டூசுன் (மலாய்: Kaum Dusun அல்லது Bangsa Dusunik; ஆங்கிலம்: Dusun; சீனம்: 杜顺) என்பவர்கள் தென்கிழக்கு ஆசியா, வடக்கு போர்னியோ, சபா மாநிலத்தில் வாழும் பூர்வீகப் பழங்குடி மக்களாகும். இவர்கள் சபாவில் மிகப்பெரிய இனக்குழுவினராக உள்ளனர்.

டூசுன் இனத்தவர், 2004-ஆம் ஆண்டு முதல், ஐக்கிய நாடுகள் கல்வி, அறிவியல், பண்பாட்டு அமைப்பால் (UNESCO); போர்னியோவில் ஒரு பாரம்பரியப் பழங்குடி சமூகத்தவராக அங்கீகரிக்கப்பட்டு உள்ளனர்.

டூசுன் இனத்தவரைப் போல் சமூகத் தொடர்புகள் இல்லாத பிற இனக் குழுவினர்களும் புரூணை மற்றும் இந்தோனேசியாவின் மேற்கு கலிமந்தான் (West Kalimantan), மத்திய கலிமந்தான் (Central Kalimantan) பகுதிகளில் காணப் படுகின்றனர்.

பொது

புரூணை நாட்டைச் சேர்ந்த டூசுன்களை (Bruneian Dusuns) அசலான டூசுன்கள் (Sang Jati Dusun) என்று அழைக்கிறார்கள். இவர்களும் சபாவின் டூசுன் இன மக்களுடன் நேரடியாகத் தொடர்புடைய டூசுனிய குடும்பக் குழுவைச் (Dusunic Family Group) சேர்ந்தவர்கள் தான். 

புரூணை நாட்டைச் சேர்ந்த டூசுன்கள், பொதுவாகவே வடக்கு சரவாக் மற்றும் தென்மேற்கு சபாவின் பிசாயா (Bisaya) மக்களுடன் பொதுவான தோற்றம், மொழி மற்றும் அடையாளத்தைப் பகிர்ந்து கொள்கின்றனர். 

இந்தோனேசியாவில், பாரித்தோ ஆற்றுப் பகுதிகளில் (Barito River System) முழுவதும் காணக்கூடிய பாரித்தோ டூசுன் இனக் குழுக்கள்; டூசுன் இனத்தைச் சேர்ந்தவர்கள் அல்ல. பாரித்தோ டூசுன்கள், உண்மையில் டானும் டயாக்கு (Danum Dayak) இனத்தைச் சேர்ந்தவர்கள் ஆகும்.

சொற்பிறப்பியல்

டூசுன் மக்களின் சொற்களஞ்சியத்தில் 'டூசுன்' என்ற சொல் இல்லை. இன்றைய சபாவில் உள்ள உள்நாட்டு விவசாயிகளின் இனக் குழுக்களைக் குறிக்க புரூணை சுல்தானால் 'டூசுன்' என்ற சொல் பயன்படுத்தப்பட்டதாகக் கூறப்படுகிறது. 

மலாய் மொழியில் 'டூசுன்' என்றால் 'தோட்டம்' என்று பொருள். வடக்கு போர்னியோவின் மேற்குக் கடற்கரையின் பெரும்பகுதி புரூணை சுல்தானின் செல்வாக்கின் கீழ் இருந்த போது, டூசுன் மக்களிடம் 'டூயிஸ்' (Duis) எனப்படும் வரி வசூலிக்கப்பட்டது. இதற்கு 'நதி வரி' (River Tax) என்றும் பெயர் உண்டு. அப்போது இருந்து டூசுன் எனும் பெயர் வந்து இருக்கலாம் என்று அறியப்படுகிறது.

1881-ஆம் ஆண்டு, பிரித்தானிய வடக்கு போர்னியோ நிறுவனம் (British North Borneo Company) நிறுவப்பட்ட பின்னர், போர்னியோவில் இருந்த 12 முக்கிய பழங்குடியினரையும் மற்றும் 33 துணை பழங்குடியினரையும் மொழியியல் ரீதியாக 'டூசுன்' என அந்த நிறுவனம் வகைப்படுத்தியது.

மனித மரபியல் ஆய்வு

2018-ஆம் ஆண்டு மலேசியா சபா பல்கலைக்கழகத்தை சேர்ந்த மனித மரபியல் ஆய்வுக் குழுவால் மரபணு வகை தரவு ஆய்வு செய்யப்பட்டது. அந்த ஆய்வில் இருந்து, வடக்கு போர்னியோவில் உள்ள டூசுன் மக்கள்; சோன்சோகன் (Sonsogon), ருங்குஸ் (Rungus), லிங்கபாவ் (Lingkabau), மூருட் (Murut) இனக்குழுவினர்; தைவான் பூர்வீகவாசிகளான அமி மற்றும் அடயல் (Taiwan Natives of Ami and Atayal) குழுவினருடன் நெருங்கிய தொடர்பு உடையவர்கள் என்று கண்டு அறியப்பட்டது. 

அத்துடன் போர்னியோ டூசுன் மக்கள்; ஆஸ்ட்ரோ-மெலனேசியர் (Austro-Melanesian) அல்லாத பிலிப்பீன்சு நாட்டின் விசயன் மக்கள் (Visayan), தகலாகு மக்கள் (Tagalog), இலோகானோ மக்கள் (Ilocan), மினனுபு (Minanubu) பிலிப்பினோ மக்களுடன் தொடர்பு உடையவர்கள் என்றும் கண்டு அறியப்பட்டு உள்ளது.

மேற்கோள்கள்

நூல்கள் 
 Glyn-Jones, Monica (1953) The Dusun of the Penampang Plains, 2 vols. London.
 Gudgeon, L. W. W.  (1913) British North Borneo, pp. 22 to 39. London: Adam and Charles Black.
 Hewett, Godfrey (1923) "The Dusuns of North Borneo"  Proceedings of the Royal Society of London. Series B, Containing Papers of a Biological Character Volume 95, Issue 666, pp. 157–163 Publication Date: 8/1923
Ooi (2004) "Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East, Volume 1"
 Williams, Thomas Rhys (1966) The Dusun: A North Borneo Society NY: Holt, Rinehart and Winston.

வெளி இணைப்புகள்

மேலும் காண்க 

சபா
போர்னியோ
மலேசிய மக்கள்‎
இந்தோனேசிய மக்கள்‎
மலேசியப் பழங்குடிகள்
ḍhūjhuṉ (malāy: Kaum Dusun alladhu Bangsa Dusunik; āṅghilaṃ: Dusun; jhīṉaṃ: 杜顺) èṉbhavarghaḻ dhèṉghil̤aghghu ājhiyā, vaḍhaghghu bhorṉiyo, jhabhā māniladhdhil vāl̤uṃ bhūrvīghabh bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻāghuṃ. ivarghaḻ jhabhāvil mighabhbhèriya iṉaghghul̤uviṉarāgha uḻḻaṉar.

ḍhūjhuṉ iṉadhdhavar, 2004-āṃ āṇḍhu mudhal, aighghiya nāḍhughaḻ ghalvi, aṟiviyal, bhaṇbhāḍhḍhu amaibhbhāl (UNESCO); bhorṉiyovil òru bhāraṃbhariyabh bhal̤aṅghuḍhi jhamūghadhdhavarāgha aṅghīgharighghabhbhaḍhḍhu uḻḻaṉar.

ḍhūjhuṉ iṉadhdhavaraibh bhol jhamūghadh dhòḍharbhughaḻ illādha bhiṟa iṉagh ghul̤uviṉarghaḻuṃ bhurūṇai maṟṟuṃ indhoṉejhiyāviṉ meṟghu ghalimandhāṉ (West Kalimantan), madhdhiya ghalimandhāṉ (Central Kalimantan) bhaghudhighaḻil ghāṇabh bhaḍhughiṉṟaṉar.

bhòdhu

bhurūṇai nāḍhḍhaijh jherndha ḍhūjhuṉghaḻai (Bruneian Dusuns) ajhalāṉa ḍhūjhuṉghaḻ (Sang Jati Dusun) èṉṟu al̤aighghiṟārghaḻ. ivarghaḻuṃ jhabhāviṉ ḍhūjhuṉ iṉa maghghaḻuḍhaṉ neraḍhiyāghadh dhòḍharbhuḍhaiya ḍhūjhuṉiya ghuḍhuṃbhagh ghul̤uvaijh (Dusunic Family Group) jherndhavarghaḻ dhāṉ. 

bhurūṇai nāḍhḍhaijh jherndha ḍhūjhuṉghaḻ, bhòdhuvāghave vaḍhaghghu jharavāgh maṟṟuṃ dhèṉmeṟghu jhabhāviṉ bhijhāyā (Bisaya) maghghaḻuḍhaṉ bhòdhuvāṉa dhoṟṟaṃ, mòl̤i maṟṟuṃ aḍhaiyāḻadhdhaibh bhaghirndhu ghòḻghiṉṟaṉar. 

indhoṉejhiyāvil, bhāridhdho āṟṟubh bhaghudhighaḻil (Barito River System) mul̤uvadhuṃ ghāṇaghghūḍhiya bhāridhdho ḍhūjhuṉ iṉagh ghul̤ughghaḻ; ḍhūjhuṉ iṉadhdhaijh jherndhavarghaḻ alla. bhāridhdho ḍhūjhuṉghaḻ, uṇmaiyil ḍhāṉuṃ ḍhayāghghu (Danum Dayak) iṉadhdhaijh jherndhavarghaḻ āghuṃ.

jhòṟbhiṟabhbhiyal

ḍhūjhuṉ maghghaḻiṉ jhòṟghaḻañjhiyadhdhil 'ḍhūjhuṉ' èṉṟa jhòl illai. iṉṟaiya jhabhāvil uḻḻa uḻnāḍhḍhu vivajhāyighaḻiṉ iṉagh ghul̤ughghaḻaigh ghuṟighgha bhurūṇai jhuldhāṉāl 'ḍhūjhuṉ' èṉṟa jhòl bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. 

malāy mòl̤iyil 'ḍhūjhuṉ' èṉṟāl 'dhoḍhḍhaṃ' èṉṟu bhòruḻ. vaḍhaghghu bhorṉiyoviṉ meṟghugh ghaḍhaṟgharaiyiṉ bhèruṃbhaghudhi bhurūṇai jhuldhāṉiṉ jhèlvāghghiṉ ghīl̤ irundha bhodhu, ḍhūjhuṉ maghghaḻiḍhaṃ 'ḍhūyis' (Duis) èṉabhbhaḍhuṃ vari vajhūlighghabhbhaḍhḍhadhu. idhaṟghu 'nadhi vari' (River Tax) èṉṟuṃ bhèyar uṇḍhu. abhbhodhu irundhu ḍhūjhuṉ èṉuṃ bhèyar vandhu irughghalāṃ èṉṟu aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu.

1881-āṃ āṇḍhu, bhiridhdhāṉiya vaḍhaghghu bhorṉiyo niṟuvaṉaṃ (British North Borneo Company) niṟuvabhbhaḍhḍha bhiṉṉar, bhorṉiyovil irundha 12 mughghiya bhal̤aṅghuḍhiyiṉaraiyuṃ maṟṟuṃ 33 dhuṇai bhal̤aṅghuḍhiyiṉaraiyuṃ mòl̤iyiyal rīdhiyāgha 'ḍhūjhuṉ' èṉa andha niṟuvaṉaṃ vaghaibhbhaḍhudhdhiyadhu.

maṉidha marabhiyal āyvu

2018-āṃ āṇḍhu malejhiyā jhabhā bhalghalaighghal̤aghadhdhai jherndha maṉidha marabhiyal āyvugh ghul̤uvāl marabhaṇu vaghai dharavu āyvu jhèyyabhbhaḍhḍhadhu. andha āyvil irundhu, vaḍhaghghu bhorṉiyovil uḻḻa ḍhūjhuṉ maghghaḻ; jhoṉjhoghaṉ (Sonsogon), ruṅghus (Rungus), liṅghabhāv (Lingkabau), mūruḍh (Murut) iṉaghghul̤uviṉar; dhaivāṉ bhūrvīghavājhighaḻāṉa ami maṟṟuṃ aḍhayal (Taiwan Natives of Ami and Atayal) ghul̤uviṉaruḍhaṉ nèruṅghiya dhòḍharbhu uḍhaiyavarghaḻ èṉṟu ghaṇḍhu aṟiyabhbhaḍhḍhadhu. 

adhdhuḍhaṉ bhorṉiyo ḍhūjhuṉ maghghaḻ; āsḍhro-mèlaṉejhiyar (Austro-Melanesian) allādha bhilibhbhīṉjhu nāḍhḍhiṉ vijhayaṉ maghghaḻ (Visayan), dhaghalāghu maghghaḻ (Tagalog), iloghāṉo maghghaḻ (Ilocan), miṉaṉubhu (Minanubu) bhilibhbhiṉo maghghaḻuḍhaṉ dhòḍharbhu uḍhaiyavarghaḻ èṉṟuṃ ghaṇḍhu aṟiyabhbhaḍhḍhu uḻḻadhu.

meṟghoḻghaḻ

nūlghaḻ 
 Glyn-Jones, Monica (1953) The Dusun of the Penampang Plains, 2 vols. London.
 Gudgeon, L. W. W.  (1913) British North Borneo, pp. 22 to 39. London: Adam and Charles Black.
 Hewett, Godfrey (1923) "The Dusuns of North Borneo"  Proceedings of the Royal Society of London. Series B, Containing Papers of a Biological Character Volume 95, Issue 666, pp. 157–163 Publication Date: 8/1923
Ooi (2004) "Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East, Volume 1"
 Williams, Thomas Rhys (1966) The Dusun: A North Borneo Society NY: Holt, Rinehart and Winston.

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

meluṃ ghāṇgha 

jhabhā
bhorṉiyo
malejhiya maghghaḻ‎
indhoṉejhiya maghghaḻ‎
malejhiyabh bhal̤aṅghuḍhighaḻ
டூசுன்