பிட்லிஸ் மாகாணம் (Bitlis Province,    , Kurdish    ) என்பது கிழக்கு துருக்கியில் உள்ள ஒரு மாகாணமாகும். இது வான் ஏரியின் மேற்கே அமைந்துள்ளது. இந்த மாகாணத்தின் பெரும்பான்மை மக்களாக குர்திஷ் மக்கள் உள்ளனர்.  மாகாணத்தின் தற்போதைய ஆளுநராக ஓக்டே கேகேடே உள்ளார்.

வரலாறு 
பிட்லிஸ் 17 ஆம் நூற்றாண்டில் நிர்வாக மாவட்டமாக உருவாக்கப்பட்டது. மாகாணத்தின் நிர்வாக மையமாக பிட்லிஸ் நகரம் உள்ளது ( குர்தி மொழி : Bidlîs‎,   , ஆர்மீனியன் : Բիթլիս), இது ஆர்மேனிய பழைய ஆவணங்களில் பாகேஷ் என்று அழைக்கப்பட்டது. 

1927 ஆம் ஆண்டில் இங்கு இன்ஸ்பெக்டர் ஜெனரல் அலுவலகம் உருவாக்கப்பட்டது. அப்போது மாகாணமானது இராணுவச் சட்டத்தினால் நிர்வகிக்கப்பட்டது.  பிட்லிஸ் மாகாணம் இன்ஸ்பெக்டர் ஜெனரல் பிராந்தியப் பகுதி உருவாக்கபட்ட பின்னர் அதனுடன் சேர்க்கபட்டது. அந்தப் பிராந்தியப் பகுதியில் ஹக்கரி, சியர்ட், வான், மார்டின், பிட்லிஸ், சான்லூர்பா, எலாஜிக், தியர்பாகர் ஆகிய மாகாணங்களின் பகுதிகள் இணைக்கபட்டிருந்தன .  இன்ஸ்பெக்டரேட் ஜெனரல் பிராந்தியம் 1952 இல் ஜனநாயகக் கட்சியின் அரசாங்கத்தின் போது கலைக்கப்பட்டது.

மாவட்டங்கள் 
பிட்லிஸ் மாகாணம் 7 மாவட்டங்களாக பிரிக்கப்பட்டுள்ளது (தலைநகர் மாவட்டம் தடித்து காட்டபட்டுள்ளது.):

 அடில்செவாஸ்
 அஹ்லத்
 பிட்லிஸ்
 கோரோமக்
 ஹிசான்
 முட்கி
 தத்வன்

பொருளாதாரம் 
1920 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, மாகாணத்தில் இரும்பு, தாமிரம், ஈயம், கந்தகம் போன்றவை சிறிய அளவில் உற்பத்தி செய்யப்பட்டன. சிறிய அளவிலான தங்கம் மற்றும் வெள்ளி கூட சைர்ட் மற்றும் கைர்வான் பகுதிகளில் காணப்பட்டன. உப்பு மாகாணத்தின் மிகப்பெரிய கனிமத் தொழிலாக அமைந்துள்ளது. இதைச் சுற்றியுள்ள மாகாணங்களுக்கு உப்பு ஏற்றுமதி செய்யப்படுகிறது. உப்பைது தயாரிக்க ஆவியாதல் முறை பயன்படுத்தபட்டு,  8 முதல் 10 நாட்களில் முதிர்ச்சுயுறும். இதன் நுட்பமும் வர்த்தகமும் முக்கியமாக உள்ளூர் குர்துகளால் நடத்தப்படுகிறது .

காணத்தக்கவை 

 நெம்ருட் (எரிமலை)
 நெம்ருட் ஏரி

குறிப்புகள் 

துருக்கியின் மாகாணங்கள்
bhiḍhlis māghāṇaṃ (Bitlis Province,    , Kurdish    ) èṉbhadhu ghil̤aghghu dhurughghiyil uḻḻa òru māghāṇamāghuṃ. idhu vāṉ eriyiṉ meṟghe amaindhuḻḻadhu. indha māghāṇadhdhiṉ bhèruṃbhāṉmai maghghaḻāgha ghurdhiṣ maghghaḻ uḻḻaṉar.  māghāṇadhdhiṉ dhaṟbhodhaiya āḻunarāgha oghḍhe ghegheḍhe uḻḻār.

varalāṟu 
bhiḍhlis 17 āṃ nūṟṟāṇḍhil nirvāgha māvaḍhḍhamāgha uruvāghghabhbhaḍhḍhadhu. māghāṇadhdhiṉ nirvāgha maiyamāgha bhiḍhlis nagharaṃ uḻḻadhu ( ghurdhi mòl̤i : Bidlîs‎,   , ārmīṉiyaṉ : Բիթլիս), idhu ārmeṉiya bhal̤aiya āvaṇaṅghaḻil bhāgheṣ èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhadhu. 

1927 āṃ āṇḍhil iṅghu iṉsbhèghḍhar jèṉaral aluvalaghaṃ uruvāghghabhbhaḍhḍhadhu. abhbhodhu māghāṇamāṉadhu irāṇuvajh jhaḍhḍhadhdhiṉāl nirvaghighghabhbhaḍhḍhadhu.  bhiḍhlis māghāṇaṃ iṉsbhèghḍhar jèṉaral bhirāndhiyabh bhaghudhi uruvāghghabhaḍhḍha bhiṉṉar adhaṉuḍhaṉ jherghghabhaḍhḍhadhu. andhabh bhirāndhiyabh bhaghudhiyil haghghari, jhiyarḍh, vāṉ, mārḍhiṉ, bhiḍhlis, jhāṉlūrbhā, èlājigh, dhiyarbhāghar āghiya māghāṇaṅghaḻiṉ bhaghudhighaḻ iṇaighghabhaḍhḍhirundhaṉa .  iṉsbhèghḍhareḍh jèṉaral bhirāndhiyaṃ 1952 il jaṉanāyaghagh ghaḍhjhiyiṉ arajhāṅghadhdhiṉ bhodhu ghalaighghabhbhaḍhḍhadhu.

māvaḍhḍhaṅghaḻ 
bhiḍhlis māghāṇaṃ 7 māvaḍhḍhaṅghaḻāgha bhirighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu (dhalainaghar māvaḍhḍhaṃ dhaḍhidhdhu ghāḍhḍhabhaḍhḍhuḻḻadhu.):

 aḍhiljhèvās
 ahladh
 bhiḍhlis
 ghoromagh
 hijhāṉ
 muḍhghi
 dhadhvaṉ

bhòruḻādhāraṃ 
1920 āṃ āṇḍhu nilavarabhbhaḍhi, māghāṇadhdhil iruṃbhu, dhāmiraṃ, īyaṃ, ghandhaghaṃ bhoṉṟavai jhiṟiya aḻavil uṟbhadhdhi jhèyyabhbhaḍhḍhaṉa. jhiṟiya aḻavilāṉa dhaṅghaṃ maṟṟuṃ vèḻḻi ghūḍha jhairḍh maṟṟuṃ ghairvāṉ bhaghudhighaḻil ghāṇabhbhaḍhḍhaṉa. ubhbhu māghāṇadhdhiṉ mighabhbhèriya ghaṉimadh dhòl̤ilāgha amaindhuḻḻadhu. idhaijh jhuṟṟiyuḻḻa māghāṇaṅghaḻughghu ubhbhu eṟṟumadhi jhèyyabhbhaḍhughiṟadhu. ubhbhaidhu dhayārighgha āviyādhal muṟai bhayaṉbhaḍhudhdhabhaḍhḍhu,  8 mudhal 10 nāḍhghaḻil mudhirjhjhuyuṟuṃ. idhaṉ nuḍhbhamuṃ vardhdhaghamuṃ mughghiyamāgha uḻḻūr ghurdhughaḻāl naḍhadhdhabhbhaḍhughiṟadhu .

ghāṇadhdhaghghavai 

 nèṃruḍh (èrimalai)
 nèṃruḍh eri

ghuṟibhbhughaḻ 

dhurughghiyiṉ māghāṇaṅghaḻ
பிட்லிஸ் மாகாணம்