அர்ஃபானா மல்லா (    ) ஒரு பாக்கித்தானிய மனித உரிமைகள் ஆர்வலர், உமன் ஆக்சன் ஃபோரம் (பெண்கள் அதிரடி கருத்துக்களத்தின்) தலைவர் மற்றும்  பாக்கித்தானின் சிந்து பல்கலைக்கழகத்தின் வேதியியல் இணை பேராசிரியர் ஆவார்.

கல்வி 
மல்லாவின் முழு பெயர் அர்பானா பேகம். 1998 இல் இஸ்லாமாபாத்தின் குயிட்-இ-அஸாம் பல்கலைக்கழகத்தில் இருந்து வேதியியலில் முதுகலைப் பட்டம் பெற்றார், 2002 இல் வேதியியலில் எம்.ஃபில் மற்றும் 2012 இல் சிந்து ஜாம்ஷோரோ பல்கலைக்கழகத்தில் வேதியியலில் முனைவர் பட்டம் பெற்றார்.

தொழில் 
மல்லா, பாக்கித்தானின் சிந்து, ஜாம்ஷோரோ, சிந்து பல்கலைக்கழகத்தில் டாக்டர் எம்.ஏ. காஜி இன்ஸ்டிடியூட் ஆப் கெமிஸ்ட்ரியில் பேராசிரியராகப் பணியாற்றுகிறார். 

சிந்து பல்கலைக்கழக ஆசிரியர் சங்கத்தின் (SUTA) தலைவராக   நான்கு முறை பணியாற்றினார். 

இவர் சிந்தி மொழி, நாளிதழ்களில் கட்டுரைகளாஇ எழுதுகிறார், இவர் இரண்டு தசாப்தங்களாக பல்வேறு தொலைக்காட்சி நிகழ்ச்சிகளில் விவாத நிகழ்ச்சிகளை தொகுத்து வழங்கி வருகிறார்.

சமூக செயற்பாடு 
மல்லா, ஒரு பெண்கள் உரிமை ஆர்வலர் ஆவார்,  இவர், அமர் சிந்துவுடன் இணைந்து 2008 ஆம் ஆண்டு ஹைதராபாத்தில் மகளிர் செயல் மன்றம் (WAF) என்பதனைத் தொடங்கினார் 

2012 ஆம் ஆண்டில், மல்லா அமர் சிந்துவுடன் பயணம் செய்தபோது துப்பாக்கிதாரிகளால் தாக்கப்பட்டார்.  வளாகத்தில் நடந்த ஐந்து பேர் கொலைகளில் ஈடுபட்ட துணைவேந்தருக்கு எதிராக போராட்டம் நடத்தியதற்காக இவர்கள் தாக்கப்பட்டனர். 

டிசம்பர் 10, 2014 அன்று, மலாலா சமாதானத்திற்கான நோபல் பரிசை இந்திய கைலாஷ் சத்யார்த்தியுடன் பகிர்ந்து கொண்டபோது, மல்லா டிசம்பர் 10 -ஆம் தேதியை 'மலாலா தினமாக' அறிவித்து, அந்த சிறுமியால் இந்த பரிசைப் பெறுவதற்காக நாடு முழுவதும் கொண்டாட்டத்தை ஏற்பாடு செய்யுமாறு வலியுறுத்தினார். 

2015 ஆம் ஆண்டில், மல்லா ஹைதராபாத்தில் மகளிர் செயல் மன்றத்தின் மேடையில் இருந்து 'ஸ்டாப் கில்லிங் உமன் (பெண்களைக் கொல்வதை நிறுத்து)' பிரச்சாரத்தை ஏற்பாடு செய்தார். அந்தப் பிரச்சாரத்தில்  'மகளிர் செயல் மறத்தின் முதல் தகவல் அறிக்கை எனும் பெயரில் அறிக்கை ஒன்றை வெளியிட்டது.இது 2014 மற்றும் 2015 ஆம் ஆண்டுகளில் சிந்துவில் பெண்களுக்கு எதிரான குற்றங்களைக் குறிப்பிட்டுள்ளது. கடத்தல், கும்பல் கற்பழிப்பு, பாக்கித்தானில் ஆணவக் கொலைகள், குடும்ப வன்முறை, பாலியல் வன்கொடுமை மற்றும் தற்கொலை போன்ற பல்வேறு வழக்குகளில் நூற்றுக்கணக்கான பெண்கள் கொல்லப்பட்டதாக அந்த அறிக்கை கூறுகிறது. 

2010 பாக்கித்தான் வெள்ளத்தில் இடம்பெயர்ந்த பெண்களைப் பற்றி இவர் தொடர்ச்சியான சிறுகதைகளை எழுதினார், இந்த கதைகள் சிந்தி நாளிதழான காவிசில் வெளியிடப்பட்டன. 

இலவச சிந்தனை மற்றும் பன்முகத்தன்மையை ஊக்குவிக்கும் இடமான சிந்து மியூசியம் ஹைதராபாத்தில் 2015 ஆம் ஆண்டில் திறக்கப்பட்ட  திட்ட மேலாண்மை குழுவின் ஒரு பகுதியாக மல்லா இருந்தார்.  இவர் அயாஸ் பெஸ்டிவல் எனும் ஒருவார இலக்கிய நிகழ்ச்சியினை ஒருங்கிணைத்தார். அதில்  தனது குழுவினருடன் 2015ஆம் ஆண்டில் டிசம்பரில் கவிஞர் ஷேக் அயாஸைப் பற்றி நிகழ்ச்சி நடைபெற்றது.

2019 மற்றும் 2020 ஆம் ஆண்டுகளில், சர்வதேச மகளிர் தினத்தன்று (மார்ச் 8), மல்லா சிந்துவில் இவுரத் ஆசாதி மார்ச் (பெண்கள் சுதந்திர அணிவகுப்பு) ஏற்பாடு செய்து வழிநடத்தினார்.  

கடந்த இருபது வருடங்களிலிருந்து, மல்லா தனது நண்பரும் சக ஊழியருமான அமர் சிந்துவுடன், இவர்களின் உரிமைச் செயல்பாட்டிற்காக, கல்வித்துறை மற்றும் நிலப்பிரபுக்களில் உள்ள சக மனிதர்களிடமிருந்து அச்சுறுத்தல்களை எதிர்கொண்டார்.   2020 ஆம் ஆண்டில், மல்லாவுக்கு எதிராகத் தொடங்கப்பட்ட தீவிரவாத பிரச்சாரத்திற்கு எதிராக பல அறிவுஜீவிகள் மற்றும் மனித உரிமை ஆர்வலர்கள் குரல் எழுப்பினர்.

சான்றுகள் 

பாக்கித்தானியப் பெண்ணியவாதிகள்
வாழும் நபர்கள்
arfāṉā mallā (    ) òru bhāghghidhdhāṉiya maṉidha urimaighaḻ ārvalar, umaṉ āghjhaṉ foraṃ (bhèṇghaḻ adhiraḍhi gharudhdhughghaḻadhdhiṉ) dhalaivar maṟṟuṃ  bhāghghidhdhāṉiṉ jhindhu bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ vedhiyiyal iṇai bherājhiriyar āvār.

ghalvi 
mallāviṉ mul̤u bhèyar arbhāṉā bheghaṃ. 1998 il islāmābhādhdhiṉ ghuyiḍh-i-asāṃ bhalghalaighghal̤aghadhdhil irundhu vedhiyiyalil mudhughalaibh bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār, 2002 il vedhiyiyalil èṃ.fil maṟṟuṃ 2012 il jhindhu jāṃṣoro bhalghalaighghal̤aghadhdhil vedhiyiyalil muṉaivar bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār.

dhòl̤il 
mallā, bhāghghidhdhāṉiṉ jhindhu, jāṃṣoro, jhindhu bhalghalaighghal̤aghadhdhil ḍhāghḍhar èṃ.e. ghāji iṉsḍhiḍhiyūḍh ābh ghèmisḍhriyil bherājhiriyarāghabh bhaṇiyāṟṟughiṟār. 

jhindhu bhalghalaighghal̤agha ājhiriyar jhaṅghadhdhiṉ (SUTA) dhalaivarāgha   nāṉghu muṟai bhaṇiyāṟṟiṉār. 

ivar jhindhi mòl̤i, nāḻidhal̤ghaḻil ghaḍhḍhuraighaḻāi èl̤udhughiṟār, ivar iraṇḍhu dhajhābhdhaṅghaḻāgha bhalveṟu dhòlaighghāḍhjhi nighal̤jhjhighaḻil vivādha nighal̤jhjhighaḻai dhòghudhdhu val̤aṅghi varughiṟār.

jhamūgha jhèyaṟbhāḍhu 
mallā, òru bhèṇghaḻ urimai ārvalar āvār,  ivar, amar jhindhuvuḍhaṉ iṇaindhu 2008 āṃ āṇḍhu haidharābhādhdhil maghaḻir jhèyal maṉṟaṃ (WAF) èṉbhadhaṉaidh dhòḍhaṅghiṉār 

2012 āṃ āṇḍhil, mallā amar jhindhuvuḍhaṉ bhayaṇaṃ jhèydhabhodhu dhubhbhāghghidhārighaḻāl dhāghghabhbhaḍhḍhār.  vaḻāghadhdhil naḍhandha aindhu bher ghòlaighaḻil īḍhubhaḍhḍha dhuṇaivendharughghu èdhirāgha bhorāḍhḍhaṃ naḍhadhdhiyadhaṟghāgha ivarghaḻ dhāghghabhbhaḍhḍhaṉar. 

ḍhijhaṃbhar 10, 2014 aṉṟu, malālā jhamādhāṉadhdhiṟghāṉa nobhal bharijhai indhiya ghailāṣ jhadhyārdhdhiyuḍhaṉ bhaghirndhu ghòṇḍhabhodhu, mallā ḍhijhaṃbhar 10 -āṃ dhedhiyai 'malālā dhiṉamāgha' aṟividhdhu, andha jhiṟumiyāl indha bharijhaibh bhèṟuvadhaṟghāgha nāḍhu mul̤uvadhuṃ ghòṇḍhāḍhḍhadhdhai eṟbhāḍhu jhèyyumāṟu valiyuṟudhdhiṉār. 

2015 āṃ āṇḍhil, mallā haidharābhādhdhil maghaḻir jhèyal maṉṟadhdhiṉ meḍhaiyil irundhu 'sḍhābh ghilliṅ umaṉ (bhèṇghaḻaigh ghòlvadhai niṟudhdhu)' bhirajhjhāradhdhai eṟbhāḍhu jhèydhār. andhabh bhirajhjhāradhdhil  'maghaḻir jhèyal maṟadhdhiṉ mudhal dhaghaval aṟighghai èṉuṃ bhèyaril aṟighghai òṉṟai vèḻiyiḍhḍhadhu.idhu 2014 maṟṟuṃ 2015 āṃ āṇḍhughaḻil jhindhuvil bhèṇghaḻughghu èdhirāṉa ghuṟṟaṅghaḻaigh ghuṟibhbhiḍhḍhuḻḻadhu. ghaḍhadhdhal, ghuṃbhal ghaṟbhal̤ibhbhu, bhāghghidhdhāṉil āṇavagh ghòlaighaḻ, ghuḍhuṃbha vaṉmuṟai, bhāliyal vaṉghòḍhumai maṟṟuṃ dhaṟghòlai bhoṉṟa bhalveṟu val̤aghghughaḻil nūṟṟughghaṇaghghāṉa bhèṇghaḻ ghòllabhbhaḍhḍhadhāgha andha aṟighghai ghūṟughiṟadhu. 

2010 bhāghghidhdhāṉ vèḻḻadhdhil iḍhaṃbhèyarndha bhèṇghaḻaibh bhaṟṟi ivar dhòḍharjhjhiyāṉa jhiṟughadhaighaḻai èl̤udhiṉār, indha ghadhaighaḻ jhindhi nāḻidhal̤āṉa ghāvijhil vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍhaṉa. 

ilavajha jhindhaṉai maṟṟuṃ bhaṉmughadhdhaṉmaiyai ūghghuvighghuṃ iḍhamāṉa jhindhu miyūjhiyaṃ haidharābhādhdhil 2015 āṃ āṇḍhil dhiṟaghghabhbhaḍhḍha  dhiḍhḍha melāṇmai ghul̤uviṉ òru bhaghudhiyāgha mallā irundhār.  ivar ayās bhèsḍhival èṉuṃ òruvāra ilaghghiya nighal̤jhjhiyiṉai òruṅghiṇaidhdhār. adhil  dhaṉadhu ghul̤uviṉaruḍhaṉ 2015āṃ āṇḍhil ḍhijhaṃbharil ghaviñar ṣegh ayāsaibh bhaṟṟi nighal̤jhjhi naḍhaibhèṟṟadhu.

2019 maṟṟuṃ 2020 āṃ āṇḍhughaḻil, jharvadhejha maghaḻir dhiṉadhdhaṉṟu (mārjh 8), mallā jhindhuvil ivuradh ājhādhi mārjh (bhèṇghaḻ jhudhandhira aṇivaghubhbhu) eṟbhāḍhu jhèydhu val̤inaḍhadhdhiṉār.  

ghaḍhandha irubhadhu varuḍhaṅghaḻilirundhu, mallā dhaṉadhu naṇbharuṃ jhagha ūl̤iyarumāṉa amar jhindhuvuḍhaṉ, ivarghaḻiṉ urimaijh jhèyalbhāḍhḍhiṟghāgha, ghalvidhdhuṟai maṟṟuṃ nilabhbhirabhughghaḻil uḻḻa jhagha maṉidharghaḻiḍhamirundhu ajhjhuṟudhdhalghaḻai èdhirghòṇḍhār.   2020 āṃ āṇḍhil, mallāvughghu èdhirāghadh dhòḍhaṅghabhbhaḍhḍha dhīviravādha bhirajhjhāradhdhiṟghu èdhirāgha bhala aṟivujīvighaḻ maṟṟuṃ maṉidha urimai ārvalarghaḻ ghural èl̤ubhbhiṉar.

jhāṉṟughaḻ 

bhāghghidhdhāṉiyabh bhèṇṇiyavādhighaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
அர்ஃபானா மல்லா