ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு (Hafnium(III) iodide) என்பது HfI3 என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். ஆஃபினியமும் அயோடினும் சேர்ந்து கருப்பு நிறத்தில் ஒரு திண்மமாக இது உருவாகிறது.

தயாரிப்பு
மற்ற குழு 4 மூவாலைடுகள் போலவே, ஆஃப்னியம்(III) அயோடைடைடும்  ஆஃபினியம்(IV) அயோடைடை ஆஃபினியம் உலோகத்துடன் சேர்த்து உயர்-வெப்பநிலையில்க ஒடுக்கம் செய்வதன் மூலம் தயாரிக்கலாம். இருப்பினும் முழுமையற்ற வினை மற்றும் அதிகப்படியான உலோகம் போன்ற காரணங்களால்  தயாரிக்கப்படும் ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு  மாசுபடுவது பெரும்பாலும் நிகழ்கிறது.

3 Hf I4 + Hf → 4 Hf I3

உதாரணமாக அலுமினியம் போன்ற மற்ற உலோகங்களை ஒடுக்கும் முகவராகப் பயன்படுத்தப்படலாம். HfI3.2–3.3 மற்றும் Hf I3.0–3.5 ஆகிய விகிதாச்சாரமற்ற அளவுகளில் ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு சேர்மம் உருவாகிறது.

கட்டமைப்பு மற்றும் பிணைப்பு 
ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு சேர்மம் சிர்கோனியம்(III) அயோடைடு போன்ற அதே படிக அமைப்பை ஏற்றுக்கொள்கிறது. மேலும், இதன் கட்டமைப்பு  β-TiCl3 அமைப்பைப் போலவே உள்ளது. Hf3+ அயனிகளால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்ட எண்முக இடைவெளிகளில் மூன்றில் ஒரு பகுதியை அறுகோண நெருக்கப் பொதிவு அயோடைடு அயனிகளை இவ்வமைப்பு அடிப்படையாகக் கொண்டதாகும். இது முகப்-பகிர்வு {HfI6} எண்முகத்தின் இணையான சங்கிலிகளைக் கொண்டுள்ளது. 

ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு d1 உலோக அயனி Hf3+ அயனிக்கு எதிர்பார்க்கப்படுவதை விட குறைவான காந்தத் தருணத்தைக் கொண்டுள்ளது. எனவே இது புறக்கணிக்க முடியாத Hf-Hf பிணைப்பைக் குறிக்கிறது.  Hf-Hf பிரிப்பு முதலில் 3.295 Å அளவில் என்று தெரிவிக்கப்பட்டது. ஆனால் விகிதாச்சாரம் அல்லாத ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு பற்றிய ஒரு ஆய்வு குறைந்த சமச்சீர் அமைப்பைக் குறிக்கிறது.

வினைத்திறன் 
குளோரைடு மற்றும் புரோமைடைப் போலவே, ஆஃபினியம்(III) அயோடைடும் தண்ணீரை ஒடுக்கும்  சக்தி வாய்ந்த ஓர் ஒடுக்கும்  முகவராகும். எனவே ஆஃபினியம்(III) அயோடைடின் நீர் தொடர்பான வேதியியல் எதுவும் குறிப்பிடும்படி இல்லை.

மேற்கோள்கள்

ஆஃபினியம் சேர்மங்கள்
அயோடைடுகள்
āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu (Hafnium(III) iodide) èṉbhadhu HfI3 èṉṟa mūlaghghūṟṟu vāybhbhāḍhḍhāl vivarighghabhbhaḍhuṃ òru ghaṉima vedhiyiyal jhermamāghuṃ. āfiṉiyamuṃ ayoḍhiṉuṃ jherndhu gharubhbhu niṟadhdhil òru dhiṇmamāgha idhu uruvāghiṟadhu.

dhayāribhbhu
maṟṟa ghul̤u 4 mūvālaiḍhughaḻ bholave, āfṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhaiḍhuṃ  āfiṉiyaṃ(IV) ayoḍhaiḍhai āfiṉiyaṃ uloghadhdhuḍhaṉ jherdhdhu uyar-vèbhbhanilaiyilgha òḍhughghaṃ jhèyvadhaṉ mūlaṃ dhayārighghalāṃ. irubhbhiṉuṃ mul̤umaiyaṟṟa viṉai maṟṟuṃ adhighabhbhaḍhiyāṉa uloghaṃ bhoṉṟa ghāraṇaṅghaḻāl  dhayārighghabhbhaḍhuṃ āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu  mājhubhaḍhuvadhu bhèruṃbhāluṃ nighal̤ghiṟadhu.

3 Hf I4 + Hf → 4 Hf I3

udhāraṇamāgha alumiṉiyaṃ bhoṉṟa maṟṟa uloghaṅghaḻai òḍhughghuṃ mughavarāghabh bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhalāṃ. HfI3.2–3.3 maṟṟuṃ Hf I3.0–3.5 āghiya vighidhājhjhāramaṟṟa aḻavughaḻil āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu jhermaṃ uruvāghiṟadhu.

ghaḍhḍhamaibhbhu maṟṟuṃ bhiṇaibhbhu 
āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu jhermaṃ jhirghoṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu bhoṉṟa adhe bhaḍhigha amaibhbhai eṟṟughghòḻghiṟadhu. meluṃ, idhaṉ ghaḍhḍhamaibhbhu  β-TiCl3 amaibhbhaibh bholave uḻḻadhu. Hf3+ ayaṉighaḻāl āghghiramighghabhbhaḍhḍha èṇmugha iḍhaivèḻighaḻil mūṉṟil òru bhaghudhiyai aṟughoṇa nèrughghabh bhòdhivu ayoḍhaiḍhu ayaṉighaḻai ivvamaibhbhu aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhadhāghuṃ. idhu mughabh-bhaghirvu {HfI6} èṇmughadhdhiṉ iṇaiyāṉa jhaṅghilighaḻaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. 

āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu d1 ulogha ayaṉi Hf3+ ayaṉighghu èdhirbhārghghabhbhaḍhuvadhai viḍha ghuṟaivāṉa ghāndhadh dharuṇadhdhaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. èṉave idhu bhuṟaghghaṇighgha muḍhiyādha Hf-Hf bhiṇaibhbhaigh ghuṟighghiṟadhu.  Hf-Hf bhiribhbhu mudhalil 3.295 Å aḻavil èṉṟu dhèrivighghabhbhaḍhḍhadhu. āṉāl vighidhājhjhāraṃ allādha āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhu bhaṟṟiya òru āyvu ghuṟaindha jhamajhjhīr amaibhbhaigh ghuṟighghiṟadhu.

viṉaidhdhiṟaṉ 
ghuḻoraiḍhu maṟṟuṃ bhuromaiḍhaibh bholave, āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhuṃ dhaṇṇīrai òḍhughghuṃ  jhaghdhi vāyndha or òḍhughghuṃ  mughavarāghuṃ. èṉave āfiṉiyaṃ(III) ayoḍhaiḍhiṉ nīr dhòḍharbhāṉa vedhiyiyal èdhuvuṃ ghuṟibhbhiḍhuṃbhaḍhi illai.

meṟghoḻghaḻ

āfiṉiyaṃ jhermaṅghaḻ
ayoḍhaiḍhughaḻ
ஆஃபினியம்(III) அயோடைடு