பாரதி வைசம்பாயன் (Bharati Vaishampayan) (சனவரி 1, 1954 - சனவரி 19, 2020) ஜெய்ப்பூர்-அட்ராலி இசைப் பள்ளியின் இந்துஸ்தானி இசைப் பாடகராவார். சிவாஜி பல்கலைக்கழகத்தின் முன்னாள் தலைவராகவும் இசைத் துறையின் தலைவரும் ஆவார். இசையில் மிகுந்த ஆர்வம் கொண்ட குடும்பத்தில் பிறந்த பாரதி, தனது 12வது வயதில் சாங்கிலியைச் சேர்ந்த ஸ்ரீ சிந்துபுவா மைஸ்கரின் பயிற்சியின் கீழ் இந்துஸ்தானி இசையில் தனது பயிற்சியைத் தொடங்கினார். 1972 இல்அனைத்திந்திய வானொலியில் தனது முதன்முதலில் நிகழ்ச்சியை நிகழ்த்தினார்.

1976 இல் இந்திய அரசாங்கத்தால் இசையில் உயர் கல்விக்காக வழங்கப்படும் தேசிய உதவித்தொகை இவருக்கு வழங்கப்பட்டது. இதன் விளைவாக, ஜெய்ப்பூர்-அத்ராலி கரானாவின் பண்டிட் சுதாகர்புவா திக்ராஜ்கரின் கீழ் தனது படிப்பைத் தொடர முடிந்தது. அவர் இராகங்களில் பயிற்சி அளித்தார். 1982 இல் மும்பையின் சிறீமதி நீதிபாய் தாமோதர் தக்கர்சே மகளிர் பல்கலைக்கழகத்தில் இசையில் தனது முதுகைலையை முடித்தார். மேலும் 1985 இல் கந்தர்வ மகாவித்யாலயாவின் சங்கீத பிரவின் (இசையில் முனைவர் பட்டம்) பெற்றார்.

இசை வாழ்க்கை 
இந்தப் பயிற்சியின் மூலம், அனைத்திந்திய வானொலியின் பிரதி செவ்வாய் அன்று இரவு கச்சேரியில் கலந்துகொள்ளும் வாய்ப்பைப் பெற்றார். இவரது நிகழ்ச்சியை கேட்ட ஜெய்ப்பூர்-அத்ராலி கரானாவின் பண்டிட் நிவ்ருத்திபுவா சர்நாயக் தனது மாணவராக சேருமாறு இவருக்கு கடிதம் எழுதினார். இந்த காலகட்டத்தில் பாரதி கோலாப்பூரைச் சேர்ந்த பாபுராவ் ஜோசியையும் சந்தித்தார்.  தும்ரி, தாத்ரா, கஜ்ரி, ஜூலா மற்றும் தப்பா போன்ற ஒளி-இசை வடிவங்களில் இவருக்கு பயிற்சி அளித்தார்.

ஜெய்ப்பூர்-அத்ராலி கரானாவின் பாடகராக, இவர் பல்வேறு நகரங்களில் பல கச்சேரிகள் மற்றும் திருவிழாக்களில் இசை நிகழ்ச்சிகளை நிகழ்த்தினார். மேலும் 1972 முதல் அனைத்திந்திய வானொலியில் தொடர்ந்து ஒளிபரப்பப்பட்டது.  1990 இல் நிலையத்தின் தேர்வுக் குழுவில் நிபுணராகப் பணியாற்றி இவர் பாரம்பரிய இசையின் எதிர்காலம் மற்றும் பண்டிட் பத்கண்டேவின் சுவரலிபி உள்ளிட்ட பல்வேறு விவாத நிகழ்ச்சிகளில் பங்கேற்றார். பாரம்பரிய இசைப் பிரிவில் "உயர் தரக்"  கலைஞராகவும் மெல்லிசை வகைகளில் "ஏ" தரம் என மதிப்பிடப்பட்டார். இந்துஸ்தானி இசையின் அரிதான மற்றும் குறைவான ராகங்கள் பற்றிய பல சிறப்பு நிகழ்ச்சிகள் மற்றும் விரிவுரை-நிகழ்ச்சிகளிலும் பங்கேற்றார்.

பாரதி வைசம்பாயனின் பல்வேறு நேரடி நிகழ்ச்சிகளின் இரண்டு குறுந்தகடுகள் இசையமைப்பாளர் சங்கத்தால் வெளியிடப்பட்டுள்ளன. இதில் சுத்த கல்யாண், யமன், சங்கரா, கம்பாவதி, கௌஷி கனதா, அதானா பஹார் மற்றும் மால்வி உள்ளிட்ட ராகங்கள் இடம்பெற்றுள்ளன.

கல்வியாளராக 
1984 இல் கோலாப்பூரில் உள்ள சிவாஜி பல்கலைக்கழகத்தின் இசைத் துறையில் அதன் தொடக்கத்தில் இருந்து இவர் ஈடுபட்டார். இவர் 1987-இல் இசைத் துறையின் தலைவராகவும், பின்னர் இதே பல்கலைக்கழகத்தின் தலைவராகவும் ஆனார். தார்வாட் பல்கலைக்கழகம், கோவா பல்கலைக்கழகம், மராத்வாடா பல்கலைக்கழகம், நாக்பூர் பல்கலைக்கழகம், புனே பல்கலைக்கழகம், மகாராஜா சாயாஜிராவ் பல்கலைக்கழகம், குருச்சேத்திரப் பல்கலைக்கழகம் மற்றும் அமராவதி பல்கலைக்கழகம் உட்பட பல பல்கலைக்கழகங்களின் ஆய்வுக் குழுவின் ஆய்வாளராகவும் உறுப்பினராகவும், சிறப்பு விரிவுரை-நிகழ்ச்சிகள் மற்றும் புத்தாக்க படிப்புகளுக்கான நிபுணராகவும் இருந்தார். .

விருதுகள் 
பாரதி வைசம்பாயன் பல விருதுகளையும் அங்கீகாரங்களையும் பெற்றுள்ளார்.

 1976-77 ஆண்டுக்கான உயர் பயிற்சிக்கான இந்திய அரசின் தேசிய உதவித்தொகை வழங்கப்பட்டது.
 1982 இல் முதுகலை இசைத் தேர்வில் மும்பையின் சிறீமதி நீதிபாய் தாமோதர் தக்கர்சே மகளிர் பல்கலைக்கழகத்தால் "கான் ஹிரா" விருது வழங்கப்பட்டது.
 1998 ஆம் ஆண்டு சிவாஜி பல்கலைக்கழகத்தின் சிறந்த ஆசிரியர் விருது வழங்கப்பட்டது.
 2001 இல் மங்கள் புரஸ்கார் வழங்கப்பட்டது.
 சங்கீத்கர் ராம் கதம் புரஸ்கார் விருது ராம் கதம் பிரதிஷ்தான், புனே, 2002 இல் வழங்கப்பட்டது.
 2002ல் கோலாப்பூர் பூஷன் புரஸ்கார் வழங்கப்பட்டது.
 2003 இல் புது தில்லி இந்தியா சர்வதேச நட்புச் சங்கத்தின் மூலம் பாரத் ஜோதி புரஸ்கார் விருது,வழங்கப்பட்டது.
 சந்திரசேகர் சுவாமிஜி நினைவு அறக்கட்டளையின் "ஸ்வர சந்திர சிகர்" தேசிய விருது வழங்கப்பட்டது.
 2018 இல் பண்டிட் டாக்டர்.ஜனோரிகர் "சங்கீத பூசண்" புரஸ்கார் வழங்கப்பட்டது.

சான்றுகள் 

 https://web.archive.org/web/20070922062653/http://www.unishivaji.ac.in/deptmusic.htm
 http://www.screenindia.com/old/archive/archive_fullstory.php?content_id=4369 
 https://web.archive.org/web/20080615013614/http://malharaavishkar.com/index4.htm
 http://www.unipune.ernet.in/events/search_event.php?fldd=2003-09-26 

2020 இறப்புகள்
1954 பிறப்புகள்
இசைத் துறையினர்
bhāradhi vaijhaṃbhāyaṉ (Bharati Vaishampayan) (jhaṉavari 1, 1954 - jhaṉavari 19, 2020) jèybhbhūr-aḍhrāli ijhaibh bhaḻḻiyiṉ indhusdhāṉi ijhaibh bhāḍhagharāvār. jhivāji bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ muṉṉāḻ dhalaivarāghavuṃ ijhaidh dhuṟaiyiṉ dhalaivaruṃ āvār. ijhaiyil mighundha ārvaṃ ghòṇḍha ghuḍhuṃbhadhdhil bhiṟandha bhāradhi, dhaṉadhu 12vadhu vayadhil jhāṅghiliyaijh jherndha srī jhindhubhuvā maisghariṉ bhayiṟjhiyiṉ ghīl̤ indhusdhāṉi ijhaiyil dhaṉadhu bhayiṟjhiyaidh dhòḍhaṅghiṉār. 1972 ilaṉaidhdhindhiya vāṉòliyil dhaṉadhu mudhaṉmudhalil nighal̤jhjhiyai nighal̤dhdhiṉār.

1976 il indhiya arajhāṅghadhdhāl ijhaiyil uyar ghalvighghāgha val̤aṅghabhbhaḍhuṃ dhejhiya udhavidhdhòghai ivarughghu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu. idhaṉ viḻaivāgha, jèybhbhūr-adhrāli gharāṉāviṉ bhaṇḍhiḍh jhudhāgharbhuvā dhighrājghariṉ ghīl̤ dhaṉadhu bhaḍhibhbhaidh dhòḍhara muḍhindhadhu. avar irāghaṅghaḻil bhayiṟjhi aḻidhdhār. 1982 il muṃbhaiyiṉ jhiṟīmadhi nīdhibhāy dhāmodhar dhaghgharjhe maghaḻir bhalghalaighghal̤aghadhdhil ijhaiyil dhaṉadhu mudhughailaiyai muḍhidhdhār. meluṃ 1985 il ghandharva maghāvidhyālayāviṉ jhaṅghīdha bhiraviṉ (ijhaiyil muṉaivar bhaḍhḍhaṃ) bhèṟṟār.

ijhai vāl̤ghghai 
indhabh bhayiṟjhiyiṉ mūlaṃ, aṉaidhdhindhiya vāṉòliyiṉ bhiradhi jhèvvāy aṉṟu iravu ghajhjheriyil ghalandhughòḻḻuṃ vāybhbhaibh bhèṟṟār. ivaradhu nighal̤jhjhiyai gheḍhḍha jèybhbhūr-adhrāli gharāṉāviṉ bhaṇḍhiḍh nivrudhdhibhuvā jharnāyagh dhaṉadhu māṇavarāgha jherumāṟu ivarughghu ghaḍhidhaṃ èl̤udhiṉār. indha ghālaghaḍhḍhadhdhil bhāradhi gholābhbhūraijh jherndha bhābhurāv jojhiyaiyuṃ jhandhidhdhār.  dhuṃri, dhādhrā, ghajri, jūlā maṟṟuṃ dhabhbhā bhoṉṟa òḻi-ijhai vaḍhivaṅghaḻil ivarughghu bhayiṟjhi aḻidhdhār.

jèybhbhūr-adhrāli gharāṉāviṉ bhāḍhagharāgha, ivar bhalveṟu nagharaṅghaḻil bhala ghajhjherighaḻ maṟṟuṃ dhiruvil̤āghghaḻil ijhai nighal̤jhjhighaḻai nighal̤dhdhiṉār. meluṃ 1972 mudhal aṉaidhdhindhiya vāṉòliyil dhòḍharndhu òḻibharabhbhabhbhaḍhḍhadhu.  1990 il nilaiyadhdhiṉ dhervugh ghul̤uvil nibhuṇarāghabh bhaṇiyāṟṟi ivar bhāraṃbhariya ijhaiyiṉ èdhirghālaṃ maṟṟuṃ bhaṇḍhiḍh bhadhghaṇḍheviṉ jhuvaralibhi uḻḻiḍhḍha bhalveṟu vivādha nighal̤jhjhighaḻil bhaṅgheṟṟār. bhāraṃbhariya ijhaibh bhirivil "uyar dharagh"  ghalaiñarāghavuṃ mèllijhai vaghaighaḻil "e" dharaṃ èṉa madhibhbhiḍhabhbhaḍhḍhār. indhusdhāṉi ijhaiyiṉ aridhāṉa maṟṟuṃ ghuṟaivāṉa rāghaṅghaḻ bhaṟṟiya bhala jhiṟabhbhu nighal̤jhjhighaḻ maṟṟuṃ virivurai-nighal̤jhjhighaḻiluṃ bhaṅgheṟṟār.

bhāradhi vaijhaṃbhāyaṉiṉ bhalveṟu neraḍhi nighal̤jhjhighaḻiṉ iraṇḍhu ghuṟundhaghaḍhughaḻ ijhaiyamaibhbhāḻar jhaṅghadhdhāl vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa. idhil jhudhdha ghalyāṇ, yamaṉ, jhaṅgharā, ghaṃbhāvadhi, ghauṣi ghaṉadhā, adhāṉā bhahār maṟṟuṃ mālvi uḻḻiḍhḍha rāghaṅghaḻ iḍhaṃbhèṟṟuḻḻaṉa.

ghalviyāḻarāgha 
1984 il gholābhbhūril uḻḻa jhivāji bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ ijhaidh dhuṟaiyil adhaṉ dhòḍhaghghadhdhil irundhu ivar īḍhubhaḍhḍhār. ivar 1987-il ijhaidh dhuṟaiyiṉ dhalaivarāghavuṃ, bhiṉṉar idhe bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ dhalaivarāghavuṃ āṉār. dhārvāḍh bhalghalaighghal̤aghaṃ, ghovā bhalghalaighghal̤aghaṃ, marādhvāḍhā bhalghalaighghal̤aghaṃ, nāghbhūr bhalghalaighghal̤aghaṃ, bhuṉe bhalghalaighghal̤aghaṃ, maghārājā jhāyājirāv bhalghalaighghal̤aghaṃ, ghurujhjhedhdhirabh bhalghalaighghal̤aghaṃ maṟṟuṃ amarāvadhi bhalghalaighghal̤aghaṃ uḍhbhaḍha bhala bhalghalaighghal̤aghaṅghaḻiṉ āyvugh ghul̤uviṉ āyvāḻarāghavuṃ uṟubhbhiṉarāghavuṃ, jhiṟabhbhu virivurai-nighal̤jhjhighaḻ maṟṟuṃ bhudhdhāghgha bhaḍhibhbhughaḻughghāṉa nibhuṇarāghavuṃ irundhār. .

virudhughaḻ 
bhāradhi vaijhaṃbhāyaṉ bhala virudhughaḻaiyuṃ aṅghīghāraṅghaḻaiyuṃ bhèṟṟuḻḻār.

 1976-77 āṇḍhughghāṉa uyar bhayiṟjhighghāṉa indhiya arajhiṉ dhejhiya udhavidhdhòghai val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 1982 il mudhughalai ijhaidh dhervil muṃbhaiyiṉ jhiṟīmadhi nīdhibhāy dhāmodhar dhaghgharjhe maghaḻir bhalghalaighghal̤aghadhdhāl "ghāṉ hirā" virudhu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 1998 āṃ āṇḍhu jhivāji bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ jhiṟandha ājhiriyar virudhu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 2001 il maṅghaḻ bhurasghār val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 jhaṅghīdhghar rāṃ ghadhaṃ bhurasghār virudhu rāṃ ghadhaṃ bhiradhiṣdhāṉ, bhuṉe, 2002 il val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 2002l gholābhbhūr bhūṣaṉ bhurasghār val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 2003 il bhudhu dhilli indhiyā jharvadhejha naḍhbhujh jhaṅghadhdhiṉ mūlaṃ bhāradh jodhi bhurasghār virudhu,val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 jhandhirajheghar jhuvāmiji niṉaivu aṟaghghaḍhḍhaḻaiyiṉ "svara jhandhira jhighar" dhejhiya virudhu val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.
 2018 il bhaṇḍhiḍh ḍhāghḍhar.jaṉorighar "jhaṅghīdha bhūjhaṇ" bhurasghār val̤aṅghabhbhaḍhḍhadhu.

jhāṉṟughaḻ 

 https://web.archive.org/web/20070922062653/http://www.unishivaji.ac.in/deptmusic.htm
 http://www.screenindia.com/old/archive/archive_fullstory.php?content_id=4369 
 https://web.archive.org/web/20080615013614/http://malharaavishkar.com/index4.htm
 http://www.unipune.ernet.in/events/search_event.php?fldd=2003-09-26 

2020 iṟabhbhughaḻ
1954 bhiṟabhbhughaḻ
ijhaidh dhuṟaiyiṉar
பாரதி வைசம்பாயன்