லைலா ஐதாரி  (Laila Haidari)  ஆப்கானிய செயற்பாட்டாளர்  மற்றும் உணவகம் வைத்துள்ள தொழில் அதிபராவார். 2010 ஆம் ஆண்டு  ஆப்கானித்தான் நாட்டின் காபூல் நகரில்  போதை மறுவாழ்வு மையமான மதர் கேம்ப் என்ற நிறுவனத்தை நடத்துகிறார். தனது உயிரை பணயம் வைத்து இந்த தனியார் புனர்வாழ்வு மையத்தை நடத்தி, ஆண்டுக்கு நுற்றுக்கும் மேற்பட்ட போதைப்பொருள்  அடிமைகளுக்கு  உதவி வருகிறார்.  மதர் கேம்ப் நிறுவனத்திற்கு  நிதியளிக்கும் விதமாக காபூலில் தாச் பேகம் என்ற சிற்றுண்டியகத்தையும்  இவர் வைத்திருக்கிறார். தாச் பேகம் சிற்றுண்டியகம் பல தடைகளை உடைப்பதால் அடிக்கடி அங்கு அதிரடி சோதனைகள் நடத்தப்படுகின்றன. இச்சிற்றுண்டியகம்  ஒரு பெண்ணால் நடத்தப்படுகிறது,  திருமணமாகாத ஆண்கள் மற்றும் பெண்கள் ஒன்றாக அமர்ந்து சாப்பிட அனுமதிக்கிறது. பாலத்தில் லைலா என்ற 2018 ஆம் ஆண்டு ஆவணப்படத்தின் பொருளாக லைலா ஐதாரி இருந்தார்.

சுயசரிதை

ஆரம்பகால வாழ்க்கை, திருமணம் மற்றும் கல்வி 
லைலா ஐதாரி 1978 ஆம் ஆண்டு  பாக்கித்தானின் குவெட்டா நகரத்தில் ஓர் ஆப்கானித்தான் குடும்பத்தில் பிறந்தார்  கைக்குழந்தையாக இருந்தபோது, இவரது குடும்பம் ஈரானுக்கு அகதிகளாக சென்றது.  ஒரு குழந்தை மணப்பெண்ணாக மாறியபோது ,  லைலா ஐதாரிக்கு 12 வயதாகும்.  முப்பது வயது  முல்லாவுக்கு லைலா திருமணம் செய்து வைக்கப்பட்டார்.  13 வயதில் இவருக்கு முதல் குழந்தை பிறந்தது.  இந்த தம்பதியருக்கு மொத்தம் மூன்று குழந்தைகள் பிறந்தனர்.  

இவரது கணவர் மத வகுப்புகள் எடுக்க அனுமதித்தபோது, லைலா இரகசியமாக மற்ற பாடங்களைப் படிக்கத் தொடங்கினார். திரைப்படத் தயாரிப்பில் பல்கலைக்கழகப் பட்டம் பெற்றார். 

லைலா ஐதாரி தனது 21 வயதில் கணவரை விவாகரத்து செய்தார்.  இசுலாமியச் சட்டப்படி, குழந்தைகள் தங்கள் தந்தையுடன் வாழ்ந்தனர்.

தொழில் மற்றும் செயல்பாடு 
லைலா ஐதாரி 2009 ஆம் ஆண்டு  ஆப்கானித்தானுக்குச் சென்றார்.   காபூலில் இவருடைய  சகோதரர் அக்கீம், நூற்றுக்கணக்கான போதைக்கு அடிமையான நபர்களுடன் புல்-இ-சொக்தா பாலத்தின் கீழ் வாழ்வதைக் கண்டார்.  தன் சகோதரனின் நிலையால் தூண்டப்பட்டு  ஆப்கானித்தானில்  அதிகரித்து வரும் போதைப்பொருள் பிரச்சனை மற்றும் போதைக்கு அடிமையானவர்களுக்கு அரசு நடத்தும் தங்குமிடங்களின் பற்றாக்குறை ஆகியவற்றால்   பாதிக்கப்பட்டு லைலா  போதைக்கு அடிமையானவர்களுக்கான ஒரு மறுவாழ்வு  மையத்தை நிறுவினார்.  மதர் கேம்ப் எனப்படும் அம்மா முகாம் என்று மையத்திற்குப் பெயரிட்டார்.  அம்மா முகாம் அரசு நிதியையோ வெளிநாட்டு உதவியையோ பெறுவதில்லை.   இது நகரின் ஒரே தனியார் போதை மருந்து மறுவாழ்வு மையம் ஆகும். 

2011 ஆம் ஆண்டில், அம்மா முகாமிற்கு நிதியளிப்பதற்காக காபூலில் லைலா தாச் பேகம் என்ற உணவகத்தைத் திறந்தார்.   இந்த உணவகம் ஆப்காத்தானில் பெண்களால் நடத்தப்படும் ஓர் அபூர்வமான உணவகமாகும்.   திருமணமான மற்றும் திருமணமாகாத ஆண்கள் மற்றும் பெண்கள் ஒன்றாக அமர்ந்து சமூகமயமாக்கலுக்கான ஓர் இடத்தை இம்மையம் வழங்குகிறது. ஆனால் உள்ளூர் சமூகத்தில் ஒரு கலாச்சார தடையாக கருதப்பட்டது.  உணவகத்தில் அம்மா முகாமில் வாழ்ந்த நபர்கள் வேலை செய்கிறார்கள்.  லைலா ஐதாரியின் உணவகத்தில் பல சமயங்களில் காவல்துறையினரால் சோதனை  நடத்தப்பட்டதாகக் கூறப்படுகிறது. அந்த இடத்தில் ஆண்களும் பெண்களும் ஒன்றாக அமர்ந்து உணவருந்தியதால் சந்தேகத்தின் பேரில் சோதனையிடப்படுவதாகவும் தெரிவிக்கப்பட்டது. மேலும் ஐதாரி எப்போதும் தலைக்கு முக்காடு  அணிவதில்லை, ஏனெனில் இவர் ஒரு பெண் தொழிலதிபர். 

லைலா ஐதாரி ஆப்கானித்தானில் தலிபான்கள் இருப்பதை எதிர்த்துப் பேசினார். நாட்டில் பெண்களின் உரிமைகளுக்கு அது அளிக்கும் அச்சுறுத்தல்களையும் எதிர்த்தார்.     ஆப்கானித்தானில் நடந்து வரும் போருக்கான அமைதி நடவடிக்கையில் பெண்களை சேர்க்கவில்லை என ஆப்கானிஸ்தான் அரசாங்கத்தை அவர் விமர்சித்துள்ளார்.  

2019 ஆம் ஆண்டில், மனித உரிமைகள் அறக்கட்டளையால் நடத்தப்பட்ட  ஓசுலோ சுதந்திர மன்றத்தில் லைலா ஐதாரி அழைக்கப்பட்ட பேச்சாளராக இருந்தார்.

பாலத்தில் லைலா 
லைலா ஐதாரி எலிசபெத் மற்றும் குலிசுதான் மிர்சாய் இயக்கிய லைலா அட் தி பிரிட்ச்சு என்ற ஆவணப்படத்தின் கருபொருளாக இருந்தார்.    2018 ஆம் ஆண்டு நடைபெற்ற திரைப்பட விழாவில் இப்படத்திற்கு பேக்ட் விருது கிடைத்தது. இது 34 வது ஆண்டு சாண்டா பார்பரா சர்வதேச திரைப்பட விழாவில் ஆவணப்படத்திற்கான சமூக நீதி விருதையும் வென்றது.

மேற்கோள்கள் 

1978 பிறப்புகள்
வாழும் நபர்கள்
ஆப்கானித்தான் நபர்கள்
lailā aidhāri  (Laila Haidari)  ābhghāṉiya jhèyaṟbhāḍhḍhāḻar  maṟṟuṃ uṇavaghaṃ vaidhdhuḻḻa dhòl̤il adhibharāvār. 2010 āṃ āṇḍhu  ābhghāṉidhdhāṉ nāḍhḍhiṉ ghābhūl nagharil  bhodhai maṟuvāl̤vu maiyamāṉa madhar gheṃbh èṉṟa niṟuvaṉadhdhai naḍhadhdhughiṟār. dhaṉadhu uyirai bhaṇayaṃ vaidhdhu indha dhaṉiyār bhuṉarvāl̤vu maiyadhdhai naḍhadhdhi, āṇḍhughghu nuṟṟughghuṃ meṟbhaḍhḍha bhodhaibhbhòruḻ  aḍhimaighaḻughghu  udhavi varughiṟār.  madhar gheṃbh niṟuvaṉadhdhiṟghu  nidhiyaḻighghuṃ vidhamāgha ghābhūlil dhājh bheghaṃ èṉṟa jhiṟṟuṇḍhiyaghadhdhaiyuṃ  ivar vaidhdhirughghiṟār. dhājh bheghaṃ jhiṟṟuṇḍhiyaghaṃ bhala dhaḍhaighaḻai uḍhaibhbhadhāl aḍhighghaḍhi aṅghu adhiraḍhi jhodhaṉaighaḻ naḍhadhdhabhbhaḍhughiṉṟaṉa. ijhjhiṟṟuṇḍhiyaghaṃ  òru bhèṇṇāl naḍhadhdhabhbhaḍhughiṟadhu,  dhirumaṇamāghādha āṇghaḻ maṟṟuṃ bhèṇghaḻ òṉṟāgha amarndhu jhābhbhiḍha aṉumadhighghiṟadhu. bhāladhdhil lailā èṉṟa 2018 āṃ āṇḍhu āvaṇabhbhaḍhadhdhiṉ bhòruḻāgha lailā aidhāri irundhār.

jhuyajharidhai

āraṃbhaghāla vāl̤ghghai, dhirumaṇaṃ maṟṟuṃ ghalvi 
lailā aidhāri 1978 āṃ āṇḍhu  bhāghghidhdhāṉiṉ ghuvèḍhḍhā nagharadhdhil or ābhghāṉidhdhāṉ ghuḍhuṃbhadhdhil bhiṟandhār  ghaighghul̤andhaiyāgha irundhabhodhu, ivaradhu ghuḍhuṃbhaṃ īrāṉughghu aghadhighaḻāgha jhèṉṟadhu.  òru ghul̤andhai maṇabhbhèṇṇāgha māṟiyabhodhu ,  lailā aidhārighghu 12 vayadhāghuṃ.  mubhbhadhu vayadhu  mullāvughghu lailā dhirumaṇaṃ jhèydhu vaighghabhbhaḍhḍhār.  13 vayadhil ivarughghu mudhal ghul̤andhai bhiṟandhadhu.  indha dhaṃbhadhiyarughghu mòdhdhaṃ mūṉṟu ghul̤andhaighaḻ bhiṟandhaṉar.  

ivaradhu ghaṇavar madha vaghubhbhughaḻ èḍhughgha aṉumadhidhdhabhodhu, lailā iraghajhiyamāgha maṟṟa bhāḍhaṅghaḻaibh bhaḍhighghadh dhòḍhaṅghiṉār. dhiraibhbhaḍhadh dhayāribhbhil bhalghalaighghal̤aghabh bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār. 

lailā aidhāri dhaṉadhu 21 vayadhil ghaṇavarai vivāgharadhdhu jhèydhār.  ijhulāmiyajh jhaḍhḍhabhbhaḍhi, ghul̤andhaighaḻ dhaṅghaḻ dhandhaiyuḍhaṉ vāl̤ndhaṉar.

dhòl̤il maṟṟuṃ jhèyalbhāḍhu 
lailā aidhāri 2009 āṃ āṇḍhu  ābhghāṉidhdhāṉughghujh jhèṉṟār.   ghābhūlil ivaruḍhaiya  jhaghodharar aghghīṃ, nūṟṟughghaṇaghghāṉa bhodhaighghu aḍhimaiyāṉa nabharghaḻuḍhaṉ bhul-i-jhòghdhā bhāladhdhiṉ ghīl̤ vāl̤vadhaigh ghaṇḍhār.  dhaṉ jhaghodharaṉiṉ nilaiyāl dhūṇḍhabhbhaḍhḍhu  ābhghāṉidhdhāṉil  adhigharidhdhu varuṃ bhodhaibhbhòruḻ bhirajhjhaṉai maṟṟuṃ bhodhaighghu aḍhimaiyāṉavarghaḻughghu arajhu naḍhadhdhuṃ dhaṅghumiḍhaṅghaḻiṉ bhaṟṟāghghuṟai āghiyavaṟṟāl   bhādhighghabhbhaḍhḍhu lailā  bhodhaighghu aḍhimaiyāṉavarghaḻughghāṉa òru maṟuvāl̤vu  maiyadhdhai niṟuviṉār.  madhar gheṃbh èṉabhbhaḍhuṃ aṃmā mughāṃ èṉṟu maiyadhdhiṟghubh bhèyariḍhḍhār.  aṃmā mughāṃ arajhu nidhiyaiyo vèḻināḍhḍhu udhaviyaiyo bhèṟuvadhillai.   idhu naghariṉ òre dhaṉiyār bhodhai marundhu maṟuvāl̤vu maiyaṃ āghuṃ. 

2011 āṃ āṇḍhil, aṃmā mughāmiṟghu nidhiyaḻibhbhadhaṟghāgha ghābhūlil lailā dhājh bheghaṃ èṉṟa uṇavaghadhdhaidh dhiṟandhār.   indha uṇavaghaṃ ābhghādhdhāṉil bhèṇghaḻāl naḍhadhdhabhbhaḍhuṃ or abhūrvamāṉa uṇavaghamāghuṃ.   dhirumaṇamāṉa maṟṟuṃ dhirumaṇamāghādha āṇghaḻ maṟṟuṃ bhèṇghaḻ òṉṟāgha amarndhu jhamūghamayamāghghalughghāṉa or iḍhadhdhai iṃmaiyaṃ val̤aṅghughiṟadhu. āṉāl uḻḻūr jhamūghadhdhil òru ghalājhjhāra dhaḍhaiyāgha gharudhabhbhaḍhḍhadhu.  uṇavaghadhdhil aṃmā mughāmil vāl̤ndha nabharghaḻ velai jhèyghiṟārghaḻ.  lailā aidhāriyiṉ uṇavaghadhdhil bhala jhamayaṅghaḻil ghāvaldhuṟaiyiṉarāl jhodhaṉai  naḍhadhdhabhbhaḍhḍhadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. andha iḍhadhdhil āṇghaḻuṃ bhèṇghaḻuṃ òṉṟāgha amarndhu uṇavarundhiyadhāl jhandheghadhdhiṉ bheril jhodhaṉaiyiḍhabhbhaḍhuvadhāghavuṃ dhèrivighghabhbhaḍhḍhadhu. meluṃ aidhāri èbhbhodhuṃ dhalaighghu mughghāḍhu  aṇivadhillai, eṉèṉil ivar òru bhèṇ dhòl̤iladhibhar. 

lailā aidhāri ābhghāṉidhdhāṉil dhalibhāṉghaḻ irubhbhadhai èdhirdhdhubh bhejhiṉār. nāḍhḍhil bhèṇghaḻiṉ urimaighaḻughghu adhu aḻighghuṃ ajhjhuṟudhdhalghaḻaiyuṃ èdhirdhdhār.     ābhghāṉidhdhāṉil naḍhandhu varuṃ bhorughghāṉa amaidhi naḍhavaḍhighghaiyil bhèṇghaḻai jherghghavillai èṉa ābhghāṉisdhāṉ arajhāṅghadhdhai avar vimarjhidhdhuḻḻār.  

2019 āṃ āṇḍhil, maṉidha urimaighaḻ aṟaghghaḍhḍhaḻaiyāl naḍhadhdhabhbhaḍhḍha  ojhulo jhudhandhira maṉṟadhdhil lailā aidhāri al̤aighghabhbhaḍhḍha bhejhjhāḻarāgha irundhār.

bhāladhdhil lailā 
lailā aidhāri èlijhabhèdh maṟṟuṃ ghulijhudhāṉ mirjhāy iyaghghiya lailā aḍh dhi bhiriḍhjhjhu èṉṟa āvaṇabhbhaḍhadhdhiṉ gharubhòruḻāgha irundhār.    2018 āṃ āṇḍhu naḍhaibhèṟṟa dhiraibhbhaḍha vil̤āvil ibhbhaḍhadhdhiṟghu bheghḍh virudhu ghiḍhaidhdhadhu. idhu 34 vadhu āṇḍhu jhāṇḍhā bhārbharā jharvadhejha dhiraibhbhaḍha vil̤āvil āvaṇabhbhaḍhadhdhiṟghāṉa jhamūgha nīdhi virudhaiyuṃ vèṉṟadhu.

meṟghoḻghaḻ 

1978 bhiṟabhbhughaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
ābhghāṉidhdhāṉ nabharghaḻ
லைலா ஐதாரி