பாறைக் குடைவுகள் மற்றும் கட்டுமானக் கோயில்கள் போன்றவை பாண்டியர் கலை மற்றும் கட்டிடக்கலைகளில் குறிப்பிடத்தக்க பகுதியாகும். விமனம் மற்றும் மண்டபம் ஆகியவை துவக்கக்கால பாண்டியர் கோவில்களின் அம்சங்கள் ஆகும். இவர்கள் கட்டிய சிறிய கோயில் குழுக்கள் தமிழ்நாட்டின் திருச்சிராப்பள்ளி மாவட்டத்தில் காணப்படுகின்றன. சிவன் கோயில்களில் மகா மண்டபத்தின் முன் நந்தியின் சிற்பம் உள்ளது. பாண்டியர் ஆட்சியின் பிற்கால கட்டங்களில், நேர்த்தியான சிற்பமாக உருவப்பட்ட சிலைகள், விமானங்களில் கோபுரங்கள் உருவாக்கப்பட்டன. கோபுரங்கள் கோயில்களின் செவ்வக நுழைவாயில் ஆகும்.

வரலாறு

பாண்டியர் கோயில்கள்

கழுகுமலை கோயில் வளாகம் (பொ.ச. 768-800) 

 கழுகுமலை சமணர் படுகைகள்
 வெட்டுவான் கோயில் 
 கழுகாசலமூர்த்தி கோயில்

திருநெல்வேலி 

 திருக்கோணேச்சரம் கோயில்
 நெல்லையப்பர் கோயில்

மற்றவை 

 மீனாட்சி அம்மன் கோயில்
 சித்தனவாசல் குகை - 9 ஆம் நூற்றாண்டு பாண்டியர் காலத்தில் பாறையில் குடையப்பட்ட குகை மற்றும் ஓவியங்கள்
 திருவில்லிபுத்தூர் ஆண்டாள் கோவில்
 திருவரங்கம் அரங்கநாத சுவாமி கோயில்

குறிப்புகள் 

இந்தியாவில் சிற்பக்கலை
தமிழர் கட்டிடக்கலை
இந்தியக் கலை
தமிழர் கலைகள்
பாண்டியர்
bhāṟaigh ghuḍhaivughaḻ maṟṟuṃ ghaḍhḍhumāṉagh ghoyilghaḻ bhoṉṟavai bhāṇḍhiyar ghalai maṟṟuṃ ghaḍhḍhiḍhaghghalaighaḻil ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha bhaghudhiyāghuṃ. vimaṉaṃ maṟṟuṃ maṇḍhabhaṃ āghiyavai dhuvaghghaghghāla bhāṇḍhiyar ghovilghaḻiṉ aṃjhaṅghaḻ āghuṃ. ivarghaḻ ghaḍhḍhiya jhiṟiya ghoyil ghul̤ughghaḻ dhamil̤nāḍhḍhiṉ dhirujhjhirābhbhaḻḻi māvaḍhḍhadhdhil ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa. jhivaṉ ghoyilghaḻil maghā maṇḍhabhadhdhiṉ muṉ nandhiyiṉ jhiṟbhaṃ uḻḻadhu. bhāṇḍhiyar āḍhjhiyiṉ bhiṟghāla ghaḍhḍhaṅghaḻil, nerdhdhiyāṉa jhiṟbhamāgha uruvabhbhaḍhḍha jhilaighaḻ, vimāṉaṅghaḻil ghobhuraṅghaḻ uruvāghghabhbhaḍhḍhaṉa. ghobhuraṅghaḻ ghoyilghaḻiṉ jhèvvagha nul̤aivāyil āghuṃ.

varalāṟu

bhāṇḍhiyar ghoyilghaḻ

ghal̤ughumalai ghoyil vaḻāghaṃ (bhò.jha. 768-800) 

 ghal̤ughumalai jhamaṇar bhaḍhughaighaḻ
 vèḍhḍhuvāṉ ghoyil 
 ghal̤ughājhalamūrdhdhi ghoyil

dhirunèlveli 

 dhirughghoṇejhjharaṃ ghoyil
 nèllaiyabhbhar ghoyil

maṟṟavai 

 mīṉāḍhjhi aṃmaṉ ghoyil
 jhidhdhaṉavājhal ghughai - 9 āṃ nūṟṟāṇḍhu bhāṇḍhiyar ghāladhdhil bhāṟaiyil ghuḍhaiyabhbhaḍhḍha ghughai maṟṟuṃ oviyaṅghaḻ
 dhiruvillibhudhdhūr āṇḍhāḻ ghovil
 dhiruvaraṅghaṃ araṅghanādha jhuvāmi ghoyil

ghuṟibhbhughaḻ 

indhiyāvil jhiṟbhaghghalai
dhamil̤ar ghaḍhḍhiḍhaghghalai
indhiyagh ghalai
dhamil̤ar ghalaighaḻ
bhāṇḍhiyar
பாண்டியர் கலை மற்றும் கட்டிடக்கலை