வாஞ்சோ (Wancho) என்பது இந்திய மாநிலமான அருணாச்சல பிரதேசத்தில் உள்ள லோங்டிங் மாவட்டத்தின் பட்கை மலைகளில் வசிக்கும் நாகா பழங்குடி மக்களாவர். கலாச்சார ரீதியாக நாகா இனமான இவர்கள் இனரீதியாக அருணாச்சலப் பிரதேசத்தின் நோக்டே மற்றும் நாகாலாந்தின் கொன்யாக் ஆகியோருடன் தொடர்புடையவர்கள், வாஞ்சோ மற்றும் கொன்யாக் இன்றும் இதே பெயர்களைப் பகிர்ந்து கொள்கிறார்கள். நாகாலாந்தின் மிகப்பெரிய பழங்குடியினர் கொன்யாக். வாஞ்சோவின் வரலாறு பெரும்பாலும் இன்றைய நாகாலாந்தை அடிப்படையாகக் கொண்டது. இன்றும், அருணாச்சலத்தில் வாஞ்சோ மக்கள் வசிக்கும் பகுதியிலும், கொன்யாக் வாழ்ந்த மோன் நாகாலாந்திலும் அதே பெயர்களைக் கொண்ட கிராமங்கள் உள்ளன. எடுத்துக்காட்டாக லோங்கேய் கிராமம். வட நாகா மொழிகளின் கீழ் வான்சோ மொழி திபெத்திய-பர்மிய மொழிக் குடும்பத்தைச் சேர்ந்தது

மதம் 
மற்ற நாகா இனத்தைப் போலல்லாமல், வாஞ்சோ, நோக்டே மற்றும் சிறிய சிறுபான்மையினரான கொன்யாக், இன்னும் ஒரே கடவுள் நம்பிக்கையைத் தக்க வைத்துக் கொள்கிறார்கள். ஆனாலும் வாஞ்சோ மக்கள் இராங் மற்றும் பௌராங் என இரு கடவுள்கள் இருப்பதாக நம்புகிறார்கள்.

இவர்களில் சிலர் கிறித்துவத்தைப் பின்பற்றுபவர்களாக உள்ளனர். இவர்களில் பலர் பாப்டிஸ்ட் அல்லது கத்தோலிக்கப் பிரிவுகளைச் சேர்ந்தவர்கள். கிறித்தவத்தை ஏற்றுக்கொள்வது பெரும்பாலும் நாகாலாந்தின் நாகர்களின் ஒப்பீட்டு தாக்கங்கள் மற்றும் தலையை வேட்டையாடுவதற்கான முன்னோக்குகளை மாற்றுவது ஆகியவற்றுடன் தொடர்புடையது. இருப்பினும், இது இவர்களின் பாரம்பரிய கலாச்சாரத்தின் பல அம்சங்களில் வீழ்ச்சியை ஏற்படுத்தியுள்ளதுமேலும் இது மதத்துடன் வலுவான தொடர்புகளைக் கொண்டுள்ளது. 

2001 மக்கள்தொகை கணக்கெடுப்பின்படி, வாஞ்சோ இனத்தில் வெறும் 10% இந்துக்களாகவும், 16%  பேர் ஒரே கடவுள் நம்பிக்கையை பின்பற்றுபவர்களாகவும் உள்ளனர்.

பண்பாடு 
வாஞ்சோ பழங்குடியினரிடையே பச்சை குத்துவது முக்கிய பங்கு வகிக்கிறது. பாரம்பரியத்தின் படி, ஒரு மனிதன் கண்கள் மற்றும் உதடுகளைச் சுற்றியுள்ள சில பகுதிகளைத் தவிர்த்து, அவனது நாதிக் கொள்கிறான். பெண்கள் கழுத்தணிகள் மற்றும் வளையல்களால் தங்களை அலங்கரித்துக்கொள்வதோடு, சில லேசான பச்சை குத்துதல்களையும் செய்கிறார்கள்.

வாஞ்சோவின் முதன்மையான திருவிழா ஓரியா எனபதாகும். மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை இத் திருவிழா நடைபெறும்.  இது ஆறு முதல் பன்னிரண்டு நாட்கள் வரை பிரார்த்தனை, பாடல்களுடனும், நடனங்களுடனும் நடைபெறும். கிராம மக்கள் வாழ்த்து மற்றும் நல்லெண்ணத்தின் அடையாளமாக அரிசியால் செய்யப்பட்ட பியர் நிரப்பப்பட்ட மூங்கில் குழாய்களை பரிமாறிக்கொள்கிறார்கள். பின்னர் மரியாதையின் அடையாளமாக கிராமத் தலைவருக்கு பன்றி இறைச்சியின் தோல் வழங்கப்படுகிறது. நெற்பயிர்களை விதைத்து, பன்றிகள், எருமைகள் மற்றும் கயால்கள் பலியிடப்பட்டு, ஒவ்வொரு தங்குமிடத்திலும் விருந்துகள் ஏற்பாடு செய்யப்படுவதால் இந்த திருவிழா பல நாட்கள் தொடர்கிறது. சிறுவர்கள் மற்றும் பெண்கள், சம்பிரதாய உடைகளை அணிந்து, ஓரியாவின் போது பாடுகிறார்கள் மற்றும் நடனமாடுகிறார்கள். ஓரியா காலத்தில் நடப்பட்ட  "ஜாங்பன்" என்ற நீண்ட சடங்கு கம்த்தைச் மக்கள் நடனமாடுகின்றனர்.  பிப்ரவரி 16 அன்று ஒவ்வொரு ஆண்டும் வாஞ்சோ ஓரியா திருவிழாவாக கொண்டாடப்படுகிறது.

வாழ்க்கை முறை 
வாஞ்சோ இனம் பாரம்பரியமாக வாங்ஹாம் அல்லது வாங்சா என அழைக்கப்படும் வயதான தலைவர்களின் குழுவால் நிர்வகிக்கப்படுகிறது. 

பெரும்பாலான அண்டை பழங்குடியினரைப் போலவே, வாஞ்சோவும் மரம் மற்றும் மூங்கில் ஆகியவற்றால் செய்யப்பட்ட வீடுகளைக் கட்டிக் கொண்டுள்ளனர். மேலும் கூரைகள் உலர்ந்த இலைகளால் மூடப்பட்டிருக்கும். முருங் என்று அழைக்கப்படும் தங்குமிடங்கள், சிறுவர்கள் தங்கள் தந்தையினால் ஆண்களாக மாற பயிற்றுவிக்கப்படும் கட்டமைப்புகள் ஆகும். பெண் குழந்தைகளுக்கு ஆண் குழந்தைகளைப் போல தங்குமிடங்கள் இல்லை என்றாலும், அவர்கள் ஒரு பெரிய, ஒற்றை வீட்டில், ஒரு வயதான பெண்ணின் கவனிப்புடன் தூங்குகிறார்கள். 

1991 ஆம் ஆண்டு வரை, நாகா மக்களிடையே மனித தலையை வேட்டையாடும் பழக்கம் இருந்தது. தலையை வேட்டையாடும் பழக்கத்தை தடை செய்ய அரசாங்கமும் கிறித்துவ மறைபணியாளர்களும் நடவடிக்கை எடுத்துள்ளனர். இப்போது விலங்குகள் மட்டுமே வேட்டையாடப்படுகின்றன.

சான்றுகள்

வெளி இணைப்புகள் 

நாகாலாந்தின் பண்பாடு
பழங்குடிகள்
vāñjho (Wancho) èṉbhadhu indhiya mānilamāṉa aruṇājhjhala bhiradhejhadhdhil uḻḻa loṅḍhiṅ māvaḍhḍhadhdhiṉ bhaḍhghai malaighaḻil vajhighghuṃ nāghā bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻāvar. ghalājhjhāra rīdhiyāgha nāghā iṉamāṉa ivarghaḻ iṉarīdhiyāgha aruṇājhjhalabh bhiradhejhadhdhiṉ noghḍhe maṟṟuṃ nāghālāndhiṉ ghòṉyāgh āghiyoruḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiyavarghaḻ, vāñjho maṟṟuṃ ghòṉyāgh iṉṟuṃ idhe bhèyarghaḻaibh bhaghirndhu ghòḻghiṟārghaḻ. nāghālāndhiṉ mighabhbhèriya bhal̤aṅghuḍhiyiṉar ghòṉyāgh. vāñjhoviṉ varalāṟu bhèruṃbhāluṃ iṉṟaiya nāghālāndhai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhadhu. iṉṟuṃ, aruṇājhjhaladhdhil vāñjho maghghaḻ vajhighghuṃ bhaghudhiyiluṃ, ghòṉyāgh vāl̤ndha moṉ nāghālāndhiluṃ adhe bhèyarghaḻaigh ghòṇḍha ghirāmaṅghaḻ uḻḻaṉa. èḍhudhdhughghāḍhḍhāgha loṅghey ghirāmaṃ. vaḍha nāghā mòl̤ighaḻiṉ ghīl̤ vāṉjho mòl̤i dhibhèdhdhiya-bharmiya mòl̤igh ghuḍhuṃbhadhdhaijh jherndhadhu

madhaṃ 
maṟṟa nāghā iṉadhdhaibh bholallāmal, vāñjho, noghḍhe maṟṟuṃ jhiṟiya jhiṟubhāṉmaiyiṉarāṉa ghòṉyāgh, iṉṉuṃ òre ghaḍhavuḻ naṃbhighghaiyaidh dhaghgha vaidhdhugh ghòḻghiṟārghaḻ. āṉāluṃ vāñjho maghghaḻ irāṅ maṟṟuṃ bhaurāṅ èṉa iru ghaḍhavuḻghaḻ irubhbhadhāgha naṃbhughiṟārghaḻ.

ivarghaḻil jhilar ghiṟidhdhuvadhdhaibh bhiṉbhaṟṟubhavarghaḻāgha uḻḻaṉar. ivarghaḻil bhalar bhābhḍhisḍh alladhu ghadhdholighghabh bhirivughaḻaijh jherndhavarghaḻ. ghiṟidhdhavadhdhai eṟṟughghòḻvadhu bhèruṃbhāluṃ nāghālāndhiṉ nāgharghaḻiṉ òbhbhīḍhḍhu dhāghghaṅghaḻ maṟṟuṃ dhalaiyai veḍhḍhaiyāḍhuvadhaṟghāṉa muṉṉoghghughaḻai māṟṟuvadhu āghiyavaṟṟuḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiyadhu. irubhbhiṉuṃ, idhu ivarghaḻiṉ bhāraṃbhariya ghalājhjhāradhdhiṉ bhala aṃjhaṅghaḻil vīl̤jhjhiyai eṟbhaḍhudhdhiyuḻḻadhumeluṃ idhu madhadhdhuḍhaṉ valuvāṉa dhòḍharbhughaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. 

2001 maghghaḻdhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhiṉbhaḍhi, vāñjho iṉadhdhil vèṟuṃ 10% indhughghaḻāghavuṃ, 16%  bher òre ghaḍhavuḻ naṃbhighghaiyai bhiṉbhaṟṟubhavarghaḻāghavuṃ uḻḻaṉar.

bhaṇbhāḍhu 
vāñjho bhal̤aṅghuḍhiyiṉariḍhaiye bhajhjhai ghudhdhuvadhu mughghiya bhaṅghu vaghighghiṟadhu. bhāraṃbhariyadhdhiṉ bhaḍhi, òru maṉidhaṉ ghaṇghaḻ maṟṟuṃ udhaḍhughaḻaijh jhuṟṟiyuḻḻa jhila bhaghudhighaḻaidh dhavirdhdhu, avaṉadhu nādhigh ghòḻghiṟāṉ. bhèṇghaḻ ghal̤udhdhaṇighaḻ maṟṟuṃ vaḻaiyalghaḻāl dhaṅghaḻai alaṅgharidhdhughghòḻvadhoḍhu, jhila lejhāṉa bhajhjhai ghudhdhudhalghaḻaiyuṃ jhèyghiṟārghaḻ.

vāñjhoviṉ mudhaṉmaiyāṉa dhiruvil̤ā oriyā èṉabhadhāghuṃ. mārjh mudhal ebhral varai idh dhiruvil̤ā naḍhaibhèṟuṃ.  idhu āṟu mudhal bhaṉṉiraṇḍhu nāḍhghaḻ varai bhirārdhdhaṉai, bhāḍhalghaḻuḍhaṉuṃ, naḍhaṉaṅghaḻuḍhaṉuṃ naḍhaibhèṟuṃ. ghirāma maghghaḻ vāl̤dhdhu maṟṟuṃ nallèṇṇadhdhiṉ aḍhaiyāḻamāgha arijhiyāl jhèyyabhbhaḍhḍha bhiyar nirabhbhabhbhaḍhḍha mūṅghil ghul̤āyghaḻai bharimāṟighghòḻghiṟārghaḻ. bhiṉṉar mariyādhaiyiṉ aḍhaiyāḻamāgha ghirāmadh dhalaivarughghu bhaṉṟi iṟaijhjhiyiṉ dhol val̤aṅghabhbhaḍhughiṟadhu. nèṟbhayirghaḻai vidhaidhdhu, bhaṉṟighaḻ, èrumaighaḻ maṟṟuṃ ghayālghaḻ bhaliyiḍhabhbhaḍhḍhu, òvvòru dhaṅghumiḍhadhdhiluṃ virundhughaḻ eṟbhāḍhu jhèyyabhbhaḍhuvadhāl indha dhiruvil̤ā bhala nāḍhghaḻ dhòḍharghiṟadhu. jhiṟuvarghaḻ maṟṟuṃ bhèṇghaḻ, jhaṃbhiradhāya uḍhaighaḻai aṇindhu, oriyāviṉ bhodhu bhāḍhughiṟārghaḻ maṟṟuṃ naḍhaṉamāḍhughiṟārghaḻ. oriyā ghāladhdhil naḍhabhbhaḍhḍha  "jāṅbhaṉ" èṉṟa nīṇḍha jhaḍhaṅghu ghaṃdhdhaijh maghghaḻ naḍhaṉamāḍhughiṉṟaṉar.  bhibhravari 16 aṉṟu òvvòru āṇḍhuṃ vāñjho oriyā dhiruvil̤āvāgha ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhughiṟadhu.

vāl̤ghghai muṟai 
vāñjho iṉaṃ bhāraṃbhariyamāgha vāṅhāṃ alladhu vāṅjhā èṉa al̤aighghabhbhaḍhuṃ vayadhāṉa dhalaivarghaḻiṉ ghul̤uvāl nirvaghighghabhbhaḍhughiṟadhu. 

bhèruṃbhālāṉa aṇḍhai bhal̤aṅghuḍhiyiṉaraibh bholave, vāñjhovuṃ maraṃ maṟṟuṃ mūṅghil āghiyavaṟṟāl jhèyyabhbhaḍhḍha vīḍhughaḻaigh ghaḍhḍhigh ghòṇḍhuḻḻaṉar. meluṃ ghūraighaḻ ularndha ilaighaḻāl mūḍhabhbhaḍhḍhirughghuṃ. muruṅ èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ dhaṅghumiḍhaṅghaḻ, jhiṟuvarghaḻ dhaṅghaḻ dhandhaiyiṉāl āṇghaḻāgha māṟa bhayiṟṟuvighghabhbhaḍhuṃ ghaḍhḍhamaibhbhughaḻ āghuṃ. bhèṇ ghul̤andhaighaḻughghu āṇ ghul̤andhaighaḻaibh bhola dhaṅghumiḍhaṅghaḻ illai èṉṟāluṃ, avarghaḻ òru bhèriya, òṟṟai vīḍhḍhil, òru vayadhāṉa bhèṇṇiṉ ghavaṉibhbhuḍhaṉ dhūṅghughiṟārghaḻ. 

1991 āṃ āṇḍhu varai, nāghā maghghaḻiḍhaiye maṉidha dhalaiyai veḍhḍhaiyāḍhuṃ bhal̤aghghaṃ irundhadhu. dhalaiyai veḍhḍhaiyāḍhuṃ bhal̤aghghadhdhai dhaḍhai jhèyya arajhāṅghamuṃ ghiṟidhdhuva maṟaibhaṇiyāḻarghaḻuṃ naḍhavaḍhighghai èḍhudhdhuḻḻaṉar. ibhbhodhu vilaṅghughaḻ maḍhḍhume veḍhḍhaiyāḍhabhbhaḍhughiṉṟaṉa.

jhāṉṟughaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

nāghālāndhiṉ bhaṇbhāḍhu
bhal̤aṅghuḍhighaḻ
வாஞ்சோ நாகா