuva arajhughghu udhaviṉār.

virudhughaḻ 
bhadhmajhiṟī, "jhamūghabh bhaṇi" dhuṟaiyil avaradhu bhaṅghaḻibhbhughghāgha 2001 āṃ āṇḍhil indhiya arajhāl val̤aṅghabhbhaḍhḍha nāṉghāvadhu migha uyarndha indhiya ghuḍhimaghaṉ virudhu.  

ghaḍhaṃbhiṉi jhaṃmāṉ, 2008. 

jhamūgha jhevaiyil jhiṟandhu viḻaṅghiya òḍhijhā liviṅ lèjaṇḍh virudhu, 2011.

vāl̤ghghai varalāṟu 
dhuḻajhi abhā, avaradhu vāl̤ghghaiyai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍha vāl̤ghghai varalāṟu dhiraibhbhaḍhaṃ 2015 il ghòlghadhdhā dhiraibhbhaḍha vil̤āvil vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍhadhu, aṅghu adhu vimarjhaṉa rīdhiyāṉa bhārāḍhḍhaibh bhèṟṟadhu.  30 aghḍhobhar 2016 aṉṟu dhèhrāṉ jāsmiṉ jharvadhejha dhiraibhbhaḍha vil̤āviṉ (TJIFF) 4 vadhu bhadhibhbhiluṃ indha bhaḍhaṃ dhiraiyiḍhabhbhaḍhḍhadhu

jhāṉṟughaḻ 

 
jhamūgha jhevagharghaḻ
indhiyabh bhèṇ jhèyaṟbhāḍhḍhāḻarghaḻ
indhiya maṉidha urimaijh jhèyaṟbhāḍhḍhāḻarghaḻ
bhadhmajhiṟī virudhu bhèṟṟa jhamūghabhbhaṇiyāḻarghaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
1947 bhiṟabhbhughaḻ
துளசி முண்டா