தாலியம்(I) சல்பைடு  (Thallium(I) sulfide) Tl2S என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். தாலியமும் கந்தகமும் சேர்ந்து இச்சேர்மம் உருவாகிறது. அமெரிக்க வேதியியலாளரான தியோடர் கேசு உருவாக்கிய ஆரம்பகால சில ஒளி-மின்சாரக் கண்டுபிடிப்பான்களில் இது பயன்படுத்தப்பட்டது. இவரே ஆரம்பகால திரைப்பட வீழ்த்திகளில் பயன்படுத்தப்பட்ட தாலோபைட்டு மின்கலன்களை உருவாக்கினார் என்பது குறிப்பிடத்தக்கதாகும். கண்டுபிடிப்பான்கள் தாலியம், ஆக்சிசன் மற்றும் கந்தகம் ஆகியவற்றைக் கொண்டிருந்ததாக தியோடர் கேசு விவரித்தார்.  வேறு சிலர் இதை தாலியம் ஆக்சிசல்பைடு என்று தவறாக விவரித்தனர். தற்செயலாக அப்போது இது அறியப்படாத ஒரு சேர்மமாகும். கேசின் விளக்கத்தைத் தொடர்ந்து பின்னர்  தாலியம்(I) சல்பைடு படலத்தின்  கட்டுப்படுத்தப்பட்ட ஆக்சிசனேற்றம் செல்லின் செயல்பாட்டிற்கு முக்கியமானது என்பதை ஆர்.ஜே. கேசுமேன் உணர்ந்தார். இரண்டாம் உலகப் போரின் போது பயன்படுத்தப்பட்ட நீண்ட அலை அகச்சிவப்பு கண்டுபிடிப்பான் வளர்ச்சியில் கேசுமேனின் பணி முடிவடைந்தது.  இதே நேரத்தில் செருமனியிலும்  நம்பகமான தாலியம்(I) சல்பைடு கண்டுபிடிப்பான்கள் உருவாக்கப்பட்டன.

கட்டமைப்பு
தாலியம்(I) சல்பைடு இயற்கையில் கார்லினைட்டு என்ற கனிமமாக காணப்படுகிறது. குறைந்த பட்சம் இரண்டு உலோகங்கள் இல்லாத தாலியத்தின் ஒரே சல்பைட்டு தாது என்ற சிறப்பைப் பெற்றுள்ளது. Tl2S சிதைவடைந்த எதிர் -CdI2 கட்டமைப்பைக் கொண்டுள்ளது.

தயாரிப்பு
பகுதிக்கூறான தனிமங்களிலிருந்து தாலியம்(I) சல்பைடை தயாரிக்கலாம். தாலியம்(I) சல்பேட்டு அல்லது தாலியம்(I) நைட்ரேடு கரைசல்களிலிருந்தும்  தாலியம்(I) சல்பைடை வீழ்படிவாக்கலாம். மெல்லிய படலங்கள் டெபாசிட் செய்யப்பட்டு, சிட்ராட்டோதாலியம் அணைவுச் சேர்மம்  மற்றும் தயோயூரியா ஆகியவற்றின் கலவையிலிருந்து தாலியம்(I) சல்பைடின் மெல்லிய படலங்கள் தயாரிக்கப்பட்டன. இப்படலங்களை 300 பாகை செல்சியசு வெப்பநிலையில்  நைட்ரசன் சூழலில் சூடாக்குவது அனைத்து தயாரிப்பும் Tl2S ஆக மாற்றும்.

மேற்கோள்கள் 

தாலியம்(I) சேர்மங்கள்
சல்பைடுகள்
dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhu  (Thallium(I) sulfide) Tl2S èṉṟa mūlaghghūṟṟu vāybhbhāḍhḍhāl vivarighghabhbhaḍhuṃ òru ghaṉima vedhiyiyal jhermamāghuṃ. dhāliyamuṃ ghandhaghamuṃ jherndhu ijhjhermaṃ uruvāghiṟadhu. amèrighgha vedhiyiyalāḻarāṉa dhiyoḍhar ghejhu uruvāghghiya āraṃbhaghāla jhila òḻi-miṉjhāragh ghaṇḍhubhiḍhibhbhāṉghaḻil idhu bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. ivare āraṃbhaghāla dhiraibhbhaḍha vīl̤dhdhighaḻil bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha dhālobhaiḍhḍhu miṉghalaṉghaḻai uruvāghghiṉār èṉbhadhu ghuṟibhbhiḍhadhdhaghghadhāghuṃ. ghaṇḍhubhiḍhibhbhāṉghaḻ dhāliyaṃ, āghjhijhaṉ maṟṟuṃ ghandhaghaṃ āghiyavaṟṟaigh ghòṇḍhirundhadhāgha dhiyoḍhar ghejhu vivaridhdhār.  veṟu jhilar idhai dhāliyaṃ āghjhijhalbhaiḍhu èṉṟu dhavaṟāgha vivaridhdhaṉar. dhaṟjhèyalāgha abhbhodhu idhu aṟiyabhbhaḍhādha òru jhermamāghuṃ. ghejhiṉ viḻaghghadhdhaidh dhòḍharndhu bhiṉṉar  dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhu bhaḍhaladhdhiṉ  ghaḍhḍhubhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha āghjhijhaṉeṟṟaṃ jhèlliṉ jhèyalbhāḍhḍhiṟghu mughghiyamāṉadhu èṉbhadhai ār.je. ghejhumeṉ uṇarndhār. iraṇḍhāṃ ulaghabh bhoriṉ bhodhu bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha nīṇḍha alai aghajhjhivabhbhu ghaṇḍhubhiḍhibhbhāṉ vaḻarjhjhiyil ghejhumeṉiṉ bhaṇi muḍhivaḍhaindhadhu.  idhe neradhdhil jhèrumaṉiyiluṃ  naṃbhaghamāṉa dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhu ghaṇḍhubhiḍhibhbhāṉghaḻ uruvāghghabhbhaḍhḍhaṉa.

ghaḍhḍhamaibhbhu
dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhu iyaṟghaiyil ghārliṉaiḍhḍhu èṉṟa ghaṉimamāgha ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. ghuṟaindha bhaḍhjhaṃ iraṇḍhu uloghaṅghaḻ illādha dhāliyadhdhiṉ òre jhalbhaiḍhḍhu dhādhu èṉṟa jhiṟabhbhaibh bhèṟṟuḻḻadhu. Tl2S jhidhaivaḍhaindha èdhir -CdI2 ghaḍhḍhamaibhbhaigh ghòṇḍhuḻḻadhu.

dhayāribhbhu
bhaghudhighghūṟāṉa dhaṉimaṅghaḻilirundhu dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhai dhayārighghalāṃ. dhāliyaṃ(I) jhalbheḍhḍhu alladhu dhāliyaṃ(I) naiḍhreḍhu gharaijhalghaḻilirundhuṃ  dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhai vīl̤bhaḍhivāghghalāṃ. mèlliya bhaḍhalaṅghaḻ ḍhèbhājhiḍh jhèyyabhbhaḍhḍhu, jhiḍhrāḍhḍhodhāliyaṃ aṇaivujh jhermaṃ  maṟṟuṃ dhayoyūriyā āghiyavaṟṟiṉ ghalavaiyilirundhu dhāliyaṃ(I) jhalbhaiḍhiṉ mèlliya bhaḍhalaṅghaḻ dhayārighghabhbhaḍhḍhaṉa. ibhbhaḍhalaṅghaḻai 300 bhāghai jhèljhiyajhu vèbhbhanilaiyil  naiḍhrajhaṉ jhūl̤alil jhūḍhāghghuvadhu aṉaidhdhu dhayāribhbhuṃ Tl2S āgha māṟṟuṃ.

meṟghoḻghaḻ 

dhāliyaṃ(I) jhermaṅghaḻ
jhalbhaiḍhughaḻ
தாலியம்(I) சல்பைடு