மோபன் மக்கள் (Mopan people) பழங்குடியினரான  மாயா மக்களின் துணை இனக்குழுவாகும். இவர்கள் பெலீசு மற்றும் குவாத்தமாலா பகுதிகளை பூர்வீகமாகக் கொண்டவர்கள்.

வரலாறு 
18 மற்றும் 19 ஆம் நூற்றாண்டுகளில், ஆங்கிலேயர்கள் இவர்களை பெலீசிலிருந்து வெளியேற்றி குவாத்தமாலாவிற்குள் குடியேற கட்டாயப்படுத்தினர். அங்கு, இவர்கள் கட்டாய உழைப்பு மற்றும் அதிக வரிவிதிப்புகளை அனுபவித்தனர். இந்த கட்டாய உழைப்பு மற்றும் வரிவிதிப்பைத் தவிர்ப்பதற்காக இவர்கள் குவாத்தமாலாவின் பேட்டனில் இருந்து குடிபெயர்ந்தனர். இவர்கள் முதலில் நவீன பியூப்லோ வியாஜாவிற்கு அருகில் குடியேறினர். ஆனால் குவாத்தமாலா அதிகாரிகள் அவர்கள் இன்னும் குவாத்தமாலா எல்லைக்குள் இருப்பதாகக் கூறிவந்தனர். எனவே இவர்கள் 1889 ஆம் ஆண்டில் மேலும் கிழக்கு நோக்கி நகர்ந்து பெலீசில் சான் அன்டோனியோ எனும் நகரை நிறுவினர். 

2010 மக்கள்தொகை கணக்கெடுப்பில், 10,557 பெலீசியர்கள் தங்கள் இனத்தை மோபன் மாயா என்று அறிவித்தனர். இது மக்கள் தொகையில் சுமார் 3% ஆக இருந்தது.

பண்பாடு 
மோபன் மாயா மக்கள் மாயா கத்தோலிக்க நம்பிக்கையுடன் தொடர்புடைய ஆன்மீகத்தை கடைபிடிக்கின்றனர். இந்த பாரம்பரிய நடைமுறைகள் வீழ்ச்சியடைய முக்கிய காரணியாக புராட்டஸ்டன்ட் சுவிசேஷ திருச்சபையினரின் செல்வாக்கு உள்ளது. 

மோபன் மாயா மக்களிடையே எழுதப்பட்ட மரபுகள் இல்லாததால், இவர்களின் கலாச்சாரத்தின் பாதுகாப்பு வாய்வழி பரவலை நம்பியுள்ளது.

மொழி 
மோபன் மக்களின் மொழி மோபன் மொழி . இது மாயன் மொழிகளின் யுகாடெக் மாயா மொழிக் கிளையின் மொழியாகும்.  பெலீசு மற்றும் குவாத்தமாலாவில் அமைந்துள்ள பல ஆயிரம் மோபன் மக்கள் மோபன் மொழியை பேசுகின்றனர்.

மதம் 
மோபன் மாயா மக்களின் மத வாழ்வில் கொக்கோ மரம் குறிப்பிடத்தக்க பங்கைக் கொண்டுள்ளது. கொக்கோ மரம் மோபன் சமூகத்தில் சடங்கு மரம் என்று அழைக்கப்படுகிறது. இந்த மரம் உள்ளூரில் குக்கு என்று அழைக்கப்படுகிறது. மரம் மற்றும் அது உற்பத்தி செய்யும் விதை ஆகிய இரண்டிலும் ஆவிகள் இருப்பதாக கூறப்படுகிறது.

மோபன் மக்களின் பாரம்பரிய மதம் மாயா-கத்தோலிக்கமாகும். இந்த மதத்தில், மோபன் மாயா மக்கள் மத கொண்டாட்டங்களில் கொக்கோ பானங்களை உட்கொள்கிறார்கள். இருப்பினும், 1970 களிலிருந்து, ஏராளமான மோபன் கிராமவாசிகள் மாயா கத்தோலிக்க நம்பிக்கையை விட்டு வெளியேறி புராட்டஸ்டன்ட் குழுக்களில் சேர்ந்துள்ளனர். இதன் விளைவாக, இவர்கள் இயற்கை உலகின் ஆன்மீக அம்சங்களுடன் தொடர்புடைய நம்பிக்கைகளை நிராகரிக்கிறார்கள்.

வேளாண்மை 
மோபன் சமூகத்தின் பொருளாதாரம் விவசாயத்தை அடிப்படையாகக் கொண்டது. மோபன் மக்கள் சிறு விவசாயிகளாகவும், சுதந்திரமான விவசாயிகளாகவும் நீண்ட வரலாற்றைக் கொண்டுள்ளனர். மோபன் சமூகத்தின் உறுப்பினர்கள் உள்ளூர் தாவரங்கள் மற்றும் விலங்கினங்களில் விரிவான அறிவைக் கொண்டுள்ளனர். 

மோபன் மக்கள் பணப்பயிர்களான மக்காச்சோளம், பீன்ஸ் மற்றும் நெல் போன்றவற்றை பயிரிடுகின்றனர். கொக்கோ மரமும், கொக்கோ பயிரிடுதலும், மோபன் மக்களுக்கு நிதி ரீதியாக பயனளிக்கிறது.

சான்றுகள்
mobhaṉ maghghaḻ (Mopan people) bhal̤aṅghuḍhiyiṉarāṉa  māyā maghghaḻiṉ dhuṇai iṉaghghul̤uvāghuṃ. ivarghaḻ bhèlījhu maṟṟuṃ ghuvādhdhamālā bhaghudhighaḻai bhūrvīghamāghagh ghòṇḍhavarghaḻ.

varalāṟu 
18 maṟṟuṃ 19 āṃ nūṟṟāṇḍhughaḻil, āṅghileyarghaḻ ivarghaḻai bhèlījhilirundhu vèḻiyeṟṟi ghuvādhdhamālāviṟghuḻ ghuḍhiyeṟa ghaḍhḍhāyabhbhaḍhudhdhiṉar. aṅghu, ivarghaḻ ghaḍhḍhāya ul̤aibhbhu maṟṟuṃ adhigha varividhibhbhughaḻai aṉubhavidhdhaṉar. indha ghaḍhḍhāya ul̤aibhbhu maṟṟuṃ varividhibhbhaidh dhavirbhbhadhaṟghāgha ivarghaḻ ghuvādhdhamālāviṉ bheḍhḍhaṉil irundhu ghuḍhibhèyarndhaṉar. ivarghaḻ mudhalil navīṉa bhiyūbhlo viyājāviṟghu arughil ghuḍhiyeṟiṉar. āṉāl ghuvādhdhamālā adhighārighaḻ avarghaḻ iṉṉuṃ ghuvādhdhamālā èllaighghuḻ irubhbhadhāghagh ghūṟivandhaṉar. èṉave ivarghaḻ 1889 āṃ āṇḍhil meluṃ ghil̤aghghu noghghi nagharndhu bhèlījhil jhāṉ aṉḍhoṉiyo èṉuṃ nagharai niṟuviṉar. 

2010 maghghaḻdhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhil, 10,557 bhèlījhiyarghaḻ dhaṅghaḻ iṉadhdhai mobhaṉ māyā èṉṟu aṟividhdhaṉar. idhu maghghaḻ dhòghaiyil jhumār 3% āgha irundhadhu.

bhaṇbhāḍhu 
mobhaṉ māyā maghghaḻ māyā ghadhdholighgha naṃbhighghaiyuḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiya āṉmīghadhdhai ghaḍhaibhiḍhighghiṉṟaṉar. indha bhāraṃbhariya naḍhaimuṟaighaḻ vīl̤jhjhiyaḍhaiya mughghiya ghāraṇiyāgha bhurāḍhḍhasḍhaṉḍh jhuvijheṣa dhirujhjhabhaiyiṉariṉ jhèlvāghghu uḻḻadhu. 

mobhaṉ māyā maghghaḻiḍhaiye èl̤udhabhbhaḍhḍha marabhughaḻ illādhadhāl, ivarghaḻiṉ ghalājhjhāradhdhiṉ bhādhughābhbhu vāyval̤i bharavalai naṃbhiyuḻḻadhu.

mòl̤i 
mobhaṉ maghghaḻiṉ mòl̤i mobhaṉ mòl̤i . idhu māyaṉ mòl̤ighaḻiṉ yughāḍhègh māyā mòl̤igh ghiḻaiyiṉ mòl̤iyāghuṃ.  bhèlījhu maṟṟuṃ ghuvādhdhamālāvil amaindhuḻḻa bhala āyiraṃ mobhaṉ maghghaḻ mobhaṉ mòl̤iyai bhejhughiṉṟaṉar.

madhaṃ 
mobhaṉ māyā maghghaḻiṉ madha vāl̤vil ghòghgho maraṃ ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha bhaṅghaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. ghòghgho maraṃ mobhaṉ jhamūghadhdhil jhaḍhaṅghu maraṃ èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu. indha maraṃ uḻḻūril ghughghu èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu. maraṃ maṟṟuṃ adhu uṟbhadhdhi jhèyyuṃ vidhai āghiya iraṇḍhiluṃ āvighaḻ irubhbhadhāgha ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu.

mobhaṉ maghghaḻiṉ bhāraṃbhariya madhaṃ māyā-ghadhdholighghamāghuṃ. indha madhadhdhil, mobhaṉ māyā maghghaḻ madha ghòṇḍhāḍhḍhaṅghaḻil ghòghgho bhāṉaṅghaḻai uḍhghòḻghiṟārghaḻ. irubhbhiṉuṃ, 1970 ghaḻilirundhu, erāḻamāṉa mobhaṉ ghirāmavājhighaḻ māyā ghadhdholighgha naṃbhighghaiyai viḍhḍhu vèḻiyeṟi bhurāḍhḍhasḍhaṉḍh ghul̤ughghaḻil jherndhuḻḻaṉar. idhaṉ viḻaivāgha, ivarghaḻ iyaṟghai ulaghiṉ āṉmīgha aṃjhaṅghaḻuḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiya naṃbhighghaighaḻai nirāgharighghiṟārghaḻ.

veḻāṇmai 
mobhaṉ jhamūghadhdhiṉ bhòruḻādhāraṃ vivajhāyadhdhai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhadhu. mobhaṉ maghghaḻ jhiṟu vivajhāyighaḻāghavuṃ, jhudhandhiramāṉa vivajhāyighaḻāghavuṃ nīṇḍha varalāṟṟaigh ghòṇḍhuḻḻaṉar. mobhaṉ jhamūghadhdhiṉ uṟubhbhiṉarghaḻ uḻḻūr dhāvaraṅghaḻ maṟṟuṃ vilaṅghiṉaṅghaḻil virivāṉa aṟivaigh ghòṇḍhuḻḻaṉar. 

mobhaṉ maghghaḻ bhaṇabhbhayirghaḻāṉa maghghājhjhoḻaṃ, bhīṉs maṟṟuṃ nèl bhoṉṟavaṟṟai bhayiriḍhughiṉṟaṉar. ghòghgho maramuṃ, ghòghgho bhayiriḍhudhaluṃ, mobhaṉ maghghaḻughghu nidhi rīdhiyāgha bhayaṉaḻighghiṟadhu.

jhāṉṟughaḻ
மோபன் மக்கள்