மர்கோர்கிசு கான் என்பவர் வடக்கு யுவான் அரசமரபின் ஒரு ககான் ஆவார். இவர் 1455 - 1465இல் ஆட்சி புரிந்தார். இவர் உகேக்து கான் என்றும் அறியப்படுகிறார்.

மர்கோர்கிசு தைசுன் கானின் மகன்களிலேயே இளையவரும், தைசுன் கானின் மனைவிகளிலேயே இளையவருமான கதுன் சமாருக்கும் பிறந்தவர் ஆவார். எசன் கொல்லப்பட்டதற்குப் பிறகு இவரது தாய் சமார் கான்காய் சவ்கானில் இருந்த நான்கு ஒயிரட்களைத் தாக்கினார். இந்தப் படையெடுப்பின் போது ஒரு பெட்டியில் குதிரை மீது வைத்து எட்டு வயதான மர்கோர்கிசு கொண்டு செல்லப்பட்டார். இவ்வாறாக, இவர் பின்னாட்களில் உகேக்து கான் என்று அழைக்கப்பட்டார். அவர்கள் ஒயிரட்களைத் தோற்கடித்துக் கொள்ளையடிக்கப்பட்ட பொருட்களுடன் திரும்பினர்.

இதற்குப் பிறகு ஏழு துமேத்களின் சமார் தைபுவும், தோகோலோனும் மர்கோர்கிசு சிறுவனாக இருந்த போது ககான் பட்டத்தைச் சூட்டினார். கார்ச்சின் இன புலாய் மற்றும் தோகோலோன் ஆகியோர் உண்மையான சக்தியைப் பெற்றிருந்தனர். ஆதிக்கத்திற்காக இவர்கள் இருவரும் தொடர்ந்து சண்டையிட்டுக் கொண்டனர். மர்கோர்கிசுவுக்கு உகேக்து என்ற பட்டம் கொடுக்கப்பட்டது. ஏனெனில், யுத்தங்களின் போது இவர் வண்டிக்குள் அமர்ந்திருந்த காரணத்தால் இப்பட்டம் இவருக்குக் கொடுக்கப்பட்டது.

மிங் அரசமரபுடன் வணிக உறவுகளை ஆரம்பிக்கப் புலாய் முயற்சித்தார். ஆனால், மிங் அரசமரபு மறுத்தது. 1460 மற்றும் 1461இல் புலாய் தொடர்ந்து மிங் அரசமரபு மீது படையெடுத்தார். மேலும் அடுத்த ஆண்டு மிங்கிற்குத் திறை செலுத்தி வந்த உரியாங்கை தோயின் பாதுகாவலர்களையும் இவர் தாக்கினர். மிங் அரசவையானது இறுதியாக மங்கோலியர்களுடன் அமைதியை நிறுவ ஒப்புக்கொண்டது.

1465இல் மங்கோலிய உயர்குடியினர் வெளிப்படையாக ஒருவருக்கொருவர் எதிராகத் தங்களது அதிகாரப் போட்டியில் போருக்குச் சென்றனர். இதன் விளைவாக மர்கோர்கிசு கான் கொல்லப்பட்டார். இந்த இளம் கானுக்குப் பிறகு, இவரது மூத்த ஒன்று விட்ட அண்ணன் மோலோன் கான் தோகுசு மேங்கே பதவிக்கு வந்தார்.

உசாத்துணை 

1465 இறப்புகள்
மங்கோலியக் கான்கள்
marghorghijhu ghāṉ èṉbhavar vaḍhaghghu yuvāṉ arajhamarabhiṉ òru ghaghāṉ āvār. ivar 1455 - 1465il āḍhjhi bhurindhār. ivar ugheghdhu ghāṉ èṉṟuṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟār.

marghorghijhu dhaijhuṉ ghāṉiṉ maghaṉghaḻileye iḻaiyavaruṃ, dhaijhuṉ ghāṉiṉ maṉaivighaḻileye iḻaiyavarumāṉa ghadhuṉ jhamārughghuṃ bhiṟandhavar āvār. èjhaṉ ghòllabhbhaḍhḍhadhaṟghubh bhiṟaghu ivaradhu dhāy jhamār ghāṉghāy jhavghāṉil irundha nāṉghu òyiraḍhghaḻaidh dhāghghiṉār. indhabh bhaḍhaiyèḍhubhbhiṉ bhodhu òru bhèḍhḍhiyil ghudhirai mīdhu vaidhdhu èḍhḍhu vayadhāṉa marghorghijhu ghòṇḍhu jhèllabhbhaḍhḍhār. ivvāṟāgha, ivar bhiṉṉāḍhghaḻil ugheghdhu ghāṉ èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhār. avarghaḻ òyiraḍhghaḻaidh dhoṟghaḍhidhdhugh ghòḻḻaiyaḍhighghabhbhaḍhḍha bhòruḍhghaḻuḍhaṉ dhiruṃbhiṉar.

idhaṟghubh bhiṟaghu el̤u dhumedhghaḻiṉ jhamār dhaibhuvuṃ, dhogholoṉuṃ marghorghijhu jhiṟuvaṉāgha irundha bhodhu ghaghāṉ bhaḍhḍhadhdhaijh jhūḍhḍhiṉār. ghārjhjhiṉ iṉa bhulāy maṟṟuṃ dhogholoṉ āghiyor uṇmaiyāṉa jhaghdhiyaibh bhèṟṟirundhaṉar. ādhighghadhdhiṟghāgha ivarghaḻ iruvaruṃ dhòḍharndhu jhaṇḍhaiyiḍhḍhugh ghòṇḍhaṉar. marghorghijhuvughghu ugheghdhu èṉṟa bhaḍhḍhaṃ ghòḍhughghabhbhaḍhḍhadhu. eṉèṉil, yudhdhaṅghaḻiṉ bhodhu ivar vaṇḍhighghuḻ amarndhirundha ghāraṇadhdhāl ibhbhaḍhḍhaṃ ivarughghugh ghòḍhughghabhbhaḍhḍhadhu.

miṅ arajhamarabhuḍhaṉ vaṇigha uṟavughaḻai āraṃbhighghabh bhulāy muyaṟjhidhdhār. āṉāl, miṅ arajhamarabhu maṟudhdhadhu. 1460 maṟṟuṃ 1461il bhulāy dhòḍharndhu miṅ arajhamarabhu mīdhu bhaḍhaiyèḍhudhdhār. meluṃ aḍhudhdha āṇḍhu miṅghiṟghudh dhiṟai jhèludhdhi vandha uriyāṅghai dhoyiṉ bhādhughāvalarghaḻaiyuṃ ivar dhāghghiṉar. miṅ arajhavaiyāṉadhu iṟudhiyāgha maṅgholiyarghaḻuḍhaṉ amaidhiyai niṟuva òbhbhughghòṇḍhadhu.

1465il maṅgholiya uyarghuḍhiyiṉar vèḻibhbhaḍhaiyāgha òruvarughghòruvar èdhirāghadh dhaṅghaḻadhu adhighārabh bhoḍhḍhiyil bhorughghujh jhèṉṟaṉar. idhaṉ viḻaivāgha marghorghijhu ghāṉ ghòllabhbhaḍhḍhār. indha iḻaṃ ghāṉughghubh bhiṟaghu, ivaradhu mūdhdha òṉṟu viḍhḍha aṇṇaṉ moloṉ ghāṉ dhoghujhu meṅghe bhadhavighghu vandhār.

ujhādhdhuṇai 

1465 iṟabhbhughaḻ
maṅgholiyagh ghāṉghaḻ
மர்கோர்கிசு கான்