கிராம தேவதை (Grama devata)  ("கிராமத் தெய்வம்")  என்பது பொதுவாக இந்தியாவில் கிராமங்களில் வழிபடப்படும் முதன்மை தெ தெய்வங்களும் விதிவிலக்குகளாக உள்ளன. தர்ம-தாக்கூர் என்ற ஆண் தெய்வம் இந்தியாவின் மேற்கு வங்க மாநிலத்தில் கருவுறுதல் மற்றும் நோய்க்கான கடவுளாவார். மற்றொரு உதாரணம் மகாராட்டிராவின் கிராமங்களில் உள்ள கிராமதேவதையான கால பைரவரைக் கூறலாம். இவர் சிவபெருமானின் உக்கிரமான வடிவமாவார். அங்கு இவர் வைரவர் என்று குறிப்பிடப்படுகிறார். 

குறிப்பாக தென்னிந்தியாவில், ஒரு கிராம தெய்வம் என்பது, கிராமத்தின் எல்லையில் அமைந்துள்ள கிராமத்தின் பாதுகாப்பிற்காக அமைந்திருப்பது  என்பது ஒரு பொதுவான முறையாகும்.

தெற்கு ஆசியாவில் காணப்படும் "தாய் தெய்வங்களின் " ஆரம்ப தோற்றம் கிமு 4ஆம் ஆயிரமாண்டு காலத்தைச் சேர்ந்த பெண் சுடுமண் சிலைகளின் வடிவத்தில் மெஹெர்கரில் காணப்படுகிறது. இந்த சிலைகள் "தாய் தெய்வத்தை" பிரதிநிதித்துவப்படுத்துவதாக நம்பப்படுகிறது. சிந்து வெளி நாகரிகத் தளங்களிலிருந்து இதே போன்ற பெண் உருவங்கள் 3வது-2வது ஆயிரமாவது ஆண்டு உருவங்களில் காணப்படுகின்றன. அதில் ஒரு பெண் தனது கருவில் இருந்து தோன்றிய தாவரத்தையும், ஒரு மரத்தில் இருக்கும் ஒரு பெண்ணை (தெய்வமாக நம்பப்படுகிறது) மற்றொரு பெண்ணால் வழிபடுபடுவது போலக் காணப்படுகிறது. இதன் கீழே ஏழு உருவங்கள் உள்ளன. விவசாயத்துடனான அவர்களின் தொடர்பு காரணமாக, பூமியின் ஆவி பற்றிய கருத்து சிந்துவெளி நாகரிக காலத்தில் இருந்ததைப் போலகிடைக்கப்பெற்ற சுடுமண் துண்டுகளிலிருந்து அறியவருகிறது.  இந்தத் துண்டு, ஒரு பாராசோலை வைத்திருக்கும் ஒரு உருவத்தைக் காட்டுகிறது. தற்கால கிராம தேவதைகளுக்கு வழங்கப்படுவது போன்ற மண் பானைகள், பழங்கள், பூக்கள் மற்றும் பிற காணிக்கைகளால் வழிபடப்படும் ஒரு தெய்வம் என தெளிவாகத் தெரிகிறது. 

கிராம தேவதைகளுடன் தொடர்புடைய பொதுவான உருவப்படங்களின் மற்றொரு குழு சப்தகன்னியர் ("ஏழு தாய்கள்"). இந்த தெய்வங்களின் முதல் குறிப்பு மகாபாரதத்தின் பிற்பகுதியில் கிபி 1 ஆம் நூற்றாண்டுக்கு முந்தைய அடுக்குகளில் நிகழ்கிறது. மேலும் வேதங்களில் இவர்களின் குறிப்பு இல்லாதது இந்த தெய்வங்களுக்கு வேதம் அல்லாத தோற்றத்தைக் குறிக்கிறது.  கருவுறுதல் தெய்வங்களைத் தவிர, பல்வேறு நோய் தெய்வங்களில் மாரியம்மன், மாதா போன்ற விரும்பத்தகாத உடல் பண்புகளுடன் விவரிக்கப்பட்ட தெய்வங்களும் அடங்கும். இது போன்ற பெண் தெய்வங்களுக்கு உதாரணமாக சிந்து வெளி காலத்தின் தனது தலைமுடியில் ஆயுதம் ஏந்திய ஒரு தெய்வத்தை குறிப்பிடலாம். இதேபோல், இந்து மதத்தில் உள்வாங்கப்பட்ட தெய்வமான துர்க்கை போன்ற தெய்வங்கள், 1 ஆம் நூற்றாண்டில் தோன்றின.

எடுத்துக்காட்டுகள் 

 கஸ்பா கணபதி புனே நகரின் கிராமதேவதை.
 பிரம்மநாத் பீட குர்த் கிராமத்தின் கிராமதேவதை.
 மும்பையின் காவல் தெய்வம் மும்பா தேவி
 அனகாபள்ளியின் கிராமதேவதை நூக்காளம்மன்  
 மேற்கு வங்காளத்தின் பல கிராமங்களில் வணங்கப்படும் தர்ம தாக்கூர்
 டிரினிடாட் மற்றும் டொபாகோவில் வணங்கப்படும் சிப்பாரியா 
 இலங்கைத் தமிழர்களின் கிராம தெய்வங்கள்
 தென்னிந்தியாவின் கிராம தெய்வங்கள்
 அரியானா, பஞ்சாப், மேற்கு உத்தரப் பிரதேசம், ராஜஸ்தானில் உள்ள ஜதேரா அல்லது தோக்

சான்றுகள் 

இந்துக் கடவுள்கள்
இந்து சமய வழிபாடுகள்
ghirāma dhevadhai (Grama devata)  ("ghirāmadh dhèyvaṃ")  èṉbhadhu bhòdhuvāgha indhiyāvil ghirāmaṅghaḻil val̤ibhaḍhabhbhaḍhuṃ mudhaṉmai dhè dhèyvaṅghaḻuṃ vidhivilaghghughaḻāgha uḻḻaṉa. dharma-dhāghghūr èṉṟa āṇ dhèyvaṃ indhiyāviṉ meṟghu vaṅgha māniladhdhil gharuvuṟudhal maṟṟuṃ noyghghāṉa ghaḍhavuḻāvār. maṟṟòru udhāraṇaṃ maghārāḍhḍhirāviṉ ghirāmaṅghaḻil uḻḻa ghirāmadhevadhaiyāṉa ghāla bhairavaraigh ghūṟalāṃ. ivar jhivabhèrumāṉiṉ ughghiramāṉa vaḍhivamāvār. aṅghu ivar vairavar èṉṟu ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhughiṟār. 

ghuṟibhbhāgha dhèṉṉindhiyāvil, òru ghirāma dhèyvaṃ èṉbhadhu, ghirāmadhdhiṉ èllaiyil amaindhuḻḻa ghirāmadhdhiṉ bhādhughābhbhiṟghāgha amaindhirubhbhadhu  èṉbhadhu òru bhòdhuvāṉa muṟaiyāghuṃ.

dhèṟghu ājhiyāvil ghāṇabhbhaḍhuṃ "dhāy dhèyvaṅghaḻiṉ " āraṃbha dhoṟṟaṃ ghimu 4āṃ āyiramāṇḍhu ghāladhdhaijh jherndha bhèṇ jhuḍhumaṇ jhilaighaḻiṉ vaḍhivadhdhil mèhèrgharil ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. indha jhilaighaḻ "dhāy dhèyvadhdhai" bhiradhinidhidhdhuvabhbhaḍhudhdhuvadhāgha naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu. jhindhu vèḻi nāgharighadh dhaḻaṅghaḻilirundhu idhe bhoṉṟa bhèṇ uruvaṅghaḻ 3vadhu-2vadhu āyiramāvadhu āṇḍhu uruvaṅghaḻil ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa. adhil òru bhèṇ dhaṉadhu gharuvil irundhu dhoṉṟiya dhāvaradhdhaiyuṃ, òru maradhdhil irughghuṃ òru bhèṇṇai (dhèyvamāgha naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu) maṟṟòru bhèṇṇāl val̤ibhaḍhubhaḍhuvadhu bholagh ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. idhaṉ ghīl̤e el̤u uruvaṅghaḻ uḻḻaṉa. vivajhāyadhdhuḍhaṉāṉa avarghaḻiṉ dhòḍharbhu ghāraṇamāgha, bhūmiyiṉ āvi bhaṟṟiya gharudhdhu jhindhuvèḻi nāgharigha ghāladhdhil irundhadhaibh bholaghiḍhaighghabhbhèṟṟa jhuḍhumaṇ dhuṇḍhughaḻilirundhu aṟiyavarughiṟadhu.  indhadh dhuṇḍhu, òru bhārājholai vaidhdhirughghuṃ òru uruvadhdhaigh ghāḍhḍhughiṟadhu. dhaṟghāla ghirāma dhevadhaighaḻughghu val̤aṅghabhbhaḍhuvadhu bhoṉṟa maṇ bhāṉaighaḻ, bhal̤aṅghaḻ, bhūghghaḻ maṟṟuṃ bhiṟa ghāṇighghaighaḻāl val̤ibhaḍhabhbhaḍhuṃ òru dhèyvaṃ èṉa dhèḻivāghadh dhèrighiṟadhu. 

ghirāma dhevadhaighaḻuḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiya bhòdhuvāṉa uruvabhbhaḍhaṅghaḻiṉ maṟṟòru ghul̤u jhabhdhaghaṉṉiyar ("el̤u dhāyghaḻ"). indha dhèyvaṅghaḻiṉ mudhal ghuṟibhbhu maghābhāradhadhdhiṉ bhiṟbhaghudhiyil ghibhi 1 āṃ nūṟṟāṇḍhughghu mundhaiya aḍhughghughaḻil nighal̤ghiṟadhu. meluṃ vedhaṅghaḻil ivarghaḻiṉ ghuṟibhbhu illādhadhu indha dhèyvaṅghaḻughghu vedhaṃ allādha dhoṟṟadhdhaigh ghuṟighghiṟadhu.  gharuvuṟudhal dhèyvaṅghaḻaidh dhavira, bhalveṟu noy dhèyvaṅghaḻil māriyaṃmaṉ, mādhā bhoṉṟa viruṃbhadhdhaghādha uḍhal bhaṇbhughaḻuḍhaṉ vivarighghabhbhaḍhḍha dhèyvaṅghaḻuṃ aḍhaṅghuṃ. idhu bhoṉṟa bhèṇ dhèyvaṅghaḻughghu udhāraṇamāgha jhindhu vèḻi ghāladhdhiṉ dhaṉadhu dhalaimuḍhiyil āyudhaṃ endhiya òru dhèyvadhdhai ghuṟibhbhiḍhalāṃ. idhebhol, indhu madhadhdhil uḻvāṅghabhbhaḍhḍha dhèyvamāṉa dhurghghai bhoṉṟa dhèyvaṅghaḻ, 1 āṃ nūṟṟāṇḍhil dhoṉṟiṉa.

èḍhudhdhughghāḍhḍhughaḻ 

 ghasbhā ghaṇabhadhi bhuṉe naghariṉ ghirāmadhevadhai.
 bhiraṃmanādh bhīḍha ghurdh ghirāmadhdhiṉ ghirāmadhevadhai.
 muṃbhaiyiṉ ghāval dhèyvaṃ muṃbhā dhevi
 aṉaghābhaḻḻiyiṉ ghirāmadhevadhai nūghghāḻaṃmaṉ  
 meṟghu vaṅghāḻadhdhiṉ bhala ghirāmaṅghaḻil vaṇaṅghabhbhaḍhuṃ dharma dhāghghūr
 ḍhiriṉiḍhāḍh maṟṟuṃ ḍhòbhāghovil vaṇaṅghabhbhaḍhuṃ jhibhbhāriyā 
 ilaṅghaidh dhamil̤arghaḻiṉ ghirāma dhèyvaṅghaḻ
 dhèṉṉindhiyāviṉ ghirāma dhèyvaṅghaḻ
 ariyāṉā, bhañjhābh, meṟghu udhdharabh bhiradhejhaṃ, rājasdhāṉil uḻḻa jadherā alladhu dhogh

jhāṉṟughaḻ 

indhugh ghaḍhavuḻghaḻ
indhu jhamaya val̤ibhāḍhughaḻ
கிராம தேவதை