மாண்டோவி ஆறு (Mahadayi/Mandovi River), மகாதாய் அல்லது மதே ஆறு என்றும் அழைக்கப்படும் இது இந்திய மாநிலமான கோவாவின் உயிர்நாடியாக விவரிக்கப்பட்டுள்ளது. மாண்டோவி, சுவாரி ஆகிய ஆறுகள் கோவா மாநிலத்தின் இரண்டு முதன்மை ஆறுகளாகும். மாண்டோவி, சுவாரி ஆறு ஆகிய ஆறுகளுடன் கபோ அகுவாடாவில் உள்ள ஒரு பொதுவான சிற்றோடையில் சேர்ந்து மர்மகோவோ துறைமுகத்தை உருவாக்குகிறது. மாநில தலைநகரான பனாஜி மற்றும் கோவாவின் முன்னாள் தலைநகரான பழைய கோவா இரண்டும் மண்டோவியின் இடது கரையில் அமைந்துள்ளன.

நீர்ப் படிப்பு 
இந்த ஆற்றின் மொத்த நீளம் 81 கிலோமீட்டர் (50 மைல்); கர்நாடகாவில் 35 கிலோமீட்டர் (22 மைல்), மகாராட்டிராவில் 1 கிலோமீட்டர் (0.62 மைல்) மற்றும் கோவாகோவாவில் 45 கிலோமீட்டர் (28 மைல்). இது கர்நாடகாவின் பெலகாவி மாவட்டத்தில் மேற்கு தொடர்ச்சி மலையில் உள்ள பிம்காட்டில் 30 நீரூற்றுகள் கொண்ட ஒரு பகுதியிலிருந்து உருவாகிறத.  இந்த ஆற்றில் மொத்தம் 2,032 கிமீ 2 நீர்ப்பிடிப்பு பகுதி உள்ளது. இதில் 1,580 கிமீ 2, 375 கிமீ 2 மற்றும் 77 கிமீ 2நீர்ப்பிடிப்பு பகுதி முறையே கோவா, கர்நாடகா மற்றும் மகாராஷ்டிராவில் உள்ளன.   இதன் நீர்நிலைகள்,  தூத்சாகர் அருவி மற்றும் வச்ரபோகா அருவி ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. இது ஒரு சில இடங்களில் கோமதி என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.

இந்த ஆறு வடக்கிலிருந்து சத்தாரி வட்டம் வழியாகவும், கர்நாடகாவின் வட கன்னட மாவட்டத்திலிருந்து ராக் தொடருந்து நிலையத்திற்கு அருகில் கோவாவுக்குள் நுழைகிறது. பெல்காம், வடகன்னட மாவட்டம் மற்றும் கோவாவில் கும்பார்ஜுவா, திவார் மற்றும் சோரியோ வழியாக பாய்கிறது. இறுதியில் அரபிக்கடலில் கலக்கிறது. மாபூசா ஆறு இதன் துணை நதியாகும்.

இரு நதிகளையும் இணைக்கும் கும்பார்ஜூம் கால்வாய், மாண்டோவியின் உட்புறங்களை இரும்புத் தாது கொண்டு செல்லும் கப்பல்களுக்கு அணுகக்கூடியதாக ஆக்கியுள்ளது. இரும்புத் தாது கோவாவின் பிரதான கனிமமாகும். இது கிழக்கு மலைகளில் வெட்டப்படுகிறது. பழைய கோவா நகரத்திற்கு அருகிலுள்ள மண்டோவியில் திவார், சோரியோ மற்றும் வான்க்ஸிம் என்ற மூன்று பெரிய நன்னீர் தீவுகள்  உள்ளன. சோரோ தீவு சலீம் அலி பறவைகள் சரணாலயத்திற்கு சொந்தமானது. இதற்கு புகழ்பெற்ற பறவையியலாளர் சலீம் அலியின் பெயரிடப்பட்டுள்ளது. ஒரு வழக்கமான படகு தீவுகளுக்கும் பிரதான நிலப்பகுதிக்கும் இடையில் குடிமக்களை கொண்டு செல்கிறது.

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 

இந்திய ஆறுகள்
கர்நாடக ஆறுகள்
Coordinates on Wikidata
māṇḍhovi āṟu (Mahadayi/Mandovi River), maghādhāy alladhu madhe āṟu èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhuṃ idhu indhiya mānilamāṉa ghovāviṉ uyirnāḍhiyāgha vivarighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. māṇḍhovi, jhuvāri āghiya āṟughaḻ ghovā māniladhdhiṉ iraṇḍhu mudhaṉmai āṟughaḻāghuṃ. māṇḍhovi, jhuvāri āṟu āghiya āṟughaḻuḍhaṉ ghabho aghuvāḍhāvil uḻḻa òru bhòdhuvāṉa jhiṟṟoḍhaiyil jherndhu marmaghovo dhuṟaimughadhdhai uruvāghghughiṟadhu. mānila dhalainagharāṉa bhaṉāji maṟṟuṃ ghovāviṉ muṉṉāḻ dhalainagharāṉa bhal̤aiya ghovā iraṇḍhuṃ maṇḍhoviyiṉ iḍhadhu gharaiyil amaindhuḻḻaṉa.

nīrbh bhaḍhibhbhu 
indha āṟṟiṉ mòdhdha nīḻaṃ 81 ghilomīḍhḍhar (50 mail); gharnāḍhaghāvil 35 ghilomīḍhḍhar (22 mail), maghārāḍhḍhirāvil 1 ghilomīḍhḍhar (0.62 mail) maṟṟuṃ ghovāghovāvil 45 ghilomīḍhḍhar (28 mail). idhu gharnāḍhaghāviṉ bhèlaghāvi māvaḍhḍhadhdhil meṟghu dhòḍharjhjhi malaiyil uḻḻa bhiṃghāḍhḍhil 30 nīrūṟṟughaḻ ghòṇḍha òru bhaghudhiyilirundhu uruvāghiṟadha.  indha āṟṟil mòdhdhaṃ 2,032 ghimī 2 nīrbhbhiḍhibhbhu bhaghudhi uḻḻadhu. idhil 1,580 ghimī 2, 375 ghimī 2 maṟṟuṃ 77 ghimī 2nīrbhbhiḍhibhbhu bhaghudhi muṟaiye ghovā, gharnāḍhaghā maṟṟuṃ maghārāṣḍhirāvil uḻḻaṉa.   idhaṉ nīrnilaighaḻ,  dhūdhjhāghar aruvi maṟṟuṃ vajhrabhoghā aruvi āghiyavaṟṟaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. idhu òru jhila iḍhaṅghaḻil ghomadhi èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu.

indha āṟu vaḍhaghghilirundhu jhadhdhāri vaḍhḍhaṃ val̤iyāghavuṃ, gharnāḍhaghāviṉ vaḍha ghaṉṉaḍha māvaḍhḍhadhdhilirundhu rāgh dhòḍharundhu nilaiyadhdhiṟghu arughil ghovāvughghuḻ nul̤aighiṟadhu. bhèlghāṃ, vaḍhaghaṉṉaḍha māvaḍhḍhaṃ maṟṟuṃ ghovāvil ghuṃbhārjuvā, dhivār maṟṟuṃ jhoriyo val̤iyāgha bhāyghiṟadhu. iṟudhiyil arabhighghaḍhalil ghalaghghiṟadhu. mābhūjhā āṟu idhaṉ dhuṇai nadhiyāghuṃ.

iru nadhighaḻaiyuṃ iṇaighghuṃ ghuṃbhārjūṃ ghālvāy, māṇḍhoviyiṉ uḍhbhuṟaṅghaḻai iruṃbhudh dhādhu ghòṇḍhu jhèlluṃ ghabhbhalghaḻughghu aṇughaghghūḍhiyadhāgha āghghiyuḻḻadhu. iruṃbhudh dhādhu ghovāviṉ bhiradhāṉa ghaṉimamāghuṃ. idhu ghil̤aghghu malaighaḻil vèḍhḍhabhbhaḍhughiṟadhu. bhal̤aiya ghovā nagharadhdhiṟghu arughiluḻḻa maṇḍhoviyil dhivār, jhoriyo maṟṟuṃ vāṉghsiṃ èṉṟa mūṉṟu bhèriya naṉṉīr dhīvughaḻ  uḻḻaṉa. jhoro dhīvu jhalīṃ ali bhaṟavaighaḻ jharaṇālayadhdhiṟghu jhòndhamāṉadhu. idhaṟghu bhughal̤bhèṟṟa bhaṟavaiyiyalāḻar jhalīṃ aliyiṉ bhèyariḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. òru val̤aghghamāṉa bhaḍhaghu dhīvughaḻughghuṃ bhiradhāṉa nilabhbhaghudhighghuṃ iḍhaiyil ghuḍhimaghghaḻai ghòṇḍhu jhèlghiṟadhu.

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

indhiya āṟughaḻ
gharnāḍhagha āṟughaḻ
Coordinates on Wikidata
மாண்டோவி ஆறு