ஆம்பிக்தியோனி  (amphictyony, , ஆம்பிக்தியோனியா) என்பது பண்டைய கிரேக்க "அண்டை நாடுகளின் கூட்டடமைப்பு" அல்லது ஆம்பிக்தியோனியக் கூட்டமைப்பு (Amphictyonic league) ஆகும். இது கிரேக்க பொலிசின் எழுச்சிக்கு முன்னர் உருவாக்கப்பட்ட பண்டைய கிரேக்க சமயத்தைச் சேர்ந்த இனக்குழுவினரின் கூட்டமைப்பு ஆகும். கடலோர தென்மேற்கு அனடோலியாவின்  ஆறு டோரியன் நகரங்கள் அல்லது வடக்கே உள்ள பன்னிரண்டு அயோனியன் நகரங்கள் கிமு 7 ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் மெலியாக் போருக்குப் பிறகு அயோனியன் கூட்டமைப்பை உருவாக்கின.

டெலோசில் உள்ள அப்பல்லோவின் சன்னதியின் கீழ்  கிரேக்க அரசுகளின் கூட்டவை கி.மு. ஏழாம் நூற்றாண்டில்  நிறுவப்பட்டது. அங்கு கிரேக்க நாடுகள்  கூட்டாக அயோனியன் திருவிழாவை கொண்டாடின. டெலியன் கூட்டமைப்பு கிமு 4 ஆம் நூற்றாண்டில் ஏதெனிய மேலாதிக்கத்தின் ஒரு கருவியாக உருவானது.

வரலாறு 
பண்டைய கிரேக்கர்களின் புனிதத்தலமாக டெல்பி விளங்கியது. இது அப்பல்லோ கடவுளை வழிபடுவதற்கான முக்கிய புனிதத்தலமாக இருந்தது. மேலும் இங்கு குறிசொல்லுதல் முக்கியத்துவம் வாய்ந்ததாக இருந்தது. இங்கு குறி கேட்பவர்கள், தெய்வத்திடம் பிராத்தினை செய்து கொண்டவர்கள், விழாக்களைக் காணவருபவர்கள் போன்றவர்களிடம் இருந்து ஏராளமான காணிக்கைகள் செலுத்தப்பட்டன. மேலும் பலர் இங்குள்ள கோயிலுக்கு நிலங்களையும் எழுதிவைத்தனர். இதனால் செல்வம் கொழிக்கத் தொடங்கியது. இவை அனைத்தையும் நிர்வகிக்க உருவானதே ஆம்ப்பிக்ட்டியோனிக் கூட்டமைப்பு ஆகும். 

கிரேக்கர்கள் பன்னிரண்டு பிரிவாக பிரிக்கபட்டு ஒவ்வோர் இனத்தினரும் இரண்டு பிரதிநிதிகள் விகிதம் இந்த அவைக்கு அனுப்ப உரிமை பெற்றிருந்தனர். ஆண்டுக்கு இந்த அவை கூடும்.  ஒருமுறை டெல்பியிலும் மறுமுறை தெர்மாப்பில் (Thermopylae) என்ற இடத்தில் கூடும். டெல்பி கோயில் சம்பந்தமான நிலபுலன்கள், சொத்துகள் ஆகியவற்றை அனைவரும் சேர்ந்து காக்கவேண்டும். அதற்காக ஒருவருக்கொருவர் சண்டையிடக்கூடாது என பொது நியதிகள் இருந்தன. ஆனால் இந்த நியதிகளை மீறியும் சண்டைகள் நடைபெற்றன. அவை புனிதப் போர்கள் (Sacred Wars) என்று அழைக்கபட்டன.

இந்தக் கூட்டமைப்பு முதலில் கோயல் சொத்துக்களைக் காக்கும் அமைப்பாக துவக்கபட்டாலும், கால ஓட்டத்தில் பன்னாட்டு கிரேக்க கூட்டமைப்பாக மாறி அரசியல் கருவியாக மாறியது. எந்த கிரேக்க நகர அரசு எக்காலம் வரை செல்வாக்கு கொண்டதாக இருக்கின்றதோ அந்த இராச்சியமே இதில் மேலாதிக்கம் செலுத்தியது. முடிந்தமட்டில் கூட்டமைப்பை தனக்கு சாதகமாக பயன்படுத்திவந்தது. என்றாலும் இது கிரேக்கர்கள் அனைவரையும் இணைக்கும் ஒரு சாதனமாக இருந்தது.

குறிப்புகள்

உசாத்துணைகள் 
Ancient Library on Amphictyones and Hieromnemones
Decrees of the Amphictyonic Council, in English translation at attalus.org

பண்டைய கிரேக்கப் பண்பாடு
இரும்புக் காலம்
āṃbhighdhiyoṉi  (amphictyony, , āṃbhighdhiyoṉiyā) èṉbhadhu bhaṇḍhaiya ghireghgha "aṇḍhai nāḍhughaḻiṉ ghūḍhḍhaḍhamaibhbhu" alladhu āṃbhighdhiyoṉiyagh ghūḍhḍhamaibhbhu (Amphictyonic league) āghuṃ. idhu ghireghgha bhòlijhiṉ èl̤ujhjhighghu muṉṉar uruvāghghabhbhaḍhḍha bhaṇḍhaiya ghireghgha jhamayadhdhaijh jherndha iṉaghghul̤uviṉariṉ ghūḍhḍhamaibhbhu āghuṃ. ghaḍhalora dhèṉmeṟghu aṉaḍholiyāviṉ  āṟu ḍhoriyaṉ nagharaṅghaḻ alladhu vaḍhaghghe uḻḻa bhaṉṉiraṇḍhu ayoṉiyaṉ nagharaṅghaḻ ghimu 7 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ naḍhubhbhaghudhiyil mèliyāgh bhorughghubh bhiṟaghu ayoṉiyaṉ ghūḍhḍhamaibhbhai uruvāghghiṉa.

ḍhèlojhil uḻḻa abhbhalloviṉ jhaṉṉadhiyiṉ ghīl̤  ghireghgha arajhughaḻiṉ ghūḍhḍhavai ghi.mu. el̤āṃ nūṟṟāṇḍhil  niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. aṅghu ghireghgha nāḍhughaḻ  ghūḍhḍhāgha ayoṉiyaṉ dhiruvil̤āvai ghòṇḍhāḍhiṉa. ḍhèliyaṉ ghūḍhḍhamaibhbhu ghimu 4 āṃ nūṟṟāṇḍhil edhèṉiya melādhighghadhdhiṉ òru gharuviyāgha uruvāṉadhu.

varalāṟu 
bhaṇḍhaiya ghireghgharghaḻiṉ bhuṉidhadhdhalamāgha ḍhèlbhi viḻaṅghiyadhu. idhu abhbhallo ghaḍhavuḻai val̤ibhaḍhuvadhaṟghāṉa mughghiya bhuṉidhadhdhalamāgha irundhadhu. meluṃ iṅghu ghuṟijhòlludhal mughghiyadhdhuvaṃ vāyndhadhāgha irundhadhu. iṅghu ghuṟi gheḍhbhavarghaḻ, dhèyvadhdhiḍhaṃ bhirādhdhiṉai jhèydhu ghòṇḍhavarghaḻ, vil̤āghghaḻaigh ghāṇavarubhavarghaḻ bhoṉṟavarghaḻiḍhaṃ irundhu erāḻamāṉa ghāṇighghaighaḻ jhèludhdhabhbhaḍhḍhaṉa. meluṃ bhalar iṅghuḻḻa ghoyilughghu nilaṅghaḻaiyuṃ èl̤udhivaidhdhaṉar. idhaṉāl jhèlvaṃ ghòl̤ighghadh dhòḍhaṅghiyadhu. ivai aṉaidhdhaiyuṃ nirvaghighgha uruvāṉadhe āṃbhbhighḍhḍhiyoṉigh ghūḍhḍhamaibhbhu āghuṃ. 

ghireghgharghaḻ bhaṉṉiraṇḍhu bhirivāgha bhirighghabhaḍhḍhu òvvor iṉadhdhiṉaruṃ iraṇḍhu bhiradhinidhighaḻ vighidhaṃ indha avaighghu aṉubhbha urimai bhèṟṟirundhaṉar. āṇḍhughghu indha avai ghūḍhuṃ.  òrumuṟai ḍhèlbhiyiluṃ maṟumuṟai dhèrmābhbhil (Thermopylae) èṉṟa iḍhadhdhil ghūḍhuṃ. ḍhèlbhi ghoyil jhaṃbhandhamāṉa nilabhulaṉghaḻ, jhòdhdhughaḻ āghiyavaṟṟai aṉaivaruṃ jherndhu ghāghghaveṇḍhuṃ. adhaṟghāgha òruvarughghòruvar jhaṇḍhaiyiḍhaghghūḍhādhu èṉa bhòdhu niyadhighaḻ irundhaṉa. āṉāl indha niyadhighaḻai mīṟiyuṃ jhaṇḍhaighaḻ naḍhaibhèṟṟaṉa. avai bhuṉidhabh bhorghaḻ (Sacred Wars) èṉṟu al̤aighghabhaḍhḍhaṉa.

indhagh ghūḍhḍhamaibhbhu mudhalil ghoyal jhòdhdhughghaḻaigh ghāghghuṃ amaibhbhāgha dhuvaghghabhaḍhḍhāluṃ, ghāla oḍhḍhadhdhil bhaṉṉāḍhḍhu ghireghgha ghūḍhḍhamaibhbhāgha māṟi arajhiyal gharuviyāgha māṟiyadhu. èndha ghireghgha naghara arajhu èghghālaṃ varai jhèlvāghghu ghòṇḍhadhāgha irughghiṉṟadho andha irājhjhiyame idhil melādhighghaṃ jhèludhdhiyadhu. muḍhindhamaḍhḍhil ghūḍhḍhamaibhbhai dhaṉaghghu jhādhaghamāgha bhayaṉbhaḍhudhdhivandhadhu. èṉṟāluṃ idhu ghireghgharghaḻ aṉaivaraiyuṃ iṇaighghuṃ òru jhādhaṉamāgha irundhadhu.

ghuṟibhbhughaḻ

ujhādhdhuṇaighaḻ 
Ancient Library on Amphictyones and Hieromnemones
Decrees of the Amphictyonic Council, in English translation at attalus.org

bhaṇḍhaiya ghireghghabh bhaṇbhāḍhu
iruṃbhugh ghālaṃ
அம்பித்தியோனி