யந்த்ரோ தரகா அனுமான் கோயில் ( பிராணதேவா கோயில் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது) (Yantrodharaka Hanuman Temple also known as Pranadeva Temple)) என்பது இந்தியாவின் கர்நாடகத்தின் அம்பி நகரில் அனுமானுக்காக அமைந்துள்ள ஒரு  கோயிலாகும். யந்த்ரோதாரக அனுமனின் கோயில் மத்துவ துறவியான வியாசதீர்த்தரால் புகழப்பட்டது. அனுமன் கோயிலுக்கு அருகில் இராமருக்கான கோதண்டராமர் கோயில்  உள்ளது. இது இந்த இடத்தில் இராமரும், அனுமனும் இணைந்ததற்கு சான்றாக உள்ளது. கர்நாடக மாநிலம் அம்பியில் துங்கபத்ரை ஆற்றிங்கரையில் ஒரு குன்றின் உச்சியில் இக்கோயில் அமைந்துள்ளது. சீதையைத் தேடிவந்த இராமர் அனுமனை முதன்முதலாக இங்குள்ள மால்யவன மலையில் சந்தித்ததாக தொன்மங்கள் கூறுகின்றன.

அமைவிடம் 
இந்தக் கோயில் அம்பி தொடருந்து நிலையத்திலிருந்து 10 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும், பெங்களூரிலிருந்து  341 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும் அமைந்துள்ளது. கோயில் ஒரு குன்றின் மீது அமைந்துள்ளது. இந்தக் குன்று துங்கபத்திரை ஆற்றின் கரையில் அமைந்துள்ளது. குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள கோயிலுக்குச் செல்ல 575 படிகள் ஏறவேண்டும்.

மூலவர் 
இந்தக் கோயியில் கருங்கல் பாறையில் அனுமன் புடைப்புச் சிற்பமாக உள்ளார். அதில் யந்திரம் எனப்படும் ஸ்ரீசக்கரத்தின் மையத்தில் பத்மாசனம் போட்டு அமர்ந்த நிலையில் அனுமன் காட்சியளிக்கிறார். அவரது வலது கை வியாக்யானமுத்திரையிலும் இடது கை தியானமுத்திரையிலும் உள்ளது. அவர் உடலில் கிரீடமகுடம் மற்றும் பிற வழக்கமான ஆபரணங்களை அணிந்துள்ளார். கோயிலின் கருவறையைச் சுற்றி வெளியே உள்ள ஒரு வட்டத்தில் 12 குரங்குகள் ஒன்றின் வாலை ஒன்று பிடித்தபடி முதுகைகாட்டியபடி உள்ள யந்திர சிற்பம் உள்ளது. இது  வியாசதீர்த்தர் அனுமனின் அருள் வேண்டி 12 நாட்கள் செய்த பூசையை குறிப்பிடுவதாக உள்ளது.

வியாசராஜாவினால் சிலை நிறுவப்படல் 
யந்த்ரோ தரகா அனுமன் சிலை வியாசராஜ தீர்த்தரால் அமைக்கபட்டது. மேலும் வியாசராஜர் இந்த இறைவன் மீது யந்த்ரோதாரக அனுமான் ஸ்தோத்திரம் என்று ஒரு சிறிய பாடலையும் இயற்றியுள்ளார்.

குறிப்புகள்

வெளி இணைப்புகள் 

 யந்த்ரோதாரகா ஹனுமான் கோவில் பற்றி, ஹம்பி

ஆஞ்சநேயர் கோயில்கள்
அம்பி (கர்நாடகம்)
yandhro dharaghā aṉumāṉ ghoyil ( bhirāṇadhevā ghoyil èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu) (Yantrodharaka Hanuman Temple also known as Pranadeva Temple)) èṉbhadhu indhiyāviṉ gharnāḍhaghadhdhiṉ aṃbhi nagharil aṉumāṉughghāgha amaindhuḻḻa òru  ghoyilāghuṃ. yandhrodhāragha aṉumaṉiṉ ghoyil madhdhuva dhuṟaviyāṉa viyājhadhīrdhdharāl bhughal̤abhbhaḍhḍhadhu. aṉumaṉ ghoyilughghu arughil irāmarughghāṉa ghodhaṇḍharāmar ghoyil  uḻḻadhu. idhu indha iḍhadhdhil irāmaruṃ, aṉumaṉuṃ iṇaindhadhaṟghu jhāṉṟāgha uḻḻadhu. gharnāḍhagha mānilaṃ aṃbhiyil dhuṅghabhadhrai āṟṟiṅgharaiyil òru ghuṉṟiṉ ujhjhiyil ighghoyil amaindhuḻḻadhu. jhīdhaiyaidh dheḍhivandha irāmar aṉumaṉai mudhaṉmudhalāgha iṅghuḻḻa mālyavaṉa malaiyil jhandhidhdhadhāgha dhòṉmaṅghaḻ ghūṟughiṉṟaṉa.

amaiviḍhaṃ 
indhagh ghoyil aṃbhi dhòḍharundhu nilaiyadhdhilirundhu 10 ghilomīḍhḍhar dhòlaiviluṃ, bhèṅghaḻūrilirundhu  341 ghilomīḍhḍhar dhòlaiviluṃ amaindhuḻḻadhu. ghoyil òru ghuṉṟiṉ mīdhu amaindhuḻḻadhu. indhagh ghuṉṟu dhuṅghabhadhdhirai āṟṟiṉ gharaiyil amaindhuḻḻadhu. ghuṉṟiṉ ujhjhiyil amaindhuḻḻa ghoyilughghujh jhèlla 575 bhaḍhighaḻ eṟaveṇḍhuṃ.

mūlavar 
indhagh ghoyiyil gharuṅghal bhāṟaiyil aṉumaṉ bhuḍhaibhbhujh jhiṟbhamāgha uḻḻār. adhil yandhiraṃ èṉabhbhaḍhuṃ srījhaghgharadhdhiṉ maiyadhdhil bhadhmājhaṉaṃ bhoḍhḍhu amarndha nilaiyil aṉumaṉ ghāḍhjhiyaḻighghiṟār. avaradhu valadhu ghai viyāghyāṉamudhdhiraiyiluṃ iḍhadhu ghai dhiyāṉamudhdhiraiyiluṃ uḻḻadhu. avar uḍhalil ghirīḍhamaghuḍhaṃ maṟṟuṃ bhiṟa val̤aghghamāṉa ābharaṇaṅghaḻai aṇindhuḻḻār. ghoyiliṉ gharuvaṟaiyaijh jhuṟṟi vèḻiye uḻḻa òru vaḍhḍhadhdhil 12 ghuraṅghughaḻ òṉṟiṉ vālai òṉṟu bhiḍhidhdhabhaḍhi mudhughaighāḍhḍhiyabhaḍhi uḻḻa yandhira jhiṟbhaṃ uḻḻadhu. idhu  viyājhadhīrdhdhar aṉumaṉiṉ aruḻ veṇḍhi 12 nāḍhghaḻ jhèydha bhūjhaiyai ghuṟibhbhiḍhuvadhāgha uḻḻadhu.

viyājharājāviṉāl jhilai niṟuvabhbhaḍhal 
yandhro dharaghā aṉumaṉ jhilai viyājharāja dhīrdhdharāl amaighghabhaḍhḍhadhu. meluṃ viyājharājar indha iṟaivaṉ mīdhu yandhrodhāragha aṉumāṉ sdhodhdhiraṃ èṉṟu òru jhiṟiya bhāḍhalaiyuṃ iyaṟṟiyuḻḻār.

ghuṟibhbhughaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

 yandhrodhāraghā haṉumāṉ ghovil bhaṟṟi, haṃbhi

āñjhaneyar ghoyilghaḻ
aṃbhi (gharnāḍhaghaṃ)
யந்த்ரோதரகா அனுமன் கோயில், அம்பி