சந்தன் கசூரி (Chandan Hajuri ; 20 சனவரி 1827 - 1870) சாகி குந்தியா என்று பிரபலமாக அறியப்பட்ட இவர்  புரி ஜெகன்நாதர் கோயில் பூசாரியும், 1857 இந்திய கலகத்தில் பங்கேற்ற கவிஞரும் ஆவார்.

வாழ்க்கை 
சந்தன் கசூரி, 1827ஆம் ஆண்டு சம்பா தசமி தினத்தில் ஒடிசாவின் புரியில் 7 சனவரி 1827 அன்று இரகுநாத் குந்தியா என்று அழைக்கப்படும் பீமாசென் கசூரிக்கும் கமலாபதி ஆகியோருக்குப் பிறந்தார். இவர் 12 வயதில் சுந்தர்மணி என்பவரை மணந்தார். சிறு வயதில், இவருக்கு ஒடியா, சமசுகிருதம், இந்தி இலக்கியங்கள் கற்பிக்கப்பட்டு, ஜெகன்நாதர் கோவிலில் தனது கடமைகளைச் செய்ய உதவியது. இவர் பாரம்பரிய மல்யுத்தத்தையும் கற்றுக்கொண்டார். பின்னர், புரியில் உள்ள இளைஞர்களுக்கு மல்யுத்ததையும், இராணுவப் பயிற்சிகளையும் கற்றுக் கொடுத்தார்.

1857 கலகம் 
சாகி குந்தியா மனுபாயின் குடும்ப அர்ச்சகராக இருந்தார். பின்னர் மனுபாய் ஜான்சியின் மன்னர் கங்காதர் ராவை திருமணம் செய்த பிறகு இலட்சுமிபாய் என மறுபெயரிடப்பட்டார். 1857 ஆம் ஆண்டு நடந்த இந்தியக் கலகத்திற்கு முன்னர் ஜகன்நாதர் கோவிலின் பூசாரியாக நாடு முழுவதும் பயணம் செய்தபோது சிப்பாய்களைத் திரட்டுவதிலும் கலகத்தை ஏற்பாடு செய்வதிலும் இவர் முக்கிய பங்கு வகித்தார். கலகத்தின் போது, இவர் வடக்கு இராணுவ நிலையத்தில் நிறுத்தப்பட்டு ஆங்கிலேயர்களுடன் வீரத்துடன் போராடினார். கலகத்தின் போது இவர் கிளர்ச்சி தலைமையுடன் நேரடித் தொடர்பைப் பேணியதாக அறியப்பட்டது. பின்னர், இவர் கயாவில் கைது செய்யப்பட்டார். இவரது சொத்துக்கள் கிழக்கிந்திய கம்பெனி அரசாங்கத்தால் பறிமுதல் செய்யப்பட்டன. 1858ஆம் ஆண்டில், மற்ற கிளர்ச்சியாளர்களுடன் சேர்ந்து 1858 ஆம் ஆண்டு இராணியின் பிரகடனத்தின் கீழ் மன்னிப்பு வழங்கப்பட்ட பின்னர் இவர் சிறையிலிருந்து விடுவிக்கப்பட்டார்.

பிற்கால வாழ்வு 
குந்தியா தனது வாழ்நாள் முழுவதையும் ஆன்மீக, இலக்கியப் பணிகளில் தன்னை அர்ப்பணித்துக் கொண்டு புரியில் கழித்தார். இவர் ஜெகன்நாதனுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட பல பிரபலமான கவிதைகளையும், பாடல்களையும் இயற்றினார். இவர் இலட்சுமிபாயின் நினைவாக 'மனுபாய்' என்ற பனையோலைக் கையெழுத்துப் பிரதியையும் எழுதினார். இவர் 1870இல் புரியில் இறந்தார்.

சான்றுகள் 

1870 இறப்புகள்
1827 பிறப்புகள்
இந்தியப் புரட்சியாளர்கள்
ஒடிசா நபர்கள்
jhandhaṉ ghajhūri (Chandan Hajuri ; 20 jhaṉavari 1827 - 1870) jhāghi ghundhiyā èṉṟu bhirabhalamāgha aṟiyabhbhaḍhḍha ivar  bhuri jèghaṉnādhar ghoyil bhūjhāriyuṃ, 1857 indhiya ghalaghadhdhil bhaṅgheṟṟa ghaviñaruṃ āvār.

vāl̤ghghai 
jhandhaṉ ghajhūri, 1827āṃ āṇḍhu jhaṃbhā dhajhami dhiṉadhdhil òḍhijhāviṉ bhuriyil 7 jhaṉavari 1827 aṉṟu iraghunādh ghundhiyā èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ bhīmājhèṉ ghajhūrighghuṃ ghamalābhadhi āghiyorughghubh bhiṟandhār. ivar 12 vayadhil jhundharmaṇi èṉbhavarai maṇandhār. jhiṟu vayadhil, ivarughghu òḍhiyā, jhamajhughirudhaṃ, indhi ilaghghiyaṅghaḻ ghaṟbhighghabhbhaḍhḍhu, jèghaṉnādhar ghovilil dhaṉadhu ghaḍhamaighaḻaijh jhèyya udhaviyadhu. ivar bhāraṃbhariya malyudhdhadhdhaiyuṃ ghaṟṟughghòṇḍhār. bhiṉṉar, bhuriyil uḻḻa iḻaiñarghaḻughghu malyudhdhadhaiyuṃ, irāṇuvabh bhayiṟjhighaḻaiyuṃ ghaṟṟugh ghòḍhudhdhār.

1857 ghalaghaṃ 
jhāghi ghundhiyā maṉubhāyiṉ ghuḍhuṃbha arjhjhagharāgha irundhār. bhiṉṉar maṉubhāy jāṉjhiyiṉ maṉṉar ghaṅghādhar rāvai dhirumaṇaṃ jhèydha bhiṟaghu ilaḍhjhumibhāy èṉa maṟubhèyariḍhabhbhaḍhḍhār. 1857 āṃ āṇḍhu naḍhandha indhiyagh ghalaghadhdhiṟghu muṉṉar jaghaṉnādhar ghoviliṉ bhūjhāriyāgha nāḍhu mul̤uvadhuṃ bhayaṇaṃ jhèydhabhodhu jhibhbhāyghaḻaidh dhiraḍhḍhuvadhiluṃ ghalaghadhdhai eṟbhāḍhu jhèyvadhiluṃ ivar mughghiya bhaṅghu vaghidhdhār. ghalaghadhdhiṉ bhodhu, ivar vaḍhaghghu irāṇuva nilaiyadhdhil niṟudhdhabhbhaḍhḍhu āṅghileyarghaḻuḍhaṉ vīradhdhuḍhaṉ bhorāḍhiṉār. ghalaghadhdhiṉ bhodhu ivar ghiḻarjhjhi dhalaimaiyuḍhaṉ neraḍhidh dhòḍharbhaibh bheṇiyadhāgha aṟiyabhbhaḍhḍhadhu. bhiṉṉar, ivar ghayāvil ghaidhu jhèyyabhbhaḍhḍhār. ivaradhu jhòdhdhughghaḻ ghil̤aghghindhiya ghaṃbhèṉi arajhāṅghadhdhāl bhaṟimudhal jhèyyabhbhaḍhḍhaṉa. 1858āṃ āṇḍhil, maṟṟa ghiḻarjhjhiyāḻarghaḻuḍhaṉ jherndhu 1858 āṃ āṇḍhu irāṇiyiṉ bhiraghaḍhaṉadhdhiṉ ghīl̤ maṉṉibhbhu val̤aṅghabhbhaḍhḍha bhiṉṉar ivar jhiṟaiyilirundhu viḍhuvighghabhbhaḍhḍhār.

bhiṟghāla vāl̤vu 
ghundhiyā dhaṉadhu vāl̤nāḻ mul̤uvadhaiyuṃ āṉmīgha, ilaghghiyabh bhaṇighaḻil dhaṉṉai arbhbhaṇidhdhugh ghòṇḍhu bhuriyil ghal̤idhdhār. ivar jèghaṉnādhaṉughghu arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍha bhala bhirabhalamāṉa ghavidhaighaḻaiyuṃ, bhāḍhalghaḻaiyuṃ iyaṟṟiṉār. ivar ilaḍhjhumibhāyiṉ niṉaivāgha 'maṉubhāy' èṉṟa bhaṉaiyolaigh ghaiyèl̤udhdhubh bhiradhiyaiyuṃ èl̤udhiṉār. ivar 1870il bhuriyil iṟandhār.

jhāṉṟughaḻ 

1870 iṟabhbhughaḻ
1827 bhiṟabhbhughaḻ
indhiyabh bhuraḍhjhiyāḻarghaḻ
òḍhijhā nabharghaḻ
சாகி குந்தியா