காத்தியாயனர்  (சமஸ்கிருத மொழி:कात्यायन) (கிமு 3-ஆம் நூற்றாண்டு)  பண்டைய இந்தியாவில் வாழ்ந்த ஒரு சமஸ்கிருத மொழி இலக்கண அறிஞர், கணிதவியலாளர் மற்றும் வேதகால ஆச்சாரியர் ஆவார். பதஞ்சலி முனிவரின் கூற்றுப்படி, காத்தியாயானர், தென்னிந்தியாவில் வாழ்ந்தவர்.  மேலும் பதஞ்சலி மகரிஷியும் யதாலௌகிகவைதிகேஷு என்று கூறினார். இது காத்தியாயனரின் வார்த்திகமாக கருதப்படுகிறது. காத்தியாயானர் வரருசியுடன் பலரால் இணைக்கப்பட்டுள்ளார். இவர் பிராகிருதம் மொழியியலின் அடித்தளமாகக் கருதப்படும் "பிரகிருத பிரகாஷத்தின்" ஆசிரியராகக் கருதப்படுகிறார்.

தோற்றம் 
சில புராணங்களின் படி, காத்தியாயானர், வேத கால முனிவரான விசுவாமித்திரர் பரம்பரையில் பிறந்தவர். கதாசரிதசாகரம் எனும் சமஸ்கிருத நூல், வரருசியின் மற்றொரு பெயராகக் காத்தியாயானர் எனக்குறிப்பிடுகிறது. சிவபெருமானின் ஞானம் அல்லது சிவனைப் பின்பற்றுபவரான புஷ்பதந்தரின் மறு அவதாரமாக காத்தியாயானர் கருதப்படுகிறார். சிவபெருமானின் மகன் கார்த்திகேயனிடம் இருந்து இலக்கணம் கற்றுக்கொண்டதாக கதை குறிப்பிடுகிறது. இது கருட புராணத்தில் உறுதிப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. கருட புராணத்தில் கார்த்திகேயனை குமாரன் என்றும் அழைக்கப்படுவான். காத்யாயானருக்கு இலக்கண விதிகளை குழந்தைகளால் கூட புரிந்துகொள்ளக்கூடிய வகையில் கற்பிக்கிறார்.

காத்யாயினி தேவியின் உறவு
உண்மையில் அவரது முழுப்பெயர் வரருசி காத்யாயானர் என இருக்கலாம்.[5]  காத்தியாயினி தேவியின் காளிகா புராணம் போன்ற நூல்களில், அவர் காளையை தனது மகளாகப் பிறக்க காத்தியாயினி தேவியை வழிபட்டதாகக் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது, எனவே அவர் காத்தியாயனி அல்லது நவராத்திரி விழாவின் ஆறாம் நாளில் வழிபடப்படும் "காத்தியாயினியின் மகள்" என்று அழைக்கப்பட்டார். 

வாமன புராணத்தின் படி, ஒருமுறை தேவர்கள் மகிசாசூரன் என்ற அரக்கனின் அட்டூழியங்களைப் பற்றி விவாதிக்க கோபத்துடன் ஒன்று கூடினர். அவர்களின் கோப ஆற்றல் கதிர்களின் வடிவத்தில் வெளிப்பட்டது. அக்கதிர்கள், காத்தியாயானர் தவத்தில் படிகமாக்கப்பட்டது. காத்தியாயானர் அப்படிகத்திற்கு சரியான வடிவம் கொடுத்தார். எனவே அவள் காத்தியாயனி என்றும் அழைக்கப்படுகிறாள்.

படைப்புகள்
சமஸ்கிருத மொழி அறிஞரான பாணினியின் அட்டாத்தியாயி  இலக்கணத்திற்கான விளக்க உரை  மற்றும்  பதஞ்சலியின் மகாபாஷ்யத்திற்கான விளக்க உரைக்காக  காத்தியாயானர் பெரிதும் அறியப்படுகிறார்.

காத்தியாயானர் பிற்கால சுல்பசூத்திரங்களில் ஒன்றையும் இயற்றினார். அது பலிபீட கட்டுமானங்களின் வடிவியல், செவ்வகங்கள், வலப்பக்க முக்கோணங்கள், ரோம்பஸ்கள் போன்றவற்றைக் கையாளும் ஒன்பது நூல்களின் தொடராகும். காத்தியாயானர் ஐந்திர இலக்கணப் பள்ளியைச் சேர்ந்தவர்.

இதனையும் காண்க
 வரருசி
 குணாதித்தியர்

மேற்கோள்கள்

சமசுகிருத அறிஞர்கள்
இந்தியக் கணிதவியலாளர்கள்
ghādhdhiyāyaṉar  (jhamasghirudha mòl̤i:कात्यायन) (ghimu 3-āṃ nūṟṟāṇḍhu)  bhaṇḍhaiya indhiyāvil vāl̤ndha òru jhamasghirudha mòl̤i ilaghghaṇa aṟiñar, ghaṇidhaviyalāḻar maṟṟuṃ vedhaghāla ājhjhāriyar āvār. bhadhañjhali muṉivariṉ ghūṟṟubhbhaḍhi, ghādhdhiyāyāṉar, dhèṉṉindhiyāvil vāl̤ndhavar.  meluṃ bhadhañjhali maghariṣiyuṃ yadhālaughighavaidhigheṣu èṉṟu ghūṟiṉār. idhu ghādhdhiyāyaṉariṉ vārdhdhighamāgha gharudhabhbhaḍhughiṟadhu. ghādhdhiyāyāṉar vararujhiyuḍhaṉ bhalarāl iṇaighghabhbhaḍhḍhuḻḻār. ivar bhirāghirudhaṃ mòl̤iyiyaliṉ aḍhidhdhaḻamāghagh gharudhabhbhaḍhuṃ "bhiraghirudha bhiraghāṣadhdhiṉ" ājhiriyarāghagh gharudhabhbhaḍhughiṟār.

dhoṟṟaṃ 
jhila bhurāṇaṅghaḻiṉ bhaḍhi, ghādhdhiyāyāṉar, vedha ghāla muṉivarāṉa vijhuvāmidhdhirar bharaṃbharaiyil bhiṟandhavar. ghadhājharidhajhāgharaṃ èṉuṃ jhamasghirudha nūl, vararujhiyiṉ maṟṟòru bhèyarāghagh ghādhdhiyāyāṉar èṉaghghuṟibhbhiḍhughiṟadhu. jhivabhèrumāṉiṉ ñāṉaṃ alladhu jhivaṉaibh bhiṉbhaṟṟubhavarāṉa bhuṣbhadhandhariṉ maṟu avadhāramāgha ghādhdhiyāyāṉar gharudhabhbhaḍhughiṟār. jhivabhèrumāṉiṉ maghaṉ ghārdhdhigheyaṉiḍhaṃ irundhu ilaghghaṇaṃ ghaṟṟughghòṇḍhadhāgha ghadhai ghuṟibhbhiḍhughiṟadhu. idhu gharuḍha bhurāṇadhdhil uṟudhibhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. gharuḍha bhurāṇadhdhil ghārdhdhigheyaṉai ghumāraṉ èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhuvāṉ. ghādhyāyāṉarughghu ilaghghaṇa vidhighaḻai ghul̤andhaighaḻāl ghūḍha bhurindhughòḻḻaghghūḍhiya vaghaiyil ghaṟbhighghiṟār.

ghādhyāyiṉi dheviyiṉ uṟavu
uṇmaiyil avaradhu mul̤ubhbhèyar vararujhi ghādhyāyāṉar èṉa irughghalāṃ.[5]  ghādhdhiyāyiṉi dheviyiṉ ghāḻighā bhurāṇaṃ bhoṉṟa nūlghaḻil, avar ghāḻaiyai dhaṉadhu maghaḻāghabh bhiṟaghgha ghādhdhiyāyiṉi dheviyai val̤ibhaḍhḍhadhāghagh ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu, èṉave avar ghādhdhiyāyaṉi alladhu navarādhdhiri vil̤āviṉ āṟāṃ nāḻil val̤ibhaḍhabhbhaḍhuṃ "ghādhdhiyāyiṉiyiṉ maghaḻ" èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhār. 

vāmaṉa bhurāṇadhdhiṉ bhaḍhi, òrumuṟai dhevarghaḻ maghijhājhūraṉ èṉṟa araghghaṉiṉ aḍhḍhūl̤iyaṅghaḻaibh bhaṟṟi vivādhighgha ghobhadhdhuḍhaṉ òṉṟu ghūḍhiṉar. avarghaḻiṉ ghobha āṟṟal ghadhirghaḻiṉ vaḍhivadhdhil vèḻibhbhaḍhḍhadhu. aghghadhirghaḻ, ghādhdhiyāyāṉar dhavadhdhil bhaḍhighamāghghabhbhaḍhḍhadhu. ghādhdhiyāyāṉar abhbhaḍhighadhdhiṟghu jhariyāṉa vaḍhivaṃ ghòḍhudhdhār. èṉave avaḻ ghādhdhiyāyaṉi èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhughiṟāḻ.

bhaḍhaibhbhughaḻ
jhamasghirudha mòl̤i aṟiñarāṉa bhāṇiṉiyiṉ aḍhḍhādhdhiyāyi  ilaghghaṇadhdhiṟghāṉa viḻaghgha urai  maṟṟuṃ  bhadhañjhaliyiṉ maghābhāṣyadhdhiṟghāṉa viḻaghgha uraighghāgha  ghādhdhiyāyāṉar bhèridhuṃ aṟiyabhbhaḍhughiṟār.

ghādhdhiyāyāṉar bhiṟghāla jhulbhajhūdhdhiraṅghaḻil òṉṟaiyuṃ iyaṟṟiṉār. adhu bhalibhīḍha ghaḍhḍhumāṉaṅghaḻiṉ vaḍhiviyal, jhèvvaghaṅghaḻ, valabhbhaghgha mughghoṇaṅghaḻ, roṃbhasghaḻ bhoṉṟavaṟṟaigh ghaiyāḻuṃ òṉbhadhu nūlghaḻiṉ dhòḍharāghuṃ. ghādhdhiyāyāṉar aindhira ilaghghaṇabh bhaḻḻiyaijh jherndhavar.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 vararujhi
 ghuṇādhidhdhiyar

meṟghoḻghaḻ

jhamajhughirudha aṟiñarghaḻ
indhiyagh ghaṇidhaviyalāḻarghaḻ
காத்தியாயானர்