புனேரி பகாதி  (Puneri Pagadi)  என்பது ஒரு தனித்துவமான  வகை தலைப்பாகையாகும். புனே நகரத்தில் பெருமை மற்றும் கௌரவத்தின் அடையாளமாக இது கருதப்படுகிறது. புனேயில் இரண்டு நூற்றாண்டுகளுக்கு முன்பு இத்தலைப்பாகை அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. கவுரவ சின்னமாக இருந்தாலும், பல ஆண்டுகளாக தலைப்பாகையின் பயன்பாடு மாறி, தற்போது கல்லூரிகளில் பாரம்பரிய நாட்களில் மட்டும் பயன்படுத்தப்படுகிறது. தலைப்பாகையின் அடையாளத்தைப் பாதுகாக்க, இதற்கு புவியியல் குறியீடு தகுதி வழங்க உள்ளூர் மக்களிடமிருந்து கோரிக்கைகள் வைக்கப்பட்டன. அவர்களின் கோரிக்கை பின்னர் நிறைவேற்றப்பட்டது. புனேரி பகாதி  2009 ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 4 ஆம் தேதியன்று  அறிவுசார் சொத்து ஆனது.

வரலாறு 

புனேரி பாணியில் தலைப்பாகை 19 ஆம் நூற்றாண்டில் சமூக சீர்திருத்தவாதியான மகாதேவ் கோவிந்த் ரானடே என்பவரால் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. பின்னர், லோகமான்ய திலக், இயே.எசு.கரண்டிகர், டி.டி. சத்யே, டாக்டர் விட்டல்ராவ் காடே, தத்யாசாகேப் கேல்கர் மற்றும் டத்தோ வாமன் போட்தார் போன்ற பல தலைவர்கள் அணிந்தனர். புனேரி பகாதி 1973 ஆம் ஆண்டில் மராத்தி நாடகமான காசிராம் கோட்வாலுக்குப் பிறகு மிகவும் பிரபலமானது.

பயன்பாடு 
பள்ளி மற்றும் கல்லூரிகளில் திருமண விழாக்கள் மற்றும் பாரம்பரிய நாட்கள் போன்ற சிறப்பு நிகழ்வுகளில் இத்தலைப்பாகை பெரும்பாலும் பயன்படுத்தப்படுகிறது. கோந்தல் கலையை நிகழ்த்தும் போது இளைஞர்கள் இதை அணிவார்கள். தலைப்பாகை மரியாதைக்குரிய சின்னமாக இருப்பதால், நினைவுப் பொருளாகவும் பயன்படுத்தப்படுகிறது. வரலாற்று நாடகங்கள் மற்றும் திரைப்படங்களில் புனேரி பகாதி  பயன்படுத்தப்படுகிறது.

அறிவுசார் சொத்துரிமை 
10 உறுப்பினர்களைக் கொண்ட சிறீ புனேரி பகாதி சங்கம், இத்தலைப்பாகைக்கான புவிசார் குறியீடு (ஜிஐ) பெற , புவியியல் அடையாளப் பதிவேட்டில் விண்ணப்பித்திருந்தது. அறிவுசார் சொத்துரிமைகளை ஊக்குவிக்கும் சீரியப் பணி ஆலோசனைக் குழு  சார்பாக விண்ணப்பத்தை தாக்கல் செய்யப்பட்டது. புனேரி பகாதியை அடையாளம் காணக்கூடியதாக மாற்றுவதும், அதன் அடையாளத்தையும் புனேரி கலாச்சாரத்தையும் பாதுகாப்பதும் இதன் நோக்கமாக இருந்தது. இதன் விளைவாக, 4 செப்டம்பர் 2009 ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 4 ஆம் தேதியன்று தலைப்பாகைக்கு  புவியியல் அடையாளத் தகுதி  வழங்கப்பட்டது. தலைப்பாகை புனேவின் அதிகாரப்பூர்வ கலாச்சார அடையாளமாக மாறியது. இதனால் புனேரி பகாதிக்கு அறிவுசார் சொத்துரிமை கிடைத்தது. புனேரி பகாதி என்ற பெயரில் புனேவுக்கு வெளியே தயாரிக்கப்பட்ட எந்த தலைப்பாகையும் விற்பனை செய்வது சட்டவிரோதமானது. புனேரி பகாதியுடன், டார்ச்சிலிங்கு தேநீர், பனாரசி புடவைகள், திருப்பதி லட்டூ போன்ற இந்திய தயாரிப்புகளுக்கு இந்த தகுதி வழங்கப்பட்டது.

மேலும் பார்க்கவும் 
 புனே கலாச்சாரம்
 இல்கல் சேலை
 நவல்குண்ட் துரிஸ்

மேற்கோள்கள் 

இந்திய உடைகள்
மகாராட்டிரப் பண்பாடு
bhuṉeri bhaghādhi  (Puneri Pagadi)  èṉbhadhu òru dhaṉidhdhuvamāṉa  vaghai dhalaibhbhāghaiyāghuṃ. bhuṉe nagharadhdhil bhèrumai maṟṟuṃ ghauravadhdhiṉ aḍhaiyāḻamāgha idhu gharudhabhbhaḍhughiṟadhu. bhuṉeyil iraṇḍhu nūṟṟāṇḍhughaḻughghu muṉbhu idhdhalaibhbhāghai aṟimughabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. ghavurava jhiṉṉamāgha irundhāluṃ, bhala āṇḍhughaḻāgha dhalaibhbhāghaiyiṉ bhayaṉbhāḍhu māṟi, dhaṟbhodhu ghallūrighaḻil bhāraṃbhariya nāḍhghaḻil maḍhḍhuṃ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu. dhalaibhbhāghaiyiṉ aḍhaiyāḻadhdhaibh bhādhughāghgha, idhaṟghu bhuviyiyal ghuṟiyīḍhu dhaghudhi val̤aṅgha uḻḻūr maghghaḻiḍhamirundhu ghorighghaighaḻ vaighghabhbhaḍhḍhaṉa. avarghaḻiṉ ghorighghai bhiṉṉar niṟaiveṟṟabhbhaḍhḍhadhu. bhuṉeri bhaghādhi  2009 āṃ āṇḍhu jhèbhḍhaṃbhar mādhaṃ 4 āṃ dhedhiyaṉṟu  aṟivujhār jhòdhdhu āṉadhu.

varalāṟu 

bhuṉeri bhāṇiyil dhalaibhbhāghai 19 āṃ nūṟṟāṇḍhil jhamūgha jhīrdhirudhdhavādhiyāṉa maghādhev ghovindh rāṉaḍhe èṉbhavarāl aṟimughabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. bhiṉṉar, loghamāṉya dhilagh, iye.èjhu.gharaṇḍhighar, ḍhi.ḍhi. jhadhye, ḍhāghḍhar viḍhḍhalrāv ghāḍhe, dhadhyājhāghebh ghelghar maṟṟuṃ ḍhadhdho vāmaṉ bhoḍhdhār bhoṉṟa bhala dhalaivarghaḻ aṇindhaṉar. bhuṉeri bhaghādhi 1973 āṃ āṇḍhil marādhdhi nāḍhaghamāṉa ghājhirāṃ ghoḍhvālughghubh bhiṟaghu mighavuṃ bhirabhalamāṉadhu.

bhayaṉbhāḍhu 
bhaḻḻi maṟṟuṃ ghallūrighaḻil dhirumaṇa vil̤āghghaḻ maṟṟuṃ bhāraṃbhariya nāḍhghaḻ bhoṉṟa jhiṟabhbhu nighal̤vughaḻil idhdhalaibhbhāghai bhèruṃbhāluṃ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu. ghondhal ghalaiyai nighal̤dhdhuṃ bhodhu iḻaiñarghaḻ idhai aṇivārghaḻ. dhalaibhbhāghai mariyādhaighghuriya jhiṉṉamāgha irubhbhadhāl, niṉaivubh bhòruḻāghavuṃ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu. varalāṟṟu nāḍhaghaṅghaḻ maṟṟuṃ dhiraibhbhaḍhaṅghaḻil bhuṉeri bhaghādhi  bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu.

aṟivujhār jhòdhdhurimai 
10 uṟubhbhiṉarghaḻaigh ghòṇḍha jhiṟī bhuṉeri bhaghādhi jhaṅghaṃ, idhdhalaibhbhāghaighghāṉa bhuvijhār ghuṟiyīḍhu (jiai) bhèṟa , bhuviyiyal aḍhaiyāḻabh bhadhiveḍhḍhil viṇṇabhbhidhdhirundhadhu. aṟivujhār jhòdhdhurimaighaḻai ūghghuvighghuṃ jhīriyabh bhaṇi ālojhaṉaigh ghul̤u  jhārbhāgha viṇṇabhbhadhdhai dhāghghal jhèyyabhbhaḍhḍhadhu. bhuṉeri bhaghādhiyai aḍhaiyāḻaṃ ghāṇaghghūḍhiyadhāgha māṟṟuvadhuṃ, adhaṉ aḍhaiyāḻadhdhaiyuṃ bhuṉeri ghalājhjhāradhdhaiyuṃ bhādhughābhbhadhuṃ idhaṉ noghghamāgha irundhadhu. idhaṉ viḻaivāgha, 4 jhèbhḍhaṃbhar 2009 āṃ āṇḍhu jhèbhḍhaṃbhar mādhaṃ 4 āṃ dhedhiyaṉṟu dhalaibhbhāghaighghu  bhuviyiyal aḍhaiyāḻadh dhaghudhi  val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu. dhalaibhbhāghai bhuṉeviṉ adhighārabhbhūrva ghalājhjhāra aḍhaiyāḻamāgha māṟiyadhu. idhaṉāl bhuṉeri bhaghādhighghu aṟivujhār jhòdhdhurimai ghiḍhaidhdhadhu. bhuṉeri bhaghādhi èṉṟa bhèyaril bhuṉevughghu vèḻiye dhayārighghabhbhaḍhḍha èndha dhalaibhbhāghaiyuṃ viṟbhaṉai jhèyvadhu jhaḍhḍhavirodhamāṉadhu. bhuṉeri bhaghādhiyuḍhaṉ, ḍhārjhjhiliṅghu dhenīr, bhaṉārajhi bhuḍhavaighaḻ, dhirubhbhadhi laḍhḍhū bhoṉṟa indhiya dhayāribhbhughaḻughghu indha dhaghudhi val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.

meluṃ bhārghghavuṃ 
 bhuṉe ghalājhjhāraṃ
 ilghal jhelai
 navalghuṇḍh dhuris

meṟghoḻghaḻ 

indhiya uḍhaighaḻ
maghārāḍhḍhirabh bhaṇbhāḍhu
புனேரி பகாதி