தோசா மைதானம் (Tosa Maidan) ஒரு சுற்றுலாத் தலமாகவும், இந்தியாவின் ஒன்றியப் பகுதியான ஜம்மு-காஷ்மீரில் உள்ள ஒரு மலை வாழிடமாகவும் உள்ளது. இது ஜம்மு-காஷ்மீரின் பட்காம் மாவட்டத்தின் பீர்வா பகுதியில் அமைந்துள்ளது. பூஞ்ச் பள்ளத்தாக்கிலிருந்து காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்குக்கு வரலாற்று சிறப்புமிக்க தோசா மைதானம் செல்லும் பாதையையும் இந்த பெயர் குறிக்கிறது. உண்மையில், தோசா மைதானத்தின் அசல் பெயர் "தோசா மார்க்" என்று தெரிகிறது.  கசினியின் மகுமூதுவும் சீக்கிய மன்னர் ரஞ்சித் சிங்கும் இந்த பாதை வழியாக காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு மீது படையெடுக்க முயன்றனர்.

புல்வெளி 
அடர்ந்த காடுகளால் சூழப்பட்ட தோசா மைதானப் புல்வெளி சுமார் 25 கி.மீ (16 மைல்) பிர் பஞ்சால் மலைத் தொடரின் அடிவாரத்தில் இந்தப் புல்வெளிகளை அடையலாம்.

தோசா மைதானம் அதன் சுற்றியுள்ள பகுதிகளில் 3 மைல் நீளமும் 1.5 மைல் அகலமும் கொண்ட மிகப்பெரிய மேய்ச்சல் நிலமாகும். கோடையில் ஒரு பச்சை கம்பளத்தின் காட்சியை வழங்கும் இந்த மேய்ச்சல் நிலத்தை வானத்தைத் தொடும் தேவதாரு மரங்கள் வேலியமைக்கின்றன. கோடையில், குஜ்ஜர் சமூகத்தின் முகாம்களும் மேய்ப்பர்களும் மேய்ச்சல் நிலங்களில் மேய்ச்சல் ஆடுகளுடன் காணலாம். மேலும், காட்டுப் பூக்களின் மணம் முழு சூழலையும் புதுப்பிக்கிறது.

பாதை 

அங்கேரி நாட்டைச் சேர்ந்த ஐக்கிய இராச்சியத் தொல்லியல் ஆய்வாளர் எம்.ஏ. ஸ்டெய்னின் கூற்றுப்படி, தோசா மைதானம் பாதை திராங் கிராமத்திலிருந்து (காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கிலிருந்து வெளியே செல்கிறது) தொடங்குகிறது. தோசா மைதானம் புல்வெளியைக் கடந்த பிறகு, அது பிர் பாஞ்சால் மலைத்தொடரின் உச்சியில் 13,000 அடி உயரத்திற்கு மெதுவாக ஏறுகிறது. "ஏற்றம் மிகவும் படிப்படியாகவும் எளிதாகவும் இருக்கிறது ... வண்டி-பாதை கட்டமைப்பானது மட்டும் சிறிய சிரமத்தை சந்திக்கும்." என்கிறார்.  இந்த இடத்திலுள்ள வரம்பின் உச்சியில் பல நீரோடைகள் உருவாகின்றன. இவை அனைத்தும் சுக்னாக் நதியை உருவாக்குகின்றன . 

பிர் பாஞ்சால் மலைத்தொடரின் உச்சியில், பூஞ்ச் பள்ளத்தாக்குக்கு செல்லும் பல கணவாய்கள் உள்ளன. பெரும்பாலும் பயன்படுத்தப்படும் கணவாய் சைனாமார்க் கலி என்று அழைக்கப்படுகிறது. இது ஒரு காலத்தில் தோசா மைதான கணவாய் என்று அழைக்கப்பட்டது.  தனம் சார் ஏரிக்கு அருகில் அமைந்துள்ளது.   இது லோரன் பள்ளத்தாக்கிற்கு செங்குத்தான பாதையை வழங்குகிறது. இது சுல்தான்பத்ரி கிராமத்தை கடந்து செல்கிறது.  தென்மேற்கில் பாம் சார் ஏரிக்கு அருகிலுள்ள பத்ரி கி கலி எனப்படும் மற்றொரு கணவாய் உள்ளது (இது சுக்னாக் நதிக்கு ஆதாரமான முக்கிய நீரோடையின் மூலமாகும்)..இது லோரன் பள்ளத்தாக்கின் மற்றொரு கிளையில் ஒரு மென்மையான வம்சாவளியை வழங்குகிறது, இது லோரன் கிராமத்திற்கு அருகிலுள்ள முதல் வழியைச் சந்திக்கிறது. லோரன் நீரோடைகளின் இரண்டு கிளைகளும் பூஞ்ச் ஆற்றுக்கு நீராதாரங்களை அளிக்கின்றன.

வரலாறு 
சிறீநகரில் இலோகரா வம்சத்தின் ஆட்சியின்போது (பொ.ச. 1003–1320) காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கிற்கு தோசா மைதானம் அதிக முக்கியத்துவம் வாய்ந்தாக இருந்தது. இது கல்கணரின் இராஜதரங்கிணியின் கடைசி இரண்டு புத்தகங்களில் மீண்டும் மீண்டும் குறிப்பிடப்பட்டிருப்பது தெளிவாகிறது.  லோரன் பள்ளத்தாக்கை மையமாகக் கொண்ட இலோகரா மாநிலத்தின் ஆட்சியாளர்கள், இலோகரா இளவரசியை மணந்த அதன் மன்னர் சேமகுப்தாவின் மரணத்திற்குப் பிறகு காஷ்மீரின் ஆட்சியைக் கைப்பற்றினார்கள். சங்கிரமராஜா இந்த வம்சத்தின் முதல் முழு ஆட்சியாளராக இருந்தார். இவரது ஆட்சியின் போது, கசினியின் மகுமூது பொ.ச.1003லும், பின்னர் 1021லும் இதன் வழியாக காஷ்மீர் மீதுபடையெடுத்து முயற்சித்தான். இரண்டு நிகழ்வுகளிலும், லோஹாரா கோட்டை அவனைத் தடுத்தது. மகமூது கோட்டையை கைப்பற்ற முடியவில்லை. இரண்டாவது சந்தர்ப்பத்தில், கடுமையான பனிப்பொழிவு காரணமாக அவனது தகவல்தொடர்புகளில் இடையூறு ஏற்பட்டது. வரலாற்றாசிரியர் மொஹிபுல் ஹசன் கூறுகையில், இந்தியாவில் மகமூது அனுபவித்த முதல் கடுமையான பின்னடைவு இதுவாகும்.

இந்தியப் பிரிப்பும் போரும் 

இந்தியப் பிரிப்புக்குப் பின்னர், பூஞ்சின் மேற்குத் வட்டங்களின் முஸ்லிம்கள் (குறிப்பாக பாக் மற்றும் சுதானோட்டி மாவட்டங்கள் ) இசுலாமியர் பெரும்பான்மை கொண்ட ஜம்மு காஷ்மீர் இராச்சியத்தை ஆண்ட இந்து மன்னரான ஹரி சிங்குக்கு, எதிராக கிளர்ந்தெழுந்தனர். அக்டோபர் 22, 1947 அன்று, பாக்கித்தானிலிருந்து ஆக்கிரமிப்பாளர்கள் பஷ்தூன் பழங்குடி மக்களைக் கொண்ட போராளிகள் குழுக்களுடன் சேர்ந்து, முதல் காஷ்மீர் போருக்கு வழிவகுத்தனர். எனவே மன்னர் ஹரி சிங் இந்தியாவின் இராணுவ உதவியைக் கோரினார். இந்தியா விதித்த நிபந்தனையின்படி, இந்தியாவுடன் ஜம்மு காஷ்மீரை இணைக்க ஒப்புக்கொண்ட பின்னரே, இந்தியா தன் இராணுவத்தை ஜம்மு காஷ்மீருக்கு அனுப்பியது.  

இந்தியா இராணுவம் ஜம்மு-காஷ்மீரில் நுழைவதற்குள், பாக்கித்தான் இராணுவம் மற்றும் பஷ்தூன் மக்கள், வடக்கு நிலங்கள் முழுவதையும் மற்றும் மேற்கு காஷ்மீர் பகுதிகளில் (ஆசாத் காஷ்மீர்) சிறிது கைப்பற்றியது. எஞ்சிய ஜம்மு, காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு மற்றும் லடாக் பகுதிகளை பாக்கித்தானுடன் போரிட்டு இந்தியா தன்னுடன் இணைத்துக் கொண்டது. ஐக்கிய நாடுகள் அவை தலையிட்டு இந்திய-பாகிஸ்தான் போரை 1 சனவரி 1948-இல் முடிவுக்கு கொண்டு வந்தது.

பகிர்வுக்கு பிந்தைய வரலாறு 
1964 ஆம் ஆண்டில், தோசா மைதானப் புல்வெளியை பீரங்கி பயிற்சிக் களமாக பயன்படுத்த 50 ஆண்டு குத்தகைக்கு இந்திய ராணுவத்திற்கு குத்தகைக்கு விடப்பட்டது. ஏப்ரல் 18, 2014 அன்று குத்தகை புதுப்பிக்கப்படுவதற்கு முன்பு, உள்ளூர்வாசிகள் குத்தகை நீட்டிப்புக்கு எதிர்ப்பு தெரிவித்தனர். இதன் விளைவாக, குத்தகை நிறுத்தப்பட்டது.  பின்னர், தோசா மைதானப் புல்வெளி 30 மே 2016 முதல் பார்வையாளர்களுக்கு திறக்கப்பட்டுள்ளது.

இதனையும் காண்க
 ஜம்மு காஷ்மீர் இராச்சியம்
 ஜம்மு காஷ்மீர் இணைப்பு ஒப்பந்தம்
 இந்திய-பாகிஸ்தான் போர், 1965
 இந்திய-பாகிஸ்தான் போர், 1971
 இந்திய-பாகிஸ்தான் போர், 1999

மேற்கோள்கள்

நூலியல்

மேலும் படிக்க 
 Tosa Maidan: A Photo Essay, Kashmir Life, 12 October 2013.
 Places to visit in Kashmir, Kashmir Mountain Adventures, 2 May 2018.
 Mohammad Ashraf, Kashmir's Historic Routes Need to Be Turned Into Roads, The Citizen, 23 March 2017.

வெளி இணைப்புகள் 
 Mountain streams that mark the Tosamaidan route on OpenStreetMap:
 Mandi (Poonch) to Sukhnag (Budgam) via Chinamarg Gali: 1 ,  2. 
 Loran (Poonch) to Sukhnag (Budgam) via Pathri ki Gali: 1,  2. 
 Gagri valley (Poonch) to Sukhnag (Budgam) via Jamaianwali Gali: 1, 2, 3, 4. 

ஜம்மு காஷ்மீர் புவியியல்
Coordinates not on Wikidata
சம்மு காசுமீரின் வரலாறு
20 ஆம் நூற்றாண்டுப் போர்கள்
1947 நிகழ்வுகள்
இந்தியப் புவியியல்
மலை வாழிடங்கள்
சுற்றுலாத் தலங்கள்
dhojhā maidhāṉaṃ (Tosa Maidan) òru jhuṟṟulādh dhalamāghavuṃ, indhiyāviṉ òṉṟiyabh bhaghudhiyāṉa jaṃmu-ghāṣmīril uḻḻa òru malai vāl̤iḍhamāghavuṃ uḻḻadhu. idhu jaṃmu-ghāṣmīriṉ bhaḍhghāṃ māvaḍhḍhadhdhiṉ bhīrvā bhaghudhiyil amaindhuḻḻadhu. bhūñjh bhaḻḻadhdhāghghilirundhu ghāṣmīr bhaḻḻadhdhāghghughghu varalāṟṟu jhiṟabhbhumighgha dhojhā maidhāṉaṃ jhèlluṃ bhādhaiyaiyuṃ indha bhèyar ghuṟighghiṟadhu. uṇmaiyil, dhojhā maidhāṉadhdhiṉ ajhal bhèyar "dhojhā mārgh" èṉṟu dhèrighiṟadhu.  ghajhiṉiyiṉ maghumūdhuvuṃ jhīghghiya maṉṉar rañjhidh jhiṅghuṃ indha bhādhai val̤iyāgha ghāṣmīr bhaḻḻadhdhāghghu mīdhu bhaḍhaiyèḍhughgha muyaṉṟaṉar.

bhulvèḻi 
aḍharndha ghāḍhughaḻāl jhūl̤abhbhaḍhḍha dhojhā maidhāṉabh bhulvèḻi jhumār 25 ghi.mī (16 mail) bhir bhañjhāl malaidh dhòḍhariṉ aḍhivāradhdhil indhabh bhulvèḻighaḻai aḍhaiyalāṃ.

dhojhā maidhāṉaṃ adhaṉ jhuṟṟiyuḻḻa bhaghudhighaḻil 3 mail nīḻamuṃ 1.5 mail aghalamuṃ ghòṇḍha mighabhbhèriya meyjhjhal nilamāghuṃ. ghoḍhaiyil òru bhajhjhai ghaṃbhaḻadhdhiṉ ghāḍhjhiyai val̤aṅghuṃ indha meyjhjhal niladhdhai vāṉadhdhaidh dhòḍhuṃ dhevadhāru maraṅghaḻ veliyamaighghiṉṟaṉa. ghoḍhaiyil, ghujjar jhamūghadhdhiṉ mughāṃghaḻuṃ meybhbharghaḻuṃ meyjhjhal nilaṅghaḻil meyjhjhal āḍhughaḻuḍhaṉ ghāṇalāṃ. meluṃ, ghāḍhḍhubh bhūghghaḻiṉ maṇaṃ mul̤u jhūl̤alaiyuṃ bhudhubhbhighghiṟadhu.

bhādhai 

aṅgheri nāḍhḍhaijh jherndha aighghiya irājhjhiyadh dhòlliyal āyvāḻar èṃ.e. sḍhèyṉiṉ ghūṟṟubhbhaḍhi, dhojhā maidhāṉaṃ bhādhai dhirāṅ ghirāmadhdhilirundhu (ghāṣmīr bhaḻḻadhdhāghghilirundhu vèḻiye jhèlghiṟadhu) dhòḍhaṅghughiṟadhu. dhojhā maidhāṉaṃ bhulvèḻiyaigh ghaḍhandha bhiṟaghu, adhu bhir bhāñjhāl malaidhdhòḍhariṉ ujhjhiyil 13,000 aḍhi uyaradhdhiṟghu mèdhuvāgha eṟughiṟadhu. "eṟṟaṃ mighavuṃ bhaḍhibhbhaḍhiyāghavuṃ èḻidhāghavuṃ irughghiṟadhu ... vaṇḍhi-bhādhai ghaḍhḍhamaibhbhāṉadhu maḍhḍhuṃ jhiṟiya jhiramadhdhai jhandhighghuṃ." èṉghiṟār.  indha iḍhadhdhiluḻḻa varaṃbhiṉ ujhjhiyil bhala nīroḍhaighaḻ uruvāghiṉṟaṉa. ivai aṉaidhdhuṃ jhughṉāgh nadhiyai uruvāghghughiṉṟaṉa . 

bhir bhāñjhāl malaidhdhòḍhariṉ ujhjhiyil, bhūñjh bhaḻḻadhdhāghghughghu jhèlluṃ bhala ghaṇavāyghaḻ uḻḻaṉa. bhèruṃbhāluṃ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhuṃ ghaṇavāy jhaiṉāmārgh ghali èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhughiṟadhu. idhu òru ghāladhdhil dhojhā maidhāṉa ghaṇavāy èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhadhu.  dhaṉaṃ jhār erighghu arughil amaindhuḻḻadhu.   idhu loraṉ bhaḻḻadhdhāghghiṟghu jhèṅghudhdhāṉa bhādhaiyai val̤aṅghughiṟadhu. idhu jhuldhāṉbhadhri ghirāmadhdhai ghaḍhandhu jhèlghiṟadhu.  dhèṉmeṟghil bhāṃ jhār erighghu arughiluḻḻa bhadhri ghi ghali èṉabhbhaḍhuṃ maṟṟòru ghaṇavāy uḻḻadhu (idhu jhughṉāgh nadhighghu ādhāramāṉa mughghiya nīroḍhaiyiṉ mūlamāghuṃ)..idhu loraṉ bhaḻḻadhdhāghghiṉ maṟṟòru ghiḻaiyil òru mèṉmaiyāṉa vaṃjhāvaḻiyai val̤aṅghughiṟadhu, idhu loraṉ ghirāmadhdhiṟghu arughiluḻḻa mudhal val̤iyaijh jhandhighghiṟadhu. loraṉ nīroḍhaighaḻiṉ iraṇḍhu ghiḻaighaḻuṃ bhūñjh āṟṟughghu nīrādhāraṅghaḻai aḻighghiṉṟaṉa.

varalāṟu 
jhiṟīnagharil ilogharā vaṃjhadhdhiṉ āḍhjhiyiṉbhodhu (bhò.jha. 1003–1320) ghāṣmīr bhaḻḻadhdhāghghiṟghu dhojhā maidhāṉaṃ adhigha mughghiyadhdhuvaṃ vāyndhāgha irundhadhu. idhu ghalghaṇariṉ irājadharaṅghiṇiyiṉ ghaḍhaijhi iraṇḍhu bhudhdhaghaṅghaḻil mīṇḍhuṃ mīṇḍhuṃ ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhirubhbhadhu dhèḻivāghiṟadhu.  loraṉ bhaḻḻadhdhāghghai maiyamāghagh ghòṇḍha ilogharā māniladhdhiṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ, ilogharā iḻavarajhiyai maṇandha adhaṉ maṉṉar jhemaghubhdhāviṉ maraṇadhdhiṟghubh bhiṟaghu ghāṣmīriṉ āḍhjhiyaigh ghaibhbhaṟṟiṉārghaḻ. jhaṅghiramarājā indha vaṃjhadhdhiṉ mudhal mul̤u āḍhjhiyāḻarāgha irundhār. ivaradhu āḍhjhiyiṉ bhodhu, ghajhiṉiyiṉ maghumūdhu bhò.jha.1003luṃ, bhiṉṉar 1021luṃ idhaṉ val̤iyāgha ghāṣmīr mīdhubhaḍhaiyèḍhudhdhu muyaṟjhidhdhāṉ. iraṇḍhu nighal̤vughaḻiluṃ, lohārā ghoḍhḍhai avaṉaidh dhaḍhudhdhadhu. maghamūdhu ghoḍhḍhaiyai ghaibhbhaṟṟa muḍhiyavillai. iraṇḍhāvadhu jhandharbhbhadhdhil, ghaḍhumaiyāṉa bhaṉibhbhòl̤ivu ghāraṇamāgha avaṉadhu dhaghavaldhòḍharbhughaḻil iḍhaiyūṟu eṟbhaḍhḍhadhu. varalāṟṟājhiriyar mòhibhul hajhaṉ ghūṟughaiyil, indhiyāvil maghamūdhu aṉubhavidhdha mudhal ghaḍhumaiyāṉa bhiṉṉaḍhaivu idhuvāghuṃ.

indhiyabh bhiribhbhuṃ bhoruṃ 

indhiyabh bhiribhbhughghubh bhiṉṉar, bhūñjhiṉ meṟghudh vaḍhḍhaṅghaḻiṉ musliṃghaḻ (ghuṟibhbhāgha bhāgh maṟṟuṃ jhudhāṉoḍhḍhi māvaḍhḍhaṅghaḻ ) ijhulāmiyar bhèruṃbhāṉmai ghòṇḍha jaṃmu ghāṣmīr irājhjhiyadhdhai āṇḍha indhu maṉṉarāṉa hari jhiṅghughghu, èdhirāgha ghiḻarndhèl̤undhaṉar. aghḍhobhar 22, 1947 aṉṟu, bhāghghidhdhāṉilirundhu āghghiramibhbhāḻarghaḻ bhaṣdhūṉ bhal̤aṅghuḍhi maghghaḻaigh ghòṇḍha bhorāḻighaḻ ghul̤ughghaḻuḍhaṉ jherndhu, mudhal ghāṣmīr bhorughghu val̤ivaghudhdhaṉar. èṉave maṉṉar hari jhiṅ indhiyāviṉ irāṇuva udhaviyaigh ghoriṉār. indhiyā vidhidhdha nibhandhaṉaiyiṉbhaḍhi, indhiyāvuḍhaṉ jaṃmu ghāṣmīrai iṇaighgha òbhbhughghòṇḍha bhiṉṉare, indhiyā dhaṉ irāṇuvadhdhai jaṃmu ghāṣmīrughghu aṉubhbhiyadhu.  

indhiyā irāṇuvaṃ jaṃmu-ghāṣmīril nul̤aivadhaṟghuḻ, bhāghghidhdhāṉ irāṇuvaṃ maṟṟuṃ bhaṣdhūṉ maghghaḻ, vaḍhaghghu nilaṅghaḻ mul̤uvadhaiyuṃ maṟṟuṃ meṟghu ghāṣmīr bhaghudhighaḻil (ājhādh ghāṣmīr) jhiṟidhu ghaibhbhaṟṟiyadhu. èñjhiya jaṃmu, ghāṣmīr bhaḻḻadhdhāghghu maṟṟuṃ laḍhāgh bhaghudhighaḻai bhāghghidhdhāṉuḍhaṉ bhoriḍhḍhu indhiyā dhaṉṉuḍhaṉ iṇaidhdhugh ghòṇḍhadhu. aighghiya nāḍhughaḻ avai dhalaiyiḍhḍhu indhiya-bhāghisdhāṉ bhorai 1 jhaṉavari 1948-il muḍhivughghu ghòṇḍhu vandhadhu.

bhaghirvughghu bhindhaiya varalāṟu 
1964 āṃ āṇḍhil, dhojhā maidhāṉabh bhulvèḻiyai bhīraṅghi bhayiṟjhigh ghaḻamāgha bhayaṉbhaḍhudhdha 50 āṇḍhu ghudhdhaghaighghu indhiya rāṇuvadhdhiṟghu ghudhdhaghaighghu viḍhabhbhaḍhḍhadhu. ebhral 18, 2014 aṉṟu ghudhdhaghai bhudhubhbhighghabhbhaḍhuvadhaṟghu muṉbhu, uḻḻūrvājhighaḻ ghudhdhaghai nīḍhḍhibhbhughghu èdhirbhbhu dhèrividhdhaṉar. idhaṉ viḻaivāgha, ghudhdhaghai niṟudhdhabhbhaḍhḍhadhu.  bhiṉṉar, dhojhā maidhāṉabh bhulvèḻi 30 me 2016 mudhal bhārvaiyāḻarghaḻughghu dhiṟaghghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 jaṃmu ghāṣmīr irājhjhiyaṃ
 jaṃmu ghāṣmīr iṇaibhbhu òbhbhandhaṃ
 indhiya-bhāghisdhāṉ bhor, 1965
 indhiya-bhāghisdhāṉ bhor, 1971
 indhiya-bhāghisdhāṉ bhor, 1999

meṟghoḻghaḻ

nūliyal

meluṃ bhaḍhighgha 
 Tosa Maidan: A Photo Essay, Kashmir Life, 12 October 2013.
 Places to visit in Kashmir, Kashmir Mountain Adventures, 2 May 2018.
 Mohammad Ashraf, Kashmir's Historic Routes Need to Be Turned Into Roads, The Citizen, 23 March 2017.

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 
 Mountain streams that mark the Tosamaidan route on OpenStreetMap:
 Mandi (Poonch) to Sukhnag (Budgam) via Chinamarg Gali: 1 ,  2. 
 Loran (Poonch) to Sukhnag (Budgam) via Pathri ki Gali: 1,  2. 
 Gagri valley (Poonch) to Sukhnag (Budgam) via Jamaianwali Gali: 1, 2, 3, 4. 

jaṃmu ghāṣmīr bhuviyiyal
Coordinates not on Wikidata
jhaṃmu ghājhumīriṉ varalāṟu
20 āṃ nūṟṟāṇḍhubh bhorghaḻ
1947 nighal̤vughaḻ
indhiyabh bhuviyiyal
malai vāl̤iḍhaṅghaḻ
jhuṟṟulādh dhalaṅghaḻ
தோசா மைதானம்