கேட்டல்ஹோயக் (Catalhoyuk) தொல்லியல் மேடு துருக்கியின் தெற்கே கொன்யா மாகாணத்தில் கேட்டல்ஹோயக் எனுமிடத்தில் அமைந்துள்ளது. கேட்டல்ஹோயக் குடியிருப்பு பகுதி புதிய கற்காலம் முதல் செப்புக் காலம் வரை  கிமு 7500 முதல் கிமு 6400 வரை வளர்ச்சியடைந்தது.  பின்னர் இக்குடியிருப்பு பகுதி சிதிலமடைந்து போயிற்று. யுனெஸ்கோ நிறுவனம் இத்தொல்லியல் களத்தை, சூலை 20012ல்  உலகப் பாரம்பரியக் களமாக அறிவித்தது.

அமைவிடம்
கேட்டல்ஹோயக் தொல்லியல் களம் துருக்கியின் தெற்கே அமைந்த கொன்யா நகரின் தென்கிழக்கே ஹசன் மலையின் இரட்டை கூம்பு எரிமலையிலிருந்து சுமார் 140 கிலோ மீட்டர் (87 மைல்) தொலைவில் உள்ளது. வரலாற்றுக்கு முந்தைய கேட்டல்ஹோயக் குடியிருப்புகள் வெண்கலக் காலத்திற்கு முன்பே கைவிடப்பட்டது. சசர்சம்பா ஆற்றின் ஒரு கால்வாய் கேட்டல்ஹோயக் குடியிருப்பு நடுவே சென்றது.  மேலும் இந்த குடியிருப்பு வண்டல் களிமண்ணால் ஆனது. இது ஆரம்பகால விவசாயத்திற்கு சாதகமாக இருந்திருக்கலாம்.

தொல்லியல்

1958ஆம் ஆண்டில் ஜேம்ஸ் மெல்லார்ட் தலைமையில் கேட்டல்ஜஹோயக் தொல்லியல் மேடு முதன்முதலில் அகழாய்வு செய்யப்பட்டது.
பின்னர் 1961 மற்றும் 1965க்கு இடையில் நான்கு பருவங்களுக்கு அங்கு அகழாய்வு நடத்தப்பட்டது. இந்த அகழ்வாராய்ச்சிகள் புதிய கற்காலத்தில் மேம்பட்ட கலாச்சாரத்தின் மையமாக அனத்தோலியாவின் இந்த பகுதியை வெளிப்படுத்தியது. அகழ்வாராய்ச்சியில் குடியேற்றத்தின் பல்வேறு கட்டங்கள் மற்றும் வரலாற்றின் சகாப்தங்களைக் குறிக்கும் 18 தொடர்ச்சியான அடுக்கு கட்டிடங்கள் கண்டறியப்பட்டன. கட்டிடங்களின் கீழ் அடுக்கு கிமு 7100க்கு முந்தையதாக இருக்கலாம். மேல் அடுக்கு கிமு 5,600 இலிருந்து இருந்தது.

பின்னர் ஹோடர் தலைமையில் அகழ்வாராய்ச்சிகள் 2018ல் முடிவடைந்தன. இந்தத் தளம் எப்போதுமே மின்னணுவியல் முறைகளுடன் வலுவான ஆராய்ச்சி வலியுறுத்தலைக் கொண்டுள்ளது. 

கேட்டல்ஜஹோயக்கின் கிழக்கு மேட்டின் சராசரி மக்கள் தொகை 5,000 முதல் 7,000 வரை என்பது ஒரு நியாயமான மதிப்பீடாகும். பெரிய எண்ணிக்கையிலான கட்டிடங்கள்  கொத்தாக கட்ட தளங்கள் அமைக்கப்பட்டுள்ளது. மொத்தக் கட்டமைப்பில் ஒன்றாகக் குவிக்கப்பட்ட மண் செங்கல் வீடுகளில் மக்கள் வசித்து வந்தனர்.  கூரை திறப்புகள் காற்றோட்டத்திற்கான ஒரே ஆதாரமாகவும் செயல்பட்டது. வீடுகளின் திறந்த அடுப்புகள் மற்றும் அடுப்புகளில் இருந்து புகை வெளியேற அனுமதிக்கிறது. வீடுகளின் உட்புறத்தில் சதுரமாக அமைக்கப்பட்ட மர ஏணிகள் அல்லது செங்குத்தான படிக்கட்டுகளால் கொண்டிருந்தது. அறையின் தெற்குச் சுவர் பக்கத்தில் சமையல் அடுப்புகள் இருந்தன. பிரதான அறைகளில் பலவிதமான வீட்டுச் செயல்பாடுகளுக்குப் பயன்படுத்தப்பட்ட உயரமான தளங்கள் இருந்தன. வழக்கமான வீடுகளில் சமையல் மற்றும் கைவினைப்பொருட்கள் போன்ற அன்றாட நடவடிக்கைகளுக்கு இரண்டு அறைகள் இருந்தன. அனைத்து உள் சுவர்கள் மற்றும் தளங்கள் ஒரு மென்மையான பூச்சால் பூசப்பட்டது. துணை அறைகள் சேமிப்பகமாகப் பயன்படுத்தப்பட்டன. 

அனைத்து அறைகளும் மிகவும் சுத்தமாக வைக்கப்பட்டிருந்தன. தொல்பொருள் ஆராய்ச்சியாளர்கள் கட்டிடங்களில் மிகக் குறைவான குப்பைகளை அடையாளம் கண்டுள்ளனர். இடிபாடுகளுக்கு வெளியே நடுப்பகுதிகள், கழிவுநீர் மற்றும் உணவு கழிவுகள், அத்துடன் மரம், நாணல்கள் மற்றும் விலங்குகளின் சாணம் ஆகியவற்றை எரிப்பதில் இருந்து கணிசமான அளவு சாம்பல் கண்டறியப்பட்டது.[20] நல்ல காலநிலையில், பல தினசரி நடவடிக்கைகள் மேற்கூரைகளில் நடந்திருக்கலாம். காலப்போக்கில் சிதைந்த வீடுகள் மீண்டும் அடித்தளத்திலிருந்து கட்டப்பட்டு புதுப்பிக்கப்பட்டன. குடியேற்றத்தின் பதினெட்டு நிலைகள் கண்டறியப்பட்டுள்ளன."

இதனையும் காண்க
 பெருவயிறு மலை
 கொன்யா மாகாணம்
 அனத்தோலியா
 இக்கு-சாமகன்
 பண்டைய அண்மை கிழக்கு

மேற்கோள்கள்

ஆதார நூற்பட்டியல்
 Bailey, Douglass. Prehistoric Figurines: Representation and Corporeality in the Neolithic. New York: Routledge, 2005 (hardcover, ; paperback, ).
 Balter, Michael. The Goddess and the Bull: Çatalhöyük: An Archaeological Journey to the Dawn of Civilization. New York: Free Press, 2004 (hardcover, ); Walnut Creek, CA: Left Coast Press, 2006 (paperback, ). A highly condensed version was published in The Smithsonian Magazine, May 2005.
 Dural, Sadrettin. "Protecting Catalhoyuk: Memoir of an Archaeological Site Guard." Contributions by Ian Hodder.  Translated by Duygu Camurcuoglu Cleere.  Walnut Creek, CA: Left Coast Press, 2007. .
 Hodder, Ian. "Women and Men at Çatalhöyük," Scientific American Magazine, January 2004 (update V15:1, 2005).
 Hodder, I. (2014). "Çatalhöyük excavations: the 2000-2008 seasons.", British Institute at Ankara, Monumenta Archaeologica 29, 
 Hodder, Ian. Twenty-Five Years of Research at Çatalhöyük, Near Eastern Archaeology; Chicago, vol. 83, iss. 2, pp. 72–29, June 2020
 Hodder, Ian. The Leopard's Tale: Revealing the Mysteries of Çatalhöyük. London; New York: Thames & Hudson, 2006 (hardcover, ). (The UK title of this work is Çatalhöyük: The Leopard's Tale.)
Mallett, Marla, "The Goddess from Anatolia:  An Updated View of the Catak Huyuk Controversy," in Oriental Rug Review, Vol. XIII, No. 2 (December 1992/January 1993).
 Mellaart, James. Çatal Hüyük: A Neolithic Town in Anatolia. London: Thames & Hudson, 1967; New York: McGraw-Hill Book Company, 1967. Online at archive.org
 On the Surface: Çatalhöyük 1993–95, edited by Ian Hodder. Cambridge: McDonald Institute for Archaeological Research and British Institute of Archaeology at Ankara, 1996 ().
 
 Todd, Ian A. Çatal Hüyük in Perspective. Menlo Park, CA: Cummings Pub. Co., 1976 (; ).

வெளி இணைப்புகள்

What we learned from 25 Years of Research at Catalhoyuk - Ian Hodder - Oriental Institute lecture Dec 4, 2019
 Çatalhöyük — Excavations of a Neolithic Anatolian Höyük, Çatalhöyük excavation official website
 Çatalhöyük photos
 The First Cities: Why Settle Down? The Mystery of Communities, by Michael Balter, Çatalhöyük excavation official biographer
 Interview with Ian Hodder March 201 "Ian Hodder: Çatalhöyük, Religion & Templeton's 25%"

துருக்கியின் உலக பாரம்பரியக் களங்கள்
அண்மைக் கிழக்கு நாடுகளின் தொல்லியல்
துருக்கியின் தொல்லியற்களங்கள்
gheḍhḍhalhoyagh (Catalhoyuk) dhòlliyal meḍhu dhurughghiyiṉ dhèṟghe ghòṉyā māghāṇadhdhil gheḍhḍhalhoyagh èṉumiḍhadhdhil amaindhuḻḻadhu. gheḍhḍhalhoyagh ghuḍhiyirubhbhu bhaghudhi bhudhiya ghaṟghālaṃ mudhal jhèbhbhugh ghālaṃ varai  ghimu 7500 mudhal ghimu 6400 varai vaḻarjhjhiyaḍhaindhadhu.  bhiṉṉar ighghuḍhiyirubhbhu bhaghudhi jhidhilamaḍhaindhu bhoyiṟṟu. yuṉèsgho niṟuvaṉaṃ idhdhòlliyal ghaḻadhdhai, jhūlai 20012l  ulaghabh bhāraṃbhariyagh ghaḻamāgha aṟividhdhadhu.

amaiviḍhaṃ
gheḍhḍhalhoyagh dhòlliyal ghaḻaṃ dhurughghiyiṉ dhèṟghe amaindha ghòṉyā naghariṉ dhèṉghil̤aghghe hajhaṉ malaiyiṉ iraḍhḍhai ghūṃbhu èrimalaiyilirundhu jhumār 140 ghilo mīḍhḍhar (87 mail) dhòlaivil uḻḻadhu. varalāṟṟughghu mundhaiya gheḍhḍhalhoyagh ghuḍhiyirubhbhughaḻ vèṇghalagh ghāladhdhiṟghu muṉbhe ghaiviḍhabhbhaḍhḍhadhu. jhajharjhaṃbhā āṟṟiṉ òru ghālvāy gheḍhḍhalhoyagh ghuḍhiyirubhbhu naḍhuve jhèṉṟadhu.  meluṃ indha ghuḍhiyirubhbhu vaṇḍhal ghaḻimaṇṇāl āṉadhu. idhu āraṃbhaghāla vivajhāyadhdhiṟghu jhādhaghamāgha irundhirughghalāṃ.

dhòlliyal

1958āṃ āṇḍhil jeṃs mèllārḍh dhalaimaiyil gheḍhḍhaljahoyagh dhòlliyal meḍhu mudhaṉmudhalil aghal̤āyvu jhèyyabhbhaḍhḍhadhu.
bhiṉṉar 1961 maṟṟuṃ 1965ghghu iḍhaiyil nāṉghu bharuvaṅghaḻughghu aṅghu aghal̤āyvu naḍhadhdhabhbhaḍhḍhadhu. indha aghal̤vārāyjhjhighaḻ bhudhiya ghaṟghāladhdhil meṃbhaḍhḍha ghalājhjhāradhdhiṉ maiyamāgha aṉadhdholiyāviṉ indha bhaghudhiyai vèḻibhbhaḍhudhdhiyadhu. aghal̤vārāyjhjhiyil ghuḍhiyeṟṟadhdhiṉ bhalveṟu ghaḍhḍhaṅghaḻ maṟṟuṃ varalāṟṟiṉ jhaghābhdhaṅghaḻaigh ghuṟighghuṃ 18 dhòḍharjhjhiyāṉa aḍhughghu ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻ ghaṇḍhaṟiyabhbhaḍhḍhaṉa. ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻiṉ ghīl̤ aḍhughghu ghimu 7100ghghu mundhaiyadhāgha irughghalāṃ. mel aḍhughghu ghimu 5,600 ilirundhu irundhadhu.

bhiṉṉar hoḍhar dhalaimaiyil aghal̤vārāyjhjhighaḻ 2018l muḍhivaḍhaindhaṉa. indhadh dhaḻaṃ èbhbhodhume miṉṉaṇuviyal muṟaighaḻuḍhaṉ valuvāṉa ārāyjhjhi valiyuṟudhdhalaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. 

gheḍhḍhaljahoyaghghiṉ ghil̤aghghu meḍhḍhiṉ jharājhari maghghaḻ dhòghai 5,000 mudhal 7,000 varai èṉbhadhu òru niyāyamāṉa madhibhbhīḍhāghuṃ. bhèriya èṇṇighghaiyilāṉa ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻ  ghòdhdhāgha ghaḍhḍha dhaḻaṅghaḻ amaighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. mòdhdhagh ghaḍhḍhamaibhbhil òṉṟāghagh ghuvighghabhbhaḍhḍha maṇ jhèṅghal vīḍhughaḻil maghghaḻ vajhidhdhu vandhaṉar.  ghūrai dhiṟabhbhughaḻ ghāṟṟoḍhḍhadhdhiṟghāṉa òre ādhāramāghavuṃ jhèyalbhaḍhḍhadhu. vīḍhughaḻiṉ dhiṟandha aḍhubhbhughaḻ maṟṟuṃ aḍhubhbhughaḻil irundhu bhughai vèḻiyeṟa aṉumadhighghiṟadhu. vīḍhughaḻiṉ uḍhbhuṟadhdhil jhadhuramāgha amaighghabhbhaḍhḍha mara eṇighaḻ alladhu jhèṅghudhdhāṉa bhaḍhighghaḍhḍhughaḻāl ghòṇḍhirundhadhu. aṟaiyiṉ dhèṟghujh jhuvar bhaghghadhdhil jhamaiyal aḍhubhbhughaḻ irundhaṉa. bhiradhāṉa aṟaighaḻil bhalavidhamāṉa vīḍhḍhujh jhèyalbhāḍhughaḻughghubh bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha uyaramāṉa dhaḻaṅghaḻ irundhaṉa. val̤aghghamāṉa vīḍhughaḻil jhamaiyal maṟṟuṃ ghaiviṉaibhbhòruḍhghaḻ bhoṉṟa aṉṟāḍha naḍhavaḍhighghaighaḻughghu iraṇḍhu aṟaighaḻ irundhaṉa. aṉaidhdhu uḻ jhuvarghaḻ maṟṟuṃ dhaḻaṅghaḻ òru mèṉmaiyāṉa bhūjhjhāl bhūjhabhbhaḍhḍhadhu. dhuṇai aṟaighaḻ jhemibhbhaghamāghabh bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhaṉa. 

aṉaidhdhu aṟaighaḻuṃ mighavuṃ jhudhdhamāgha vaighghabhbhaḍhḍhirundhaṉa. dhòlbhòruḻ ārāyjhjhiyāḻarghaḻ ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻil mighagh ghuṟaivāṉa ghubhbhaighaḻai aḍhaiyāḻaṃ ghaṇḍhuḻḻaṉar. iḍhibhāḍhughaḻughghu vèḻiye naḍhubhbhaghudhighaḻ, ghal̤ivunīr maṟṟuṃ uṇavu ghal̤ivughaḻ, adhdhuḍhaṉ maraṃ, nāṇalghaḻ maṟṟuṃ vilaṅghughaḻiṉ jhāṇaṃ āghiyavaṟṟai èribhbhadhil irundhu ghaṇijhamāṉa aḻavu jhāṃbhal ghaṇḍhaṟiyabhbhaḍhḍhadhu.[20] nalla ghālanilaiyil, bhala dhiṉajhari naḍhavaḍhighghaighaḻ meṟghūraighaḻil naḍhandhirughghalāṃ. ghālabhbhoghghil jhidhaindha vīḍhughaḻ mīṇḍhuṃ aḍhidhdhaḻadhdhilirundhu ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhu bhudhubhbhighghabhbhaḍhḍhaṉa. ghuḍhiyeṟṟadhdhiṉ bhadhiṉèḍhḍhu nilaighaḻ ghaṇḍhaṟiyabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa."

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 bhèruvayiṟu malai
 ghòṉyā māghāṇaṃ
 aṉadhdholiyā
 ighghu-jhāmaghaṉ
 bhaṇḍhaiya aṇmai ghil̤aghghu

meṟghoḻghaḻ

ādhāra nūṟbhaḍhḍhiyal
 Bailey, Douglass. Prehistoric Figurines: Representation and Corporeality in the Neolithic. New York: Routledge, 2005 (hardcover, ; paperback, ).
 Balter, Michael. The Goddess and the Bull: Çatalhöyük: An Archaeological Journey to the Dawn of Civilization. New York: Free Press, 2004 (hardcover, ); Walnut Creek, CA: Left Coast Press, 2006 (paperback, ). A highly condensed version was published in The Smithsonian Magazine, May 2005.
 Dural, Sadrettin. "Protecting Catalhoyuk: Memoir of an Archaeological Site Guard." Contributions by Ian Hodder.  Translated by Duygu Camurcuoglu Cleere.  Walnut Creek, CA: Left Coast Press, 2007. .
 Hodder, Ian. "Women and Men at Çatalhöyük," Scientific American Magazine, January 2004 (update V15:1, 2005).
 Hodder, I. (2014). "Çatalhöyük excavations: the 2000-2008 seasons.", British Institute at Ankara, Monumenta Archaeologica 29, 
 Hodder, Ian. Twenty-Five Years of Research at Çatalhöyük, Near Eastern Archaeology; Chicago, vol. 83, iss. 2, pp. 72–29, June 2020
 Hodder, Ian. The Leopard's Tale: Revealing the Mysteries of Çatalhöyük. London; New York: Thames & Hudson, 2006 (hardcover, ). (The UK title of this work is Çatalhöyük: The Leopard's Tale.)
Mallett, Marla, "The Goddess from Anatolia:  An Updated View of the Catak Huyuk Controversy," in Oriental Rug Review, Vol. XIII, No. 2 (December 1992/January 1993).
 Mellaart, James. Çatal Hüyük: A Neolithic Town in Anatolia. London: Thames & Hudson, 1967; New York: McGraw-Hill Book Company, 1967. Online at archive.org
 On the Surface: Çatalhöyük 1993–95, edited by Ian Hodder. Cambridge: McDonald Institute for Archaeological Research and British Institute of Archaeology at Ankara, 1996 ().
 
 Todd, Ian A. Çatal Hüyük in Perspective. Menlo Park, CA: Cummings Pub. Co., 1976 (; ).

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

What we learned from 25 Years of Research at Catalhoyuk - Ian Hodder - Oriental Institute lecture Dec 4, 2019
 Çatalhöyük — Excavations of a Neolithic Anatolian Höyük, Çatalhöyük excavation official website
 Çatalhöyük photos
 The First Cities: Why Settle Down? The Mystery of Communities, by Michael Balter, Çatalhöyük excavation official biographer
 Interview with Ian Hodder March 201 "Ian Hodder: Çatalhöyük, Religion & Templeton's 25%"

dhurughghiyiṉ ulagha bhāraṃbhariyagh ghaḻaṅghaḻ
aṇmaigh ghil̤aghghu nāḍhughaḻiṉ dhòlliyal
dhurughghiyiṉ dhòlliyaṟghaḻaṅghaḻ
கேட்டல்ஹோயக்