மேரி (Mary, முன்னர் மெர்வ், மேரு மற்றும் மார்கியானா என்று அழைக்கபட்டது) என்பது   துர்க்மெனிஸ்தானின்  காராகும் பாலைவனத்தின் ஒரு பாலைவனச்சோலையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது முர்கப் ஆற்றுப்பகுதியில் அமைந்துள்ளது. மேலும்  இது மேரி மாகாணத்தின் தலைநகரமாகும். 2010 ஆம் ஆண்டில், மேரியின் மக்கள் தொகை 126,000 என்று இருந்தது.  இதுவே 1989 ஆண்டைய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்போது 92,000 என இருந்தது.  பண்டைய நகரமான மெர்வின் இடிபாடுகள் நகரத்திற்கு அருகில் அமைந்துள்ளன.

வரலாறு 
பண்டைய நகரமான மெர்வ் பட்டுப் பாதையில் ஒரு பலைவனச் சோலை நகரமாக இருந்தது. இது  12 ஆம் நூற்றாண்டில் மங்கோலியர்களால்  அழிக்கப்பட்டு இதன் மக்கள் துடைத்தழிக்கபட்டனர். பட்டுப் பாதையில்  அமைந்திருப்பதால், காலப்போக்கில் இது புத்துயிர் பெற்றது. 19 ஆம் நூற்றாண்டில் நாடோடிகளான தெக் போக்கிரிகளால் மீண்டும் அழிக்கப்பட்டது. 

இது 1884 இல் உருசியப் பேரரசால் கைப்பற்றபட்டது. இதன் விளைவாக ஆப்கானிஸ்தான், பிரிட்டிஷ் படைகள் மற்றும் உருசிய பேரரிசின் படைகளுக்கு இடையே பஞ்ச்தே சம்பவம் ( குஷ்கா போர் ) நிகழ தூண்டுகோளானது. நவீன குடியேற்றம் அந்த ஆண்டின் பிற்பகுதியில்  உருசிய இராணுவ மற்றும் நிர்வாக பதவி உருவாக்கபட்டது.

கிரிமியன் போருக்குப் பின்னர் பிரித்தானிய மற்றும் உருசிய துருப்புகளுக்கு இடையேயான முதல் நேரடி மோதலில் 1918 ஆகத்தில்  40  பஞ்சாபி துருப்புக்கள் மற்றும் ஒரு பிரித்தானிய அதிகாரி அடங்கிய இயந்திரத் துப்பாக்கிப் பிரிவைக் கொண்ட பிரித்தானிய இந்திய இராணுவத்தின் ஒரு படை மெர்விற்கு அருகிலுள்ள போல்ஷிவிக்குகளை எதிர்த்தது. 

பரந்த அளவில் நீர்ப்பாசனத்தைப் பயன்படுத்துவதன் மூலம் பருத்தி உற்பத்தி மையமாக சோவியத் ஒன்றியத்தால் மேரி உருவாக்கப்பட்டது. 1968 ஆம் ஆண்டில், நகருக்கு மேற்கே 20 கிலோமீட்டர் தொலைவில் இயற்கை எரிவளியின் பெரும் இருப்பு கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.

சோவியத் ஒன்றியத்தின் சரிவு மற்றும் துர்க்மெனிஸ்தானின் விடுதலை அறிவிப்புக்குப் பிறகு, 1992 மே 18 அன்று மேரி நகரானது மேரி மாகாணத்தின் தலைநகராக மாறியது.

2000 களில், நகரில் பல வீதிகள் மற்றும் பெரிய குடியிருப்பு வசதிகள் நிர்மாணிக்கபட்டன. நகரில் புதிய வானூர்தி நிலைய முனையம், துர்க்மென் மாநில மின் பொறியியல் நிறுவனம், அரங்கம், நூலகம், வரலாற்று அருங்காட்சியகம், ருஹியேட் அரண்மனை, மார்குஷ் ஹோட்டல், ஒரு மருத்துவ சோதனை மையம், ஈனே மஹ்ரி மருத்துவ மையம், குர்பங்குலி ஹஜ்ஜி பள்ளிவாசல், ஒரு விளையாட்டு அரங்கம், ஒரு குதிரையேற்ற வளாகம், ஒரு உள்ளரங்க நீச்சல் குளம், ஒரு தொடருந்து நிலையம் எனவும் பெருமளவிலான வீட்டு கட்டுமானமும் இன்னும் தொடர்கிறது. 

2012 ஆம் ஆண்டில், இந்த நகரம் சிஐஎஸ் அமைப்பால் கலாச்சார தலைநகரங்களில் ஒன்றாக அறிவிக்கப்பட்டது.

பொருளாதாரம் 
மேரி நகரானது துர்க்மெனிஸ்தானின் நான்காவது பெரிய நகரம் ஆகும். இது  நாட்டின் இரண்டு பெரிய ஏற்றுமதி தொழில்களான  இயற்கை எரிவளி மற்றும் பருத்தி தொழில்களுக்கான ஒரு பெரிய தொழில்துறை மையமாகவும் உள்ளது. மேலும் இது பருத்தி, தானியங்கள், தோல், கம்பளி ஆகியவற்றிற்கான வர்த்தக மையமாகும்.

கலாச்சாரம் 

மேரி அதன் பிராந்திய அருங்காட்சியகத்திற்காக பெயர் பெற்றது. இந்த நகரம் பண்டைய நகரமான மெர்வின் சிதைவுகள் உள்ள இடங்களுக்கு அருகில் உள்ளது.

விளையாட்டு 
நகரத்தின் முக்கிய கால்பந்து அணி மேரி ஸ்டேடியத்தில் விளையாடும் மெர்வ் மேரி ஆகும்.

குறிப்பிடத்தக்க நபர்கள் 

 அக்மமெடோவ் மைராட்கெல்டி, அரசியல்வாதி
 காதிர் சப்பர்லியேவ், அரசியல்வாதி
 யெலினா பொன்னர், மனித உரிமை ஆர்வலர்
 எட்வார்ட் அசாடோவ், கவிஞர் மற்றும் எழுத்தாளர்

காட்சியகம்

குறிப்புகள் 

Coordinates on Wikidata
துருக்மெனிஸ்தானின் புவியியல்
meri (Mary, muṉṉar mèrv, meru maṟṟuṃ mārghiyāṉā èṉṟu al̤aighghabhaḍhḍhadhu) èṉbhadhu   dhurghmèṉisdhāṉiṉ  ghārāghuṃ bhālaivaṉadhdhiṉ òru bhālaivaṉajhjholaiyil amaindhuḻḻa òru nagharamāghuṃ. idhu murghabh āṟṟubhbhaghudhiyil amaindhuḻḻadhu. meluṃ  idhu meri māghāṇadhdhiṉ dhalainagharamāghuṃ. 2010 āṃ āṇḍhil, meriyiṉ maghghaḻ dhòghai 126,000 èṉṟu irundhadhu.  idhuve 1989 āṇḍhaiya maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhiṉbhodhu 92,000 èṉa irundhadhu.  bhaṇḍhaiya nagharamāṉa mèrviṉ iḍhibhāḍhughaḻ nagharadhdhiṟghu arughil amaindhuḻḻaṉa.

varalāṟu 
bhaṇḍhaiya nagharamāṉa mèrv bhaḍhḍhubh bhādhaiyil òru bhalaivaṉajh jholai nagharamāgha irundhadhu. idhu  12 āṃ nūṟṟāṇḍhil maṅgholiyarghaḻāl  al̤ighghabhbhaḍhḍhu idhaṉ maghghaḻ dhuḍhaidhdhal̤ighghabhaḍhḍhaṉar. bhaḍhḍhubh bhādhaiyil  amaindhirubhbhadhāl, ghālabhbhoghghil idhu bhudhdhuyir bhèṟṟadhu. 19 āṃ nūṟṟāṇḍhil nāḍhoḍhighaḻāṉa dhègh bhoghghirighaḻāl mīṇḍhuṃ al̤ighghabhbhaḍhḍhadhu. 

idhu 1884 il urujhiyabh bherarajhāl ghaibhbhaṟṟabhaḍhḍhadhu. idhaṉ viḻaivāgha ābhghāṉisdhāṉ, bhiriḍhḍhiṣ bhaḍhaighaḻ maṟṟuṃ urujhiya bherarijhiṉ bhaḍhaighaḻughghu iḍhaiye bhañjhdhe jhaṃbhavaṃ ( ghuṣghā bhor ) nighal̤a dhūṇḍhughoḻāṉadhu. navīṉa ghuḍhiyeṟṟaṃ andha āṇḍhiṉ bhiṟbhaghudhiyil  urujhiya irāṇuva maṟṟuṃ nirvāgha bhadhavi uruvāghghabhaḍhḍhadhu.

ghirimiyaṉ bhorughghubh bhiṉṉar bhiridhdhāṉiya maṟṟuṃ urujhiya dhurubhbhughaḻughghu iḍhaiyeyāṉa mudhal neraḍhi modhalil 1918 āghadhdhil  40  bhañjhābhi dhurubhbhughghaḻ maṟṟuṃ òru bhiridhdhāṉiya adhighāri aḍhaṅghiya iyandhiradh dhubhbhāghghibh bhirivaigh ghòṇḍha bhiridhdhāṉiya indhiya irāṇuvadhdhiṉ òru bhaḍhai mèrviṟghu arughiluḻḻa bholṣivighghughaḻai èdhirdhdhadhu. 

bharandha aḻavil nīrbhbhājhaṉadhdhaibh bhayaṉbhaḍhudhdhuvadhaṉ mūlaṃ bharudhdhi uṟbhadhdhi maiyamāgha jhoviyadh òṉṟiyadhdhāl meri uruvāghghabhbhaḍhḍhadhu. 1968 āṃ āṇḍhil, nagharughghu meṟghe 20 ghilomīḍhḍhar dhòlaivil iyaṟghai èrivaḻiyiṉ bhèruṃ irubhbhu ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍhadhu.

jhoviyadh òṉṟiyadhdhiṉ jharivu maṟṟuṃ dhurghmèṉisdhāṉiṉ viḍhudhalai aṟivibhbhughghubh bhiṟaghu, 1992 me 18 aṉṟu meri nagharāṉadhu meri māghāṇadhdhiṉ dhalainagharāgha māṟiyadhu.

2000 ghaḻil, nagharil bhala vīdhighaḻ maṟṟuṃ bhèriya ghuḍhiyirubhbhu vajhadhighaḻ nirmāṇighghabhaḍhḍhaṉa. nagharil bhudhiya vāṉūrdhi nilaiya muṉaiyaṃ, dhurghmèṉ mānila miṉ bhòṟiyiyal niṟuvaṉaṃ, araṅghaṃ, nūlaghaṃ, varalāṟṟu aruṅghāḍhjhiyaghaṃ, ruhiyeḍh araṇmaṉai, mārghuṣ hoḍhḍhal, òru marudhdhuva jhodhaṉai maiyaṃ, īṉe mahri marudhdhuva maiyaṃ, ghurbhaṅghuli hajji bhaḻḻivājhal, òru viḻaiyāḍhḍhu araṅghaṃ, òru ghudhiraiyeṟṟa vaḻāghaṃ, òru uḻḻaraṅgha nījhjhal ghuḻaṃ, òru dhòḍharundhu nilaiyaṃ èṉavuṃ bhèrumaḻavilāṉa vīḍhḍhu ghaḍhḍhumāṉamuṃ iṉṉuṃ dhòḍharghiṟadhu. 

2012 āṃ āṇḍhil, indha nagharaṃ jhiaiès amaibhbhāl ghalājhjhāra dhalainagharaṅghaḻil òṉṟāgha aṟivighghabhbhaḍhḍhadhu.

bhòruḻādhāraṃ 
meri nagharāṉadhu dhurghmèṉisdhāṉiṉ nāṉghāvadhu bhèriya nagharaṃ āghuṃ. idhu  nāḍhḍhiṉ iraṇḍhu bhèriya eṟṟumadhi dhòl̤ilghaḻāṉa  iyaṟghai èrivaḻi maṟṟuṃ bharudhdhi dhòl̤ilghaḻughghāṉa òru bhèriya dhòl̤ildhuṟai maiyamāghavuṃ uḻḻadhu. meluṃ idhu bharudhdhi, dhāṉiyaṅghaḻ, dhol, ghaṃbhaḻi āghiyavaṟṟiṟghāṉa vardhdhagha maiyamāghuṃ.

ghalājhjhāraṃ 

meri adhaṉ bhirāndhiya aruṅghāḍhjhiyaghadhdhiṟghāgha bhèyar bhèṟṟadhu. indha nagharaṃ bhaṇḍhaiya nagharamāṉa mèrviṉ jhidhaivughaḻ uḻḻa iḍhaṅghaḻughghu arughil uḻḻadhu.

viḻaiyāḍhḍhu 
nagharadhdhiṉ mughghiya ghālbhandhu aṇi meri sḍheḍhiyadhdhil viḻaiyāḍhuṃ mèrv meri āghuṃ.

ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha nabharghaḻ 

 aghmamèḍhov mairāḍhghèlḍhi, arajhiyalvādhi
 ghādhir jhabhbharliyev, arajhiyalvādhi
 yèliṉā bhòṉṉar, maṉidha urimai ārvalar
 èḍhvārḍh ajhāḍhov, ghaviñar maṟṟuṃ èl̤udhdhāḻar

ghāḍhjhiyaghaṃ

ghuṟibhbhughaḻ 

Coordinates on Wikidata
dhurughmèṉisdhāṉiṉ bhuviyiyal
மாரி, துருக்குமனித்தான்