ஜும்மா மஸ்ஜித் அல்லது ஜமா மஸ்ஜித் (Jumma Masjid or Jama Masjid) என்பது இந்தியாவின் குசராத்தின் ஜுனாகத்தில் அமைந்துள்ள உபர்கோட் கோட்டையில் உள்ள ஒரு மசூதி ஆகும். இந்த மசூதி 15 ஆம் நூற்றாண்டில் உள்ளூர் மக்களால் தற்போது இரணகாதேவி மகால் என்று அடையாளம் காணப்பட்ட ஒரு கோவில் அல்லது அரண்மனையை மாற்றியமைத்து கட்டப்பட்டது. கட்டிடத்தை அடையாளம் காண்பதில் சர்ச்சை உள்ளது.

வரலாறு 

ஜும்மா மஸ்ஜித் (வெள்ளிக்கிழமை மசூதி) 1472 இல் ஜுனாகத் கைப்பற்றப்பட்டதைத் தொடர்ந்து 15 ஆம் நூற்றாண்டில் குசராத்தின் சுல்தான் மக்மூத் பேகடா என்பவரால் கட்டப்பட்டது. இது ஒரு இந்து அல்லது [[சைனக் கோயில் அல்லது முன்பு இருந்த அரண்மனையின் பொருட்களால் கட்டப்பட்டது என்பது தெளிவாகிறது. சுதாசம ஆட்சியாளர் கெங்கராவின் புகழ்பெற்ற ராணியான இரணகாதேவியின் பெயரால் இரணகாதேவி மகால் என்று உள்ளூர் மக்களால் அடையாளம் காணப்பட்டுள்ளது.

ஜும்மா மஸ்ஜித்தும் பீரங்கிகளும் குஜராத் அரசின் தொல்லியல் துறையால் மாநில பாதுகாக்கப்பட்ட நினைவுச்சின்னமாக (S-GJ-115) பட்டியலிடப்பட்டுள்ளன. 2020 ஆம் ஆண்டில், குஜராத் சுற்றுலாத் துறை அந்த இடத்தை ஜாமி மஸ்ஜித்-இரணகாதேவி மகால் என்று குறிக்கும் பலகையை வைத்தது. உள்ளூர் ராஜ்புத்திர சமூகத்தினர் மசூதி என அடையாளப்படுத்துவதற்கு எதிர்ப்பு தெரிவித்து எதிர்ப்பு தெரிவித்தனர். பின்னர் பலகை அகற்றப்பட்டது. 

2020 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, குஜராத் அரசின் உபர்கோட் கோட்டை மறுசீரமைப்பு திட்டத்தின் கீழ் இது மீட்டெடுக்கப்படுகிறது.

கட்டிடக்கலை 
மசூதி ஒரு செங்கல் மேடையில் கட்டப்பட்டுள்ளது. மேலும் ஒரு கோட்டை போல் உள்ளது. இது திடமான தடிமனான சுவர்கள் மற்றும் ஒரு மூலையில் இருந்து உயரும் மெலிதான நெடுவரிசையைக் கொண்டுள்ளது. தூண் ஒரு மினாரை விட ஒரு கோபுரம் போல் தெரிகிறது. மசூதி கட்டி முடிக்கப்படவில்லை. அதன் மண்டபத்தின் ஒரு பகுதி திறந்த வெளியாகவே உள்ளது.  மாடிக்கு செல்லும் படிக்கட்டு உள்ளது. மறுசீரமைப்பின் போது அது மீண்டும் நிறுவப்பட்டது.

பீரங்கிகள் 
மசூதிக்கு வெளியே சுவர்களுக்கு எதிரே, 10 அங்குல துவாரமும், 17 அடி நீளமும், வாயில் 4 அடி 8 அங்குலம் சுற்றும் கொண்ட நிலாம் என்ற பெரிய மணி உலோக பீரங்கி உள்ளது. இந்த பீரங்கி தியூவிலிருந்து கொண்டு வரப்பட்டது, போர்ச்சுகீசியர்களுடனான அவர்களின் போராட்டத்திற்கு எதிராக குஜராத் சுல்தானகத்திற்கு உதவியபோது, தியூ முற்றுகையில் (1538) அவர்கள் தோல்வியடைந்ததைத் தொடர்ந்து, உதுமானிய தளபதி சுலைமான் பாஷாவால் விட்டுச் செல்லப்பட்டது. முகவாயிலில் ஒரு அரபு கல்வெட்டு உள்ளது. அதை இவாறு மொழிபெயர்க்கலாம்: "இந்த பீரங்கியை சர்வவல்லமையுள்ளவரின் சேவையில் பயன்படுத்துவதற்கான உத்தரவை அரேபியா மற்றும் பெர்சியாவின் சுல்தான், சலீம் கானின் மகன் சுல்தான் சுலைமான் வழங்கினார். 1531 ஆம் ஆண்டு எகிப்தின் தலைநகரில் அரசு மற்றும் நம்பிக்கையின் எதிரிகளை தண்டிக்க அவரது வெற்றி மகிமைப்படுத்தப்படட்டும். குழலின் முன்பகுதியில் இவ்வாறு பொறிக்கப்பட்டுள்ளது: "ஹம்சாவின் மகன் முகமனின் வேலை." 13 அடி நீளமும், முகவாய் 4 அடி விட்டமும் கொண்ட 'கடனால்' என்று அழைக்கப்படும் மற்றொரு பெரிய பீரங்கி, தியூவில் இருந்து கொண்டு வரப்பட்டது. இது, கோட்டையின் தெற்குப் பகுதியில் வைக்கப்பட்டுள்ளது.

புகைப்படங்கள்

இதனையும் காண்க 

 உபர்கோட் கோட்டை
 உபர்கோட் குகைகள்

சான்றுகள் 

பள்ளிவாசல்களாக மாற்றப்பட்ட பிற சமய வழிப்பாட்டிடங்கள்
Coordinates on Wikidata
juṃmā masjidh alladhu jamā masjidh (Jumma Masjid or Jama Masjid) èṉbhadhu indhiyāviṉ ghujharādhdhiṉ juṉāghadhdhil amaindhuḻḻa ubharghoḍh ghoḍhḍhaiyil uḻḻa òru majhūdhi āghuṃ. indha majhūdhi 15 āṃ nūṟṟāṇḍhil uḻḻūr maghghaḻāl dhaṟbhodhu iraṇaghādhevi maghāl èṉṟu aḍhaiyāḻaṃ ghāṇabhbhaḍhḍha òru ghovil alladhu araṇmaṉaiyai māṟṟiyamaidhdhu ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu. ghaḍhḍhiḍhadhdhai aḍhaiyāḻaṃ ghāṇbhadhil jharjhjhai uḻḻadhu.

varalāṟu 

juṃmā masjidh (vèḻḻighghil̤amai majhūdhi) 1472 il juṉāghadh ghaibhbhaṟṟabhbhaḍhḍhadhaidh dhòḍharndhu 15 āṃ nūṟṟāṇḍhil ghujharādhdhiṉ jhuldhāṉ maghmūdh bheghaḍhā èṉbhavarāl ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu. idhu òru indhu alladhu [[jhaiṉagh ghoyil alladhu muṉbhu irundha araṇmaṉaiyiṉ bhòruḍhghaḻāl ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu èṉbhadhu dhèḻivāghiṟadhu. jhudhājhama āḍhjhiyāḻar ghèṅgharāviṉ bhughal̤bhèṟṟa rāṇiyāṉa iraṇaghādheviyiṉ bhèyarāl iraṇaghādhevi maghāl èṉṟu uḻḻūr maghghaḻāl aḍhaiyāḻaṃ ghāṇabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

juṃmā masjidhdhuṃ bhīraṅghighaḻuṃ ghujarādh arajhiṉ dhòlliyal dhuṟaiyāl mānila bhādhughāghghabhbhaḍhḍha niṉaivujhjhiṉṉamāgha (S-GJ-115) bhaḍhḍhiyaliḍhabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa. 2020 āṃ āṇḍhil, ghujarādh jhuṟṟulādh dhuṟai andha iḍhadhdhai jāmi masjidh-iraṇaghādhevi maghāl èṉṟu ghuṟighghuṃ bhalaghaiyai vaidhdhadhu. uḻḻūr rājbhudhdhira jhamūghadhdhiṉar majhūdhi èṉa aḍhaiyāḻabhbhaḍhudhdhuvadhaṟghu èdhirbhbhu dhèrividhdhu èdhirbhbhu dhèrividhdhaṉar. bhiṉṉar bhalaghai aghaṟṟabhbhaḍhḍhadhu. 

2020 āṃ āṇḍhu nilavarabhbhaḍhi, ghujarādh arajhiṉ ubharghoḍh ghoḍhḍhai maṟujhīramaibhbhu dhiḍhḍhadhdhiṉ ghīl̤ idhu mīḍhḍhèḍhughghabhbhaḍhughiṟadhu.

ghaḍhḍhiḍhaghghalai 
majhūdhi òru jhèṅghal meḍhaiyil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. meluṃ òru ghoḍhḍhai bhol uḻḻadhu. idhu dhiḍhamāṉa dhaḍhimaṉāṉa jhuvarghaḻ maṟṟuṃ òru mūlaiyil irundhu uyaruṃ mèlidhāṉa nèḍhuvarijhaiyaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. dhūṇ òru miṉārai viḍha òru ghobhuraṃ bhol dhèrighiṟadhu. majhūdhi ghaḍhḍhi muḍhighghabhbhaḍhavillai. adhaṉ maṇḍhabhadhdhiṉ òru bhaghudhi dhiṟandha vèḻiyāghave uḻḻadhu.  māḍhighghu jhèlluṃ bhaḍhighghaḍhḍhu uḻḻadhu. maṟujhīramaibhbhiṉ bhodhu adhu mīṇḍhuṃ niṟuvabhbhaḍhḍhadhu.

bhīraṅghighaḻ 
majhūdhighghu vèḻiye jhuvarghaḻughghu èdhire, 10 aṅghula dhuvāramuṃ, 17 aḍhi nīḻamuṃ, vāyil 4 aḍhi 8 aṅghulaṃ jhuṟṟuṃ ghòṇḍha nilāṃ èṉṟa bhèriya maṇi ulogha bhīraṅghi uḻḻadhu. indha bhīraṅghi dhiyūvilirundhu ghòṇḍhu varabhbhaḍhḍhadhu, bhorjhjhughījhiyarghaḻuḍhaṉāṉa avarghaḻiṉ bhorāḍhḍhadhdhiṟghu èdhirāgha ghujarādh jhuldhāṉaghadhdhiṟghu udhaviyabhodhu, dhiyū muṟṟughaiyil (1538) avarghaḻ dholviyaḍhaindhadhaidh dhòḍharndhu, udhumāṉiya dhaḻabhadhi jhulaimāṉ bhāṣāvāl viḍhḍhujh jhèllabhbhaḍhḍhadhu. mughavāyilil òru arabhu ghalvèḍhḍhu uḻḻadhu. adhai ivāṟu mòl̤ibhèyarghghalāṃ: "indha bhīraṅghiyai jharvavallamaiyuḻḻavariṉ jhevaiyil bhayaṉbhaḍhudhdhuvadhaṟghāṉa udhdharavai arebhiyā maṟṟuṃ bhèrjhiyāviṉ jhuldhāṉ, jhalīṃ ghāṉiṉ maghaṉ jhuldhāṉ jhulaimāṉ val̤aṅghiṉār. 1531 āṃ āṇḍhu èghibhdhiṉ dhalainagharil arajhu maṟṟuṃ naṃbhighghaiyiṉ èdhirighaḻai dhaṇḍhighgha avaradhu vèṟṟi maghimaibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhaḍhḍhuṃ. ghul̤aliṉ muṉbhaghudhiyil ivvāṟu bhòṟighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu: "haṃjhāviṉ maghaṉ mughamaṉiṉ velai." 13 aḍhi nīḻamuṃ, mughavāy 4 aḍhi viḍhḍhamuṃ ghòṇḍha 'ghaḍhaṉāl' èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ maṟṟòru bhèriya bhīraṅghi, dhiyūvil irundhu ghòṇḍhu varabhbhaḍhḍhadhu. idhu, ghoḍhḍhaiyiṉ dhèṟghubh bhaghudhiyil vaighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

bhughaibhbhaḍhaṅghaḻ

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha 

 ubharghoḍh ghoḍhḍhai
 ubharghoḍh ghughaighaḻ

jhāṉṟughaḻ 

bhaḻḻivājhalghaḻāgha māṟṟabhbhaḍhḍha bhiṟa jhamaya val̤ibhbhāḍhḍhiḍhaṅghaḻ
Coordinates on Wikidata
ஜும்மா மஸ்ஜித், உபர்கோட்