இராமர் கோயில் இந்து சமயத்தின் மும்மூர்த்திகளில் ஒருவரான விஷ்ணுவின் அவதாரமான குழந்தை இராமர், அயோத்தியில் பிறந்த இடமான ராம ஜென்ம பூமியில் கட்டப்பட்டு வரும் ஒரு இந்துக் கோயில் ஆகும். இது இந்தியாவின் உத்தரப் பிரதேச மாநிலததில், அயோத்தி மாவட்டத்தின் நிர்வாகத் தலைமையிடமான அயோத்தி நகரத்தில் அமைந்துள்ளது. இக்கோயில் ஸ்ரீராம ஜென்மபூமி தீர்த்தச் சேத்திர அறக்கட்டளை நிர்வாகத்தில், 2.7 ஏக்கர் நிலப்பரப்பில் லார்சன் அன்ட் டூப்ரோ  நிறுவனத்தால் கட்டுமானம் மேற்கொள்ளப்பட்டு வருகிறது.
இக்கோயில் கட்டுவதற்கான அடிக்கல் நாட்டு விழா 5 ஆகஸ்டு 2020 அன்று இந்தியப் பிரதமர் நரேந்திர மோதியால் நிகழ்த்தப்பட்டது. கோயில் வளாகத்தின் நடுவில் குழந்தை இராமர் கருவறை மற்றும் சூரியன், விநாயகர், சிவன், துர்க்கை, அன்னபூரணி மற்றும் அனுமன் ஆகியோருக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட சன்னதிகள் இருக்கும்.

வரலாறு

பின்னணி

இராமாயணம் காவியத்தின்படி, குழந்தை இராமர் அயோத்தியில் பிறந்தார். பொ.ஊ. 16ம் நூற்றாண்டில் முகலாயப் பேரரசர் அவுரங்கசீப் ஆணையின்படி, இராமர் பிறந்த இடம் என்று கூறப்படும் ராம ஜென்ம பூமியின் தளத்த்தில் இருந்த குழந்தை இராமர் கோயில் இடிக்கப்பட்டு பாபர் மசூதி கட்டப்பட்டது. இராம ஜென்ம பூமி தொடர்பாக 1850களில் ஒரு வன்முறை சர்ச்சை எழுந்தது.

1980களில் சங்கப் பரிவாரைச் சேர்ந்த விசுவ இந்து பரிசத் அமைப்பினர், இந்துக்களுக்காக ராம ஜென்ம பூமியை மீட்டெடுக்கவும், குழந்தை இராமருக்கு (ராம் லல்லா) கோயிலைக் கட்டவும் ஒரு புதிய இயக்கத்தைத் தொடங்கியது. நவம்பர் 1989ல், சர்ச்சைக்குரிய மசூதியை ஒட்டிய நிலத்தில் விசுவ இந்து பரிசத்  இராமர் கோவிலுக்கு அடிக்கல் நாட்டியது. 6 டிசம்பர் 1992 அன்று,  விசுவ இந்து பரிசத் மற்றும் பாரதிய ஜனதா கட்சி 1,50,000 தன்னார்வலர்களை உள்ளடக்கிய ஒரு பேரணியை ஏற்பாடு செய்தது. பேரணி வன்முறையாக மாறியது, மேலும் கூட்டம் பாதுகாப்புப் படையினரை முற்றுகையிட்டு பாபர் மசூதியை இடித்தது.

பாபர் மசூதி இடிக்கப்பட்டதன் விளைவாக இந்தியாவில் இந்து மற்றும் முஸ்லீம் சமூகங்களுக்கு இடையே ஏற்பட்ட வகுப்புவாத கலவரங்களில்  குறைந்தது 2,000 பேர் கொல்லப்பட்டனர். மேலும் இந்திய துணைக்கண்டம் முழுவதும் கலவரங்களை தூண்டியது.  மசூதி இடிக்கப்பட்ட ஒரு நாளுக்குப் பிறகு, 7 டிசம்பர் 1992 அன்று, த நியூயார்க் டைம்ஸ் செய்தித்தாள், பாகிஸ்தான் முழுவதும் 30க்கும் மேற்பட்ட இந்துக் கோயில்கள் தாக்கப்பட்டன, சில தீவைக்கப்பட்டன, ஒன்று இடிக்கப்பட்டது. பாக்கிஸ்தான் அரசாங்கம் ஒரு நாள் போராட்டத்தின் போது பள்ளிகள் மற்றும் அலுவலகங்களை மூடியது. வங்காளதேசத்திலுள்ள இந்து கோவில்களும் தாக்கப்பட்டன. பாபர் மசூதி இடிப்புக்கு பழிவாங்கலின் போது பகுதியளவு அழிக்கப்பட்ட இந்த இந்துக் கோவில்களில் சில பின்னர் அப்படியே உள்ளன.

5 சூலை 2005 அன்று அயோத்தியில் பாபர் மசூதி அழிக்கப்பட்ட இடத்தில் உள்ள தற்காலிக கூடாரத்தில் அமைக்கப்பட்ட குழந்தை ராமர் கோவிலை ஐந்து பயங்கரவாதிகள் தாக்கினர். மத்திய சேமக் காவல் படையுடன் (CRPF) நடந்த துப்பாக்கிச் சண்டையில் ஐந்து பேரும் சுட்டுக் கொல்லப்பட்டனர். அதே சமயம் சுற்றி வளைக்கப்பட்ட சுவரை உடைப்பதற்காக தாக்குதல் நடத்தியவர்கள் நடத்திய கையெறி குண்டு தாக்குதலில் பொதுமக்கள் ஒருவர் இறந்தார். மத்திய சேமக் காவல் படையினர் மூவர் பலியாகினர். இருவர் பல துப்பாக்கிச் சூட்டுக் காயங்களுடன் படுகாயமடைந்தனர்.

இந்திய தொல்லியல் துறையின் (ASI) 1978 மற்றும் 2003ம் ஆண்டு அகழ்வாராய்ச்சிகளில், பாபர் மசூதி இருந்த இடத்தில் இந்துக் கோயில் கட்டிட எச்சங்கள் இருந்ததற்கான ஆதாரம் கிடைத்தது.

தொல்பொருள் ஆய்வாளர் கே. கே. முகம்மது பல வரலாற்றாசிரியர்கள் கண்டுபிடிப்புகளை குறைமதிப்பிற்கு உட்படுத்துவதாக குற்றம் சாட்டினார்.  பல ஆண்டுகளாக, அயோத்தி ஆணைச் சட்டம், 1993ல் குறிப்பிட்ட பகுதியை கையகப்படுத்துதல் போன்ற பல்வேறு உரிமை மற்றும் சட்ட மோதல்களும் நடந்தன. 2019ம் ஆண்டு அயோத்தி பிரச்சினை இந்திய உச்ச நீதிமன்றத்தின் தீர்ப்பிற்குப் பிறகுதான், சர்ச்சைக்குரிய நிலத்தை இந்திய அரசால் நிறுவப்பட்ட ஸ்ரீராம ஜென்மபூமி தீர்த்தச் சேத்திர அறக்கட்டளையிடம் ஒப்படைக்கப்பட்டது.

முஸ்லீம்களுக்கு புதிய மசூதி கட்டுவதற்கு அயோத்தியிலிருந்த் 22 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் உள்ள தன்னிபூர் கிராமத்தில் ஐந்து ஏக்கர் நிலம் ஒதுக்கப்பட்டது. 5 பிப்ரவரி 2020 அன்று அயோத்தி இராமர் கோயிலைக் கட்டும் திட்டத்தை நரேந்திர மோதி தலைமையிலான அரசு ஏற்றுக்கொண்டதாக நாடாளுமன்றத்தில் அறிவிக்கப்பட்டது.

கோயில் மூலவர் 
பகவான் விஷ்ணுவின் அவதாரமான ராமரின் குழந்தை வடிவமான ராம் லல்லா விரஜ்மன் கோயிலின் மூலவர் ஆவார். ராம் லல்லாவின் ஆடை தையல் கலைஞர்களான பகவத் பிரசாத் மற்றும் ஷங்கர் லால் ஆகியோரால் தைக்கப்பட்டது; சங்கர் லால் நான்காவது தலைமுறையாக குழந்தை இராமருக்கு ஆட்சி தைப்பவர்.

ராம் லல்லா 1989ம் ஆண்டு முதல் சர்ச்சைக்குரிய இடத்தின் மீதான நீதிமன்ற வழக்கில் ஒரு வாதியாக இருந்தார். சட்டத்தால் "நீதிசார்ந்த நபராக" கருதப்படுகிறார். அவர் ராம் லல்லாவின் அடுத்த 'மனித' நண்பராகக் கருதப்பட்ட விசுவ இந்து பரிசத்த்தின் மூத்த தலைவரான திரிலோகி நாத் பாண்டே அவர்களால் பிரதிநிதித்துவப்படுத்தப்பட்டார்.

கட்டிடக்கலை
அயோத்தி இராமர் கோயிலுக்கான அசல் வடிவமைப்பு 1988ம் ஆண்டு அகமதாபாத்தைச் சேர்ந்த சோம்புரா குடும்பத்தின் சந்திரகாந்த் சோம்புராவால் தயாரிக்கப்பட்டது. கோயில் கட்டிடக் கலைஞர்களான அவரது மகன்கள் நிகில் சோம்புரா மற்றும் ஆசிஷ் சோம்புரா உதவியாக உள்ளனர்.  சோம்புரா குடும்பத்தினர் 15 தலைமுறையாக கோயில் கட்டுமானத் தொழிலைச் செய்பவர்கள். சோம்புரா குடும்பத்தினர் இந்திய விடுதலைக்குப் பின்னர் சோம்நாதர் கோயிலை கட்டியவர்கள். இக்குடும்பத்தினர் உலகம் முழுவதும் 100க்கும் மேற்பட்ட கட்டியுள்ளனர். அதில் புகழ் பெற்றது தில்லி அக்சர்தாம் கோயில் ஆகும்.

அசல் கட்டுமான வரைபடத்திலிருந்து சில மாற்றங்களுடன் புதிய வடிவமைப்பு, வாஸ்து சாஸ்திரம் மற்றும் சிற்ப சாஸ்திரங்களின்படி, 2020 இல், சோம்புரா குடும்பத்தினரால் கோயில் கட்டிட வரைபடம் தயாரிக்கப்பட்டது.புதிய அயோத்தி இராமர் கோயில் 235 அடி அகலமும், 360 அடி நீளமும், 161 அடி உயரமும் கொண்டதாக கோயில் அமையும். கோயில் கட்டுமானப் பணி முழுமையடைந்தவுடன் இராமர் கோயில் வளாகம் உலகின் மூன்றாவது பெரிய இந்து ஆலயமாக இருக்கும்.  இது வட இந்திய கோவில் கட்டிடக்கலையின் சாளுக்கிய-குஜராத்தியப் பாணியில் வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளது.

கோவிலின் பிரதான அமைப்பு ஒரு உயர்ந்த மேடையில் கட்டப்பட்டு மூன்று மாடிகளைக் கொண்டிருக்கும். இதன் நடுவில் உள்ள கருவறையைச் சுற்றி ஐந்து மண்டபங்களைக் கொண்டிருக்கும். கருவறைக்கு மேல் 161 அடி உயர கோபுரம் இருக்கும்.
கட்டிடத்தில் மொத்தம் 366 நெடுவரிசைகள் இருக்கும். சிவனின் அவதாரங்கள், விஷ்ணுவின் 10 தசாவதாரங்கள், 64 சௌசத் யோகினிகள் மற்றும் சரசுவதி தேவியின் 12 அவதாரங்கள் அடங்கிய பத்திகளில் தலா 16 சிலைகள் இருக்கும். படிக்கட்டுகளின் அகலம் 16 அடியாக இருக்கும். விஷ்ணுவுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட கோயில்களின் வடிவமைப்பிற்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட வேதங்களின்படி, கருவறை எண்கோண வடிவில் இருக்கும். கோவில் 10 ஏக்கரில் கட்டப்பட்டு 57 ஏக்கர் நிலப்பரப்பில் ஒரு பிரார்த்தனை கூடம், விரிவுரை கூடம், கல்வி வசதி மற்றும் அருங்காட்சியகம் மற்றும் சிற்றுண்டிச்சாலை போன்ற பிற வசதிகளுடன் கூடிய வளாகமாக உருவாக்கப்படும்.

கட்டுமானம்
ஸ்ரீராம ஜென்மபூமி தீர்த்தச் சேத்திர அறக்கட்டளை 2020ம் ஆண்டு மார்ச் மாதம் ராமர் கோயிலின் முதல் கட்ட கட்டுமானத்தை தொடங்கியது.   கோவிட்-19 பெருந்தொற்று பரவலைத் தொடர்ந்து கட்டுமானப் பணிகள் தற்காலிகமாக நிறுத்தப்பட்டன.  கோயிலுக்கு அஸ்திவாரம் தோண்டும் போது ஒரு சிவலிங்கம், தூண்கள் மற்றும் உடைந்த சிலைகள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டன.  25 மார்ச் 2020ல் முதல்வர் யோகி ஆதித்யநாத் முன்னிலையில் குழந்தை ராமர் சிலை தற்காலிக இடத்திற்கு மாற்றப்பட்டது. லார்சன் அன்ட் டூப்ரோ நிறுவனம் கோயில் கட்டுமானத்திற்கு பொறுப்பேற்றது.

இராஜஸ்தான் மாநிலத்தின் பரத்பூர் மாவட்டத்திலுள்ள பன்சி கிராமத்தின் மலையைக் குடைந்து 600 ஆயிரம் கன அடி மணற்கற்களைக் கொண்டு கட்டுமானப் பணிகள் நிறைவேற்றப்படும்.  முப்பது ஆண்டுகளுக்கு முன்பு, நாட்டின் பல்வேறு பகுதிகளில் இருந்து பல மொழிகளில் ஸ்ரீராமர் பெயர்  பொறிக்கப்பட்ட இருநூறாயிரத்திற்கும் மேற்பட்ட செங்கற்கள் வந்துள்ளன; இவை அடித்தளத்தில் பயன்படுத்தப்படும்.[28] கோயிலை உருவாக்க பாரம்பரிய நுட்பங்கள் பயன்படுத்தப்படும்.பூகம்பம் போன்ற இயற்கை பேரழிவுகளைத் தாங்கும் அளவுக்கு அது வலுவாக இருக்கும் என்பது உறுதி செய்யப்படும். கோவில் கட்டும் பணியில் சிமெண்ட், இரும்பின் உபயோகம் இருக்காது. கல் தொகுதிகளை இணைக்க பத்தாயிரம் செப்பு தகடுகள் தேவைப்படும்.

அடிக்கல் நாட்டு விழா

5 ஆகஸ்ட் 2020  அன்று அயோத்தி இராமர் கோயிலுக்கான பூமி பூஜையை இந்தியப் பிரதமர் நரேந்திர மோதி மற்றும்  மோகன் பாகவத் செய்தனர். பிறகு அதிகாரப்பூர்வமாக கோவில் கட்டுமானம் மீண்டும் தொடங்கியது. அடிக்கல் நாட்டு விழாவிற்கு முன்னதாக மூன்று நாள் நீண்ட வேத சடங்குகள் நடைபெற்றன, இது 40 கிலோ (88 பவுண்டுகள்) வெள்ளி செங்கல்லை அடித்தளமாக நிறுவப்பட்டது. இந்தியப் பிரதமர் நரேந்திர மோதி ஆகஸ்ட் 4 ஆம் தேதி, ஸ்ரீராமரின் பாத பூஜை செய்யப்பட்டது மற்றும் அனைத்து முக்கிய கடவுள் மற்றும் தேவியை அழைக்கும் பூஜை செய்யப்பட்டது.

பிரபல கலாச்சாரத்தில்

இதனையும் காண்க 
 ராம ஜென்ம பூமி
 குழந்தை இராமர் கோயில்
 பூர்வாஞ்சல்
 2019 அயோத்தி சிக்கலுக்கு உச்ச நீதிமன்றத்தின் தீர்ப்பு

குறிப்புகள்

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்
 

அயோத்தி மாவட்டம்
உத்தரப் பிரதேச இந்துக் கோயில்கள்
அயோத்தி
இந்துக் கோயில்கள்
இந்திய இந்துக் கோயில்கள்
irāmar ghoyil indhu jhamayadhdhiṉ muṃmūrdhdhighaḻil òruvarāṉa viṣṇuviṉ avadhāramāṉa ghul̤andhai irāmar, ayodhdhiyil bhiṟandha iḍhamāṉa rāma jèṉma bhūmiyil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhu varuṃ òru indhugh ghoyil āghuṃ. idhu indhiyāviṉ udhdharabh bhiradhejha māniladhadhil, ayodhdhi māvaḍhḍhadhdhiṉ nirvāghadh dhalaimaiyiḍhamāṉa ayodhdhi nagharadhdhil amaindhuḻḻadhu. ighghoyil srīrāma jèṉmabhūmi dhīrdhdhajh jhedhdhira aṟaghghaḍhḍhaḻai nirvāghadhdhil, 2.7 eghghar nilabhbharabhbhil lārjhaṉ aṉḍh ḍhūbhro  niṟuvaṉadhdhāl ghaḍhḍhumāṉaṃ meṟghòḻḻabhbhaḍhḍhu varughiṟadhu.
ighghoyil ghaḍhḍhuvadhaṟghāṉa aḍhighghal nāḍhḍhu vil̤ā 5 āghasḍhu 2020 aṉṟu indhiyabh bhiradhamar narendhira modhiyāl nighal̤dhdhabhbhaḍhḍhadhu. ghoyil vaḻāghadhdhiṉ naḍhuvil ghul̤andhai irāmar gharuvaṟai maṟṟuṃ jhūriyaṉ, vināyaghar, jhivaṉ, dhurghghai, aṉṉabhūraṇi maṟṟuṃ aṉumaṉ āghiyorughghu arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍha jhaṉṉadhighaḻ irughghuṃ.

varalāṟu

bhiṉṉaṇi

irāmāyaṇaṃ ghāviyadhdhiṉbhaḍhi, ghul̤andhai irāmar ayodhdhiyil bhiṟandhār. bhò.ū. 16ṃ nūṟṟāṇḍhil mughalāyabh bherarajhar avuraṅghajhībh āṇaiyiṉbhaḍhi, irāmar bhiṟandha iḍhaṃ èṉṟu ghūṟabhbhaḍhuṃ rāma jèṉma bhūmiyiṉ dhaḻadhdhdhil irundha ghul̤andhai irāmar ghoyil iḍhighghabhbhaḍhḍhu bhābhar majhūdhi ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu. irāma jèṉma bhūmi dhòḍharbhāgha 1850ghaḻil òru vaṉmuṟai jharjhjhai èl̤undhadhu.

1980ghaḻil jhaṅghabh bharivāraijh jherndha vijhuva indhu bharijhadh amaibhbhiṉar, indhughghaḻughghāgha rāma jèṉma bhūmiyai mīḍhḍhèḍhughghavuṃ, ghul̤andhai irāmarughghu (rāṃ lallā) ghoyilaigh ghaḍhḍhavuṃ òru bhudhiya iyaghghadhdhaidh dhòḍhaṅghiyadhu. navaṃbhar 1989l, jharjhjhaighghuriya majhūdhiyai òḍhḍhiya niladhdhil vijhuva indhu bharijhadh  irāmar ghovilughghu aḍhighghal nāḍhḍhiyadhu. 6 ḍhijhaṃbhar 1992 aṉṟu,  vijhuva indhu bharijhadh maṟṟuṃ bhāradhiya jaṉadhā ghaḍhjhi 1,50,000 dhaṉṉārvalarghaḻai uḻḻaḍhaghghiya òru bheraṇiyai eṟbhāḍhu jhèydhadhu. bheraṇi vaṉmuṟaiyāgha māṟiyadhu, meluṃ ghūḍhḍhaṃ bhādhughābhbhubh bhaḍhaiyiṉarai muṟṟughaiyiḍhḍhu bhābhar majhūdhiyai iḍhidhdhadhu.

bhābhar majhūdhi iḍhighghabhbhaḍhḍhadhaṉ viḻaivāgha indhiyāvil indhu maṟṟuṃ muslīṃ jhamūghaṅghaḻughghu iḍhaiye eṟbhaḍhḍha vaghubhbhuvādha ghalavaraṅghaḻil  ghuṟaindhadhu 2,000 bher ghòllabhbhaḍhḍhaṉar. meluṃ indhiya dhuṇaighghaṇḍhaṃ mul̤uvadhuṃ ghalavaraṅghaḻai dhūṇḍhiyadhu.  majhūdhi iḍhighghabhbhaḍhḍha òru nāḻughghubh bhiṟaghu, 7 ḍhijhaṃbhar 1992 aṉṟu, dha niyūyārgh ḍhaiṃs jhèydhidhdhāḻ, bhāghisdhāṉ mul̤uvadhuṃ 30ghghuṃ meṟbhaḍhḍha indhugh ghoyilghaḻ dhāghghabhbhaḍhḍhaṉa, jhila dhīvaighghabhbhaḍhḍhaṉa, òṉṟu iḍhighghabhbhaḍhḍhadhu. bhāghghisdhāṉ arajhāṅghaṃ òru nāḻ bhorāḍhḍhadhdhiṉ bhodhu bhaḻḻighaḻ maṟṟuṃ aluvalaghaṅghaḻai mūḍhiyadhu. vaṅghāḻadhejhadhdhiluḻḻa indhu ghovilghaḻuṃ dhāghghabhbhaḍhḍhaṉa. bhābhar majhūdhi iḍhibhbhughghu bhal̤ivāṅghaliṉ bhodhu bhaghudhiyaḻavu al̤ighghabhbhaḍhḍha indha indhugh ghovilghaḻil jhila bhiṉṉar abhbhaḍhiye uḻḻaṉa.

5 jhūlai 2005 aṉṟu ayodhdhiyil bhābhar majhūdhi al̤ighghabhbhaḍhḍha iḍhadhdhil uḻḻa dhaṟghāligha ghūḍhāradhdhil amaighghabhbhaḍhḍha ghul̤andhai rāmar ghovilai aindhu bhayaṅgharavādhighaḻ dhāghghiṉar. madhdhiya jhemagh ghāval bhaḍhaiyuḍhaṉ (CRPF) naḍhandha dhubhbhāghghijh jhaṇḍhaiyil aindhu bheruṃ jhuḍhḍhugh ghòllabhbhaḍhḍhaṉar. adhe jhamayaṃ jhuṟṟi vaḻaighghabhbhaḍhḍha jhuvarai uḍhaibhbhadhaṟghāgha dhāghghudhal naḍhadhdhiyavarghaḻ naḍhadhdhiya ghaiyèṟi ghuṇḍhu dhāghghudhalil bhòdhumaghghaḻ òruvar iṟandhār. madhdhiya jhemagh ghāval bhaḍhaiyiṉar mūvar bhaliyāghiṉar. iruvar bhala dhubhbhāghghijh jhūḍhḍhugh ghāyaṅghaḻuḍhaṉ bhaḍhughāyamaḍhaindhaṉar.

indhiya dhòlliyal dhuṟaiyiṉ (ASI) 1978 maṟṟuṃ 2003ṃ āṇḍhu aghal̤vārāyjhjhighaḻil, bhābhar majhūdhi irundha iḍhadhdhil indhugh ghoyil ghaḍhḍhiḍha èjhjhaṅghaḻ irundhadhaṟghāṉa ādhāraṃ ghiḍhaidhdhadhu.

dhòlbhòruḻ āyvāḻar ghe. ghe. mughaṃmadhu bhala varalāṟṟājhiriyarghaḻ ghaṇḍhubhiḍhibhbhughaḻai ghuṟaimadhibhbhiṟghu uḍhbhaḍhudhdhuvadhāgha ghuṟṟaṃ jhāḍhḍhiṉār.  bhala āṇḍhughaḻāgha, ayodhdhi āṇaijh jhaḍhḍhaṃ, 1993l ghuṟibhbhiḍhḍha bhaghudhiyai ghaiyaghabhbhaḍhudhdhudhal bhoṉṟa bhalveṟu urimai maṟṟuṃ jhaḍhḍha modhalghaḻuṃ naḍhandhaṉa. 2019ṃ āṇḍhu ayodhdhi bhirajhjhiṉai indhiya ujhjha nīdhimaṉṟadhdhiṉ dhīrbhbhiṟghubh bhiṟaghudhāṉ, jharjhjhaighghuriya niladhdhai indhiya arajhāl niṟuvabhbhaḍhḍha srīrāma jèṉmabhūmi dhīrdhdhajh jhedhdhira aṟaghghaḍhḍhaḻaiyiḍhaṃ òbhbhaḍhaighghabhbhaḍhḍhadhu.

muslīṃghaḻughghu bhudhiya majhūdhi ghaḍhḍhuvadhaṟghu ayodhdhiyilirundh 22 ghilo mīḍhḍhar dhòlaivil uḻḻa dhaṉṉibhūr ghirāmadhdhil aindhu eghghar nilaṃ òdhughghabhbhaḍhḍhadhu. 5 bhibhravari 2020 aṉṟu ayodhdhi irāmar ghoyilaigh ghaḍhḍhuṃ dhiḍhḍhadhdhai narendhira modhi dhalaimaiyilāṉa arajhu eṟṟughghòṇḍhadhāgha nāḍhāḻumaṉṟadhdhil aṟivighghabhbhaḍhḍhadhu.

ghoyil mūlavar 
bhaghavāṉ viṣṇuviṉ avadhāramāṉa rāmariṉ ghul̤andhai vaḍhivamāṉa rāṃ lallā virajmaṉ ghoyiliṉ mūlavar āvār. rāṃ lallāviṉ āḍhai dhaiyal ghalaiñarghaḻāṉa bhaghavadh bhirajhādh maṟṟuṃ ṣaṅghar lāl āghiyorāl dhaighghabhbhaḍhḍhadhu; jhaṅghar lāl nāṉghāvadhu dhalaimuṟaiyāgha ghul̤andhai irāmarughghu āḍhjhi dhaibhbhavar.

rāṃ lallā 1989ṃ āṇḍhu mudhal jharjhjhaighghuriya iḍhadhdhiṉ mīdhāṉa nīdhimaṉṟa val̤aghghil òru vādhiyāgha irundhār. jhaḍhḍhadhdhāl "nīdhijhārndha nabharāgha" gharudhabhbhaḍhughiṟār. avar rāṃ lallāviṉ aḍhudhdha 'maṉidha' naṇbharāghagh gharudhabhbhaḍhḍha vijhuva indhu bharijhadhdhdhiṉ mūdhdha dhalaivarāṉa dhiriloghi nādh bhāṇḍhe avarghaḻāl bhiradhinidhidhdhuvabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhār.

ghaḍhḍhiḍhaghghalai
ayodhdhi irāmar ghoyilughghāṉa ajhal vaḍhivamaibhbhu 1988ṃ āṇḍhu aghamadhābhādhdhaijh jherndha jhoṃbhurā ghuḍhuṃbhadhdhiṉ jhandhiraghāndh jhoṃbhurāvāl dhayārighghabhbhaḍhḍhadhu. ghoyil ghaḍhḍhiḍhagh ghalaiñarghaḻāṉa avaradhu maghaṉghaḻ nighil jhoṃbhurā maṟṟuṃ ājhiṣ jhoṃbhurā udhaviyāgha uḻḻaṉar.  jhoṃbhurā ghuḍhuṃbhadhdhiṉar 15 dhalaimuṟaiyāgha ghoyil ghaḍhḍhumāṉadh dhòl̤ilaijh jhèybhavarghaḻ. jhoṃbhurā ghuḍhuṃbhadhdhiṉar indhiya viḍhudhalaighghubh bhiṉṉar jhoṃnādhar ghoyilai ghaḍhḍhiyavarghaḻ. ighghuḍhuṃbhadhdhiṉar ulaghaṃ mul̤uvadhuṃ 100ghghuṃ meṟbhaḍhḍha ghaḍhḍhiyuḻḻaṉar. adhil bhughal̤ bhèṟṟadhu dhilli aghjhardhāṃ ghoyil āghuṃ.

ajhal ghaḍhḍhumāṉa varaibhaḍhadhdhilirundhu jhila māṟṟaṅghaḻuḍhaṉ bhudhiya vaḍhivamaibhbhu, vāsdhu jhāsdhiraṃ maṟṟuṃ jhiṟbha jhāsdhiraṅghaḻiṉbhaḍhi, 2020 il, jhoṃbhurā ghuḍhuṃbhadhdhiṉarāl ghoyil ghaḍhḍhiḍha varaibhaḍhaṃ dhayārighghabhbhaḍhḍhadhu.bhudhiya ayodhdhi irāmar ghoyil 235 aḍhi aghalamuṃ, 360 aḍhi nīḻamuṃ, 161 aḍhi uyaramuṃ ghòṇḍhadhāgha ghoyil amaiyuṃ. ghoyil ghaḍhḍhumāṉabh bhaṇi mul̤umaiyaḍhaindhavuḍhaṉ irāmar ghoyil vaḻāghaṃ ulaghiṉ mūṉṟāvadhu bhèriya indhu ālayamāgha irughghuṃ.  idhu vaḍha indhiya ghovil ghaḍhḍhiḍhaghghalaiyiṉ jhāḻughghiya-ghujarādhdhiyabh bhāṇiyil vaḍhivamaighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

ghoviliṉ bhiradhāṉa amaibhbhu òru uyarndha meḍhaiyil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhu mūṉṟu māḍhighaḻaigh ghòṇḍhirughghuṃ. idhaṉ naḍhuvil uḻḻa gharuvaṟaiyaijh jhuṟṟi aindhu maṇḍhabhaṅghaḻaigh ghòṇḍhirughghuṃ. gharuvaṟaighghu mel 161 aḍhi uyara ghobhuraṃ irughghuṃ.
ghaḍhḍhiḍhadhdhil mòdhdhaṃ 366 nèḍhuvarijhaighaḻ irughghuṃ. jhivaṉiṉ avadhāraṅghaḻ, viṣṇuviṉ 10 dhajhāvadhāraṅghaḻ, 64 jhaujhadh yoghiṉighaḻ maṟṟuṃ jharajhuvadhi dheviyiṉ 12 avadhāraṅghaḻ aḍhaṅghiya bhadhdhighaḻil dhalā 16 jhilaighaḻ irughghuṃ. bhaḍhighghaḍhḍhughaḻiṉ aghalaṃ 16 aḍhiyāgha irughghuṃ. viṣṇuvughghu arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍha ghoyilghaḻiṉ vaḍhivamaibhbhiṟghu arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍha vedhaṅghaḻiṉbhaḍhi, gharuvaṟai èṇghoṇa vaḍhivil irughghuṃ. ghovil 10 eghgharil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhu 57 eghghar nilabhbharabhbhil òru bhirārdhdhaṉai ghūḍhaṃ, virivurai ghūḍhaṃ, ghalvi vajhadhi maṟṟuṃ aruṅghāḍhjhiyaghaṃ maṟṟuṃ jhiṟṟuṇḍhijhjhālai bhoṉṟa bhiṟa vajhadhighaḻuḍhaṉ ghūḍhiya vaḻāghamāgha uruvāghghabhbhaḍhuṃ.

ghaḍhḍhumāṉaṃ
srīrāma jèṉmabhūmi dhīrdhdhajh jhedhdhira aṟaghghaḍhḍhaḻai 2020ṃ āṇḍhu mārjh mādhaṃ rāmar ghoyiliṉ mudhal ghaḍhḍha ghaḍhḍhumāṉadhdhai dhòḍhaṅghiyadhu.   ghoviḍh-19 bhèrundhòṟṟu bharavalaidh dhòḍharndhu ghaḍhḍhumāṉabh bhaṇighaḻ dhaṟghālighamāgha niṟudhdhabhbhaḍhḍhaṉa.  ghoyilughghu asdhivāraṃ dhoṇḍhuṃ bhodhu òru jhivaliṅghaṃ, dhūṇghaḻ maṟṟuṃ uḍhaindha jhilaighaḻ ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍhaṉa.  25 mārjh 2020l mudhalvar yoghi ādhidhyanādh muṉṉilaiyil ghul̤andhai rāmar jhilai dhaṟghāligha iḍhadhdhiṟghu māṟṟabhbhaḍhḍhadhu. lārjhaṉ aṉḍh ḍhūbhro niṟuvaṉaṃ ghoyil ghaḍhḍhumāṉadhdhiṟghu bhòṟubhbheṟṟadhu.

irājasdhāṉ māniladhdhiṉ bharadhbhūr māvaḍhḍhadhdhiluḻḻa bhaṉjhi ghirāmadhdhiṉ malaiyaigh ghuḍhaindhu 600 āyiraṃ ghaṉa aḍhi maṇaṟghaṟghaḻaigh ghòṇḍhu ghaḍhḍhumāṉabh bhaṇighaḻ niṟaiveṟṟabhbhaḍhuṃ.  mubhbhadhu āṇḍhughaḻughghu muṉbhu, nāḍhḍhiṉ bhalveṟu bhaghudhighaḻil irundhu bhala mòl̤ighaḻil srīrāmar bhèyar  bhòṟighghabhbhaḍhḍha irunūṟāyiradhdhiṟghuṃ meṟbhaḍhḍha jhèṅghaṟghaḻ vandhuḻḻaṉa; ivai aḍhidhdhaḻadhdhil bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhuṃ.[28] ghoyilai uruvāghgha bhāraṃbhariya nuḍhbhaṅghaḻ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhuṃ.bhūghaṃbhaṃ bhoṉṟa iyaṟghai bheral̤ivughaḻaidh dhāṅghuṃ aḻavughghu adhu valuvāgha irughghuṃ èṉbhadhu uṟudhi jhèyyabhbhaḍhuṃ. ghovil ghaḍhḍhuṃ bhaṇiyil jhimèṇḍh, iruṃbhiṉ ubhayoghaṃ irughghādhu. ghal dhòghudhighaḻai iṇaighgha bhadhdhāyiraṃ jhèbhbhu dhaghaḍhughaḻ dhevaibhbhaḍhuṃ.

aḍhighghal nāḍhḍhu vil̤ā

5 āghasḍh 2020  aṉṟu ayodhdhi irāmar ghoyilughghāṉa bhūmi bhūjaiyai indhiyabh bhiradhamar narendhira modhi maṟṟuṃ  moghaṉ bhāghavadh jhèydhaṉar. bhiṟaghu adhighārabhbhūrvamāgha ghovil ghaḍhḍhumāṉaṃ mīṇḍhuṃ dhòḍhaṅghiyadhu. aḍhighghal nāḍhḍhu vil̤āviṟghu muṉṉadhāgha mūṉṟu nāḻ nīṇḍha vedha jhaḍhaṅghughaḻ naḍhaibhèṟṟaṉa, idhu 40 ghilo (88 bhavuṇḍhughaḻ) vèḻḻi jhèṅghallai aḍhidhdhaḻamāgha niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. indhiyabh bhiradhamar narendhira modhi āghasḍh 4 āṃ dhedhi, srīrāmariṉ bhādha bhūjai jhèyyabhbhaḍhḍhadhu maṟṟuṃ aṉaidhdhu mughghiya ghaḍhavuḻ maṟṟuṃ dheviyai al̤aighghuṃ bhūjai jhèyyabhbhaḍhḍhadhu.

bhirabhala ghalājhjhāradhdhil

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha 
 rāma jèṉma bhūmi
 ghul̤andhai irāmar ghoyil
 bhūrvāñjhal
 2019 ayodhdhi jhighghalughghu ujhjha nīdhimaṉṟadhdhiṉ dhīrbhbhu

ghuṟibhbhughaḻ

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
 

ayodhdhi māvaḍhḍhaṃ
udhdharabh bhiradhejha indhugh ghoyilghaḻ
ayodhdhi
indhugh ghoyilghaḻ
indhiya indhugh ghoyilghaḻ
அயோத்தி இராமர் கோயில்