சந்திரவதி (Chandravati) சந்திரோதி என்று பிரபலமாக அறியப்படும் இது,  இந்தியாவின் இராஜஸ்தானில் மேற்கு பனாஸ் ஆற்றங்கரையில் ஆபு சாலைக்கு அருகில் அமைந்துள்ள ஒரு கிராமம் ஆகும். பண்டைய காலங்களில் இது ஒரு விரிவான நகரமாக இருந்தது. தற்போதைய கிராமங்களான தத்தானி, கிவேர்லி, காரடி மற்றும் சாந்த்புரா அதன் புறநகர்ப் பகுதிகளாக இருந்தன. பழைய இடிபாடுகளான கோயில்கள், தோரணங்கள் மற்றும் பெரிய பரப்பளவில் சிதறிக் கிடக்கும் உருவங்கள், அதன் கடந்த காலப் பெருமைக்குச் சான்று பகர்கின்றன.

வரலாறு 

பரமாரர்கள் சந்திரவதியை நிறுவுவதற்கு முன்பு அந்த இடத்தில் ஒரு பெரிய குடியேற்றம் இருந்ததாக தொல்பொருள் ஆய்வுகள் தெரிவிக்கின்றன.  சந்திரவதியை சந்திரவதியின் பரமாரர்கள் ஆட்சி செய்தனர்.  சிந்துராஜா என்பவர் பத்தாம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் இப்பகுதியை ஆண்ட முதல் பரமாரா ஆட்சியாளர் ஆவார். 

கி.பி 1024 இல், பதானைத் தாக்க இராஜஸ்தான் வழியாகச் சென்றபோது கசினியின் மகுமூதுவால் சந்திரவதி தாக்கப்பட்டு சூறையாடப்பட்டது. கிபி 1192 இல் பிருத்திவிராச் சௌகானைத் தோற்கடித்த பிறகு, முஸ்லிம் இராணுவமும் சந்திரவதியைத் தாக்கியது.

கலையும் இலக்கியமும் 
சந்திரவதியில் ஏராளமான கோவில்கள் இருந்தன. முக்கியமாக சிவன் மற்றும் சைனக் கோவில்கள் இருந்தன.

பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டில் இந்தப் பகுதிக்குச் சென்ற பல ஐரோப்பிய அறிஞர்கள் எஞ்சியிருக்கும் கலை மாதிரிகள் பற்றி எழுதியுள்ளனர். ஜேம்ஸ் டோட் மேற்கிந்தியாவில் தனது பயணங்கள் என்ற நூலில் இந்தக் கோயில்களில் சிலவற்றின் படங்களைக் கொடுத்துள்ளார். 1824 இல் சார்லஸ் கொல்வில் மற்றும் அவரது குழுவினர் சந்திரவதிக்கு விஜயம் செய்து வெவ்வேறு அளவுகளில் இருபது பளிங்குக் கட்டிடங்களைக் கண்டனர். பிரம்மாவுக்கு ஒரு கோயில் செழுமையான மற்றும் நேர்த்தியாகச் செதுக்கப்பட்ட சிற்பங்கள் மற்றும் ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தது. மற்றொரு அறிஞரான பெர்குசன், இரண்டு தூண்களும் ஒரே மாதிரியாக இல்லாத அளவுக்கு விவரங்கள் மற்றும் வகைகளில் தூண்கள் மிகவும் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளன எனக் கூறுகிறார்.

தற்போது ஒரு கோவில் கூட ஒழுங்காக இல்லை. பழைய கோயில்களின் துண்டுகள் அகற்றப்பட்டு தொலைதூர நகரங்களில் உள்ள கோயில்களில் பயன்படுத்தப்பட்டன. சுதந்திரத்திற்கு முன்பு ராஜ்புதனா மால்வா ரயில்வேயின் ஒப்பந்தக்காரர்களால் பல நினைவுச்சின்னங்கள் அழிக்கப்பட்டன. அபு சாலை தொழிற்பேட்டை விரிவாக்கம் செய்யப்பட்டு, பாலன்பூர்-அபு சாலை நெடுஞ்சாலை கட்டப்பட்டபோது மீதமுள்ளவை திருடப்பட்டன அல்லது அழிக்கப்பட்டன. இது பண்டைய தளத்தை இரண்டு பகுதிகளாகப் பிரித்தது.

சான்றுகள்

உசாத்துணை 
 

 This article incorporates text from a publication now in the public domain: 

இராஜஸ்தான் வரலாறு
Coordinates on Wikidata
இந்திய வரலாறு
இராஜஸ்தான் மாநிலத்திலுள்ள ஊர்களும் நகரங்களும்
jhandhiravadhi (Chandravati) jhandhirodhi èṉṟu bhirabhalamāgha aṟiyabhbhaḍhuṃ idhu,  indhiyāviṉ irājasdhāṉil meṟghu bhaṉās āṟṟaṅgharaiyil ābhu jhālaighghu arughil amaindhuḻḻa òru ghirāmaṃ āghuṃ. bhaṇḍhaiya ghālaṅghaḻil idhu òru virivāṉa nagharamāgha irundhadhu. dhaṟbhodhaiya ghirāmaṅghaḻāṉa dhadhdhāṉi, ghiverli, ghāraḍhi maṟṟuṃ jhāndhbhurā adhaṉ bhuṟanagharbh bhaghudhighaḻāgha irundhaṉa. bhal̤aiya iḍhibhāḍhughaḻāṉa ghoyilghaḻ, dhoraṇaṅghaḻ maṟṟuṃ bhèriya bharabhbhaḻavil jhidhaṟigh ghiḍhaghghuṃ uruvaṅghaḻ, adhaṉ ghaḍhandha ghālabh bhèrumaighghujh jhāṉṟu bhagharghiṉṟaṉa.

varalāṟu 

bharamārarghaḻ jhandhiravadhiyai niṟuvuvadhaṟghu muṉbhu andha iḍhadhdhil òru bhèriya ghuḍhiyeṟṟaṃ irundhadhāgha dhòlbhòruḻ āyvughaḻ dhèrivighghiṉṟaṉa.  jhandhiravadhiyai jhandhiravadhiyiṉ bharamārarghaḻ āḍhjhi jhèydhaṉar.  jhindhurājā èṉbhavar bhadhdhāṃ nūṟṟāṇḍhiṉ muṟbhaghudhiyil ibhbhaghudhiyai āṇḍha mudhal bharamārā āḍhjhiyāḻar āvār. 

ghi.bhi 1024 il, bhadhāṉaidh dhāghgha irājasdhāṉ val̤iyāghajh jhèṉṟabhodhu ghajhiṉiyiṉ maghumūdhuvāl jhandhiravadhi dhāghghabhbhaḍhḍhu jhūṟaiyāḍhabhbhaḍhḍhadhu. ghibhi 1192 il bhirudhdhivirājh jhaughāṉaidh dhoṟghaḍhidhdha bhiṟaghu, musliṃ irāṇuvamuṃ jhandhiravadhiyaidh dhāghghiyadhu.

ghalaiyuṃ ilaghghiyamuṃ 
jhandhiravadhiyil erāḻamāṉa ghovilghaḻ irundhaṉa. mughghiyamāgha jhivaṉ maṟṟuṃ jhaiṉagh ghovilghaḻ irundhaṉa.

bhadhdhòṉbhadhāṃ nūṟṟāṇḍhil indhabh bhaghudhighghujh jhèṉṟa bhala airobhbhiya aṟiñarghaḻ èñjhiyirughghuṃ ghalai mādhirighaḻ bhaṟṟi èl̤udhiyuḻḻaṉar. jeṃs ḍhoḍh meṟghindhiyāvil dhaṉadhu bhayaṇaṅghaḻ èṉṟa nūlil indhagh ghoyilghaḻil jhilavaṟṟiṉ bhaḍhaṅghaḻaigh ghòḍhudhdhuḻḻār. 1824 il jhārlas ghòlvil maṟṟuṃ avaradhu ghul̤uviṉar jhandhiravadhighghu vijayaṃ jhèydhu vèvveṟu aḻavughaḻil irubhadhu bhaḻiṅghugh ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻaigh ghaṇḍhaṉar. bhiraṃmāvughghu òru ghoyil jhèl̤umaiyāṉa maṟṟuṃ nerdhdhiyāghajh jhèdhughghabhbhaḍhḍha jhiṟbhaṅghaḻ maṟṟuṃ ābharaṇaṅghaḻāl alaṅgharighghabhbhaḍhḍhirundhadhu. maṟṟòru aṟiñarāṉa bhèrghujhaṉ, iraṇḍhu dhūṇghaḻuṃ òre mādhiriyāgha illādha aḻavughghu vivaraṅghaḻ maṟṟuṃ vaghaighaḻil dhūṇghaḻ mighavuṃ alaṅgharighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa èṉagh ghūṟughiṟār.

dhaṟbhodhu òru ghovil ghūḍha òl̤uṅghāgha illai. bhal̤aiya ghoyilghaḻiṉ dhuṇḍhughaḻ aghaṟṟabhbhaḍhḍhu dhòlaidhūra nagharaṅghaḻil uḻḻa ghoyilghaḻil bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhaṉa. jhudhandhiradhdhiṟghu muṉbhu rājbhudhaṉā mālvā rayilveyiṉ òbhbhandhaghghārarghaḻāl bhala niṉaivujhjhiṉṉaṅghaḻ al̤ighghabhbhaḍhḍhaṉa. abhu jhālai dhòl̤iṟbheḍhḍhai virivāghghaṃ jhèyyabhbhaḍhḍhu, bhālaṉbhūr-abhu jhālai nèḍhuñjhālai ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhabhodhu mīdhamuḻḻavai dhiruḍhabhbhaḍhḍhaṉa alladhu al̤ighghabhbhaḍhḍhaṉa. idhu bhaṇḍhaiya dhaḻadhdhai iraṇḍhu bhaghudhighaḻāghabh bhiridhdhadhu.

jhāṉṟughaḻ

ujhādhdhuṇai 
 

 This article incorporates text from a publication now in the public domain: 

irājasdhāṉ varalāṟu
Coordinates on Wikidata
indhiya varalāṟu
irājasdhāṉ māniladhdhiluḻḻa ūrghaḻuṃ nagharaṅghaḻuṃ
சந்திரவதி (இராஜஸ்தான்)