கனககிரி (Kanakagiri) இந்திய வரலாற்று தளமான கனகச்சலபதி கோயில் அமைந்துள்ள ஊராகும். இதை சுவர்ணகிரி என்ற பெயராலும் அழைப்பார்கள்.

புவியியல்
கர்நாடக மாநிலத்தின் கங்காவதி நகருக்கு வடமேற்கே 20 கி.மீ தொலைவில் உள்ள கொப்பள் மாவட்டத்தில் கனககிரி அமைந்துள்ளது.

கோயில்
கனகச்சலபதி கோயில் கனகிரியின் நாயக்கர்களால் கட்டப்பட்டது. கோயிலின் அரங்குகள் மற்றும் தூண்கள் விசயநகர காலத்திலிருந்து வந்த தென்னிந்திய கட்டிடக்கலைக்கு ஒரு தனித்துவமான எடுத்துக்காட்டுகளாகும். இங்குள்ள கோபுரங்கள் மற்றும் சுவர்கள் சிற்பங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளன. கறுப்பு மெருகூட்டப்பட்ட கல், அரைச்சாந்து மாதிரிகளில் ராசா மற்றும் ராணி சிலைகளும் புராணகால உருவங்களின் மரச் சிலைகளும் இந்த அலங்காரத்தில் இடம்பெற்றுள்ளன.  
இங்குள்ள கனககிரி சமண தீர்த்தம் என்பது 5 அல்லது 6 ஆம் நூற்றாண்டில் மேற்கு கங்கை வம்சத்தால் கட்டப்பட்ட சமண கோவிலின் ஒரு வளாகமாகும்.
வெங்கடப்ப நாயக் கட்டிய அரசர்களில் குளியல் குளம் கனகிரியின் புறநகரில் கட்டப்பட்டுள்ளது.

கோட்டை
கனககிரியிலிருந்து 20 கி.மீ தொலைவில் உள்ள ஏமகுத்தா கோட்டை கந்துகலி குமார ராமாவின் கம்மடதுர்கா கோட்டைக்கு அடுத்ததாக உள்ளது. இந்த கோட்டை 14 ஆம் நூற்றாண்டில் கட்டப்பட்ட்தாகும்.  இந்த கோட்டையில் தசரா கொண்டாடும் துர்கா தேவியின் கோயில் உள்ளது.

உற்சவம்
கோயிலுடன் தொடர்புடைய கனககிரி உற்சவம் ஒவ்வோர் ஆண்டும் பங்குனி மாதத்தில் இங்கு நடைபெறுகிறது.

இவற்றையும் காண்க
 விஜயநகரப் பேரரசு
 விஜயநகரக் கட்டிடக்கலை
 மௌரியப் பேரரசு
 அம்பி (கர்நாடகம்)
 கங்காவதி, கர்நாடகா
 கொப்பள்
 கருநாடகம்
கர்நாடகத்தில் சுற்றுலாத் துறை
விஜயநகரப் பேரரசு

மேற்கோள்கள்
ghaṉaghaghiri (Kanakagiri) indhiya varalāṟṟu dhaḻamāṉa ghaṉaghajhjhalabhadhi ghoyil amaindhuḻḻa ūrāghuṃ. idhai jhuvarṇaghiri èṉṟa bhèyarāluṃ al̤aibhbhārghaḻ.

bhuviyiyal
gharnāḍhagha māniladhdhiṉ ghaṅghāvadhi nagharughghu vaḍhameṟghe 20 ghi.mī dhòlaivil uḻḻa ghòbhbhaḻ māvaḍhḍhadhdhil ghaṉaghaghiri amaindhuḻḻadhu.

ghoyil
ghaṉaghajhjhalabhadhi ghoyil ghaṉaghiriyiṉ nāyaghgharghaḻāl ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu. ghoyiliṉ araṅghughaḻ maṟṟuṃ dhūṇghaḻ vijhayanaghara ghāladhdhilirundhu vandha dhèṉṉindhiya ghaḍhḍhiḍhaghghalaighghu òru dhaṉidhdhuvamāṉa èḍhudhdhughghāḍhḍhughaḻāghuṃ. iṅghuḻḻa ghobhuraṅghaḻ maṟṟuṃ jhuvarghaḻ jhiṟbhaṅghaḻāl alaṅgharighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa. ghaṟubhbhu mèrughūḍhḍhabhbhaḍhḍha ghal, araijhjhāndhu mādhirighaḻil rājhā maṟṟuṃ rāṇi jhilaighaḻuṃ bhurāṇaghāla uruvaṅghaḻiṉ marajh jhilaighaḻuṃ indha alaṅghāradhdhil iḍhaṃbhèṟṟuḻḻaṉa.  
iṅghuḻḻa ghaṉaghaghiri jhamaṇa dhīrdhdhaṃ èṉbhadhu 5 alladhu 6 āṃ nūṟṟāṇḍhil meṟghu ghaṅghai vaṃjhadhdhāl ghaḍhḍhabhbhaḍhḍha jhamaṇa ghoviliṉ òru vaḻāghamāghuṃ.
vèṅghaḍhabhbha nāyagh ghaḍhḍhiya arajharghaḻil ghuḻiyal ghuḻaṃ ghaṉaghiriyiṉ bhuṟanagharil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

ghoḍhḍhai
ghaṉaghaghiriyilirundhu 20 ghi.mī dhòlaivil uḻḻa emaghudhdhā ghoḍhḍhai ghandhughali ghumāra rāmāviṉ ghaṃmaḍhadhurghā ghoḍhḍhaighghu aḍhudhdhadhāgha uḻḻadhu. indha ghoḍhḍhai 14 āṃ nūṟṟāṇḍhil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhdhāghuṃ.  indha ghoḍhḍhaiyil dhajharā ghòṇḍhāḍhuṃ dhurghā dheviyiṉ ghoyil uḻḻadhu.

uṟjhavaṃ
ghoyiluḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiya ghaṉaghaghiri uṟjhavaṃ òvvor āṇḍhuṃ bhaṅghuṉi mādhadhdhil iṅghu naḍhaibhèṟughiṟadhu.

ivaṟṟaiyuṃ ghāṇgha
 vijayanagharabh bherarajhu
 vijayanagharagh ghaḍhḍhiḍhaghghalai
 mauriyabh bherarajhu
 aṃbhi (gharnāḍhaghaṃ)
 ghaṅghāvadhi, gharnāḍhaghā
 ghòbhbhaḻ
 gharunāḍhaghaṃ
gharnāḍhaghadhdhil jhuṟṟulādh dhuṟai
vijayanagharabh bherarajhu

meṟghoḻghaḻ
கனககிரி