நாராயண் மேகாஜி லோகண்டே (Narayan Meghaji Lokhande) (1848-1897) இந்தியாவில் தொழிற்சங்க இயக்கத்தின் தந்தை ஆவார். இவர் 19ஆம் நூற்றாண்டில் துணி ஆலைகளின் பணி நிலைமைகளை மேம்படுத்தியதற்காக மட்டுமல்லாமல், சாதி , வகுப்புவாத பிரச்சினைகளில் தனது தைரியமான முயற்சிகளுக்காகவும் நினைவுகூரப்படுகிறார். நாராயண் மேகாஜி லோகண்டே, மகாத்மா ஜோதிராவ் புலேவின் முக்கிய சகா. 
இந்திய அரசு 2005இல் இவரது புகைப்படத்துடன் ஒரு அஞ்சல் தலையை வெளியிட்டது.

குடும்பம் 
இவர் புனே மாவட்டத்தில் கன்ஹெர்சரைச் சேர்ந்த மாலி குடும்பத்தில் பிறந்தார். இவர் உயர்நிலைப் பள்ளி வரை படித்திருந்தார். இவரது மனைவி பெயர் கோபிகாபாய், இவர்களுக்கு கோபிநாத் என்ற மகன் இருந்தார்.

சமூகப் பங்களிப்பு  
சத்யசோதாக் சமாஜ இயக்கத்தின் இரண்டாம் ஆண்டில் 1874இல் உறுப்பினரானார்.

லோகண்டே, இந்தியாவின் தொழிற்சங்க இயக்கத்தின் தந்தை என்று போற்றப்படுகிறார். 1880 முதல் மும்பையிலிருந்து வெளியிடப்பட்ட தீனபந்து என்ற மராட்தி இதழின் நிர்வாகத்தை இவர் ஏற்றுக்கொண்டார். இந்த நேரத்தில் இவர் மும்பையிலுள்ள ஒரு பருத்தி ஆலையில் தலைமை எழுத்தராக இருந்த வேலையை விட்டுவிட்டு மில்ஹேண்ட்ஸ் சங்கத்தை நிறுவி, சமூக சேவையில் தன்னை முழுமையாக அர்ப்பணித்தார். இவர் மும்பை கம்கார் சங்கத்தையும் நிறுவினார்.

லோகண்டேவுடன், ஜோதிராவ் புலே மும்பையில் துணி ஆலைத் தொழிலாளர்களின் கூட்டங்களிலும் உரையாற்றினார். புலேவும் அவரது சகாக்களான கிருஷ்ணாராவ் பாலேக்கர், லோகண்டே ஆகியோர் விவசாயிகளையும் தொழிலாளர்களையும் ஒழுங்கமைக்க முயற்சிப்பதற்கு முன், எந்தவொரு நிறுவனமும் தங்கள் குறைகளைத் தீர்க்க எந்த முயற்சியும் எடுக்கவில்லை என்பது குறிப்பிடத்தக்கது. இவர் இந்தியாவில் 'பாம்பே மில் ஹேண்ட்ஸ் அசோசியேஷன்' என்ற முதல் தொழிலாளர் சங்கத்தை தொடங்கினார்

முக்கியப் பணிகள் 
இவரது முயற்சி காரணமாக சில உரிமைகளை ஆலைத் தொழிலாளர்கள் பெற்றனர்: 

 ஆலைத் தொழிலாளர்களுக்கு ஞாயிற்றுக்கிழமை வார விடுமுறை அளிக்க வேண்டும்.
 பிற்பகலில், தொழிலாளர்களுக்கு அரை மணி நேர இடைவெளியை வழங்க வேண்டும்.
 ஆலை காலை 6:30 மணியிலிருந்து செயல்பட ஆரம்பித்து சூரியன் மறைவதற்குள் மூடப்பட வேண்டும்.
 தொழிலாளர்களின் சம்பளம் ஒவ்வொரு மாதமும் 15 ஆம் தேதிக்குள் வழங்கப்பட வேண்டும்.

இவருக்கு பிரித்தானிய அரசு 'ராவ் பகதூர்' என்ற பட்டத்தை வழங்கியது.

மேற்கோள்கள் 

மராத்தியர்கள்
மகாராட்டிர மக்கள்
1897 இறப்புகள்
1848 பிறப்புகள்
nārāyaṇ meghāji loghaṇḍhe (Narayan Meghaji Lokhande) (1848-1897) indhiyāvil dhòl̤iṟjhaṅgha iyaghghadhdhiṉ dhandhai āvār. ivar 19āṃ nūṟṟāṇḍhil dhuṇi ālaighaḻiṉ bhaṇi nilaimaighaḻai meṃbhaḍhudhdhiyadhaṟghāgha maḍhḍhumallāmal, jhādhi , vaghubhbhuvādha bhirajhjhiṉaighaḻil dhaṉadhu dhairiyamāṉa muyaṟjhighaḻughghāghavuṃ niṉaivughūrabhbhaḍhughiṟār. nārāyaṇ meghāji loghaṇḍhe, maghādhmā jodhirāv bhuleviṉ mughghiya jhaghā. 
indhiya arajhu 2005il ivaradhu bhughaibhbhaḍhadhdhuḍhaṉ òru añjhal dhalaiyai vèḻiyiḍhḍhadhu.

ghuḍhuṃbhaṃ 
ivar bhuṉe māvaḍhḍhadhdhil ghaṉhèrjharaijh jherndha māli ghuḍhuṃbhadhdhil bhiṟandhār. ivar uyarnilaibh bhaḻḻi varai bhaḍhidhdhirundhār. ivaradhu maṉaivi bhèyar ghobhighābhāy, ivarghaḻughghu ghobhinādh èṉṟa maghaṉ irundhār.

jhamūghabh bhaṅghaḻibhbhu  
jhadhyajhodhāgh jhamāja iyaghghadhdhiṉ iraṇḍhāṃ āṇḍhil 1874il uṟubhbhiṉarāṉār.

loghaṇḍhe, indhiyāviṉ dhòl̤iṟjhaṅgha iyaghghadhdhiṉ dhandhai èṉṟu bhoṟṟabhbhaḍhughiṟār. 1880 mudhal muṃbhaiyilirundhu vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍha dhīṉabhandhu èṉṟa marāḍhdhi idhal̤iṉ nirvāghadhdhai ivar eṟṟughghòṇḍhār. indha neradhdhil ivar muṃbhaiyiluḻḻa òru bharudhdhi ālaiyil dhalaimai èl̤udhdharāgha irundha velaiyai viḍhḍhuviḍhḍhu milheṇḍhs jhaṅghadhdhai niṟuvi, jhamūgha jhevaiyil dhaṉṉai mul̤umaiyāgha arbhbhaṇidhdhār. ivar muṃbhai ghaṃghār jhaṅghadhdhaiyuṃ niṟuviṉār.

loghaṇḍhevuḍhaṉ, jodhirāv bhule muṃbhaiyil dhuṇi ālaidh dhòl̤ilāḻarghaḻiṉ ghūḍhḍhaṅghaḻiluṃ uraiyāṟṟiṉār. bhulevuṃ avaradhu jhaghāghghaḻāṉa ghiruṣṇārāv bhāleghghar, loghaṇḍhe āghiyor vivajhāyighaḻaiyuṃ dhòl̤ilāḻarghaḻaiyuṃ òl̤uṅghamaighgha muyaṟjhibhbhadhaṟghu muṉ, èndhavòru niṟuvaṉamuṃ dhaṅghaḻ ghuṟaighaḻaidh dhīrghgha èndha muyaṟjhiyuṃ èḍhughghavillai èṉbhadhu ghuṟibhbhiḍhadhdhaghghadhu. ivar indhiyāvil 'bhāṃbhe mil heṇḍhs ajhojhiyeṣaṉ' èṉṟa mudhal dhòl̤ilāḻar jhaṅghadhdhai dhòḍhaṅghiṉār

mughghiyabh bhaṇighaḻ 
ivaradhu muyaṟjhi ghāraṇamāgha jhila urimaighaḻai ālaidh dhòl̤ilāḻarghaḻ bhèṟṟaṉar: 

 ālaidh dhòl̤ilāḻarghaḻughghu ñāyiṟṟughghil̤amai vāra viḍhumuṟai aḻighgha veṇḍhuṃ.
 bhiṟbhaghalil, dhòl̤ilāḻarghaḻughghu arai maṇi nera iḍhaivèḻiyai val̤aṅgha veṇḍhuṃ.
 ālai ghālai 6:30 maṇiyilirundhu jhèyalbhaḍha āraṃbhidhdhu jhūriyaṉ maṟaivadhaṟghuḻ mūḍhabhbhaḍha veṇḍhuṃ.
 dhòl̤ilāḻarghaḻiṉ jhaṃbhaḻaṃ òvvòru mādhamuṃ 15 āṃ dhedhighghuḻ val̤aṅghabhbhaḍha veṇḍhuṃ.

ivarughghu bhiridhdhāṉiya arajhu 'rāv bhaghadhūr' èṉṟa bhaḍhḍhadhdhai val̤aṅghiyadhu.

meṟghoḻghaḻ 

marādhdhiyarghaḻ
maghārāḍhḍhira maghghaḻ
1897 iṟabhbhughaḻ
1848 bhiṟabhbhughaḻ
நாராயண் மேகாஜி லோகண்டே