ருங்குசு அல்லது ருங்குஸ், (மலாய்: Rungus அல்லது Bangsa Rungus அல்லது Momogun Laut; ஆங்கிலம்: Rungus People அல்லது Momogun Rungus; சீனம்: 莫莫根) என்பவர்கள் தென்கிழக்கு ஆசியா, போர்னியோ தீவைச் சேர்ந்த பூர்வீகப் பழங்குடி மக்களாகும்.  

கூடாட் தீபகற்பம், கோத்தா மருது, பித்தாசு பெங்கோகா தீபகற்பம், மற்றும் பெலூரான் (Kudat Peninsular, Kota Marudu, Pitas Bengkoka Peninsular, Beluran) சுற்றியுள்ள பகுதிகளிலும்; முதன்மையாக வடக்கு சபாவிலும் வசிக்கின்றனர். இவர்களை டூசுன் லாவுட் (Dusun Laut) என்று அழைப்பதும் உண்டு.

போர்னியோ டயாக் (Dayak People) இனக் குழுவின் ஒரு துணைக் குழுவினரான இவர்கள், ஒரு தனித்துவமான மொழி, உடை, கட்டிடக்கலை, பழக்க வழக்கங்கள் மற்றும் வாய்மொழி இலக்கியங்களை (Oral Literature) கொண்டுள்ளனர்.

பொது

போர்னியோவில் உள்ள மற்ற பழங்குடி இனக் குழுக்களை (Indigenous Ethnic Groups in Borneo) போலவே, ருங்குசு மக்களின் கலாசாரமும் தானிய வகையான அரிசியைச் சுற்றியே அமைகிறது. இருப்பினும், தென்னை, வாழை பயிரிடுதல் இவர்களின் பண வருமானத்திற்கு உதவியாய் இருக்கின்றன. 

பழைமை முறையிலான தறிநெசவு (Backstrap Loom) மூலமாகப் பெண்கள் துணி நெய்கிறார்கள். மேலும் மணி வேலைப்பாடுகளில் இருந்து வீட்டு பாத்திரங்களை உருவாக்குகிறார்கள்.

நவீன வாழ்க்கை

ருங்குசுகள் பலர் இப்போது நகரங்களில் வேலை செய்து வருகிறார்கள். மேலும் இவர்கள் நீளவீடு (Long House) வாழ்க்கையைக் கைவிட்டு நவீன மலேசிய சமுதாய வாழ்க்கையில் ஐக்கியமாகியும் வருகிறார்கள்.

மோமோகன் ருங்குசு (Momogun Rungus) எனும் ருங்குசு மக்களின் எழுத்து முறைமை மிகவும் பழமையான பாரம்பரிய எழுத்துகளைக் கொண்டுள்ளது. இது சித்திர எழுத்து (Hieroglyph) எழுதும் வடிவங்களில் ஒன்றாகும். ருங்குசு மொழியில் (Rungus Language) சூரிப் (Surip Momogun) என்று அழைக்கப்படுகிறது.

ஆன்மவாதம்

பாரம்பரியமாக அகமா லாபஸ் (Agama Labus) அல்லது லாபஸ் மதம் (Labus Religion) எனும் ஒரு நம்பிக்கை இவர்களிடம் உள்ளது. இதை ஆன்மவாதம் (Animism) என்று சிலர் முத்திரை குத்துகிறார்கள். ஆண் பாதிரியாரை ராம்பகான் (Rampahan) என்றும் பெண் பாதிரியாரை போபோலிசன் (Bobolizan) என்றும் அழைக்கிறார்கள். இருப்பினும் பெரும்பாலான ருங்குசுக்கள் இப்போது கிறிசுதவர்களாக மாறி விட்டனர்.

மேற்கோள்கள்

மேலும் காண்க 
 கடசான்
 கடசான்-டூசுன்
 கடசான் மொழி
 மூருட்
 லுன் பாவாங்

வெளி இணைப்புகள்

 Rungus Dusun, Encyclopedia of World Cultures Supplement, Appell, George, 2002
 The Kastum family of Kudat, Sabah
 Dr Felix Akiam (2015). Inventori Budaya Etnik Negeri Sabah - Etnik Momogun Rungus (Terbitan Lembaga Kebudayaan Negeri Sabah)

சபா
போர்னியோ
மலேசிய மக்கள்‎
இந்தோனேசிய மக்கள்‎
தென்கிழக்காசிய இனக்குழுக்கள்
மலேசியப் பழங்குடிகள்
ruṅghujhu alladhu ruṅghus, (malāy: Rungus alladhu Bangsa Rungus alladhu Momogun Laut; āṅghilaṃ: Rungus People alladhu Momogun Rungus; jhīṉaṃ: 莫莫根) èṉbhavarghaḻ dhèṉghil̤aghghu ājhiyā, bhorṉiyo dhīvaijh jherndha bhūrvīghabh bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻāghuṃ.  

ghūḍhāḍh dhībhaghaṟbhaṃ, ghodhdhā marudhu, bhidhdhājhu bhèṅghoghā dhībhaghaṟbhaṃ, maṟṟuṃ bhèlūrāṉ (Kudat Peninsular, Kota Marudu, Pitas Bengkoka Peninsular, Beluran) jhuṟṟiyuḻḻa bhaghudhighaḻiluṃ; mudhaṉmaiyāgha vaḍhaghghu jhabhāviluṃ vajhighghiṉṟaṉar. ivarghaḻai ḍhūjhuṉ lāvuḍh (Dusun Laut) èṉṟu al̤aibhbhadhuṃ uṇḍhu.

bhorṉiyo ḍhayāgh (Dayak People) iṉagh ghul̤uviṉ òru dhuṇaigh ghul̤uviṉarāṉa ivarghaḻ, òru dhaṉidhdhuvamāṉa mòl̤i, uḍhai, ghaḍhḍhiḍhaghghalai, bhal̤aghgha val̤aghghaṅghaḻ maṟṟuṃ vāymòl̤i ilaghghiyaṅghaḻai (Oral Literature) ghòṇḍhuḻḻaṉar.

bhòdhu

bhorṉiyovil uḻḻa maṟṟa bhal̤aṅghuḍhi iṉagh ghul̤ughghaḻai (Indigenous Ethnic Groups in Borneo) bholave, ruṅghujhu maghghaḻiṉ ghalājhāramuṃ dhāṉiya vaghaiyāṉa arijhiyaijh jhuṟṟiye amaighiṟadhu. irubhbhiṉuṃ, dhèṉṉai, vāl̤ai bhayiriḍhudhal ivarghaḻiṉ bhaṇa varumāṉadhdhiṟghu udhaviyāy irughghiṉṟaṉa. 

bhal̤aimai muṟaiyilāṉa dhaṟinèjhavu (Backstrap Loom) mūlamāghabh bhèṇghaḻ dhuṇi nèyghiṟārghaḻ. meluṃ maṇi velaibhbhāḍhughaḻil irundhu vīḍhḍhu bhādhdhiraṅghaḻai uruvāghghughiṟārghaḻ.

navīṉa vāl̤ghghai

ruṅghujhughaḻ bhalar ibhbhodhu nagharaṅghaḻil velai jhèydhu varughiṟārghaḻ. meluṃ ivarghaḻ nīḻavīḍhu (Long House) vāl̤ghghaiyaigh ghaiviḍhḍhu navīṉa malejhiya jhamudhāya vāl̤ghghaiyil aighghiyamāghiyuṃ varughiṟārghaḻ.

momoghaṉ ruṅghujhu (Momogun Rungus) èṉuṃ ruṅghujhu maghghaḻiṉ èl̤udhdhu muṟaimai mighavuṃ bhal̤amaiyāṉa bhāraṃbhariya èl̤udhdhughaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. idhu jhidhdhira èl̤udhdhu (Hieroglyph) èl̤udhuṃ vaḍhivaṅghaḻil òṉṟāghuṃ. ruṅghujhu mòl̤iyil (Rungus Language) jhūribh (Surip Momogun) èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu.

āṉmavādhaṃ

bhāraṃbhariyamāgha aghamā lābhas (Agama Labus) alladhu lābhas madhaṃ (Labus Religion) èṉuṃ òru naṃbhighghai ivarghaḻiḍhaṃ uḻḻadhu. idhai āṉmavādhaṃ (Animism) èṉṟu jhilar mudhdhirai ghudhdhughiṟārghaḻ. āṇ bhādhiriyārai rāṃbhaghāṉ (Rampahan) èṉṟuṃ bhèṇ bhādhiriyārai bhobholijhaṉ (Bobolizan) èṉṟuṃ al̤aighghiṟārghaḻ. irubhbhiṉuṃ bhèruṃbhālāṉa ruṅghujhughghaḻ ibhbhodhu ghiṟijhudhavarghaḻāgha māṟi viḍhḍhaṉar.

meṟghoḻghaḻ

meluṃ ghāṇgha 
 ghaḍhajhāṉ
 ghaḍhajhāṉ-ḍhūjhuṉ
 ghaḍhajhāṉ mòl̤i
 mūruḍh
 luṉ bhāvāṅ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

 Rungus Dusun, Encyclopedia of World Cultures Supplement, Appell, George, 2002
 The Kastum family of Kudat, Sabah
 Dr Felix Akiam (2015). Inventori Budaya Etnik Negeri Sabah - Etnik Momogun Rungus (Terbitan Lembaga Kebudayaan Negeri Sabah)

jhabhā
bhorṉiyo
malejhiya maghghaḻ‎
indhoṉejhiya maghghaḻ‎
dhèṉghil̤aghghājhiya iṉaghghul̤ughghaḻ
malejhiyabh bhal̤aṅghuḍhighaḻ
உருங்குசு