ஊர்கேஷ் அல்லது ஊர்கிஷ் (Urkesh or Urkish), தற்கால சிரியா வடகிழக்கில் உள்ள அல்-ஹசகா மாகாணத்தில், துருக்கி நாட்டின் எல்லைப்புறத்தில் அமைந்த பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்களில் ஒன்றாகும். தாரசு மலைத்தொடர்களில் அமைந்த இந்நகரம் கிமு 3,000 முதல் கிமு 1,350 முடிய பொழிவுடன் விளங்கியது. காபூர் ஆறு பாயும் சமவெளியின்  இந்நகரத்தை ஹுரியத் மக்கள் நிறுவினர்.  அக்காடியப் பேரரசில் ஊர்கேஷ் மற்றும் டெல் பராக் நகரங்கள் சிறப்புடன் விளங்கியது.  தற்போது இந்நகரத்தின் சிதிலங்கள் மோசன் தொல்லியல் மேட்டில் கண்டெடுக்கப்பட்டுள்ளது.

கிமு 2,000ஆம் ஆண்டுகளின் துவக்கத்தில் அக்காடியப் பேரரசின் கீழ் ஊர்கேஷ் மற்றும் நாகர் நகர இராச்சியங்களை ஆண்ட ஹூரியத் மன்னர்  துப்கிஷ் மற்றும் அவரது இராணி உக்னிதும் பெயர்கள் கொண்ட முத்திரைக் கல்வெட்டுகள் கிடைத்துள்ளது.
 கிமு இரண்டாயிரம் ஆண்டுகளின் துவக்கத்தில் அக்காடியப் பேரர்சர் ஊர்கேஷ் மன்னர், அக்காடிய இளவரசியை மணந்தார் என நம்பப்படுகிறது. பின்னர்  மாரி இராச்சியத்தின்  சிற்றரசாக ஊர்கேஷ் நகரம் விளங்கியது. கிமு 1550 முதல் மித்தானி இராச்சியத்தின் சமய வழிபாட்டிடமாக ஊர்கேஷ் நகரம் விளங்கியது.  கிமு 1350ல் ஊர்கேஷ் நகரம் சிதைந்து போனது.அதற்கான காரணத்தை தொல்லியல் அறிஞர்களால் அறியப்படவில்லை.

தொல்லியல்

பண்டைய ஊர்கேஷ் நகரம் 135 எக்டேர் பரப்பளவு கொண்டது. நகர கோட்டைச் சுவர் 8 மீட்டர் அகலம் மற்றும் 7 மீட்டர் உயரம் கொண்டது.

ஊர்கேஷ் ஆட்சியாளர்கள்
ஊர்கேஷ் ஆட்சியாளர்கள் பட்டியல்: 

 துப்கிஷ் - (கிமு 2250)
 திஷ்-அதல் (காலம் அறியப்படவில்லை)
 ஷாதர்-மாத்   -(காலம் அறியப்படவில்லை)
அதல்-சென்  - (காலம் அறியப்படவில்லை)
 தெயிரு  (கிமு 1800)

இதனையும் காண்க
பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்

மேற்கோள்கள்

மேலும் படிக்க
M. Kelly-Buccellati, "Urkesh and the North: Recent Discoveries",  Studies on the Civilization and Culture of the Nuzi and the Hurrians 15, General Studies and Excavations at Nuzi 11/1, pp. 3–28, 2005
Giorgio Buccellati and Marilyn Kelly Buccellati, Urkesh/Mozan Studies 3: Urkesh and the Hurrians : A Volume in Honor of Lloyd Cotsen, Undena, 1998, 
Rick Hauser, READING FIGURINES: Animal Representations in Terra Cotta from Royal Building AK at Urkesh (Tell Mozan), Undena, 2006, 
Peter M. M. G. Akkermans and Glenn M. Schwartz, The Archaeology of Syria: From Complex Hunter-Gatherers to Early Urban Societies (c.16,000-300 BC), Cambridge University Press, 2004, 
Giorgio Buccellati, A Lu E School Tablet from the Service Quarter of the Royal Palace AP at Urkesh, Journal of Cuneiform Studies, vol. 55, pp. 45–48, 2003
 Massimo Maiocchi, A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh, in Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie, vol. 101(2), December 2011

வெளி இணைப்புகள்
Urkesh excavations (official website)
Archaeobotany at Tell Mozan (Tübingen University)
86th Faculty Research Lecture: The Discovery of Ancient Urkesh and the Question of Meaning in Archaeology - Giorgio Buccellati, April 27, 1999 - UCLA webcast (utilizes RealPlayer)
World Monuments Fund Tel Mozan

மெசொப்பொத்தேமியா 
சிரியா
பண்டைய நகரங்கள்
பண்டைய அண்மைக் கிழக்கின் நகரங்கள்
சிரியாவின் தொல்லியற்களங்கள்
ūrgheṣ alladhu ūrghiṣ (Urkesh or Urkish), dhaṟghāla jhiriyā vaḍhaghil̤aghghil uḻḻa al-hajhaghā māghāṇadhdhil, dhurughghi nāḍhḍhiṉ èllaibhbhuṟadhdhil amaindha bhaṇḍhaiya aṇmai ghil̤aghghiṉ nagharaṅghaḻil òṉṟāghuṃ. dhārajhu malaidhdhòḍharghaḻil amaindha innagharaṃ ghimu 3,000 mudhal ghimu 1,350 muḍhiya bhòl̤ivuḍhaṉ viḻaṅghiyadhu. ghābhūr āṟu bhāyuṃ jhamavèḻiyiṉ  innagharadhdhai huriyadh maghghaḻ niṟuviṉar.  aghghāḍhiyabh bherarajhil ūrgheṣ maṟṟuṃ ḍhèl bharāgh nagharaṅghaḻ jhiṟabhbhuḍhaṉ viḻaṅghiyadhu.  dhaṟbhodhu innagharadhdhiṉ jhidhilaṅghaḻ mojhaṉ dhòlliyal meḍhḍhil ghaṇḍhèḍhughghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

ghimu 2,000āṃ āṇḍhughaḻiṉ dhuvaghghadhdhil aghghāḍhiyabh bherarajhiṉ ghīl̤ ūrgheṣ maṟṟuṃ nāghar naghara irājhjhiyaṅghaḻai āṇḍha hūriyadh maṉṉar  dhubhghiṣ maṟṟuṃ avaradhu irāṇi ughṉidhuṃ bhèyarghaḻ ghòṇḍha mudhdhiraigh ghalvèḍhḍhughaḻ ghiḍhaidhdhuḻḻadhu.
 ghimu iraṇḍhāyiraṃ āṇḍhughaḻiṉ dhuvaghghadhdhil aghghāḍhiyabh bherarjhar ūrgheṣ maṉṉar, aghghāḍhiya iḻavarajhiyai maṇandhār èṉa naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu. bhiṉṉar  māri irājhjhiyadhdhiṉ  jhiṟṟarajhāgha ūrgheṣ nagharaṃ viḻaṅghiyadhu. ghimu 1550 mudhal midhdhāṉi irājhjhiyadhdhiṉ jhamaya val̤ibhāḍhḍhiḍhamāgha ūrgheṣ nagharaṃ viḻaṅghiyadhu.  ghimu 1350l ūrgheṣ nagharaṃ jhidhaindhu bhoṉadhu.adhaṟghāṉa ghāraṇadhdhai dhòlliyal aṟiñarghaḻāl aṟiyabhbhaḍhavillai.

dhòlliyal

bhaṇḍhaiya ūrgheṣ nagharaṃ 135 èghḍher bharabhbhaḻavu ghòṇḍhadhu. naghara ghoḍhḍhaijh jhuvar 8 mīḍhḍhar aghalaṃ maṟṟuṃ 7 mīḍhḍhar uyaraṃ ghòṇḍhadhu.

ūrgheṣ āḍhjhiyāḻarghaḻ
ūrgheṣ āḍhjhiyāḻarghaḻ bhaḍhḍhiyal: 

 dhubhghiṣ - (ghimu 2250)
 dhiṣ-adhal (ghālaṃ aṟiyabhbhaḍhavillai)
 ṣādhar-mādh   -(ghālaṃ aṟiyabhbhaḍhavillai)
adhal-jhèṉ  - (ghālaṃ aṟiyabhbhaḍhavillai)
 dhèyiru  (ghimu 1800)

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
bhaṇḍhaiya aṇmai ghil̤aghghiṉ nagharaṅghaḻ

meṟghoḻghaḻ

meluṃ bhaḍhighgha
M. Kelly-Buccellati, "Urkesh and the North: Recent Discoveries",  Studies on the Civilization and Culture of the Nuzi and the Hurrians 15, General Studies and Excavations at Nuzi 11/1, pp. 3–28, 2005
Giorgio Buccellati and Marilyn Kelly Buccellati, Urkesh/Mozan Studies 3: Urkesh and the Hurrians : A Volume in Honor of Lloyd Cotsen, Undena, 1998, 
Rick Hauser, READING FIGURINES: Animal Representations in Terra Cotta from Royal Building AK at Urkesh (Tell Mozan), Undena, 2006, 
Peter M. M. G. Akkermans and Glenn M. Schwartz, The Archaeology of Syria: From Complex Hunter-Gatherers to Early Urban Societies (c.16,000-300 BC), Cambridge University Press, 2004, 
Giorgio Buccellati, A Lu E School Tablet from the Service Quarter of the Royal Palace AP at Urkesh, Journal of Cuneiform Studies, vol. 55, pp. 45–48, 2003
 Massimo Maiocchi, A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh, in Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie, vol. 101(2), December 2011

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
Urkesh excavations (official website)
Archaeobotany at Tell Mozan (Tübingen University)
86th Faculty Research Lecture: The Discovery of Ancient Urkesh and the Question of Meaning in Archaeology - Giorgio Buccellati, April 27, 1999 - UCLA webcast (utilizes RealPlayer)
World Monuments Fund Tel Mozan

mèjhòbhbhòdhdhemiyā 
jhiriyā
bhaṇḍhaiya nagharaṅghaḻ
bhaṇḍhaiya aṇmaigh ghil̤aghghiṉ nagharaṅghaḻ
jhiriyāviṉ dhòlliyaṟghaḻaṅghaḻ
ஊர்கேஷ்