ஸ்டீவன் எம். வைஸ் (பிறப்பு 1952) ஒரு அமெரிக்க சட்ட அறிஞர் ஆவார். விலங்குப் பாதுகாப்புச் சிக்கல்கள், முதனியியல், விலங்கு நுண்ணறிவு ஆகியவற்றில் நிபுணத்துவம் பெற்ற இவர், ஹார்வர்ட் சட்டப் பள்ளி, வெர்மான்ட் சட்டப் பள்ளி, ஜான் மார்ஷல் சட்டப் பள்ளி, லெவிஸ் மற்றும் கிளார்க் சட்டப் பள்ளி, டஃப்ட்ஸ் பல்கலைக்கழக கால்நடை மருத்துவப் பள்ளி ஆகியவற்றில் விலங்குரிமைச் சட்டத்தை கற்பிக்கிறார். இவர் விலங்கு சட்ட பாதுகாப்பு நிதியத்தின் முன்னாள் தலைவரும் மனிதரல்லா விலங்குகளின் உரிமைகள் திட்டத்தின் நிறுவனரும் தலைவருமாவார். யேல் சட்ட ஆய்விதழ் இவரை "விலங்குரிமை இயக்கத்தின் உந்துத்தண்டுகளில் ஒருவர்" என்று பெயரிட்டு கெளரவித்தது.

வைஸின் ஆன் அமெரிக்கன் ட்ரிலஜி (2009) என்ற நூல் வட கரோலினாவின் தார் ஹீல் என்ற இடத்தில் உள்ள ஒரு நிலம் எப்படி முதலில் பூர்வீக அமெரிக்கர்களுக்கு அவர்கள் கிட்டத்தட்ட அழிவின் விளிம்பிற்குச் செல்லும் வரை அவர்களின் வசிப்பிடமாக இருந்து, பின்னர் ஒரு அடிமை விவசாயத் தோட்டமாக மாறி, இறுதியாக பன்றிப் பண்ணைகளாகவும் உலகின் மிகப்பெரிய வதைகூடமாகவும் மாறியது என்பதைக் கூறுகிறது. தோ தி ஹெவன்ஸ் மே ஃபால் (2005) என்ற அவரது நூல், 1772-ல் இங்கிலாந்தில் ஜேம்ஸ் சோமர்செட் என்ற கறுப்பினத்தவர் மேற்கிந்தியத் தீவுகளின் அடிமைச் சந்தைகளுக்குச் செல்லும் கப்பலில் இருந்து மீட்கப்பட்டு ஐக்கிய அமெரிக்காவில் அடிமைத்தனத்தை ஒழிக்கும் இயக்கத்திற்கு உந்துவிசையாக மாறிய விசாரணை வழக்கை விவரிக்கிறது. அவரது டிராயிங் தி லைன் (2002) என்ற நூல் விலங்குகள் மற்றும் மனிதர்களின் ஒப்பீட்டு அறிவுத்திறனைப் பற்ளி விவரிக்கிறது. தனது ராட்லிங் தி கேஜ் (2000) என்ற நூலில் சில அடிப்படை சட்ட உரிமைகள் சிம்பன்சிக்களுக்கும் போனபோக்களுக்கும் வழங்கப்பட வேண்டும் என்று வைஸ் வாதிடுகிறார்.

அன்லாக்கிங் தி கேஜ் (2016) என்ற ஆவணப்படம் சிம்பன்சிகளுக்கான வைஸின் போராட்டத்தின் சில பகுதிகளை வெளியுலகிற்குக் காட்டுகிறது.

தரவுகள்

மேற்கோள் தரவுகள்
 Gale Reference Team. "Biography – Wise, Steven M.", Contemporary Authors, Thomson-Gale, 2004.
 NRHP. Nonhuman Rights Project (homepage), www.nonhumanrights.org

மேலும் படிக்க
 Capone, Lisa. "Wise Counsel for Animals", (profile of Wise), Animals, March 2000, p. 30.
 Dougherty, Robin. "The Line That Divides Human from Animal" (interview with Wise), 'Boston Globe, May 26, 2002.
 Kleiner, Kurt. "Review of Drawing the Line," Salon, September 3, 2002.
 Herbert, Roy. New Scientist, September 7, 2002, Roy Herbert, review of Drawing the Line: Science and the Case for Animal Rights, p. 54.
 Marcus, Erik. "Interview with Steven Wise," Vegan, December 6, 2002.
 Masson, Jeffrey. Observer (London, England), June 11, 2000, review of Rattling the Cage, p. 13.
 Mehren, Elizabeth. "Lawyer, Harvard Instructor Is Witness for the Defense of Animals," Los Angeles Times, May 24, 2000, p. A16.
 Neil, Martha. "Animal Rights Professor Is Very Pro Bonobo," Chicago Daily Law Bulletin, August 13, 1999,  p. 3.
 Rosen, Ambuja. "All Clients Great and Small: How Strong Are Your Animal Instincts? Take a Lesson from Four Leading Animal-Rights Lawyers," Student Lawyer,  December 1998, pp. 28–33.
 Schensul, Jill. "Interview with Steven Wise," Animal News Center, December 6, 2002.
 Wu, F. H. Choice, October 2001, review of Rattling the Cage, p. 382.
 "Review of Rattling the Cage," January Magazine, September 2, 2002.
 Animal Rights Agenda,  July–August, 2002, "A New Order in the Court" (interview with Wise), pp. 42–43.
 Animal Welfare Institute Quarterly, winter 2001, review of Rattling the Cage: Toward Legal Rights for Animals.
 Daytona Beach News-Journal, June 11, 2002, "Activist Says Some Animals Deserve Legal Rights."
 Nature, August 17, 2000, review of Rattling the Cage, pp. 675–676.
 Publishers Weekly, May 20, 2002, review of Drawing the Line, p. 59.
 Animal-Rights Lawyers," Student Lawyer, December 1998,  pp. 28-33.
 Time, March 13, 2000, "Standing Up for Rover: A Harvard Lawyer Is a Champion of Humane — Not Just Human — Rights, " p. 6.
 Wall Street Journal, June 12, 2002, "The Law of the Jungle," p. A18.
 Washington Post'', June 5, 2002, "Beastly Behavior? A Law Professor Says It's Time to Extend Basic Rights to the Animal Kingdom, " pp. C1-C2.

வெளியிணைப்புகள் 
 
 "Chimps have feelings and thoughts. They should also have rights" (TED2015)
 

1952 பிறப்புகள்
வாழும் நபர்கள்
விலங்குரிமை அறிஞர்கள்
அமெரிக்க சட்ட அறிஞர்கள்
விலங்கு சட்ட அறிஞர்கள்
நனிசைவ ஆர்வலர்கள்
sḍhīvaṉ èṃ. vais (bhiṟabhbhu 1952) òru amèrighgha jhaḍhḍha aṟiñar āvār. vilaṅghubh bhādhughābhbhujh jhighghalghaḻ, mudhaṉiyiyal, vilaṅghu nuṇṇaṟivu āghiyavaṟṟil nibhuṇadhdhuvaṃ bhèṟṟa ivar, hārvarḍh jhaḍhḍhabh bhaḻḻi, vèrmāṉḍh jhaḍhḍhabh bhaḻḻi, jāṉ mārṣal jhaḍhḍhabh bhaḻḻi, lèvis maṟṟuṃ ghiḻārgh jhaḍhḍhabh bhaḻḻi, ḍhafḍhs bhalghalaighghal̤agha ghālnaḍhai marudhdhuvabh bhaḻḻi āghiyavaṟṟil vilaṅghurimaijh jhaḍhḍhadhdhai ghaṟbhighghiṟār. ivar vilaṅghu jhaḍhḍha bhādhughābhbhu nidhiyadhdhiṉ muṉṉāḻ dhalaivaruṃ maṉidharallā vilaṅghughaḻiṉ urimaighaḻ dhiḍhḍhadhdhiṉ niṟuvaṉaruṃ dhalaivarumāvār. yel jhaḍhḍha āyvidhal̤ ivarai "vilaṅghurimai iyaghghadhdhiṉ undhudhdhaṇḍhughaḻil òruvar" èṉṟu bhèyariḍhḍhu ghèḻaravidhdhadhu.

vaisiṉ āṉ amèrighghaṉ ḍhrilaji (2009) èṉṟa nūl vaḍha gharoliṉāviṉ dhār hīl èṉṟa iḍhadhdhil uḻḻa òru nilaṃ èbhbhaḍhi mudhalil bhūrvīgha amèrighgharghaḻughghu avarghaḻ ghiḍhḍhadhdhaḍhḍha al̤iviṉ viḻiṃbhiṟghujh jhèlluṃ varai avarghaḻiṉ vajhibhbhiḍhamāgha irundhu, bhiṉṉar òru aḍhimai vivajhāyadh dhoḍhḍhamāgha māṟi, iṟudhiyāgha bhaṉṟibh bhaṇṇaighaḻāghavuṃ ulaghiṉ mighabhbhèriya vadhaighūḍhamāghavuṃ māṟiyadhu èṉbhadhaigh ghūṟughiṟadhu. dho dhi hèvaṉs me fāl (2005) èṉṟa avaradhu nūl, 1772-l iṅghilāndhil jeṃs jhomarjhèḍh èṉṟa ghaṟubhbhiṉadhdhavar meṟghindhiyadh dhīvughaḻiṉ aḍhimaijh jhandhaighaḻughghujh jhèlluṃ ghabhbhalil irundhu mīḍhghabhbhaḍhḍhu aighghiya amèrighghāvil aḍhimaidhdhaṉadhdhai òl̤ighghuṃ iyaghghadhdhiṟghu undhuvijhaiyāgha māṟiya vijhāraṇai val̤aghghai vivarighghiṟadhu. avaradhu ḍhirāyiṅ dhi laiṉ (2002) èṉṟa nūl vilaṅghughaḻ maṟṟuṃ maṉidharghaḻiṉ òbhbhīḍhḍhu aṟivudhdhiṟaṉaibh bhaṟḻi vivarighghiṟadhu. dhaṉadhu rāḍhliṅ dhi ghej (2000) èṉṟa nūlil jhila aḍhibhbhaḍhai jhaḍhḍha urimaighaḻ jhiṃbhaṉjhighghaḻughghuṃ bhoṉabhoghghaḻughghuṃ val̤aṅghabhbhaḍha veṇḍhuṃ èṉṟu vais vādhiḍhughiṟār.

aṉlāghghiṅ dhi ghej (2016) èṉṟa āvaṇabhbhaḍhaṃ jhiṃbhaṉjhighaḻughghāṉa vaisiṉ bhorāḍhḍhadhdhiṉ jhila bhaghudhighaḻai vèḻiyulaghiṟghugh ghāḍhḍhughiṟadhu.

dharavughaḻ

meṟghoḻ dharavughaḻ
 Gale Reference Team. "Biography – Wise, Steven M.", Contemporary Authors, Thomson-Gale, 2004.
 NRHP. Nonhuman Rights Project (homepage), www.nonhumanrights.org

meluṃ bhaḍhighgha
 Capone, Lisa. "Wise Counsel for Animals", (profile of Wise), Animals, March 2000, p. 30.
 Dougherty, Robin. "The Line That Divides Human from Animal" (interview with Wise), 'Boston Globe, May 26, 2002.
 Kleiner, Kurt. "Review of Drawing the Line," Salon, September 3, 2002.
 Herbert, Roy. New Scientist, September 7, 2002, Roy Herbert, review of Drawing the Line: Science and the Case for Animal Rights, p. 54.
 Marcus, Erik. "Interview with Steven Wise," Vegan, December 6, 2002.
 Masson, Jeffrey. Observer (London, England), June 11, 2000, review of Rattling the Cage, p. 13.
 Mehren, Elizabeth. "Lawyer, Harvard Instructor Is Witness for the Defense of Animals," Los Angeles Times, May 24, 2000, p. A16.
 Neil, Martha. "Animal Rights Professor Is Very Pro Bonobo," Chicago Daily Law Bulletin, August 13, 1999,  p. 3.
 Rosen, Ambuja. "All Clients Great and Small: How Strong Are Your Animal Instincts? Take a Lesson from Four Leading Animal-Rights Lawyers," Student Lawyer,  December 1998, pp. 28–33.
 Schensul, Jill. "Interview with Steven Wise," Animal News Center, December 6, 2002.
 Wu, F. H. Choice, October 2001, review of Rattling the Cage, p. 382.
 "Review of Rattling the Cage," January Magazine, September 2, 2002.
 Animal Rights Agenda,  July–August, 2002, "A New Order in the Court" (interview with Wise), pp. 42–43.
 Animal Welfare Institute Quarterly, winter 2001, review of Rattling the Cage: Toward Legal Rights for Animals.
 Daytona Beach News-Journal, June 11, 2002, "Activist Says Some Animals Deserve Legal Rights."
 Nature, August 17, 2000, review of Rattling the Cage, pp. 675–676.
 Publishers Weekly, May 20, 2002, review of Drawing the Line, p. 59.
 Animal-Rights Lawyers," Student Lawyer, December 1998,  pp. 28-33.
 Time, March 13, 2000, "Standing Up for Rover: A Harvard Lawyer Is a Champion of Humane — Not Just Human — Rights, " p. 6.
 Wall Street Journal, June 12, 2002, "The Law of the Jungle," p. A18.
 Washington Post'', June 5, 2002, "Beastly Behavior? A Law Professor Says It's Time to Extend Basic Rights to the Animal Kingdom, " pp. C1-C2.

vèḻiyiṇaibhbhughaḻ 
 
 "Chimps have feelings and thoughts. They should also have rights" (TED2015)
 

1952 bhiṟabhbhughaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
vilaṅghurimai aṟiñarghaḻ
amèrighgha jhaḍhḍha aṟiñarghaḻ
vilaṅghu jhaḍhḍha aṟiñarghaḻ
naṉijhaiva ārvalarghaḻ
ஸ்டீவன் எம். வைஸ்