மோகனா ஆறு  (Mohana River)   இந்திய மாநிலங்களான சார்க்கண்ட் மற்றும் பீகாரில் உள்ள அசாரிபாக், சத்ரா மற்றும் கயா மாவட்டங்கள் வழியாக பாய்கிறது. மோகனி ஆறு என்றும் மோகனே ஆறு என்றும் வெவ்வேறு பெயர்களால் அழைக்கப்படுகிறது.

ஆற்றின் பாதை 
மோகனா ஆறு பெந்தி  கிராமத்திற்கு அருகிலுள்ள அசாரிபாக் பீடபூமியில் உள்ள கோரம்பே பகாரில் உற்பத்தியாகிறது.  பெந்தி கிராமம் அசாரிபாக்கு நகரத்திலிருந்து 19.3 கிலோமீட்டர் தொலைவிலுள்ளது.    பீடபூமியின் மேல் பகுதியில் மோகனா ஆறு பாய்கிறது.  தெற்கில் உள்ள தாமோதர் வடிநிலம், நிரஞ்சனா என்று அழைக்கப்படும் லிலாயன் மற்றும் வடக்கே மோகனா ஆறு ஆகியவற்றுக்கு இடையே ஒரு பரந்த நீர்த்தேக்கத்தை அசாரிபாக் பீடபூமியின் மேற்குப் பகுதி உருவாக்குகிறது.

மோகனா ஆறு பின்னர் இட்கோரியைக் கடந்து வடக்கே ஓடி கயா சமவெளியில் இறங்கி, தனுவா கணவாயின் அடிவாரத்தில் உள்ள பெரும் தலை நெடுஞ்சாலையைக்கடக்கிறது.  இட்கோரிக்கு அருகில் இது சத்ரா-சவுபரன் சாலையை அதன் அகலமான மற்றும் மணல் கால்வாயால்  வெட்டுகிறது. 3.2 கிலோமீட்டருக்கு கீழே புத்த கயாவில் நிரஞ்சனாவுடன் ஐக்கியமாகி புனித நதியான பால்கு ஆறாக உருவாகிறது. பால்கு ஆறு பராபார் மலைகளைக் கடந்ததும் மீண்டும் மோகனா என்ற பெயரைப் பெற்று இரண்டு கிளை ஆறுகளாகப் பிரிகிறது.

அருவிகள் 
கயா மாவட்டத்தின் எல்லைக்கு தெற்கே உள்ள நீண்ட மலைத்தொடரில், சத்ரா மாவட்டத்திற்குள், மோகனா ஆற்றின் இரண்டு நீர்வீழ்ச்சிகள் உள்ளன. தாமசின் எனப்படும்  முதல் அருவி ஆழமான பள்ளத்தாக்கின் தலைப்பகுதியில் உள்ளது. அங்கு இந்நதி திடீரென கருப்பு பாறையின் உயர்ந்த செங்குத்தான முகத்திலிருந்து கீழே விழுந்து ஒரு குளத்தில் மூழ்கி பின்னர் விசித்திரமாக சுருக்கப்பட்ட பாறையின் இருண்ட பள்ளத்தில் விழுகிறது.  அரியாகலில் உள்ள கீழ் நீர்வீழ்ச்சி மிகவும் தெளிவான அழகு  காட்சியை அளிக்கிறது.  இங்கு நதியானது  ஒரு அழகிய குறும் பள்ளத்தாக்கு வழியாக வெளியேறி, சிவப்பு பாறைகளின் சாய்வான உயரமான மரக் கரைகளால் சூழப்பட்ட பெரிய குளத்தில் இறங்குகிறது. தாமசின் அருவி சத்ரா நகரத்திலிருந்து 26 கிலோமீட்டர் தொலைவில் இருக்கிறது.

மேற்கோள்கள் 

 
இந்திய ஆறுகள்
ஜார்க்கண்டின் ஆறுகள்
Coordinates on Wikidata
moghaṉā āṟu  (Mohana River)   indhiya mānilaṅghaḻāṉa jhārghghaṇḍh maṟṟuṃ bhīghāril uḻḻa ajhāribhāgh, jhadhrā maṟṟuṃ ghayā māvaḍhḍhaṅghaḻ val̤iyāgha bhāyghiṟadhu. moghaṉi āṟu èṉṟuṃ moghaṉe āṟu èṉṟuṃ vèvveṟu bhèyarghaḻāl al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu.

āṟṟiṉ bhādhai 
moghaṉā āṟu bhèndhi  ghirāmadhdhiṟghu arughiluḻḻa ajhāribhāgh bhīḍhabhūmiyil uḻḻa ghoraṃbhe bhaghāril uṟbhadhdhiyāghiṟadhu.  bhèndhi ghirāmaṃ ajhāribhāghghu nagharadhdhilirundhu 19.3 ghilomīḍhḍhar dhòlaiviluḻḻadhu.    bhīḍhabhūmiyiṉ mel bhaghudhiyil moghaṉā āṟu bhāyghiṟadhu.  dhèṟghil uḻḻa dhāmodhar vaḍhinilaṃ, nirañjhaṉā èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ lilāyaṉ maṟṟuṃ vaḍhaghghe moghaṉā āṟu āghiyavaṟṟughghu iḍhaiye òru bharandha nīrdhdheghghadhdhai ajhāribhāgh bhīḍhabhūmiyiṉ meṟghubh bhaghudhi uruvāghghughiṟadhu.

moghaṉā āṟu bhiṉṉar iḍhghoriyaigh ghaḍhandhu vaḍhaghghe oḍhi ghayā jhamavèḻiyil iṟaṅghi, dhaṉuvā ghaṇavāyiṉ aḍhivāradhdhil uḻḻa bhèruṃ dhalai nèḍhuñjhālaiyaighghaḍhaghghiṟadhu.  iḍhghorighghu arughil idhu jhadhrā-jhavubharaṉ jhālaiyai adhaṉ aghalamāṉa maṟṟuṃ maṇal ghālvāyāl  vèḍhḍhughiṟadhu. 3.2 ghilomīḍhḍharughghu ghīl̤e bhudhdha ghayāvil nirañjhaṉāvuḍhaṉ aighghiyamāghi bhuṉidha nadhiyāṉa bhālghu āṟāgha uruvāghiṟadhu. bhālghu āṟu bharābhār malaighaḻaigh ghaḍhandhadhuṃ mīṇḍhuṃ moghaṉā èṉṟa bhèyaraibh bhèṟṟu iraṇḍhu ghiḻai āṟughaḻāghabh bhirighiṟadhu.

aruvighaḻ 
ghayā māvaḍhḍhadhdhiṉ èllaighghu dhèṟghe uḻḻa nīṇḍha malaidhdhòḍharil, jhadhrā māvaḍhḍhadhdhiṟghuḻ, moghaṉā āṟṟiṉ iraṇḍhu nīrvīl̤jhjhighaḻ uḻḻaṉa. dhāmajhiṉ èṉabhbhaḍhuṃ  mudhal aruvi āl̤amāṉa bhaḻḻadhdhāghghiṉ dhalaibhbhaghudhiyil uḻḻadhu. aṅghu innadhi dhiḍhīrèṉa gharubhbhu bhāṟaiyiṉ uyarndha jhèṅghudhdhāṉa mughadhdhilirundhu ghīl̤e vil̤undhu òru ghuḻadhdhil mūl̤ghi bhiṉṉar vijhidhdhiramāgha jhurughghabhbhaḍhḍha bhāṟaiyiṉ iruṇḍha bhaḻḻadhdhil vil̤ughiṟadhu.  ariyāghalil uḻḻa ghīl̤ nīrvīl̤jhjhi mighavuṃ dhèḻivāṉa al̤aghu  ghāḍhjhiyai aḻighghiṟadhu.  iṅghu nadhiyāṉadhu  òru al̤aghiya ghuṟuṃ bhaḻḻadhdhāghghu val̤iyāgha vèḻiyeṟi, jhivabhbhu bhāṟaighaḻiṉ jhāyvāṉa uyaramāṉa maragh gharaighaḻāl jhūl̤abhbhaḍhḍha bhèriya ghuḻadhdhil iṟaṅghughiṟadhu. dhāmajhiṉ aruvi jhadhrā nagharadhdhilirundhu 26 ghilomīḍhḍhar dhòlaivil irughghiṟadhu.

meṟghoḻghaḻ 

 
indhiya āṟughaḻ
jārghghaṇḍhiṉ āṟughaḻ
Coordinates on Wikidata
மோகனா ஆறு