லெட்சிவி, சிவப்பு லெட்சிவி அல்லது தெற்கு லெட்சிவி  (lechwe, red lechwe, or southern lechwe ) என்பது தென்-மத்திய ஆப்பிரிக்காவின் ஈரநிலங்களில் காணப்படும் ஒரு மறிமான் ஆகும்.

சரகம் 
இவை போட்ஸ்வானா, சாம்பியா, காங்கோ சனநாயகக் குடியரசு, வடகிழக்கு நமீபியா, கிழக்கு அங்கோலா, குறிப்பாக ஓக்காவேங்கோ கடைமடை, காஃப்யூ பிளாட்ஸ் மற்றும் பாங்வேலு ஈரநிலங்களைத் தாயகமாக கொண்டவை. உயிரியல் பூங்காக்கள் மற்றும் வன விலங்கு பண்ணைகளில் இந்த இனம் வளர்க்கப்படுகிறது.

விளக்கம் 
வயது வந்த லெட்சிவிகள் பொதுவாக நிற்கும்போது தரையிலிருந்து தோள்வரை சுமார் 90 முதல் 100 செமீ (35 முதல் 39 அங்குலம்) உயரமாக இருக்கும். இவற்றின் எடை பொதுவாக 50 முதல் 120 கிலோ (110 முதல் 260 பவுண்டுகள்) வரை இருக்கும் இருக்கும். கிடாக்களின் எடை பெட்டைகளின் எடையை விட கூடுதலாக இருக்கும். இவற்றின் உடல் பொன் பழுப்பு நிறத்திலும், வயிறு வெள்ளை நிறத்திலும் இருக்கும். கிடாக்கள் அடர்ந்த நிறத்தில் இருக்கும். கிடாக்களுக்கு முன் கால்கள், மார்பு மற்றும் உடலில் உள்ள கருப்பு நிறம் கலந்தவையாக இருக்கம். இந்த சாயல் மற்றும் அளவு ஆகியவை துணையினங்களைப் பொறுத்து மாறுபடும். கிடாக்களுக்கு திருகுகள் கொண்ட நீண்ட கொம்புகள் உள்ளன. சதுப்பு நிலத்தில் நீண்ட தொலைவு எளிதாக ஓட ஏதுவாக இவற்றிற்கு பிற மறிமான்களை விட பின்னங்கால்கள் ஓரளவு நீளமாக இருக்கும்.

வாழ்விடங்கள் 
லெட்சிவீகள் பொதுவாக சதுப்பு நிலங்களில் காணப்படுகின்றன. தாவர உண்ணியான இவற்றின் முக்கிய உணவு நீர் வாழ்த் தாவரங்கள் ஆகும்.  இவை வேட்டையாடிகளிடமிருந்து தங்களைப் பாதுகாத்துக் கொள்ள முழங்கால் அளவு தண்ணீரைப் பயன்படுத்துகின்றன. இவற்றின் கால்களின் வெளிப்புறம் நீர்-எதிர்ப்பி பொருளைக் கொண்டதாக இருக்கும். இவற்றின் உடல் அமைப்பு முழங்கால் அளவு நீரில் மிக வேகமாக ஓட ஏற்றதாக உள்ளது. லெட்சிவி ஒரு பகலாடி ஆகும். இவை பல ஆயிரக்கணக்கான எண்ணிக்கையிலான மந்தையாக கூடுகின்றன.  மந்தைகள் பொதுவாக ஒரே பாலினத்தைச் சேர்ந்தவையாக இருக்கும். ஆனால் இனச்சேர்க்கை காலத்தில் பிற பாலினங்கள் மந்தையில் வந்து சேர்கின்றன.

வகைபிரித்தல்

கிளை இனங்கள் 

லெட்சிவீயின் நான்கு கிளையினங்கள் அங்கீகரிக்கப்பட்டுள்ளன.  

 பொதுவான சிவப்பு லெட்சிவீ ( கோபஸ் லெச் லெச் ) (கிரே, 1850) - சிம்பாப்வே, போட்ஸ்வானா, நமீபியா, சாம்பியாவின் ஈரநிலங்களில் பரவலாக பரவியுள்ளன.
 காஃப்யூ பிளாட்ஸ் லெட்சிவீ ( கோபஸ் லெச் கஃபுயென்சிஸ் ) ( ஹால்டெனோர்த், 1963) - இது காஃப்யூ சமவெளிக்குள் (சாம்பியாவின் காஃப்யூ நதியில் பருவகால வெள்ளப்பெருக்கு சமவெளி) காணப்படுகின்றன.
 † ராபர்ட்சின் லெட்சிவீ ( கோபஸ் லெச் ராபர்ட்ஸி ) ( ரோத்ஸ்சைல்ட், 1907) - முன்பு வடகிழக்கு சாம்பியாவில் காணப்பட்டது, இப்போது அழிந்து விட்டது. கவாம்ப்வா லெட்சிவீ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
 கருப்பு லெட்சிவீ ( கோபஸ் லெச்சே ஸ்மிதேமானி ) ( லிடேக்கர், 1900) - ஜாம்பியாவின் பாங்வேலு பகுதியில் காணப்படுகிறது.

இவை அல்லாமல் கூடுதலாக, உபேம்பா லெட்சிவீ ( கோபஸ் அன்செல்லி ) மற்றும் அழிந்துபோன கேப் லெட்சிவீ ( கோபஸ் வென்டேரே ) ஆகியவை சில ஆய்வாளர்களால் ( கோபஸ் லெச் அன்செல்லி மற்றும் கோபஸ் லெச் வென்டேரே ) இதன் கிளையினங்களாகக் கருதப்படுகின்றன.  

"லெட்சிவீ" என்ற பெயருடன் தொடர்புடையதாக இருந்தாலும், நைல் லெட்சிவீ ( கே. மெகாசெரோஸ் ) ஒரு தனி இனமாக தொடர்ந்து அங்கீகரிக்கப்படுகிறது.

இனப்பெருக்கம் 
நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான மழைக்காலங்களில் லெட்சிவீ இணைப்பெருக்கத்தில் ஈடுபடுகின்றன. இவற்றின் கர்ப்ப காலம் ஏழு முதல் எட்டு மாதங்கள் ஆகும். எனவே பெரும்பாலான குட்டிகள் சூலை முதல் செப்டம்பர் வரை பிறக்கின்றன.  சிலசமயம் அரிதாக லெட்சிவீ மற்றும் வாட்டர்பக் இடையே கலப்பினங்கள் காணப்படுகின்றன.

குறிப்புகள் 

காங்கோ மக்களாட்சிக் குடியரசின் பாலூட்டிகள்
அங்கோலாவின் பாலூட்டிகள்
மறிமான்கள்
சகாரா கீழமை ஆபிரிக்காவின் பாலூட்டிகள்
lèḍhjhivi, jhivabhbhu lèḍhjhivi alladhu dhèṟghu lèḍhjhivi  (lechwe, red lechwe, or southern lechwe ) èṉbhadhu dhèṉ-madhdhiya ābhbhirighghāviṉ īranilaṅghaḻil ghāṇabhbhaḍhuṃ òru maṟimāṉ āghuṃ.

jharaghaṃ 
ivai bhoḍhsvāṉā, jhāṃbhiyā, ghāṅgho jhaṉanāyaghagh ghuḍhiyarajhu, vaḍhaghil̤aghghu namībhiyā, ghil̤aghghu aṅgholā, ghuṟibhbhāgha oghghāveṅgho ghaḍhaimaḍhai, ghāfyū bhiḻāḍhs maṟṟuṃ bhāṅvelu īranilaṅghaḻaidh dhāyaghamāgha ghòṇḍhavai. uyiriyal bhūṅghāghghaḻ maṟṟuṃ vaṉa vilaṅghu bhaṇṇaighaḻil indha iṉaṃ vaḻarghghabhbhaḍhughiṟadhu.

viḻaghghaṃ 
vayadhu vandha lèḍhjhivighaḻ bhòdhuvāgha niṟghuṃbhodhu dharaiyilirundhu dhoḻvarai jhumār 90 mudhal 100 jhèmī (35 mudhal 39 aṅghulaṃ) uyaramāgha irughghuṃ. ivaṟṟiṉ èḍhai bhòdhuvāgha 50 mudhal 120 ghilo (110 mudhal 260 bhavuṇḍhughaḻ) varai irughghuṃ irughghuṃ. ghiḍhāghghaḻiṉ èḍhai bhèḍhḍhaighaḻiṉ èḍhaiyai viḍha ghūḍhudhalāgha irughghuṃ. ivaṟṟiṉ uḍhal bhòṉ bhal̤ubhbhu niṟadhdhiluṃ, vayiṟu vèḻḻai niṟadhdhiluṃ irughghuṃ. ghiḍhāghghaḻ aḍharndha niṟadhdhil irughghuṃ. ghiḍhāghghaḻughghu muṉ ghālghaḻ, mārbhu maṟṟuṃ uḍhalil uḻḻa gharubhbhu niṟaṃ ghalandhavaiyāgha irughghaṃ. indha jhāyal maṟṟuṃ aḻavu āghiyavai dhuṇaiyiṉaṅghaḻaibh bhòṟudhdhu māṟubhaḍhuṃ. ghiḍhāghghaḻughghu dhirughughaḻ ghòṇḍha nīṇḍha ghòṃbhughaḻ uḻḻaṉa. jhadhubhbhu niladhdhil nīṇḍha dhòlaivu èḻidhāgha oḍha edhuvāgha ivaṟṟiṟghu bhiṟa maṟimāṉghaḻai viḍha bhiṉṉaṅghālghaḻ oraḻavu nīḻamāgha irughghuṃ.

vāl̤viḍhaṅghaḻ 
lèḍhjhivīghaḻ bhòdhuvāgha jhadhubhbhu nilaṅghaḻil ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa. dhāvara uṇṇiyāṉa ivaṟṟiṉ mughghiya uṇavu nīr vāl̤dh dhāvaraṅghaḻ āghuṃ.  ivai veḍhḍhaiyāḍhighaḻiḍhamirundhu dhaṅghaḻaibh bhādhughādhdhugh ghòḻḻa mul̤aṅghāl aḻavu dhaṇṇīraibh bhayaṉbhaḍhudhdhughiṉṟaṉa. ivaṟṟiṉ ghālghaḻiṉ vèḻibhbhuṟaṃ nīr-èdhirbhbhi bhòruḻaigh ghòṇḍhadhāgha irughghuṃ. ivaṟṟiṉ uḍhal amaibhbhu mul̤aṅghāl aḻavu nīril migha veghamāgha oḍha eṟṟadhāgha uḻḻadhu. lèḍhjhivi òru bhaghalāḍhi āghuṃ. ivai bhala āyiraghghaṇaghghāṉa èṇṇighghaiyilāṉa mandhaiyāgha ghūḍhughiṉṟaṉa.  mandhaighaḻ bhòdhuvāgha òre bhāliṉadhdhaijh jherndhavaiyāgha irughghuṃ. āṉāl iṉajhjherghghai ghāladhdhil bhiṟa bhāliṉaṅghaḻ mandhaiyil vandhu jherghiṉṟaṉa.

vaghaibhiridhdhal

ghiḻai iṉaṅghaḻ 

lèḍhjhivīyiṉ nāṉghu ghiḻaiyiṉaṅghaḻ aṅghīgharighghabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa.  

 bhòdhuvāṉa jhivabhbhu lèḍhjhivī ( ghobhas lèjh lèjh ) (ghire, 1850) - jhiṃbhābhve, bhoḍhsvāṉā, namībhiyā, jhāṃbhiyāviṉ īranilaṅghaḻil bharavalāgha bharaviyuḻḻaṉa.
 ghāfyū bhiḻāḍhs lèḍhjhivī ( ghobhas lèjh ghafuyèṉjhis ) ( hālḍhèṉordh, 1963) - idhu ghāfyū jhamavèḻighghuḻ (jhāṃbhiyāviṉ ghāfyū nadhiyil bharuvaghāla vèḻḻabhbhèrughghu jhamavèḻi) ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa.
 † rābharḍhjhiṉ lèḍhjhivī ( ghobhas lèjh rābharḍhsi ) ( rodhsjhailḍh, 1907) - muṉbhu vaḍhaghil̤aghghu jhāṃbhiyāvil ghāṇabhbhaḍhḍhadhu, ibhbhodhu al̤indhu viḍhḍhadhu. ghavāṃbhvā lèḍhjhivī èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu.
 gharubhbhu lèḍhjhivī ( ghobhas lèjhjhe smidhemāṉi ) ( liḍheghghar, 1900) - jāṃbhiyāviṉ bhāṅvelu bhaghudhiyil ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu.

ivai allāmal ghūḍhudhalāgha, ubheṃbhā lèḍhjhivī ( ghobhas aṉjhèlli ) maṟṟuṃ al̤indhubhoṉa ghebh lèḍhjhivī ( ghobhas vèṉḍhere ) āghiyavai jhila āyvāḻarghaḻāl ( ghobhas lèjh aṉjhèlli maṟṟuṃ ghobhas lèjh vèṉḍhere ) idhaṉ ghiḻaiyiṉaṅghaḻāghagh gharudhabhbhaḍhughiṉṟaṉa.  

"lèḍhjhivī" èṉṟa bhèyaruḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiyadhāgha irundhāluṃ, nail lèḍhjhivī ( ghe. mèghājhèros ) òru dhaṉi iṉamāgha dhòḍharndhu aṅghīgharighghabhbhaḍhughiṟadhu.

iṉabhbhèrughghaṃ 
navaṃbhar mudhal bhibhravari varaiyilāṉa mal̤aighghālaṅghaḻil lèḍhjhivī iṇaibhbhèrughghadhdhil īḍhubhaḍhughiṉṟaṉa. ivaṟṟiṉ gharbhbha ghālaṃ el̤u mudhal èḍhḍhu mādhaṅghaḻ āghuṃ. èṉave bhèruṃbhālāṉa ghuḍhḍhighaḻ jhūlai mudhal jhèbhḍhaṃbhar varai bhiṟaghghiṉṟaṉa.  jhilajhamayaṃ aridhāgha lèḍhjhivī maṟṟuṃ vāḍhḍharbhagh iḍhaiye ghalabhbhiṉaṅghaḻ ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa.

ghuṟibhbhughaḻ 

ghāṅgho maghghaḻāḍhjhigh ghuḍhiyarajhiṉ bhālūḍhḍhighaḻ
aṅgholāviṉ bhālūḍhḍhighaḻ
maṟimāṉghaḻ
jhaghārā ghīl̤amai ābhirighghāviṉ bhālūḍhḍhighaḻ
லெட்சிவீ மான்