ஒரோமியா பிரதேசம் (Oromia) கிழக்கு ஆபிரிக்காவில் அமைந்த எத்தியோப்பியா நாட்டின் பெரிய பிரதேசம். ஒரோமியா பிரதேசத்தில் எத்தியோப்பியா நாட்டின் தலைநகரான அடிஸ் அபாபா உள்ளது. இப்பகுதியில் ஒரோமியா மொழி பேசும் ஒரோமியா ஆப்பிரிக்க பழங்குடி மக்கள் பெரும்பான்மையாக வாழ்கின்றனர்.}}இப்பிரதேசத்தின் தலைநகராகவும் அடிஸ் அபாபா நகரம் உள்ளது.
ஒரோமியா பிரதேசத்தை  21 நிர்வாக மண்டலங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. 

3, 53,690 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட  ஒரோமியா பிரதேசத்தின் 2013-ஆம் ஆண்டின் மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்படி, ஒரோமியா பிரதேசத்தின் மக்கள் தொகை  3,54,67,001 ஆகும்.இது எத்தியோப்பியாவின் 11 பிரதேசங்களில் பெரும் மக்கள் தொகை கொண்டது.

அமைவிடம்
ஒரோமியா பிரதேசத்தின் கிழக்கில் சோமாலிப் பிரதேசமும், வடக்கில் அம்மாரா பிரதேசம் மற்றும் அபார் பிரதேசம் மற்றும் பெனிசாங்குல்-குமுஸ் பிரதேசம், வடகிழக்கில்  திரே தாவா தன்னாட்சி நகரமும், மேற்கில் தெற்குப் பிரதேசம் மற்றும் சிதாமா பிரதேசமும், வடமேற்கில் பெனிசாங்குல்-குமுஸ் பிரதேசம் மற்றும் தெற்கில் தெற்கு சூடான் நாடும் எல்லைகளாக உள்ளது. எத்தியோப்பியாவின் 11 பிரதேசங்களில் திக்ரே பிரதேசம் தவிர மற்ற 10 பிரதேசகளுடன், ஒரோமியா பிரதேசத்தின் எல்லைகள் உள்ளது.

பிரதேச நிர்வாகம்

மண்டலங்கள்
ஒரோமிய பிரதேசத்தை நிர்வாக வசதிக்காக 22 மண்டலங்களாகவும், 317 மாவட்டங்களாகவும் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. மண்டலங்களின் பட்டியல்:
 அர்சி மண்டலம்
 பலே மண்டலம்
 போர்னியா மண்டலம் 
 புனோ மண்டலம் 
 கிழக்கு அரார்கே மண்டலம் 
 கிழக்கு சேவா மண்டலம் 
 கிழக்கு வெலெகா மண்டலம் 
 குஜி மண்டலம்
 ஹோரோ குதுரு வெலெகா மண்டலம்
 இலுபபோர் மண்டலம் 
 ஜிம்மா மண்டலம்
 கேலம் மண்டலம் 
 வடக்கு சேவா மண்டலம் 
 தென்மேற்கு சேவா மண்டலம் 
 மேற்கு அர்சி மண்டலம்
 மேற்கு குல்ஜி மண்டலம் 
 மேற்கு ஹரார்கே மண்டலம் 
 மேற்கு சேவா மண்டலம் 
 மேற்கு வெலெகா மண்டலம்
 அதாமா சிறப்பு மண்டலம்
 ஜிம்மா சிறப்பு மண்டலம்
 ஒரோமியா சிறப்பு மண்டலம் (அடிஸ் அபாபாவைச் சுற்றிலும்)

முக்கிய நகரங்கள்
 அடிஸ் அபாபா
 அதமா
 அம்போ
 அசெல்லா
 பதேஸ்சா
 பலே ரோப்
 பெடெலெ
 பிஷோப்து
 பெய்கா
 புலே ஹோரா
 புராயி
 சிரோ 
 டெம்பிடோலா
 பிச்சி
 கிம்பி
 கோபா
 ஹரமாயா
 ஹோலெதா ஜெனெட்
 ஜிம்மா
 கோயி பெட்சி
 மேட்டு
 நெகெலே அர்சி
 நெகெம்தே
 செபெட்டா
 சசாமனே
 வாலிசோ

மக்கள் தொகை பரம்பல்

இனக்குழுக்கள்

சமயம்

மொழிகள்
1991-ஆம் ஆண்டு முதல் ஒரோமியா பிரதேசத்தில் பெரும்பான்மையாக ஒரோமோ மொழியை, இலத்தீன் எழுத்துக்களில் எழுதிப்படிக்கப்படுகிறது. ஒரோமா பிரதேசத்தின் அலுவல் மொழி ஒரோமா மொழியாகும். 
எத்தியோப்பியாவில் ஒரோமா மொழி பேசுபவர்கள்  33.8% மேல் உள்ளனர். மேலும் இப்பிரதேசத்தில் வாழும் இசுலாமியர்கள் ஹவுசா மொழி மற்றும் ஆப்பிரிக்க பழங்குடிகள் சுவாகிலி மொழியும் பேசுகின்றனர்.

பொருளாதாரம்
 
ஒரோமிய பிரதேசத்தின் முக்கிய ஏற்றுமதி பொருட்கள் தானியங்கள், தங்கம், காபிக் கொட்டை மற்றும் ஒட்டகம் போன்ற கால்நடைகள் ஆகும். ஆண்டுக்கு 5,000 கிலோ கிராம் தங்கம், லெகா டெம்பி தங்கச் சுரங்கத்தில்  வெட்டி எடுக்கப்படுகிறது. காட் எனும் மூலிகைச் செடிகள் அண்டை நாடுகளுக்கு ஏற்றுமதியாகிறது.

கல்வி நிலையங்கள்
அதமா பல்கலைக்கழகம் 
அம்போ பல்கலைக்கழகம் 
அர்சி பல்கலைக்கழகம் 
தம்பி தோல்லோ பல்கலைக்கழகம் 
 தண்டி போரு பல்கலைகழகக் கல்லூரி 
 ஹராமாயா பல்கலைக்கழகம் 
ஜிம்மா பல்கலைக்கழகம் 
மட்டா வாலபி பல்கலைக்கழகம் 
மட்டு பல்கலைக்கழகம்
 நியூ ஜெனரேஷன் பல்கலைக்கழகக் கல்லூரி 
 ஒட்டா புல்தும் பல்கலைக்கழகம்
ஒரோமிய மாநில பல்கலைக்கழகம்
வொல்லேகா பல்கலைக்கழகம்  
ரிப்ட் பள்ளத்தாக்கு பல்கலைக்கழக கல்லூரி

ஒரோமிய பிரதேச ஆளுநர்கள்

எத்தியோப்பியாவின் பிரதேசங்கள்
திக்ரே பிரதேசம்
 அபார் பிரதேசம்
 அம்மாரா பிரதேசம்
 சோமாலிப் பிரதேசம்
 தெற்குப் பிரதேசம்
 தென்மேற்குப் பிரதேசம்
 கம்பேலா பிரதேசம்
பெனிசாங்குல்-குமுஸ் பிரதேசம்
சிதாமா பிரதேசம்
அராரி பிரதேசம்

நகரங்கள்
 அடிஸ் அபாபா
 மெக்கல்லே
 பகிர் தர்
 திரே தாவா

இதனையும் காண்க
 திக்ரே மாகாணம்
 மெக்கல்லே
 திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணி
 தக்கீசு ஆறு
 அக்சும் பேரரசு
 எத்தியோப்பிய உள்நாட்டுப் போர் - (1974 - 1980)
 எத்தியோப்பியா உள்நாட்டுப் போர் (2020-தற்போது வரை)

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்

 Map of Oromia Region at UN-OCHA (PDF file)
 FDRE States: Basic Information – Oromia

இணையதளங்கள்
 Oromia Culture and Tourism Bureau
 Oromia President office
 Sheger Times
 Oromia TV

எத்தியோப்பியா
எத்தியோப்பியாவின் புவியியல்
எத்தியோப்பியா பிரதேசங்கள்
òromiyā bhiradhejhaṃ (Oromia) ghil̤aghghu ābhirighghāvil amaindha èdhdhiyobhbhiyā nāḍhḍhiṉ bhèriya bhiradhejhaṃ. òromiyā bhiradhejhadhdhil èdhdhiyobhbhiyā nāḍhḍhiṉ dhalainagharāṉa aḍhis abhābhā uḻḻadhu. ibhbhaghudhiyil òromiyā mòl̤i bhejhuṃ òromiyā ābhbhirighgha bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻ bhèruṃbhāṉmaiyāgha vāl̤ghiṉṟaṉar.}}ibhbhiradhejhadhdhiṉ dhalainagharāghavuṃ aḍhis abhābhā nagharaṃ uḻḻadhu.
òromiyā bhiradhejhadhdhai  21 nirvāgha maṇḍhalaṅghaḻāghabh bhirighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. 

3, 53,690 jhadhura ghilo mīḍhḍhar bharabhbhaḻavu ghòṇḍha  òromiyā bhiradhejhadhdhiṉ 2013-āṃ āṇḍhiṉ maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhiṉbhaḍhi, òromiyā bhiradhejhadhdhiṉ maghghaḻ dhòghai  3,54,67,001 āghuṃ.idhu èdhdhiyobhbhiyāviṉ 11 bhiradhejhaṅghaḻil bhèruṃ maghghaḻ dhòghai ghòṇḍhadhu.

amaiviḍhaṃ
òromiyā bhiradhejhadhdhiṉ ghil̤aghghil jhomālibh bhiradhejhamuṃ, vaḍhaghghil aṃmārā bhiradhejhaṃ maṟṟuṃ abhār bhiradhejhaṃ maṟṟuṃ bhèṉijhāṅghul-ghumus bhiradhejhaṃ, vaḍhaghil̤aghghil  dhire dhāvā dhaṉṉāḍhjhi nagharamuṃ, meṟghil dhèṟghubh bhiradhejhaṃ maṟṟuṃ jhidhāmā bhiradhejhamuṃ, vaḍhameṟghil bhèṉijhāṅghul-ghumus bhiradhejhaṃ maṟṟuṃ dhèṟghil dhèṟghu jhūḍhāṉ nāḍhuṃ èllaighaḻāgha uḻḻadhu. èdhdhiyobhbhiyāviṉ 11 bhiradhejhaṅghaḻil dhighre bhiradhejhaṃ dhavira maṟṟa 10 bhiradhejhaghaḻuḍhaṉ, òromiyā bhiradhejhadhdhiṉ èllaighaḻ uḻḻadhu.

bhiradhejha nirvāghaṃ

maṇḍhalaṅghaḻ
òromiya bhiradhejhadhdhai nirvāgha vajhadhighghāgha 22 maṇḍhalaṅghaḻāghavuṃ, 317 māvaḍhḍhaṅghaḻāghavuṃ bhirighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. maṇḍhalaṅghaḻiṉ bhaḍhḍhiyal:
 arjhi maṇḍhalaṃ
 bhale maṇḍhalaṃ
 bhorṉiyā maṇḍhalaṃ 
 bhuṉo maṇḍhalaṃ 
 ghil̤aghghu arārghe maṇḍhalaṃ 
 ghil̤aghghu jhevā maṇḍhalaṃ 
 ghil̤aghghu vèlèghā maṇḍhalaṃ 
 ghuji maṇḍhalaṃ
 horo ghudhuru vèlèghā maṇḍhalaṃ
 ilubhabhor maṇḍhalaṃ 
 jiṃmā maṇḍhalaṃ
 ghelaṃ maṇḍhalaṃ 
 vaḍhaghghu jhevā maṇḍhalaṃ 
 dhèṉmeṟghu jhevā maṇḍhalaṃ 
 meṟghu arjhi maṇḍhalaṃ
 meṟghu ghulji maṇḍhalaṃ 
 meṟghu harārghe maṇḍhalaṃ 
 meṟghu jhevā maṇḍhalaṃ 
 meṟghu vèlèghā maṇḍhalaṃ
 adhāmā jhiṟabhbhu maṇḍhalaṃ
 jiṃmā jhiṟabhbhu maṇḍhalaṃ
 òromiyā jhiṟabhbhu maṇḍhalaṃ (aḍhis abhābhāvaijh jhuṟṟiluṃ)

mughghiya nagharaṅghaḻ
 aḍhis abhābhā
 adhamā
 aṃbho
 ajhèllā
 bhadhesjhā
 bhale robh
 bhèḍhèlè
 bhiṣobhdhu
 bhèyghā
 bhule horā
 bhurāyi
 jhiro 
 ḍhèṃbhiḍholā
 bhijhjhi
 ghiṃbhi
 ghobhā
 haramāyā
 holèdhā jèṉèḍh
 jiṃmā
 ghoyi bhèḍhjhi
 meḍhḍhu
 nèghèle arjhi
 nèghèṃdhe
 jhèbhèḍhḍhā
 jhajhāmaṉe
 vālijho

maghghaḻ dhòghai bharaṃbhal

iṉaghghul̤ughghaḻ

jhamayaṃ

mòl̤ighaḻ
1991-āṃ āṇḍhu mudhal òromiyā bhiradhejhadhdhil bhèruṃbhāṉmaiyāgha òromo mòl̤iyai, iladhdhīṉ èl̤udhdhughghaḻil èl̤udhibhbhaḍhighghabhbhaḍhughiṟadhu. òromā bhiradhejhadhdhiṉ aluval mòl̤i òromā mòl̤iyāghuṃ. 
èdhdhiyobhbhiyāvil òromā mòl̤i bhejhubhavarghaḻ  33.8% mel uḻḻaṉar. meluṃ ibhbhiradhejhadhdhil vāl̤uṃ ijhulāmiyarghaḻ havujhā mòl̤i maṟṟuṃ ābhbhirighgha bhal̤aṅghuḍhighaḻ jhuvāghili mòl̤iyuṃ bhejhughiṉṟaṉar.

bhòruḻādhāraṃ
 
òromiya bhiradhejhadhdhiṉ mughghiya eṟṟumadhi bhòruḍhghaḻ dhāṉiyaṅghaḻ, dhaṅghaṃ, ghābhigh ghòḍhḍhai maṟṟuṃ òḍhḍhaghaṃ bhoṉṟa ghālnaḍhaighaḻ āghuṃ. āṇḍhughghu 5,000 ghilo ghirāṃ dhaṅghaṃ, lèghā ḍhèṃbhi dhaṅghajh jhuraṅghadhdhil  vèḍhḍhi èḍhughghabhbhaḍhughiṟadhu. ghāḍh èṉuṃ mūlighaijh jhèḍhighaḻ aṇḍhai nāḍhughaḻughghu eṟṟumadhiyāghiṟadhu.

ghalvi nilaiyaṅghaḻ
adhamā bhalghalaighghal̤aghaṃ 
aṃbho bhalghalaighghal̤aghaṃ 
arjhi bhalghalaighghal̤aghaṃ 
dhaṃbhi dhollo bhalghalaighghal̤aghaṃ 
 dhaṇḍhi bhoru bhalghalaighal̤aghagh ghallūri 
 harāmāyā bhalghalaighghal̤aghaṃ 
jiṃmā bhalghalaighghal̤aghaṃ 
maḍhḍhā vālabhi bhalghalaighghal̤aghaṃ 
maḍhḍhu bhalghalaighghal̤aghaṃ
 niyū jèṉareṣaṉ bhalghalaighghal̤aghagh ghallūri 
 òḍhḍhā bhuldhuṃ bhalghalaighghal̤aghaṃ
òromiya mānila bhalghalaighghal̤aghaṃ
vòlleghā bhalghalaighghal̤aghaṃ  
ribhḍh bhaḻḻadhdhāghghu bhalghalaighghal̤agha ghallūri

òromiya bhiradhejha āḻunarghaḻ

èdhdhiyobhbhiyāviṉ bhiradhejhaṅghaḻ
dhighre bhiradhejhaṃ
 abhār bhiradhejhaṃ
 aṃmārā bhiradhejhaṃ
 jhomālibh bhiradhejhaṃ
 dhèṟghubh bhiradhejhaṃ
 dhèṉmeṟghubh bhiradhejhaṃ
 ghaṃbhelā bhiradhejhaṃ
bhèṉijhāṅghul-ghumus bhiradhejhaṃ
jhidhāmā bhiradhejhaṃ
arāri bhiradhejhaṃ

nagharaṅghaḻ
 aḍhis abhābhā
 mèghghalle
 bhaghir dhar
 dhire dhāvā

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 dhighre māghāṇaṃ
 mèghghalle
 dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇi
 dhaghghījhu āṟu
 aghjhuṃ bherarajhu
 èdhdhiyobhbhiya uḻnāḍhḍhubh bhor - (1974 - 1980)
 èdhdhiyobhbhiyā uḻnāḍhḍhubh bhor (2020-dhaṟbhodhu varai)

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

 Map of Oromia Region at UN-OCHA (PDF file)
 FDRE States: Basic Information – Oromia

iṇaiyadhaḻaṅghaḻ
 Oromia Culture and Tourism Bureau
 Oromia President office
 Sheger Times
 Oromia TV

èdhdhiyobhbhiyā
èdhdhiyobhbhiyāviṉ bhuviyiyal
èdhdhiyobhbhiyā bhiradhejhaṅghaḻ
ஒரோமியா பிரதேசம்