{{Infobox Former Country
| conventional_long_name = ராஜ் தர்பங்கா
| common_name            = 
| country                = 
| era                    = மத்தியகால இந்தியா
| status                 = 
| event_start            = 
| year_start             = கி.பி. 1557 <ref>{{cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/raj-darbhanga--home-of-indias-wealthiest-zamindars-column/1660682|title=Raj Darbhanga - home of Indias wealthiest Zamindars (Column)|website=Outlook India|access-date=8 October 2021}}</ref>
| date_start             = 
| event1                 = 
| date_event1            = 
| event_end              = 
| year_end               = கி.பி 1947
| date_end               = 
| p1                     = ஓனிவார் வம்சம்
| flag_p1                = 
| p2                     = 
| flag_p2                = 
| p3                     = 
| s1                     = இந்தியக் குடியர்சு
| s2                     = 
| flag_s2                = 
| image_flag             = 
| flag_type              = 
| image_coat             =
| coa_size               = 
| symbol_type            = 
| image_map              = 
| map_width              = 
| image_map_caption      = 
| capital                = தர்பங்கா
| common_languages       = மைதிலி, சமசுகிருதம்
| religion               = இந்து சமயம்
| government_type        = * முகலாயப் பேரரசுக்குக் கட்டுப்பட்டது (கி.பி.1557 - 1684)

சுதந்திர மாநிலம் (கி.பி.1684 - 1804 )

 பிரித்தானியாவின் இந்தியன் கீழ் ஜமீந்தாரி நிலம் (கி.பி.1804 - 1947)
| leader1                = இராஜா மகேசுவர் தாக்கூர் (முதல்)
| year_leader1           = 
| leader2                = 
| year_leader2           = 
| leader3                = 
| year_leader3           = 
| leader4                = 
| year_leader4           = 
| leader5                = 
| year_leader5           = 
| leader6                = 
| year_leader6           = 
| leader7                = 
| year_leader7           = 
| leader8                = 
| leader9                = 
| leader10               = 
| title_leader           = மகாராஜா
| legislature            = 
| today                  = இந்தியா மற்றும் நேபாளம்
}}

தர்பங்கா ராஜ் (Raj Darbhanga'') ராஜ் தர்பங்கா மற்றும் கந்த்வாலா வம்சம் என்றும் அழைக்கப்படும் இது ஒரு மைதிலி பிராம வம்சமும் பிராந்தியங்களின் ஆட்சியாளர்களும் ஆவர். மிதிலை பகுதியின் ஒரு பகுதியாக இருந்த இது இப்போது இந்தியாவிற்கும் நேபாளத்திற்கும் இடையில் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. 

மைதிலி பிராமணர்கள் இதன் ஆட்சியாளர்களாக இருந்ததால் தர்பங்கா நகரத்தில் உள்ள இவர்களின் பகுதி மிதிலை பிராந்தியத்தின் மையமாக மாறியது. ஏனெனில் ஆட்சியாளர்கள் மைதிலி கலாச்சாரம் மற்றும் மைதிலி மொழியின் ஆதரவாளர்களாக இருந்தனர்.  

அதன் உச்சத்தில், வம்சம் 4000 சதுர மைல்களை உள்ளடக்கியிருந்தது. மேலும், "வட பீகார் ஜமீந்தாரிகளின் மிகப்பெரிய மற்றும் பணக்காரர் மற்றும் பிரித்தானிய இந்தியாவின் மிகப்பெரிய ஜமீந்தாரிகளில் ஒருவர்" என்று விவரிக்கப்பட்டது.  ஆங்கிலேயர்களால் ஒரு சமஸ்தானமாக அங்கீகரிக்கப்படாவிட்டாலும், ராஜ் தர்பங்கா பெரியதாக இருந்தது. மேலும், பல சமஸ்தானங்களை விட, குறிப்பாக மேற்கு இந்தியாவில் உள்ள மாநிலங்களை விட அதிக அதிகாரங்களைக் கொண்டிருந்தது. 

மகாராஜா பகதூர் சர் காமேஷ்வர் சிங் ராஜ் தர்பங்காவின் கடைசி ஆட்சியாளராக இருந்தார். அவர் 1962 இல் வாரிசு இல்லாமல் இறந்தார்.

வரலாறு 

கந்த்வால் வம்சத்தினர் 1960கள் வரை முகலாய பேரரசர் அக்பரின் காலத்தில் பிரபலமடைந்த மைதில் பிராமணர்கள் . அவர்களின் நிலங்களின் பரப்பளவு, காலப்போக்கில் வேறுபட்டது. மேலும் ஆங்கிலேயர் காலத்தில், முந்தைய சனத் ஏற்பாட்டின் கீழ் இவர்களுக்கு வழங்கப்பட்ட பகுதியை விட இவர்களின் உரிமைப் பகுதி சிறியதாக இருந்தது. பிரித்தானிய இந்தியாவின் செல்வாக்கு நேபாளத்தில் இருந்த பகுதிகளின் கட்டுப்பாட்டை இழந்தபோது இவர்களின் பகுதிகளும் குறிப்பிடத்தக்க அளவில் குறைந்தது. இருப்பினும், இவர்களின் சொத்துக்கள் கணிசமாக இருந்தன. இவர்களின் ஆட்சி முடிவுக்கு வந்த போது, பிரதேசங்கள் சுமார் 4500 கிராமங்கள் கொண்ட  6,200 சதுர கிலோமீட்டர்கள் (2,400 சதுர மைல்) பரப்பளவில் இருந்தன என்று ஒரு மதிப்பீடு தெரிவிக்கிறது. 

1947 ஆம் ஆண்டு பிரித்தானிய ஆட்சியிலிருந்து இந்தியா சுதந்திரம் அடைந்த பிறகு, இந்திய அரசு பல நிலச் சீர்திருத்த நடவடிக்கைகளைத் தொடங்கியது. மேலும், ஜமீந்தாரி முறை ஒழிக்கப்பட்டது. தர்பங்கா ராச்சியத்தின் அதிகாரமும் குறைந்தது.

இந்தியாவின் மேற்குப் பகுதிகளில் இருந்த பல சமஸ்தானங்களுடன் ஒப்பிடும் போது ராஜ் தர்பங்கா மிகவும் பெரியதாக இருந்தது, அவற்றில் பல 200 மக்களை மட்டுமே கொண்டிருந்தன. இந்த சமஸ்தானங்களுக்கு ராஜ் தர்பங்காவிற்கு இருந்த அதிகாரம் இல்லை.  அதன் ஆண்டு வருமானம் தோராயமாக 4 மில்லியன் ரூபாயும் பல சமஸ்தானங்களுக்கு இணையாக இருந்தது. 

தர்பங்கா ராஜ் காலத்தில் கட்டப்பட்ட பல அரண்மனைகள் உள்ளன. 1934 நேபாளம்-பீகார் பூகம்பத்திற்குப் பிறகு கட்டப்பட்ட நர்கோனா அரண்மனை மற்றும் லலித் நாராயண் மிதிலா பல்கலைக்கழகம் மற்றும் இலட்சுமிவிலாஸ் அரண்மனைக்கு நன்கொடை அளிக்கப்பட்டது. இது 1934 பூகம்பத்தில் கடுமையாக சேதமடைந்து, மீண்டும் கட்டப்பட்டு, பின்னர் காமேஷ்வர் சிங் தர்பங்கா சமஸ்கிருத பல்கலைக்கழகம் மற்றும் தர்பங்கா கோட்டைக்கு நன்கொடையாக வழங்கப்பட்டது.

பீகாரின் மதுபானி மாவட்டத்தில் உள்ள ராஜ்நகரில் உள்ள ராஜ்நகர் அரண்மனை வளாகம் மற்றும் சிம்லாவின் கைத்துவில் உள்ள தர்பங்கா ஹவுஸ் (தற்போது லொரேட்டோ கான்வென்ட் தாரா ஹால் பள்ளி) உட்பட இந்தியாவின் பிற நகரங்களிலும் தர்பங்கா ராஜ் பல அரண்மனைகளைக் கொண்டிருந்தது.

மதம் 
மகாராஜா ரமேஷ்வர் சிங், வேதங்கள் மற்றும் வேத சடங்குகள் போன்ற பழைய இந்து பழக்கவழக்கங்களை மீண்டும் அறிமுகப்படுத்துவதற்கான தங்களின் முயற்சியின் ஒரு பகுதியாக, சாமவேத படிப்பை மீண்டும் அறிமுகப்படுத்தினார். தென்னிந்தியாவில் இருந்து சில நன்கு அறிந்த சாமவேதிய அறிஞர்களை அங்கு கற்பிக்க அழைக்கப்பட்டனர். 

அனைத்து சாதியினருக்கும் பெண்களுக்கும் இந்து வேதங்களை கிடைக்கச் செய்ய முயன்ற புதிய பழமைவாத இந்து அமைப்பான ஸ்ரீ பாரத் தர்ம மகாமடலின் பொதுத் தலைவராக மகாராஜா ரமேஷ்வர் சிங் இருந்தார். ஆங்கிலம் மற்றும் பிற மொழிகளில் தாந்த்ரீக நூல்களை வெளியிடுவதை நோக்கமாகக் கொண்ட அகமானுசந்தான சமிதியின் முக்கிய புரவலர்களில் ஒருவராகவும் இருந்தார்.

கல்வி ஊக்குவிப்பு 
இந்தியாவில் கல்வி பரவுவதில் தர்பங்காவின் அரச குடும்பம் பங்கு வகித்தது. பனாரசு இந்து பல்கலைக்கழகம், கொல்கத்தா பல்கலைக்கழகம், அலகாபாத் பல்கலைக்கழகம், பட்னா பல்கலைக்கழகம், காமேசுவர் சிங் தர்பங்கா சமசுகிருத பல்கலைக்கழகம், தர்பங்கா மருத்துவக் கல்லூரி மற்றும் மருத்துவமனை, லலித் நாராயண் மிதிலா பல்கலைக்கழகம், அலிகர் முஸ்லிம் பல்கலைக்கழகம்,  மற்றும் இந்தியாவின் பல கல்வி நிறுவனங்களுக்கு தர்பங்கா ராஜ் முக்கிய நன்கொடை அளித்துள்ளது.

மகாராஜா ராமேஷ்வர் சிங் மதன் மோகன் மாளவியாவால் தொடங்கப்பட்ட  பனாரசு இந்து பல்கலைக்கழகத்திற்கு  முக்கிய நன்கொடையாளராகவும், ஆதரவாளராகவும் இருந்தார். அவர் ரூ. 5,000,000 தொடக்க நிதியாக வழங்கினார்.  மகாராஜா பனாரசு இந்து பல்கலைக்கழகத்தின் இணை வேந்தராகவும் இருந்தார்.

சான்றுகள்
{{Infobox Former Country
| conventional_long_name = rāj dharbhaṅghā
| common_name            = 
| country                = 
| era                    = madhdhiyaghāla indhiyā
| status                 = 
| event_start            = 
| year_start             = ghi.bhi. 1557 <ref>{{cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/raj-darbhanga--home-of-indias-wealthiest-zamindars-column/1660682|title=Raj Darbhanga - home of Indias wealthiest Zamindars (Column)|website=Outlook India|access-date=8 October 2021}}</ref>
| date_start             = 
| event1                 = 
| date_event1            = 
| event_end              = 
| year_end               = ghi.bhi 1947
| date_end               = 
| p1                     = oṉivār vaṃjhaṃ
| flag_p1                = 
| p2                     = 
| flag_p2                = 
| p3                     = 
| s1                     = indhiyagh ghuḍhiyarjhu
| s2                     = 
| flag_s2                = 
| image_flag             = 
| flag_type              = 
| image_coat             =
| coa_size               = 
| symbol_type            = 
| image_map              = 
| map_width              = 
| image_map_caption      = 
| capital                = dharbhaṅghā
| common_languages       = maidhili, jhamajhughirudhaṃ
| religion               = indhu jhamayaṃ
| government_type        = * mughalāyabh bherarajhughghugh ghaḍhḍhubhbhaḍhḍhadhu (ghi.bhi.1557 - 1684)

jhudhandhira mānilaṃ (ghi.bhi.1684 - 1804 )

 bhiridhdhāṉiyāviṉ indhiyaṉ ghīl̤ jamīndhāri nilaṃ (ghi.bhi.1804 - 1947)
| leader1                = irājā maghejhuvar dhāghghūr (mudhal)
| year_leader1           = 
| leader2                = 
| year_leader2           = 
| leader3                = 
| year_leader3           = 
| leader4                = 
| year_leader4           = 
| leader5                = 
| year_leader5           = 
| leader6                = 
| year_leader6           = 
| leader7                = 
| year_leader7           = 
| leader8                = 
| leader9                = 
| leader10               = 
| title_leader           = maghārājā
| legislature            = 
| today                  = indhiyā maṟṟuṃ nebhāḻaṃ
}}

dharbhaṅghā rāj (Raj Darbhanga'') rāj dharbhaṅghā maṟṟuṃ ghandhvālā vaṃjhaṃ èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhuṃ idhu òru maidhili bhirāma vaṃjhamuṃ bhirāndhiyaṅghaḻiṉ āḍhjhiyāḻarghaḻuṃ āvar. midhilai bhaghudhiyiṉ òru bhaghudhiyāgha irundha idhu ibhbhodhu indhiyāviṟghuṃ nebhāḻadhdhiṟghuṃ iḍhaiyil bhirighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. 

maidhili bhirāmaṇarghaḻ idhaṉ āḍhjhiyāḻarghaḻāgha irundhadhāl dharbhaṅghā nagharadhdhil uḻḻa ivarghaḻiṉ bhaghudhi midhilai bhirāndhiyadhdhiṉ maiyamāgha māṟiyadhu. eṉèṉil āḍhjhiyāḻarghaḻ maidhili ghalājhjhāraṃ maṟṟuṃ maidhili mòl̤iyiṉ ādharavāḻarghaḻāgha irundhaṉar.  

adhaṉ ujhjhadhdhil, vaṃjhaṃ 4000 jhadhura mailghaḻai uḻḻaḍhaghghiyirundhadhu. meluṃ, "vaḍha bhīghār jamīndhārighaḻiṉ mighabhbhèriya maṟṟuṃ bhaṇaghghārar maṟṟuṃ bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ mighabhbhèriya jamīndhārighaḻil òruvar" èṉṟu vivarighghabhbhaḍhḍhadhu.  āṅghileyarghaḻāl òru jhamasdhāṉamāgha aṅghīgharighghabhbhaḍhāviḍhḍhāluṃ, rāj dharbhaṅghā bhèriyadhāgha irundhadhu. meluṃ, bhala jhamasdhāṉaṅghaḻai viḍha, ghuṟibhbhāgha meṟghu indhiyāvil uḻḻa mānilaṅghaḻai viḍha adhigha adhighāraṅghaḻaigh ghòṇḍhirundhadhu. 

maghārājā bhaghadhūr jhar ghāmeṣvar jhiṅ rāj dharbhaṅghāviṉ ghaḍhaijhi āḍhjhiyāḻarāgha irundhār. avar 1962 il vārijhu illāmal iṟandhār.

varalāṟu 

ghandhvāl vaṃjhadhdhiṉar 1960ghaḻ varai mughalāya bherarajhar aghbhariṉ ghāladhdhil bhirabhalamaḍhaindha maidhil bhirāmaṇarghaḻ . avarghaḻiṉ nilaṅghaḻiṉ bharabhbhaḻavu, ghālabhbhoghghil veṟubhaḍhḍhadhu. meluṃ āṅghileyar ghāladhdhil, mundhaiya jhaṉadh eṟbhāḍhḍhiṉ ghīl̤ ivarghaḻughghu val̤aṅghabhbhaḍhḍha bhaghudhiyai viḍha ivarghaḻiṉ urimaibh bhaghudhi jhiṟiyadhāgha irundhadhu. bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ jhèlvāghghu nebhāḻadhdhil irundha bhaghudhighaḻiṉ ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhai il̤andhabhodhu ivarghaḻiṉ bhaghudhighaḻuṃ ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha aḻavil ghuṟaindhadhu. irubhbhiṉuṃ, ivarghaḻiṉ jhòdhdhughghaḻ ghaṇijhamāgha irundhaṉa. ivarghaḻiṉ āḍhjhi muḍhivughghu vandha bhodhu, bhiradhejhaṅghaḻ jhumār 4500 ghirāmaṅghaḻ ghòṇḍha  6,200 jhadhura ghilomīḍhḍharghaḻ (2,400 jhadhura mail) bharabhbhaḻavil irundhaṉa èṉṟu òru madhibhbhīḍhu dhèrivighghiṟadhu. 

1947 āṃ āṇḍhu bhiridhdhāṉiya āḍhjhiyilirundhu indhiyā jhudhandhiraṃ aḍhaindha bhiṟaghu, indhiya arajhu bhala nilajh jhīrdhirudhdha naḍhavaḍhighghaighaḻaidh dhòḍhaṅghiyadhu. meluṃ, jamīndhāri muṟai òl̤ighghabhbhaḍhḍhadhu. dharbhaṅghā rājhjhiyadhdhiṉ adhighāramuṃ ghuṟaindhadhu.

indhiyāviṉ meṟghubh bhaghudhighaḻil irundha bhala jhamasdhāṉaṅghaḻuḍhaṉ òbhbhiḍhuṃ bhodhu rāj dharbhaṅghā mighavuṃ bhèriyadhāgha irundhadhu, avaṟṟil bhala 200 maghghaḻai maḍhḍhume ghòṇḍhirundhaṉa. indha jhamasdhāṉaṅghaḻughghu rāj dharbhaṅghāviṟghu irundha adhighāraṃ illai.  adhaṉ āṇḍhu varumāṉaṃ dhorāyamāgha 4 milliyaṉ rūbhāyuṃ bhala jhamasdhāṉaṅghaḻughghu iṇaiyāgha irundhadhu. 

dharbhaṅghā rāj ghāladhdhil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍha bhala araṇmaṉaighaḻ uḻḻaṉa. 1934 nebhāḻaṃ-bhīghār bhūghaṃbhadhdhiṟghubh bhiṟaghu ghaḍhḍhabhbhaḍhḍha narghoṉā araṇmaṉai maṟṟuṃ lalidh nārāyaṇ midhilā bhalghalaighghal̤aghaṃ maṟṟuṃ ilaḍhjhumivilās araṇmaṉaighghu naṉghòḍhai aḻighghabhbhaḍhḍhadhu. idhu 1934 bhūghaṃbhadhdhil ghaḍhumaiyāgha jhedhamaḍhaindhu, mīṇḍhuṃ ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhu, bhiṉṉar ghāmeṣvar jhiṅ dharbhaṅghā jhamasghirudha bhalghalaighghal̤aghaṃ maṟṟuṃ dharbhaṅghā ghoḍhḍhaighghu naṉghòḍhaiyāgha val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.

bhīghāriṉ madhubhāṉi māvaḍhḍhadhdhil uḻḻa rājnagharil uḻḻa rājnaghar araṇmaṉai vaḻāghaṃ maṟṟuṃ jhiṃlāviṉ ghaidhdhuvil uḻḻa dharbhaṅghā havus (dhaṟbhodhu lòreḍhḍho ghāṉvèṉḍh dhārā hāl bhaḻḻi) uḍhbhaḍha indhiyāviṉ bhiṟa nagharaṅghaḻiluṃ dharbhaṅghā rāj bhala araṇmaṉaighaḻaigh ghòṇḍhirundhadhu.

madhaṃ 
maghārājā rameṣvar jhiṅ, vedhaṅghaḻ maṟṟuṃ vedha jhaḍhaṅghughaḻ bhoṉṟa bhal̤aiya indhu bhal̤aghghaval̤aghghaṅghaḻai mīṇḍhuṃ aṟimughabhbhaḍhudhdhuvadhaṟghāṉa dhaṅghaḻiṉ muyaṟjhiyiṉ òru bhaghudhiyāgha, jhāmavedha bhaḍhibhbhai mīṇḍhuṃ aṟimughabhbhaḍhudhdhiṉār. dhèṉṉindhiyāvil irundhu jhila naṉghu aṟindha jhāmavedhiya aṟiñarghaḻai aṅghu ghaṟbhighgha al̤aighghabhbhaḍhḍhaṉar. 

aṉaidhdhu jhādhiyiṉarughghuṃ bhèṇghaḻughghuṃ indhu vedhaṅghaḻai ghiḍhaighghajh jhèyya muyaṉṟa bhudhiya bhal̤amaivādha indhu amaibhbhāṉa srī bhāradh dharma maghāmaḍhaliṉ bhòdhudh dhalaivarāgha maghārājā rameṣvar jhiṅ irundhār. āṅghilaṃ maṟṟuṃ bhiṟa mòl̤ighaḻil dhāndhrīgha nūlghaḻai vèḻiyiḍhuvadhai noghghamāghagh ghòṇḍha aghamāṉujhandhāṉa jhamidhiyiṉ mughghiya bhuravalarghaḻil òruvarāghavuṃ irundhār.

ghalvi ūghghuvibhbhu 
indhiyāvil ghalvi bharavuvadhil dharbhaṅghāviṉ arajha ghuḍhuṃbhaṃ bhaṅghu vaghidhdhadhu. bhaṉārajhu indhu bhalghalaighghal̤aghaṃ, ghòlghadhdhā bhalghalaighghal̤aghaṃ, alaghābhādh bhalghalaighghal̤aghaṃ, bhaḍhṉā bhalghalaighghal̤aghaṃ, ghāmejhuvar jhiṅ dharbhaṅghā jhamajhughirudha bhalghalaighghal̤aghaṃ, dharbhaṅghā marudhdhuvagh ghallūri maṟṟuṃ marudhdhuvamaṉai, lalidh nārāyaṇ midhilā bhalghalaighghal̤aghaṃ, alighar musliṃ bhalghalaighghal̤aghaṃ,  maṟṟuṃ indhiyāviṉ bhala ghalvi niṟuvaṉaṅghaḻughghu dharbhaṅghā rāj mughghiya naṉghòḍhai aḻidhdhuḻḻadhu.

maghārājā rāmeṣvar jhiṅ madhaṉ moghaṉ māḻaviyāvāl dhòḍhaṅghabhbhaḍhḍha  bhaṉārajhu indhu bhalghalaighghal̤aghadhdhiṟghu  mughghiya naṉghòḍhaiyāḻarāghavuṃ, ādharavāḻarāghavuṃ irundhār. avar rū. 5,000,000 dhòḍhaghgha nidhiyāgha val̤aṅghiṉār.  maghārājā bhaṉārajhu indhu bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ iṇai vendharāghavuṃ irundhār.

jhāṉṟughaḻ
ராஜ் தர்பங்கா