திர் அருங்காட்சியகம் (Dir Museum) சாக்தாரா அருங்காட்சியகம் என்றும் அழைக்கப்படும் இது பாக்கித்தானின் வடமேற்கு எல்லைப்புற மாகாணமான கைபர் பக்துன்வாவில் அமைந்துள்ளது. இந்த அருங்காட்சியகம் காந்தாரக் கலையின் சிறந்த மற்றும் தனித்துவமான தொகுப்பை வழங்குகிறது.

அகழ்வாராய்ச்சி 
இந்தப்பகுதியில் 1966-1969 காலப்பகுதியில் பெசாவர் பல்கலைக்கழகத்தின் தொல்பொருள் துறையின் கீழ் பல்வேறு இடங்களில் அகழ்வாராய்ச்சி தொடங்கப்பட்டது. இதில் பல சேகரிப்புகள் கிடைத்தது. இந்த அருங்கட்சியகம் அப்போதைய மாநில அரசால் கட்டப்பட்டது, கட்டுமானத்தை கேப்டன் ரகாதுலா கான் ஜரால் (அப்போதைய திர் பகுதியின் அரசியல் முகவர்) முன்மொழிந்தார்.  கட்டுமானத்திற்காக 0.25 மில்லியன் தொகையை ஒதுக்கப்பட்டது. பின்னர் மாகாண அரசாங்கம் அருங்காட்சியகத்தில் எல்லைச் சுவர், குடியிருப்பு, விருந்தினர் மாளிகை, சேமிப்பு மற்றும் பிற வசதிகளை நிர்மாணிப்பதற்காக மேலும் 0.49 மில்லியன் நிதியை ஒதுக்கியது.

வரலாறு 
இந்த அருங்காட்சியகம் திர் வரலாற்றை அடிப்படையாகக் கொண்டது. இது வரலாற்று ரீதியாகவும் கலாச்சார ரீதியாகவும் மிக முக்கியமானது. இதன் வரலாறு கிமு 2ஆம் ஆயிரமாண்டுக்குச் செல்கிறது. கிமு 6 முதல் 18 ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான தைமர்கரா மற்றும் பிற இடங்களில் ஆரியர்களின் ஏராளமான அடக்கங்களை அகழ்வாராய்ச்சியின் மூலம் வரலாற்றின் சான்றுகள் பெறப்பட்டன. பின்னர் அகாமனிசியப் பேரரசைப் பற்றிய வரலாறு கிடைத்தது. கிமு 327 இல் பேரரசர் அலெக்சாந்தரின் படையெடுப்பால் அக்கமனிசியர்கள் வெளியேற்றப்பட்டனர். மேலும் உள்ளூர் மக்களை வென்றெடுப்பதில் பெரும் சிக்கலையும் அவர் எதிர்கொண்டார். அதன் பிறகு கிரேக்கர்கள் காந்தார நாகரிகத்தைப் பின்பற்றி ஒரு பெரிய புகழைப் பெற்றனர். மேலும் பௌத்த ஸ்தூபங்கள் மற்றும் மடங்களின் நினைவுச்சின்ன எச்சங்களை விட்டுச் சென்றதன் மூலம் அங்கு மிக முக்கியமான காலகட்டத்தைக் கொண்டுள்ளனர். அவற்றில் சில அருங்காட்சியகத்தில் உள்ளன.

திர் வரலாறு 
காந்தாரக் கலையின் மையமாக திர் பகுதிக்கு ஒரு முக்கிய இடம் உண்டு. யாத்ரீகர்கள் மற்றும் வரலாற்றாசிரியர்களால் காந்தாரம்  " மணம் மற்றும் அழகின் நிலம் " என்று வரையறுக்கப்பட்டுள்ளது. ஏனெனில் இந்த பகுதியில் மேற்கில் சிந்து ஆறு மற்றும் வடக்கே காபூல் நதி போன்ற மிக முக்கியமான இடங்கள் உள்ளன. இதில் பெசாவர், சுவத் , திர் மற்றும் பசௌர், மற்றும் பஞ்சாபில் கிழக்கில் தட்சசீலப் பள்ளத்தாக்கு, மற்றும் பாக்கித்தான், மேற்கு நோக்கி ஆப்கானித்தானின் அடா மற்றும் பாமியான் வரை நீண்டுள்ளது. எனவே காந்தார நாகரிகத்தின் எச்சங்களால் திர் பகுதி நிரம்பியுள்ளது.

குறிப்புகள்

வெளி இணைப்புகள் 
Directorate of Archaeology & Museums KP Pakistan
Facebook Page

பாக்கித்தான்
அருங்காட்சியகங்கள்
dhir aruṅghāḍhjhiyaghaṃ (Dir Museum) jhāghdhārā aruṅghāḍhjhiyaghaṃ èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhuṃ idhu bhāghghidhdhāṉiṉ vaḍhameṟghu èllaibhbhuṟa māghāṇamāṉa ghaibhar bhaghdhuṉvāvil amaindhuḻḻadhu. indha aruṅghāḍhjhiyaghaṃ ghāndhāragh ghalaiyiṉ jhiṟandha maṟṟuṃ dhaṉidhdhuvamāṉa dhòghubhbhai val̤aṅghughiṟadhu.

aghal̤vārāyjhjhi 
indhabhbhaghudhiyil 1966-1969 ghālabhbhaghudhiyil bhèjhāvar bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ dhòlbhòruḻ dhuṟaiyiṉ ghīl̤ bhalveṟu iḍhaṅghaḻil aghal̤vārāyjhjhi dhòḍhaṅghabhbhaḍhḍhadhu. idhil bhala jhegharibhbhughaḻ ghiḍhaidhdhadhu. indha aruṅghaḍhjhiyaghaṃ abhbhodhaiya mānila arajhāl ghaḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu, ghaḍhḍhumāṉadhdhai ghebhḍhaṉ raghādhulā ghāṉ jarāl (abhbhodhaiya dhir bhaghudhiyiṉ arajhiyal mughavar) muṉmòl̤indhār.  ghaḍhḍhumāṉadhdhiṟghāgha 0.25 milliyaṉ dhòghaiyai òdhughghabhbhaḍhḍhadhu. bhiṉṉar māghāṇa arajhāṅghaṃ aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil èllaijh jhuvar, ghuḍhiyirubhbhu, virundhiṉar māḻighai, jhemibhbhu maṟṟuṃ bhiṟa vajhadhighaḻai nirmāṇibhbhadhaṟghāgha meluṃ 0.49 milliyaṉ nidhiyai òdhughghiyadhu.

varalāṟu 
indha aruṅghāḍhjhiyaghaṃ dhir varalāṟṟai aḍhibhbhaḍhaiyāghagh ghòṇḍhadhu. idhu varalāṟṟu rīdhiyāghavuṃ ghalājhjhāra rīdhiyāghavuṃ migha mughghiyamāṉadhu. idhaṉ varalāṟu ghimu 2āṃ āyiramāṇḍhughghujh jhèlghiṟadhu. ghimu 6 mudhal 18 āṃ nūṟṟāṇḍhu varaiyilāṉa dhaimargharā maṟṟuṃ bhiṟa iḍhaṅghaḻil āriyarghaḻiṉ erāḻamāṉa aḍhaghghaṅghaḻai aghal̤vārāyjhjhiyiṉ mūlaṃ varalāṟṟiṉ jhāṉṟughaḻ bhèṟabhbhaḍhḍhaṉa. bhiṉṉar aghāmaṉijhiyabh bherarajhaibh bhaṟṟiya varalāṟu ghiḍhaidhdhadhu. ghimu 327 il bherarajhar alèghjhāndhariṉ bhaḍhaiyèḍhubhbhāl aghghamaṉijhiyarghaḻ vèḻiyeṟṟabhbhaḍhḍhaṉar. meluṃ uḻḻūr maghghaḻai vèṉṟèḍhubhbhadhil bhèruṃ jhighghalaiyuṃ avar èdhirghòṇḍhār. adhaṉ bhiṟaghu ghireghgharghaḻ ghāndhāra nāgharighadhdhaibh bhiṉbhaṟṟi òru bhèriya bhughal̤aibh bhèṟṟaṉar. meluṃ bhaudhdha sdhūbhaṅghaḻ maṟṟuṃ maḍhaṅghaḻiṉ niṉaivujhjhiṉṉa èjhjhaṅghaḻai viḍhḍhujh jhèṉṟadhaṉ mūlaṃ aṅghu migha mughghiyamāṉa ghālaghaḍhḍhadhdhaigh ghòṇḍhuḻḻaṉar. avaṟṟil jhila aruṅghāḍhjhiyaghadhdhil uḻḻaṉa.

dhir varalāṟu 
ghāndhāragh ghalaiyiṉ maiyamāgha dhir bhaghudhighghu òru mughghiya iḍhaṃ uṇḍhu. yādhrīgharghaḻ maṟṟuṃ varalāṟṟājhiriyarghaḻāl ghāndhāraṃ  " maṇaṃ maṟṟuṃ al̤aghiṉ nilaṃ " èṉṟu varaiyaṟughghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu. eṉèṉil indha bhaghudhiyil meṟghil jhindhu āṟu maṟṟuṃ vaḍhaghghe ghābhūl nadhi bhoṉṟa migha mughghiyamāṉa iḍhaṅghaḻ uḻḻaṉa. idhil bhèjhāvar, jhuvadh , dhir maṟṟuṃ bhajhaur, maṟṟuṃ bhañjhābhil ghil̤aghghil dhaḍhjhajhīlabh bhaḻḻadhdhāghghu, maṟṟuṃ bhāghghidhdhāṉ, meṟghu noghghi ābhghāṉidhdhāṉiṉ aḍhā maṟṟuṃ bhāmiyāṉ varai nīṇḍhuḻḻadhu. èṉave ghāndhāra nāgharighadhdhiṉ èjhjhaṅghaḻāl dhir bhaghudhi niraṃbhiyuḻḻadhu.

ghuṟibhbhughaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 
Directorate of Archaeology & Museums KP Pakistan
Facebook Page

bhāghghidhdhāṉ
aruṅghāḍhjhiyaghaṅghaḻ
திர் அருங்காட்சியகம்