29 செப்டம்பர் 2023 அன்று, முஹம்மது நபியின் பிறந்தநாளை நினைவுகூரும் இஸ்லாமிய விடுமுறையான ஈத் மீலாதுன்-நபியின் முக்கிய ஊர்வலத்தின் போது பாகிஸ்தானின் பலூசிஸ்தான் மாகாணத்தில் உள்ள மஸ்துங் மாவட்டத்தில் உள்ள மஸ்துங் நகரில் தற்கொலைக் குண்டுத் தாக்குதல் நடத்தப்பட்டது. ஒரு மசூதிக்கு அருகில் நடந்த இந்த வெடிப்பில் கணிசமான எண்ணிக்கையிலான உயிரிழப்புகள் ஏற்பட்டன, குறைந்தது 55 பேர் இறந்துள்ளனர். மேலும் 50-70 பேர் காயம் அடைந்தனர். இறந்தவர்களில் மஸ்துங்கின் துணைக் கண்காணிப்பாளர் நவாஸ் காஷ்கோரியும் அடங்குவார்.

பின்னணி 
பலுசிஸ்தானில் பல ஆண்டுகளாக ஜிகாதிகள் மற்றும் பலூச் பிரிவினைவாதிகள் அடிக்கடி தாக்குதல்களை நடத்தி வருகின்றனர்.  2011, 2014, 2015, 2017 மற்றும் 2018 ஆம் ஆண்டுகளில் மஸ்துங்கில் நடந்த பெரிய கிளர்ச்சித் தாக்குதல்களும் இதில் அடங்கும்.

நிகழ்வு 
மதீனா மசூதிக்கு அருகாமையில், மீலாதுன்-நபி விழாவினையொட்டி ஏற்பாடு செய்யப்பட்டிருந்த மத ஊர்வலத்திற்காக தனிநபர்கள் கூடிக்கொண்டிருந்த இடத்தில் இந்த குண்டுவெடிப்பு நிகழ்ந்துள்ளது.   இது மதக்கூட்டத்தை குறிவைத்து நடத்தப்பட்ட வேண்டுமென்றே தற்கொலைத் தாக்குதல் என்று சட்ட அமலாக்க அதிகாரிகள் சந்தேகிக்கின்றனர்,  குற்றவாளி துணைக் காவல் கண்காணிப்பாளர் நவாஸ் கிஷ்கோரியின் வாகனத்தின் அருகே தன்னைத்தானே வெடிக்கச் செய்து கொண்டார் என்றும் சந்தேகிக்கப்படுகிறது.  நிகழ்வு நடந்த உடன், அந்தப் பகுதி சட்ட அமலாக்கத் துறையினரால் சுற்றி வளைக்கப்பட்டது, மேலும் காயமடைந்தவர்கள் அருகிலுள்ள மருத்துவமனைகளுக்கு கொண்டு செல்லப்பட்டனர். காயமடைந்தவர்களுக்கு திறன் மிக்க அவசர மருத்துவ உதவியை உறுதி செய்ய மருத்துவமனைகளில் அவசரநிலை அறிவிக்கப்பட்டது.

உயிரிழப்புகள் 
குழந்தைகள் உட்பட குறைந்தது 55 இறப்புகள் பதிவாகியுள்ளன.  கூடுதலாக, கணிசமான எண்ணிக்கையிலான நபர்கள் காயமடைந்துள்ளனர், 50 முதல் 70 பேர் வரை காயமடைந்துள்ளதாக அறிக்கைகள் தெரிவிக்கின்றன. 

குண்டுவெடிப்பில் பலியானவர்களில் காஷ்கோரி மற்றும் மற்றொரு மூத்த காவல் அதிகாரியும் அடங்குவர்.  காயமடைந்தவர்களில் கணிசமானவர்கள் ஆபத்தான நிலையில் இருந்தனர்.

நடவடிக்கை 
குண்டுவெடிப்பைத் தொடர்ந்து, மாகாண அதிகாரிகளால் அவசர நிலை பிரகடனப்படுத்தப்பட்டது.  மீட்புக் குழுக்கள் மஸ்துங்கிற்கு அனுப்பப்பட்டன, மேலும் பலத்த காயமடைந்தவர்கள் மருத்துவ சிகிச்சைக்காக குவெட்டாவிற்கு கொண்டு செல்லப்பட்டனர்.  சமூக ஊடகங்களில் பரவும் காணொலிகள், காயமடைந்தவர்கள் மீட்கப்பட்டதையும், அவசர நிலை உதவிக்குழுவினர் மற்றும் உள்ளூர் நபர்கள் உதவிவரும் சூழலையும் காட்டுகிறது.

எதிர்வினைகள் 
இந்த குண்டுவெடிப்புக்கு பாக்கித்தான் பிரதமர் அன்வார் உல் ஹக் கக்கர் கண்டனம் தெரிவித்ததோடு, உயிரிழந்தவர்களுக்கு இரங்கல் தெரிவித்துள்ளார்.  இந்த தாக்குதலுக்கு பாகிஸ்தான் அதிபர் ஆரிப் ஆல்வியும் கண்டனம் தெரிவித்துள்ளார். உள்துறை அமைச்சர் சர்ப்ராஸ் புக்டி, இது ஒரு "கொடூரமான செயல்" என்று கூறியதுடன், பலுசிஸ்தானில் சமீபத்தில் நடந்த பயங்கரவாத தாக்குதல்களில் இந்தியாவின் வெளிநாட்டு உளவு அமைப்பான ஆராய்ச்சி மற்றும் பகுப்பாய்வு பிரிவு ஈடுபட்டுள்ளது என்றும் கூறினார். 

இந்த தாக்குதலில் பலியானவர்களுக்கு பலுசிஸ்தானில் 3 நாள் துக்கம் அனுசரிக்கப்படும் என தகவல் துறை அமைச்சர் ஜான் அச்சக்சாய் அறிவித்துள்ளார்.  செப்டம்பர் 30 அன்று, பலுசிஸ்தான் சட்டமன்றம், முதலமைச்சர் மாளிகை, ஆளுநர் மாளிகை, பலுசிஸ்தான் உயர்நீதிமன்றம் மற்றும் மாகாணத்தில் உள்ள பிற அரசு கட்டிடங்களில் பாகிஸ்தான் கொடி அரைக்கம்பத்தில் இறக்கி பறக்கவிடப்பட்டது. 

இசுலாமிய ஒத்துழைப்பு அமைப்பு (OIC) குண்டுவெடிப்புக்கு பதிலளிக்கும் விதமாக, "பயங்கரவாதத்தின் அனைத்து வடிவங்கள் மற்றும் வெளிப்பாடுகளுக்கு எதிராகவும், பயங்கரவாதத்திற்கு எதிரான பாகிஸ்தானின் முயற்சிகளுக்கு முழு ஆதரவையும் தெரிவித்தது" மற்றும் பாதிக்கப்பட்டவர்களுக்கும் அவர்களது குடும்பத்தினருக்கும் ஆழ்ந்த இரங்கலைத் தெரிவித்தது. 

பாகிஸ்தானிய தலிபான் இந்த சம்பவத்தில் தொடர்பு இல்லை என்று மறுத்துள்ளது, அத்தகைய தாக்குதல் அதன் கொள்கைகளுக்கு எதிரானது என்று ஒரு அறிக்கையில் தெரிவித்துள்ளது. 

இந்த தாக்குதலுக்கு கண்டனம் தெரிவித்துள்ள ஐநா பொதுச்செயலாளர் அன்டோனியோ குத்தேரசு, "அமைதியான, மத விழாக்களின் போது மக்களைக் குறிவைத்து இந்த தாக்குதல்கள் நடத்தப்படுவது வெறுக்கத்தக்கது" என்றும் கூறியுள்ளார்.  அமெரிக்கா, பிரான்ஸ், இங்கிலாந்து, துருக்கி, சவுதி அரேபியா, ஈரான், ஐக்கிய அரபு அமீரகம், ஈராக், எகிப்து ஆகிய நாடுகளும் தீவிரவாத தாக்குதலுக்குக் கண்டனம் தெரிவித்துள்ளன.

குற்றவாளி 
குண்டுவெடிப்புக்கு எந்த அமைப்பும் பொறுப்பேற்கவில்லை. மஸ்துங்கில் நடந்த தாக்குதல் மற்றும் ஹங்கு மசூதி குண்டுவெடிப்பு, சில மணிநேரங்களுக்குப் பிறகு நடந்த தாக்குதல் ஆகியவை இராக்கிலும் சிரியாவிலும் இஸ்லாமிய அரசின் (ISIL) வேலையாகத் தோன்றுவதாக பாகிஸ்தான் அமைதி ஆய்வுக் கழகத்தின் இயக்குநர் அமீர் ராணா கூறினார்.

மேற்கோள்கள் 

2023 நிகழ்வுகள்
தீவிரவாத நிகழ்வுகள்
பாக்கிசுத்தானில் தீவிரவாதத் தாக்குதல்கள்
29 jhèbhḍhaṃbhar 2023 aṉṟu, muhaṃmadhu nabhiyiṉ bhiṟandhanāḻai niṉaivughūruṃ islāmiya viḍhumuṟaiyāṉa īdh mīlādhuṉ-nabhiyiṉ mughghiya ūrvaladhdhiṉ bhodhu bhāghisdhāṉiṉ bhalūjhisdhāṉ māghāṇadhdhil uḻḻa masdhuṅ māvaḍhḍhadhdhil uḻḻa masdhuṅ nagharil dhaṟghòlaigh ghuṇḍhudh dhāghghudhal naḍhadhdhabhbhaḍhḍhadhu. òru majhūdhighghu arughil naḍhandha indha vèḍhibhbhil ghaṇijhamāṉa èṇṇighghaiyilāṉa uyiril̤abhbhughaḻ eṟbhaḍhḍhaṉa, ghuṟaindhadhu 55 bher iṟandhuḻḻaṉar. meluṃ 50-70 bher ghāyaṃ aḍhaindhaṉar. iṟandhavarghaḻil masdhuṅghiṉ dhuṇaigh ghaṇghāṇibhbhāḻar navās ghāṣghoriyuṃ aḍhaṅghuvār.

bhiṉṉaṇi 
bhalujhisdhāṉil bhala āṇḍhughaḻāgha jighādhighaḻ maṟṟuṃ bhalūjh bhiriviṉaivādhighaḻ aḍhighghaḍhi dhāghghudhalghaḻai naḍhadhdhi varughiṉṟaṉar.  2011, 2014, 2015, 2017 maṟṟuṃ 2018 āṃ āṇḍhughaḻil masdhuṅghil naḍhandha bhèriya ghiḻarjhjhidh dhāghghudhalghaḻuṃ idhil aḍhaṅghuṃ.

nighal̤vu 
madhīṉā majhūdhighghu arughāmaiyil, mīlādhuṉ-nabhi vil̤āviṉaiyòḍhḍhi eṟbhāḍhu jhèyyabhbhaḍhḍhirundha madha ūrvaladhdhiṟghāgha dhaṉinabharghaḻ ghūḍhighghòṇḍhirundha iḍhadhdhil indha ghuṇḍhuvèḍhibhbhu nighal̤ndhuḻḻadhu.   idhu madhaghghūḍhḍhadhdhai ghuṟivaidhdhu naḍhadhdhabhbhaḍhḍha veṇḍhumèṉṟe dhaṟghòlaidh dhāghghudhal èṉṟu jhaḍhḍha amalāghgha adhighārighaḻ jhandheghighghiṉṟaṉar,  ghuṟṟavāḻi dhuṇaigh ghāval ghaṇghāṇibhbhāḻar navās ghiṣghoriyiṉ vāghaṉadhdhiṉ arughe dhaṉṉaidhdhāṉe vèḍhighghajh jhèydhu ghòṇḍhār èṉṟuṃ jhandheghighghabhbhaḍhughiṟadhu.  nighal̤vu naḍhandha uḍhaṉ, andhabh bhaghudhi jhaḍhḍha amalāghghadh dhuṟaiyiṉarāl jhuṟṟi vaḻaighghabhbhaḍhḍhadhu, meluṃ ghāyamaḍhaindhavarghaḻ arughiluḻḻa marudhdhuvamaṉaighaḻughghu ghòṇḍhu jhèllabhbhaḍhḍhaṉar. ghāyamaḍhaindhavarghaḻughghu dhiṟaṉ mighgha avajhara marudhdhuva udhaviyai uṟudhi jhèyya marudhdhuvamaṉaighaḻil avajharanilai aṟivighghabhbhaḍhḍhadhu.

uyiril̤abhbhughaḻ 
ghul̤andhaighaḻ uḍhbhaḍha ghuṟaindhadhu 55 iṟabhbhughaḻ bhadhivāghiyuḻḻaṉa.  ghūḍhudhalāgha, ghaṇijhamāṉa èṇṇighghaiyilāṉa nabharghaḻ ghāyamaḍhaindhuḻḻaṉar, 50 mudhal 70 bher varai ghāyamaḍhaindhuḻḻadhāgha aṟighghaighaḻ dhèrivighghiṉṟaṉa. 

ghuṇḍhuvèḍhibhbhil bhaliyāṉavarghaḻil ghāṣghori maṟṟuṃ maṟṟòru mūdhdha ghāval adhighāriyuṃ aḍhaṅghuvar.  ghāyamaḍhaindhavarghaḻil ghaṇijhamāṉavarghaḻ ābhadhdhāṉa nilaiyil irundhaṉar.

naḍhavaḍhighghai 
ghuṇḍhuvèḍhibhbhaidh dhòḍharndhu, māghāṇa adhighārighaḻāl avajhara nilai bhiraghaḍhaṉabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu.  mīḍhbhugh ghul̤ughghaḻ masdhuṅghiṟghu aṉubhbhabhbhaḍhḍhaṉa, meluṃ bhaladhdha ghāyamaḍhaindhavarghaḻ marudhdhuva jhighijhjhaighghāgha ghuvèḍhḍhāviṟghu ghòṇḍhu jhèllabhbhaḍhḍhaṉar.  jhamūgha ūḍhaghaṅghaḻil bharavuṃ ghāṇòlighaḻ, ghāyamaḍhaindhavarghaḻ mīḍhghabhbhaḍhḍhadhaiyuṃ, avajhara nilai udhavighghul̤uviṉar maṟṟuṃ uḻḻūr nabharghaḻ udhavivaruṃ jhūl̤alaiyuṃ ghāḍhḍhughiṟadhu.

èdhirviṉaighaḻ 
indha ghuṇḍhuvèḍhibhbhughghu bhāghghidhdhāṉ bhiradhamar aṉvār ul hagh ghaghghar ghaṇḍhaṉaṃ dhèrividhdhadhoḍhu, uyiril̤andhavarghaḻughghu iraṅghal dhèrividhdhuḻḻār.  indha dhāghghudhalughghu bhāghisdhāṉ adhibhar āribh ālviyuṃ ghaṇḍhaṉaṃ dhèrividhdhuḻḻār. uḻdhuṟai amaijhjhar jharbhrās bhughḍhi, idhu òru "ghòḍhūramāṉa jhèyal" èṉṟu ghūṟiyadhuḍhaṉ, bhalujhisdhāṉil jhamībhadhdhil naḍhandha bhayaṅgharavādha dhāghghudhalghaḻil indhiyāviṉ vèḻināḍhḍhu uḻavu amaibhbhāṉa ārāyjhjhi maṟṟuṃ bhaghubhbhāyvu bhirivu īḍhubhaḍhḍhuḻḻadhu èṉṟuṃ ghūṟiṉār. 

indha dhāghghudhalil bhaliyāṉavarghaḻughghu bhalujhisdhāṉil 3 nāḻ dhughghaṃ aṉujharighghabhbhaḍhuṃ èṉa dhaghaval dhuṟai amaijhjhar jāṉ ajhjhaghjhāy aṟividhdhuḻḻār.  jhèbhḍhaṃbhar 30 aṉṟu, bhalujhisdhāṉ jhaḍhḍhamaṉṟaṃ, mudhalamaijhjhar māḻighai, āḻunar māḻighai, bhalujhisdhāṉ uyarnīdhimaṉṟaṃ maṟṟuṃ māghāṇadhdhil uḻḻa bhiṟa arajhu ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻil bhāghisdhāṉ ghòḍhi araighghaṃbhadhdhil iṟaghghi bhaṟaghghaviḍhabhbhaḍhḍhadhu. 

ijhulāmiya òdhdhul̤aibhbhu amaibhbhu (OIC) ghuṇḍhuvèḍhibhbhughghu bhadhilaḻighghuṃ vidhamāgha, "bhayaṅgharavādhadhdhiṉ aṉaidhdhu vaḍhivaṅghaḻ maṟṟuṃ vèḻibhbhāḍhughaḻughghu èdhirāghavuṃ, bhayaṅgharavādhadhdhiṟghu èdhirāṉa bhāghisdhāṉiṉ muyaṟjhighaḻughghu mul̤u ādharavaiyuṃ dhèrividhdhadhu" maṟṟuṃ bhādhighghabhbhaḍhḍhavarghaḻughghuṃ avarghaḻadhu ghuḍhuṃbhadhdhiṉarughghuṃ āl̤ndha iraṅghalaidh dhèrividhdhadhu. 

bhāghisdhāṉiya dhalibhāṉ indha jhaṃbhavadhdhil dhòḍharbhu illai èṉṟu maṟudhdhuḻḻadhu, adhdhaghaiya dhāghghudhal adhaṉ ghòḻghaighaḻughghu èdhirāṉadhu èṉṟu òru aṟighghaiyil dhèrividhdhuḻḻadhu. 

indha dhāghghudhalughghu ghaṇḍhaṉaṃ dhèrividhdhuḻḻa ainā bhòdhujhjhèyalāḻar aṉḍhoṉiyo ghudhdherajhu, "amaidhiyāṉa, madha vil̤āghghaḻiṉ bhodhu maghghaḻaigh ghuṟivaidhdhu indha dhāghghudhalghaḻ naḍhadhdhabhbhaḍhuvadhu vèṟughghadhdhaghghadhu" èṉṟuṃ ghūṟiyuḻḻār.  amèrighghā, bhirāṉs, iṅghilāndhu, dhurughghi, jhavudhi arebhiyā, īrāṉ, aighghiya arabhu amīraghaṃ, īrāgh, èghibhdhu āghiya nāḍhughaḻuṃ dhīviravādha dhāghghudhalughghugh ghaṇḍhaṉaṃ dhèrividhdhuḻḻaṉa.

ghuṟṟavāḻi 
ghuṇḍhuvèḍhibhbhughghu èndha amaibhbhuṃ bhòṟubhbheṟghavillai. masdhuṅghil naḍhandha dhāghghudhal maṟṟuṃ haṅghu majhūdhi ghuṇḍhuvèḍhibhbhu, jhila maṇineraṅghaḻughghubh bhiṟaghu naḍhandha dhāghghudhal āghiyavai irāghghiluṃ jhiriyāviluṃ islāmiya arajhiṉ (ISIL) velaiyāghadh dhoṉṟuvadhāgha bhāghisdhāṉ amaidhi āyvugh ghal̤aghadhdhiṉ iyaghghunar amīr rāṇā ghūṟiṉār.

meṟghoḻghaḻ 

2023 nighal̤vughaḻ
dhīviravādha nighal̤vughaḻ
bhāghghijhudhdhāṉil dhīviravādhadh dhāghghudhalghaḻ
2023 மஸ்துங் குண்டுவெடிப்பு