இங்கோகம் பாலா தேவி (Ngangom Bala Devi) ஓர் இந்திய கால்பந்தாட்ட வீராங்கனையாவார். 1990 ஆம் ஆண்டு பெப்ரவரி மாதம் 2 அன்று பிறந்தார். இசுக்காட்லாந்து பெண்கள் கால்பந்தாட்ட கூட்டிணைவுப் போட்டிகளில் விளையாடும் ரேஞ்சர்சு கால்பந்து அணியிலும்  இந்தியப் பெண்கள் தேசிய கால்பந்தாட்ட அணியிலும் முன்கள வீரராக பாலா தேவி விளையாடி வருகிறார்.

வாழ்க்கைக் குறிப்பு 
பாலா தேவி வடகிழக்கு இந்திய மாநிலமான மணிப்பூரில் பிறந்து வளர்ந்தார். கால்பந்தாட்டம் தேவியின் குடும்பத்தில் ஒரு மரபாகவே இருந்தது. தன் இளம் வயதிலேயே தேவி கால்பந்தாட்டத்தை  ஆடத் தொடங்கினார். 11 வயதில் உள்ளூர் பெண்கள் கால்பத்தாட்டக் குழுவில்  இணைந்து விளையாடத் தொடங்கினார். இவரது தந்தையின் பிரியமான பொழுது போக்குகளில் ஒன்றும் கால்பந்தாட்டமாகும். தேவி தனது தந்தை, மூத்த சகோதரர்,  இரட்டையரான சகோதரிகள் ஆகியோருடன் கால்பந்தாட்டம் ஆடிவந்தார். குறிப்பாக ஆண்களுடன் கால்பந்தாட்டம் ஆடியபடியே தேவி வளர்ந்தார்.  வலைப்பந்தாட்டம், எறிபந்தாட்டம் போன்ற விளையாட்டுகளையும் தேவி விளையாடி வந்தார். மணிப்பூர் மாநிலத்திலுள்ள ஓயினாம் நகரிலுள்ள ஓனம் தம்பல் மார்க் கல்லூரியில் தனது கல்வியை முடித்தார். குடும்பத்தில் பாலா தேவி மட்டுமே தொழில்முறை  கால்பந்தாட்டம் ஆடுமளவுக்கு  உயர்ந்தார்.

தொழில்முறை சாதனைகள் 

 2002 ஆம் ஆண்டு அசாமில் நடந்த 19 வயதுக்குட்பட்டோருக்கான  பெண்கள் சாம்பியன் பட்டப் போட்டியில் பங்கேற்ற மணிப்பூர் அணியின் ஒரு பகுதியாக இருந்தார். இப்போட்டியின் சிறந்த ஆட்டக்காரர் என்ற சிறப்பு வழங்கப்பட்டது. 2003 ஆம் ஆண்டு போட்டியிலும் இந்த சிறப்பு மீண்டும் இவருக்குக் கிடைத்தது.
 இந்திய மகளிர் கால்பந்து சாம்பியன்பட்டப் போட்டியில்  மணிப்பூர் மூத்த பெண்கள் கால்பந்து அணியை பிரதிநிதித்துவப்படுத்த தேவி தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார்.
 2014 ஆம் ஆண்டு நடைபெற்ற  பெண்கள் கால்பந்து சாம்பியன்பட்டத்தை வென்ற மணிப்பூர் அணியின் ஒரு பகுதியாக தேவி விளையாடினார். மணிப்பூர் ஒடிசாவை இறுதிப்போட்டியில்  3–1 என்ற கணக்கில் தோற்கடித்தது.
 2014 ஆம் ஆண்டு நடைபெற்ற தெற்காசிய கால்பந்துக் கூட்டமைப்பு சாம்பியன் பட்டப் போட்டியில் வென்ற இந்திய அணியில் தேவி அங்கம் வகித்தார்.
 2015 ஆம் ஆண்டு நடைபெற்ற இந்திய தேசிய விளையாட்டுப் போட்டிகளில் கால்பந்தாட்டப் பிரிவில் தேவி அங்கம் வகித்த மணிப்பூர் அணி தங்கப் பதக்கம் வென்றது.
 2020 ஆம் ஆண்டு டிசம்பர் மாதம்  6 அன்று ஐரோப்பாவில் நடைபெற்ற ஒரு தொழில்முறை கால்பந்து போட்டியில் கோல் அடித்த முதல் இந்திய பெண்மணி என்ற பெருமையை பாலா தேவி பெற்றார்.
 பல நட்சத்திர வீர்ர்களுடன் போட்டியிட்டு ஆசிய கால்பந்தாட்ட கூட்டமைப்பு வழங்கும் இந்த வார சிறந்த கால்பந்தாட்ட வீர்ர் என்ற விருதை தேவி வென்றுள்ளார். இவ்விருதை வென்ற முதல் இந்தியர் என்ற சிறப்பு தேவிக்கு கிடைத்தது..

மேற்கோள்கள் 

1990 பிறப்புகள்
வாழும் நபர்கள்
விளையாட்டு வீரர்கள்
iṅghoghaṃ bhālā dhevi (Ngangom Bala Devi) or indhiya ghālbhandhāḍhḍha vīrāṅghaṉaiyāvār. 1990 āṃ āṇḍhu bhèbhravari mādhaṃ 2 aṉṟu bhiṟandhār. ijhughghāḍhlāndhu bhèṇghaḻ ghālbhandhāḍhḍha ghūḍhḍhiṇaivubh bhoḍhḍhighaḻil viḻaiyāḍhuṃ reñjharjhu ghālbhandhu aṇiyiluṃ  indhiyabh bhèṇghaḻ dhejhiya ghālbhandhāḍhḍha aṇiyiluṃ muṉghaḻa vīrarāgha bhālā dhevi viḻaiyāḍhi varughiṟār.

vāl̤ghghaigh ghuṟibhbhu 
bhālā dhevi vaḍhaghil̤aghghu indhiya mānilamāṉa maṇibhbhūril bhiṟandhu vaḻarndhār. ghālbhandhāḍhḍhaṃ dheviyiṉ ghuḍhuṃbhadhdhil òru marabhāghave irundhadhu. dhaṉ iḻaṃ vayadhileye dhevi ghālbhandhāḍhḍhadhdhai  āḍhadh dhòḍhaṅghiṉār. 11 vayadhil uḻḻūr bhèṇghaḻ ghālbhadhdhāḍhḍhagh ghul̤uvil  iṇaindhu viḻaiyāḍhadh dhòḍhaṅghiṉār. ivaradhu dhandhaiyiṉ bhiriyamāṉa bhòl̤udhu bhoghghughaḻil òṉṟuṃ ghālbhandhāḍhḍhamāghuṃ. dhevi dhaṉadhu dhandhai, mūdhdha jhaghodharar,  iraḍhḍhaiyarāṉa jhaghodharighaḻ āghiyoruḍhaṉ ghālbhandhāḍhḍhaṃ āḍhivandhār. ghuṟibhbhāgha āṇghaḻuḍhaṉ ghālbhandhāḍhḍhaṃ āḍhiyabhaḍhiye dhevi vaḻarndhār.  valaibhbhandhāḍhḍhaṃ, èṟibhandhāḍhḍhaṃ bhoṉṟa viḻaiyāḍhḍhughaḻaiyuṃ dhevi viḻaiyāḍhi vandhār. maṇibhbhūr māniladhdhiluḻḻa oyiṉāṃ naghariluḻḻa oṉaṃ dhaṃbhal mārgh ghallūriyil dhaṉadhu ghalviyai muḍhidhdhār. ghuḍhuṃbhadhdhil bhālā dhevi maḍhḍhume dhòl̤ilmuṟai  ghālbhandhāḍhḍhaṃ āḍhumaḻavughghu  uyarndhār.

dhòl̤ilmuṟai jhādhaṉaighaḻ 

 2002 āṃ āṇḍhu ajhāmil naḍhandha 19 vayadhughghuḍhbhaḍhḍhorughghāṉa  bhèṇghaḻ jhāṃbhiyaṉ bhaḍhḍhabh bhoḍhḍhiyil bhaṅgheṟṟa maṇibhbhūr aṇiyiṉ òru bhaghudhiyāgha irundhār. ibhbhoḍhḍhiyiṉ jhiṟandha āḍhḍhaghghārar èṉṟa jhiṟabhbhu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu. 2003 āṃ āṇḍhu bhoḍhḍhiyiluṃ indha jhiṟabhbhu mīṇḍhuṃ ivarughghugh ghiḍhaidhdhadhu.
 indhiya maghaḻir ghālbhandhu jhāṃbhiyaṉbhaḍhḍhabh bhoḍhḍhiyil  maṇibhbhūr mūdhdha bhèṇghaḻ ghālbhandhu aṇiyai bhiradhinidhidhdhuvabhbhaḍhudhdha dhevi dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār.
 2014 āṃ āṇḍhu naḍhaibhèṟṟa  bhèṇghaḻ ghālbhandhu jhāṃbhiyaṉbhaḍhḍhadhdhai vèṉṟa maṇibhbhūr aṇiyiṉ òru bhaghudhiyāgha dhevi viḻaiyāḍhiṉār. maṇibhbhūr òḍhijhāvai iṟudhibhbhoḍhḍhiyil  3–1 èṉṟa ghaṇaghghil dhoṟghaḍhidhdhadhu.
 2014 āṃ āṇḍhu naḍhaibhèṟṟa dhèṟghājhiya ghālbhandhugh ghūḍhḍhamaibhbhu jhāṃbhiyaṉ bhaḍhḍhabh bhoḍhḍhiyil vèṉṟa indhiya aṇiyil dhevi aṅghaṃ vaghidhdhār.
 2015 āṃ āṇḍhu naḍhaibhèṟṟa indhiya dhejhiya viḻaiyāḍhḍhubh bhoḍhḍhighaḻil ghālbhandhāḍhḍhabh bhirivil dhevi aṅghaṃ vaghidhdha maṇibhbhūr aṇi dhaṅghabh bhadhaghghaṃ vèṉṟadhu.
 2020 āṃ āṇḍhu ḍhijhaṃbhar mādhaṃ  6 aṉṟu airobhbhāvil naḍhaibhèṟṟa òru dhòl̤ilmuṟai ghālbhandhu bhoḍhḍhiyil ghol aḍhidhdha mudhal indhiya bhèṇmaṇi èṉṟa bhèrumaiyai bhālā dhevi bhèṟṟār.
 bhala naḍhjhadhdhira vīrrghaḻuḍhaṉ bhoḍhḍhiyiḍhḍhu ājhiya ghālbhandhāḍhḍha ghūḍhḍhamaibhbhu val̤aṅghuṃ indha vāra jhiṟandha ghālbhandhāḍhḍha vīrr èṉṟa virudhai dhevi vèṉṟuḻḻār. ivvirudhai vèṉṟa mudhal indhiyar èṉṟa jhiṟabhbhu dhevighghu ghiḍhaidhdhadhu..

meṟghoḻghaḻ 

1990 bhiṟabhbhughaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
viḻaiyāḍhḍhu vīrarghaḻ
இங்கோகம் பாலா தேவி