மேற்கு உத்தரப் பிரதேசம் (Western Uttar Pradesh) இந்தியாவின் உத்தர பிரதேச மாநிலத்தின் மேற்குப் பகுதியில் உள்ள மாவட்டங்களைக் கொண்டது. மேற்கு உத்தரப் பிரதேசம்  ரோகில்கண்ட், கன்னோசி மற்றும் விரஜபூமி  பிரதேசங்களைக் கொண்டது. இப்பிரதேசங்களில் கரிபோலி மற்றும் பிராஜ் பாஷா மொழிகள் அதிகம் பேசப்படுகிறது.  இதன் கிழக்கில் அவத் பிரதேசம், தூரக் கிழக்கில் பூர்வாஞ்சல் பிரதேசம், தெற்கில் புந்தேல்கண்ட் பிரதேசம் அமைந்துள்ளது.

இப்பகுதியின் மக்கள பண்பாடு, நாகரீகம் மற்றும் பொருளாதாரம்  உத்தரபிரதேசத்தின் பிற பகுதிகளிலிருந்து வேறுபட்டவை உள்ளது. ஆனால்  அரியானா மற்றும்  கிழக்கு மற்றும் தென்கிழக்கு இராஜஸ்தான் மக்களுடன் மிகவும் நெருக்கமாக ஒத்துள்ளது.

அரியானா மற்றும் பஞ்சாப் போன்று மேற்கு உத்தரப் பிரதேசம் பொருளாதாரத்தில் வேகமாக முன்னேறியுள்ளது. தில்லிக்கு அருகில் அமைந்த இப்பகுதியின் நொய்டா நகரம் பெரிய பொருளாதார சிறப்பு மண்டலம் ஆகும். மேற்கு உத்தரப் பிரதேசத்தின் பெரிய நகரம் காசியாபாத் நகரம் ஆகும். இப்பகுதியில் கிருஷ்ண ஜென்மபூமி, தாஜ் மகால், ஆக்ரா கோட்டை, பத்தேப்பூர் சிக்ரி போன்ற புகழ்பெற்ற ஆன்மீக, வரலாற்றுச் சுற்றுலாத்தளங்கள் உள்ளது.

மக்கள் தொகை பரம்பல்

மேற்கு உத்தரப் பிரதேசத்தில் பெரும்பான்மையாக ஜாட் இன மக்கள், இராசபுத்திரர்கள், காயஸ்தர்கள், தியாகி பிராமணர்கள், அகிர் யாதவர்கள், குர்மி மக்கள், கட்சி மக்கள், குயவர்கள், பணியாக்கள், வால்மீகி இன மக்கள், குஜ்ஜர், ஜாதவ் மக்கள் மற்றும் ரோகில்லா பஷ்தூன் மக்கள்

மேற்கு உத்தரப்பிரதேசத்தின் மக்கள் தொகையில் தியாகிகள் உள்ளிட்ட பிராமணர்கள் 17% ஆக உள்ளனர்.

2011-ஆம் ஆண்டின் மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்படி, மேற்கு உத்தரப்பிரதேசத்தின் மக்கள் தொகை 7,12,17,132 ஆகும் அதில் இந்துக்கள் 72.29%  மற்றும் இசுலாமியர்கள்  26.21% ஆக உள்ளனர்.கரிபோலி பேசுபவர்கள் 29,669,035, (அதில் இந்துக்கள் 59.19% மற்றும் இசுலாமியர் 39.17%) மற்றும் பிராஜ் பாஷா  பேசுபவர்கள் 29,754,755 (அதில் இந்துக்கள் 82.78% மற்றும் இசுலாமியர் 16%). மேற்கு உத்தரப் பிரதேசத்தின் சகரன்பூர் மாவட்டம், முசாபர்நகர் மாவட்டம், பிஜ்னோர் மாவட்டம், மொராதாபாத் மாவட்டம், ராம்பூர் மாவட்டம், மீரட் மாவட்டம், அம்ரோகா மாவட்டம் மற்றும் பரேலி மாவட்டம் என எட்டு மாவட்டங்களில்  இசுலாமிய மக்கள்  1951-இல் 29.93% இருந்தனர். 2011-இல் முஸ்லீம் மக்கள் தொகை வளர்ச்சி அடைந்து 40.43% ஆக உள்ளது.

ஒட்டு மொத்த உத்தரப் பிரதேச மாநிலத்தின் இசுலாமிய மக்கள் தொகை 19.3% ஆகும் ஆனால் மேற்கு உத்தர்பிரதேசத்தில் மட்டும் இசுலாமிய மக்கள் தொகை 26%க்கும் சற்று குறைவாக உள்ளது. 2012 உத்தரப்பிரதேச சட்டமன்றத் தேர்தலில், மேற்கு உத்தரப்பிரதேசத்தில் உள்ள 77 சட்டமன்றத் தொதிகளில், 26 தொகுதிகளில் இசுலாமிய வேட்பாளர்கள் வெற்றி பெற்றனர். Several communities are bi-religious.

மேற்கு உத்தரப்பிரதேசத்தின் ரோகில்கண்ட் பிரதேசத்தில் பல நூற்றாண்டுகளாக உருது மொழி பேசும் ஆப்கானிய ரோகில்லாக்கள் பெருமளவில் வாழ்கின்றனர்.இந்தியப் பிரிவினையின் போதுபாகிஸ்தான் பஞ்சாப் பகுதியிலிருந்து புலம்பெயர்ந்த சீக்கியர்கள் மேற்கு உத்தரப்பிரதேசத்தில் பெருமளவில் வாழ்கின்றனர்.

இந்தியாவில் நடைபெறும் ஆணவக் கொலைகளில் 30%  மேற்கு உத்தரப்பிரதேசத்தில் நிகழ்கிரது.

புவியியல்
மேற்கு உத்தரப்பிரதேசம் தனது எல்லைகளை உத்தரகாண்ட், இமாச்சலப் பிரதேசம், அரியானா, தில்லி, இராஜஸ்தான் மற்றும் மத்தியப் பிரதேச மாநிலங்களுடன் பகிர்ந்து கொள்கிறது. மேலும் வ்டகிழக்கில் நேபாளம் நாட்டுடனும் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இப்பகுதியில் கங்கை ஆறு மற்றும் யமுனை ஆறுகள் பாய்கிறது. இப்பகுதியில் மண் வளம் கொண்ட தோவாப் நிலப்பகுதி உள்ளது. இப்பகுதியில் முக்கிய நகரங்கள் பாக்பத், பரேலி, ஆக்ரா, மதுரா, மொராதாபாத், சம்பல், காசியாபாத், நொய்டா, மீரட், சகாரன்பூர், அலிகார், முசாபர்நகர், ராம்பூர், ஷாஜகான்பூர், இட்டாவா, பிரோசாபாத், மைன்புரி, சாம்லி, பரூக்காபாத் ஆகும்.

நிர்வாகப் பிரிவுகள்
மேற்கு உத்தரப்பிரதேசம் மீரட் கோட்டம், சகாரன்பூர் கோட்டம், மொராதாபாத் கோட்டம், பரேலி கோட்டம், ஆக்ரா கோட்டம், அலிகார் கோட்டம்  என  6 வருவாய் கோட்டங்களையும், 26 மாவட்டங்களையும் கொண்டது.

மாவட்டங்கள்

 பாகுபத் மாவட்டம்
 புலந்தசகர் மாவட்டம்
 கௌதம புத்தா நகர் மாவட்டம்
 காசியாபாத் மாவட்டம்
 ஹாப்பூர் மாவட்டம்
 மீரட் மாவட்டம்
 முசாபர்நகர் மாவட்டம்
 சகாரன்பூர் மாவட்டம்
 சாம்லி மாவட்டம்
 அம்ரோகா மாவட்டம்
 பிஜ்னோர் மாவட்டம்
 மொராதாபாத் மாவட்டம்
 இராமப்பூர் மாவட்டம்
 சம்பல் மாவட்டம்
 பரேலி மாவட்டம்
 பதாவுன் மாவட்டம்
 பிலிபித் மாவட்டம்
 சாஜகான்பூர் மாவட்டம்
 ஆக்ரா மாவட்டம்
 பிரோசாபாத் மாவட்டம்
 மைன்புரி மாவட்டம்
 மதுரா மாவட்டம்
 அலிகார் மாவட்டம்
 ஏட்டா மாவட்டம்
 மகாமாயா நகர் மாவட்டம்
 கன்ஷி ராம் நகர் மாவட்டம்

சாலைப் போக்குவரத்து
மேற்கு உத்தரப்பிரதேசப் பகுதியில் தேசிய நெடுன்சாலைகள் எண் 2, 3, 11, 24, 58, 73, 74, 87, 91 119 235, 709ஏ, 709பி,  709 ஏடி செல்கிறது. மேலும் கீழ்கண்ட விரைவுச் சாலைகளும் இதன் வழியாகச் செல்கிறது.

 நொய்டா - பெருநகர நொய்டா விரைவுச்சாலை
 யமுனா விரைவுவழிச்சாலை - நொய்டா பெருநகர் - ஆக்ராவை இணைக்கிறது
 ஆக்ரா - லக்னோ விரைவுச் சாலை 
 தேசிய விரைவுசாலை 2 (இந்தியா) 
 தில்லி - மீரட் விரைவுச்சாலை
 கங்கை விரைவுச்சாலை

இதனையும் காண்க
 சிந்து-கங்கைச் சமவெளி
 தோவாப்
 ரோகில்கண்ட்
 அவத் பிரதேசம்
 சம்பல் பிரதேசம்
 பூர்வாஞ்சல்
 புந்தேல்கண்ட்
 பகேல்கண்ட்

மேற்கோள்கள்

உத்தரப் பிரதேசப் புவியியல்
meṟghu udhdharabh bhiradhejhaṃ (Western Uttar Pradesh) indhiyāviṉ udhdhara bhiradhejha māniladhdhiṉ meṟghubh bhaghudhiyil uḻḻa māvaḍhḍhaṅghaḻaigh ghòṇḍhadhu. meṟghu udhdharabh bhiradhejhaṃ  roghilghaṇḍh, ghaṉṉojhi maṟṟuṃ virajabhūmi  bhiradhejhaṅghaḻaigh ghòṇḍhadhu. ibhbhiradhejhaṅghaḻil gharibholi maṟṟuṃ bhirāj bhāṣā mòl̤ighaḻ adhighaṃ bhejhabhbhaḍhughiṟadhu.  idhaṉ ghil̤aghghil avadh bhiradhejhaṃ, dhūragh ghil̤aghghil bhūrvāñjhal bhiradhejhaṃ, dhèṟghil bhundhelghaṇḍh bhiradhejhaṃ amaindhuḻḻadhu.

ibhbhaghudhiyiṉ maghghaḻa bhaṇbhāḍhu, nāgharīghaṃ maṟṟuṃ bhòruḻādhāraṃ  udhdharabhiradhejhadhdhiṉ bhiṟa bhaghudhighaḻilirundhu veṟubhaḍhḍhavai uḻḻadhu. āṉāl  ariyāṉā maṟṟuṃ  ghil̤aghghu maṟṟuṃ dhèṉghil̤aghghu irājasdhāṉ maghghaḻuḍhaṉ mighavuṃ nèrughghamāgha òdhdhuḻḻadhu.

ariyāṉā maṟṟuṃ bhañjhābh bhoṉṟu meṟghu udhdharabh bhiradhejhaṃ bhòruḻādhāradhdhil veghamāgha muṉṉeṟiyuḻḻadhu. dhillighghu arughil amaindha ibhbhaghudhiyiṉ nòyḍhā nagharaṃ bhèriya bhòruḻādhāra jhiṟabhbhu maṇḍhalaṃ āghuṃ. meṟghu udhdharabh bhiradhejhadhdhiṉ bhèriya nagharaṃ ghājhiyābhādh nagharaṃ āghuṃ. ibhbhaghudhiyil ghiruṣṇa jèṉmabhūmi, dhāj maghāl, āghrā ghoḍhḍhai, bhadhdhebhbhūr jhighri bhoṉṟa bhughal̤bhèṟṟa āṉmīgha, varalāṟṟujh jhuṟṟulādhdhaḻaṅghaḻ uḻḻadhu.

maghghaḻ dhòghai bharaṃbhal

meṟghu udhdharabh bhiradhejhadhdhil bhèruṃbhāṉmaiyāgha jāḍh iṉa maghghaḻ, irājhabhudhdhirarghaḻ, ghāyasdharghaḻ, dhiyāghi bhirāmaṇarghaḻ, aghir yādhavarghaḻ, ghurmi maghghaḻ, ghaḍhjhi maghghaḻ, ghuyavarghaḻ, bhaṇiyāghghaḻ, vālmīghi iṉa maghghaḻ, ghujjar, jādhav maghghaḻ maṟṟuṃ roghillā bhaṣdhūṉ maghghaḻ

meṟghu udhdharabhbhiradhejhadhdhiṉ maghghaḻ dhòghaiyil dhiyāghighaḻ uḻḻiḍhḍha bhirāmaṇarghaḻ 17% āgha uḻḻaṉar.

2011-āṃ āṇḍhiṉ maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhiṉbhaḍhi, meṟghu udhdharabhbhiradhejhadhdhiṉ maghghaḻ dhòghai 7,12,17,132 āghuṃ adhil indhughghaḻ 72.29%  maṟṟuṃ ijhulāmiyarghaḻ  26.21% āgha uḻḻaṉar.gharibholi bhejhubhavarghaḻ 29,669,035, (adhil indhughghaḻ 59.19% maṟṟuṃ ijhulāmiyar 39.17%) maṟṟuṃ bhirāj bhāṣā  bhejhubhavarghaḻ 29,754,755 (adhil indhughghaḻ 82.78% maṟṟuṃ ijhulāmiyar 16%). meṟghu udhdharabh bhiradhejhadhdhiṉ jhagharaṉbhūr māvaḍhḍhaṃ, mujhābharnaghar māvaḍhḍhaṃ, bhijṉor māvaḍhḍhaṃ, mòrādhābhādh māvaḍhḍhaṃ, rāṃbhūr māvaḍhḍhaṃ, mīraḍh māvaḍhḍhaṃ, aṃroghā māvaḍhḍhaṃ maṟṟuṃ bhareli māvaḍhḍhaṃ èṉa èḍhḍhu māvaḍhḍhaṅghaḻil  ijhulāmiya maghghaḻ  1951-il 29.93% irundhaṉar. 2011-il muslīṃ maghghaḻ dhòghai vaḻarjhjhi aḍhaindhu 40.43% āgha uḻḻadhu.

òḍhḍhu mòdhdha udhdharabh bhiradhejha māniladhdhiṉ ijhulāmiya maghghaḻ dhòghai 19.3% āghuṃ āṉāl meṟghu udhdharbhiradhejhadhdhil maḍhḍhuṃ ijhulāmiya maghghaḻ dhòghai 26%ghghuṃ jhaṟṟu ghuṟaivāgha uḻḻadhu. 2012 udhdharabhbhiradhejha jhaḍhḍhamaṉṟadh dherdhalil, meṟghu udhdharabhbhiradhejhadhdhil uḻḻa 77 jhaḍhḍhamaṉṟadh dhòdhighaḻil, 26 dhòghudhighaḻil ijhulāmiya veḍhbhāḻarghaḻ vèṟṟi bhèṟṟaṉar. Several communities are bi-religious.

meṟghu udhdharabhbhiradhejhadhdhiṉ roghilghaṇḍh bhiradhejhadhdhil bhala nūṟṟāṇḍhughaḻāgha urudhu mòl̤i bhejhuṃ ābhghāṉiya roghillāghghaḻ bhèrumaḻavil vāl̤ghiṉṟaṉar.indhiyabh bhiriviṉaiyiṉ bhodhubhāghisdhāṉ bhañjhābh bhaghudhiyilirundhu bhulaṃbhèyarndha jhīghghiyarghaḻ meṟghu udhdharabhbhiradhejhadhdhil bhèrumaḻavil vāl̤ghiṉṟaṉar.

indhiyāvil naḍhaibhèṟuṃ āṇavagh ghòlaighaḻil 30%  meṟghu udhdharabhbhiradhejhadhdhil nighal̤ghiradhu.

bhuviyiyal
meṟghu udhdharabhbhiradhejhaṃ dhaṉadhu èllaighaḻai udhdharaghāṇḍh, imājhjhalabh bhiradhejhaṃ, ariyāṉā, dhilli, irājasdhāṉ maṟṟuṃ madhdhiyabh bhiradhejha mānilaṅghaḻuḍhaṉ bhaghirndhu ghòḻghiṟadhu. meluṃ vḍhaghil̤aghghil nebhāḻaṃ nāḍhḍhuḍhaṉuṃ èllaiyaibh bhaghirndhu ghòḻghiṟadhu. ibhbhaghudhiyil ghaṅghai āṟu maṟṟuṃ yamuṉai āṟughaḻ bhāyghiṟadhu. ibhbhaghudhiyil maṇ vaḻaṃ ghòṇḍha dhovābh nilabhbhaghudhi uḻḻadhu. ibhbhaghudhiyil mughghiya nagharaṅghaḻ bhāghbhadh, bhareli, āghrā, madhurā, mòrādhābhādh, jhaṃbhal, ghājhiyābhādh, nòyḍhā, mīraḍh, jhaghāraṉbhūr, alighār, mujhābharnaghar, rāṃbhūr, ṣājaghāṉbhūr, iḍhḍhāvā, bhirojhābhādh, maiṉbhuri, jhāṃli, bharūghghābhādh āghuṃ.

nirvāghabh bhirivughaḻ
meṟghu udhdharabhbhiradhejhaṃ mīraḍh ghoḍhḍhaṃ, jhaghāraṉbhūr ghoḍhḍhaṃ, mòrādhābhādh ghoḍhḍhaṃ, bhareli ghoḍhḍhaṃ, āghrā ghoḍhḍhaṃ, alighār ghoḍhḍhaṃ  èṉa  6 varuvāy ghoḍhḍhaṅghaḻaiyuṃ, 26 māvaḍhḍhaṅghaḻaiyuṃ ghòṇḍhadhu.

māvaḍhḍhaṅghaḻ

 bhāghubhadh māvaḍhḍhaṃ
 bhulandhajhaghar māvaḍhḍhaṃ
 ghaudhama bhudhdhā naghar māvaḍhḍhaṃ
 ghājhiyābhādh māvaḍhḍhaṃ
 hābhbhūr māvaḍhḍhaṃ
 mīraḍh māvaḍhḍhaṃ
 mujhābharnaghar māvaḍhḍhaṃ
 jhaghāraṉbhūr māvaḍhḍhaṃ
 jhāṃli māvaḍhḍhaṃ
 aṃroghā māvaḍhḍhaṃ
 bhijṉor māvaḍhḍhaṃ
 mòrādhābhādh māvaḍhḍhaṃ
 irāmabhbhūr māvaḍhḍhaṃ
 jhaṃbhal māvaḍhḍhaṃ
 bhareli māvaḍhḍhaṃ
 bhadhāvuṉ māvaḍhḍhaṃ
 bhilibhidh māvaḍhḍhaṃ
 jhājaghāṉbhūr māvaḍhḍhaṃ
 āghrā māvaḍhḍhaṃ
 bhirojhābhādh māvaḍhḍhaṃ
 maiṉbhuri māvaḍhḍhaṃ
 madhurā māvaḍhḍhaṃ
 alighār māvaḍhḍhaṃ
 eḍhḍhā māvaḍhḍhaṃ
 maghāmāyā naghar māvaḍhḍhaṃ
 ghaṉṣi rāṃ naghar māvaḍhḍhaṃ

jhālaibh bhoghghuvaradhdhu
meṟghu udhdharabhbhiradhejhabh bhaghudhiyil dhejhiya nèḍhuṉjhālaighaḻ èṇ 2, 3, 11, 24, 58, 73, 74, 87, 91 119 235, 709e, 709bhi,  709 eḍhi jhèlghiṟadhu. meluṃ ghīl̤ghaṇḍha viraivujh jhālaighaḻuṃ idhaṉ val̤iyāghajh jhèlghiṟadhu.

 nòyḍhā - bhèrunaghara nòyḍhā viraivujhjhālai
 yamuṉā viraivuval̤ijhjhālai - nòyḍhā bhèrunaghar - āghrāvai iṇaighghiṟadhu
 āghrā - laghṉo viraivujh jhālai 
 dhejhiya viraivujhālai 2 (indhiyā) 
 dhilli - mīraḍh viraivujhjhālai
 ghaṅghai viraivujhjhālai

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 jhindhu-ghaṅghaijh jhamavèḻi
 dhovābh
 roghilghaṇḍh
 avadh bhiradhejhaṃ
 jhaṃbhal bhiradhejhaṃ
 bhūrvāñjhal
 bhundhelghaṇḍh
 bhaghelghaṇḍh

meṟghoḻghaḻ

udhdharabh bhiradhejhabh bhuviyiyal
மேற்கு உத்தரப் பிரதேசம்