இமயமலை பெரும் தேனீ என்பது ஏப்பிசு இலேபிரியோசா (Apis laboriosa) என்பது உலகில் காணப்படும் மிகப்பெரிய தேனீ ஆகும். இதனுடைய நீளம்  வரை இருக்கும். 1980க்கு முன்னர்,  ஏப்பிசு இலேபிரியோசா பரவலான ஏப்பிசு டோர்சாட்டா எனும் துணையினமாகக் கருதப்பட்டது. ஆனால் 1980ஆம் ஆண்டிற்கு பின்னர் இது தனி சிற்றினமாகத் தரம் உயர்த்தப்பட்டது. ஆனால் 1999ஆம் ஆண்டில் ஏங்கல் என்பவரால் ஏப்பிசு டோர்சாட்டாவின் துணையினமாக மீண்டும் வகைப்படுத்தப்பட்டு பின்னர் 2020ஆம் ஆண்டில் தனிச்சிற்றினமாக உறுதிப்படுத்தப்பட்டது. பல தளங்களில் ஏப்பிசு டோர்சாட்டாவுடன் இனப்பெருக்க அறிகுறி இல்லை. இது தன்னுடைய நடத்தையில் இதன் உயர் நில வாழிடத்திற்கு ஏற்ப மாறியுள்ளது.

வகைப்பாட்டியல் 
அண்மையில் லேபோரியோசா, ஏபிசு டார்சோடாவிலிருந்து நீக்கப்பட்டுத் தனிச் சிற்றினமாக வைக்கப்பட்டது. ஏ. லேர்பியோசா என்பது டோர்சாட்டாவிலிருந்து உருவவியல் (புறத்தோற்றம்) அடிப்படையில் வேறுபடுத்தப்படுகிறது (அடர்நிற வயிறு, நீண்ட மார்பு முடி). ஆனால் வெவ்வேறு கூடு பராமரிப்பு மற்றும் திரள் நடத்தை கொண்டவை. இதன் மூலம் இவை அதிக உயரத்தில் வாழும் தன்மையினைப் பெறுகிறது. மேலும் ஏ. டோர்சாட்டா மற்றும் ஏ. லேபிரியோசா இடையே மில்லியன் கணக்கான ஆண்டுகளாக சிறிய மரபணு ஓட்டம் ஏற்பட்டுள்ளது. இதன்படி, சில ஆய்வாளர்கள் முன்பு தனித்துவமான சிற்றினமாக வகைப்படுத்தியிருந்தனர்.

பரவல் 
பெரும்பாலும் இமயமலையில் மட்டுமே காணக்கூடிய இனமாக வரையறுக்கப்பட்ட இது மிகப்பெரிய ஏபிசு இனமாகும். இது பூட்டான், சீனா மாகாணமான யுன்னான், இந்தியா, நேபாளம், மியான்மர், இலாவோசு மற்றும் வியட்நாம் ஆகிய நாடுகளின் மலைப்பிரதேசங்களில் காணப்படுகிறது. சுமார் 2500 முதல் 3000 மீட்டர் வரை உயரத்தில் கூடுகளை, செங்குத்து பாறைகளின் தென்மேற்கு முகங்களில் தொங்கும்படியாக மிகப் பெரிய கூடுகளாக அமைக்கின்றன. கூடு ஒன்றில்  தேன் வரை கிடைக்கின்றது.  வரை பறந்து இரை தேடும். இதன் விசித்திரமான கூடு நடத்தை காரணமாக, இமயமலை மாபெரும் தேனீயை இமயமலை முகடுத் தேன் தேனீ என்றும் அழைக்கின்றனர் . "இமயமலை தேனீ" என்ற சொல் சில சமயங்களில் இமயமலைப் பகுதியில் காணப்படும் நான்கு வகையான தேனீக்களில் முறைசாரா வகையில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இத் தேனீக்கள் ஏப்பிசு செரானா, ஏப்பிசு ஃப்ளோரியா, ஏப்பிசு டோர்சாட்டா மற்றும் ஏப்பிசு லேபிரியோசா ஆகும்.

கலாச்சார முக்கியத்துவம் 
ஏபிசு லேபிரியோசா தேனீயில் மூன்று வெவ்வேறு வகைகள் உள்ளன. அதிக உயரத்தில் உள்ள பூக்களிலிருந்து உருவாக்கப்படும் வசந்த அல்லது சிவப்பு தேன், நடு மற்றும் கீழ் உயரங்களில் பூக்களிலிருந்து உருவாக்கப்பட்ட வசந்த தேன், மற்றும் இலையுதிர் தேன், எந்த தளத்திலிருந்தும் உருவாக்கப்படுகின்றன. சிவப்பு தேன் ஒரு போதை விளைவைக் கொண்டிருக்கிறது மற்றும் பல்வேறு நிதானமான குணங்களைக் கொண்டுள்ளது. இந்தப் பண்பு சேமிப்பு காலத்தினைப் பொறுத்துக் குறைகிறது. இத்தேன் மதிப்புமிக்கது என்பதால் உள்நாட்டில் நுகரப்படுவதில்லை. மேலும் தேன் வேட்டைக்காரர்கள் இதை அதிக விலைக்கு விற்கிறார்கள். சிவப்பு தேனின் விலை ஏப்பிசு மெல்லிஃபெரா அல்லது ஏப்பிசு செரானா தேனின் விலையை விட ஐந்து மடங்கு அதிகமாகும். இத்தேனானது அதிக அளவு நேபாளத்திலிருந்து ய்ப்பான், கொரியா மற்றும் ஆங்காங்கிற்கு ஏற்றுமதி செய்யப்படுகிறது. சிவப்பு தேனின் மருத்துவ மதிப்பு மற்றும் போதை குண அடிப்படையில் மதிப்பிடப்படுகிறது. இவை வெள்ளை ரோடோடென்ட்ரான்களிலிருந்து (ரோடோடென்ட்ரான் சிற்றினம்) சேகரிக்கப்பட்ட தேநீரில் உள்ள கிரயனோடாக்சின் காரணமாக உள்ளன. நேபாளத்தில் உள்ள குருங் மக்கள் இந்த பைத்திய தேனை இதன் மருத்துவ மற்றும் மாயத்தோற்றp பண்புகளுக்காகப் பயன்படுத்துவதில் புகழ் பெற்றவர்கள்.

மேற்கோள்கள்

கூடுதல் தகவல்களுக்கு 
  (2003): "The Himalayan Cliff Bee Apis laboriosa and the Honey Hunters of Kaski: Indigenous Honeybees of the Himalayas" http://books.icimod.org/index.php/search/publication/124. 1: 52.
  (2007): The Importance of honey bees. https://web.archive.org/web/20080116042803/http://www.bees4livelihood.icimod.org/home/?q=node%2F103
  (1990) Time of drone flight of Apis laboriosa Smith in Nepal. Apidologie 21, 501–504.
  (1990) Seasonal nesting cycle and migration patterns of the Himalayan honey bee Apis laboriosa. Natl. Geogr. Res. 6, 276–290.
  (2001) A scientific note on Apis laboriosa winter nesting and brood rearing in the Himalayas. Apidologie 32, 601–602. 

தேனீக்கள்
imayamalai bhèruṃ dheṉī èṉbhadhu ebhbhijhu ilebhiriyojhā (Apis laboriosa) èṉbhadhu ulaghil ghāṇabhbhaḍhuṃ mighabhbhèriya dheṉī āghuṃ. idhaṉuḍhaiya nīḻaṃ  varai irughghuṃ. 1980ghghu muṉṉar,  ebhbhijhu ilebhiriyojhā bharavalāṉa ebhbhijhu ḍhorjhāḍhḍhā èṉuṃ dhuṇaiyiṉamāghagh gharudhabhbhaḍhḍhadhu. āṉāl 1980āṃ āṇḍhiṟghu bhiṉṉar idhu dhaṉi jhiṟṟiṉamāghadh dharaṃ uyardhdhabhbhaḍhḍhadhu. āṉāl 1999āṃ āṇḍhil eṅghal èṉbhavarāl ebhbhijhu ḍhorjhāḍhḍhāviṉ dhuṇaiyiṉamāgha mīṇḍhuṃ vaghaibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhu bhiṉṉar 2020āṃ āṇḍhil dhaṉijhjhiṟṟiṉamāgha uṟudhibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. bhala dhaḻaṅghaḻil ebhbhijhu ḍhorjhāḍhḍhāvuḍhaṉ iṉabhbhèrughgha aṟighuṟi illai. idhu dhaṉṉuḍhaiya naḍhadhdhaiyil idhaṉ uyar nila vāl̤iḍhadhdhiṟghu eṟbha māṟiyuḻḻadhu.

vaghaibhbhāḍhḍhiyal 
aṇmaiyil lebhoriyojhā, ebhijhu ḍhārjhoḍhāvilirundhu nīghghabhbhaḍhḍhudh dhaṉijh jhiṟṟiṉamāgha vaighghabhbhaḍhḍhadhu. e. lerbhiyojhā èṉbhadhu ḍhorjhāḍhḍhāvilirundhu uruvaviyal (bhuṟadhdhoṟṟaṃ) aḍhibhbhaḍhaiyil veṟubhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu (aḍharniṟa vayiṟu, nīṇḍha mārbhu muḍhi). āṉāl vèvveṟu ghūḍhu bharāmaribhbhu maṟṟuṃ dhiraḻ naḍhadhdhai ghòṇḍhavai. idhaṉ mūlaṃ ivai adhigha uyaradhdhil vāl̤uṃ dhaṉmaiyiṉaibh bhèṟughiṟadhu. meluṃ e. ḍhorjhāḍhḍhā maṟṟuṃ e. lebhiriyojhā iḍhaiye milliyaṉ ghaṇaghghāṉa āṇḍhughaḻāgha jhiṟiya marabhaṇu oḍhḍhaṃ eṟbhaḍhḍhuḻḻadhu. idhaṉbhaḍhi, jhila āyvāḻarghaḻ muṉbhu dhaṉidhdhuvamāṉa jhiṟṟiṉamāgha vaghaibhbhaḍhudhdhiyirundhaṉar.

bharaval 
bhèruṃbhāluṃ imayamalaiyil maḍhḍhume ghāṇaghghūḍhiya iṉamāgha varaiyaṟughghabhbhaḍhḍha idhu mighabhbhèriya ebhijhu iṉamāghuṃ. idhu bhūḍhḍhāṉ, jhīṉā māghāṇamāṉa yuṉṉāṉ, indhiyā, nebhāḻaṃ, miyāṉmar, ilāvojhu maṟṟuṃ viyaḍhnāṃ āghiya nāḍhughaḻiṉ malaibhbhiradhejhaṅghaḻil ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. jhumār 2500 mudhal 3000 mīḍhḍhar varai uyaradhdhil ghūḍhughaḻai, jhèṅghudhdhu bhāṟaighaḻiṉ dhèṉmeṟghu mughaṅghaḻil dhòṅghuṃbhaḍhiyāgha mighabh bhèriya ghūḍhughaḻāgha amaighghiṉṟaṉa. ghūḍhu òṉṟil  dheṉ varai ghiḍhaighghiṉṟadhu.  varai bhaṟandhu irai dheḍhuṃ. idhaṉ vijhidhdhiramāṉa ghūḍhu naḍhadhdhai ghāraṇamāgha, imayamalai mābhèruṃ dheṉīyai imayamalai mughaḍhudh dheṉ dheṉī èṉṟuṃ al̤aighghiṉṟaṉar . "imayamalai dheṉī" èṉṟa jhòl jhila jhamayaṅghaḻil imayamalaibh bhaghudhiyil ghāṇabhbhaḍhuṃ nāṉghu vaghaiyāṉa dheṉīghghaḻil muṟaijhārā vaghaiyil bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu. idh dheṉīghghaḻ ebhbhijhu jhèrāṉā, ebhbhijhu fḻoriyā, ebhbhijhu ḍhorjhāḍhḍhā maṟṟuṃ ebhbhijhu lebhiriyojhā āghuṃ.

ghalājhjhāra mughghiyadhdhuvaṃ 
ebhijhu lebhiriyojhā dheṉīyil mūṉṟu vèvveṟu vaghaighaḻ uḻḻaṉa. adhigha uyaradhdhil uḻḻa bhūghghaḻilirundhu uruvāghghabhbhaḍhuṃ vajhandha alladhu jhivabhbhu dheṉ, naḍhu maṟṟuṃ ghīl̤ uyaraṅghaḻil bhūghghaḻilirundhu uruvāghghabhbhaḍhḍha vajhandha dheṉ, maṟṟuṃ ilaiyudhir dheṉ, èndha dhaḻadhdhilirundhuṃ uruvāghghabhbhaḍhughiṉṟaṉa. jhivabhbhu dheṉ òru bhodhai viḻaivaigh ghòṇḍhirughghiṟadhu maṟṟuṃ bhalveṟu nidhāṉamāṉa ghuṇaṅghaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. indhabh bhaṇbhu jhemibhbhu ghāladhdhiṉaibh bhòṟudhdhugh ghuṟaighiṟadhu. idhdheṉ madhibhbhumighghadhu èṉbhadhāl uḻnāḍhḍhil nugharabhbhaḍhuvadhillai. meluṃ dheṉ veḍhḍhaighghārarghaḻ idhai adhigha vilaighghu viṟghiṟārghaḻ. jhivabhbhu dheṉiṉ vilai ebhbhijhu mèllifèrā alladhu ebhbhijhu jhèrāṉā dheṉiṉ vilaiyai viḍha aindhu maḍhaṅghu adhighamāghuṃ. idhdheṉāṉadhu adhigha aḻavu nebhāḻadhdhilirundhu ybhbhāṉ, ghòriyā maṟṟuṃ āṅghāṅghiṟghu eṟṟumadhi jhèyyabhbhaḍhughiṟadhu. jhivabhbhu dheṉiṉ marudhdhuva madhibhbhu maṟṟuṃ bhodhai ghuṇa aḍhibhbhaḍhaiyil madhibhbhiḍhabhbhaḍhughiṟadhu. ivai vèḻḻai roḍhoḍhèṉḍhrāṉghaḻilirundhu (roḍhoḍhèṉḍhrāṉ jhiṟṟiṉaṃ) jhegharighghabhbhaḍhḍha dhenīril uḻḻa ghirayaṉoḍhāghjhiṉ ghāraṇamāgha uḻḻaṉa. nebhāḻadhdhil uḻḻa ghuruṅ maghghaḻ indha bhaidhdhiya dheṉai idhaṉ marudhdhuva maṟṟuṃ māyadhdhoṟṟap bhaṇbhughaḻughghāghabh bhayaṉbhaḍhudhdhuvadhil bhughal̤ bhèṟṟavarghaḻ.

meṟghoḻghaḻ

ghūḍhudhal dhaghavalghaḻughghu 
  (2003): "The Himalayan Cliff Bee Apis laboriosa and the Honey Hunters of Kaski: Indigenous Honeybees of the Himalayas" http://books.icimod.org/index.php/search/publication/124. 1: 52.
  (2007): The Importance of honey bees. https://web.archive.org/web/20080116042803/http://www.bees4livelihood.icimod.org/home/?q=node%2F103
  (1990) Time of drone flight of Apis laboriosa Smith in Nepal. Apidologie 21, 501–504.
  (1990) Seasonal nesting cycle and migration patterns of the Himalayan honey bee Apis laboriosa. Natl. Geogr. Res. 6, 276–290.
  (2001) A scientific note on Apis laboriosa winter nesting and brood rearing in the Himalayas. Apidologie 32, 601–602. 

dheṉīghghaḻ
இமயமலை பெரும் தேனீ