பிரதாப்காட் (Pratapgad) 'வீரம் நிறைந்த கோட்டை' என்ற பொருள்படும் இது மேற்கு இந்திய மாநிலமான மகாராட்டிராவில் சாத்தாரா மாவட்டத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு பெரிய கோட்டையாகும். பிரதாப்காட் போரின் தளமாக குறிப்பிடத்தக்க இந்த கோட்டை இப்போது ஒரு பிரபலமான சுற்றுலா தலமாக உள்ளது.

நிலவியல் 
பிரதாப்காட் கோட்டை போலத்பூரிலிருந்து 15 கிலோமீட்டர் (9.3 மைல்) தொலைவிலும், மகாபலீசுவருக்கு மேற்கே 23 கிலோமீட்டர் (14 மைல்) தொலைவிலும் அமைந்துள்ளது. இந்த கோட்டை கடல் மட்டத்திலிருந்து 1,080 மீட்டர் (3,540 அடி) உயரத்தில் இப்பகுதியில் பிரபலமான மலைவாழிடமாக உள்ளது.  மேலும், இது பர் மற்றும் கினேஸ்வர் கிராமங்களுக்கு இடையிலான சாலையைக் கவனிக்காத ஒரு ஸ்பர் மீது கட்டப்பட்டுள்ளது.

வரலாறு 
மராட்டிய மன்னர் சிவாஜி தனது பிரதம மந்திரிகளில் ஒருவரான மோரோபந்த் திரியம்பக் பிங்கிள் என்பவரிடம் நிரா மற்றும் கொய்னா ஆறுகளின் கரைகளை பாதுகாப்பதற்காகவும், பார் கணவாயைப் பாதுகாப்பதற்காகவும் இந்த கோட்டையின் கட்டுமானத்தை மேற்கொள்ள நியமித்தார்.

இந்தக் கோட்டையின் கட்டுமானம் 1656 இல் நிறைவடைந்தது.  1659 நவம்பர் 10 ஆம் தேதி சத்ரப்தி சிவாஜிக்கும் அப்சல் கானுக்கும் இடையிலான பிரதாப்காட் போர் இந்த கோட்டையின் கோபுரங்களுக்கு கீழே நடந்தது. இது வளர்ந்து வரும் இராச்சியத்தின் இராணுவத்தின் முதல் பெரிய அரணாக இருந்தது. மேலும் மராட்டிய பேரரசை நிறுவுவதற்கான களத்தை அமைத்தது. பிரதாப்காட் பிராந்திய அரசியலில் தொடர்ந்து ஈடுபட்டது. புனேவின் நன்கு அறியப்பட்ட அமைச்சரான சாகரம் பாபு, 1778 இல் பிரதாப்காட்டில் தனது போட்டியாளரான நானா பட்நாவிசால் அடைத்து வைக்கப்பட்டார். பின்னர் அவர் ராய்காட்டில் இறக்கும் வரை கோட்டையிலிருந்து மற்றொரு கோட்டைக்கு அடிக்கடி மாற்றப்பட்டார். 1796 ஆம் ஆண்டில், நானா பட்நாவிசு, கௌலத்ராவ் சிந்தியா மற்றும் அவரது மந்திரி பலோபாவின் சூழ்ச்சிகளிலிருந்து தப்பிக்கையில், மகாத் செல்வதற்கு முன்பு பிரதாப்காட்டில் ஒரு வலுவான இராணுவத்தைக் கூட்டினார். 1818 ஆம் ஆண்டில், மூன்றாம் ஆங்கிலேய-மராத்தியப் போரின் ஒரு பகுதியாக, பிரதாப்காட் தனியார் பேச்சுவார்த்தைகளால் சரணடைந்தார். பிரதாப்காட் ஒரு முக்கியமான கோட்டையாக இருந்ததால், ஒரு பெரிய இராணுவத்தைக் கொண்டிருந்தது. மேலும் வய் பகுதியைச் சுற்றியுள்ள நாட்டின் பெரும்பகுதியை மறைக்கக்கூடியது என்பதால் இது மராத்திய படைகளுக்கு பெரும் அரணாகும். குதிரையில் அமர்ந்திருக்கும் சிவாஜியின் 17 அடி உயர வெண்கல சிலையை அப்போதைய இந்தியப் பிரதமராக இருந்த ஜவகர்லால் நேரு அவர்கள் 1957 நவம்பர் 30 அன்று திறந்து வைத்தார். அதே ஆண்டு கும்ப்ரோசி கிராமத்திலிருந்து கோட்டை வரை பொதுப்பணித் துறையால் ஒரு சாலை அமைக்கப்பட்டது.  1960 இல் கோட்டைக்குள் ஒரு விருந்தினர் மாளிகையும், ஒரு தேசியப் பூங்காவும் கட்டப்பட்டன.  இந்த கோட்டை தற்போது முன்னாள் சாத்தாரா சுதேச அரசின் வாரிசான உதயன்ராஜே போசுலேவுக்கு சொந்தமானது.

அமைப்பு 

கோட்டையை கீழ் கோட்டை மற்றும் மேல் கோட்டை என இரண்டாகப் பிரிக்கலாம்.

மலையின் முகடு மீது மேல் கோட்டை கட்டப்பட்டுள்ளது. இது தோராயமாக சதுரமாக அமைந்துள்ளது, ஒவ்வொரு பக்கத்திலும் 180 மீ நீளம் கொண்ட, இது சிவனுக்கு ஒரு கோயில் உட்பட பல நிரந்தர கட்டிடங்களைக் கொண்டுள்ளது. கோயில் கோட்டையின் வடமேற்கில் அமைந்துள்ளது. மேலும் 250 மீட்டர் வரை சொட்டுகளுடன் சுத்தமான பாறைகளால் சூழப்பட்டுள்ளது.

கீழ் கோட்டை சுமார் 320 மீ நீளமும் 110 மீ அகலமும் கொண்டது. இது கோட்டையின் தென்கிழக்கில் அமைந்துள்ளது . பத்து முதல் பன்னிரண்டு மீட்டர் உயரமுள்ள கோபுரங்கள் மற்றும் கோட்டைகளால் பாதுகாக்கப்படுகிறது.

அப்சல் கோபுரம் கோட்டையிலிருந்து சரியாக விரிவடைந்து கோட்டையின் அணுகுமுறையை பாதுகாக்கிறது. இது பிரதாப்காட் போருக்குப் பின்னர் கட்டப்பட்டதாகக் கூறப்படுகி. மேலும் அப்சல் கானின் உடல் கோபுரத்தின் கீழ் புதைக்கப்பட்டதாகவும் கூறப்படுகிறது.

1661 இல், சிவாஜியால் துல்ஜாப்பூரில் உள்ள பவானி தேவியின் கோவிலுக்கு செல்ல முடியாமல் போனது. அதற்காக இந்த கோட்டையிலேயே ஒரு கோவிலை அத்தெய்வத்திற்கு அர்ப்பணிக்க முடிவு செய்தார். இந்த கோயில் கீழ் கோட்டையின் கிழக்கு பக்கத்தில் உள்ளது. இந்த மண்டபம் அசல் கட்டுமானத்திலிருந்து மீண்டும் கட்டப்பட்டுள்ள. 50 'நீளம், 30' அகலம் மற்றும் 12 'உயரமுள்ள மரத் தூண்களைக் கொண்டுள்ளது. இந்த ஆலயம் கல்லால் ஆனது. மேலும் தெய்வத்தின் ஆடை அணிந்த கருப்பு கல் உருவம் உள்ளது. கோயிலின் கூரை உள்ளே தட்டையாக இருக்கிறது. ஆனால் சித்தாராவின் மன்னன் பிரதாப் சிங் (1818-1839) அமைத்த ஈய உறைகளில் மூடப்பட்டுள்ளது. ஒரு சிறியவிமானம் சந்நதியை உள்ளடக்கி உள்ளது. இந்த கோவிலில்  6 வைர கற்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ள மராத்திய தளபதி ஹம்பிராவ் மொகைதியின் வாள் ஒன்று வைக்கப்பட்டுள்ளது. இது அவர் போரில் 600 வீரர்களைக் கொன்றதைக் குறிக்கிறது. கோயிலுக்குள் ஒரு ஸ்படிக இலிங்கமும் வழிபடப்படுகிறது. அந்தக் காலகட்டத்தில் காலாட்படை வீரர்களால் பயன்படுத்தப்பட்ட கவசங்களும் கோயிலுக்கு வெளியே காட்சிக்கு வைக்கப்பட்டுள்ளன

கோட்டையிலிருந்து தென்கிழக்கு நோக்கி சிறிது தொலைவில் அப்சல் கானின் தர்கா அமைந்துள்ளது.

சுற்றுலா 
பிரதாப்காட், மகாபலீசுவரிலிருந்து  25 கிலோமீட்டர் தொலைவில் அமைந்துள்ள பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். . மகாராட்டிரா மாநில போக்குவரத்துக் கழகப் பேருந்துகள் சேவை பல ஆண்டுகளாக பிரதாப்காட் உட்பட மகாபலீசுவரைச் சுற்றியுள்ள இடங்களுக்கு தினசரி உல்லாசப் பயணங்களை நடத்தி வருகிறது.  பல பள்ளிகளும் கோட்டைக்கு கல்வி பயணங்களை ஏற்பாடு செய்கின்றன. இப்பகுதியின் பல மலையேற்ற பாதைகளிலும் இந்த கோட்டை உள்ளது.

மேலும் காண்க 

 இந்தியாவில் உள்ள கோட்டைகளின் பட்டியல்

குறிப்புகள் 

Coordinates on Wikidata
bhiradhābhghāḍh (Pratapgad) 'vīraṃ niṟaindha ghoḍhḍhai' èṉṟa bhòruḻbhaḍhuṃ idhu meṟghu indhiya mānilamāṉa maghārāḍhḍhirāvil jhādhdhārā māvaḍhḍhadhdhil amaindhuḻḻa òru bhèriya ghoḍhḍhaiyāghuṃ. bhiradhābhghāḍh bhoriṉ dhaḻamāgha ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha indha ghoḍhḍhai ibhbhodhu òru bhirabhalamāṉa jhuṟṟulā dhalamāgha uḻḻadhu.

nilaviyal 
bhiradhābhghāḍh ghoḍhḍhai bholadhbhūrilirundhu 15 ghilomīḍhḍhar (9.3 mail) dhòlaiviluṃ, maghābhalījhuvarughghu meṟghe 23 ghilomīḍhḍhar (14 mail) dhòlaiviluṃ amaindhuḻḻadhu. indha ghoḍhḍhai ghaḍhal maḍhḍhadhdhilirundhu 1,080 mīḍhḍhar (3,540 aḍhi) uyaradhdhil ibhbhaghudhiyil bhirabhalamāṉa malaivāl̤iḍhamāgha uḻḻadhu.  meluṃ, idhu bhar maṟṟuṃ ghiṉesvar ghirāmaṅghaḻughghu iḍhaiyilāṉa jhālaiyaigh ghavaṉighghādha òru sbhar mīdhu ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

varalāṟu 
marāḍhḍhiya maṉṉar jhivāji dhaṉadhu bhiradhama mandhirighaḻil òruvarāṉa morobhandh dhiriyaṃbhagh bhiṅghiḻ èṉbhavariḍhaṃ nirā maṟṟuṃ ghòyṉā āṟughaḻiṉ gharaighaḻai bhādhughābhbhadhaṟghāghavuṃ, bhār ghaṇavāyaibh bhādhughābhbhadhaṟghāghavuṃ indha ghoḍhḍhaiyiṉ ghaḍhḍhumāṉadhdhai meṟghòḻḻa niyamidhdhār.

indhagh ghoḍhḍhaiyiṉ ghaḍhḍhumāṉaṃ 1656 il niṟaivaḍhaindhadhu.  1659 navaṃbhar 10 āṃ dhedhi jhadhrabhdhi jhivājighghuṃ abhjhal ghāṉughghuṃ iḍhaiyilāṉa bhiradhābhghāḍh bhor indha ghoḍhḍhaiyiṉ ghobhuraṅghaḻughghu ghīl̤e naḍhandhadhu. idhu vaḻarndhu varuṃ irājhjhiyadhdhiṉ irāṇuvadhdhiṉ mudhal bhèriya araṇāgha irundhadhu. meluṃ marāḍhḍhiya bherarajhai niṟuvuvadhaṟghāṉa ghaḻadhdhai amaidhdhadhu. bhiradhābhghāḍh bhirāndhiya arajhiyalil dhòḍharndhu īḍhubhaḍhḍhadhu. bhuṉeviṉ naṉghu aṟiyabhbhaḍhḍha amaijhjharāṉa jhāgharaṃ bhābhu, 1778 il bhiradhābhghāḍhḍhil dhaṉadhu bhoḍhḍhiyāḻarāṉa nāṉā bhaḍhnāvijhāl aḍhaidhdhu vaighghabhbhaḍhḍhār. bhiṉṉar avar rāyghāḍhḍhil iṟaghghuṃ varai ghoḍhḍhaiyilirundhu maṟṟòru ghoḍhḍhaighghu aḍhighghaḍhi māṟṟabhbhaḍhḍhār. 1796 āṃ āṇḍhil, nāṉā bhaḍhnāvijhu, ghauladhrāv jhindhiyā maṟṟuṃ avaradhu mandhiri bhalobhāviṉ jhūl̤jhjhighaḻilirundhu dhabhbhighghaiyil, maghādh jhèlvadhaṟghu muṉbhu bhiradhābhghāḍhḍhil òru valuvāṉa irāṇuvadhdhaigh ghūḍhḍhiṉār. 1818 āṃ āṇḍhil, mūṉṟāṃ āṅghileya-marādhdhiyabh bhoriṉ òru bhaghudhiyāgha, bhiradhābhghāḍh dhaṉiyār bhejhjhuvārdhdhaighaḻāl jharaṇaḍhaindhār. bhiradhābhghāḍh òru mughghiyamāṉa ghoḍhḍhaiyāgha irundhadhāl, òru bhèriya irāṇuvadhdhaigh ghòṇḍhirundhadhu. meluṃ vay bhaghudhiyaijh jhuṟṟiyuḻḻa nāḍhḍhiṉ bhèruṃbhaghudhiyai maṟaighghaghghūḍhiyadhu èṉbhadhāl idhu marādhdhiya bhaḍhaighaḻughghu bhèruṃ araṇāghuṃ. ghudhiraiyil amarndhirughghuṃ jhivājiyiṉ 17 aḍhi uyara vèṇghala jhilaiyai abhbhodhaiya indhiyabh bhiradhamarāgha irundha javagharlāl neru avarghaḻ 1957 navaṃbhar 30 aṉṟu dhiṟandhu vaidhdhār. adhe āṇḍhu ghuṃbhrojhi ghirāmadhdhilirundhu ghoḍhḍhai varai bhòdhubhbhaṇidh dhuṟaiyāl òru jhālai amaighghabhbhaḍhḍhadhu.  1960 il ghoḍhḍhaighghuḻ òru virundhiṉar māḻighaiyuṃ, òru dhejhiyabh bhūṅghāvuṃ ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhaṉa.  indha ghoḍhḍhai dhaṟbhodhu muṉṉāḻ jhādhdhārā jhudhejha arajhiṉ vārijhāṉa udhayaṉrāje bhojhulevughghu jhòndhamāṉadhu.

amaibhbhu 

ghoḍhḍhaiyai ghīl̤ ghoḍhḍhai maṟṟuṃ mel ghoḍhḍhai èṉa iraṇḍhāghabh bhirighghalāṃ.

malaiyiṉ mughaḍhu mīdhu mel ghoḍhḍhai ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. idhu dhorāyamāgha jhadhuramāgha amaindhuḻḻadhu, òvvòru bhaghghadhdhiluṃ 180 mī nīḻaṃ ghòṇḍha, idhu jhivaṉughghu òru ghoyil uḍhbhaḍha bhala nirandhara ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. ghoyil ghoḍhḍhaiyiṉ vaḍhameṟghil amaindhuḻḻadhu. meluṃ 250 mīḍhḍhar varai jhòḍhḍhughaḻuḍhaṉ jhudhdhamāṉa bhāṟaighaḻāl jhūl̤abhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

ghīl̤ ghoḍhḍhai jhumār 320 mī nīḻamuṃ 110 mī aghalamuṃ ghòṇḍhadhu. idhu ghoḍhḍhaiyiṉ dhèṉghil̤aghghil amaindhuḻḻadhu . bhadhdhu mudhal bhaṉṉiraṇḍhu mīḍhḍhar uyaramuḻḻa ghobhuraṅghaḻ maṟṟuṃ ghoḍhḍhaighaḻāl bhādhughāghghabhbhaḍhughiṟadhu.

abhjhal ghobhuraṃ ghoḍhḍhaiyilirundhu jhariyāgha virivaḍhaindhu ghoḍhḍhaiyiṉ aṇughumuṟaiyai bhādhughāghghiṟadhu. idhu bhiradhābhghāḍh bhorughghubh bhiṉṉar ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughi. meluṃ abhjhal ghāṉiṉ uḍhal ghobhuradhdhiṉ ghīl̤ bhudhaighghabhbhaḍhḍhadhāghavuṃ ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu.

1661 il, jhivājiyāl dhuljābhbhūril uḻḻa bhavāṉi dheviyiṉ ghovilughghu jhèlla muḍhiyāmal bhoṉadhu. adhaṟghāgha indha ghoḍhḍhaiyileye òru ghovilai adhdhèyvadhdhiṟghu arbhbhaṇighgha muḍhivu jhèydhār. indha ghoyil ghīl̤ ghoḍhḍhaiyiṉ ghil̤aghghu bhaghghadhdhil uḻḻadhu. indha maṇḍhabhaṃ ajhal ghaḍhḍhumāṉadhdhilirundhu mīṇḍhuṃ ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhuḻḻa. 50 'nīḻaṃ, 30' aghalaṃ maṟṟuṃ 12 'uyaramuḻḻa maradh dhūṇghaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. indha ālayaṃ ghallāl āṉadhu. meluṃ dhèyvadhdhiṉ āḍhai aṇindha gharubhbhu ghal uruvaṃ uḻḻadhu. ghoyiliṉ ghūrai uḻḻe dhaḍhḍhaiyāgha irughghiṟadhu. āṉāl jhidhdhārāviṉ maṉṉaṉ bhiradhābh jhiṅ (1818-1839) amaidhdha īya uṟaighaḻil mūḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. òru jhiṟiyavimāṉaṃ jhannadhiyai uḻḻaḍhaghghi uḻḻadhu. indha ghovilil  6 vaira ghaṟghaḻāl alaṅgharighghabhbhaḍhḍhuḻḻa marādhdhiya dhaḻabhadhi haṃbhirāv mòghaidhiyiṉ vāḻ òṉṟu vaighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. idhu avar bhoril 600 vīrarghaḻaigh ghòṉṟadhaigh ghuṟighghiṟadhu. ghoyilughghuḻ òru sbhaḍhigha iliṅghamuṃ val̤ibhaḍhabhbhaḍhughiṟadhu. andhagh ghālaghaḍhḍhadhdhil ghālāḍhbhaḍhai vīrarghaḻāl bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha ghavajhaṅghaḻuṃ ghoyilughghu vèḻiye ghāḍhjhighghu vaighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa

ghoḍhḍhaiyilirundhu dhèṉghil̤aghghu noghghi jhiṟidhu dhòlaivil abhjhal ghāṉiṉ dharghā amaindhuḻḻadhu.

jhuṟṟulā 
bhiradhābhghāḍh, maghābhalījhuvarilirundhu  25 ghilomīḍhḍhar dhòlaivil amaindhuḻḻa bhirabhalamāṉa jhuṟṟulādh dhalamāghuṃ. . maghārāḍhḍhirā mānila bhoghghuvaradhdhugh ghal̤aghabh bherundhughaḻ jhevai bhala āṇḍhughaḻāgha bhiradhābhghāḍh uḍhbhaḍha maghābhalījhuvaraijh jhuṟṟiyuḻḻa iḍhaṅghaḻughghu dhiṉajhari ullājhabh bhayaṇaṅghaḻai naḍhadhdhi varughiṟadhu.  bhala bhaḻḻighaḻuṃ ghoḍhḍhaighghu ghalvi bhayaṇaṅghaḻai eṟbhāḍhu jhèyghiṉṟaṉa. ibhbhaghudhiyiṉ bhala malaiyeṟṟa bhādhaighaḻiluṃ indha ghoḍhḍhai uḻḻadhu.

meluṃ ghāṇgha 

 indhiyāvil uḻḻa ghoḍhḍhaighaḻiṉ bhaḍhḍhiyal

ghuṟibhbhughaḻ 

Coordinates on Wikidata
பிரதாப்காட் கோட்டை