நவீனா நஜாத் ஹைதர் ஒரு கலை வரலாற்றாசிரியர் மற்றும் கலைக் காட்சிக் கண்காணிப்பாளர் ஆவார். தற்போது நியூயார்க்கில் உள்ள பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்தில் இஸ்லாமிய கலையின் தலைமை கண்காணிப்பாளராக பணியாற்றுகிறார்.

வாழ்க்கை 
நவீனா, லண்டனில் ஒரு இந்திய தூதரான சல்மான் ஹைதர் மற்றும் ஒரு இந்திய மேடை நடிகையான குசும் ஹைதர் ஆகியோருக்குப் பிறந்தார். அவர் இந்தியாவில் கல்வி பயின்றார். தனது தந்தையின் அரசுப் பணியின் விளைவாக ஆப்கானித்தான், பூட்டான் மற்றும் நியூயார்க்கில் தனது குழந்தைப் பருவத்தின் சில பகுதிகளைக் கழித்தார். அவர் ஆரம்பத்தில் இந்தியாவில் டெல்லியில் உள்ள பால் பாரதி பள்ளி, லாரன்ஸ் பள்ளி சனவர் மற்றும் செயின்ட் ஸ்டீபன்ஸ் கல்லூரி, டெல்லி பல்கலைக்கழகம் ஆகியவற்றில் கல்வி பயின்றார். பின்னர் அவர் ஆக்ஸ்போர்டு பல்கலைக்கழகத்தில் 18 ஆம் நூற்றாண்டில் கிஷன்கர்க் ஓவியப் பள்ளியை பற்றிய ஆராய்ச்சியில், கலை வரலாற்றில் முனைவர் பட்டம் பெற்றார்.  அவரது கணவர், பெர்னார்ட் ஹெய்கல், லெபனான் மற்றும் போலந்து வம்சாவளியைச் சேர்ந்தவர். இவர் பிரின்ஸ்டன் பல்கலைக்கழகத்தில் ஆசிரியராக உள்ளார்.

தொழில் 
ஹைதர் 2018 ஆம் ஆண்டில் பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்தில் இஸ்லாமிய கலைக்கான நாசர் சபா அல்-அஹ்மத் அல்-சபா க்ள்காணிப்பாளராக நியமிக்கப்பட்டார். மேலும் 2020 ஆம் ஆண்டில் பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்தில்  இஸ்லாமிய கலைத் துறையின் தலைவராக நியமிக்கப்பட்டார். அதற்கு முன், அவர் பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்தின் புதிய இஸ்லாமிய காட்சியகங்களின் திட்டத்தை ஒருங்கிணைக்கும் பொறுப்பாளராக இருந்தார். 

பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்தில் காட்சிக் காப்பளராகப் பணியாற்றிய காலத்தில், ஹைதர் பல நல்ல வரவேற்பைப் பெற்ற கண்காட்சிகளை நடத்தியுள்ளார். 2015 ஆம் ஆண்டில், அவர் இந்தியாவின் தக்காணப் பீடபூமியிலிருந்து , இந்தியா, 1500-1700: தக்காணத்தின் சுல்தான்கள் - செழுமை மற்றும் கற்பனை (2015) என்ற தலைப்பில் மரிகா சர்தாருடன் ஒரு கலைக் கண்காட்சியை நடத்தினார்.இதில் இந்தியா, மேற்கு ஆசியா, ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவின் நிறுவன மற்றும் தனியார் சேகரிப்புகளிலிருந்து படைப்புகள் சேகரிக்கப்பட்டன.  ஹைதர் மற்றும் சர்தார் ஏற்பாடு செய்த தக்கானக் கலை பற்றிய காட்சியகத்திற்குப் பிறகு, தக்காணப் பிராந்தியத்தில் இருந்து ஜவுளி மற்றும் ஓவியங்களை மையமாகக் கொண்டு இந்த கண்காட்சி திட்டமிடப்பட்டது.   வரலாற்றாசிரியர் வில்லியம் டால்ரிம்பிள், நியூயார்க் ரிவ்யூ ஆஃப் புக்ஸிற்கான கண்காட்சியை சாதகமாக மதிப்பாய்வு செய்தார். மேலும் அந்த ஆண்டின் அவருக்கு பிடித்த புத்தகங்களில் ஒன்றாக அதே பெயரில் தொடர்புடைய வெளியீட்டை விவரித்தார்.   அதைத் தொடர்ந்து ஹைதர் மற்றும் சர்க்கார் எழுதிய அதே பெயரில் கண்காட்சி  வெளியிடப்பட்டது. இந்த புத்தகம் முன்னுரை விமர்சனங்களின் ஆண்டின் சிறந்த புத்தக விருதை வென்றது.  2016 ஆம் ஆண்டில், ஹைதர் பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்திற்காக ராஜ்புத கலைகளின் தொகுப்பை தொகுத்து வழங்கினார். இதில் ராஜபுத்திர கலை பற்றிய கட்டுரைகளின் தொகுப்புடன் ஹைதரால் எழுதப்பட்ட கட்டுரை ஒன்றும் சேர்க்கப்பட்டு இருந்தது.     அருங்காட்சியகத்தின் புதிய இஸ்லாமிய காட்சியகங்கள் திட்டத்தின் கண்காணிப்பாளராக, ஹைதர் மற்றும்  ஷீலா கான்பி ஆகியோர் புதிய காட்சியகங்கள் மற்றும் நிறுவல்களை நிர்மாணித்து மேற்பார்வையிட்டனர்.  நியூயார்க் இதழின் கலை விமர்சகர், ஜெர்ரி சால்ட்ஸ், இந்த மறுவடிவமைப்பு செய்யப்பட்ட கேலரிகளை "...அற்புதமாக மறுவடிவமைப்பு செய்து, தாராளமாக விரிவுபடுத்தப்பட்ட விண்வெளிப் பகுதி" என்று பாராட்டினார்.   மற்றும் நியூ யார்க் டைம்ஸ் இதை "...புத்திசாலித்தனமானது, ஏனெனில் அது பார்வைக்கு மிளிரும் கண்ணோட்டத்தை அளிக்கிறது" என்று விவரிக்கிறது.  அவரது காட்சியகப் பணியின்றி கூடுதலாக, ஹைதர் தி இந்து மற்றும் நியூஸ்வீக் பாகிஸ்தானில் கலை வரலாற்றில் பங்களிப்புகளை செய்துள்ளார்.

வெளியீடுகள் 

 நவீனா நஜாத் ஹைதர் மற்றும் மரிகா சர்தார் - டெக்கான் இந்தியாவின் சுல்தான்கள், 1500-1700: செழுமை மற்றும் கற்பனை (2015) 
 நவீனா நஜாத் ஹைதர், கோர்ட்னி ஆன் ஸ்டீவர்ட் -  இந்தியாவிலிருந்து பொக்கிஷங்கள்: அல்-தானி சேகரிப்பிலிருந்து நகைகள் (2014) 
 இயன் அல்டெவீர், நவீனா நஜாத் ஹைதர், ஷீனா வாக்ஸ்டாஃப் -  இம்ரான் குரேஷி: தி ரூஃப் கார்டன் கமிஷன் (2013) 
 நவீனா நஜாத் ஹைதர், கேந்த்ரா வெய்ஸ்பின் - பெருநகரக் கலை அருங்காட்சியகத்தில் இஸ்லாமிய கலை: ஒரு நடை வழிகாட்டி (2013) 
 நவீனா நஜாத் ஹைதர் மற்றும் மரிகா சர்தார் - சுல்தான் ஆஃப் தி சவுத்: ஆர்ட்ஸ் ஆஃப் இந்தியாஸ் டெக்கான் கோர்ட்ஸ், 1323-1687 (2011) 
 நவீனா நஜத் ஹைதர்  - கிஷன்கர்க் ஸ்கூல் ஆஃப் பெயிண்டிங், சி.1680-1850 (1995)

மேற்கோள்கள் 

வாழும் நபர்கள்
1966 பிறப்புகள்
தில்லி நபர்கள்
இந்தியப் பெண் வரலாற்றாளர்கள்
இந்தியக் கலைஞர்கள்
navīṉā najādh haidhar òru ghalai varalāṟṟājhiriyar maṟṟuṃ ghalaigh ghāḍhjhigh ghaṇghāṇibhbhāḻar āvār. dhaṟbhodhu niyūyārghghil uḻḻa bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil islāmiya ghalaiyiṉ dhalaimai ghaṇghāṇibhbhāḻarāgha bhaṇiyāṟṟughiṟār.

vāl̤ghghai 
navīṉā, laṇḍhaṉil òru indhiya dhūdharāṉa jhalmāṉ haidhar maṟṟuṃ òru indhiya meḍhai naḍhighaiyāṉa ghujhuṃ haidhar āghiyorughghubh bhiṟandhār. avar indhiyāvil ghalvi bhayiṉṟār. dhaṉadhu dhandhaiyiṉ arajhubh bhaṇiyiṉ viḻaivāgha ābhghāṉidhdhāṉ, bhūḍhḍhāṉ maṟṟuṃ niyūyārghghil dhaṉadhu ghul̤andhaibh bharuvadhdhiṉ jhila bhaghudhighaḻaigh ghal̤idhdhār. avar āraṃbhadhdhil indhiyāvil ḍhèlliyil uḻḻa bhāl bhāradhi bhaḻḻi, lāraṉs bhaḻḻi jhaṉavar maṟṟuṃ jhèyiṉḍh sḍhībhaṉs ghallūri, ḍhèlli bhalghalaighghal̤aghaṃ āghiyavaṟṟil ghalvi bhayiṉṟār. bhiṉṉar avar āghsbhorḍhu bhalghalaighghal̤aghadhdhil 18 āṃ nūṟṟāṇḍhil ghiṣaṉghargh oviyabh bhaḻḻiyai bhaṟṟiya ārāyjhjhiyil, ghalai varalāṟṟil muṉaivar bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār.  avaradhu ghaṇavar, bhèrṉārḍh hèyghal, lèbhaṉāṉ maṟṟuṃ bholandhu vaṃjhāvaḻiyaijh jherndhavar. ivar bhiriṉsḍhaṉ bhalghalaighghal̤aghadhdhil ājhiriyarāgha uḻḻār.

dhòl̤il 
haidhar 2018 āṃ āṇḍhil bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil islāmiya ghalaighghāṉa nājhar jhabhā al-ahmadh al-jhabhā ghḻghāṇibhbhāḻarāgha niyamighghabhbhaḍhḍhār. meluṃ 2020 āṃ āṇḍhil bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil  islāmiya ghalaidh dhuṟaiyiṉ dhalaivarāgha niyamighghabhbhaḍhḍhār. adhaṟghu muṉ, avar bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhiṉ bhudhiya islāmiya ghāḍhjhiyaghaṅghaḻiṉ dhiḍhḍhadhdhai òruṅghiṇaighghuṃ bhòṟubhbhāḻarāgha irundhār. 

bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil ghāḍhjhigh ghābhbhaḻarāghabh bhaṇiyāṟṟiya ghāladhdhil, haidhar bhala nalla varaveṟbhaibh bhèṟṟa ghaṇghāḍhjhighaḻai naḍhadhdhiyuḻḻār. 2015 āṃ āṇḍhil, avar indhiyāviṉ dhaghghāṇabh bhīḍhabhūmiyilirundhu , indhiyā, 1500-1700: dhaghghāṇadhdhiṉ jhuldhāṉghaḻ - jhèl̤umai maṟṟuṃ ghaṟbhaṉai (2015) èṉṟa dhalaibhbhil marighā jhardhāruḍhaṉ òru ghalaigh ghaṇghāḍhjhiyai naḍhadhdhiṉār.idhil indhiyā, meṟghu ājhiyā, airobhbhā maṟṟuṃ vaḍha amèrighghāviṉ niṟuvaṉa maṟṟuṃ dhaṉiyār jhegharibhbhughaḻilirundhu bhaḍhaibhbhughaḻ jhegharighghabhbhaḍhḍhaṉa.  haidhar maṟṟuṃ jhardhār eṟbhāḍhu jhèydha dhaghghāṉagh ghalai bhaṟṟiya ghāḍhjhiyaghadhdhiṟghubh bhiṟaghu, dhaghghāṇabh bhirāndhiyadhdhil irundhu javuḻi maṟṟuṃ oviyaṅghaḻai maiyamāghagh ghòṇḍhu indha ghaṇghāḍhjhi dhiḍhḍhamiḍhabhbhaḍhḍhadhu.   varalāṟṟājhiriyar villiyaṃ ḍhālriṃbhiḻ, niyūyārgh rivyū āf bhughsiṟghāṉa ghaṇghāḍhjhiyai jhādhaghamāgha madhibhbhāyvu jhèydhār. meluṃ andha āṇḍhiṉ avarughghu bhiḍhidhdha bhudhdhaghaṅghaḻil òṉṟāgha adhe bhèyaril dhòḍharbhuḍhaiya vèḻiyīḍhḍhai vivaridhdhār.   adhaidh dhòḍharndhu haidhar maṟṟuṃ jharghghār èl̤udhiya adhe bhèyaril ghaṇghāḍhjhi  vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍhadhu. indha bhudhdhaghaṃ muṉṉurai vimarjhaṉaṅghaḻiṉ āṇḍhiṉ jhiṟandha bhudhdhagha virudhai vèṉṟadhu.  2016 āṃ āṇḍhil, haidhar bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhiṟghāgha rājbhudha ghalaighaḻiṉ dhòghubhbhai dhòghudhdhu val̤aṅghiṉār. idhil rājabhudhdhira ghalai bhaṟṟiya ghaḍhḍhuraighaḻiṉ dhòghubhbhuḍhaṉ haidharāl èl̤udhabhbhaḍhḍha ghaḍhḍhurai òṉṟuṃ jherghghabhbhaḍhḍhu irundhadhu.     aruṅghāḍhjhiyaghadhdhiṉ bhudhiya islāmiya ghāḍhjhiyaghaṅghaḻ dhiḍhḍhadhdhiṉ ghaṇghāṇibhbhāḻarāgha, haidhar maṟṟuṃ  ṣīlā ghāṉbhi āghiyor bhudhiya ghāḍhjhiyaghaṅghaḻ maṟṟuṃ niṟuvalghaḻai nirmāṇidhdhu meṟbhārvaiyiḍhḍhaṉar.  niyūyārgh idhal̤iṉ ghalai vimarjhaghar, jèrri jhālḍhs, indha maṟuvaḍhivamaibhbhu jhèyyabhbhaḍhḍha ghelarighaḻai "...aṟbhudhamāgha maṟuvaḍhivamaibhbhu jhèydhu, dhārāḻamāgha virivubhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha viṇvèḻibh bhaghudhi" èṉṟu bhārāḍhḍhiṉār.   maṟṟuṃ niyū yārgh ḍhaiṃs idhai "...bhudhdhijhālidhdhaṉamāṉadhu, eṉèṉil adhu bhārvaighghu miḻiruṃ ghaṇṇoḍhḍhadhdhai aḻighghiṟadhu" èṉṟu vivarighghiṟadhu.  avaradhu ghāḍhjhiyaghabh bhaṇiyiṉṟi ghūḍhudhalāgha, haidhar dhi indhu maṟṟuṃ niyūsvīgh bhāghisdhāṉil ghalai varalāṟṟil bhaṅghaḻibhbhughaḻai jhèydhuḻḻār.

vèḻiyīḍhughaḻ 

 navīṉā najādh haidhar maṟṟuṃ marighā jhardhār - ḍhèghghāṉ indhiyāviṉ jhuldhāṉghaḻ, 1500-1700: jhèl̤umai maṟṟuṃ ghaṟbhaṉai (2015) 
 navīṉā najādh haidhar, ghorḍhṉi āṉ sḍhīvarḍh -  indhiyāvilirundhu bhòghghiṣaṅghaḻ: al-dhāṉi jhegharibhbhilirundhu naghaighaḻ (2014) 
 iyaṉ alḍhèvīr, navīṉā najādh haidhar, ṣīṉā vāghsḍhāf -  iṃrāṉ ghureṣi: dhi rūf ghārḍhaṉ ghamiṣaṉ (2013) 
 navīṉā najādh haidhar, ghendhrā vèysbhiṉ - bhèrunagharagh ghalai aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil islāmiya ghalai: òru naḍhai val̤ighāḍhḍhi (2013) 
 navīṉā najādh haidhar maṟṟuṃ marighā jhardhār - jhuldhāṉ āf dhi jhavudh: ārḍhs āf indhiyās ḍhèghghāṉ ghorḍhs, 1323-1687 (2011) 
 navīṉā najadh haidhar  - ghiṣaṉghargh sghūl āf bhèyiṇḍhiṅ, jhi.1680-1850 (1995)

meṟghoḻghaḻ 

vāl̤uṃ nabharghaḻ
1966 bhiṟabhbhughaḻ
dhilli nabharghaḻ
indhiyabh bhèṇ varalāṟṟāḻarghaḻ
indhiyagh ghalaiñarghaḻ
நவீனா நஜாத் ஹைதர்