மணிப்பூர் புதர் காடை (பெர்டிகுலா மாணிப்பூரென்சிசு) என்பது வடகிழக்கு இந்தியா மற்றும் பங்களாதேஷில் காணப்படும் காடை வகைகளுள் ஒன்றாகும். இது ஈரமான புல்வெளி பகுதிகளில் உயரமான புற்களுக்கு இடையே வாழ்கிறது. 1881ஆம் ஆண்டில் மணிப்பூருக்குப் பயணம் மேற்கொண்ட பறவை இயல் வல்லுநர் ஆலன் ஆக்டேவியன் ஹ்யூம் என்பவர் இதனைச் சேகரித்து முதன் முதலில் விவரித்தார்.

பெர்டிகுலா மாணிப்பூரென்சிசு பன்னாட்டு இயற்கைப் பாதுகாப்புச் சங்கத்தின் செம்பட்டியலில் அருகிவிட்ட இனம் எனச் சிற்றினப்பட்டியலில் இடப்பட்டுள்ளது. இதனுடைய சிறிய வாழிடப்பகுதி துண்டாக்கப்படுவதுடன், ஆக்கிரமிக்கப்படுவதால் குறைந்து வருகின்றது.

1932 முதல் ஜீன் 2006 வரை இப்பறவையினை  அன்வர்தீன் சவுத்ரி என்பவர் அசாமில் காணும் வரை எவரும் பார்த்ததாகத் தகவல்கள் இல்லை.

இந்திய வனவிலங்கு அறக்கட்டளையின் பாதுகாப்பு இயக்குநர் ராகுல் கவுல் மேற்கோள் காட்டி பிபிசி செய்தி, “இந்த உயிரினம் கிட்டத்தட்ட அழிவிலிருந்து மீண்டதாகத் தெரிவிக்கின்றது"

வரலாறு 
1899அம் ஆண்டில் பிராங் பின், கேப்டன் வூட்டின் கள ஆய்வுக் குறிப்புகளை அடிப்படையாகக் கொண்டு இந்த இனங்கள் கடந்த காலங்களில் பொதுவானவை என்று குறிப்பிட்டார். மணிப்பூர் வனப்பகுதியில் காட்டு தீ விபத்துக்களில் பொதுவாகப் பாதிக்கப்படுவதால் உள்ளூர் மொழியில் லான்ஸ்-சோய்போல் அதாவது "பொறி காடை" என்று பொருள்படும் வகையில் குறிப்பிடுகின்றனர்.

மேற்கோள்கள் 

Articles with 'species' microformats
பன்னாட்டு இயற்கைப் பாதுகாப்புச் சங்கத்தின் செம்பட்டியல் - அருகிய இனம்
maṇibhbhūr bhudhar ghāḍhai (bhèrḍhighulā māṇibhbhūrèṉjhijhu) èṉbhadhu vaḍhaghil̤aghghu indhiyā maṟṟuṃ bhaṅghaḻādheṣil ghāṇabhbhaḍhuṃ ghāḍhai vaghaighaḻuḻ òṉṟāghuṃ. idhu īramāṉa bhulvèḻi bhaghudhighaḻil uyaramāṉa bhuṟghaḻughghu iḍhaiye vāl̤ghiṟadhu. 1881āṃ āṇḍhil maṇibhbhūrughghubh bhayaṇaṃ meṟghòṇḍha bhaṟavai iyal vallunar ālaṉ āghḍheviyaṉ hyūṃ èṉbhavar idhaṉaijh jhegharidhdhu mudhaṉ mudhalil vivaridhdhār.

bhèrḍhighulā māṇibhbhūrèṉjhijhu bhaṉṉāḍhḍhu iyaṟghaibh bhādhughābhbhujh jhaṅghadhdhiṉ jhèṃbhaḍhḍhiyalil arughiviḍhḍha iṉaṃ èṉajh jhiṟṟiṉabhbhaḍhḍhiyalil iḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. idhaṉuḍhaiya jhiṟiya vāl̤iḍhabhbhaghudhi dhuṇḍhāghghabhbhaḍhuvadhuḍhaṉ, āghghiramighghabhbhaḍhuvadhāl ghuṟaindhu varughiṉṟadhu.

1932 mudhal jīṉ 2006 varai ibhbhaṟavaiyiṉai  aṉvardhīṉ jhavudhri èṉbhavar ajhāmil ghāṇuṃ varai èvaruṃ bhārdhdhadhāghadh dhaghavalghaḻ illai.

indhiya vaṉavilaṅghu aṟaghghaḍhḍhaḻaiyiṉ bhādhughābhbhu iyaghghunar rāghul ghavul meṟghoḻ ghāḍhḍhi bhibhijhi jhèydhi, “indha uyiriṉaṃ ghiḍhḍhadhdhaḍhḍha al̤ivilirundhu mīṇḍhadhāghadh dhèrivighghiṉṟadhu"

varalāṟu 
1899aṃ āṇḍhil bhirāṅ bhiṉ, ghebhḍhaṉ vūḍhḍhiṉ ghaḻa āyvugh ghuṟibhbhughaḻai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhu indha iṉaṅghaḻ ghaḍhandha ghālaṅghaḻil bhòdhuvāṉavai èṉṟu ghuṟibhbhiḍhḍhār. maṇibhbhūr vaṉabhbhaghudhiyil ghāḍhḍhu dhī vibhadhdhughghaḻil bhòdhuvāghabh bhādhighghabhbhaḍhuvadhāl uḻḻūr mòl̤iyil lāṉs-jhoybhol adhāvadhu "bhòṟi ghāḍhai" èṉṟu bhòruḻbhaḍhuṃ vaghaiyil ghuṟibhbhiḍhughiṉṟaṉar.

meṟghoḻghaḻ 

Articles with 'species' microformats
bhaṉṉāḍhḍhu iyaṟghaibh bhādhughābhbhujh jhaṅghadhdhiṉ jhèṃbhaḍhḍhiyal - arughiya iṉaṃ
மணிப்பூர் புதர் காடை