எத்தியோப்பியா உள்நாட்டுப் போர் கிழக்கு ஆப்பிரிக்க நாடான எத்தியோப்பியாவின் வடக்கில் அமைந்த திக்ரே பிரதேசத்தில் 3 நவம்பர் 2020 முதல் தற்போது வரை தொடர்ந்து நடந்து வரும் உள்நாட்டுப் போர் ஆகும். இந்த உள்நாட்டுப் போர் தனி நாடு கோரும், கிறித்தவர்கள் பெரும்பான்மையாக கொண்ட திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணி படையினருக்கும்,  எத்தியோப்பியா இராணுவத்திற்கும் இடையே நடந்து வருகிறது. 

எத்தியோப்பாவில் 2019-ஆம் ஆண்டில் பெரும்பான்மை இனக் குழுக்கள் கொண்ட பகுதிகளை தனித்தனி மாகாணங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டது.   29 ஆகஸ்டு 2020 அன்று நடத்த வேண்டிய எத்தியோப்பியப் பொதுத்தேர்தல்கள் கொரோனா தொற்று காரண்மாக 2021-ஆண்டிற்கு ஒத்திவைக்கபட்டது. ஆனால் திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணியினர் திக்ரே மாகாணத்தில் மட்டும் 2020-ஆம் ஆண்டில் சட்டமன்றத் தேர்தலை நடத்தி வெற்றி பெற்றனர். இந்த தேர்தல் சட்டவிரோதமானது என எத்தியோப்பிய அரசு அறிவித்தது. 

3 நவம்பர் 2020 அன்று திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணி படைகளுக்கும், எத்தியோப்பியப் காவல் துறையினருக்கும் இடையே கலவரம் மூண்டது. எத்தியோப்பிய கூட்டாட்சி அரசுப் படைகள் 28 ந்வம்பர் 2020 அன்று திக்ரே மாகாணத்தின் தலைநகரான மெக்கல்லே நகரத்தைக் கைப்பற்றினர். ஆனால் திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணிப் படையினர் தாகள் தொடர்ந்து எத்தியோப்பிய கூட்டாட்சி அரசுப் படைகளுடன் போரிடுவதாக தெரிவித்தனர். 28 சூன் 2021 அன்று திக்ரே போராளிகள் மெக்கல்லே நகரத்தை அரசுப்படைகளிடமிருந்து மீண்டும் கைப்பற்றியதும், சூலை மாதத்தில் அருகில் உள்ள அம்ஹாரா பிரதேசம் மற்றும் அபார் பிரதேசத்திற்குள் நுழைந்தனர்.2020 நவம்பர் மாதம் துவக்கத்தில்  திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணி படைகளுடன், ஒரோமோ விடுதலை இராணுவத்தினரும் (Oromo Liberation Army]] (OLA) இணைந்து கூட்டணி அமைத்து தெற்கு திக்ரே பிரதேசத்தில் உள்ள பல நகரங்களையும், நெடுஞ்சாலைகளையும் கைப்பற்றி, பின்னர் நாட்டின் தலைநகரான அடிஸ் அபாபாவை நோக்கி படையெடுத்துச் சென்றனர். இந்த கூட்டணி பின்னர் ஏழு சிறிய கிளர்ச்சிக் குழுக்களுடன் சேர்ந்து, எத்தியோப்பியா பிரதமர் அபிமுகமதுவின் அரசாங்கத்தை வலுக்கட்டாயமாகவோ அல்லது பேச்சுவார்த்தை மூலமாகவோ கலைத்து, பின்னர் ஒரு இடைநிலை அதிகாரத்தை உருவாக்குவதை" இலக்காகக் கொண்டனர்.  2020 நவம்பர் மற்றும் டிசம்பர் மாதங்களில், அதிகிராட் மற்றும் அதைச் சுற்றிய ஹகெரே செலாம், ஹிட்சாட்ஸ் அகதிகள் முகாமில் மற்றும் ஹுமேரா, மாய் கத்ரா ஆகிய இடங்களில் பொதுமக்களின் பாரிய சட்டத்திற்குப் புறம்பான படுகொலைகள் நடந்தன. டெப்ரே அபே மற்றும் ஆக்சாமில் குறைந்த பட்சம் 10,000 பேர் இறந்துள்ளனர், மேலும் போர் கற்பழிப்பு "தினசரி" நிகழ்வாக மாறியது, 8 வயது சிறுமிகள் மற்றும் 72 வயதுடைய பெண்கள், பெரும்பாலும் அவர்களது குடும்பத்தினர் முன்னிலையில் பலாத்காரம் செய்யப்பட்டனர.

இந்த உள்நாட்டுப் போரின் போது நவம்பர் மற்றும் டிசம்பர் 2020-ஆம் ஆண்டில்  அப்பாவி மக்கள் கொத்துகொத்தாக கொல்லப்பட்டனர். 2 நவம்பர் 2021 அன்று எத்தியோப்பியா அரசு 6 மாத நெருக்கடி நிலை அறிவித்தது.

இதனையும் காண்க
 எத்தியோப்பிய உள்நாட்டுப் போர் - (1974 - 1980)
 திக்ரே பிரதேசம்
 திக்ரே மாகாணம்
 மெக்கல்லே
 திக்ரே மக்கள் விடுதலை முன்னணி

குறிப்புகள்

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்
 Tghat — Victim List
 Victims of the war on Tigray 
வரைபடங்கள்:
 Tigray: Atlas of the Humanitarian Situation by Annys, S., Vanden Bempt, T., Negash, E., De Sloover, L., Nyssen, J.

எத்தியோப்பியாவில் நிகழ்வுகள்
எத்தியோப்பியா
எத்தியோப்பியா உள்நாட்டுப் போர்கள்
எத்தியோப்பியாவின் வரலாறு
èdhdhiyobhbhiyā uḻnāḍhḍhubh bhor ghil̤aghghu ābhbhirighgha nāḍhāṉa èdhdhiyobhbhiyāviṉ vaḍhaghghil amaindha dhighre bhiradhejhadhdhil 3 navaṃbhar 2020 mudhal dhaṟbhodhu varai dhòḍharndhu naḍhandhu varuṃ uḻnāḍhḍhubh bhor āghuṃ. indha uḻnāḍhḍhubh bhor dhaṉi nāḍhu ghoruṃ, ghiṟidhdhavarghaḻ bhèruṃbhāṉmaiyāgha ghòṇḍha dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇi bhaḍhaiyiṉarughghuṃ,  èdhdhiyobhbhiyā irāṇuvadhdhiṟghuṃ iḍhaiye naḍhandhu varughiṟadhu. 

èdhdhiyobhbhāvil 2019-āṃ āṇḍhil bhèruṃbhāṉmai iṉagh ghul̤ughghaḻ ghòṇḍha bhaghudhighaḻai dhaṉidhdhaṉi māghāṇaṅghaḻāghabh bhirighghabhbhaḍhḍhadhu.   29 āghasḍhu 2020 aṉṟu naḍhadhdha veṇḍhiya èdhdhiyobhbhiyabh bhòdhudhdherdhalghaḻ ghòroṉā dhòṟṟu ghāraṇmāgha 2021-āṇḍhiṟghu òdhdhivaighghabhaḍhḍhadhu. āṉāl dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇiyiṉar dhighre māghāṇadhdhil maḍhḍhuṃ 2020-āṃ āṇḍhil jhaḍhḍhamaṉṟadh dherdhalai naḍhadhdhi vèṟṟi bhèṟṟaṉar. indha dherdhal jhaḍhḍhavirodhamāṉadhu èṉa èdhdhiyobhbhiya arajhu aṟividhdhadhu. 

3 navaṃbhar 2020 aṉṟu dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇi bhaḍhaighaḻughghuṃ, èdhdhiyobhbhiyabh ghāval dhuṟaiyiṉarughghuṃ iḍhaiye ghalavaraṃ mūṇḍhadhu. èdhdhiyobhbhiya ghūḍhḍhāḍhjhi arajhubh bhaḍhaighaḻ 28 nvaṃbhar 2020 aṉṟu dhighre māghāṇadhdhiṉ dhalainagharāṉa mèghghalle nagharadhdhaigh ghaibhbhaṟṟiṉar. āṉāl dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇibh bhaḍhaiyiṉar dhāghaḻ dhòḍharndhu èdhdhiyobhbhiya ghūḍhḍhāḍhjhi arajhubh bhaḍhaighaḻuḍhaṉ bhoriḍhuvadhāgha dhèrividhdhaṉar. 28 jhūṉ 2021 aṉṟu dhighre bhorāḻighaḻ mèghghalle nagharadhdhai arajhubhbhaḍhaighaḻiḍhamirundhu mīṇḍhuṃ ghaibhbhaṟṟiyadhuṃ, jhūlai mādhadhdhil arughil uḻḻa aṃhārā bhiradhejhaṃ maṟṟuṃ abhār bhiradhejhadhdhiṟghuḻ nul̤aindhaṉar.2020 navaṃbhar mādhaṃ dhuvaghghadhdhil  dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇi bhaḍhaighaḻuḍhaṉ, òromo viḍhudhalai irāṇuvadhdhiṉaruṃ (Oromo Liberation Army]] (OLA) iṇaindhu ghūḍhḍhaṇi amaidhdhu dhèṟghu dhighre bhiradhejhadhdhil uḻḻa bhala nagharaṅghaḻaiyuṃ, nèḍhuñjhālaighaḻaiyuṃ ghaibhbhaṟṟi, bhiṉṉar nāḍhḍhiṉ dhalainagharāṉa aḍhis abhābhāvai noghghi bhaḍhaiyèḍhudhdhujh jhèṉṟaṉar. indha ghūḍhḍhaṇi bhiṉṉar el̤u jhiṟiya ghiḻarjhjhigh ghul̤ughghaḻuḍhaṉ jherndhu, èdhdhiyobhbhiyā bhiradhamar abhimughamadhuviṉ arajhāṅghadhdhai valughghaḍhḍhāyamāghavo alladhu bhejhjhuvārdhdhai mūlamāghavo ghalaidhdhu, bhiṉṉar òru iḍhainilai adhighāradhdhai uruvāghghuvadhai" ilaghghāghagh ghòṇḍhaṉar.  2020 navaṃbhar maṟṟuṃ ḍhijhaṃbhar mādhaṅghaḻil, adhighirāḍh maṟṟuṃ adhaijh jhuṟṟiya haghère jhèlāṃ, hiḍhjhāḍhs aghadhighaḻ mughāmil maṟṟuṃ humerā, māy ghadhrā āghiya iḍhaṅghaḻil bhòdhumaghghaḻiṉ bhāriya jhaḍhḍhadhdhiṟghubh bhuṟaṃbhāṉa bhaḍhughòlaighaḻ naḍhandhaṉa. ḍhèbhre abhe maṟṟuṃ āghjhāmil ghuṟaindha bhaḍhjhaṃ 10,000 bher iṟandhuḻḻaṉar, meluṃ bhor ghaṟbhal̤ibhbhu "dhiṉajhari" nighal̤vāgha māṟiyadhu, 8 vayadhu jhiṟumighaḻ maṟṟuṃ 72 vayadhuḍhaiya bhèṇghaḻ, bhèruṃbhāluṃ avarghaḻadhu ghuḍhuṃbhadhdhiṉar muṉṉilaiyil bhalādhghāraṃ jhèyyabhbhaḍhḍhaṉara.

indha uḻnāḍhḍhubh bhoriṉ bhodhu navaṃbhar maṟṟuṃ ḍhijhaṃbhar 2020-āṃ āṇḍhil  abhbhāvi maghghaḻ ghòdhdhughòdhdhāgha ghòllabhbhaḍhḍhaṉar. 2 navaṃbhar 2021 aṉṟu èdhdhiyobhbhiyā arajhu 6 mādha nèrughghaḍhi nilai aṟividhdhadhu.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 èdhdhiyobhbhiya uḻnāḍhḍhubh bhor - (1974 - 1980)
 dhighre bhiradhejhaṃ
 dhighre māghāṇaṃ
 mèghghalle
 dhighre maghghaḻ viḍhudhalai muṉṉaṇi

ghuṟibhbhughaḻ

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
 Tghat — Victim List
 Victims of the war on Tigray 
varaibhaḍhaṅghaḻ:
 Tigray: Atlas of the Humanitarian Situation by Annys, S., Vanden Bempt, T., Negash, E., De Sloover, L., Nyssen, J.

èdhdhiyobhbhiyāvil nighal̤vughaḻ
èdhdhiyobhbhiyā
èdhdhiyobhbhiyā uḻnāḍhḍhubh bhorghaḻ
èdhdhiyobhbhiyāviṉ varalāṟu
திக்ரே போர்