முக்தாபிதன் என்கிற இலலிதாதித்யன் (Lalitaditya alias Muktapida; ஆட்சிக்காலம் பொ.ச. 724–760) இந்திய துணைக் கண்டத்தில் உள்ள காஷ்மீர் பகுதியை ஆண்ட கார்கோட வம்சத்தின் சக்திவாய்ந்த ஆட்சியாளர் ஆவார். இலலிதாதித்தன் தன்னை புராண நாக மன்னன் கார்கோடகனின் வழித்தோன்றல் என்று கூறிக்கொண்டார்.

வரலாறு 
12 ஆம் நூற்றாண்டின் வரலாற்றாசிரியர் கல்கணர் இலலிதாதித்யனை ஒரு உலக வெற்றியாளராகக் குறிப்பிடுகிறார். அவரது இராஜதரங்கிணியில் இவருக்கு அற்புதமான சக்திகள் இருந்ததால் விரிவான வெற்றிகள் ஏற்பட்டதாகக் குறிப்பிடுகிறார். கல்கணரின் கூற்றுப்படி, இலலிதாதித்யன் மத்திய இந்திய மன்னர் யசோவர்மனை தோற்கடித்தார். பின்னர் இந்தியாவின் கிழக்கு மற்றும் தெற்கு பகுதிகளுக்கு அணிவகுத்துச் சென்றார். இவர் காஷ்மீருக்குத் திரும்பும் வழியில் மேலும் பல ஆட்சியாளர்களை அடிபணியச் செய்தார். பின்னர் பல வடகணரின் கணக்கின் மறுகட்டமைப்பின் அடிப்படையில், கலை வரலாற்றாசிரியர் ஹெர்மன் கோட்ஸ் (1969) இந்தியாவின் முக்கிய பகுதிகள் மற்றும் இன்றைய ஆப்கானித்தான் மற்றும் நடு ஆசியாவை உள்ளடக்கிய ஒரு குறுகிய கால சாம்ராஜ்யத்தை இலலிதாதித்யன் உருவாக்க முடிந்தது என்று கருதுகிறார். காஷ்மீரின் வரலாற்றை எழுதும் அடுத்தடுத்த எழுத்தாளர்களால் கோட்ஸின் பகுப்பாய்வு ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டு பரவலாக மேற்கோள் காட்டப்பட்டது. இருப்பினும், கல்கணரின் கணக்கு இலலிதாதித்யனின் அண்டை ஆட்சியாளர்களின் பதிவுகளால் ஆதரிக்கப்படவில்லை. உதாரணமாக, தாங் வம்சத்தின் நாளேடுகள் இவரை தாங் பேரரசரின் அடிமையாகக் காட்டுகின்றன. இதன் விளைவாக, பல அறிஞர்கள் கல்கணரின் கணக்கை புராண மிகைப்படுத்தல் என்று நிராகரித்துள்ளனர்.

இவ்வாறான மிகைப்படுத்தல்கள் இருந்தபோதிலும், இலலிதாதித்தன் பொதுவாக தனது வம்சத்தின் மிகவும் சக்திவாய்ந்த அரசராக ஏற்றுக்கொள்ளப்படுகிறார். இவர் காஷ்மீரில் இப்போது சிதிலமடைந்துள்ள மார்தாண்ட சூரியன் கோயில் உட்பட பல ஆலயங்களை நிறுவினார். இவர் பல நகரங்களையும் நிறுவினார். பரிகாசபுரத்தில் ஒரு புதிய தலைநகரம் உட்பட, இவர் ஸ்ரீநகரையும் பராமரித்து வந்தார்.

ஆட்சிக் காலம் 
இலலிதாதித்தனின் ஆட்சி 36 ஆண்டுகள், 7 மாதங்கள் , 11 நாட்கள் நீடித்ததாக கல்கணர் குறிப்பிடுகிறார்.  பொ.ச.700-736 காலத்தில் இலலிதாதித்தன் ஆட்சி செய்ததாக அவர் கூறுகிறார்.  இருப்பினும், இது சரியல்ல, ஏனெனில் இவரது முன்னோடி பொ.ச. 720 இல் தாங் தலைநகர் சாங்கானுக்கு தூதரகத்தை அனுப்பியதாக அறியப்படுகிறது.  தாங் பதிவுகளில் "தியான்மு" என்று குறிப்பிடப்பட்ட இந்த முன்னோடி, ஒருவேளை தாராபிதனாக இருக்கலாம், இருப்பினும் சில அறிஞர்கள் அவரை சந்திரபிதன் என்று அடையாளம் காட்டியுள்ளனர்.  நவீன வரலாற்றாசிரியர்கள் இலலிதாதித்தனின் ஆட்சிக்காலம் பொ.ச. 724/5 - சி. 760 என தோராயமாக கணித்துள்ளனர்.

சூரியக் கோவில் 
இலலிதாபுரத்தில், இலலிதாதித்யன் சூரியக் கடவுளுக்கு) சன்னதியைக் கட்டியதாகவும், கன்னோசியின் நிலத்தையும் அதன் கிராமங்களையும் இந்தக் கோயிலுக்கு வழங்கியதாகவும் கல்கணர் குறிப்பிடுகிறார். கூடுதலாக, இவர் மார்தாண்ட சூரியன் கோயிலையும் அதைச் சுற்றியுள்ள நகரங்களையும் உருவாக்கினார்.

சான்றுகள்

உசாத்துணை 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

இந்திய வரலாறு
சம்மு காசுமீரின் வரலாறு
இந்திய அரசர்கள்
mughdhābhidhaṉ èṉghiṟa ilalidhādhidhyaṉ (Lalitaditya alias Muktapida; āḍhjhighghālaṃ bhò.jha. 724–760) indhiya dhuṇaigh ghaṇḍhadhdhil uḻḻa ghāṣmīr bhaghudhiyai āṇḍha ghārghoḍha vaṃjhadhdhiṉ jhaghdhivāyndha āḍhjhiyāḻar āvār. ilalidhādhidhdhaṉ dhaṉṉai bhurāṇa nāgha maṉṉaṉ ghārghoḍhaghaṉiṉ val̤idhdhoṉṟal èṉṟu ghūṟighghòṇḍhār.

varalāṟu 
12 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ varalāṟṟājhiriyar ghalghaṇar ilalidhādhidhyaṉai òru ulagha vèṟṟiyāḻarāghagh ghuṟibhbhiḍhughiṟār. avaradhu irājadharaṅghiṇiyil ivarughghu aṟbhudhamāṉa jhaghdhighaḻ irundhadhāl virivāṉa vèṟṟighaḻ eṟbhaḍhḍhadhāghagh ghuṟibhbhiḍhughiṟār. ghalghaṇariṉ ghūṟṟubhbhaḍhi, ilalidhādhidhyaṉ madhdhiya indhiya maṉṉar yajhovarmaṉai dhoṟghaḍhidhdhār. bhiṉṉar indhiyāviṉ ghil̤aghghu maṟṟuṃ dhèṟghu bhaghudhighaḻughghu aṇivaghudhdhujh jhèṉṟār. ivar ghāṣmīrughghudh dhiruṃbhuṃ val̤iyil meluṃ bhala āḍhjhiyāḻarghaḻai aḍhibhaṇiyajh jhèydhār. bhiṉṉar bhala vaḍhaghaṇariṉ ghaṇaghghiṉ maṟughaḍhḍhamaibhbhiṉ aḍhibhbhaḍhaiyil, ghalai varalāṟṟājhiriyar hèrmaṉ ghoḍhs (1969) indhiyāviṉ mughghiya bhaghudhighaḻ maṟṟuṃ iṉṟaiya ābhghāṉidhdhāṉ maṟṟuṃ naḍhu ājhiyāvai uḻḻaḍhaghghiya òru ghuṟughiya ghāla jhāṃrājyadhdhai ilalidhādhidhyaṉ uruvāghgha muḍhindhadhu èṉṟu gharudhughiṟār. ghāṣmīriṉ varalāṟṟai èl̤udhuṃ aḍhudhdhaḍhudhdha èl̤udhdhāḻarghaḻāl ghoḍhsiṉ bhaghubhbhāyvu eṟṟughghòḻḻabhbhaḍhḍhu bharavalāgha meṟghoḻ ghāḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu. irubhbhiṉuṃ, ghalghaṇariṉ ghaṇaghghu ilalidhādhidhyaṉiṉ aṇḍhai āḍhjhiyāḻarghaḻiṉ bhadhivughaḻāl ādharighghabhbhaḍhavillai. udhāraṇamāgha, dhāṅ vaṃjhadhdhiṉ nāḻeḍhughaḻ ivarai dhāṅ bherarajhariṉ aḍhimaiyāghagh ghāḍhḍhughiṉṟaṉa. idhaṉ viḻaivāgha, bhala aṟiñarghaḻ ghalghaṇariṉ ghaṇaghghai bhurāṇa mighaibhbhaḍhudhdhal èṉṟu nirāgharidhdhuḻḻaṉar.

ivvāṟāṉa mighaibhbhaḍhudhdhalghaḻ irundhabhodhiluṃ, ilalidhādhidhdhaṉ bhòdhuvāgha dhaṉadhu vaṃjhadhdhiṉ mighavuṃ jhaghdhivāyndha arajharāgha eṟṟughghòḻḻabhbhaḍhughiṟār. ivar ghāṣmīril ibhbhodhu jhidhilamaḍhaindhuḻḻa mārdhāṇḍha jhūriyaṉ ghoyil uḍhbhaḍha bhala ālayaṅghaḻai niṟuviṉār. ivar bhala nagharaṅghaḻaiyuṃ niṟuviṉār. bharighājhabhuradhdhil òru bhudhiya dhalainagharaṃ uḍhbhaḍha, ivar srīnagharaiyuṃ bharāmaridhdhu vandhār.

āḍhjhigh ghālaṃ 
ilalidhādhidhdhaṉiṉ āḍhjhi 36 āṇḍhughaḻ, 7 mādhaṅghaḻ , 11 nāḍhghaḻ nīḍhidhdhadhāgha ghalghaṇar ghuṟibhbhiḍhughiṟār.  bhò.jha.700-736 ghāladhdhil ilalidhādhidhdhaṉ āḍhjhi jhèydhadhāgha avar ghūṟughiṟār.  irubhbhiṉuṃ, idhu jhariyalla, eṉèṉil ivaradhu muṉṉoḍhi bhò.jha. 720 il dhāṅ dhalainaghar jhāṅghāṉughghu dhūdharaghadhdhai aṉubhbhiyadhāgha aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu.  dhāṅ bhadhivughaḻil "dhiyāṉmu" èṉṟu ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍha indha muṉṉoḍhi, òruveḻai dhārābhidhaṉāgha irughghalāṃ, irubhbhiṉuṃ jhila aṟiñarghaḻ avarai jhandhirabhidhaṉ èṉṟu aḍhaiyāḻaṃ ghāḍhḍhiyuḻḻaṉar.  navīṉa varalāṟṟājhiriyarghaḻ ilalidhādhidhdhaṉiṉ āḍhjhighghālaṃ bhò.jha. 724/5 - jhi. 760 èṉa dhorāyamāgha ghaṇidhdhuḻḻaṉar.

jhūriyagh ghovil 
ilalidhābhuradhdhil, ilalidhādhidhyaṉ jhūriyagh ghaḍhavuḻughghu) jhaṉṉadhiyaigh ghaḍhḍhiyadhāghavuṃ, ghaṉṉojhiyiṉ niladhdhaiyuṃ adhaṉ ghirāmaṅghaḻaiyuṃ indhagh ghoyilughghu val̤aṅghiyadhāghavuṃ ghalghaṇar ghuṟibhbhiḍhughiṟār. ghūḍhudhalāgha, ivar mārdhāṇḍha jhūriyaṉ ghoyilaiyuṃ adhaijh jhuṟṟiyuḻḻa nagharaṅghaḻaiyuṃ uruvāghghiṉār.

jhāṉṟughaḻ

ujhādhdhuṇai 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

indhiya varalāṟu
jhaṃmu ghājhumīriṉ varalāṟu
indhiya arajharghaḻ
இலலிதாதித்ய முக்தாபிதன்