கேதம்பாடி ராமையா கௌடா  (Kedambadi Ramaiah Gowda) ஓர் இந்திய சுதந்திரப் போராட்ட வீரர் மற்றும் புரட்சியாளர் ஆவார். ,  சுல்லியாவிலிருந்து விவசாயிகளை ஒன்றிணைத்து 1837 ஆம் ஆண்டில்  அமர சுல்லியா கிளர்ச்சிக்கு தலைமை தாங்கினார். கிழக்கிந்திய கம்பெனிக்கு எதிரான முதல் சுதந்திர இயக்கம் என்று அறியப்படும் இந்நிகழ்வில் பிரித்தானிய கொடியை இறக்கிவிட்டு ராமையா இந்தியக் கொடியை ஏற்றினார்.

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
கேதம்பாடி ராமையா கௌடா அரே பாசே சமூகத்தைச் சேர்ந்தவராவார். கூர்க் இராச்சியத்தின் இரண்டாம் லிங்க ராசேந்திரனுடன் இவர் நெருங்கிய தொடர்பு கொண்டிருந்தார். இரண்டாம் லிங்க ராசேந்திரனுக்குப் பிறகு, அவரது மகன் சிக்க வீரராசேந்திராவும் கேதம்பாடி ராமையா கௌடாவுடன் நல்லுறவு கொண்டிருந்தார்.

சுதந்திரப் போராட்டத்தில் 
கெடம்பாடி ராமையா கௌடா, பிரித்தானியர்  விதித்த வரி, புகையிலை மற்றும் உப்பு வரிகள் செலுத்துவதை எதிர்த்தார். கிளர்ச்சியைத் தொடங்குவதற்காக  1837 ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு மாதம் 30 ஆம் தேதியன்று  சுல்லியா தாலுகாவில் உள்ள உபரட்கா மித்தூரில் இருந்து புறப்பட்டார்.. பல ஆட்சியாளர்களை பிரித்தானிய அரசுக்கு  எதிரான தனது கிளர்ச்சியில் சேர்க்க முயற்சித்தார்.  ராமையாவின் இராணுவம் (முதன்மையாக தட்சிண கன்னடா மாவட்ட விவசாயிகள்) பிரித்தானிய இராணுவத்தை தோற்கடிப்பதில் வெற்றி பெற்றது. 1837 ஆம் ஆண்டு ஏப்ரல் 5 ஆம் தேதி பௌடகுடாவில் குடகு ஆலேரி வம்சத்தின் கொடியை ஏற்றுவதற்கு முன்பு அவர்கள் ஒன்றியக் கொடியை இறக்கினர். கொடியை ஏற்றிய பதின்மூன்று நாட்களுக்குப் பிறகு அமர சுல்லியாவின் கிளர்ச்சி பிரித்தானிய  இராணுவத்தால் நசுக்கப்பட்டது. விவசாயப் போராளிகளால் மங்களூரைக் காப்பாற்ற முடியவில்லை .  . பிக்குரு நாயக்கர் கட்டேயில் பல தலைவர்கள் பொது இடத்தில் தூக்கிலிடப்பட்டனர்.. உடல்கள் உறவினர்களிடம் ஒப்படைக்கப்படவில்லை.. உடல்கள் கழுகுகளுக்கு இரையாக்கப்பட்டன.  , 5 ஏப்ரல் 1837  ஆம் ஆண்டு ஏப்ரல் மாதம் 5 ஆம் தேதியன்று கேதம்பாடி ராமையா கௌடா, அவரது மகன் சனையா கௌவுடா மற்றும் சில சுதந்திரப் போராளிகள் பிரித்தானிய அரசாங்கத்தால்  சிங்கப்பூர் மற்றும் பர்மா போன்ற பிற நாடுகளுக்கு நாடு கடத்தப்பட்டனர்.

மரபு 
சுதந்திரப் போராட்டத்தில் இவர் ஆற்றிய பங்கிற்கு அஞ்சலி செலுத்தும் வகையில், மங்களூரில் உள்ள பௌடகுடாவில் கேதம்பாடி ராமையா கௌடாவின் 22 அடி உயர வெண்கலச் சிலை வைக்கப்பட்டுள்ளது.

மேற்கோள்கள் 

இந்திய வரலாறு
இந்திய விடுதலைப் போராட்டம்
தட்சிண கன்னட மாவட்ட நபர்கள்
ghedhaṃbhāḍhi rāmaiyā ghauḍhā  (Kedambadi Ramaiah Gowda) or indhiya jhudhandhirabh bhorāḍhḍha vīrar maṟṟuṃ bhuraḍhjhiyāḻar āvār. ,  jhulliyāvilirundhu vivajhāyighaḻai òṉṟiṇaidhdhu 1837 āṃ āṇḍhil  amara jhulliyā ghiḻarjhjhighghu dhalaimai dhāṅghiṉār. ghil̤aghghindhiya ghaṃbhèṉighghu èdhirāṉa mudhal jhudhandhira iyaghghaṃ èṉṟu aṟiyabhbhaḍhuṃ innighal̤vil bhiridhdhāṉiya ghòḍhiyai iṟaghghiviḍhḍhu rāmaiyā indhiyagh ghòḍhiyai eṟṟiṉār.

āraṃbha ghāla vāl̤ghghai 
ghedhaṃbhāḍhi rāmaiyā ghauḍhā are bhājhe jhamūghadhdhaijh jherndhavarāvār. ghūrgh irājhjhiyadhdhiṉ iraṇḍhāṃ liṅgha rājhendhiraṉuḍhaṉ ivar nèruṅghiya dhòḍharbhu ghòṇḍhirundhār. iraṇḍhāṃ liṅgha rājhendhiraṉughghubh bhiṟaghu, avaradhu maghaṉ jhighgha vīrarājhendhirāvuṃ ghedhaṃbhāḍhi rāmaiyā ghauḍhāvuḍhaṉ nalluṟavu ghòṇḍhirundhār.

jhudhandhirabh bhorāḍhḍhadhdhil 
ghèḍhaṃbhāḍhi rāmaiyā ghauḍhā, bhiridhdhāṉiyar  vidhidhdha vari, bhughaiyilai maṟṟuṃ ubhbhu varighaḻ jhèludhdhuvadhai èdhirdhdhār. ghiḻarjhjhiyaidh dhòḍhaṅghuvadhaṟghāgha  1837 āṃ āṇḍhu mārjhjhu mādhaṃ 30 āṃ dhedhiyaṉṟu  jhulliyā dhālughāvil uḻḻa ubharaḍhghā midhdhūril irundhu bhuṟabhbhaḍhḍhār.. bhala āḍhjhiyāḻarghaḻai bhiridhdhāṉiya arajhughghu  èdhirāṉa dhaṉadhu ghiḻarjhjhiyil jherghgha muyaṟjhidhdhār.  rāmaiyāviṉ irāṇuvaṃ (mudhaṉmaiyāgha dhaḍhjhiṇa ghaṉṉaḍhā māvaḍhḍha vivajhāyighaḻ) bhiridhdhāṉiya irāṇuvadhdhai dhoṟghaḍhibhbhadhil vèṟṟi bhèṟṟadhu. 1837 āṃ āṇḍhu ebhral 5 āṃ dhedhi bhauḍhaghuḍhāvil ghuḍhaghu āleri vaṃjhadhdhiṉ ghòḍhiyai eṟṟuvadhaṟghu muṉbhu avarghaḻ òṉṟiyagh ghòḍhiyai iṟaghghiṉar. ghòḍhiyai eṟṟiya bhadhiṉmūṉṟu nāḍhghaḻughghubh bhiṟaghu amara jhulliyāviṉ ghiḻarjhjhi bhiridhdhāṉiya  irāṇuvadhdhāl najhughghabhbhaḍhḍhadhu. vivajhāyabh bhorāḻighaḻāl maṅghaḻūraigh ghābhbhāṟṟa muḍhiyavillai .  . bhighghuru nāyaghghar ghaḍhḍheyil bhala dhalaivarghaḻ bhòdhu iḍhadhdhil dhūghghiliḍhabhbhaḍhḍhaṉar.. uḍhalghaḻ uṟaviṉarghaḻiḍhaṃ òbhbhaḍhaighghabhbhaḍhavillai.. uḍhalghaḻ ghal̤ughughaḻughghu iraiyāghghabhbhaḍhḍhaṉa.  , 5 ebhral 1837  āṃ āṇḍhu ebhral mādhaṃ 5 āṃ dhedhiyaṉṟu ghedhaṃbhāḍhi rāmaiyā ghauḍhā, avaradhu maghaṉ jhaṉaiyā ghauvuḍhā maṟṟuṃ jhila jhudhandhirabh bhorāḻighaḻ bhiridhdhāṉiya arajhāṅghadhdhāl  jhiṅghabhbhūr maṟṟuṃ bharmā bhoṉṟa bhiṟa nāḍhughaḻughghu nāḍhu ghaḍhadhdhabhbhaḍhḍhaṉar.

marabhu 
jhudhandhirabh bhorāḍhḍhadhdhil ivar āṟṟiya bhaṅghiṟghu añjhali jhèludhdhuṃ vaghaiyil, maṅghaḻūril uḻḻa bhauḍhaghuḍhāvil ghedhaṃbhāḍhi rāmaiyā ghauḍhāviṉ 22 aḍhi uyara vèṇghalajh jhilai vaighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

meṟghoḻghaḻ 

indhiya varalāṟu
indhiya viḍhudhalaibh bhorāḍhḍhaṃ
dhaḍhjhiṇa ghaṉṉaḍha māvaḍhḍha nabharghaḻ
கேதம்பாடி ராமையா கௌவுடா