ஒருக் தெமூர் கான் ( ; ) (1379–1408) என்பவர் வடக்கு யுவான் அரசமரபின் ஒரு கானாவார். இவர் 1402 - 1408இல் ஆட்சி புரிந்தார். தைமூரிய அரசமரபின் தொகுக்கப்பட்ட வரலாற்றுப் பதிவுகளில் ஒருக் தெமூர் () என்பவர் ஒக்தாயி கானின் ஒரு வழித்தோன்றல் எனக் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இவர் உகேச்சி காசிகா அல்லது குலிச்சி (; மொங்கோலியம்:  γuyilinči), என்றும் ஒருவேளை அறியப்பட்டு இருந்திருக்கலாம். துங்குசிக் மொழிகளில் "காசிகா" என்பதன் பொருள் இளவரசர் என்பதாகும். இவர் ஒயிரட்களின் ஒரு தலைவர் ஆவார். குறிப்பாக ஒயிரட்களின் தோர்கூத் இனத்தின் தலைவர் ஆவார். உகேச்சி காசிகா என்பவர் ஒருக் தெமூராக இல்லாதிருக்கவும் வாய்ப்பு இருந்துள்ளது. கிழக்கு மங்கோலியர்களின் ஒரு கைப்பாவை கானாக ஒருக் தெமூரை ஆக்குவதற்கு ஆதரவளித்த ஓர் அனுகூலம் பெற்ற ஒயிரட் மந்திரியாக இருந்திருக்க வாய்ப்பு இருந்துள்ளது. ஒருக் தெமூர் அரிக் போகே அல்லது செங்கிஸ் கானின் தம்பியான கசர் அல்லது தெமுகேயின் வழித் தோன்றலாக இருந்திருக்க வாய்ப்புள்ளது. இவ்வாறாக இன்றும் இவர் ஓர் ஒயிரட் இனத்தவரா அல்லது செங்கிஸ் கானின் வழித்தோன்றலா என்பது தெளிவாகத் தெரியவில்லை.

எல்பெக் நிகுலேசுக்சி கான் பாகமுவின் (பத்லை, மகமு, முகமுது) தந்தை தைபூவைத் தவறுதலாக மரண தண்டனைக்கு உட்படுத்தியதற்குப் பிறகு பாகமுவை  நான்கு ஒயிரட்களின் தலைவராக நியமித்தார். ககானின் முடிவு ஒயிரட் தலைவர் குலிச்சியை ஏமாற்றம் அடையச் செய்தது. இக்கால கட்டத்தில் மட்டுமே மிங் அரசமரபால் குலிச்சி குறிப்பிடப்பட்டுள்ளார். குலிச்சியும், பகாமுவும் எல்பெக்கைக் கொல்லத் திட்டம் அமைத்தனர். வெற்றியும் பெற்றனர். இறந்த ககானின் குடும்பம் மற்றும் உடைமைகளைக் குலிச்சி கைப்பற்றினார். 1402இல் குலிச்சி புதிய ககானாக வந்ததாக மிங் வரலாறு பதிவு செய்துள்ளது. குப்லாயால் 1271இல் அறிவிக்கப்பட்ட "மகா யுவான்" (大元) அரச குடும்பப் பட்டத்தை ஒழித்தார். எனினும், 1388இலிலேயே ஆன் பாணி பட்டமானது ஏற்கனவே நீக்கப்பட்டிருந்தது.

ஆட்சி 
கிழக்கு மங்கோலியர்களின் சிங்சாங்காக அசுத் இனத்தின் அருக்தையைக் குலிச்சி நியமித்தார். மிங் வரலாற்றுப் பதிவுகளின் படி, இவர் ஒரு "தாதரைக்" (கிழக்கு மங்கோலியர்) கானாக முன்மொழிந்து இருக்கலாம் என்று கருதப்படுகிறது. சீனாவின் யோங்லே பேரரசர் குலிச்சியுடனும், அவரது முதன்மை ஆதரவாளரான அருக்தையுடனும் மிங் சீனத் திறை செலுத்தும் அமைப்புக்குள் ஒரு உறவு முறையை நிறுவத் தொடர்பு முயற்சிகளை மேற்கொண்டார். ஆனால், குலிச்சியும் அருக்தையும் இதை நிராகரித்தனர். இவர்கள் அமியின் இளவரசரான என்கே தெமூரையும் ஒரு வேளை விடம் வைத்துக் கொன்றனர். என்கே தெமூர் மிங்குடன் கூட்டணி வைத்து இருந்தார். எனினும், போர்சிசின் மன்னனான ஒல்ஜெயி தெமூர் கானால் குலிச்சி 1403இல் தோற்கடிக்கப்பட்டார். 1408இல் இவரது முந்தைய சிங்சாங்கும், நோயனுமான அருக்தைக்கும் இவருக்கும் இடையில் ஒரு சண்டை ஏற்பட்டதற்குப் பிறகு குலிச்சியை அருக்தை கொன்றார். குலிச்சிக்குப் பிறகு இவரது மகன் எசேகு (இ. 1425) ஆட்சிக்கு வந்தார்.

உசாத்துணை 

 René Grousset - Empire of Steppes
 Ж.Бор - Монгол хийгээд Евразийн дипломат шаштир БОТЬ 3

மங்கோலியக் கான்கள்
òrugh dhèmūr ghāṉ ( ; ) (1379–1408) èṉbhavar vaḍhaghghu yuvāṉ arajhamarabhiṉ òru ghāṉāvār. ivar 1402 - 1408il āḍhjhi bhurindhār. dhaimūriya arajhamarabhiṉ dhòghughghabhbhaḍhḍha varalāṟṟubh bhadhivughaḻil òrugh dhèmūr () èṉbhavar òghdhāyi ghāṉiṉ òru val̤idhdhoṉṟal èṉagh ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. ivar ughejhjhi ghājhighā alladhu ghulijhjhi (; mòṅgholiyaṃ:  γuyilinči), èṉṟuṃ òruveḻai aṟiyabhbhaḍhḍhu irundhirughghalāṃ. dhuṅghujhigh mòl̤ighaḻil "ghājhighā" èṉbhadhaṉ bhòruḻ iḻavarajhar èṉbhadhāghuṃ. ivar òyiraḍhghaḻiṉ òru dhalaivar āvār. ghuṟibhbhāgha òyiraḍhghaḻiṉ dhorghūdh iṉadhdhiṉ dhalaivar āvār. ughejhjhi ghājhighā èṉbhavar òrugh dhèmūrāgha illādhirughghavuṃ vāybhbhu irundhuḻḻadhu. ghil̤aghghu maṅgholiyarghaḻiṉ òru ghaibhbhāvai ghāṉāgha òrugh dhèmūrai āghghuvadhaṟghu ādharavaḻidhdha or aṉughūlaṃ bhèṟṟa òyiraḍh mandhiriyāgha irundhirughgha vāybhbhu irundhuḻḻadhu. òrugh dhèmūr arigh bhoghe alladhu jhèṅghis ghāṉiṉ dhaṃbhiyāṉa ghajhar alladhu dhèmugheyiṉ val̤idh dhoṉṟalāgha irundhirughgha vāybhbhuḻḻadhu. ivvāṟāgha iṉṟuṃ ivar or òyiraḍh iṉadhdhavarā alladhu jhèṅghis ghāṉiṉ val̤idhdhoṉṟalā èṉbhadhu dhèḻivāghadh dhèriyavillai.

èlbhègh nighulejhughjhi ghāṉ bhāghamuviṉ (bhadhlai, maghamu, mughamudhu) dhandhai dhaibhūvaidh dhavaṟudhalāgha maraṇa dhaṇḍhaṉaighghu uḍhbhaḍhudhdhiyadhaṟghubh bhiṟaghu bhāghamuvai  nāṉghu òyiraḍhghaḻiṉ dhalaivarāgha niyamidhdhār. ghaghāṉiṉ muḍhivu òyiraḍh dhalaivar ghulijhjhiyai emāṟṟaṃ aḍhaiyajh jhèydhadhu. ighghāla ghaḍhḍhadhdhil maḍhḍhume miṅ arajhamarabhāl ghulijhjhi ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhuḻḻār. ghulijhjhiyuṃ, bhaghāmuvuṃ èlbhèghghaigh ghòlladh dhiḍhḍhaṃ amaidhdhaṉar. vèṟṟiyuṃ bhèṟṟaṉar. iṟandha ghaghāṉiṉ ghuḍhuṃbhaṃ maṟṟuṃ uḍhaimaighaḻaigh ghulijhjhi ghaibhbhaṟṟiṉār. 1402il ghulijhjhi bhudhiya ghaghāṉāgha vandhadhāgha miṅ varalāṟu bhadhivu jhèydhuḻḻadhu. ghubhlāyāl 1271il aṟivighghabhbhaḍhḍha "maghā yuvāṉ" (大元) arajha ghuḍhuṃbhabh bhaḍhḍhadhdhai òl̤idhdhār. èṉiṉuṃ, 1388ilileye āṉ bhāṇi bhaḍhḍhamāṉadhu eṟghaṉave nīghghabhbhaḍhḍhirundhadhu.

āḍhjhi 
ghil̤aghghu maṅgholiyarghaḻiṉ jhiṅjhāṅghāgha ajhudh iṉadhdhiṉ arughdhaiyaigh ghulijhjhi niyamidhdhār. miṅ varalāṟṟubh bhadhivughaḻiṉ bhaḍhi, ivar òru "dhādharaigh" (ghil̤aghghu maṅgholiyar) ghāṉāgha muṉmòl̤indhu irughghalāṃ èṉṟu gharudhabhbhaḍhughiṟadhu. jhīṉāviṉ yoṅle bherarajhar ghulijhjhiyuḍhaṉuṃ, avaradhu mudhaṉmai ādharavāḻarāṉa arughdhaiyuḍhaṉuṃ miṅ jhīṉadh dhiṟai jhèludhdhuṃ amaibhbhughghuḻ òru uṟavu muṟaiyai niṟuvadh dhòḍharbhu muyaṟjhighaḻai meṟghòṇḍhār. āṉāl, ghulijhjhiyuṃ arughdhaiyuṃ idhai nirāgharidhdhaṉar. ivarghaḻ amiyiṉ iḻavarajharāṉa èṉghe dhèmūraiyuṃ òru veḻai viḍhaṃ vaidhdhugh ghòṉṟaṉar. èṉghe dhèmūr miṅghuḍhaṉ ghūḍhḍhaṇi vaidhdhu irundhār. èṉiṉuṃ, bhorjhijhiṉ maṉṉaṉāṉa òljèyi dhèmūr ghāṉāl ghulijhjhi 1403il dhoṟghaḍhighghabhbhaḍhḍhār. 1408il ivaradhu mundhaiya jhiṅjhāṅghuṃ, noyaṉumāṉa arughdhaighghuṃ ivarughghuṃ iḍhaiyil òru jhaṇḍhai eṟbhaḍhḍhadhaṟghubh bhiṟaghu ghulijhjhiyai arughdhai ghòṉṟār. ghulijhjhighghubh bhiṟaghu ivaradhu maghaṉ èjheghu (i. 1425) āḍhjhighghu vandhār.

ujhādhdhuṇai 

 René Grousset - Empire of Steppes
 Ж.Бор - Монгол хийгээд Евразийн дипломат шаштир БОТЬ 3

maṅgholiyagh ghāṉghaḻ
ஒருக் தெமூர் கான்