அசர்பைஜானின் முன்னாள் அதிபர் ஐதர் அலியேவ்வின் ஆளுமை வழிபாடு இதனை ஐதரிசம்' என்றும் அழைப்பர். (),ஐதர் அலியேவ் முன்னாள் சோவியத் ஒன்றியத்தின் அரசியல் குழு உறுப்பினராகவும், சோவியத் அசர்பைஜானின் தலைவராக  1969 முதல் 1987 முடிய இருந்தார். சோவியத் ஒன்றியம் சிதறிய பிறகு 1993ல் ஐதர் அலியேவ் அசர்பைஜானின் சர்வாதிகார அதிபர் ஆனார். பின்னர் அவர் குடும்பம் மற்றும் குல உறுப்பினர்கள், எண்ணெய் வருவாய் வளத்தின் மீது அதிக நம்பிக்கையுடன் ஒரு சர்வாதிகார அமைப்பை கவனமாக வடிவமைக்கத் தொடங்கினர்.ஐதர் அலியேவ் அஜர்பைஜானின் தேசியத் தலைவர்'' எனக் குறிப்பிடப்படுகிறார்.

1993ல் அசர்பைஜான் அதிபரான ஐதர் அலியேவ், 1993ல் தனது இறப்பு வரை அரசியல் மற்றும் சமூகத்தில் வழிபாட்டுக்குரியவராக விளங்கினார். ஐதர் அலியேவ்வின் இறப்பிற்குப் பின்னர் அவரது மகன் இல்ஹாம் அலியேவ் 1993ல் அசர்பைஜான் அதிபராக பொறுப்பேற்றார்.

ஐதர் அலியேவ் மனித உரிமைகளை மீறுவதாகவும், அஜர்பைஜானில் ஒரு எதேச்சதிகார அமைப்பை உருவாக்குவதாகவும் நீண்ட காலமாக குற்றம் சாட்டப்பட்டார். பல விமர்சகர்கள் இவரது ஆட்சியை சர்வாதிகார ஆட்சியாக வகைப்படுத்தினர். அவரது ஆளுமை வழிபாட்டு முறையை சோவியத் ஒன்றியத்தின் அதிபர் ஜோசப் ஸ்டாலினுடன் ஒப்பிடப்பட்டது. அஜர்பைஜானில் தொலைக்காட்சி மற்றும் பத்திரிகை தணிக்கை செய்யப்படுகிறது.[10] 2003 இல் இல்ஹாம் அலியேவ் அவரது தந்தையின் வாரிசாக நியமிக்கப்பட்டார். 

ஐதர் அலியேவ்வின் சர்வாதிகார ஆட்சியில், மக்களிடத்தில் ஆளுமை வழிபாட்டை ஏற்பாடு செய்துள்ளார். நாடு முழுவதும் உள்ள ஒவ்வொரு அலுவலகத்திலும் அசர்பைஜான் அதிபர் ஐதர் அலியேவ் உருவப் படங்கள் கட்டாயமாக வைத்து வழிபடப்பட்டது.  "மக்களின் ஒளிரும் மகன்" என்ற தலைப்புடன் கூடிய ஐதர் அலியேவின் ஓவியங்கள், அற்புதமான புத்துணர்ச்சி பெற்ற  சிவப்பு மற்றும் மஞ்சள் ஒளிக் கதிர்களை வெளியிடுவதைக் காட்டுகின்றது. எண்பது வயதான ஐதர் அலியேவ் புற்றுநோயால் பாதிக்கப்பட்டதால், தனது மகன் இல்ஹாம் அலியோவ்வை அடுத்த அசர்பைஜான் அதிபராக நியமித்தார்.

ஐதர் அலியேவ் ஜோசப் ஸ்டாலின் அரசியல் பாரம்பரியத்தின் கடைசி பிரதிநிதியாக இருந்தார். அஜர்பைஜான் மக்களிடையே பயங்கரமான அனுபவங்களை அவர் வெளிப்படுத்தினார்.

அசர்பைஜான் தலைநகரான பக்கூ நகரத்தின் மையத்தில் ஒரு சுவரொட்டியில் அஜர்பைஜானின் முன்னாள் அதிபரான ஐதர் அலியேவ் மற்றும் தற்போதைய அதிபரான இல்ஹோம் அலியேவ் உருவப்படங்களை காட்டுகிறது. மேலும் விமான நிலையம், பள்ளிகள் மற்றும் தொழிற்சாலைகளுக்கு அதிபர் ஐதர் அலியேவ் பெயரிடப்பட்டது. அவரது மார்பளவு சிலைகள் பொது கட்டிடங்களில் நிறுவப்பட்டது. என் முதல் உள்ளுணர்வு, எப்போதும் இருக்கும் ஓவியங்கள் அவருடைய வாரிசுக்கு ஒரு சிறிய விஷயமாகவே இருந்தது. 

2001ஆம் ஆண்டில் பத்திரிகையாளர்கள் ஐதர் அலியேவிடம் அவரது ஆளுமை வழிபாட்டு முறையைப் பற்றி கேட்டபோது, மக்கள் என்னை நேசிக்கிறார்கள். அதற்கு என்னால் எதுவும் செய்ய முடியாது என்றார்.

ஐதர் அலியேவின் பெயரிடப்பட்ட இடங்கள்
 
 

 ஹெய்டர் அலியேவ் கலாச்சார மையம்
 தலைநகரம் பக்கூவில் உள்ள ஐதர் அலியேவ் சர்வதேச விமான நிலையம்
 ஜார்ஜியா நாட்டின் திபிலீசியில் உள்ள ஐதர் அலியேவ் பூங்கா
 அஜர்பைஜானில் உள்ள ஒவ்வொரு நகரத்திலும் ஐதர் அலியேவ் பெயரிடப்பட்ட தெருவைக் கொண்டுள்ளது. இதில் தலைநகர் பக்கூவின் மையப் பாதைகளில் ஒன்று. அதிகாரப்பூர்வ தகவல்களின்படி, அஜர்பைஜானில் 60 ஐதர் அலியேவ் அருங்காட்சியகங்கள் மற்றும் மையங்கள் உள்ளன.

ஐதர் அலியேவ் பெயரிடப்பட்ட பிற இடங்கள்
 பக்கூ சர்வதேச விமான நிலையம், 10 மார்ச் 2004 அன்று ஐதர் அலியேவ் பெயரிடப்பட்டது.
 ஐதர் அலியேவ் விளையாட்டு மற்றும் கண்காட்சி வளாகம், பக்கூ 
 பக்கூவில் உள்ள தேசிய பாதுகாப்பு அகாடமி அமைச்சகம்
 ஐதர் அலியேவ் கலாச்சார மையம்
 பக்கூவில் உள்ள ஐதர் மசூதி (2014 இல் திறக்கப்பட்டது)
 பக்கூ எண்ணெய் சுத்திகரிப்பு நிலையம் 
 ஐதர் அலியேவ் ஜார்ஜியா-அஜர்பைஜான் மனிதாபிமான பல்கலைக்கழகம், ஜார்ஜியாவின் மார்னியூலியில் உள்ள ஒரு சுயாதீன பல்கலைக்கழகம் (2008 இல் திறக்கப்பட்டது)[22]
ஐதர் அலியேவ் அசர்பைஜானின் தேசியத் தலைவராகக் கொண்டாடப்படுகிறார்.

ஐதர் அலியேவ் அஞ்சல் தலைகள்

சிலைகள் மற்றும் நினைவுச் சின்னங்கள்

இதனையும் காண்க
 ஐதர் அலியேவ்
 ஹெய்டர் அலியேவ் கலாச்சார மையம்
 தனிநபர் வழிபாடு

மேற்கோள்கள்

தனிநபர் வழிபாடு
அசர்பைஜான்
ajharbhaijāṉiṉ muṉṉāḻ adhibhar aidhar aliyevviṉ āḻumai val̤ibhāḍhu idhaṉai aidharijhaṃ' èṉṟuṃ al̤aibhbhar. (),aidhar aliyev muṉṉāḻ jhoviyadh òṉṟiyadhdhiṉ arajhiyal ghul̤u uṟubhbhiṉarāghavuṃ, jhoviyadh ajharbhaijāṉiṉ dhalaivarāgha  1969 mudhal 1987 muḍhiya irundhār. jhoviyadh òṉṟiyaṃ jhidhaṟiya bhiṟaghu 1993l aidhar aliyev ajharbhaijāṉiṉ jharvādhighāra adhibhar āṉār. bhiṉṉar avar ghuḍhuṃbhaṃ maṟṟuṃ ghula uṟubhbhiṉarghaḻ, èṇṇèy varuvāy vaḻadhdhiṉ mīdhu adhigha naṃbhighghaiyuḍhaṉ òru jharvādhighāra amaibhbhai ghavaṉamāgha vaḍhivamaighghadh dhòḍhaṅghiṉar.aidhar aliyev ajarbhaijāṉiṉ dhejhiyadh dhalaivar'' èṉagh ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhughiṟār.

1993l ajharbhaijāṉ adhibharāṉa aidhar aliyev, 1993l dhaṉadhu iṟabhbhu varai arajhiyal maṟṟuṃ jhamūghadhdhil val̤ibhāḍhḍhughghuriyavarāgha viḻaṅghiṉār. aidhar aliyevviṉ iṟabhbhiṟghubh bhiṉṉar avaradhu maghaṉ ilhāṃ aliyev 1993l ajharbhaijāṉ adhibharāgha bhòṟubhbheṟṟār.

aidhar aliyev maṉidha urimaighaḻai mīṟuvadhāghavuṃ, ajarbhaijāṉil òru èdhejhjhadhighāra amaibhbhai uruvāghghuvadhāghavuṃ nīṇḍha ghālamāgha ghuṟṟaṃ jhāḍhḍhabhbhaḍhḍhār. bhala vimarjhagharghaḻ ivaradhu āḍhjhiyai jharvādhighāra āḍhjhiyāgha vaghaibhbhaḍhudhdhiṉar. avaradhu āḻumai val̤ibhāḍhḍhu muṟaiyai jhoviyadh òṉṟiyadhdhiṉ adhibhar jojhabh sḍhāliṉuḍhaṉ òbhbhiḍhabhbhaḍhḍhadhu. ajarbhaijāṉil dhòlaighghāḍhjhi maṟṟuṃ bhadhdhirighai dhaṇighghai jhèyyabhbhaḍhughiṟadhu.[10] 2003 il ilhāṃ aliyev avaradhu dhandhaiyiṉ vārijhāgha niyamighghabhbhaḍhḍhār. 

aidhar aliyevviṉ jharvādhighāra āḍhjhiyil, maghghaḻiḍhadhdhil āḻumai val̤ibhāḍhḍhai eṟbhāḍhu jhèydhuḻḻār. nāḍhu mul̤uvadhuṃ uḻḻa òvvòru aluvalaghadhdhiluṃ ajharbhaijāṉ adhibhar aidhar aliyev uruvabh bhaḍhaṅghaḻ ghaḍhḍhāyamāgha vaidhdhu val̤ibhaḍhabhbhaḍhḍhadhu.  "maghghaḻiṉ òḻiruṃ maghaṉ" èṉṟa dhalaibhbhuḍhaṉ ghūḍhiya aidhar aliyeviṉ oviyaṅghaḻ, aṟbhudhamāṉa bhudhdhuṇarjhjhi bhèṟṟa  jhivabhbhu maṟṟuṃ mañjhaḻ òḻigh ghadhirghaḻai vèḻiyiḍhuvadhaigh ghāḍhḍhughiṉṟadhu. èṇbhadhu vayadhāṉa aidhar aliyev bhuṟṟunoyāl bhādhighghabhbhaḍhḍhadhāl, dhaṉadhu maghaṉ ilhāṃ aliyovvai aḍhudhdha ajharbhaijāṉ adhibharāgha niyamidhdhār.

aidhar aliyev jojhabh sḍhāliṉ arajhiyal bhāraṃbhariyadhdhiṉ ghaḍhaijhi bhiradhinidhiyāgha irundhār. ajarbhaijāṉ maghghaḻiḍhaiye bhayaṅgharamāṉa aṉubhavaṅghaḻai avar vèḻibhbhaḍhudhdhiṉār.

ajharbhaijāṉ dhalainagharāṉa bhaghghū nagharadhdhiṉ maiyadhdhil òru jhuvaròḍhḍhiyil ajarbhaijāṉiṉ muṉṉāḻ adhibharāṉa aidhar aliyev maṟṟuṃ dhaṟbhodhaiya adhibharāṉa ilhoṃ aliyev uruvabhbhaḍhaṅghaḻai ghāḍhḍhughiṟadhu. meluṃ vimāṉa nilaiyaṃ, bhaḻḻighaḻ maṟṟuṃ dhòl̤iṟjhālaighaḻughghu adhibhar aidhar aliyev bhèyariḍhabhbhaḍhḍhadhu. avaradhu mārbhaḻavu jhilaighaḻ bhòdhu ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻil niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. èṉ mudhal uḻḻuṇarvu, èbhbhodhuṃ irughghuṃ oviyaṅghaḻ avaruḍhaiya vārijhughghu òru jhiṟiya viṣayamāghave irundhadhu. 

2001āṃ āṇḍhil bhadhdhirighaiyāḻarghaḻ aidhar aliyeviḍhaṃ avaradhu āḻumai val̤ibhāḍhḍhu muṟaiyaibh bhaṟṟi gheḍhḍhabhodhu, maghghaḻ èṉṉai nejhighghiṟārghaḻ. adhaṟghu èṉṉāl èdhuvuṃ jhèyya muḍhiyādhu èṉṟār.

aidhar aliyeviṉ bhèyariḍhabhbhaḍhḍha iḍhaṅghaḻ
 
 

 hèyḍhar aliyev ghalājhjhāra maiyaṃ
 dhalainagharaṃ bhaghghūvil uḻḻa aidhar aliyev jharvadhejha vimāṉa nilaiyaṃ
 jārjiyā nāḍhḍhiṉ dhibhilījhiyil uḻḻa aidhar aliyev bhūṅghā
 ajarbhaijāṉil uḻḻa òvvòru nagharadhdhiluṃ aidhar aliyev bhèyariḍhabhbhaḍhḍha dhèruvaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. idhil dhalainaghar bhaghghūviṉ maiyabh bhādhaighaḻil òṉṟu. adhighārabhbhūrva dhaghavalghaḻiṉbhaḍhi, ajarbhaijāṉil 60 aidhar aliyev aruṅghāḍhjhiyaghaṅghaḻ maṟṟuṃ maiyaṅghaḻ uḻḻaṉa.

aidhar aliyev bhèyariḍhabhbhaḍhḍha bhiṟa iḍhaṅghaḻ
 bhaghghū jharvadhejha vimāṉa nilaiyaṃ, 10 mārjh 2004 aṉṟu aidhar aliyev bhèyariḍhabhbhaḍhḍhadhu.
 aidhar aliyev viḻaiyāḍhḍhu maṟṟuṃ ghaṇghāḍhjhi vaḻāghaṃ, bhaghghū 
 bhaghghūvil uḻḻa dhejhiya bhādhughābhbhu aghāḍhami amaijhjhaghaṃ
 aidhar aliyev ghalājhjhāra maiyaṃ
 bhaghghūvil uḻḻa aidhar majhūdhi (2014 il dhiṟaghghabhbhaḍhḍhadhu)
 bhaghghū èṇṇèy jhudhdhigharibhbhu nilaiyaṃ 
 aidhar aliyev jārjiyā-ajarbhaijāṉ maṉidhābhimāṉa bhalghalaighghal̤aghaṃ, jārjiyāviṉ mārṉiyūliyil uḻḻa òru jhuyādhīṉa bhalghalaighghal̤aghaṃ (2008 il dhiṟaghghabhbhaḍhḍhadhu)[22]
aidhar aliyev ajharbhaijāṉiṉ dhejhiyadh dhalaivarāghagh ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhughiṟār.

aidhar aliyev añjhal dhalaighaḻ

jhilaighaḻ maṟṟuṃ niṉaivujh jhiṉṉaṅghaḻ

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 aidhar aliyev
 hèyḍhar aliyev ghalājhjhāra maiyaṃ
 dhaṉinabhar val̤ibhāḍhu

meṟghoḻghaḻ

dhaṉinabhar val̤ibhāḍhu
ajharbhaijāṉ
ஐதர் அலியேவ் தனிநபர் வழிபாடு