இரண்டாம் இரத்னதேவன் (Ratnadeva II; ஆட்சி. 1120-1135 பொ.ச.) நவீனகால இந்திய மாநிலமான சத்தீசுகரில் இருந்த ( இரதன்பூர், சத்தீசுகர்)  இரத்தினபுரியின் காலச்சூரி வம்சத்தின் மிகப்பெரிய ஆட்சியாளனாவான்.  திரிபுரியின்  காலச்சூரி ஆட்சியாளர்களிடமிருந்து]] சுதந்திரம் அறிவித்ததற்காக இவன் அறியப்படுகிறான். மேலும் காலச்சூரி மன்னன் கயகர்ணனால் அனுப்பப்பட்ட இராணுவத்தை தோற்கடித்தான். கலிங்கத்தின் வலிமைமிக்க மன்னன் அனந்தவர்மன் சோடகங்கனின் படையெடுப்பை முறியடித்ததற்காகவும் இவன் அறியப்படுகிறான்.  இந்த நிகழ்வுகள் இவன் அநேகமாக ஒரு திறமையான இராணுவத் தலைவன் என்பதைக் காட்டுகிறது. இவனது தந்தை முதலாம் ஜஜல்லதேவன் பொ.ச.1090-1120 வரை ஆட்சி செய்தான். இவனுக்குப் பிறகு இவனது மகன் இரண்டாம் பிருதிவிதேவன் பொ.ச. 1135-1165 வரை ஆட்சி செய்தான்.

கல்வெட்டுகளும் நாணயங்களும் 
இரண்டாம் இரத்னதேவனின் கல்வெட்டுகள் அகல்தாரா, பராகான், சிவ்ரிநாராயண் (அல்லது சியோரிநாராயண்), சர்கோன் (அல்லது சர்கோ) ஆகிய இடங்களில் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளன.  

இரண்டாம் இரத்னதேவனின் பல நாணயங்கள் இங்கு கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளன: 

 சனாசாரி (அல்லது சோன்சாரி): 96 தங்க நாணயங்கள்
 சரங்கர்: 29 தங்க நாணயங்கள்
 தாடல்-சியோனி: 136 தங்க நாணயங்கள்
 இரதன்பூர் : 10 தங்க நாணயங்கள்
 சோன்பூர் மற்றும் பைத்யநாதா: 9 தங்க நாணயங்கள்

இதனையும் பார்க்கவும் 

 இரத்தினபுரியின் காலச்சூரிகள்
 அனந்தவர்மன் சோடகங்கன்
 திரிபுரியின் காலச்சூரிகள்
 கயகர்ணன்

சான்றுகள்

உசாத்துணை 

 
 
 
 

இந்திய அரசர்கள்
இந்திய அரச மரபுகள்
மத்தியப் பிரதேச வரலாறு
சத்தீஸ்கர்
iraṇḍhāṃ iradhṉadhevaṉ (Ratnadeva II; āḍhjhi. 1120-1135 bhò.jha.) navīṉaghāla indhiya mānilamāṉa jhadhdhījhugharil irundha ( iradhaṉbhūr, jhadhdhījhughar)  iradhdhiṉabhuriyiṉ ghālajhjhūri vaṃjhadhdhiṉ mighabhbhèriya āḍhjhiyāḻaṉāvāṉ.  dhiribhuriyiṉ  ghālajhjhūri āḍhjhiyāḻarghaḻiḍhamirundhu]] jhudhandhiraṃ aṟividhdhadhaṟghāgha ivaṉ aṟiyabhbhaḍhughiṟāṉ. meluṃ ghālajhjhūri maṉṉaṉ ghayagharṇaṉāl aṉubhbhabhbhaḍhḍha irāṇuvadhdhai dhoṟghaḍhidhdhāṉ. ghaliṅghadhdhiṉ valimaimighgha maṉṉaṉ aṉandhavarmaṉ jhoḍhaghaṅghaṉiṉ bhaḍhaiyèḍhubhbhai muṟiyaḍhidhdhadhaṟghāghavuṃ ivaṉ aṟiyabhbhaḍhughiṟāṉ.  indha nighal̤vughaḻ ivaṉ aneghamāgha òru dhiṟamaiyāṉa irāṇuvadh dhalaivaṉ èṉbhadhaigh ghāḍhḍhughiṟadhu. ivaṉadhu dhandhai mudhalāṃ jajalladhevaṉ bhò.jha.1090-1120 varai āḍhjhi jhèydhāṉ. ivaṉughghubh bhiṟaghu ivaṉadhu maghaṉ iraṇḍhāṃ bhirudhividhevaṉ bhò.jha. 1135-1165 varai āḍhjhi jhèydhāṉ.

ghalvèḍhḍhughaḻuṃ nāṇayaṅghaḻuṃ 
iraṇḍhāṃ iradhṉadhevaṉiṉ ghalvèḍhḍhughaḻ aghaldhārā, bharāghāṉ, jhivrinārāyaṇ (alladhu jhiyorinārāyaṇ), jharghoṉ (alladhu jhargho) āghiya iḍhaṅghaḻil ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa.  

iraṇḍhāṃ iradhṉadhevaṉiṉ bhala nāṇayaṅghaḻ iṅghu ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa: 

 jhaṉājhāri (alladhu jhoṉjhāri): 96 dhaṅgha nāṇayaṅghaḻ
 jharaṅghar: 29 dhaṅgha nāṇayaṅghaḻ
 dhāḍhal-jhiyoṉi: 136 dhaṅgha nāṇayaṅghaḻ
 iradhaṉbhūr : 10 dhaṅgha nāṇayaṅghaḻ
 jhoṉbhūr maṟṟuṃ bhaidhyanādhā: 9 dhaṅgha nāṇayaṅghaḻ

idhaṉaiyuṃ bhārghghavuṃ 

 iradhdhiṉabhuriyiṉ ghālajhjhūrighaḻ
 aṉandhavarmaṉ jhoḍhaghaṅghaṉ
 dhiribhuriyiṉ ghālajhjhūrighaḻ
 ghayagharṇaṉ

jhāṉṟughaḻ

ujhādhdhuṇai 

 
 
 
 

indhiya arajharghaḻ
indhiya arajha marabhughaḻ
madhdhiyabh bhiradhejha varalāṟu
jhadhdhīsghar
இரண்டாம் இரத்னதேவன்