பிலியஸ் (Phlius,    ) அல்லது Phleius (  ) என்பது பண்டைய கிரேக்கத்தின், பெலொப்பொனேசியாவின் வடகிழக்கு பகுதியில் உள்ள ஒரு சுதந்திர நகர அரசாகும்.  ஃபிலியாசியா (  ) என அழைக்கப்படும் ஃபிலியசின் பிரதேசம், வடக்கே சிசியோனியா, மேற்கில் ஆர்காடியா, கிழக்கில் கிளியோனே, தெற்கில் ஆர்கோலிஸ் ஆகியவற்றை எல்லைகளாக கொண்டுள்ளது. இந்தப் பிரதேசம் கடல் மட்டத்தில் இருந்து  உயரத்தில் உள்ள ஒரு சிறிய பள்ளத்தாக்கு ஆகும். இது மலைகளால் சூழப்பட்டுள்ளது. அதில் இருந்து ஒவ்வொரு பக்கத்திலும் ஓடைகள் பாய்ந்து, சமவெளியின் நடுவில் பாயும் அசோபஸ் ஆற்றுடன் கலக்கின்றன. சமவெளியின் தெற்குப் பகுதியில் உள்ள மலை, அசோபஸ் நீரூற்றுகளின் முக்கிய ஆதாரமாக இருந்தது. அது கார்னேட்ஸ் (Καρνεάτης) என்று அழைக்கப்பட்டது.  ஃபிலியஸின் பிரதேசம் பழங்காலத்தில் அங்கு உற்பத்தியாகும் மதுவுக்காக கொண்டாடப்பட்டது.  இசுட்ராபோவின் கூற்றுப்படி, நாட்டின் பண்டைய தலைநகரம் செலோஸ் மலையில் உள்ள அரேதிரியா (Ἀραιθυρέα) ஆகும்.  இது ஓமரால் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.  ஆனால் பின்னர் மக்கள் அதை விட்டு வெளியேறி 30 ஸ்டேடியா தொலைவில் ஃபிலியசைக் கட்டினார்கள். எனினும், பௌசானியாஸ்  எந்த இடம்பெயர்வு பற்றியும் பேசவில்லை. ஆனால் பண்டைய தலைநகரம் அராண்டியா (Ἀραντία) என்ற பெயரால் அழைக்கப்பட்டது என்று கூறுகிறார். அதன் நிறுவனர் அராஸ் என்பவராவார். பின்னர் அது அராசின் மகளால் அரேதிரியா என்று அழைக்கப்பட்டது. இது இறுதியாக சீசஸின் மகனும், டெமினஸின் பேரனான ஃபிலியாசினால் பிலியஸ் என்ற பெயரைப் பெற்றது என்று கூறுகிறார்.  பிலியஸ்  சிசியோனிலிருந்து வந்த ரெக்னிடாசின் தலைமையில் டோரியர்களால் கைப்பற்றப்பட்டார். அதனால் இங்கு வசிப்பவர்களில் சிலர் சாமோசுக்கு  குடிபெயர்ந்தனர், மற்றவர்கள் கிளாசோமெனேவுக்கு குடிபெயர்ந்தனர்; சமோசுக்கு குடியேறியவர்களில் ஹிப்பாசஸ் என்பவர் இருந்தார், அவரின் வம்சாவளியைச் சேர்ந்தவர் பித்தாகரசு ஆவார். 

ஃபிலியஸ்  பிரபுக்களால் ஆளப்பட்டது.  ஃபிலியஸ் 200 வீரர்களை தெர்மோபைலே சமருக்கு அனுப்பியது.  அடுத்து 1000 வீரர்களை பிளாட்டீயா சமருக்கு அனுப்பினார்.  புவியியல் ரீதியாக ஆர்கோசுக்கு நெருக்கமாக இருந்தாலும், இது எசுபார்த்தாவின் கூட்டாளியாகவும் பெலோபொன்னேசியன் கூட்டணியின் உறுப்பினராகவும் இருந்தது. பெலோபொன்னேசியப் போரின் முழு காலத்திலும்  இது எசுபார்த்தாவுக்கு விசுவாசமாகவும் ஆர்கோசுக்கு எதிராகவும் இருந்தது.

குறிப்புகள் 

பண்டைய கிரேக்க நகர அரசுகள்
எசுபார்த்தாவின் மேலாதிக்கம்
bhiliyas (Phlius,    ) alladhu Phleius (  ) èṉbhadhu bhaṇḍhaiya ghireghghadhdhiṉ, bhèlòbhbhòṉejhiyāviṉ vaḍhaghil̤aghghu bhaghudhiyil uḻḻa òru jhudhandhira naghara arajhāghuṃ.  filiyājhiyā (  ) èṉa al̤aighghabhbhaḍhuṃ filiyajhiṉ bhiradhejhaṃ, vaḍhaghghe jhijhiyoṉiyā, meṟghil ārghāḍhiyā, ghil̤aghghil ghiḻiyoṉe, dhèṟghil ārgholis āghiyavaṟṟai èllaighaḻāgha ghòṇḍhuḻḻadhu. indhabh bhiradhejhaṃ ghaḍhal maḍhḍhadhdhil irundhu  uyaradhdhil uḻḻa òru jhiṟiya bhaḻḻadhdhāghghu āghuṃ. idhu malaighaḻāl jhūl̤abhbhaḍhḍhuḻḻadhu. adhil irundhu òvvòru bhaghghadhdhiluṃ oḍhaighaḻ bhāyndhu, jhamavèḻiyiṉ naḍhuvil bhāyuṃ ajhobhas āṟṟuḍhaṉ ghalaghghiṉṟaṉa. jhamavèḻiyiṉ dhèṟghubh bhaghudhiyil uḻḻa malai, ajhobhas nīrūṟṟughaḻiṉ mughghiya ādhāramāgha irundhadhu. adhu ghārṉeḍhs (Καρνεάτης) èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhadhu.  filiyasiṉ bhiradhejhaṃ bhal̤aṅghāladhdhil aṅghu uṟbhadhdhiyāghuṃ madhuvughghāgha ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhḍhadhu.  ijhuḍhrābhoviṉ ghūṟṟubhbhaḍhi, nāḍhḍhiṉ bhaṇḍhaiya dhalainagharaṃ jhèlos malaiyil uḻḻa aredhiriyā (Ἀραιθυρέα) āghuṃ.  idhu omarāl ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.  āṉāl bhiṉṉar maghghaḻ adhai viḍhḍhu vèḻiyeṟi 30 sḍheḍhiyā dhòlaivil filiyajhaigh ghaḍhḍhiṉārghaḻ. èṉiṉuṃ, bhaujhāṉiyās  èndha iḍhaṃbhèyarvu bhaṟṟiyuṃ bhejhavillai. āṉāl bhaṇḍhaiya dhalainagharaṃ arāṇḍhiyā (Ἀραντία) èṉṟa bhèyarāl al̤aighghabhbhaḍhḍhadhu èṉṟu ghūṟughiṟār. adhaṉ niṟuvaṉar arās èṉbhavarāvār. bhiṉṉar adhu arājhiṉ maghaḻāl aredhiriyā èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhadhu. idhu iṟudhiyāgha jhījhasiṉ maghaṉuṃ, ḍhèmiṉasiṉ bheraṉāṉa filiyājhiṉāl bhiliyas èṉṟa bhèyaraibh bhèṟṟadhu èṉṟu ghūṟughiṟār.  bhiliyas  jhijhiyoṉilirundhu vandha règhṉiḍhājhiṉ dhalaimaiyil ḍhoriyarghaḻāl ghaibhbhaṟṟabhbhaḍhḍhār. adhaṉāl iṅghu vajhibhbhavarghaḻil jhilar jhāmojhughghu  ghuḍhibhèyarndhaṉar, maṟṟavarghaḻ ghiḻājhomèṉevughghu ghuḍhibhèyarndhaṉar; jhamojhughghu ghuḍhiyeṟiyavarghaḻil hibhbhājhas èṉbhavar irundhār, avariṉ vaṃjhāvaḻiyaijh jherndhavar bhidhdhāgharajhu āvār. 

filiyas  bhirabhughghaḻāl āḻabhbhaḍhḍhadhu.  filiyas 200 vīrarghaḻai dhèrmobhaile jhamarughghu aṉubhbhiyadhu.  aḍhudhdhu 1000 vīrarghaḻai bhiḻāḍhḍhīyā jhamarughghu aṉubhbhiṉār.  bhuviyiyal rīdhiyāgha ārghojhughghu nèrughghamāgha irundhāluṃ, idhu èjhubhārdhdhāviṉ ghūḍhḍhāḻiyāghavuṃ bhèlobhòṉṉejhiyaṉ ghūḍhḍhaṇiyiṉ uṟubhbhiṉarāghavuṃ irundhadhu. bhèlobhòṉṉejhiyabh bhoriṉ mul̤u ghāladhdhiluṃ  idhu èjhubhārdhdhāvughghu vijhuvājhamāghavuṃ ārghojhughghu èdhirāghavuṃ irundhadhu.

ghuṟibhbhughaḻ 

bhaṇḍhaiya ghireghgha naghara arajhughaḻ
èjhubhārdhdhāviṉ melādhighghaṃ
பிலியஸ்