அனாகிதா ரதேப்சாத் (Anahita Ratebzad) (நவம்பர் 1931-7 செப்டம்பர் 2014) ஆப்கானித்தானைச் சேர்ந்த  சமூக ஆர்வலரும், மார்க்சிசிய-லெனினிய அரசியல்வாதியும், ஆப்கானித்தான் மக்கள் ஜனநாயகக் கட்சியின் உறுப்பினரும், பாப்ராக் கர்மல் தலைமையில் இயங்கிவரும் புரட்சிகர அமைப்பின் உறுப்பினருமாவார். ஆப்கானித்தான் நாடாளுமன்றத்திற்கு தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட முதல் பெண்களில் ஒருவரான ரதேப்சாத் 1980 முதல் 1986 வரை அதன் துணைத் தலைவராக இருந்தார்.

ஆரம்பகால வாழ்க்கையும் கல்வியும் 
அனாகிதா ரதேப்சாத், ஆப்கானின் காபுல் மாகாணத்திலுள்ள குல்தாரா என்ற இடத்தில் பிறந்தார். இவரது தந்தை ஆப்கானித்தான் இராச்சியத்தின் அரசுத் தலைவராக 1919 முதல் 1929 வரை இருந்த அமானுல்லாகானின் சீர்திருத்தங்களை ஆதரித்தவர். இது 1929இல் முகமது நதிர் கானின் ஆட்சிக் காலத்தில் ஏற்பட்ட உள்நாட்டுப் போரின் காரணமாக ஈரானுக்கு கட்டாயமாக  நாடு கடத்தலுக்கு வழிவகுத்தது. ரதேப்சாத்தும் இவரது சகோதரரும் மோசமான சூழ்நிலையில் தந்தை இல்லாமல் வளர்ந்தனர். வெளிநாட்டில் படித்த ஆப்கான் அறுவை சிகிச்சை நிபுணர்களில் ஒருவரான மருத்துவர் கெராமுதீன் கக்கரை தனது 15 வயதில் திருமணம் செய்து கொண்டார். காபூலில் உள்ள பிரான்கோ-ஆப்கானித்தான் பள்ளிகளை உள்ளடக்கிய மையத்தில் சேர்ந்தார். 1950-1954 வரை மிச்சிகன் மாநில பல்கலைக்கழகத்தின் செவிலியர் பள்ளியில் படித்து பட்டம் பெற்றார். காபூல் பல்கலைக்கழகத்தின் மருத்துவப் பள்ளி பெண்களை மருத்துவத்தில் சேர அனுமதித்த முதல் வருடத்தில் இவர் சேர்ந்து 1962இல் பட்டம் பெற்றார்.

இவருடைய அரசியல் ஈடுபாடு இவருக்கும் இவருடைய கணவருக்கும் இடையில் ஒரு பிரிவுக்கு வழிவகுத்தது. இவர் மன்னர் முகமது சாகிர் ஷாவுக்கு விசுவாசமாக இருந்ததால் இவரது அரசியல் கருத்துக்களையும் செயல்பாடுகளையும் அவர் ஏற்கவில்லை. ரதேப்சாத் 1973இல் கணவரின் வீட்டை விட்டு வெளியேறினார். அவர்கள் அதிகாரப்பூர்வமாக விவாகரத்து செய்யவில்லை என்றாலும், அவர்கள் தனித்தனியாக வாழ்ந்தனர். இவர்களுக்கு ஒரு மகளும், இரண்டு மகன்களும் என மூன்று குழந்தைகள் பிறந்தனர். இவரது மகள் மட்டுமே இவரது அரசியல் வழியைப் பின்பற்றி ஆப்கானித்தானின் மக்கள் ஜனநாயகக் கட்சியின்  உறுப்பினரானார். இவருடைய மகன்கள் இவருடிய அரசியல் நடவடிக்கைகளையும், முடிவுகளையும் விமர்சித்தனர்.

அரசியல் வாழ்க்கை 
ரதேப்சாத் 1950களின் பிற்பகுதியிலும், 60களிலும் பெரும்பாலான பொது மற்றும் வெளிப்படையான சமூக, அரசியல் ஆப்கன்-பெண் ஆர்வலர்களில் ஒருவராக இருந்தார். 1957இல் இலங்கையில் நடந்த ஆசிய மகளிர் மாநாட்டில் சர்வதேச மேடையில் ஆப்கானித்தான் இராச்சியத்தை பிரதிநிதித்திய முதல் ஆப்கன்-பெண்கள் குழுவில் ஒருவராகவும் இருந்தார்.

தாவுத் கான் பிரதமராக இருந்த காலத்தில் முக்காடு பெண்களின் விருப்பமானது என்பதால், இவர் 1957ஆம் ஆண்டில் காபுல் அலியாபாத் மருத்துவமனைக்கு பெண் செவிலியர்களை ஆண் நோயாளிகளுக்கு சிகிச்சையளிக்க அழைத்துச் சென்றார். இது ஆப்கானித்தான் நகரின் பணி நோக்கத்திற்காக பெண்களின் முகங்களை வெளிக்கொணர்ந்தது. இருப்பினும், இந்த நிகழ்வுகள் ஆப்கன் சமூகத்தின் பழமைவாத வட்டங்களில் அவதூறுக்கு வழிவகுத்தது.

ஆப்கான் பெண்களின் ஜனநாயக அமைப்பு 
இவர், 1964இல் ஆப்கான் பெண்களின் ஜனநாயக அமைப்பை நிறுவினார். இந்த அமைப்பு எந்த ஒரு குறிப்பிட்ட அரசியல் சித்தாந்தத்தையும் பின்பற்றவில்லை.  இதற்கு வெளிநாட்டு நிதியுதவியோ அல்லது ஆதரவவோ இல்லை. அமைப்பின் உறுப்பினர்களில் அறிவார்ந்த பெண்கள் தங்கள் சொந்த முயற்சியில் பெண்களின் உரிமைகளை ஊக்குவிக்கவும் வேலை செய்யவும் முன்வந்தனர். இருப்பினும், 1978 சௌர் புரட்சிக்குப் பிறகு இந்த அமைப்பு  அரசாங்கத்தின் மேற்பார்வையின் கீழ் வந்தது. 1980இல் இந்த அமைப்பின் பொதுக்குழுவில் அதன் தலைவராக இவர் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார்.

இவர், ஆப்கானித்தானில் அனைத்துலக பெண்கள் நாள் முதல் கொண்டாட்டத்தை முன்னிட்டு காபூலில் 8 மார்ச் 1965 அன்று மற்ற உறுப்பினர்களுடன்சேர்ந்து ஒரு எதிர்ப்பு அணிவகுப்பை ஏற்பாடு செய்தார்.

இறப்பு 
1986க்கு பிறகு இவர் மே 1992 வரை ஆப்கானித்தானில் இருந்தார். இவரது  குடும்பத்தைச் சேர்ந்த சிலர் முஜாஹிதீன் சண்டையிலிருந்து தப்பிக்க வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. 1995இல் இவர் பல்கேரியாவின் சோபியாவுக்குச் சென்றார். ஒரு வருடம் கழித்து அரசியல் தஞ்சம் கோரி ஜெர்மனியின் லோனனில் குடியேறினார். தனது 82 வயதில் சிறுநீரக செயலிழப்பால் இறந்தார். அவளது உடல் ஆப்கானிஸ்தானுக்கு கொண்டு செல்லப்பட்டு காபூலின் ஷோஹதா-இ-சஅலேஹின் கல்லறையில் அடக்கம் செய்யப்பட்டது.

மேற்கோள்கள் 

2014 இறப்புகள்
1931 பிறப்புகள்
ஆப்கானித்தான் அரசியல்வாதிகள்
பெண் அரசியல்வாதிகள்
aṉāghidhā radhebhjhādh (Anahita Ratebzad) (navaṃbhar 1931-7 jhèbhḍhaṃbhar 2014) ābhghāṉidhdhāṉaijh jherndha  jhamūgha ārvalaruṃ, mārghjhijhiya-lèṉiṉiya arajhiyalvādhiyuṃ, ābhghāṉidhdhāṉ maghghaḻ jaṉanāyaghagh ghaḍhjhiyiṉ uṟubhbhiṉaruṃ, bhābhrāgh gharmal dhalaimaiyil iyaṅghivaruṃ bhuraḍhjhighara amaibhbhiṉ uṟubhbhiṉarumāvār. ābhghāṉidhdhāṉ nāḍhāḻumaṉṟadhdhiṟghu dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍha mudhal bhèṇghaḻil òruvarāṉa radhebhjhādh 1980 mudhal 1986 varai adhaṉ dhuṇaidh dhalaivarāgha irundhār.

āraṃbhaghāla vāl̤ghghaiyuṃ ghalviyuṃ 
aṉāghidhā radhebhjhādh, ābhghāṉiṉ ghābhul māghāṇadhdhiluḻḻa ghuldhārā èṉṟa iḍhadhdhil bhiṟandhār. ivaradhu dhandhai ābhghāṉidhdhāṉ irājhjhiyadhdhiṉ arajhudh dhalaivarāgha 1919 mudhal 1929 varai irundha amāṉullāghāṉiṉ jhīrdhirudhdhaṅghaḻai ādharidhdhavar. idhu 1929il mughamadhu nadhir ghāṉiṉ āḍhjhigh ghāladhdhil eṟbhaḍhḍha uḻnāḍhḍhubh bhoriṉ ghāraṇamāgha īrāṉughghu ghaḍhḍhāyamāgha  nāḍhu ghaḍhadhdhalughghu val̤ivaghudhdhadhu. radhebhjhādhdhuṃ ivaradhu jhaghodhararuṃ mojhamāṉa jhūl̤nilaiyil dhandhai illāmal vaḻarndhaṉar. vèḻināḍhḍhil bhaḍhidhdha ābhghāṉ aṟuvai jhighijhjhai nibhuṇarghaḻil òruvarāṉa marudhdhuvar ghèrāmudhīṉ ghaghgharai dhaṉadhu 15 vayadhil dhirumaṇaṃ jhèydhu ghòṇḍhār. ghābhūlil uḻḻa bhirāṉgho-ābhghāṉidhdhāṉ bhaḻḻighaḻai uḻḻaḍhaghghiya maiyadhdhil jherndhār. 1950-1954 varai mijhjhighaṉ mānila bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ jhèviliyar bhaḻḻiyil bhaḍhidhdhu bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār. ghābhūl bhalghalaighghal̤aghadhdhiṉ marudhdhuvabh bhaḻḻi bhèṇghaḻai marudhdhuvadhdhil jhera aṉumadhidhdha mudhal varuḍhadhdhil ivar jherndhu 1962il bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār.

ivaruḍhaiya arajhiyal īḍhubhāḍhu ivarughghuṃ ivaruḍhaiya ghaṇavarughghuṃ iḍhaiyil òru bhirivughghu val̤ivaghudhdhadhu. ivar maṉṉar mughamadhu jhāghir ṣāvughghu vijhuvājhamāgha irundhadhāl ivaradhu arajhiyal gharudhdhughghaḻaiyuṃ jhèyalbhāḍhughaḻaiyuṃ avar eṟghavillai. radhebhjhādh 1973il ghaṇavariṉ vīḍhḍhai viḍhḍhu vèḻiyeṟiṉār. avarghaḻ adhighārabhbhūrvamāgha vivāgharadhdhu jhèyyavillai èṉṟāluṃ, avarghaḻ dhaṉidhdhaṉiyāgha vāl̤ndhaṉar. ivarghaḻughghu òru maghaḻuṃ, iraṇḍhu maghaṉghaḻuṃ èṉa mūṉṟu ghul̤andhaighaḻ bhiṟandhaṉar. ivaradhu maghaḻ maḍhḍhume ivaradhu arajhiyal val̤iyaibh bhiṉbhaṟṟi ābhghāṉidhdhāṉiṉ maghghaḻ jaṉanāyaghagh ghaḍhjhiyiṉ  uṟubhbhiṉarāṉār. ivaruḍhaiya maghaṉghaḻ ivaruḍhiya arajhiyal naḍhavaḍhighghaighaḻaiyuṃ, muḍhivughaḻaiyuṃ vimarjhidhdhaṉar.

arajhiyal vāl̤ghghai 
radhebhjhādh 1950ghaḻiṉ bhiṟbhaghudhiyiluṃ, 60ghaḻiluṃ bhèruṃbhālāṉa bhòdhu maṟṟuṃ vèḻibhbhaḍhaiyāṉa jhamūgha, arajhiyal ābhghaṉ-bhèṇ ārvalarghaḻil òruvarāgha irundhār. 1957il ilaṅghaiyil naḍhandha ājhiya maghaḻir mānāḍhḍhil jharvadhejha meḍhaiyil ābhghāṉidhdhāṉ irājhjhiyadhdhai bhiradhinidhidhdhiya mudhal ābhghaṉ-bhèṇghaḻ ghul̤uvil òruvarāghavuṃ irundhār.

dhāvudh ghāṉ bhiradhamarāgha irundha ghāladhdhil mughghāḍhu bhèṇghaḻiṉ virubhbhamāṉadhu èṉbhadhāl, ivar 1957āṃ āṇḍhil ghābhul aliyābhādh marudhdhuvamaṉaighghu bhèṇ jhèviliyarghaḻai āṇ noyāḻighaḻughghu jhighijhjhaiyaḻighgha al̤aidhdhujh jhèṉṟār. idhu ābhghāṉidhdhāṉ naghariṉ bhaṇi noghghadhdhiṟghāgha bhèṇghaḻiṉ mughaṅghaḻai vèḻighghòṇarndhadhu. irubhbhiṉuṃ, indha nighal̤vughaḻ ābhghaṉ jhamūghadhdhiṉ bhal̤amaivādha vaḍhḍhaṅghaḻil avadhūṟughghu val̤ivaghudhdhadhu.

ābhghāṉ bhèṇghaḻiṉ jaṉanāyagha amaibhbhu 
ivar, 1964il ābhghāṉ bhèṇghaḻiṉ jaṉanāyagha amaibhbhai niṟuviṉār. indha amaibhbhu èndha òru ghuṟibhbhiḍhḍha arajhiyal jhidhdhāndhadhdhaiyuṃ bhiṉbhaṟṟavillai.  idhaṟghu vèḻināḍhḍhu nidhiyudhaviyo alladhu ādharavavo illai. amaibhbhiṉ uṟubhbhiṉarghaḻil aṟivārndha bhèṇghaḻ dhaṅghaḻ jhòndha muyaṟjhiyil bhèṇghaḻiṉ urimaighaḻai ūghghuvighghavuṃ velai jhèyyavuṃ muṉvandhaṉar. irubhbhiṉuṃ, 1978 jhaur bhuraḍhjhighghubh bhiṟaghu indha amaibhbhu  arajhāṅghadhdhiṉ meṟbhārvaiyiṉ ghīl̤ vandhadhu. 1980il indha amaibhbhiṉ bhòdhughghul̤uvil adhaṉ dhalaivarāgha ivar dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār.

ivar, ābhghāṉidhdhāṉil aṉaidhdhulagha bhèṇghaḻ nāḻ mudhal ghòṇḍhāḍhḍhadhdhai muṉṉiḍhḍhu ghābhūlil 8 mārjh 1965 aṉṟu maṟṟa uṟubhbhiṉarghaḻuḍhaṉjherndhu òru èdhirbhbhu aṇivaghubhbhai eṟbhāḍhu jhèydhār.

iṟabhbhu 
1986ghghu bhiṟaghu ivar me 1992 varai ābhghāṉidhdhāṉil irundhār. ivaradhu  ghuḍhuṃbhadhdhaijh jherndha jhilar mujāhidhīṉ jhaṇḍhaiyilirundhu dhabhbhighgha veṇḍhiya ghaḍhḍhāyaṃ eṟbhaḍhḍhadhu. 1995il ivar bhalgheriyāviṉ jhobhiyāvughghujh jhèṉṟār. òru varuḍhaṃ ghal̤idhdhu arajhiyal dhañjhaṃ ghori jèrmaṉiyiṉ loṉaṉil ghuḍhiyeṟiṉār. dhaṉadhu 82 vayadhil jhiṟunīragha jhèyalil̤abhbhāl iṟandhār. avaḻadhu uḍhal ābhghāṉisdhāṉughghu ghòṇḍhu jhèllabhbhaḍhḍhu ghābhūliṉ ṣohadhā-i-jhaalehiṉ ghallaṟaiyil aḍhaghghaṃ jhèyyabhbhaḍhḍhadhu.

meṟghoḻghaḻ 

2014 iṟabhbhughaḻ
1931 bhiṟabhbhughaḻ
ābhghāṉidhdhāṉ arajhiyalvādhighaḻ
bhèṇ arajhiyalvādhighaḻ
அனாகிதா ரதேப்சாத்