இதர் இராச்சியம்  (Idar State), இது இந்திய விடுதலைக்கு முன்னர் பிரித்தானிய இந்தியாவின் கீழிருந்த  562 சுதேச சமஸ்தானங்களில் ஒன்றாகும். இது தற்கால குஜராத் மாநிலத்தின் காந்திநகர் மாவட்டப் பகுதிகளைக் கொண்டிருந்தது. இதன் தலைநகரம் இதர் நகரம் ஆகும். 1875-ஆம் ஆண்டில் இதர் இராச்சியம் £60,000 வருவாயும், பிரித்தானிய இந்தியா ஆட்சியாளர்களுக்கு £3,034  திறையும் செலுத்தினர். மக்கள் தொகை  2,17,382 கொண்டிருந்தது. இதன் ஆட்சியாளர்கள் இராஜபுத்திர குலத்தின் ஜோத்தா வம்சத்தினர் ஆவார். இதன் ஆட்சியாளர்களுக்கு  பிரித்தானிய இந்தியா, 15 துப்பாக்கிக் குண்டுகள் முழுங்க மரியாதை வழங்கினர்.

வரலாறு
மராத்தியப் பேரரசில் சிற்றரசாக இருந்த இதர் இராச்சியம்,  மூன்றாம் ஆங்கிலேய மராத்தியப் போருக்குப் பின்னர் 1818-ஆம் ஆண்டில்,   பிரித்தானிய இந்தியாவின் ஆட்சியாளர்கள் கொண்டுவந்த துணைப்படைத் திட்டத்தை ஏற்ற இதர் இராச்சியத்தினர், ஆண்டுதோறும் ஆங்கிலேயர்களுக்கு திறை செலுத்தி சுதேச சமஸ்தானமாக ஆட்சி செய்தனர். 

இது பிரித்தானிய இந்தியாவின்  பம்பாய் மாகாணத்தின் மகி கந்தா முகமையின் கீழ் இருந்தது. 1947-இல் இந்திய விடுதலைக்குப் பின்னர்,  சுதேச சமஸ்தானங்களின் இணைப்பு ஒப்பந்தப்படி இதர் இராச்சியம்   1948-ஆம் ஆண்டில்  பம்பாய் மாகாணத்துடன் இணக்கப்பட்டது.  1956-இல் மொழிவாரி மாநில மறுசீரமைப்புச் சட்டத்தின் படி, இதர்  இராச்சியம் குஜராத் மாநிலத்தில் இணைக்கப்பட்டது.

இதனையும் காண்க
 துணைப்படைத் திட்டம்
 சுதேச சமஸ்தானம்
 இந்திய மன்னராட்சி அரசுகளின் பட்டியல்
 சுதேச சமஸ்தானங்களின் இணைப்பு ஒப்பந்தம்
 வணக்கத்திற்குரிய சுதேச சமஸ்தானங்கள்

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்

இந்தியாவின் முன்னாள் சுதேச சமஸ்தானங்கள்
பம்பாய் மாகாணம்
இந்தியாவின் மன்னராட்சிகள்
குசராத் வரலாறு
idhar irājhjhiyaṃ  (Idar State), idhu indhiya viḍhudhalaighghu muṉṉar bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ ghīl̤irundha  562 jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻil òṉṟāghuṃ. idhu dhaṟghāla ghujarādh māniladhdhiṉ ghāndhinaghar māvaḍhḍhabh bhaghudhighaḻaigh ghòṇḍhirundhadhu. idhaṉ dhalainagharaṃ idhar nagharaṃ āghuṃ. 1875-āṃ āṇḍhil idhar irājhjhiyaṃ £60,000 varuvāyuṃ, bhiridhdhāṉiya indhiyā āḍhjhiyāḻarghaḻughghu £3,034  dhiṟaiyuṃ jhèludhdhiṉar. maghghaḻ dhòghai  2,17,382 ghòṇḍhirundhadhu. idhaṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ irājabhudhdhira ghuladhdhiṉ jodhdhā vaṃjhadhdhiṉar āvār. idhaṉ āḍhjhiyāḻarghaḻughghu  bhiridhdhāṉiya indhiyā, 15 dhubhbhāghghigh ghuṇḍhughaḻ mul̤uṅgha mariyādhai val̤aṅghiṉar.

varalāṟu
marādhdhiyabh bherarajhil jhiṟṟarajhāgha irundha idhar irājhjhiyaṃ,  mūṉṟāṃ āṅghileya marādhdhiyabh bhorughghubh bhiṉṉar 1818-āṃ āṇḍhil,   bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ ghòṇḍhuvandha dhuṇaibhbhaḍhaidh dhiḍhḍhadhdhai eṟṟa idhar irājhjhiyadhdhiṉar, āṇḍhudhoṟuṃ āṅghileyarghaḻughghu dhiṟai jhèludhdhi jhudhejha jhamasdhāṉamāgha āḍhjhi jhèydhaṉar. 

idhu bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ  bhaṃbhāy māghāṇadhdhiṉ maghi ghandhā mughamaiyiṉ ghīl̤ irundhadhu. 1947-il indhiya viḍhudhalaighghubh bhiṉṉar,  jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻiṉ iṇaibhbhu òbhbhandhabhbhaḍhi idhar irājhjhiyaṃ   1948-āṃ āṇḍhil  bhaṃbhāy māghāṇadhdhuḍhaṉ iṇaghghabhbhaḍhḍhadhu.  1956-il mòl̤ivāri mānila maṟujhīramaibhbhujh jhaḍhḍhadhdhiṉ bhaḍhi, idhar  irājhjhiyaṃ ghujarādh māniladhdhil iṇaighghabhbhaḍhḍhadhu.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 dhuṇaibhbhaḍhaidh dhiḍhḍhaṃ
 jhudhejha jhamasdhāṉaṃ
 indhiya maṉṉarāḍhjhi arajhughaḻiṉ bhaḍhḍhiyal
 jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻiṉ iṇaibhbhu òbhbhandhaṃ
 vaṇaghghadhdhiṟghuriya jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻ

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

indhiyāviṉ muṉṉāḻ jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻ
bhaṃbhāy māghāṇaṃ
indhiyāviṉ maṉṉarāḍhjhighaḻ
ghujharādh varalāṟu
இதர் இராச்சியம்