லுன் பாவாங் அல்லது துருசான் மூருட் (ஆங்கிலம்: Lun Bawang அல்லது Trusan Murut அல்லது Southern Murut; மலாய்: Lun Bawang அல்லது Lundayeh அல்லது Murut kolor அல்லது Murut Sipitang; சீனம்: 伦巴旺族) என்பவர்கள் தென்கிழக்கு ஆசியாவின் போர்னியோ தீவில் காணப்படும் ஓர் இனக்குழு ஆகும். 

சபா மாநிலத்தின் (உட்பகுதி பிரிவு); சரவாக் மாநிலத்தின் (லிம்பாங் பிரிவு); வடக்கு கலிமந்தான்; மெந்தாராங் தேசியப் பூங்கா (Kayan Mentarang National Park); மற்றும் லோங் பாவான் (Long Bawan); புரூணை நாட்டின் தெம்புரோங் மாவட்டம் ஆகிய பகுதிகளில் காணப்படும் ஓர் இனப் பிரிவு மக்களாகும்.

பொது

மலேசிய மாநிலமான சரவாக்கில், லுன் பாவாங் இனத்தவர் ("மூருட்" எனும் பிரிவின் கீழ்) சரவாக் அரசியலமைப்பால் (Constitution of Sarawak) அதிகாரப்பூர்வமாக அங்கீகரிக்கப்பட்டு உள்ளனர். ஓராங் உலு (Orang Ulu) மக்கள் பிரிவின் கீழ் வகைப்படுத்தப்பட்டு உள்ளனர்.

சபா மாநிலத்திலும்; கலிமந்தானில் உள்ள கிரேயான் உயர்நிலத்திலும் (Krayan Highland), இவர்கள் "லுண்டாயே" (Lundayeh) அல்லது "லுன் டேயே" (Lun Daye) என்று அழைக்கப் படுகின்றனர்.

புரூணையில், இவர்கள் புரூணையின் 7 பூர்வீக மக்களில் (பழங்குடி மக்கள்) ஒரு பிரிவினராக அடையாளம் காணப்பட்டு உள்ளனர். அங்கு இவர்கள் "மூருட்" என்று அழைக்கப் படுகின்றனர். மற்றும் லின் லோட் (Lun Lod), லுன் பா (Lun Baa), லுன் தானா லூன் (Lun Tana Luun) போன்ற பிற பெயர்களும் உள்ளன.

சொற்பிறப்பியல் 
லுன் பாவாங் என்ற சொல்லுக்கு நாட்டின் மக்கள் அல்லது பூர்வீக மக்கள் என்று பொருள். ஆற்றின் கீழ் அல்லது கடலுக்கு அருகில் வாழும் மக்கள் என்றும் பொருள் உண்டு. 

மற்ற பெயர்கள் அவர்களின் நெல் சாகுபடியின் புவியியல் குறிப்பில் இருந்து பெறப் பட்டவை. எடுத்துக்காட்டாக, சதுப்பு நிலங்களில் ஈரமான நெல்லைப் பயிரிடுபவர்களுக்கு லுன் பா (Lun Baa) என்று பெயர். உலர் நெல்லைப் பயிரிடுபவர்களுக்கு லுன் தானா லூன் (Lun Tana' Luun) என்று பெயர்.

லுன் பாவாங் மக்கள் தங்களை ஒருபோதும் "மூருட்" என்று அழைத்துக் கொள்வது இல்லை. இருப்பினும் பிரிட்டிஷ் காலனித்துவ காலத்தில், லுன் பாவாங் மக்கள் "மூருட்" என்று அடையாளம் காணப்பட்டனர். மூருட் எனும் பெயர் மூருட் மலை என்ற சொல்லில் இருந்து பெறப்பட்டு இருக்கலாம்.

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்

சரவாக்‎
போர்னியோ
இந்தோனேசியா
மலேசிய மக்கள்‎
மலேசியப் பழங்குடிகள்
தென்கிழக்காசிய இனக்குழுக்கள்
luṉ bhāvāṅ alladhu dhurujhāṉ mūruḍh (āṅghilaṃ: Lun Bawang alladhu Trusan Murut alladhu Southern Murut; malāy: Lun Bawang alladhu Lundayeh alladhu Murut kolor alladhu Murut Sipitang; jhīṉaṃ: 伦巴旺族) èṉbhavarghaḻ dhèṉghil̤aghghu ājhiyāviṉ bhorṉiyo dhīvil ghāṇabhbhaḍhuṃ or iṉaghghul̤u āghuṃ. 

jhabhā māniladhdhiṉ (uḍhbhaghudhi bhirivu); jharavāgh māniladhdhiṉ (liṃbhāṅ bhirivu); vaḍhaghghu ghalimandhāṉ; mèndhārāṅ dhejhiyabh bhūṅghā (Kayan Mentarang National Park); maṟṟuṃ loṅ bhāvāṉ (Long Bawan); bhurūṇai nāḍhḍhiṉ dhèṃbhuroṅ māvaḍhḍhaṃ āghiya bhaghudhighaḻil ghāṇabhbhaḍhuṃ or iṉabh bhirivu maghghaḻāghuṃ.

bhòdhu

malejhiya mānilamāṉa jharavāghghil, luṉ bhāvāṅ iṉadhdhavar ("mūruḍh" èṉuṃ bhiriviṉ ghīl̤) jharavāgh arajhiyalamaibhbhāl (Constitution of Sarawak) adhighārabhbhūrvamāgha aṅghīgharighghabhbhaḍhḍhu uḻḻaṉar. orāṅ ulu (Orang Ulu) maghghaḻ bhiriviṉ ghīl̤ vaghaibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhu uḻḻaṉar.

jhabhā māniladhdhiluṃ; ghalimandhāṉil uḻḻa ghireyāṉ uyarniladhdhiluṃ (Krayan Highland), ivarghaḻ "luṇḍhāye" (Lundayeh) alladhu "luṉ ḍheye" (Lun Daye) èṉṟu al̤aighghabh bhaḍhughiṉṟaṉar.

bhurūṇaiyil, ivarghaḻ bhurūṇaiyiṉ 7 bhūrvīgha maghghaḻil (bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻ) òru bhiriviṉarāgha aḍhaiyāḻaṃ ghāṇabhbhaḍhḍhu uḻḻaṉar. aṅghu ivarghaḻ "mūruḍh" èṉṟu al̤aighghabh bhaḍhughiṉṟaṉar. maṟṟuṃ liṉ loḍh (Lun Lod), luṉ bhā (Lun Baa), luṉ dhāṉā lūṉ (Lun Tana Luun) bhoṉṟa bhiṟa bhèyarghaḻuṃ uḻḻaṉa.

jhòṟbhiṟabhbhiyal 
luṉ bhāvāṅ èṉṟa jhòllughghu nāḍhḍhiṉ maghghaḻ alladhu bhūrvīgha maghghaḻ èṉṟu bhòruḻ. āṟṟiṉ ghīl̤ alladhu ghaḍhalughghu arughil vāl̤uṃ maghghaḻ èṉṟuṃ bhòruḻ uṇḍhu. 

maṟṟa bhèyarghaḻ avarghaḻiṉ nèl jhāghubhaḍhiyiṉ bhuviyiyal ghuṟibhbhil irundhu bhèṟabh bhaḍhḍhavai. èḍhudhdhughghāḍhḍhāgha, jhadhubhbhu nilaṅghaḻil īramāṉa nèllaibh bhayiriḍhubhavarghaḻughghu luṉ bhā (Lun Baa) èṉṟu bhèyar. ular nèllaibh bhayiriḍhubhavarghaḻughghu luṉ dhāṉā lūṉ (Lun Tana' Luun) èṉṟu bhèyar.

luṉ bhāvāṅ maghghaḻ dhaṅghaḻai òrubhodhuṃ "mūruḍh" èṉṟu al̤aidhdhugh ghòḻvadhu illai. irubhbhiṉuṃ bhiriḍhḍhiṣ ghālaṉidhdhuva ghāladhdhil, luṉ bhāvāṅ maghghaḻ "mūruḍh" èṉṟu aḍhaiyāḻaṃ ghāṇabhbhaḍhḍhaṉar. mūruḍh èṉuṃ bhèyar mūruḍh malai èṉṟa jhòllil irundhu bhèṟabhbhaḍhḍhu irughghalāṃ.

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

jharavāgh‎
bhorṉiyo
indhoṉejhiyā
malejhiya maghghaḻ‎
malejhiyabh bhal̤aṅghuḍhighaḻ
dhèṉghil̤aghghājhiya iṉaghghul̤ughghaḻ
லுன் பாவாங்