சிறீ இராமலிங்கேஸ்வர சுவாமி கோவில், (கேசரகிரி சேத்திரம்), தெலுங்காணா மாநிலம், மேட்சல்-மல்காஜ்கிரி மாவட்டம், கீசரா மண்டலம், கீசரகுட்டா கிராமத்தில் (அஞ்சல் குறியீட்டு எண்:  501301) உள்ள ஒரு சிறிய குன்றின்  மீது  அமைந்துள்ள மலைக் கோவிலாகும்.  இக்கோவிலின் மூலவர் சிவன்; அம்பாள் பவானி என்னும் சிவதுர்கா  ஆவார். தொன்மையும் வரலாற்றுச் சிறப்பும் மிக்க இக்கோவில் ECIL லிருந்து 12 கி.மீ. தொலைவிலும், ஐதராபாத் நகரிலிருந்து 34 கி.மீ. தொலைவிலும் அமைந்துள்ளது.

தெலுங்கு மொழியின் முதல் கல்வெட்டு

தொலுசுவந்துருவின் பாறைக் கல்வெட்டு 
சிறீ இராமலிங்கேஸ்வர சுவாமி கோவிலில் பொறிக்கப்பட்டுள்ள தொலுசுவந்துருவின் பாறைக் கல்வெட்டு கி.பி 410 மற்றும் 435 க்கு இடைப்பட்டதாக தெலுங்காணா மாநிலத்தைச் சேர்ந்த வரலாற்றாசிரியர்கள் கருதுகிறார்கள். இதுவே பதிவுசெய்யப்பட்ட முதல் தெலுங்கு மொழிக் கல்வெட்டு என்றும், கி.பி.574ல் பதிக்கப்பட்ட கலாமல்லா கல்வெட்டை விட சுமார் ஒரு நூற்றாண்டு பழமையானது என்றும்  கோருகிறார்கள்.

கலமல்லா கல்வெட்டு 
ஆந்திர மாநிலம் கடப்பா மாவட்டம், எர்ரகுண்டலா மண்டலம், கலமல்லா கிராமம் (அஞ்சல் குறியீட்டு எண்: : 516310) சென்னகேசவ சித்தேசுவரர் கோவில் முற்றத்தில் உள்ள உடைந்த தூணின் இரண்டு முகங்களில் தடித்த எழுத்துக்களில் பொறிக்கப்பட்டுள்ள கலமல்லா கல்வெட்டே தெலுங்கு மொழியின் மூத்த கல்வெட்டு என்று உரிமை கொண்டாடப்பட்டு வந்தது. இக்கல்வெட்டின் கல்வெட்டின் பல வரிகள் சேதமடைந்து முற்றிலுமாக அழிந்து காணப்படுகின்றன.   

எழுத்தமைதி அடிப்படையில் இக்கல்வெட்டை எரிக்கல் முத்துராஜு தனஞ்சய வர்மன் காலத்தைச் சேர்ந்ததாகக்  கருதப்படும் இக்கல்வெட்டை கி.பி. 575 ஆம் ஆண்டில் முதல் தெலுங்குக் கல்வெட்டைப் பொறிப்பதற்கான நடவடிக்கைகளை மேற்கொண்டதாக நம்பப்படுகிறது. 49 அங்குல நீளம், 9 அங்குல அகலம் கொண்ட பரப்பளவில் பொறிக்கப்பட்ட இக்கல்வெட்டே தெலுங்கு மொழியின் முதல் கல்வெட்டு என்று இந்தியத் தொல்லியல் அளவீட்டுத் துறையும் ஏற்றுக்கொண்டது.

கோவில் அமைப்பு 
சிறீ இராமலிங்கேசுவர சுவாமி கோவில் ஒரு குன்றின் மீது கட்டப்பட்டுள்ளது. ஐந்து நிலை இராஜகோபுரம் கம்பீரமாக எழுந்து நிற்கிறது. மூலவர் கருவறைக்கு முன்பு கொடிமரம், பல்பீடம் நந்தி ஆகியன ஒரே நேர் கோட்டில் அமைந்துள்ளன. கருவறையில் மூலவரான சிறீ இராமலிங்கேசுவரர் சிவலிங்க வடிவில் அருள்பாலிக்கிறார். அம்பிகை பவானி தனி சன்னதி கொண்டுள்ளார். இலட்சுமி நரசிம்மசுவாமி, இராமர் சீதை, ஆகிய தெய்வங்கள் தனி சன்னதி கொண்டுள்ளனர். கோவிலின் முன்பு உயரமான அனுமன் சிலை நிறுவப்பட்டுள்ளது.

தொன்மக்கதை 
பிராமணனான இராவணனைக் கொன்ற பாவத்தைப் போக்க இராமர் இத்தலத்தில் சிவலிங்கத்தை நிறுவியதாக இக்கோவில் தொடர்புடைய தொன்மங்கள் குறிப்பிடுகின்றன. சிவலிங்கத்தை நிறுவுவதற்காக மலைகள் மற்றும் பசுமையான சூழல் கொண்ட இந்த அழகான பள்ளத்தாக்கை இராமர் தேர்ந்தெடுத்தார். வாரணாசியில் இருந்து ஒரு சிவலிங்கத்தை கொண்டு வருமாறு அனுமனுக்கு உத்தரவிட்டார். அனுமன் சிவலிங்கத்துடன் வருவதற்குத் தாமதமாகியது. மங்கலகரமான நேரம் நெருங்கியதால், சிவபெருமான் இராமர் முன் தோன்றி, அங்கு நிறுவுவதற்கு ஒரு சிவலிங்கத்தைப் பரிசளித்தார். இதனால் இக்கோவிலில் உள்ள இலிங்கம் சுயம்பு இலிங்கம் ஆகும். இராமர் இலிங்கத்தை நிறுவியதால் இந்த இலிங்கம்  இராமலிங்கேஸ்வரர் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. 

அனுமான் வாரணாசியிலிருந்து 101 லிங்கங்களைத் தேர்ந்தெடுத்துத் கொண்டு திரும்பினார், மேலும் தனது லிங்கம் நிறுவப்படாததால் வருத்தமடைந்தார். அதனால் கொண்டு வந்த இலிங்கங்களை அந்தப் பகுதி முழுவதும் வீசினார். இன்றும் பல இலிங்கங்கள் கோவிலுக்கு வெளியே பல இடங்களில் சிதறிக் கிடப்பதைக் காணலாம்.   == பெயர்க்காரணம் ==
இராமர், இலிங்கத்தை வழிபடுவதில் அனுமனுக்கு முன்னுரிமை அளித்து, அனுமனை மகிழ்வித்தார். கேசரியின் மகனான அனுமன் பெயரில் இக்குன்று கேசரிகிரி என்று அழைக்கப்படவேண்டும் என்று இராமர் விரும்பினார். கேசரிகுட்டா என்று பெயரிடப்பட்ட இக்குன்று நாளடைவில் கீசரகுட்டாவாக மாறிப்போனது.

கோவில் திறந்திருக்கும் நேரம் 
கோவில் தினமும் காலை 6:00 மணி முதல் மதியம் 12:30 மணி வரை, மாலை 3:00 மணி முதல் இரவு 7:30 மணி வரை திறந்திருக்கும். மதியம் 1:00 மணி முதல் மாலை 3:00 மணி வரை மூடப்பட்டிருக்கும்.

கோவில் விழாக்கள் 
இக்கோவிலில் கார்த்திகை மற்றும் சிவராத்திரி விழாக்கள் சிறப்பாகக் கொண்டாடப்படுகின்றன. சிவராத்திரி விழா ஐந்து நாட்கள் கோலாகலமாக கொண்டாடப்படுகிறது. கார்த்திகை மாதம் முழுவதும் இக்கோவில் விழாக்கோலம் பூண்டிருக்கும். மக்கள் அதிக அளவில் கூடுவர். சிராவண மாசத்தில் சிறப்பு பூஜைகள் நடைபெறுகின்றன. நாள்தோறும் ருத்ராபிசேகம் மற்றும் மஹான்யாச ருத்ராபிசேகம் ஆகிய அபிசேகங்கள் நடைபெறுகின்றன.

மேற்கோள்கள் 

தெலங்காணாவில் உள்ள இந்துக் கோயில்கள்
தெலுங்கு
கல்வெட்டுகள்
தொல்லியல்
jhiṟī irāmaliṅghesvara jhuvāmi ghovil, (ghejharaghiri jhedhdhiraṃ), dhèluṅghāṇā mānilaṃ, meḍhjhal-malghājghiri māvaḍhḍhaṃ, ghījharā maṇḍhalaṃ, ghījharaghuḍhḍhā ghirāmadhdhil (añjhal ghuṟiyīḍhḍhu èṇ:  501301) uḻḻa òru jhiṟiya ghuṉṟiṉ  mīdhu  amaindhuḻḻa malaigh ghovilāghuṃ.  ighghoviliṉ mūlavar jhivaṉ; aṃbhāḻ bhavāṉi èṉṉuṃ jhivadhurghā  āvār. dhòṉmaiyuṃ varalāṟṟujh jhiṟabhbhuṃ mighgha ighghovil ECIL lirundhu 12 ghi.mī. dhòlaiviluṃ, aidharābhādh nagharilirundhu 34 ghi.mī. dhòlaiviluṃ amaindhuḻḻadhu.

dhèluṅghu mòl̤iyiṉ mudhal ghalvèḍhḍhu

dhòlujhuvandhuruviṉ bhāṟaigh ghalvèḍhḍhu 
jhiṟī irāmaliṅghesvara jhuvāmi ghovilil bhòṟighghabhbhaḍhḍhuḻḻa dhòlujhuvandhuruviṉ bhāṟaigh ghalvèḍhḍhu ghi.bhi 410 maṟṟuṃ 435 ghghu iḍhaibhbhaḍhḍhadhāgha dhèluṅghāṇā māniladhdhaijh jherndha varalāṟṟājhiriyarghaḻ gharudhughiṟārghaḻ. idhuve bhadhivujhèyyabhbhaḍhḍha mudhal dhèluṅghu mòl̤igh ghalvèḍhḍhu èṉṟuṃ, ghi.bhi.574l bhadhighghabhbhaḍhḍha ghalāmallā ghalvèḍhḍhai viḍha jhumār òru nūṟṟāṇḍhu bhal̤amaiyāṉadhu èṉṟuṃ  ghorughiṟārghaḻ.

ghalamallā ghalvèḍhḍhu 
āndhira mānilaṃ ghaḍhabhbhā māvaḍhḍhaṃ, èrraghuṇḍhalā maṇḍhalaṃ, ghalamallā ghirāmaṃ (añjhal ghuṟiyīḍhḍhu èṇ: : 516310) jhèṉṉaghejhava jhidhdhejhuvarar ghovil muṟṟadhdhil uḻḻa uḍhaindha dhūṇiṉ iraṇḍhu mughaṅghaḻil dhaḍhidhdha èl̤udhdhughghaḻil bhòṟighghabhbhaḍhḍhuḻḻa ghalamallā ghalvèḍhḍhe dhèluṅghu mòl̤iyiṉ mūdhdha ghalvèḍhḍhu èṉṟu urimai ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhḍhu vandhadhu. ighghalvèḍhḍhiṉ ghalvèḍhḍhiṉ bhala varighaḻ jhedhamaḍhaindhu muṟṟilumāgha al̤indhu ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa.   

èl̤udhdhamaidhi aḍhibhbhaḍhaiyil ighghalvèḍhḍhai èrighghal mudhdhurāju dhaṉañjhaya varmaṉ ghāladhdhaijh jherndhadhāghagh  gharudhabhbhaḍhuṃ ighghalvèḍhḍhai ghi.bhi. 575 āṃ āṇḍhil mudhal dhèluṅghugh ghalvèḍhḍhaibh bhòṟibhbhadhaṟghāṉa naḍhavaḍhighghaighaḻai meṟghòṇḍhadhāgha naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu. 49 aṅghula nīḻaṃ, 9 aṅghula aghalaṃ ghòṇḍha bharabhbhaḻavil bhòṟighghabhbhaḍhḍha ighghalvèḍhḍhe dhèluṅghu mòl̤iyiṉ mudhal ghalvèḍhḍhu èṉṟu indhiyadh dhòlliyal aḻavīḍhḍhudh dhuṟaiyuṃ eṟṟughghòṇḍhadhu.

ghovil amaibhbhu 
jhiṟī irāmaliṅghejhuvara jhuvāmi ghovil òru ghuṉṟiṉ mīdhu ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. aindhu nilai irājaghobhuraṃ ghaṃbhīramāgha èl̤undhu niṟghiṟadhu. mūlavar gharuvaṟaighghu muṉbhu ghòḍhimaraṃ, bhalbhīḍhaṃ nandhi āghiyaṉa òre ner ghoḍhḍhil amaindhuḻḻaṉa. gharuvaṟaiyil mūlavarāṉa jhiṟī irāmaliṅghejhuvarar jhivaliṅgha vaḍhivil aruḻbhālighghiṟār. aṃbhighai bhavāṉi dhaṉi jhaṉṉadhi ghòṇḍhuḻḻār. ilaḍhjhumi narajhiṃmajhuvāmi, irāmar jhīdhai, āghiya dhèyvaṅghaḻ dhaṉi jhaṉṉadhi ghòṇḍhuḻḻaṉar. ghoviliṉ muṉbhu uyaramāṉa aṉumaṉ jhilai niṟuvabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

dhòṉmaghghadhai 
bhirāmaṇaṉāṉa irāvaṇaṉaigh ghòṉṟa bhāvadhdhaibh bhoghgha irāmar idhdhaladhdhil jhivaliṅghadhdhai niṟuviyadhāgha ighghovil dhòḍharbhuḍhaiya dhòṉmaṅghaḻ ghuṟibhbhiḍhughiṉṟaṉa. jhivaliṅghadhdhai niṟuvuvadhaṟghāgha malaighaḻ maṟṟuṃ bhajhumaiyāṉa jhūl̤al ghòṇḍha indha al̤aghāṉa bhaḻḻadhdhāghghai irāmar dherndhèḍhudhdhār. vāraṇājhiyil irundhu òru jhivaliṅghadhdhai ghòṇḍhu varumāṟu aṉumaṉughghu udhdharaviḍhḍhār. aṉumaṉ jhivaliṅghadhdhuḍhaṉ varuvadhaṟghudh dhāmadhamāghiyadhu. maṅghalagharamāṉa neraṃ nèruṅghiyadhāl, jhivabhèrumāṉ irāmar muṉ dhoṉṟi, aṅghu niṟuvuvadhaṟghu òru jhivaliṅghadhdhaibh bharijhaḻidhdhār. idhaṉāl ighghovilil uḻḻa iliṅghaṃ jhuyaṃbhu iliṅghaṃ āghuṃ. irāmar iliṅghadhdhai niṟuviyadhāl indha iliṅghaṃ  irāmaliṅghesvarar èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu. 

aṉumāṉ vāraṇājhiyilirundhu 101 liṅghaṅghaḻaidh dherndhèḍhudhdhudh ghòṇḍhu dhiruṃbhiṉār, meluṃ dhaṉadhu liṅghaṃ niṟuvabhbhaḍhādhadhāl varudhdhamaḍhaindhār. adhaṉāl ghòṇḍhu vandha iliṅghaṅghaḻai andhabh bhaghudhi mul̤uvadhuṃ vījhiṉār. iṉṟuṃ bhala iliṅghaṅghaḻ ghovilughghu vèḻiye bhala iḍhaṅghaḻil jhidhaṟigh ghiḍhabhbhadhaigh ghāṇalāṃ.   == bhèyarghghāraṇaṃ ==
irāmar, iliṅghadhdhai val̤ibhaḍhuvadhil aṉumaṉughghu muṉṉurimai aḻidhdhu, aṉumaṉai maghil̤vidhdhār. ghejhariyiṉ maghaṉāṉa aṉumaṉ bhèyaril ighghuṉṟu ghejharighiri èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhaveṇḍhuṃ èṉṟu irāmar viruṃbhiṉār. ghejharighuḍhḍhā èṉṟu bhèyariḍhabhbhaḍhḍha ighghuṉṟu nāḻaḍhaivil ghījharaghuḍhḍhāvāgha māṟibhbhoṉadhu.

ghovil dhiṟandhirughghuṃ neraṃ 
ghovil dhiṉamuṃ ghālai 6:00 maṇi mudhal madhiyaṃ 12:30 maṇi varai, mālai 3:00 maṇi mudhal iravu 7:30 maṇi varai dhiṟandhirughghuṃ. madhiyaṃ 1:00 maṇi mudhal mālai 3:00 maṇi varai mūḍhabhbhaḍhḍhirughghuṃ.

ghovil vil̤āghghaḻ 
ighghovilil ghārdhdhighai maṟṟuṃ jhivarādhdhiri vil̤āghghaḻ jhiṟabhbhāghagh ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhughiṉṟaṉa. jhivarādhdhiri vil̤ā aindhu nāḍhghaḻ gholāghalamāgha ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhughiṟadhu. ghārdhdhighai mādhaṃ mul̤uvadhuṃ ighghovil vil̤āghgholaṃ bhūṇḍhirughghuṃ. maghghaḻ adhigha aḻavil ghūḍhuvar. jhirāvaṇa mājhadhdhil jhiṟabhbhu bhūjaighaḻ naḍhaibhèṟughiṉṟaṉa. nāḻdhoṟuṃ rudhrābhijheghaṃ maṟṟuṃ mahāṉyājha rudhrābhijheghaṃ āghiya abhijheghaṅghaḻ naḍhaibhèṟughiṉṟaṉa.

meṟghoḻghaḻ 

dhèlaṅghāṇāvil uḻḻa indhugh ghoyilghaḻ
dhèluṅghu
ghalvèḍhḍhughaḻ
dhòlliyal
கீசரகுட்டா இராமலிங்கேசுவரா கோவில்: தொலுசுவந்துருவின் பாறைக் கல்வெட்டு