அமங்கல் (Amangal) என்பது இந்திய மாநிலமான தெலங்காணாவின் ரங்கா ரெட்டி மாவட்டத்தில் உள்ள ஒரு நகராட்சியாகும். மேலும் இது கல்குருத்தி மக்களவைத் தொகுதியின் கீழ் உள்ளது. இது கந்துகூர் வருவாய் பிரிவின் அமங்கல் மண்டலத்தில் அமைந்துள்ளது.

நிலவியல் 
அமங்கல் 16.850 ° வடக்கிலும் 78.533 ° கிழக்கிலும் அமைந்துள்ளது. இதன் சராசரி உயரம் 507 மீட்டர் (1,663 அடி) ஆகும்.

வரலாறு 
இரச்செர்லா பத்மநாயக்க வம்சம் 13ஆம் நூற்றாண்டில் அமங்கலை அதன் தலைநகராக ஆட்சி செய்தது.  பத்மநாயக்கன் வம்சம் காக்கத்திய மன்னர்களின் நிலப்பிரபுக்களாக இருந்தனர். இரச்செர்லா நாயக்கர்கள் தங்கள் தலைநகரான அனுமகல்லுவில் (அமங்கல்) இருந்தனர். இரச்செர்லா பத்மநாயக்க வம்சத்தின் முன்னோடி முதலாம் சிங்கமநாயக்கன் என்பவனாவான். அவன் தனது இராச்சியத்தை அமங்கலில் இருந்து ஆட்சி செய்தான். அதைத் தொடர்ந்து, அவனது வாரிசுகள் இரச்சகொண்டா மற்றும் தேவரகொண்டாவுக்கு மாறினர். பொ.ச. 1360ஆம் ஆண்டில், தலைநகரத்தை அனபோத நாயக்கன் என்பவன் அனுமகல்லுவிலிருந்து இரச்சகொண்டாவுக்கு மாற்றினான். அங்கு அவன் ஒரு வலுவான கோட்டையைக் கட்டினான். நிர்வாக வசதிக்காக அனபோத நாயக்கன் இராச்சியத்தை இரண்டாகப் பிரித்தான். அவனது சகோதரன் மாதநாயக்கன் தேவரகொண்டாவிலிருந்து ஆட்சி செய்தான்

மேற்கோள்கள் 

Coordinates on Wikidata
தெலங்காணாவில் உள்ள ஊர்களும் நகரங்களும்
தெலங்காணா வரலாறு
amaṅghal (Amangal) èṉbhadhu indhiya mānilamāṉa dhèlaṅghāṇāviṉ raṅghā rèḍhḍhi māvaḍhḍhadhdhil uḻḻa òru nagharāḍhjhiyāghuṃ. meluṃ idhu ghalghurudhdhi maghghaḻavaidh dhòghudhiyiṉ ghīl̤ uḻḻadhu. idhu ghandhughūr varuvāy bhiriviṉ amaṅghal maṇḍhaladhdhil amaindhuḻḻadhu.

nilaviyal 
amaṅghal 16.850 ° vaḍhaghghiluṃ 78.533 ° ghil̤aghghiluṃ amaindhuḻḻadhu. idhaṉ jharājhari uyaraṃ 507 mīḍhḍhar (1,663 aḍhi) āghuṃ.

varalāṟu 
irajhjhèrlā bhadhmanāyaghgha vaṃjhaṃ 13āṃ nūṟṟāṇḍhil amaṅghalai adhaṉ dhalainagharāgha āḍhjhi jhèydhadhu.  bhadhmanāyaghghaṉ vaṃjhaṃ ghāghghadhdhiya maṉṉarghaḻiṉ nilabhbhirabhughghaḻāgha irundhaṉar. irajhjhèrlā nāyaghgharghaḻ dhaṅghaḻ dhalainagharāṉa aṉumaghalluvil (amaṅghal) irundhaṉar. irajhjhèrlā bhadhmanāyaghgha vaṃjhadhdhiṉ muṉṉoḍhi mudhalāṃ jhiṅghamanāyaghghaṉ èṉbhavaṉāvāṉ. avaṉ dhaṉadhu irājhjhiyadhdhai amaṅghalil irundhu āḍhjhi jhèydhāṉ. adhaidh dhòḍharndhu, avaṉadhu vārijhughaḻ irajhjhaghòṇḍhā maṟṟuṃ dhevaraghòṇḍhāvughghu māṟiṉar. bhò.jha. 1360āṃ āṇḍhil, dhalainagharadhdhai aṉabhodha nāyaghghaṉ èṉbhavaṉ aṉumaghalluvilirundhu irajhjhaghòṇḍhāvughghu māṟṟiṉāṉ. aṅghu avaṉ òru valuvāṉa ghoḍhḍhaiyaigh ghaḍhḍhiṉāṉ. nirvāgha vajhadhighghāgha aṉabhodha nāyaghghaṉ irājhjhiyadhdhai iraṇḍhāghabh bhiridhdhāṉ. avaṉadhu jhaghodharaṉ mādhanāyaghghaṉ dhevaraghòṇḍhāvilirundhu āḍhjhi jhèydhāṉ

meṟghoḻghaḻ 

Coordinates on Wikidata
dhèlaṅghāṇāvil uḻḻa ūrghaḻuṃ nagharaṅghaḻuṃ
dhèlaṅghāṇā varalāṟu
அமங்கல்