ரூமா தேவி (Ruma Devi) ஒரு இந்திய சமூக சேவகரும், அலங்காராப் பொருட்கள் வடிவமைப்பாளரும் இராசத்தானின் பார்மரை சேர்ந்த பாரம்பரியக் கைத்தொழில் கலைஞருமாவார்.  இந்தியப் பெண்களுக்கான மிக உயர்ந்த குடிமகன் விருதான நாரி சக்தி விருது (2018) பெற்ற இவர் 30,000 க்கும் மேற்பட்ட கிராமப்புற பெண்களுக்கு வாழ்வாதாரத்திற்கான பயிற்சி அளித்து அவர்களை ஒரு வலையமைப்பில் இணைத்தார்..

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
ரூமா தேவி 1988 இல் பிறந்து, ராஜஸ்தானின் பார்மரில் உள்ள இராவத்சரில் வளர்ந்தார். 8 ஆம் வகுப்பு படிக்கும் போது பள்ளியை விட்டு வெளியேறினார். தனது குழந்தைப் பருவத்தில் தனது பாட்டியிடம் பூத்தையல் கற்றுக்கொண்டார். 17 வயதிலேயே திருமணம் செய்து கொண்ட இவருக்கு முதல் மகன் பிறந்து 48 மணி நேரத்திலேயே இறந்து போனது.

தொழில் 
வருமானத்திற்காக சில வேலைகளைச் செய்ய ஆரம்பித்த இவர் 2006 ஆம் ஆண்டு தனது கிராமத்தைச் சேர்ந்த சுமார் 10 பெண்களை ஒருங்கிணைத்து சுய உதவிக் குழுவைத் தொடங்கி உபயோகித்த தையல் இயந்திரம் மூலம் துணி, நூல் பைகள் தயாரிப்பதற்கான பணியைத் தொடங்கினார். 

பின்னர் பார்மரில் உள்ள கிராமின் விகாஸ் ஏவம் சேத்னா சன்ஸ்தான் என்ற அரசு சாரா அமைப்பில் 2008இல் உறுப்பினராக சேர்ந்து  2010 இல் அதன் தலைவரானார்  தனது முதல் கண்காட்சியை 2010 இல் தில்லியில் நடத்தினார். பின்னர்  2016 இல் இராஜஸ்தான் பாரம்பரியத் திருவிழாவில் தனது முதல் கண்காட்சியை நடத்தினார். இப்போது இந்தியா முழுவதும் உள்ள பழங்குடி கைவினைஞர்கள் மற்றும் சிறுபான்மையினரின் கைவினைப்பொருளை ஊக்குவிப்பதற்காக உழைத்து வருகிறார்.

விருதுகளும் கௌரவங்களும் 

 இந்தியக் குடியரசுத் தலைவர் ராம் நாத் கோவிந்த் நாரி சக்தி விருதை (2018) வழங்கினார்.
 பிரபலமான இந்திய தொலைக்காட்சி நிகழ்ச்சியான "கோன் பனேகா குரோர்பதி"யில்(20 செப்டம்பர் 2019) அமிதாப் பச்சன் மற்றும் சோனாக்சி சின்காவுடன் மேடையைப் பகிர்ந்து கொண்டார்.  
 அமெரிக்காவின் பாஸ்டனில் உள்ள ஆர்வர்டு பல்கலைக்கழகம் தனது 17வது அகில இந்திய மாநாட்டில் (15-16 பிப்ரவரி 2020) குழு உறுப்பினராக இவரை அழைத்தது. 
 துபாயின் கலீஜ் டைம்ஸ் என்ற இதழில் இடம்பெற்றார். <ref>{Khaleej Times}</ref> 
 மகளிர் தினத்தின் சிறப்பு நிகழ்ச்சியான 'இந்தியன் ஐடல்' (10 ஜூலை 2021) என்ற நிகழ்ச்சியில் இடம்பெற்றார்.  
 '2019 ஆம் ஆண்டின் TFI வடிவமைப்பாளர்' என்ற பட்டத்தை வென்றார்.  
 இந்தியா டுடே இதழின் அட்டைப் பக்கத்தில் 2018 இல் 'தி நியூ பாரத்' என்ற தலைப்பில் அதன் ஆண்டுப் பதிப்பில் இடம்பெற்றார். 
 பழங்குடியினர் இந்தியாவின் நல்லெண்ண தூதர் மற்றும் தலைமை வடிவமைப்பாளர். 
 இராசத்தானின் ராஜீவிகா என்ற அமைப்பின் மாநில நல்லெண்ண தூதர்.   
 ஜெய்ப்பூரில் உள்ள மகாத்மா ஜோதிராவ் புலே பல்கலைக்கழகத்தால் கலை மற்றும் துணித் துறையில் முனைவர் பட்டம் வழங்கப்பட்டது.
 கைவினைப் பொருட்களை மேம்படுத்துதலுக்காக இலங்கை அரசாங்கத்தால் சில்ப அபிமானி விருது: 
 நெதர்லாந்தின் "பெண்களின் சிறகுகள்" என்ற அமைப்பினால் கௌரவிக்கப்பட்டார்.

சான்றுகள் 

இந்தியப் பெண் அலங்கார வடிவமைப்பாளர்கள்
வாழும் நபர்கள்
1989 பிறப்புகள்
நாரி சக்தி விருது பெற்றவர்கள்
rūmā dhevi (Ruma Devi) òru indhiya jhamūgha jhevagharuṃ, alaṅghārābh bhòruḍhghaḻ vaḍhivamaibhbhāḻaruṃ irājhadhdhāṉiṉ bhārmarai jherndha bhāraṃbhariyagh ghaidhdhòl̤il ghalaiñarumāvār.  indhiyabh bhèṇghaḻughghāṉa migha uyarndha ghuḍhimaghaṉ virudhāṉa nāri jhaghdhi virudhu (2018) bhèṟṟa ivar 30,000 ghghuṃ meṟbhaḍhḍha ghirāmabhbhuṟa bhèṇghaḻughghu vāl̤vādhāradhdhiṟghāṉa bhayiṟjhi aḻidhdhu avarghaḻai òru valaiyamaibhbhil iṇaidhdhār..

āraṃbha ghāla vāl̤ghghai 
rūmā dhevi 1988 il bhiṟandhu, rājasdhāṉiṉ bhārmaril uḻḻa irāvadhjharil vaḻarndhār. 8 āṃ vaghubhbhu bhaḍhighghuṃ bhodhu bhaḻḻiyai viḍhḍhu vèḻiyeṟiṉār. dhaṉadhu ghul̤andhaibh bharuvadhdhil dhaṉadhu bhāḍhḍhiyiḍhaṃ bhūdhdhaiyal ghaṟṟughghòṇḍhār. 17 vayadhileye dhirumaṇaṃ jhèydhu ghòṇḍha ivarughghu mudhal maghaṉ bhiṟandhu 48 maṇi neradhdhileye iṟandhu bhoṉadhu.

dhòl̤il 
varumāṉadhdhiṟghāgha jhila velaighaḻaijh jhèyya āraṃbhidhdha ivar 2006 āṃ āṇḍhu dhaṉadhu ghirāmadhdhaijh jherndha jhumār 10 bhèṇghaḻai òruṅghiṇaidhdhu jhuya udhavigh ghul̤uvaidh dhòḍhaṅghi ubhayoghidhdha dhaiyal iyandhiraṃ mūlaṃ dhuṇi, nūl bhaighaḻ dhayāribhbhadhaṟghāṉa bhaṇiyaidh dhòḍhaṅghiṉār. 

bhiṉṉar bhārmaril uḻḻa ghirāmiṉ vighās evaṃ jhedhṉā jhaṉsdhāṉ èṉṟa arajhu jhārā amaibhbhil 2008il uṟubhbhiṉarāgha jherndhu  2010 il adhaṉ dhalaivarāṉār  dhaṉadhu mudhal ghaṇghāḍhjhiyai 2010 il dhilliyil naḍhadhdhiṉār. bhiṉṉar  2016 il irājasdhāṉ bhāraṃbhariyadh dhiruvil̤āvil dhaṉadhu mudhal ghaṇghāḍhjhiyai naḍhadhdhiṉār. ibhbhodhu indhiyā mul̤uvadhuṃ uḻḻa bhal̤aṅghuḍhi ghaiviṉaiñarghaḻ maṟṟuṃ jhiṟubhāṉmaiyiṉariṉ ghaiviṉaibhbhòruḻai ūghghuvibhbhadhaṟghāgha ul̤aidhdhu varughiṟār.

virudhughaḻuṃ ghauravaṅghaḻuṃ 

 indhiyagh ghuḍhiyarajhudh dhalaivar rāṃ nādh ghovindh nāri jhaghdhi virudhai (2018) val̤aṅghiṉār.
 bhirabhalamāṉa indhiya dhòlaighghāḍhjhi nighal̤jhjhiyāṉa "ghoṉ bhaṉeghā ghurorbhadhi"yil(20 jhèbhḍhaṃbhar 2019) amidhābh bhajhjhaṉ maṟṟuṃ jhoṉāghjhi jhiṉghāvuḍhaṉ meḍhaiyaibh bhaghirndhu ghòṇḍhār.  
 amèrighghāviṉ bhāsḍhaṉil uḻḻa ārvarḍhu bhalghalaighghal̤aghaṃ dhaṉadhu 17vadhu aghila indhiya mānāḍhḍhil (15-16 bhibhravari 2020) ghul̤u uṟubhbhiṉarāgha ivarai al̤aidhdhadhu. 
 dhubhāyiṉ ghalīj ḍhaiṃs èṉṟa idhal̤il iḍhaṃbhèṟṟār. <ref>{Khaleej Times}</ref> 
 maghaḻir dhiṉadhdhiṉ jhiṟabhbhu nighal̤jhjhiyāṉa 'indhiyaṉ aiḍhal' (10 jūlai 2021) èṉṟa nighal̤jhjhiyil iḍhaṃbhèṟṟār.  
 '2019 āṃ āṇḍhiṉ TFI vaḍhivamaibhbhāḻar' èṉṟa bhaḍhḍhadhdhai vèṉṟār.  
 indhiyā ḍhuḍhe idhal̤iṉ aḍhḍhaibh bhaghghadhdhil 2018 il 'dhi niyū bhāradh' èṉṟa dhalaibhbhil adhaṉ āṇḍhubh bhadhibhbhil iḍhaṃbhèṟṟār. 
 bhal̤aṅghuḍhiyiṉar indhiyāviṉ nallèṇṇa dhūdhar maṟṟuṃ dhalaimai vaḍhivamaibhbhāḻar. 
 irājhadhdhāṉiṉ rājīvighā èṉṟa amaibhbhiṉ mānila nallèṇṇa dhūdhar.   
 jèybhbhūril uḻḻa maghādhmā jodhirāv bhule bhalghalaighghal̤aghadhdhāl ghalai maṟṟuṃ dhuṇidh dhuṟaiyil muṉaivar bhaḍhḍhaṃ val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 ghaiviṉaibh bhòruḍhghaḻai meṃbhaḍhudhdhudhalughghāgha ilaṅghai arajhāṅghadhdhāl jhilbha abhimāṉi virudhu: 
 nèdharlāndhiṉ "bhèṇghaḻiṉ jhiṟaghughaḻ" èṉṟa amaibhbhiṉāl ghauravighghabhbhaḍhḍhār.

jhāṉṟughaḻ 

indhiyabh bhèṇ alaṅghāra vaḍhivamaibhbhāḻarghaḻ
vāl̤uṃ nabharghaḻ
1989 bhiṟabhbhughaḻ
nāri jhaghdhi virudhu bhèṟṟavarghaḻ
ரூமா தேவி