முக்கலிந்தா (Mucalinda), முச்சலிந்தா அல்லது முசிலிந்தா என்பது நாகம் ஒன்றின் பெயர். இது பாம்பு போன்ற உயிரினம் ஆகும். இது ஞானமடைந்த பிறகு கௌதம புத்தரை உடனிருந்து பாதுகாத்தது.

கௌதம புத்தர் போதி மரத்தின் கீழ் தியானம் செய்யத் தொடங்கிய ஆறு வாரங்களுக்குப் பிறகு, வானம் ஏழு நாட்களுக்கு இருளடைந்தது. மேலும் அற்புதமான மழையும் பெய்தது என்று கூறப்படுகிறது. இருப்பினும், பாம்புகளின் வலிமைமிக்க மன்னன், முகலிந்தா, பூமிக்கு அடியிலிருந்து வந்து, அனைத்து பாதுகாப்பிற்கும் ஆதாரமாகத் தனது தலைமூடி மூலம் புத்தரைப் பாதுகாத்து. பெரும் புயல் நீங்கியதும், பாம்பு மன்னன் மனித உருவம் எடுத்து, புத்தரை வணங்கி, மகிழ்ச்சியுடன் அரண்மனைக்குத் திரும்பினார்.

மேம்பாடு 
முகலிந்தா முதன்முதலில் முகலிந்தா சூத்திரத்தில் தோன்றியது. இங்கு நாக அரசன் புத்தரின் உடலை ஏழு முறை சுற்றி வளைத்து, தலையினை விரித்து நின்று கொண்டு புத்தரை தீயவற்றிலிருந்து பாதுகாத்ததாகக் கூறப்படுகிறது. புத்தர் தியானம் செய்து முடித்ததும், வானம் தெளிந்ததும், முகலிந்தா ஒரு இளைஞனின் வடிவத்தை ஏற்றுப் புத்தரின் முன் முன் தலைவணங்கி நின்றார்.

முக்கலிந்தாவை சித்தரிக்கும் முதல் கலைப்படைப்பு மகாராட்டிராவின் பவுனியில் உள்ள கிமு 2ஆம் நூற்றாண்டின் தாது கோபுரத்தில் அறியப்படுகிறது. இங்கு நாகா ஐந்து தலைகளைக் கொண்டதாகவும் புத்தரின் வெற்று இருக்கையைப் பாதுகாப்பதாகவும் சித்தரிக்கப்பட்டுள்ளது. சாஞ்சியின் சமகால கலைப்படைப்புகள் இவரை மிருகக்காட்சிசாலை-மானுடவியல் வடிவில் சித்தரித்துள்ளது மற்றும் நாகினியின் பரிவாரமாக உள்ளது.

கலை பிரதிநிதித்துவங்கள் 
முகலிந்தாவின் பாதுகாப்பில் புத்தர் தியானம் செய்வது லாவோ பௌத்த கலையில் மிகவும் பொதுவானது. பன்லுவா சுலிலட்டின் சிற்ப பூங்காவான சாலா கியோகுவில் குறிப்பாக குறிப்பிடத்தக்கப் பிரமாண்டமான நவீன பதிப்பு காணப்படுகிறது.

புத்தரை முகலிந்தாவின் தலையுடன் சித்தரிக்கும் கலை, பார்சுவநாதரின் சைன கலையால் ஏற்பட்ட பாதிப்பாகக்கூட இருக்கலாம். இவர் நாகப்பாம்பு போன்ற தலையினைக் கொண்ட மனிதராகக் குறிப்பிடப்பட்டார்.

கலாச்சாரத்தில் 
ஆல்டசு அக்சுலியின் தீவு நாவலில் முகலிந்தாவின் புராணக்கதை (முச்சலிண்டா) முக்கியமாக இடம்பெற்றுள்ளது. இது மேற்கத்திய நாகரிகத்தில் பாம்புகளின் விரோத/எச்சரிக்கை பார்வைக்கு எதிராக, மனிதர்களுக்கும் இயற்கைக்கும் இடையிலான ஒற்றுமையின் உருவகமாகச் செயல்படுகிறது.

இணையதள் வேடிக்கை கதையான சின்பெஸ்ட் 2010-ல் சண்டே ஸ்ட்ரிப்பில் முகலிந்தாவின் பதிப்பைக் காணலாம்.

மேற்கோள்கள் 

பாம்புகள்
mughghalindhā (Mucalinda), mujhjhalindhā alladhu mujhilindhā èṉbhadhu nāghaṃ òṉṟiṉ bhèyar. idhu bhāṃbhu bhoṉṟa uyiriṉaṃ āghuṃ. idhu ñāṉamaḍhaindha bhiṟaghu ghaudhama bhudhdharai uḍhaṉirundhu bhādhughādhdhadhu.

ghaudhama bhudhdhar bhodhi maradhdhiṉ ghīl̤ dhiyāṉaṃ jhèyyadh dhòḍhaṅghiya āṟu vāraṅghaḻughghubh bhiṟaghu, vāṉaṃ el̤u nāḍhghaḻughghu iruḻaḍhaindhadhu. meluṃ aṟbhudhamāṉa mal̤aiyuṃ bhèydhadhu èṉṟu ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. irubhbhiṉuṃ, bhāṃbhughaḻiṉ valimaimighgha maṉṉaṉ, mughalindhā, bhūmighghu aḍhiyilirundhu vandhu, aṉaidhdhu bhādhughābhbhiṟghuṃ ādhāramāghadh dhaṉadhu dhalaimūḍhi mūlaṃ bhudhdharaibh bhādhughādhdhu. bhèruṃ bhuyal nīṅghiyadhuṃ, bhāṃbhu maṉṉaṉ maṉidha uruvaṃ èḍhudhdhu, bhudhdharai vaṇaṅghi, maghil̤jhjhiyuḍhaṉ araṇmaṉaighghudh dhiruṃbhiṉār.

meṃbhāḍhu 
mughalindhā mudhaṉmudhalil mughalindhā jhūdhdhiradhdhil dhoṉṟiyadhu. iṅghu nāgha arajhaṉ bhudhdhariṉ uḍhalai el̤u muṟai jhuṟṟi vaḻaidhdhu, dhalaiyiṉai viridhdhu niṉṟu ghòṇḍhu bhudhdharai dhīyavaṟṟilirundhu bhādhughādhdhadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. bhudhdhar dhiyāṉaṃ jhèydhu muḍhidhdhadhuṃ, vāṉaṃ dhèḻindhadhuṃ, mughalindhā òru iḻaiñaṉiṉ vaḍhivadhdhai eṟṟubh bhudhdhariṉ muṉ muṉ dhalaivaṇaṅghi niṉṟār.

mughghalindhāvai jhidhdharighghuṃ mudhal ghalaibhbhaḍhaibhbhu maghārāḍhḍhirāviṉ bhavuṉiyil uḻḻa ghimu 2āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ dhādhu ghobhuradhdhil aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu. iṅghu nāghā aindhu dhalaighaḻaigh ghòṇḍhadhāghavuṃ bhudhdhariṉ vèṟṟu irughghaiyaibh bhādhughābhbhadhāghavuṃ jhidhdharighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. jhāñjhiyiṉ jhamaghāla ghalaibhbhaḍhaibhbhughaḻ ivarai mirughaghghāḍhjhijhālai-māṉuḍhaviyal vaḍhivil jhidhdharidhdhuḻḻadhu maṟṟuṃ nāghiṉiyiṉ bharivāramāgha uḻḻadhu.

ghalai bhiradhinidhidhdhuvaṅghaḻ 
mughalindhāviṉ bhādhughābhbhil bhudhdhar dhiyāṉaṃ jhèyvadhu lāvo bhaudhdha ghalaiyil mighavuṃ bhòdhuvāṉadhu. bhaṉluvā jhulilaḍhḍhiṉ jhiṟbha bhūṅghāvāṉa jhālā ghiyoghuvil ghuṟibhbhāgha ghuṟibhbhiḍhadhdhaghghabh bhiramāṇḍhamāṉa navīṉa bhadhibhbhu ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu.

bhudhdharai mughalindhāviṉ dhalaiyuḍhaṉ jhidhdharighghuṃ ghalai, bhārjhuvanādhariṉ jhaiṉa ghalaiyāl eṟbhaḍhḍha bhādhibhbhāghaghghūḍha irughghalāṃ. ivar nāghabhbhāṃbhu bhoṉṟa dhalaiyiṉaigh ghòṇḍha maṉidharāghagh ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhār.

ghalājhjhāradhdhil 
ālḍhajhu aghjhuliyiṉ dhīvu nāvalil mughalindhāviṉ bhurāṇaghghadhai (mujhjhaliṇḍhā) mughghiyamāgha iḍhaṃbhèṟṟuḻḻadhu. idhu meṟghadhdhiya nāgharighadhdhil bhāṃbhughaḻiṉ virodha/èjhjharighghai bhārvaighghu èdhirāgha, maṉidharghaḻughghuṃ iyaṟghaighghuṃ iḍhaiyilāṉa òṟṟumaiyiṉ uruvaghamāghajh jhèyalbhaḍhughiṟadhu.

iṇaiyadhaḻ veḍhighghai ghadhaiyāṉa jhiṉbhèsḍh 2010-l jhaṇḍhe sḍhribhbhil mughalindhāviṉ bhadhibhbhaigh ghāṇalāṃ.

meṟghoḻghaḻ 

bhāṃbhughaḻ
முகலிந்தா