இரண்டாம் நாகபட்டன் (Nagabhata II) (ஆட்சி 805-833) பிரதிகார வம்சத்தைச் சேர்ந்த ஒரு இந்தியப் பேரரசர் ஆவார். இவர் தனது தந்தை வத்சராசனுக்குப் பிறகு பிரதிகாரப் பேரரசின் அரியணை ஏறினார்.  இவரது தாயார் ராணி சுந்தரி தேவி என்பவராவார். இவர் கன்னோசி வெற்றிக்குப் பிறகு "பரமபட்டாரகன், மகாராஜாதிராஜா, பரமேசுவரன்" போன்ற  ஏகாதிபத்திய பட்டங்களுடன் நியமிக்கப்பட்டார் .

ஆட்சி 
இரண்டாம் நாகபட்டனைப் பற்றி குவாலியர் கல்வெட்டில் ஒரு குறிப்பு காணப்படுகிறது. சிந்து, ஆந்திரா, விதர்பா, கலிங்கம், மத்ஸ்யர்கள், வட்சஸ், மாளவர்கள், கிராதர்கள், அனர்தர்கள் மற்றும் அரேபியர்களை இவர் தோற்கடித்தார். இவர் சைந்தவ ஆட்சியாளர் முதலாம் ரணகாவை தோற்கடித்து மேற்கு சௌராட்டிராவை (தற்போது குசராத்து ) கைப்பற்றினார்.   கன்னோசியில் சக்ராயுத ஆட்சியாளர்களையும் தோற்கடித்தார்.   பின்னர் நடைபெற்ற ஒரு போரில் இராஷ்டிரகூட பேரரசர் மூன்றாம் கோவிந்தனால் (793-814) தோற்கடிக்கப்பட்ட இவர் மால்வா மற்றும் குசராத்தை இழந்தார். இருப்பினும், இராஷ்டிரகூடர்களிடமிருந்து மால்வாவை மீட்டார், பாலப் பேரரசிடமிருந்து பீகார், கன்னோசி , சிந்து-கங்கைச் சமவெளி  வரை கைப்பற்றினார். மேலும் மேற்கில் இருந்த முஸ்லிம்களை]] எதிர்த்தார். கன்னோசி பிரதிகார மாநிலத்தின் மையமாக மாறியது. இது அவர்களின் அதிகாரத்தின் உச்சத்தின் போது (836-910) வட இந்தியாவின் பெரும்பகுதியை உள்ளடக்கியது. 

இவரது வழித்தோன்றலான மிகிர போஜனின் ஒரு கல்வெட்டு, இவரைப் பற்றி  "வேதத்தில் விதிக்கப்பட்ட நல்லொழுக்க செயல்களின் பெரும் வளர்ச்சியை விரும்பி, சத்திரிய குடும்பங்களின் வழக்கப்படி தொடர்ச்சியான மத சடங்குகளை செய்தவர் " என விவரிக்கிறது. நாகபட்டன் பகவதியின் பக்தராக இருந்ததாக கூறப்படுகிறது.  

இவர் தனது ஆரம்பகால வாழ்க்கையில் பாலர்களின் பெரிய இராணுவத்தை எதிர்கொண்டார். அதில் 50,000 யானைப் படை இருந்தது, முங்கரில் மன்னர் தர்மபாலன் தலைமையில் நாகபட்டன் வெற்றி பெற்றார். வத்சராஜாவின் சார்பாகப் போரிட்ட சங்கரகன குகிலன் தனது சபதத்தை நிறைவேற்றியதாக அவனது குகில நிலப்பிரபுத்துவ பாலாதித்தியனின் (கி.பி. 813) சட்சு கல்வெட்டு கூறுகிறது.

இவருக்குப் பின்னர் ராமபத்ரன் ஆட்சிக்கு வந்தார். சில முந்தைய வரலாற்றாசிரியர்கள் நாகபட்டனை சைனக் கணக்குகளின்படி பொ.ச. 832-833 இல் இறந்த ஆமாவுடன் அடையாளப்படுத்தினர் (பார்க்க Àma#Identification with Nagabhata ). இந்த அடையாளத்தின் அடிப்படையில், நாகபட்டனின் ஆட்சியானது கிபி 833 இல் முடிவடைந்ததாகக் கருதப்படுகிறது. இந்த அடையாளத்துடன் உடன்படாத வரலாற்றாசிரியர் ஷியாம் மனோகர் மிஸ்ரா, நாகபட்டனின் மரணத்தை கிபி 825 இல் குறிப்பிடுகிறார்.

கூர்ஜர-பிரதிகாரப் பேரரசின் ஆட்சியாளர்கள்
 நாகபட்டர்  (730–760)
 காகுஸ்தன் மற்றும் தேவராஜன் (760–780)
 வத்சராஜன்  (780–800)
 இரண்டாம் நாகபட்டன் (800–833)
 இராமபத்திரன்  (833–836)
 மிகிர போஜன் (836–885)
 முதலாம் மகேந்திரபாலன் (885–910)
 இரண்டாம் போஜன்  (910–913)
 முதலாம் மகிபாலன்  (913–944)
 இரண்டாம் மகேந்திரபாலன் (944–948)
 தேவபாலன்  (948–954)
 விநாயக பாலன்   (954–955)
 இரண்டாம் மகிபாலன்   (955–956)
 இரண்டாம் விஜயபாலன  (956–960)
 இராஜபாலன்  (960–1018)
 திரிலோசன பாலன்  (1018–1027)
 யாஷ்பாலன் (1024–1036)

இதனையும் காண்க
 கூர்ஜர தேசம்
 மத்தியகால இந்தியா

சான்றுகள்

உசாத்துணை 
 
 

இந்துப் பேரரசுகள்
இந்தியப் பேரரசுகள்
ஆசியாவின் முன்னாள் முடியாட்சிகள்
இந்திய அரச மரபுகள்
குசராத் வரலாறு
இராஜஸ்தான் வரலாறு
மத்தியப் பிரதேச  வரலாறு
மத்தியப் பிரதேசம்
இராஜஸ்தான்
குசராத்து
iraṇḍhāṃ nāghabhaḍhḍhaṉ (Nagabhata II) (āḍhjhi 805-833) bhiradhighāra vaṃjhadhdhaijh jherndha òru indhiyabh bherarajhar āvār. ivar dhaṉadhu dhandhai vadhjharājhaṉughghubh bhiṟaghu bhiradhighārabh bherarajhiṉ ariyaṇai eṟiṉār.  ivaradhu dhāyār rāṇi jhundhari dhevi èṉbhavarāvār. ivar ghaṉṉojhi vèṟṟighghubh bhiṟaghu "bharamabhaḍhḍhāraghaṉ, maghārājādhirājā, bharamejhuvaraṉ" bhoṉṟa  eghādhibhadhdhiya bhaḍhḍhaṅghaḻuḍhaṉ niyamighghabhbhaḍhḍhār .

āḍhjhi 
iraṇḍhāṃ nāghabhaḍhḍhaṉaibh bhaṟṟi ghuvāliyar ghalvèḍhḍhil òru ghuṟibhbhu ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. jhindhu, āndhirā, vidharbhā, ghaliṅghaṃ, madhsyarghaḻ, vaḍhjhas, māḻavarghaḻ, ghirādharghaḻ, aṉardharghaḻ maṟṟuṃ arebhiyarghaḻai ivar dhoṟghaḍhidhdhār. ivar jhaindhava āḍhjhiyāḻar mudhalāṃ raṇaghāvai dhoṟghaḍhidhdhu meṟghu jhaurāḍhḍhirāvai (dhaṟbhodhu ghujharādhdhu ) ghaibhbhaṟṟiṉār.   ghaṉṉojhiyil jhaghrāyudha āḍhjhiyāḻarghaḻaiyuṃ dhoṟghaḍhidhdhār.   bhiṉṉar naḍhaibhèṟṟa òru bhoril irāṣḍhiraghūḍha bherarajhar mūṉṟāṃ ghovindhaṉāl (793-814) dhoṟghaḍhighghabhbhaḍhḍha ivar mālvā maṟṟuṃ ghujharādhdhai il̤andhār. irubhbhiṉuṃ, irāṣḍhiraghūḍharghaḻiḍhamirundhu mālvāvai mīḍhḍhār, bhālabh bherarajhiḍhamirundhu bhīghār, ghaṉṉojhi , jhindhu-ghaṅghaijh jhamavèḻi  varai ghaibhbhaṟṟiṉār. meluṃ meṟghil irundha musliṃghaḻai]] èdhirdhdhār. ghaṉṉojhi bhiradhighāra māniladhdhiṉ maiyamāgha māṟiyadhu. idhu avarghaḻiṉ adhighāradhdhiṉ ujhjhadhdhiṉ bhodhu (836-910) vaḍha indhiyāviṉ bhèruṃbhaghudhiyai uḻḻaḍhaghghiyadhu. 

ivaradhu val̤idhdhoṉṟalāṉa mighira bhojaṉiṉ òru ghalvèḍhḍhu, ivaraibh bhaṟṟi  "vedhadhdhil vidhighghabhbhaḍhḍha nallòl̤ughgha jhèyalghaḻiṉ bhèruṃ vaḻarjhjhiyai viruṃbhi, jhadhdhiriya ghuḍhuṃbhaṅghaḻiṉ val̤aghghabhbhaḍhi dhòḍharjhjhiyāṉa madha jhaḍhaṅghughaḻai jhèydhavar " èṉa vivarighghiṟadhu. nāghabhaḍhḍhaṉ bhaghavadhiyiṉ bhaghdharāgha irundhadhāgha ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu.  

ivar dhaṉadhu āraṃbhaghāla vāl̤ghghaiyil bhālarghaḻiṉ bhèriya irāṇuvadhdhai èdhirghòṇḍhār. adhil 50,000 yāṉaibh bhaḍhai irundhadhu, muṅgharil maṉṉar dharmabhālaṉ dhalaimaiyil nāghabhaḍhḍhaṉ vèṟṟi bhèṟṟār. vadhjharājāviṉ jhārbhāghabh bhoriḍhḍha jhaṅgharaghaṉa ghughilaṉ dhaṉadhu jhabhadhadhdhai niṟaiveṟṟiyadhāgha avaṉadhu ghughila nilabhbhirabhudhdhuva bhālādhidhdhiyaṉiṉ (ghi.bhi. 813) jhaḍhjhu ghalvèḍhḍhu ghūṟughiṟadhu.

ivarughghubh bhiṉṉar rāmabhadhraṉ āḍhjhighghu vandhār. jhila mundhaiya varalāṟṟājhiriyarghaḻ nāghabhaḍhḍhaṉai jhaiṉagh ghaṇaghghughaḻiṉbhaḍhi bhò.jha. 832-833 il iṟandha āmāvuḍhaṉ aḍhaiyāḻabhbhaḍhudhdhiṉar (bhārghgha Àma#Identification with Nagabhata ). indha aḍhaiyāḻadhdhiṉ aḍhibhbhaḍhaiyil, nāghabhaḍhḍhaṉiṉ āḍhjhiyāṉadhu ghibhi 833 il muḍhivaḍhaindhadhāghagh gharudhabhbhaḍhughiṟadhu. indha aḍhaiyāḻadhdhuḍhaṉ uḍhaṉbhaḍhādha varalāṟṟājhiriyar ṣiyāṃ maṉoghar misrā, nāghabhaḍhḍhaṉiṉ maraṇadhdhai ghibhi 825 il ghuṟibhbhiḍhughiṟār.

ghūrjara-bhiradhighārabh bherarajhiṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ
 nāghabhaḍhḍhar  (730–760)
 ghāghusdhaṉ maṟṟuṃ dhevarājaṉ (760–780)
 vadhjharājaṉ  (780–800)
 iraṇḍhāṃ nāghabhaḍhḍhaṉ (800–833)
 irāmabhadhdhiraṉ  (833–836)
 mighira bhojaṉ (836–885)
 mudhalāṃ maghendhirabhālaṉ (885–910)
 iraṇḍhāṃ bhojaṉ  (910–913)
 mudhalāṃ maghibhālaṉ  (913–944)
 iraṇḍhāṃ maghendhirabhālaṉ (944–948)
 dhevabhālaṉ  (948–954)
 vināyagha bhālaṉ   (954–955)
 iraṇḍhāṃ maghibhālaṉ   (955–956)
 iraṇḍhāṃ vijayabhālaṉa  (956–960)
 irājabhālaṉ  (960–1018)
 dhirilojhaṉa bhālaṉ  (1018–1027)
 yāṣbhālaṉ (1024–1036)

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 ghūrjara dhejhaṃ
 madhdhiyaghāla indhiyā

jhāṉṟughaḻ

ujhādhdhuṇai 
 
 

indhubh bherarajhughaḻ
indhiyabh bherarajhughaḻ
ājhiyāviṉ muṉṉāḻ muḍhiyāḍhjhighaḻ
indhiya arajha marabhughaḻ
ghujharādh varalāṟu
irājasdhāṉ varalāṟu
madhdhiyabh bhiradhejha  varalāṟu
madhdhiyabh bhiradhejhaṃ
irājasdhāṉ
ghujharādhdhu
இரண்டாம் நாகபட்டன்