தேவி (Devi)(முழுப்பெயர்: வேதிசா-மகாதேவி சாக்யகுமாரி) என்பவர் இலங்கையின் சரித்திரத்தின்படி, மூன்றாவது மௌரியப் பேரரசர் அசோகரின் முதல் மனைவியும் இராணியும் ஆவார். இவர் அசோகரின் முதல் இரண்டு குழந்தைகளின் தாயாகவும் இருந்தார். இவரது மகன் மகேந்திரன் மற்றும் மகள் சங்கமித்ரா -இருவரும் புத்தமதத்தை மற்ற நாடுகளுக்குப் பரப்புவதில் முக்கிய பங்கு வகித்தனர். சாஞ்சி ஸ்தூபிக்காக இவர் நினைவுகூரப்படுகிறார்.

தோற்றம் 
இலங்கை நாளேடுகளின்படி, அசோகரின் முதல் மனைவி வேதிசகிரியின் (இன்றைய விதிஷா) வணிகரின் மகள், தேவி என்ற பெயரில், அசோகர் உஜ்ஜயினியில் வைஸ்ராயாக இருந்தபோது அவரை மணந்தார். மஹாபோதிவம்சம் (இலங்கை ஆதாரம்) இவரை வேதிசா-மகாதேவி என்றும் ஒரு சாக்யானி அல்லது சாக்யகுமாரி என்றும் அழைக்கிறது. இவர்கள் விதுடபா தங்கள் தாய் நாட்டை அச்சுறுத்தும் பயத்தில் வேதிசா நகரத்திற்குக் குடியேறிய சாக்கியர்களின் குலத்தின் மகள். இது இவரைப் புத்தரின் குடும்பம் அல்லது குலத்தின் உறவினராக்குகிறது. ஏனெனில் இவரும் சாக்கியர்களின் குலத்தைச் சேர்ந்தவர்.

திருமணம் 
தேவியும் அசோகரும் வழக்கமான வம்ச ஏற்பாடுகளைப் போலல்லாமல் நெருங்கிய மற்றும் அன்பான உறவைப் பகிர்ந்து கொண்டவர்கள் ஆவர். இவருக்கும் அசோகருக்கும் இரண்டு குழந்தைகள் பிறந்தனர். இவர்களில் ஒருவர் மகிந்தன் என்ற பையன். இவர் கி. மு. 285-ல் பிறந்தார், மேலும் மூன்று ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு பிறந்த பெண் சங்கமித்தை ஆவார். இருப்பினும், தேவி அசோகரைப் புத்த மதத்திற்கு மாற்றத் தவறிவிட்டார், மேலும் இவர் பாடலிபுத்திரத்திற்குத் திரும்ப அழைக்கப்பட்டபோது, தேவி, தன் குழந்தைகளை விதிஷாவில் விட்டுவிட்டார். எனவே, தேவி அசோகரைப் பாடலிபுத்திரத்திற்கான இறையாண்மையாகப் பின்பற்றவில்லை, ஏனெனில் இங்கு இவரது தலைமை இராணி (அக்ரமகிசி) இவரது மனைவி அசந்திமித்ரா. மௌரிய மாளிகையின் இளவரசன் ஒரு வணிகரின் மகளை மனைவியாகக் கொண்டிருப்பது பொருத்தமற்றதாக இருந்திருக்கும், மேலும் அசோகனுக்கு மிகவும் பொருத்தமான மனைவி இளவரசி அசந்திமித்ரா ஆவார். இவரே பெரும்பகுதிக்குத் தலைமை ராணியாக இருந்தாள்.

சாஞ்சி மற்றும் பில்சாவின் நினைவுச்சின்னங்களில் முதன்மையான வேதிசகிரியின் பெரிய விகாரையின் கட்டுமானத்திற்குத் தேவி காரணமாக இருந்ததாக விவரிக்கப்படுகிறது. அசோகர் தனது கட்டிடக்கலை நடவடிக்கைகளுக்காக சாஞ்சியையும் அதன் அழகிய சுற்றுப்புறத்தையும் ஏன் தேர்ந்தெடுத்தார் என்பதை இது விளக்குகிறது. முந்தைய இலக்கியங்களில் வேதிசா ஒரு முக்கியமான பௌத்த தளமாகவும் உள்ளது.

கலைப் படைப்புகள் 
அசோகரைப் பற்றிய நவீன கலைத் தழுவல்களில் பேரரசி தேவி முக்கிய பங்கு வகிக்கிறார், இவற்றில் தேவி அசோகரின் காதல் ஆர்வலர் மற்றும் மனைவியாகக் காண்பிக்கப்பட்டுள்ளார்.

 அசோகா, பாலிவுட் திரைப்படம், இதில் ஹிரிஷிதா பட் நடித்தார்
 சக்ரவர்தின் அசோகா சாம்ராட், கஜோல் ஸ்ரீவஸ்தவ் நடித்த ஒரு தொலைக்காட்சித் தொடர்.

மேற்கோள்கள் 

அரசிகள்
dhevi (Devi)(mul̤ubhbhèyar: vedhijhā-maghādhevi jhāghyaghumāri) èṉbhavar ilaṅghaiyiṉ jharidhdhiradhdhiṉbhaḍhi, mūṉṟāvadhu mauriyabh bherarajhar ajhoghariṉ mudhal maṉaiviyuṃ irāṇiyuṃ āvār. ivar ajhoghariṉ mudhal iraṇḍhu ghul̤andhaighaḻiṉ dhāyāghavuṃ irundhār. ivaradhu maghaṉ maghendhiraṉ maṟṟuṃ maghaḻ jhaṅghamidhrā -iruvaruṃ bhudhdhamadhadhdhai maṟṟa nāḍhughaḻughghubh bharabhbhuvadhil mughghiya bhaṅghu vaghidhdhaṉar. jhāñjhi sdhūbhighghāgha ivar niṉaivughūrabhbhaḍhughiṟār.

dhoṟṟaṃ 
ilaṅghai nāḻeḍhughaḻiṉbhaḍhi, ajhoghariṉ mudhal maṉaivi vedhijhaghiriyiṉ (iṉṟaiya vidhiṣā) vaṇighariṉ maghaḻ, dhevi èṉṟa bhèyaril, ajhoghar ujjayiṉiyil vaisrāyāgha irundhabhodhu avarai maṇandhār. mahābhodhivaṃjhaṃ (ilaṅghai ādhāraṃ) ivarai vedhijhā-maghādhevi èṉṟuṃ òru jhāghyāṉi alladhu jhāghyaghumāri èṉṟuṃ al̤aighghiṟadhu. ivarghaḻ vidhuḍhabhā dhaṅghaḻ dhāy nāḍhḍhai ajhjhuṟudhdhuṃ bhayadhdhil vedhijhā nagharadhdhiṟghugh ghuḍhiyeṟiya jhāghghiyarghaḻiṉ ghuladhdhiṉ maghaḻ. idhu ivaraibh bhudhdhariṉ ghuḍhuṃbhaṃ alladhu ghuladhdhiṉ uṟaviṉarāghghughiṟadhu. eṉèṉil ivaruṃ jhāghghiyarghaḻiṉ ghuladhdhaijh jherndhavar.

dhirumaṇaṃ 
dheviyuṃ ajhogharuṃ val̤aghghamāṉa vaṃjha eṟbhāḍhughaḻaibh bholallāmal nèruṅghiya maṟṟuṃ aṉbhāṉa uṟavaibh bhaghirndhu ghòṇḍhavarghaḻ āvar. ivarughghuṃ ajhogharughghuṃ iraṇḍhu ghul̤andhaighaḻ bhiṟandhaṉar. ivarghaḻil òruvar maghindhaṉ èṉṟa bhaiyaṉ. ivar ghi. mu. 285-l bhiṟandhār, meluṃ mūṉṟu āṇḍhughaḻughghubh bhiṟaghu bhiṟandha bhèṇ jhaṅghamidhdhai āvār. irubhbhiṉuṃ, dhevi ajhogharaibh bhudhdha madhadhdhiṟghu māṟṟadh dhavaṟiviḍhḍhār, meluṃ ivar bhāḍhalibhudhdhiradhdhiṟghudh dhiruṃbha al̤aighghabhbhaḍhḍhabhodhu, dhevi, dhaṉ ghul̤andhaighaḻai vidhiṣāvil viḍhḍhuviḍhḍhār. èṉave, dhevi ajhogharaibh bhāḍhalibhudhdhiradhdhiṟghāṉa iṟaiyāṇmaiyāghabh bhiṉbhaṟṟavillai, eṉèṉil iṅghu ivaradhu dhalaimai irāṇi (aghramaghijhi) ivaradhu maṉaivi ajhandhimidhrā. mauriya māḻighaiyiṉ iḻavarajhaṉ òru vaṇighariṉ maghaḻai maṉaiviyāghagh ghòṇḍhirubhbhadhu bhòrudhdhamaṟṟadhāgha irundhirughghuṃ, meluṃ ajhoghaṉughghu mighavuṃ bhòrudhdhamāṉa maṉaivi iḻavarajhi ajhandhimidhrā āvār. ivare bhèruṃbhaghudhighghudh dhalaimai rāṇiyāgha irundhāḻ.

jhāñjhi maṟṟuṃ bhiljhāviṉ niṉaivujhjhiṉṉaṅghaḻil mudhaṉmaiyāṉa vedhijhaghiriyiṉ bhèriya vighāraiyiṉ ghaḍhḍhumāṉadhdhiṟghudh dhevi ghāraṇamāgha irundhadhāgha vivarighghabhbhaḍhughiṟadhu. ajhoghar dhaṉadhu ghaḍhḍhiḍhaghghalai naḍhavaḍhighghaighaḻughghāgha jhāñjhiyaiyuṃ adhaṉ al̤aghiya jhuṟṟubhbhuṟadhdhaiyuṃ eṉ dherndhèḍhudhdhār èṉbhadhai idhu viḻaghghughiṟadhu. mundhaiya ilaghghiyaṅghaḻil vedhijhā òru mughghiyamāṉa bhaudhdha dhaḻamāghavuṃ uḻḻadhu.

ghalaibh bhaḍhaibhbhughaḻ 
ajhogharaibh bhaṟṟiya navīṉa ghalaidh dhal̤uvalghaḻil bherarajhi dhevi mughghiya bhaṅghu vaghighghiṟār, ivaṟṟil dhevi ajhoghariṉ ghādhal ārvalar maṟṟuṃ maṉaiviyāghagh ghāṇbhighghabhbhaḍhḍhuḻḻār.

 ajhoghā, bhālivuḍh dhiraibhbhaḍhaṃ, idhil hiriṣidhā bhaḍh naḍhidhdhār
 jhaghravardhiṉ ajhoghā jhāṃrāḍh, ghajol srīvasdhav naḍhidhdha òru dhòlaighghāḍhjhidh dhòḍhar.

meṟghoḻghaḻ 

arajhighaḻ
தேவி (அசோகர்)