லாசா மாவட்டம் அல்லது செங்க்குவான் மாவட்டம் (Lhasa  or Chengguan) சீனாவின் மேற்கில், இந்தியாவின் வடகிழக்கில், சீனாவின் தன்னாட்சிப் பிரதேசங்களில் ஒன்றான திபெத் தன்னாட்சிப் பகுதியின் மக்கள் தொகை மிக்க மாவட்டம் ஆகும். இதன் நிர்வாகத் தலைமையிடம் லாசா  நகரம் ஆகும்.லாசா நகரம், கடவுளர்களின் இருப்பிடமாக  திபெத்தியர்கள் கருதுகின்றனர். லாசா மாவட்டம் கிழக்கு இமயமலையில்   உயரத்தில்,  பரப்பளவில் அமைந்துள்ளது. இம்மாவட்டத்தில் பிரம்மபுத்திரா ஆற்றின் கிளை ஆறான லாசா ஆறு பாய்கிறது.

திபெத்திய பீடபூமியில் சிஞ்சியாங் நகரத்திற்குப் பின அதிக மக்கள் தொகை கொண்ட பகுதியாக லாசா மாவட்டம் உள்ளது. கிபி 17-ஆம் நூற்றான்டிலிருந்து, லாசா மாவட்டத்தின்  நிர்வாகத் தலமையிடமாகவும், ஆன்மிகத் தலைமையிடமாகவும் உள்ள  லாசா நகரம் கடல் மட்டத்திலிருந்து  உயரத்தில் உள்ளது. லாசா நகரம் உலகில் உயரமான இடத்தில் அமைந்த நகரங்களில் ஒன்றாக உள்ளது. லாசா மாவட்டத்தில் திபெத்திய பௌத்தம் பெரும்பான்மை சமயமாக உள்ளது. இம்மாவட்டத்தின் குறிப்பிடத்தக்க இடங்கள் பொட்டலா அரண்மனை, ஜோகாங் விகாரை மற்றும் நோர்புலிங்கா அரண்மனைகள் ஆகும்.

லாசா மாவட்டத்தில் திபெத்திய பல்கலைக்கழகம் உள்ளது.525 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட லாசா மாவட்டத்தின், 2010-ஆம் ஆண்டின் மக்கள் தொகை 2,79,074 ஆகவுள்ளது. இம்மாவட்டத்தில் பெரும்பான்மையாக திபெத்தியர்களுடன் ஹான் சீனர்கள் மற்றும் ஊய் மக்கள் வாழ்கின்றனர். மேலும் இங்கு திபெத்திய மொழி மற்றும் சீனர்களின் மாண்டரின் மொழி பேசப்படுகிறது.

புவியியல் 

திபெத்திய பீடபூமியில் லாசா மாவட்டம் கிழக்கு இமயமலையில்   உயரத்தில்,  பரப்பளவில் அமைந்துள்ளது. இம்மாவட்டத்தில் பிரம்மபுத்திரா ஆற்றின் கிளை ஆறான லாசா ஆறு பாய்கிறது.  கடவுளர்களின் இருப்பிடமாக  திபெத்தியர்கள் லாசா நகரத்தை கருதுகின்றனர்.

லாசா மாவட்ட நிர்வாகம் 

லாசா மாவட்டம் 12 துணை-மாவட்டங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது.

தட்ப வெப்பம்

மக்கள் தொகை பரம்பல் 

திபெத்திய பீடபூமியில் 525 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட லாசா மாவட்டத்தின் 2010-ஆம் ஆண்டின் கணக்கெடுப்பின் படி,  மக்கள் தொகை 2,79,074 ஆகவுள்ளது. இம்மாவட்டத்தில் பெரும்பான்மையாக திபெத்தியர்களுடன் ஹான் சீனர்கள் மற்றும் ஊய் மக்கள் வாழ்கின்றனர். மேலும் இங்கு திபெத்திய மொழி மற்றும் சீனர்களின் மாண்டரின் மொழி பேசப்படுகிறது. பெரும்பாலான மக்கள் திபெத்திய பௌத்த சமயத்தைப் பின்பற்றுகின்றனர்.

மேற்கோள்கள்

ஆதாரங்கள் 

 
 

 
 Das, Sarat Chandra. 1902. Lhasa and Central Tibet. Reprint: Mehra Offset Press, Delhi. 1988. 
 Dorje, Gyurme. 1999. Footprint Tibet Handbook. 2nd Edition. Bath, England. . Also published in Chicago, U.S.A. .
 Dowman, Keith. 1988. The Power-Places of Central Tibet: The Pilgrim's Guide, p. 59. Routledge & Kegan Paul. London.  (ppk).
 Forbes, Andrew; Henley, David (2011). China's Ancient Tea Horse Road. Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B005DQV7Q2
 Jianqiang, Liu (2006). chinadialogue – Preserving Lhasa's history (part one).
 Miles, Paul. (April 9, 2005). "Tourism drive 'is destroying Tibet' Unesco fears for Lhasa's World Heritage sites as the Chinese try to pull in 10 million visitors a year by 2020". Daily Telegraph (London), p. 4.
 Pelliot, Paul. (1961) Histoire ancienne du Tibet. Libraire d'Amérique et d'orient. Paris.
 Richardson, Hugh E (1984). Tibet and its History. Second Edition, Revised and Updated. Shambhala Publications, Boston. .
 Richardson, Hugh E (1997). Lhasa. In Encyclopedia Americana international edition, (Vol. 17, pp. 281–282). Danbury, CT: Grolier Inc.
 Stein, R. A. (1972). Tibetan Civilization, p. 38. Reprint 1972. Stanford University Press.  (cloth);  (paper).
 Tuladhar, Kamal Ratna (2011). Caravan to Lhasa: A Merchant of Kathmandu in Traditional Tibet. Kathmandu: Lijala & Tisa. .
 Tung, Rosemary Jones. 1980. A Portrait of Lost Tibet. Thomas and Hudson, London. .
 Vitali, Roberto. 1990. Early Temples of Central Tibet. Serindia Publications. London. .
 (2006). Lhasa – Lhasa Intro
 von Schroeder, Ulrich. (1981). Indo-Tibetan Bronzes. (608 pages, 1244 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications Ltd. 
 von Schroeder, Ulrich. (2001). Buddhist Sculptures in Tibet. Vol. One: India & Nepal; Vol. Two: Tibet & China. (Volume One: 655 pages with 766 illustrations; Volume Two: 675 pages with 987 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd.). 
 von Schroeder, Ulrich. 2008. 108 Buddhist Statues in Tibet. (212 p., 112 colour illustrations) (DVD with 527 digital photographs). Chicago: Serindia Publications.

மேலும் படிக்க 
Desideri (1932). An Account of Tibet: The Travels of Ippolito Desideri 1712–1727. Ippolito Desideri. Edited by Filippo De Filippi. Introduction by C. Wessels. Reproduced by Rupa & Co, New Delhi. 2005
 Le Sueur, Alec (2013). The Hotel on the Roof of the World – Five Years in Tibet. Chichester: Summersdale. . Oakland: RDR Books.

வெளி இணைப்புகள் 

 People's Government of Chengguan District, Lhasa Official Website  
 Lhasa Nights art exhibition
 Grand temple of Buddha at Lhasa in 1902, Perry–Castañeda Library Map Collection
Tibet Travel Permit

வரைபடங்களும், புகைப்படங்களும் 
 Map central Lhasa
 Old map of central Lhasa from 1959

திபெத்து
lājhā māvaḍhḍhaṃ alladhu jhèṅghghuvāṉ māvaḍhḍhaṃ (Lhasa  or Chengguan) jhīṉāviṉ meṟghil, indhiyāviṉ vaḍhaghil̤aghghil, jhīṉāviṉ dhaṉṉāḍhjhibh bhiradhejhaṅghaḻil òṉṟāṉa dhibhèdh dhaṉṉāḍhjhibh bhaghudhiyiṉ maghghaḻ dhòghai mighgha māvaḍhḍhaṃ āghuṃ. idhaṉ nirvāghadh dhalaimaiyiḍhaṃ lājhā  nagharaṃ āghuṃ.lājhā nagharaṃ, ghaḍhavuḻarghaḻiṉ irubhbhiḍhamāgha  dhibhèdhdhiyarghaḻ gharudhughiṉṟaṉar. lājhā māvaḍhḍhaṃ ghil̤aghghu imayamalaiyil   uyaradhdhil,  bharabhbhaḻavil amaindhuḻḻadhu. iṃmāvaḍhḍhadhdhil bhiraṃmabhudhdhirā āṟṟiṉ ghiḻai āṟāṉa lājhā āṟu bhāyghiṟadhu.

dhibhèdhdhiya bhīḍhabhūmiyil jhiñjhiyāṅ nagharadhdhiṟghubh bhiṉa adhigha maghghaḻ dhòghai ghòṇḍha bhaghudhiyāgha lājhā māvaḍhḍhaṃ uḻḻadhu. ghibhi 17-āṃ nūṟṟāṉḍhilirundhu, lājhā māvaḍhḍhadhdhiṉ  nirvāghadh dhalamaiyiḍhamāghavuṃ, āṉmighadh dhalaimaiyiḍhamāghavuṃ uḻḻa  lājhā nagharaṃ ghaḍhal maḍhḍhadhdhilirundhu  uyaradhdhil uḻḻadhu. lājhā nagharaṃ ulaghil uyaramāṉa iḍhadhdhil amaindha nagharaṅghaḻil òṉṟāgha uḻḻadhu. lājhā māvaḍhḍhadhdhil dhibhèdhdhiya bhaudhdhaṃ bhèruṃbhāṉmai jhamayamāgha uḻḻadhu. iṃmāvaḍhḍhadhdhiṉ ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha iḍhaṅghaḻ bhòḍhḍhalā araṇmaṉai, joghāṅ vighārai maṟṟuṃ norbhuliṅghā araṇmaṉaighaḻ āghuṃ.

lājhā māvaḍhḍhadhdhil dhibhèdhdhiya bhalghalaighghal̤aghaṃ uḻḻadhu.525 jhadhura ghilo mīḍhḍhar bharabhbhaḻavu ghòṇḍha lājhā māvaḍhḍhadhdhiṉ, 2010-āṃ āṇḍhiṉ maghghaḻ dhòghai 2,79,074 āghavuḻḻadhu. iṃmāvaḍhḍhadhdhil bhèruṃbhāṉmaiyāgha dhibhèdhdhiyarghaḻuḍhaṉ hāṉ jhīṉarghaḻ maṟṟuṃ ūy maghghaḻ vāl̤ghiṉṟaṉar. meluṃ iṅghu dhibhèdhdhiya mòl̤i maṟṟuṃ jhīṉarghaḻiṉ māṇḍhariṉ mòl̤i bhejhabhbhaḍhughiṟadhu.

bhuviyiyal 

dhibhèdhdhiya bhīḍhabhūmiyil lājhā māvaḍhḍhaṃ ghil̤aghghu imayamalaiyil   uyaradhdhil,  bharabhbhaḻavil amaindhuḻḻadhu. iṃmāvaḍhḍhadhdhil bhiraṃmabhudhdhirā āṟṟiṉ ghiḻai āṟāṉa lājhā āṟu bhāyghiṟadhu.  ghaḍhavuḻarghaḻiṉ irubhbhiḍhamāgha  dhibhèdhdhiyarghaḻ lājhā nagharadhdhai gharudhughiṉṟaṉar.

lājhā māvaḍhḍha nirvāghaṃ 

lājhā māvaḍhḍhaṃ 12 dhuṇai-māvaḍhḍhaṅghaḻāghabh bhirighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

dhaḍhbha vèbhbhaṃ

maghghaḻ dhòghai bharaṃbhal 

dhibhèdhdhiya bhīḍhabhūmiyil 525 jhadhura ghilo mīḍhḍhar bharabhbhaḻavu ghòṇḍha lājhā māvaḍhḍhadhdhiṉ 2010-āṃ āṇḍhiṉ ghaṇaghghèḍhubhbhiṉ bhaḍhi,  maghghaḻ dhòghai 2,79,074 āghavuḻḻadhu. iṃmāvaḍhḍhadhdhil bhèruṃbhāṉmaiyāgha dhibhèdhdhiyarghaḻuḍhaṉ hāṉ jhīṉarghaḻ maṟṟuṃ ūy maghghaḻ vāl̤ghiṉṟaṉar. meluṃ iṅghu dhibhèdhdhiya mòl̤i maṟṟuṃ jhīṉarghaḻiṉ māṇḍhariṉ mòl̤i bhejhabhbhaḍhughiṟadhu. bhèruṃbhālāṉa maghghaḻ dhibhèdhdhiya bhaudhdha jhamayadhdhaibh bhiṉbhaṟṟughiṉṟaṉar.

meṟghoḻghaḻ

ādhāraṅghaḻ 

 
 

 
 Das, Sarat Chandra. 1902. Lhasa and Central Tibet. Reprint: Mehra Offset Press, Delhi. 1988. 
 Dorje, Gyurme. 1999. Footprint Tibet Handbook. 2nd Edition. Bath, England. . Also published in Chicago, U.S.A. .
 Dowman, Keith. 1988. The Power-Places of Central Tibet: The Pilgrim's Guide, p. 59. Routledge & Kegan Paul. London.  (ppk).
 Forbes, Andrew; Henley, David (2011). China's Ancient Tea Horse Road. Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B005DQV7Q2
 Jianqiang, Liu (2006). chinadialogue – Preserving Lhasa's history (part one).
 Miles, Paul. (April 9, 2005). "Tourism drive 'is destroying Tibet' Unesco fears for Lhasa's World Heritage sites as the Chinese try to pull in 10 million visitors a year by 2020". Daily Telegraph (London), p. 4.
 Pelliot, Paul. (1961) Histoire ancienne du Tibet. Libraire d'Amérique et d'orient. Paris.
 Richardson, Hugh E (1984). Tibet and its History. Second Edition, Revised and Updated. Shambhala Publications, Boston. .
 Richardson, Hugh E (1997). Lhasa. In Encyclopedia Americana international edition, (Vol. 17, pp. 281–282). Danbury, CT: Grolier Inc.
 Stein, R. A. (1972). Tibetan Civilization, p. 38. Reprint 1972. Stanford University Press.  (cloth);  (paper).
 Tuladhar, Kamal Ratna (2011). Caravan to Lhasa: A Merchant of Kathmandu in Traditional Tibet. Kathmandu: Lijala & Tisa. .
 Tung, Rosemary Jones. 1980. A Portrait of Lost Tibet. Thomas and Hudson, London. .
 Vitali, Roberto. 1990. Early Temples of Central Tibet. Serindia Publications. London. .
 (2006). Lhasa – Lhasa Intro
 von Schroeder, Ulrich. (1981). Indo-Tibetan Bronzes. (608 pages, 1244 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications Ltd. 
 von Schroeder, Ulrich. (2001). Buddhist Sculptures in Tibet. Vol. One: India & Nepal; Vol. Two: Tibet & China. (Volume One: 655 pages with 766 illustrations; Volume Two: 675 pages with 987 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd.). 
 von Schroeder, Ulrich. 2008. 108 Buddhist Statues in Tibet. (212 p., 112 colour illustrations) (DVD with 527 digital photographs). Chicago: Serindia Publications.

meluṃ bhaḍhighgha 
Desideri (1932). An Account of Tibet: The Travels of Ippolito Desideri 1712–1727. Ippolito Desideri. Edited by Filippo De Filippi. Introduction by C. Wessels. Reproduced by Rupa & Co, New Delhi. 2005
 Le Sueur, Alec (2013). The Hotel on the Roof of the World – Five Years in Tibet. Chichester: Summersdale. . Oakland: RDR Books.

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

 People's Government of Chengguan District, Lhasa Official Website  
 Lhasa Nights art exhibition
 Grand temple of Buddha at Lhasa in 1902, Perry–Castañeda Library Map Collection
Tibet Travel Permit

varaibhaḍhaṅghaḻuṃ, bhughaibhbhaḍhaṅghaḻuṃ 
 Map central Lhasa
 Old map of central Lhasa from 1959

dhibhèdhdhu
லாசா மாவட்டம்