குதுப் ஷாஹி வம்சம் (Qutb Shahi dynasty) என்பது பொ.ச. 1518 முதல் 1687 வரை தென்னிந்தியாவில் கோல்கொண்டா சுல்தானகத்தை ஆட்சி செய்த ஒரு வம்சமாகும். இவர்கள் துர்கோமன் முஸ்லிம் பழங்குடியினரான காரா கொயுன்லுவைச் சேர்ந்த காரா யூசுப்பின் வழித்தோன்றல்கள் ஆவர். பாமினி சுல்தானகத்தின் வீழ்ச்சிக்குப் பின்னர், "குதுப் ஷாஹி" வம்சம் கி.பி 1518 இல் குலி குதுப் முல்க் என்பவரால் நிறுவப்பட்டது. அவர் "சுல்தான்" என்ற பட்டத்தையும் வைத்துக் கொண்டார். 1636 ஆம் ஆண்டில், ஷாஜகான் இவர்களை முகலாய அதிகாரத்தை ஏற்றுக்கொள்ள கட்டாயப்படுத்தினார். முகலாயப்  பேரரசர் ஔரங்கசீப் கோல்கொண்டா கோட்டையைக் கைப்பற்றி  ஆக்கிரமித்தபோது, 1687ஆம் ஆண்டில் அதன் ஏழாவது சுல்தான் அபுல் ஹசன் குதுப் ஷா ஆட்சியின் போது வம்சம் முடிவுக்கு வந்தது.    இந்த இராச்சியம் நவீன கால மாநிலங்களான கர்நாடகா, ஆந்திரா மற்றும் தெலங்காணாவின் பகுதிகளிலிருந்து நீட்டிக்கப்பட்டுள்ளது.  கோல்கொண்டா சுல்தானகம் பிஜப்பூர் சுல்தானகத்துடனும் தக்காண சுல்தானகங்களுடனும் தொடர்ந்து மோதலில் இருந்தது. 

குதுப் ஷாஹிகள் தொடர்ச்சியான சியா கலாச்சாரத்தின் சிறந்த புரவலர்களாக இருந்தனர்.   இறுதியில் இது தக்காணத்தின் பிராந்திய கலாச்சாரத்தையும் (தெலுங்கு கலாச்சாரம், மொழி மற்றும் உருது மொழியில் புதிதாக உருவாக்கப்பட்ட தக்காணிய பேச்சுவழக்கு) ஏற்றுக்கொண்டது. தெலுங்கு அவர்களின் தாய்மொழி இல்லை என்றாலும், கோல்கொண்டா ஆட்சியாளர்கள் தெலுங்கைப் பேசினர். எழுதினர்.  மேலும், தெலுங்கை மிகவும் பிரத்தியேகமாக ஆதரித்தனர். இதனால் அவர்கள் "தெலுங்கு சுல்தான்கள்" என்று அழைக்கப்பட்டனர்.  குதுப் ஷாஹிகள் மதச்சார்பற்ற ஆட்சிக்கு பெயர் பெற்றவர்கள்.

வரலாறு 

வம்சத்தின் நிறுவனர், சுல்தான் குலி குதுப்-உல்-முல்க் காரா யூசுப்பின் ( துருக்கிய முஸ்லிம் பழங்குடியினமான காரா கொயுன்லுவிலிருந்து) வழி வந்தவர். அவர் 16 ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில் அமலான் மாகாணத்திலிருந்து  (இப்போதைய ஈரானில் அவரது மூதாதைய துருக்கிய பழங்குடியினரால் ஆளப்பட்டது) தனது மாமா அல்லாஹ்-குலி, உறவினர்கள் மற்றும் நண்பர்கள் சிலருடன் தில்லிக்கு குடிபெயர்ந்தார்.   பின்னர் அவர், தக்காணத்திற்கு குடிபெயர்ந்து, பாமினி சுல்தான், இரண்டாம் மஹ்மூத் ஷா பாமினி என்பவரிடம் பணியாற்றினார் .  பாமினி இராச்சியம் ஐந்து தக்காண சுல்தானங்களாக சிதைந்த பின்னர் அவர் கோல்கொண்டாவை கைப்பற்றினார்.  விரைவில், அவர் பாமினி சுல்தானகத்திடமிருந்து பிரிந்து தன்னை சுதந்திர ஆட்சியாளராக அறிவித்தார். குதுப் ஷா என்ற பட்டத்தையும் வைத்துக் கொண்டார். இதன் மூலம் கோல்கொண்டாவின் குதுப் ஷாஹி வம்சத்தையும் நிறுவினார். பின்னர் அவர் 1543இல் தனது மகன் ஜாம்ஷீத் என்பவரால் படுகொலை செய்யப்பட்டார். பின்னர், ஜாம்ஜீத் சுல்தானாக பொறுப்பேற்றார். 1550 இல் ஜம்ஷீத் புற்றுநோயால் இறந்தவுடன்,  அவரது இளைய மகன் ஒரு வருடம் ஆட்சி செய்தார். அந்த நேரத்தில் சில பிரபுக்கள் இப்ராஹிம் குலி என்பவரை சுல்தானாக நிறுவினர். முஹம்மது குலி குதுப் ஷாவின் ஆட்சிக் காலத்தில், இந்துக்களுக்கும் முஸ்லிம்களுக்கும் இடையிலான உறவுகள் வலுப்பெற்றன. இந்துக்கள் தீபாவளி, ஹோலி போன்ற மத விழாக்களை மீண்டும் தொடங்கினர்.  குதுப் ஷாஹி மாநிலத்தில் சில இந்துக்கள் முக்கியத்துவம் பெற்றனர்.  மாதண்ணா மற்றும் அக்கண்ணா இவ்வாறு முக்கியத்துவம் பெற்ற இரண்டு சகோதரர்கள் ஆவர்.

கோல்கொண்டா, மற்றும் சார்மினார் கட்டுமானத்துடன், பின்னர் ஐதராபாத்து, சுல்தானகத்தின் தலைநகரங்களாக செயல்பட்டன.  மேலும் இரு நகரங்களும் குதுப் ஷாஹி சுல்தான்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டன. 

முகலாயப் பேரரசர் ஔரங்கசீப் 1687இல் தக்காணத்தைக் கைப்பற்றும் வரை இவ்வம்சம் 171 ஆண்டுகள் கோல்கொண்டாவை ஆட்சி செய்தது.

பொருளாதாரம் 
பதினேழாம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் தக்காணப் பிராந்தியத்தில் ஒரு வலுவான பருத்தி-நெசவுத் தொழில் இருந்துள்ளது. உள்நாட்டு மற்றும் ஏற்றுமதி நுகர்வுக்காக பெரிய அளவிலான பருத்தி துணி உற்பத்தி செய்யப்பட்டது. மஸ்லின் துணியாலும் காலிகோவால் செய்யப்பட்ட உயர்தர வெற்று மற்றும் வடிவத் துணி தயாரிக்கப்பட்டது. வெற்று துணி வெள்ளை அல்லது பழுப்பு நிறமாக, வெளுக்கப்பட்ட அல்லது சாயப்பட்ட வகைகளில் கிடைத்தது. இந்த துணிகள்  பெர்சியா (ஈரான்) மற்றும் ஐரோப்பிய நாடுகளுக்கு ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டது. வடிவமைக்கப்பட்ட துணி அச்சுகளால் ஆனது. அவை நீல நிறத்திற்காக இண்டிகோ, சிவப்பு நிற அச்சிட்டுகளுக்கு வண்ண வேர்கள் மற்றும் காய்கறி மஞ்சள் ஆகியவற்றைக் கொண்டு உள்நாட்டிலேயே செய்யப்பட்டன. வடிவமைக்கப்பட்ட துணியானது முக்கியமாக சாவகம், சுமாத்திரா மற்றும் பிற கிழக்கு நாடுகளுக்கு  ஏற்றுமதியானது.

கலாச்சாரம் 

குதுப் ஷாஹி ஆட்சியாளர்கள் சிறந்த கட்டிடக் கலைகளை கற்றுக் கொள்பவர்களாகவும், ஆதரிப்பவர்களாகவும் இருந்தனர். அவர்களின் கட்டமைப்புகளில் சார்மினாரும் அடங்கும்.   குலி குதுப் முல்கின் அரசசபை பாரசீக கலாச்சாரம் மற்றும் இலக்கியத்திற்கான புகலிடமாக மாறியது.  சுல்தான் முஹம்மது குலி குதுப் ஷா (1580-1612) தாகினி உருது, பாரசீக மற்றும் தெலுங்கில் கவிதைகளை எழுதி ஒரு பெரிய கவிதைத் தொகுப்பை வெளியிட்டார்.  பாரசீக, இந்தி மற்றும் தெலுங்கு மொழிகளில் இருந்து சொற்களஞ்சியத்தைப் பயன்படுத்தும் போது அடுத்தடுத்த கவிஞர்களும் எழுத்தாளர்களும் உருது மொழியில் எழுதினர். 1535 வாக்கில், குதுப் ஷாஹிகள் தெலுங்கை தங்கள்  சுல்தானகத்துக்குள் உள்ள வருவாய் மற்றும் நீதித்துறைகளில் பயன்படுத்தினர். 

ஆரம்பத்தில், குதுப் ஷாஹி ஆட்சியாளர்கள் ஆதரித்தனர் துருக்கிய கலாச்சாரத்தை ஆதரித்தனர். ஆனால் இறுதியில் தக்காண பிராந்திய கலாச்சாரத்தை ஏற்றுக் கொண்டனர். தெலுங்கு மொழியும் புதிதாக உருவாக்கப்பட்ட தக்காண முதுமொழியும், உருதுவும் பிரபலமாகியிருந்தன.  தெலுங்கு இவர்களின் தாய்மொழி இல்லை என்றாலும், கோல்கொண்டா ஆட்சியாளர்கள் தெலுங்கைப் பேசினர், எழுதினர், மேலும், தெலுங்கிற்கு ஆதரவளித்தனர். எனவே இவர்கள் "தெலுங்கு சுல்தான்கள்" என்று அழைக்கப்பட்டனர்.  1543ஆம் ஆண்டில், தனது உயிருக்கு பயந்து இளவரசர் இப்ராஹிம் குலி விஜயநகர அரசரிடம் தஞ்சமைடைந்தார். இது மேலும், தெலுங்கு மொழியை மிகவும் ஆதரித்தது. 1550இல் சுல்தானாக அரியணையில் அமர்ந்தவுடன், இப்ராஹிம் குலி தெலுங்கு அழகியலை நன்கு அறிந்திருந்தார்.

குதுப் ஷாஹி ஆட்சியாளர்கள் தங்கள் மற்ற முஸ்லிம் சகாக்களை விட மிகவும் தாராளமாக இருந்தனர். பொ.ச. 1634 இல் அப்துல்லா குதுப் ஷாவின் ஆட்சியின் போது, பண்டைய இந்தியாவின் பாலியல் கையேடான ரதி ரகசியம் பாரசீக மொழியில் லாசாத்-உன்-நிசா (பெண்ணின் சுவைகள்) என்ற பெயரில் மொழிபெயர்க்கப்பட்டது.

கட்டிடக்கலை 
குதுப் ஷாஹி கட்டிடக்கலை இந்திய-இசுலாமியக் கட்டிடக் கலையாகும்., இது இந்திய மற்றும் பாரசீக கட்டடக்கலை பாணிகளின் உச்சக்கட்டமாக இருந்தது.  இவர்களின் பாணி மற்ற தக்காண சுல்தான்களின் பாணியுடன் மிகவும் ஒத்திருந்தது.

குதுப் ஷாஹி இந்தோ-முஸ்லீம் கட்டிடக் கலைக்கு சில உதாரணங்களாக கோல்கொண்டா கோட்டை, குதுப் சாகி கல்லறைகள், சார்மினார் மற்றும் சார்கமான், மக்கா பள்ளிவாசல், கைர்தாபாத் பள்ளிவாசல், ஹயாத் பக்சி பள்ளி வாசல், தாராமதி பரதாரி மற்றும் தோலி பள்ளிவாசல் போன்றவற்றை கூறலாம்.

மதம் 
குதுப் ஷாஹி வம்சம் இந்து-முஸ்லீம் மத-சமூக கலாச்சாரத்தின் "கலப்பு" என்று கருதப்படுகிறது.  உதாரணமாக, குதுப் ஷாஹிகள் இராம நவமி அன்று பத்திராசலம் கோவிலுக்கு முத்துக்களை அனுப்பும் புனித பாரம்பரியத்தைத் தொடங்கினர்.

கல்லறைகள் 

குதுப் சாஹி சுல்தான்களின் கல்லறைகள் கோல்கொண்டாவின் வெளிப்புற சுவருக்கு வடக்கே ஒரு கிலோமீட்டர் தொலைவில் உள்ளன. இந்த கட்டமைப்புகள் அழகாக செதுக்கப்பட்ட கற்களால் ஆனவை. மேலும், இயற்கையானத் தோட்டங்களால் சூழப்பட்டுள்ளன. இவை பொதுமக்களுக்கு திறந்திருக்கும்.

மேலும் காண்க 

 ஐதராபாத் இராச்சியம்
 தலிகோட்டா சண்டை

மேற்கோள்கள்

மேலும் படிக்க 
Chopra, R. M., The Rise, Growth And Decline of Indo-Persian Literature, 2012, Iran Culture House, New Delhi.
Jawed Vashisht, Ghizal-e Raana (A selection of Quli Qutab Shah's ghazals)
Jawed Vashisht, Roop Ras (Romantic poems of Quli Qutab Shah)
Jawed Vashisht, Mohammed Quli aur Nabi ka Sadka
Jawed Vashisht, Dakhni Darpan

வெளி இணைப்புகள் 

தெலுங்கு மக்கள்
தெலங்காணா வரலாறு
இந்திய அரச மரபுகள்
இந்தியப் பேரரசுகள்
ghudhubh ṣāhi vaṃjhaṃ (Qutb Shahi dynasty) èṉbhadhu bhò.jha. 1518 mudhal 1687 varai dhèṉṉindhiyāvil gholghòṇḍhā jhuldhāṉaghadhdhai āḍhjhi jhèydha òru vaṃjhamāghuṃ. ivarghaḻ dhurghomaṉ musliṃ bhal̤aṅghuḍhiyiṉarāṉa ghārā ghòyuṉluvaijh jherndha ghārā yūjhubhbhiṉ val̤idhdhoṉṟalghaḻ āvar. bhāmiṉi jhuldhāṉaghadhdhiṉ vīl̤jhjhighghubh bhiṉṉar, "ghudhubh ṣāhi" vaṃjhaṃ ghi.bhi 1518 il ghuli ghudhubh mulgh èṉbhavarāl niṟuvabhbhaḍhḍhadhu. avar "jhuldhāṉ" èṉṟa bhaḍhḍhadhdhaiyuṃ vaidhdhugh ghòṇḍhār. 1636 āṃ āṇḍhil, ṣājaghāṉ ivarghaḻai mughalāya adhighāradhdhai eṟṟughghòḻḻa ghaḍhḍhāyabhbhaḍhudhdhiṉār. mughalāyabh  bherarajhar auraṅghajhībh gholghòṇḍhā ghoḍhḍhaiyaigh ghaibhbhaṟṟi  āghghiramidhdhabhodhu, 1687āṃ āṇḍhil adhaṉ el̤āvadhu jhuldhāṉ abhul hajhaṉ ghudhubh ṣā āḍhjhiyiṉ bhodhu vaṃjhaṃ muḍhivughghu vandhadhu.    indha irājhjhiyaṃ navīṉa ghāla mānilaṅghaḻāṉa gharnāḍhaghā, āndhirā maṟṟuṃ dhèlaṅghāṇāviṉ bhaghudhighaḻilirundhu nīḍhḍhighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.  gholghòṇḍhā jhuldhāṉaghaṃ bhijabhbhūr jhuldhāṉaghadhdhuḍhaṉuṃ dhaghghāṇa jhuldhāṉaghaṅghaḻuḍhaṉuṃ dhòḍharndhu modhalil irundhadhu. 

ghudhubh ṣāhighaḻ dhòḍharjhjhiyāṉa jhiyā ghalājhjhāradhdhiṉ jhiṟandha bhuravalarghaḻāgha irundhaṉar.   iṟudhiyil idhu dhaghghāṇadhdhiṉ bhirāndhiya ghalājhjhāradhdhaiyuṃ (dhèluṅghu ghalājhjhāraṃ, mòl̤i maṟṟuṃ urudhu mòl̤iyil bhudhidhāgha uruvāghghabhbhaḍhḍha dhaghghāṇiya bhejhjhuval̤aghghu) eṟṟughghòṇḍhadhu. dhèluṅghu avarghaḻiṉ dhāymòl̤i illai èṉṟāluṃ, gholghòṇḍhā āḍhjhiyāḻarghaḻ dhèluṅghaibh bhejhiṉar. èl̤udhiṉar.  meluṃ, dhèluṅghai mighavuṃ bhiradhdhiyeghamāgha ādharidhdhaṉar. idhaṉāl avarghaḻ "dhèluṅghu jhuldhāṉghaḻ" èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhaṉar.  ghudhubh ṣāhighaḻ madhajhjhārbhaṟṟa āḍhjhighghu bhèyar bhèṟṟavarghaḻ.

varalāṟu 

vaṃjhadhdhiṉ niṟuvaṉar, jhuldhāṉ ghuli ghudhubh-ul-mulgh ghārā yūjhubhbhiṉ ( dhurughghiya musliṃ bhal̤aṅghuḍhiyiṉamāṉa ghārā ghòyuṉluvilirundhu) val̤i vandhavar. avar 16 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ dhòḍhaghghadhdhil amalāṉ māghāṇadhdhilirundhu  (ibhbhodhaiya īrāṉil avaradhu mūdhādhaiya dhurughghiya bhal̤aṅghuḍhiyiṉarāl āḻabhbhaḍhḍhadhu) dhaṉadhu māmā allāh-ghuli, uṟaviṉarghaḻ maṟṟuṃ naṇbharghaḻ jhilaruḍhaṉ dhillighghu ghuḍhibhèyarndhār.   bhiṉṉar avar, dhaghghāṇadhdhiṟghu ghuḍhibhèyarndhu, bhāmiṉi jhuldhāṉ, iraṇḍhāṃ mahmūdh ṣā bhāmiṉi èṉbhavariḍhaṃ bhaṇiyāṟṟiṉār .  bhāmiṉi irājhjhiyaṃ aindhu dhaghghāṇa jhuldhāṉaṅghaḻāgha jhidhaindha bhiṉṉar avar gholghòṇḍhāvai ghaibhbhaṟṟiṉār.  viraivil, avar bhāmiṉi jhuldhāṉaghadhdhiḍhamirundhu bhirindhu dhaṉṉai jhudhandhira āḍhjhiyāḻarāgha aṟividhdhār. ghudhubh ṣā èṉṟa bhaḍhḍhadhdhaiyuṃ vaidhdhugh ghòṇḍhār. idhaṉ mūlaṃ gholghòṇḍhāviṉ ghudhubh ṣāhi vaṃjhadhdhaiyuṃ niṟuviṉār. bhiṉṉar avar 1543il dhaṉadhu maghaṉ jāṃṣīdh èṉbhavarāl bhaḍhughòlai jhèyyabhbhaḍhḍhār. bhiṉṉar, jāṃjīdh jhuldhāṉāgha bhòṟubhbheṟṟār. 1550 il jaṃṣīdh bhuṟṟunoyāl iṟandhavuḍhaṉ,  avaradhu iḻaiya maghaṉ òru varuḍhaṃ āḍhjhi jhèydhār. andha neradhdhil jhila bhirabhughghaḻ ibhrāhiṃ ghuli èṉbhavarai jhuldhāṉāgha niṟuviṉar. muhaṃmadhu ghuli ghudhubh ṣāviṉ āḍhjhigh ghāladhdhil, indhughghaḻughghuṃ musliṃghaḻughghuṃ iḍhaiyilāṉa uṟavughaḻ valubhbhèṟṟaṉa. indhughghaḻ dhībhāvaḻi, holi bhoṉṟa madha vil̤āghghaḻai mīṇḍhuṃ dhòḍhaṅghiṉar.  ghudhubh ṣāhi māniladhdhil jhila indhughghaḻ mughghiyadhdhuvaṃ bhèṟṟaṉar.  mādhaṇṇā maṟṟuṃ aghghaṇṇā ivvāṟu mughghiyadhdhuvaṃ bhèṟṟa iraṇḍhu jhaghodhararghaḻ āvar.

gholghòṇḍhā, maṟṟuṃ jhārmiṉār ghaḍhḍhumāṉadhdhuḍhaṉ, bhiṉṉar aidharābhādhdhu, jhuldhāṉaghadhdhiṉ dhalainagharaṅghaḻāgha jhèyalbhaḍhḍhaṉa.  meluṃ iru nagharaṅghaḻuṃ ghudhubh ṣāhi jhuldhāṉghaḻāl alaṅgharighghabhbhaḍhḍhaṉa. 

mughalāyabh bherarajhar auraṅghajhībh 1687il dhaghghāṇadhdhaigh ghaibhbhaṟṟuṃ varai ivvaṃjhaṃ 171 āṇḍhughaḻ gholghòṇḍhāvai āḍhjhi jhèydhadhu.

bhòruḻādhāraṃ 
bhadhiṉel̤āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ muṟbhaghudhiyil dhaghghāṇabh bhirāndhiyadhdhil òru valuvāṉa bharudhdhi-nèjhavudh dhòl̤il irundhuḻḻadhu. uḻnāḍhḍhu maṟṟuṃ eṟṟumadhi nugharvughghāgha bhèriya aḻavilāṉa bharudhdhi dhuṇi uṟbhadhdhi jhèyyabhbhaḍhḍhadhu. masliṉ dhuṇiyāluṃ ghālighovāl jhèyyabhbhaḍhḍha uyardhara vèṟṟu maṟṟuṃ vaḍhivadh dhuṇi dhayārighghabhbhaḍhḍhadhu. vèṟṟu dhuṇi vèḻḻai alladhu bhal̤ubhbhu niṟamāgha, vèḻughghabhbhaḍhḍha alladhu jhāyabhbhaḍhḍha vaghaighaḻil ghiḍhaidhdhadhu. indha dhuṇighaḻ  bhèrjhiyā (īrāṉ) maṟṟuṃ airobhbhiya nāḍhughaḻughghu eṟṟumadhi jhèyyabhbhaḍhḍhadhu. vaḍhivamaighghabhbhaḍhḍha dhuṇi ajhjhughaḻāl āṉadhu. avai nīla niṟadhdhiṟghāgha iṇḍhigho, jhivabhbhu niṟa ajhjhiḍhḍhughaḻughghu vaṇṇa verghaḻ maṟṟuṃ ghāyghaṟi mañjhaḻ āghiyavaṟṟaigh ghòṇḍhu uḻnāḍhḍhileye jhèyyabhbhaḍhḍhaṉa. vaḍhivamaighghabhbhaḍhḍha dhuṇiyāṉadhu mughghiyamāgha jhāvaghaṃ, jhumādhdhirā maṟṟuṃ bhiṟa ghil̤aghghu nāḍhughaḻughghu  eṟṟumadhiyāṉadhu.

ghalājhjhāraṃ 

ghudhubh ṣāhi āḍhjhiyāḻarghaḻ jhiṟandha ghaḍhḍhiḍhagh ghalaighaḻai ghaṟṟugh ghòḻbhavarghaḻāghavuṃ, ādharibhbhavarghaḻāghavuṃ irundhaṉar. avarghaḻiṉ ghaḍhḍhamaibhbhughaḻil jhārmiṉāruṃ aḍhaṅghuṃ.   ghuli ghudhubh mulghiṉ arajhajhabhai bhārajhīgha ghalājhjhāraṃ maṟṟuṃ ilaghghiyadhdhiṟghāṉa bhughaliḍhamāgha māṟiyadhu.  jhuldhāṉ muhaṃmadhu ghuli ghudhubh ṣā (1580-1612) dhāghiṉi urudhu, bhārajhīgha maṟṟuṃ dhèluṅghil ghavidhaighaḻai èl̤udhi òru bhèriya ghavidhaidh dhòghubhbhai vèḻiyiḍhḍhār.  bhārajhīgha, indhi maṟṟuṃ dhèluṅghu mòl̤ighaḻil irundhu jhòṟghaḻañjhiyadhdhaibh bhayaṉbhaḍhudhdhuṃ bhodhu aḍhudhdhaḍhudhdha ghaviñarghaḻuṃ èl̤udhdhāḻarghaḻuṃ urudhu mòl̤iyil èl̤udhiṉar. 1535 vāghghil, ghudhubh ṣāhighaḻ dhèluṅghai dhaṅghaḻ  jhuldhāṉaghadhdhughghuḻ uḻḻa varuvāy maṟṟuṃ nīdhidhdhuṟaighaḻil bhayaṉbhaḍhudhdhiṉar. 

āraṃbhadhdhil, ghudhubh ṣāhi āḍhjhiyāḻarghaḻ ādharidhdhaṉar dhurughghiya ghalājhjhāradhdhai ādharidhdhaṉar. āṉāl iṟudhiyil dhaghghāṇa bhirāndhiya ghalājhjhāradhdhai eṟṟugh ghòṇḍhaṉar. dhèluṅghu mòl̤iyuṃ bhudhidhāgha uruvāghghabhbhaḍhḍha dhaghghāṇa mudhumòl̤iyuṃ, urudhuvuṃ bhirabhalamāghiyirundhaṉa.  dhèluṅghu ivarghaḻiṉ dhāymòl̤i illai èṉṟāluṃ, gholghòṇḍhā āḍhjhiyāḻarghaḻ dhèluṅghaibh bhejhiṉar, èl̤udhiṉar, meluṃ, dhèluṅghiṟghu ādharavaḻidhdhaṉar. èṉave ivarghaḻ "dhèluṅghu jhuldhāṉghaḻ" èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhḍhaṉar.  1543āṃ āṇḍhil, dhaṉadhu uyirughghu bhayandhu iḻavarajhar ibhrāhiṃ ghuli vijayanaghara arajhariḍhaṃ dhañjhamaiḍhaindhār. idhu meluṃ, dhèluṅghu mòl̤iyai mighavuṃ ādharidhdhadhu. 1550il jhuldhāṉāgha ariyaṇaiyil amarndhavuḍhaṉ, ibhrāhiṃ ghuli dhèluṅghu al̤aghiyalai naṉghu aṟindhirundhār.

ghudhubh ṣāhi āḍhjhiyāḻarghaḻ dhaṅghaḻ maṟṟa musliṃ jhaghāghghaḻai viḍha mighavuṃ dhārāḻamāgha irundhaṉar. bhò.jha. 1634 il abhdhullā ghudhubh ṣāviṉ āḍhjhiyiṉ bhodhu, bhaṇḍhaiya indhiyāviṉ bhāliyal ghaiyeḍhāṉa radhi raghajhiyaṃ bhārajhīgha mòl̤iyil lājhādh-uṉ-nijhā (bhèṇṇiṉ jhuvaighaḻ) èṉṟa bhèyaril mòl̤ibhèyarghghabhbhaḍhḍhadhu.

ghaḍhḍhiḍhaghghalai 
ghudhubh ṣāhi ghaḍhḍhiḍhaghghalai indhiya-ijhulāmiyagh ghaḍhḍhiḍhagh ghalaiyāghuṃ., idhu indhiya maṟṟuṃ bhārajhīgha ghaḍhḍhaḍhaghghalai bhāṇighaḻiṉ ujhjhaghghaḍhḍhamāgha irundhadhu.  ivarghaḻiṉ bhāṇi maṟṟa dhaghghāṇa jhuldhāṉghaḻiṉ bhāṇiyuḍhaṉ mighavuṃ òdhdhirundhadhu.

ghudhubh ṣāhi indho-muslīṃ ghaḍhḍhiḍhagh ghalaighghu jhila udhāraṇaṅghaḻāgha gholghòṇḍhā ghoḍhḍhai, ghudhubh jhāghi ghallaṟaighaḻ, jhārmiṉār maṟṟuṃ jhārghamāṉ, maghghā bhaḻḻivājhal, ghairdhābhādh bhaḻḻivājhal, hayādh bhaghjhi bhaḻḻi vājhal, dhārāmadhi bharadhāri maṟṟuṃ dholi bhaḻḻivājhal bhoṉṟavaṟṟai ghūṟalāṃ.

madhaṃ 
ghudhubh ṣāhi vaṃjhaṃ indhu-muslīṃ madha-jhamūgha ghalājhjhāradhdhiṉ "ghalabhbhu" èṉṟu gharudhabhbhaḍhughiṟadhu.  udhāraṇamāgha, ghudhubh ṣāhighaḻ irāma navami aṉṟu bhadhdhirājhalaṃ ghovilughghu mudhdhughghaḻai aṉubhbhuṃ bhuṉidha bhāraṃbhariyadhdhaidh dhòḍhaṅghiṉar.

ghallaṟaighaḻ 

ghudhubh jhāhi jhuldhāṉghaḻiṉ ghallaṟaighaḻ gholghòṇḍhāviṉ vèḻibhbhuṟa jhuvarughghu vaḍhaghghe òru ghilomīḍhḍhar dhòlaivil uḻḻaṉa. indha ghaḍhḍhamaibhbhughaḻ al̤aghāgha jhèdhughghabhbhaḍhḍha ghaṟghaḻāl āṉavai. meluṃ, iyaṟghaiyāṉadh dhoḍhḍhaṅghaḻāl jhūl̤abhbhaḍhḍhuḻḻaṉa. ivai bhòdhumaghghaḻughghu dhiṟandhirughghuṃ.

meluṃ ghāṇgha 

 aidharābhādh irājhjhiyaṃ
 dhalighoḍhḍhā jhaṇḍhai

meṟghoḻghaḻ

meluṃ bhaḍhighgha 
Chopra, R. M., The Rise, Growth And Decline of Indo-Persian Literature, 2012, Iran Culture House, New Delhi.
Jawed Vashisht, Ghizal-e Raana (A selection of Quli Qutab Shah's ghazals)
Jawed Vashisht, Roop Ras (Romantic poems of Quli Qutab Shah)
Jawed Vashisht, Mohammed Quli aur Nabi ka Sadka
Jawed Vashisht, Dakhni Darpan

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

dhèluṅghu maghghaḻ
dhèlaṅghāṇā varalāṟu
indhiya arajha marabhughaḻ
indhiyabh bherarajhughaḻ
குதுப் ஷாஹி வம்சம்