மலகண்ட் கணவாய் (Malakand Pass ) என்பது பாக்கித்தானின் கைபர் பக்துன்க்வாவில் உள்ள மலகண்ட் மாவட்டத்தில் உள்ள ஒரு மலைப்பாதையாகும் .

கணவாய்க்குச் செல்லும் சாலை தர்கை என்னுமிடத்திலிருந்து தொடங்குகிறது. கணவாய்க்கு குறுக்கே உள்ள சாலை நல்ல நிலையில் உள்ளது, ஆனால் அதிக அளவு பெரிய சரக்கு வாகனங்களால் அடிக்கடி போக்குவரத்து நெரிசல் ஏற்படுகிறது. கணவாய்க்கு ஒரு கிலோமீட்டர் முன் கீழே பள்ளத்தாக்கில் சுவாத் கால்வாயைக் காணலாம். இது சுவாத் ஆற்றில் இருந்து மலகண்ட் கணவாய்க்கு அடியில் உள்ள ஒரு சுரங்கப்பாதை வழியாக மர்தானைச் சுற்றியுள்ள சமவெளிகளுக்கு நீர் செல்வதற்காக ஆங்கிலேயர்களால் கட்டப்பட்டது.

இடதுபுறத்தில், கணவாய்க்கு மேல் உள்ள சாலையில் மலகண்ட் கோட்டை அமைந்துள்ளது. கணவாயின் மறுபுறத்தில், பட்கேலா என்ற சந்தை நகரத்தின் வழியாகச் சாலை ஒன்று செல்கிறது. அதற்கு மேலே ஒரு இந்து ஷாகிகளின் கோட்டை உள்ளது. சித்ரால் போரின் போது கணவாயில் ஒரு போர் நடந்தது. பேரரசர் பகதூர் ஷாவின் மகனும், பேரரசர் ஔரங்கசீப்பின் பேரனுமான முகலாய இளவரசர் இரபி-உஷ்-ஷானின் இல்லமாகவும் இந்தக் கோட்டை இருந்தது.

வரலாறு 
இது 1895 இல் சித்ரால் போரின் போது முக்கியத்துவம் பெற்றது. சர் ராபர்ட் லோவின் முன்னேற்றத்தைத் தடுக்க 7000 பஷ்தூன்கள் அங்கே தங்க வைக்கப்பட்டிதிருந்தனர். ஆனால் அவர்கள் ஆங்கிலேயர்களால் எளிதில் விரட்டப்பட்டனர். முற்றுகை முடிந்ததும், சித்ராலுக்குச் செல்லும் சாலையைக் காக்க மலக்கண்டில் ஒரு பாதுகாப்பு முகாம் அமைக்கப்பட்டது. 1897 ஆம் ஆண்டு எல்லைப் பகுதி எழுச்சியின் போது, 700 பேர் கொல்லப்பட்ட மலகண்ட் மீதும், 2000 பேர் கொல்லப்பட்ட சக்தாராவின் அருகில் உள்ள காவல் அரண் மீதும் சுவாத்திகள் உறுதியான தாக்குதலை நடத்தினர்.

சான்றுகள் 

கைபர் பக்துன்வா மாகாணம்
பாக்கித்தான் கணவாய்கள்
malaghaṇḍh ghaṇavāy (Malakand Pass ) èṉbhadhu bhāghghidhdhāṉiṉ ghaibhar bhaghdhuṉghvāvil uḻḻa malaghaṇḍh māvaḍhḍhadhdhil uḻḻa òru malaibhbhādhaiyāghuṃ .

ghaṇavāyghghujh jhèlluṃ jhālai dharghai èṉṉumiḍhadhdhilirundhu dhòḍhaṅghughiṟadhu. ghaṇavāyghghu ghuṟughghe uḻḻa jhālai nalla nilaiyil uḻḻadhu, āṉāl adhigha aḻavu bhèriya jharaghghu vāghaṉaṅghaḻāl aḍhighghaḍhi bhoghghuvaradhdhu nèrijhal eṟbhaḍhughiṟadhu. ghaṇavāyghghu òru ghilomīḍhḍhar muṉ ghīl̤e bhaḻḻadhdhāghghil jhuvādh ghālvāyaigh ghāṇalāṃ. idhu jhuvādh āṟṟil irundhu malaghaṇḍh ghaṇavāyghghu aḍhiyil uḻḻa òru jhuraṅghabhbhādhai val̤iyāgha mardhāṉaijh jhuṟṟiyuḻḻa jhamavèḻighaḻughghu nīr jhèlvadhaṟghāgha āṅghileyarghaḻāl ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu.

iḍhadhubhuṟadhdhil, ghaṇavāyghghu mel uḻḻa jhālaiyil malaghaṇḍh ghoḍhḍhai amaindhuḻḻadhu. ghaṇavāyiṉ maṟubhuṟadhdhil, bhaḍhghelā èṉṟa jhandhai nagharadhdhiṉ val̤iyāghajh jhālai òṉṟu jhèlghiṟadhu. adhaṟghu mele òru indhu ṣāghighaḻiṉ ghoḍhḍhai uḻḻadhu. jhidhrāl bhoriṉ bhodhu ghaṇavāyil òru bhor naḍhandhadhu. bherarajhar bhaghadhūr ṣāviṉ maghaṉuṃ, bherarajhar auraṅghajhībhbhiṉ bheraṉumāṉa mughalāya iḻavarajhar irabhi-uṣ-ṣāṉiṉ illamāghavuṃ indhagh ghoḍhḍhai irundhadhu.

varalāṟu 
idhu 1895 il jhidhrāl bhoriṉ bhodhu mughghiyadhdhuvaṃ bhèṟṟadhu. jhar rābharḍh loviṉ muṉṉeṟṟadhdhaidh dhaḍhughgha 7000 bhaṣdhūṉghaḻ aṅghe dhaṅgha vaighghabhbhaḍhḍhidhirundhaṉar. āṉāl avarghaḻ āṅghileyarghaḻāl èḻidhil viraḍhḍhabhbhaḍhḍhaṉar. muṟṟughai muḍhindhadhuṃ, jhidhrālughghujh jhèlluṃ jhālaiyaigh ghāghgha malaghghaṇḍhil òru bhādhughābhbhu mughāṃ amaighghabhbhaḍhḍhadhu. 1897 āṃ āṇḍhu èllaibh bhaghudhi èl̤ujhjhiyiṉ bhodhu, 700 bher ghòllabhbhaḍhḍha malaghaṇḍh mīdhuṃ, 2000 bher ghòllabhbhaḍhḍha jhaghdhārāviṉ arughil uḻḻa ghāval araṇ mīdhuṃ jhuvādhdhighaḻ uṟudhiyāṉa dhāghghudhalai naḍhadhdhiṉar.

jhāṉṟughaḻ 

ghaibhar bhaghdhuṉvā māghāṇaṃ
bhāghghidhdhāṉ ghaṇavāyghaḻ
மலகண்ட் கணவாய்