கிராந்தி வெங்கட ரெட்டி நாயுடு (Grandhi Venkata Reddy Naidu) (1885-1967) ஒரு இந்திய அரசியல்வாதியும் மற்றும் ஆந்திர மாநில சட்டசபையின் முதல் சட்ட அமைச்சராக இருந்தார். ஆந்திரா புதிய மாநிலமாக உருவானபோது, அதன் முதல் முதல்வராக நீலம் சஞ்சீவ ரெட்டி அவர்கள் இருந்தார். கிராந்தி வெங்கட ரெட்டி நாயுடு அவரது அமைச்சரவையில் பணியாற்றினார்.

ஆரம்பகால வாழ்க்கை மற்றும் கல்வி 
கிராந்தி வெங்கட ரெட்டி நாயுடு ஒரு பிரபலமான தெலகா நாயுடு குடும்பத்தில் 1885 சூன் 18 அன்று இந்தியாவின் ஆந்திராவின் மேற்கு கோதாவரி மாவட்டம் நரசாபுரத்தில் பிறந்தார். இவரது தந்தை நரசிம்மராவ் நரசாபுரத்தில் ஒரு நில பிரபு ஆவார். இவரது தாத்தா வெங்கட்ட ரெட்டி நாயுடு ஒரு கிராம அலுலராக இருந்தார். (சிர்கா 1840). முந்நாள் முதல்வரும் நீதிக்கட்சியின் தலைவர்களுள் ஒருவருமான கூர்ம வெங்கட ரெட்டி நாயுடுவைப் பின்பற்றுபவராக இருந்தார். 

கிராந்தி சென்னை பல்கலைக்கழகத்தில் தனது இளங்கலை மற்றும் சட்டப் பட்டங்களைப் பெற்றார். மேலும் 1918இல் வழக்குறைஞராக பணியில் சேர்ந்தார்.   பின்னர், சென்னை உயர்நீதிமன்றத்தில் வழக்கறிஞராக சேர்ந்தார். முப்பது ஆண்டுகளாக வழக்கறிஞராக பணியாற்றிய பிறகு, இவர் தனது பிறப்பிடமான நரசாபுரத்திற்கு மாறினார்.

தொழில் 
கிராந்தி தனது ஆரம்பகால இளமைக் காலத்தை இந்திய சுதந்திர இயக்கத்தில் கழித்தார். பின்னர் இவர் நீதிக் கட்சியில் சேர்ந்தார். கோதாவரி மாவட்டத்திலும், மேற்கு கோதாவரி மாவட்டத்திலும் நீதிக் கட்சித் தலைவராக இருந்தார். 1955இல் நரசாபுரத்திலிருந்து காங்கிரசு சட்டமன்ற உறுப்பினராக தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார்.  மேலும்,ஆந்திர மாநிலத்தின் முதல் சட்ட அமைச்சரானார். இவர் சொத்துகள், சட்ட அதிகாரிகள், சிறைச்சாலைகள் மற்றும் துணை நீதிமன்றங்களுக்கான அமைச்சராகவும் பணியாற்றினார். சென்னை பல்கலைக்கழகம் மற்றும் ஆந்திர பல்கலைக்கழகத்தில் செனட் மற்றும் சிண்டிகேட் உறுப்பினராக இருந்தார். பல்வேறு மாநில அரசாங்க செயல்களில் வரைவுக் குழு உறுப்பினராக இருந்தார். இவர் வரதட்சணை தடைச் சட்டத்தின் வரைவுக் குழுவின் தலைவராக இருந்தார். இது 1956 செப்டம்ரில் சட்டசபையில் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. இவர் விசாலந்திராவில் துணை நீதிமன்றங்களையும், மேற்கு கோதாவரி மாவட்டத்தில் பள்ளிகளையும் நிறுவினார்.

வகித்த பதவிகள் 

 1922 - நரசாபுரம் வட்ட வாரியத்தின் தலைவர் (இவர் ஐந்து முறை ஒருமனதாக தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார்) 
 1936 - கோதாவரி மாவட்ட வாரியத்தின் தலைவர். மேற்கு கோதாவரி மாவட்டம் உருவான பின்னர் மீண்டும் தலைவராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். வாரியத்தின் தலைவராக பத்து ஆண்டுகள் பணியாற்றினார். 
 1930 - சென்னை மாகாண சட்டமன்ற உறுப்பினர் 
 1955 - ஆந்திர அரசு சட்டமன்ற உறுப்பினர் 
 1955-1957 - சட்ட அமைச்சர், ஆந்திர அரசு

தனிப்பட்ட வாழ்க்கை 
விசாகப்பட்டணம் மாவட்டத்தின் விஜயநகரத்தின் ராஜாவுக்கு சேவையில் இருந்த மருத்துவர் சாபா மங்கையா நாயுடுவின் மகள் கிராந்தி வெங்கட லட்சுமி என்பவரை மணந்தார். இத்தம்பதியருக்கு நான்கு மகன்கள் மற்றும் ஒரு மகள் இருந்தனர். அதாவது கேசவ ராமம் மூர்த்தி (வழக்கறிஞர்), வெங்கட நரசிம்மராவ் (வழக்கறிஞர்), வெங்கடேசுவர ராவ் (விவசாயம்), சூர்ய பிரகாச ராவ் (அரசு சேவை). இவரது பேரன் நீதிபதி கிராந்தி பவானி பிரசாத். இவரது மற்றொரு பேரன் கிருட்டிணா கிராந்தி மருத்துவர் (அமெரிக்கா) மற்றும் ஐதராபாத்தி ஜூபிலி ஹில்ஸில் கிராந்தி லா சேம்பர்ஸ் என்ற சட்ட நிறுவனத்தை நிறுவினார்.

குறிப்புகள் 

1967 இறப்புகள்
1885 பிறப்புகள்
மேற்கு கோதாவரி மாவட்ட நபர்கள்
ghirāndhi vèṅghaḍha rèḍhḍhi nāyuḍhu (Grandhi Venkata Reddy Naidu) (1885-1967) òru indhiya arajhiyalvādhiyuṃ maṟṟuṃ āndhira mānila jhaḍhḍhajhabhaiyiṉ mudhal jhaḍhḍha amaijhjharāgha irundhār. āndhirā bhudhiya mānilamāgha uruvāṉabhodhu, adhaṉ mudhal mudhalvarāgha nīlaṃ jhañjhīva rèḍhḍhi avarghaḻ irundhār. ghirāndhi vèṅghaḍha rèḍhḍhi nāyuḍhu avaradhu amaijhjharavaiyil bhaṇiyāṟṟiṉār.

āraṃbhaghāla vāl̤ghghai maṟṟuṃ ghalvi 
ghirāndhi vèṅghaḍha rèḍhḍhi nāyuḍhu òru bhirabhalamāṉa dhèlaghā nāyuḍhu ghuḍhuṃbhadhdhil 1885 jhūṉ 18 aṉṟu indhiyāviṉ āndhirāviṉ meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍhaṃ narajhābhuradhdhil bhiṟandhār. ivaradhu dhandhai narajhiṃmarāv narajhābhuradhdhil òru nila bhirabhu āvār. ivaradhu dhādhdhā vèṅghaḍhḍha rèḍhḍhi nāyuḍhu òru ghirāma alularāgha irundhār. (jhirghā 1840). munnāḻ mudhalvaruṃ nīdhighghaḍhjhiyiṉ dhalaivarghaḻuḻ òruvarumāṉa ghūrma vèṅghaḍha rèḍhḍhi nāyuḍhuvaibh bhiṉbhaṟṟubhavarāgha irundhār. 

ghirāndhi jhèṉṉai bhalghalaighghal̤aghadhdhil dhaṉadhu iḻaṅghalai maṟṟuṃ jhaḍhḍhabh bhaḍhḍhaṅghaḻaibh bhèṟṟār. meluṃ 1918il val̤aghghuṟaiñarāgha bhaṇiyil jherndhār.   bhiṉṉar, jhèṉṉai uyarnīdhimaṉṟadhdhil val̤aghghaṟiñarāgha jherndhār. mubhbhadhu āṇḍhughaḻāgha val̤aghghaṟiñarāgha bhaṇiyāṟṟiya bhiṟaghu, ivar dhaṉadhu bhiṟabhbhiḍhamāṉa narajhābhuradhdhiṟghu māṟiṉār.

dhòl̤il 
ghirāndhi dhaṉadhu āraṃbhaghāla iḻamaigh ghāladhdhai indhiya jhudhandhira iyaghghadhdhil ghal̤idhdhār. bhiṉṉar ivar nīdhigh ghaḍhjhiyil jherndhār. ghodhāvari māvaḍhḍhadhdhiluṃ, meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍhadhdhiluṃ nīdhigh ghaḍhjhidh dhalaivarāgha irundhār. 1955il narajhābhuradhdhilirundhu ghāṅghirajhu jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉarāgha dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār.  meluṃ,āndhira māniladhdhiṉ mudhal jhaḍhḍha amaijhjharāṉār. ivar jhòdhdhughaḻ, jhaḍhḍha adhighārighaḻ, jhiṟaijhjhālaighaḻ maṟṟuṃ dhuṇai nīdhimaṉṟaṅghaḻughghāṉa amaijhjharāghavuṃ bhaṇiyāṟṟiṉār. jhèṉṉai bhalghalaighghal̤aghaṃ maṟṟuṃ āndhira bhalghalaighghal̤aghadhdhil jhèṉaḍh maṟṟuṃ jhiṇḍhigheḍh uṟubhbhiṉarāgha irundhār. bhalveṟu mānila arajhāṅgha jhèyalghaḻil varaivugh ghul̤u uṟubhbhiṉarāgha irundhār. ivar varadhaḍhjhaṇai dhaḍhaijh jhaḍhḍhadhdhiṉ varaivugh ghul̤uviṉ dhalaivarāgha irundhār. idhu 1956 jhèbhḍhaṃril jhaḍhḍhajhabhaiyil aṟimughabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. ivar vijhālandhirāvil dhuṇai nīdhimaṉṟaṅghaḻaiyuṃ, meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍhadhdhil bhaḻḻighaḻaiyuṃ niṟuviṉār.

vaghidhdha bhadhavighaḻ 

 1922 - narajhābhuraṃ vaḍhḍha vāriyadhdhiṉ dhalaivar (ivar aindhu muṟai òrumaṉadhāgha dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār) 
 1936 - ghodhāvari māvaḍhḍha vāriyadhdhiṉ dhalaivar. meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍhaṃ uruvāṉa bhiṉṉar mīṇḍhuṃ dhalaivarāghadh dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār. vāriyadhdhiṉ dhalaivarāgha bhadhdhu āṇḍhughaḻ bhaṇiyāṟṟiṉār. 
 1930 - jhèṉṉai māghāṇa jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉar 
 1955 - āndhira arajhu jhaḍhḍhamaṉṟa uṟubhbhiṉar 
 1955-1957 - jhaḍhḍha amaijhjhar, āndhira arajhu

dhaṉibhbhaḍhḍha vāl̤ghghai 
vijhāghabhbhaḍhḍhaṇaṃ māvaḍhḍhadhdhiṉ vijayanagharadhdhiṉ rājāvughghu jhevaiyil irundha marudhdhuvar jhābhā maṅghaiyā nāyuḍhuviṉ maghaḻ ghirāndhi vèṅghaḍha laḍhjhumi èṉbhavarai maṇandhār. idhdhaṃbhadhiyarughghu nāṉghu maghaṉghaḻ maṟṟuṃ òru maghaḻ irundhaṉar. adhāvadhu ghejhava rāmaṃ mūrdhdhi (val̤aghghaṟiñar), vèṅghaḍha narajhiṃmarāv (val̤aghghaṟiñar), vèṅghaḍhejhuvara rāv (vivajhāyaṃ), jhūrya bhiraghājha rāv (arajhu jhevai). ivaradhu bheraṉ nīdhibhadhi ghirāndhi bhavāṉi bhirajhādh. ivaradhu maṟṟòru bheraṉ ghiruḍhḍhiṇā ghirāndhi marudhdhuvar (amèrighghā) maṟṟuṃ aidharābhādhdhi jūbhili hilsil ghirāndhi lā jheṃbhars èṉṟa jhaḍhḍha niṟuvaṉadhdhai niṟuviṉār.

ghuṟibhbhughaḻ 

1967 iṟabhbhughaḻ
1885 bhiṟabhbhughaḻ
meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍha nabharghaḻ
கிராந்தி வெங்கட ரெட்டி நாயுடு