ஒயிரடை என்பவர் வடக்கு யுவான் அரசமரபின் ஒரு ககான் ஆவார். இவர் 1415 - 1425இல் ஆட்சி செய்தார். அடய் கானால் தலைமை தாங்கப்பட்ட கிழக்கு மங்கோலியர்களால் தெல்பெக் கான் கொல்லப்பட்டதற்கு அல்லது அதே ஆண்டு மிங் அரசமரபுடனான ஒரு யுத்தத்தில் இறந்ததற்குப் பிறகு ஒயிரட்களின் உதவியுடன் ஒயிரடை அரியணைக்கு வந்தார். இவர் அரிக் போகேயின் நேரடி வழித்தோன்றல் ஆவார். இதன் காரணமாக ஒயிரட் ஆட்சியை முறைமை வாய்ந்ததாக்குவதற்காக இவர் அரியணைக்குக் கொண்டு வரப்பட்டார். ஒயிரடையின் ஆட்சியானது மேற்கு மங்கோலியப் பீடபூமியை மட்டுமே உள்ளடக்கி இருந்தது. எனினும், இவரின் இறப்பிற்கு அருகாமைக் காலத்தில் இது விரிவடைந்தது. இவரது ஆட்சியின் போது மிங் அரசமரபின் உதவியுடன் தோகானால் தலைமை தாங்கப்பட்ட மேற்கு மங்கோலியர்கள் 1422 மற்றும் 1423இல் முறையே அருக்தை சிங்சாங் மற்றும் அடய் கானுக்கு எதிராக இரண்டு முக்கியமான படைப்புகளைத் தொடங்கினர். அருக்தை சிங்சாங் கிழக்கு மங்கோலிய நிலப்பரப்பையும், அடய் கான் மங்கோலிய நிலப்பரப்பையும் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தனர். இந்த இரண்டு படையெடுப்பு முயற்சிகளிலும் இவர்கள் வெற்றி பெற்றனர்.

1425இல் ஒயிரடை கானின் இறப்பிற்குப் பிறகு ஒயிரட்களும், மேற்கு மங்கோலிய இனங்களுக்கும் மத்தியிலான சண்டைகள் கானின் அரியணையைப் பல ஆண்டுகளுக்கு வெற்றிடமாக வைத்திருந்தன.1433இல் ஒயிரட்கள் இறுதியாகத் தைசுன் கானுக்குப் (தொக்தோவா புகா) புதிய கானாக மகுடம் சூட்டினர். இது வரை இந்த வெற்றிடம் நீடித்தது. அதே நேரத்தில், கிழக்கில் ஒயிரட்களின் எதிரிகளான கிழக்கு மங்கோலியப் பழங்குடியினர் அடய் கானை 1425இல் பெரிய கானாக அறிவித்தனர். இது இறுதியாக ஐந்து ஆண்டுகளுக்கு எதிரெதிர் மங்கோலிய இனங்களால் ஆதரவளிக்கப்பட்ட இரண்டு கான்கள் ஒரே நேரத்தில் பதவியில் இருக்கும் நிலையை ஏற்படுத்தியது.

உசாத்துணை 

மங்கோலியக் கான்கள்
òyiraḍhai èṉbhavar vaḍhaghghu yuvāṉ arajhamarabhiṉ òru ghaghāṉ āvār. ivar 1415 - 1425il āḍhjhi jhèydhār. aḍhay ghāṉāl dhalaimai dhāṅghabhbhaḍhḍha ghil̤aghghu maṅgholiyarghaḻāl dhèlbhègh ghāṉ ghòllabhbhaḍhḍhadhaṟghu alladhu adhe āṇḍhu miṅ arajhamarabhuḍhaṉāṉa òru yudhdhadhdhil iṟandhadhaṟghubh bhiṟaghu òyiraḍhghaḻiṉ udhaviyuḍhaṉ òyiraḍhai ariyaṇaighghu vandhār. ivar arigh bhogheyiṉ neraḍhi val̤idhdhoṉṟal āvār. idhaṉ ghāraṇamāgha òyiraḍh āḍhjhiyai muṟaimai vāyndhadhāghghuvadhaṟghāgha ivar ariyaṇaighghugh ghòṇḍhu varabhbhaḍhḍhār. òyiraḍhaiyiṉ āḍhjhiyāṉadhu meṟghu maṅgholiyabh bhīḍhabhūmiyai maḍhḍhume uḻḻaḍhaghghi irundhadhu. èṉiṉuṃ, ivariṉ iṟabhbhiṟghu arughāmaigh ghāladhdhil idhu virivaḍhaindhadhu. ivaradhu āḍhjhiyiṉ bhodhu miṅ arajhamarabhiṉ udhaviyuḍhaṉ dhoghāṉāl dhalaimai dhāṅghabhbhaḍhḍha meṟghu maṅgholiyarghaḻ 1422 maṟṟuṃ 1423il muṟaiye arughdhai jhiṅjhāṅ maṟṟuṃ aḍhay ghāṉughghu èdhirāgha iraṇḍhu mughghiyamāṉa bhaḍhaibhbhughaḻaidh dhòḍhaṅghiṉar. arughdhai jhiṅjhāṅ ghil̤aghghu maṅgholiya nilabhbharabhbhaiyuṃ, aḍhay ghāṉ maṅgholiya nilabhbharabhbhaiyuṃ ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhil vaidhdhirundhaṉar. indha iraṇḍhu bhaḍhaiyèḍhubhbhu muyaṟjhighaḻiluṃ ivarghaḻ vèṟṟi bhèṟṟaṉar.

1425il òyiraḍhai ghāṉiṉ iṟabhbhiṟghubh bhiṟaghu òyiraḍhghaḻuṃ, meṟghu maṅgholiya iṉaṅghaḻughghuṃ madhdhiyilāṉa jhaṇḍhaighaḻ ghāṉiṉ ariyaṇaiyaibh bhala āṇḍhughaḻughghu vèṟṟiḍhamāgha vaidhdhirundhaṉa.1433il òyiraḍhghaḻ iṟudhiyāghadh dhaijhuṉ ghāṉughghubh (dhòghdhovā bhughā) bhudhiya ghāṉāgha maghuḍhaṃ jhūḍhḍhiṉar. idhu varai indha vèṟṟiḍhaṃ nīḍhidhdhadhu. adhe neradhdhil, ghil̤aghghil òyiraḍhghaḻiṉ èdhirighaḻāṉa ghil̤aghghu maṅgholiyabh bhal̤aṅghuḍhiyiṉar aḍhay ghāṉai 1425il bhèriya ghāṉāgha aṟividhdhaṉar. idhu iṟudhiyāgha aindhu āṇḍhughaḻughghu èdhirèdhir maṅgholiya iṉaṅghaḻāl ādharavaḻighghabhbhaḍhḍha iraṇḍhu ghāṉghaḻ òre neradhdhil bhadhaviyil irughghuṃ nilaiyai eṟbhaḍhudhdhiyadhu.

ujhādhdhuṇai 

maṅgholiyagh ghāṉghaḻ
ஒயிரடை