ஹங்கல் (Hangal) மேலும் ஹனகல், ஹனுங்கல், ஹன்கல் என்றெல்லாம் உச்சரிக்கப்படும் இது வரலாற்றுப் பெருமை வாய்ந்த நகரமாகும். இது இந்திய மாநிலமான கர்நாடகாவின் ஆவேரி மாவட்டத்தில் உள்ளது.

அமைவிடம் 
ஹங்கல், ஹூப்ளி-தார்வாடு நகருக்கு தெற்கே 75 கிலோமீட்டர் (47 மைல்) தொலைவிலும், துங்கபத்ரா ஆற்றின் மேற்கே 30 கிலோமீட்டர் (19 மைல்) தொலைவிலும், அரபிக் கடலின் கிழக்கிலும் உள்ளது. அனகேரே ஏரி இதன் அருகே அமைந்துள்ளது. இந்த நகரம் ஒரு விவசாய மாவட்டத்தின் நிலப்பரப்பில் உள்ளது.

வரலாறு 
ஆரம்ப ஆவணங்களில் இந்த நகரம் பனகல் என பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. இது ஒரு காலத்தில் தென்னிந்தியாவின் ஒரு பண்டைய வம்சமான கதம்பர்களின் நிலப்பிரபுத்துவத்தின் தலைநகராக இருந்தது.      இவர்கள் இன்றைய கோவா மாநிலத்தின் பகுதியையும் அருகிலுள்ள கொங்கண் பகுதியையும் பொ.ச. 485 முதல் 11 ஆம் நூற்றாண்டு வரை ஆட்சி செய்தனர். இவர்கள் சமண பாரம்பரியத்தில் இங்கு பல கோயில்களைக் கட்டினார்கள்.  இடைக்கால கல்வெட்டுகளில், இது விராடக்கோட்டை என்றும் விராடநகரி என்று அழைக்கப்பட்டது. உள்ளூர் புனைவுகளின்படி பாண்டவர்கள் தங்கள் வனவாசத்தின் பதின்மூன்றாம் ஆண்டைக் கழித்த இடம் இது என்று நம்பப்படுகிறது. 

சுமார் 1031இல், போசளர்கள் இந்தப்பகுதியை  தங்கள் கைவசம் வைத்திருந்தனர். 1060இல், சிலஹாரா வம்சத்தைச் சேர்ந்த மல்லிகார்ச்சுனன் இதை முற்றுகையிட்டு கைப்பற்றினான். 

12 ஆம் நூற்றாண்டில், தக்காண ஆட்சியாளர்களான மேலைச் சாளுக்கியர்களால் ஆளப்பட்டது.  சாளுக்கியர்கள் சாம்பல்-பச்சை நிற கற்களைக் கொண்டு கதக் கட்டடக்கலை பாணியில் பல கோயில்களைக் கட்டினர். 

சூலை 14, 1800 அன்று, ஆங்கிலப் படைகள் மராட்டா கிளர்ச்சியாளரான தாண்டியா பந்த் கோக்லாவிடமிருந்து ஹங்கலை வலுக்கட்டாயமாக கைப்பற்றியது.

புள்ளிவிவரங்கள் 
2001 இந்திய மக்கள் தொகைக் கணக்கெடுப்புப்படி, ஹங்கலின் மக்கள் தொகை 25,011 என்பதாக இருந்தது. இதில் ஆண்கள் 51% மக்கள்தொகையும் பெண்கள் 49% ஆகவும் உள்ளனர். ஹங்கலின் சராசரி கல்வியறிவு விகிதம் 64% ஆகும். இது தேசிய சராசரியான 59.5% ஐ விட அதிகமாகும்: ஆண் கல்வியறிவு 67%, மற்றும் பெண் கல்வியறிவு 60%. மக்கள் தொகையில் 14% ஆறு வயதுக்குட்பட்டவர்கள்.

போக்குவரத்து 
ஹங்கல் மாநிலத் தலைநகர் பெங்களூரிலிருந்து சுமார் 370 கிலோமீட்டர் (230 மைல்) தொலைவிலும் ஆவேரியிலிருந்து 40 கிலோமீட்டர் (25 மைல்) தொலைவிலும் உள்ளது. பெங்களூருவில் இருந்து சித்ரதுர்கா மற்றும் ஆவேரி வழியாகவும், தார்வாட்டிலிருந்து ஹூப்ளி மற்றும் சிகாவி வழியாகவும் இந்த நகரத்தை அடையலாம். அருகிலுள்ள இரயில் நிலையம் ஆவேரியில் உள்ளது

கோயில்கள் 
சாளுக்கியர்கள் மற்றும் போசளர்கள் தொடர்பான பல வரலாற்றுக் கோயில்கள் ஹங்கலில் உள்ளன .

தாரகேசுவரர் கோயில் 

தாரகேசுவரர் கோயில் என்பது 12 ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் சாளுக்கியர் காலத்தைச் சேர்ந்த உருவங்கள் மற்றும் தூண்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ஒரு பெரிய கோயிலாகும். இக்கோயில் இந்துக் கடவுளான சிவனுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டுள்ளது.    இங்குள்ள சிற்பங்களில் இராமாயணத்தின் காட்சிகளும் அடங்கும்.

கோட்டையில் சமண கோயில் 

ஹங்கல் கோட்டையில் உள்ள சமண கோயில் தோட்டக்கலைத் துறையின் வளாகத்தில் அமைந்துள்ளது. இது கி.பி 1150க்கு முந்தையது.   போசளப் பாணியில் உள்ள கோயில் அழகாக அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால் பாதுகாப்பு மற்றும் மறுசீரமைப்பு தேவைப்படுகிறது.

வீரபத்ரன் கோயில் 
வீரபத்ரன் கோயிலும் இங்குள்ள கோட்டையில் அமைந்துள்ளது. மிகவும் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தாலும், அதை மீட்டெடுக்கும் பணி தேவைப்படுகிறது.

பில்லேசுவரர் கோயில் 

கோட்டையில் மேலும் பில்லேசுவரர் கோயில் ஒன்று போசளர் பாணியில் கட்டப்பட்டுள்ளது. இந்த கோவிலின் கருவறையின் வாசலிலுள்ள கதவுகளில் விரிவாக செதுக்கப்பட்ட வேலைப்பாடுகள் உள்ளன. ஒவ்வொரு பக்கத்தின் கீழும், ஐந்து செதுக்கப்பட்ட வடிவைமைப்புகள் உள்ளன. மன்மதன் சிலையும் இதன் பக்கத்தில் இரதி தேவி சிலையும் இருக்கிறது.

மேலும் காண்க 
 கதம்பர் வம்சம்
 மேலைச் சாளுக்கியர்
 பனவாசி
 குந்தோல்
 ஆவேரி
 இலட்சுமேசுவரம்
 தில்வாரா கோயில், அபு மலை ராஜஸ்தான்

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 

 Coins issued by the Kadambas of Hangal
 Kadambas of Hangal, Toyimadeva, gold pagoda.
 Kadambas of Hangal, Shanti Varma gold punchmarked coin (1075-1094 AD)
 Hangal Tarakeshwara temple complex on Google Maps

கருநாடகக் கோட்டைகள்
கர்நாடகாவில் உள்ள சிவன் கோயில்கள்
சாளுக்கியர்
Coordinates on Wikidata
haṅghal (Hangal) meluṃ haṉaghal, haṉuṅghal, haṉghal èṉṟèllāṃ ujhjharighghabhbhaḍhuṃ idhu varalāṟṟubh bhèrumai vāyndha nagharamāghuṃ. idhu indhiya mānilamāṉa gharnāḍhaghāviṉ āveri māvaḍhḍhadhdhil uḻḻadhu.

amaiviḍhaṃ 
haṅghal, hūbhḻi-dhārvāḍhu nagharughghu dhèṟghe 75 ghilomīḍhḍhar (47 mail) dhòlaiviluṃ, dhuṅghabhadhrā āṟṟiṉ meṟghe 30 ghilomīḍhḍhar (19 mail) dhòlaiviluṃ, arabhigh ghaḍhaliṉ ghil̤aghghiluṃ uḻḻadhu. aṉaghere eri idhaṉ arughe amaindhuḻḻadhu. indha nagharaṃ òru vivajhāya māvaḍhḍhadhdhiṉ nilabhbharabhbhil uḻḻadhu.

varalāṟu 
āraṃbha āvaṇaṅghaḻil indha nagharaṃ bhaṉaghal èṉa bhadhivu jhèyyabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. idhu òru ghāladhdhil dhèṉṉindhiyāviṉ òru bhaṇḍhaiya vaṃjhamāṉa ghadhaṃbharghaḻiṉ nilabhbhirabhudhdhuvadhdhiṉ dhalainagharāgha irundhadhu.      ivarghaḻ iṉṟaiya ghovā māniladhdhiṉ bhaghudhiyaiyuṃ arughiluḻḻa ghòṅghaṇ bhaghudhiyaiyuṃ bhò.jha. 485 mudhal 11 āṃ nūṟṟāṇḍhu varai āḍhjhi jhèydhaṉar. ivarghaḻ jhamaṇa bhāraṃbhariyadhdhil iṅghu bhala ghoyilghaḻaigh ghaḍhḍhiṉārghaḻ.  iḍhaighghāla ghalvèḍhḍhughaḻil, idhu virāḍhaghghoḍhḍhai èṉṟuṃ virāḍhanaghari èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhadhu. uḻḻūr bhuṉaivughaḻiṉbhaḍhi bhāṇḍhavarghaḻ dhaṅghaḻ vaṉavājhadhdhiṉ bhadhiṉmūṉṟāṃ āṇḍhaigh ghal̤idhdha iḍhaṃ idhu èṉṟu naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu. 

jhumār 1031il, bhojhaḻarghaḻ indhabhbhaghudhiyai  dhaṅghaḻ ghaivajhaṃ vaidhdhirundhaṉar. 1060il, jhilahārā vaṃjhadhdhaijh jherndha mallighārjhjhuṉaṉ idhai muṟṟughaiyiḍhḍhu ghaibhbhaṟṟiṉāṉ. 

12 āṃ nūṟṟāṇḍhil, dhaghghāṇa āḍhjhiyāḻarghaḻāṉa melaijh jhāḻughghiyarghaḻāl āḻabhbhaḍhḍhadhu.  jhāḻughghiyarghaḻ jhāṃbhal-bhajhjhai niṟa ghaṟghaḻaigh ghòṇḍhu ghadhagh ghaḍhḍhaḍhaghghalai bhāṇiyil bhala ghoyilghaḻaigh ghaḍhḍhiṉar. 

jhūlai 14, 1800 aṉṟu, āṅghilabh bhaḍhaighaḻ marāḍhḍhā ghiḻarjhjhiyāḻarāṉa dhāṇḍhiyā bhandh ghoghlāviḍhamirundhu haṅghalai valughghaḍhḍhāyamāgha ghaibhbhaṟṟiyadhu.

bhuḻḻivivaraṅghaḻ 
2001 indhiya maghghaḻ dhòghaigh ghaṇaghghèḍhubhbhubhbhaḍhi, haṅghaliṉ maghghaḻ dhòghai 25,011 èṉbhadhāgha irundhadhu. idhil āṇghaḻ 51% maghghaḻdhòghaiyuṃ bhèṇghaḻ 49% āghavuṃ uḻḻaṉar. haṅghaliṉ jharājhari ghalviyaṟivu vighidhaṃ 64% āghuṃ. idhu dhejhiya jharājhariyāṉa 59.5% ai viḍha adhighamāghuṃ: āṇ ghalviyaṟivu 67%, maṟṟuṃ bhèṇ ghalviyaṟivu 60%. maghghaḻ dhòghaiyil 14% āṟu vayadhughghuḍhbhaḍhḍhavarghaḻ.

bhoghghuvaradhdhu 
haṅghal māniladh dhalainaghar bhèṅghaḻūrilirundhu jhumār 370 ghilomīḍhḍhar (230 mail) dhòlaiviluṃ āveriyilirundhu 40 ghilomīḍhḍhar (25 mail) dhòlaiviluṃ uḻḻadhu. bhèṅghaḻūruvil irundhu jhidhradhurghā maṟṟuṃ āveri val̤iyāghavuṃ, dhārvāḍhḍhilirundhu hūbhḻi maṟṟuṃ jhighāvi val̤iyāghavuṃ indha nagharadhdhai aḍhaiyalāṃ. arughiluḻḻa irayil nilaiyaṃ āveriyil uḻḻadhu

ghoyilghaḻ 
jhāḻughghiyarghaḻ maṟṟuṃ bhojhaḻarghaḻ dhòḍharbhāṉa bhala varalāṟṟugh ghoyilghaḻ haṅghalil uḻḻaṉa .

dhāraghejhuvarar ghoyil 

dhāraghejhuvarar ghoyil èṉbhadhu 12 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ naḍhubhbhaghudhiyil jhāḻughghiyar ghāladhdhaijh jherndha uruvaṅghaḻ maṟṟuṃ dhūṇghaḻāl alaṅgharighghabhbhaḍhḍha òru bhèriya ghoyilāghuṃ. ighghoyil indhugh ghaḍhavuḻāṉa jhivaṉughghu arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.    iṅghuḻḻa jhiṟbhaṅghaḻil irāmāyaṇadhdhiṉ ghāḍhjhighaḻuṃ aḍhaṅghuṃ.

ghoḍhḍhaiyil jhamaṇa ghoyil 

haṅghal ghoḍhḍhaiyil uḻḻa jhamaṇa ghoyil dhoḍhḍhaghghalaidh dhuṟaiyiṉ vaḻāghadhdhil amaindhuḻḻadhu. idhu ghi.bhi 1150ghghu mundhaiyadhu.   bhojhaḻabh bhāṇiyil uḻḻa ghoyil al̤aghāgha alaṅgharighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. āṉāl bhādhughābhbhu maṟṟuṃ maṟujhīramaibhbhu dhevaibhbhaḍhughiṟadhu.

vīrabhadhraṉ ghoyil 
vīrabhadhraṉ ghoyiluṃ iṅghuḻḻa ghoḍhḍhaiyil amaindhuḻḻadhu. mighavuṃ alaṅgharighghabhbhaḍhḍhirundhāluṃ, adhai mīḍhḍhèḍhughghuṃ bhaṇi dhevaibhbhaḍhughiṟadhu.

bhillejhuvarar ghoyil 

ghoḍhḍhaiyil meluṃ bhillejhuvarar ghoyil òṉṟu bhojhaḻar bhāṇiyil ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. indha ghoviliṉ gharuvaṟaiyiṉ vājhaliluḻḻa ghadhavughaḻil virivāgha jhèdhughghabhbhaḍhḍha velaibhbhāḍhughaḻ uḻḻaṉa. òvvòru bhaghghadhdhiṉ ghīl̤uṃ, aindhu jhèdhughghabhbhaḍhḍha vaḍhivaimaibhbhughaḻ uḻḻaṉa. maṉmadhaṉ jhilaiyuṃ idhaṉ bhaghghadhdhil iradhi dhevi jhilaiyuṃ irughghiṟadhu.

meluṃ ghāṇgha 
 ghadhaṃbhar vaṃjhaṃ
 melaijh jhāḻughghiyar
 bhaṉavājhi
 ghundhol
 āveri
 ilaḍhjhumejhuvaraṃ
 dhilvārā ghoyil, abhu malai rājasdhāṉ

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

 Coins issued by the Kadambas of Hangal
 Kadambas of Hangal, Toyimadeva, gold pagoda.
 Kadambas of Hangal, Shanti Varma gold punchmarked coin (1075-1094 AD)
 Hangal Tarakeshwara temple complex on Google Maps

gharunāḍhaghagh ghoḍhḍhaighaḻ
gharnāḍhaghāvil uḻḻa jhivaṉ ghoyilghaḻ
jhāḻughghiyar
Coordinates on Wikidata
ஹங்கல்