சுரிலிசு (Surili) என்பது பிரசுபைடிசு பேரினத்தைச் சேர்ந்த பழைய உலக குரங்குகளின் குழுவாகும். இவை தாய்-மலாய் தீபகற்பத்தில், சுமத்ரா, போர்னியோ, சாவகம் மற்றும் அருகிலுள்ள சிறிய தீவுகளில் வாழ்கின்றன. சுரிலியைத் தவிர, குரங்குகளின் பேரினத்தின் பொதுவான பெயர்கள் சில சமயங்களில் "மந்தி" அல்லது "இலைக் குரங்கு" என்ற சொற்களைப் பயன்படுத்துகின்றன.

விளக்கம் 
சுரிலிசு சிறிய, மெலிந்த முதனி விலங்குகள் ஆகும். இவற்றின் உரோமங்கள் மேலே பழுப்பு, சாம்பல், கருப்பு அல்லது ஆரஞ்சு, மற்றும் கீழ் மேற்பரப்பில் வெண்மை அல்லது சாம்பல், சில நேரங்களில் ஆரஞ்சு நிறத்துடன் சில சிற்றினங்களின் தலையில் அல்லது இடுப்பில் வடிவங்களைக் கொண்டிருக்கும். இவற்றின் இடாய்ச்சு மொழி Mützenlanguren ("கவச மந்தி") இவற்றின் தலையில் உள்ள முடியினால் தோன்றியது. இவை மற்ற மந்தியிலிருந்து தலையின் வடிவத்தில் (குறிப்பாகச் சரியாக வளர்ச்சியற்ற அல்லது இல்லாத புருவ முகடுகள், மற்றும் முக்கிய மூக்கெலும்புகள்), பற்கள் மற்றும் இவற்றின் கட்டைவிரல்களின் அளவு ஆகியவற்றால் வேறுபடுகின்றன. சுரிலிசின் முதிர்ச்சியடைந்த மந்தியின் நீளம் 40 முதல் 60 செ.மீ. வரை இருக்கும். வாலின் நீளம் 50-லிருந்து 85-செ.மீ வரை காணப்படும். இதன் எடை 5 முதல் 8 கிலோ வரை இருக்கும்.

நடத்தை 
பகலாடி வனவாசிகளான இம்மந்திகள் கிட்டத்தட்ட தங்கள் முழு வாழ்க்கையையும் மரங்களில் செலவிடுகின்றன. இவை கூட்டங்களாக 21 எண்ணிக்கையில் (பொதுவாக 10 அல்லது குறைவான விலங்குகள் பெரும்பாலான சிற்றினங்களில்) ஒரு ஆண், பல பெண்கள் மற்றும் அவற்றின் குட்டிகளைக் கொண்ட குழுக்களாக வாழ்கின்றனர். ஒரு சில சிற்றினங்கள் ஒருதுணை மணம் கொண்ட இணையாக (குறிப்பாக மென்டவாய் மந்தி) காணப்படுகின்றன. இருப்பினும் இது அவற்றின் வாழ்விடத்தின் குறைவுக்கான எதிர்வினையாக இருக்கலாம். தனிமையான ஆண்கள் மற்றும் ஆண் குழுக்களும் பதிவாகியுள்ளன. குழுக்கள் படிநிலையாக உருவாக்கப்பட்டு, குரல் மற்றும் தோரணை ஆகிய இரண்டிற்கும் இடையேயான தொடர்பு கொண்டது.

உணவு 
சுரிலிசின் உணவில் இலைகள், பழங்கள் மற்றும் விதைகள் உள்ளன.

இனப்பெருக்கம் 
கர்ப்ப காலம் 5-6 மாதங்கள் ஆகும். ஒரு குட்டியினை ஈனுகின்றன. புதிதாகப் பிறந்த குட்டிகள் வெள்ளை நிறத்தில் உள்ளன. பின்புறத்தில் ஒரு கருப்பு பட்டை காணப்படும். இருப்பினும் சில குறுக்கு வடிவ அடையாளத்தைக் கொண்டுள்ளன. ஒரு வயதிற்குள், குட்டிகள் பாலூட்டப்பட்டு, 4-5 வயதில், இவை முழுமையாக முதிர்ச்சியடைகின்றன. காடுகளின் வழக்கமான ஆயுட்காலம் அறியப்படவில்லை. ஆனால் வளரிடத்தில் வளர்க்கப்பட்ட சுமத்ரான் சுரிலிசு 18 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக உயிர் வாழ்கிறது.

பாதுகாப்பு 
இந்த பேரினத்தில் உள்ள பல சிற்றினங்கள் விரிவான வாழ்விட அழிவைக் கொண்ட பகுதிகளில் மட்டுப்படுத்தப்பட்டுள்ளன. மேலும் வேட்டையாடுவதாலும் அச்சுறுத்தப்படுகின்றன. இதன் விளைவாக, 11 சிற்றினங்களில் எட்டு சிற்றினங்கள் அழிவாய்ப்பு இனமாக அல்லது மோசமானவை எனப் பன்னாட்டு இயற்கைப் பாதுகாப்புச் சங்கம் மதிப்பிட்டுள்ளது. மேலும் சரவாக் சுரிலி "உலகின் அரிதான விலங்குகளில் ஒன்று" எனக் குறிப்பிடப்படுகிறது. சமீபத்தில், ஹோஸின் மந்தி துணையினமான மில்லர்சு கிரிஸ்ல்டு மந்தி அழிந்துவிட்டதாகக் கருதப்பட்டது. போர்னியோ தீவின் கிழக்கு முனையில் உள்ள காட்டில் மீண்டும் இது கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. இருப்பினும் இது உலகின் மிகவும் அழிவாய்ப்பு உள்ள விலங்குகளில் ஒன்றாக உள்ளது.

வகைப்பாட்டியல் 
இரண்டு பேரினங்கள், ட்ரச்சிபிதேகசு மற்றும் செம்னோபிதேகசு, முன்பு பிரசுபைடிசுஸின் துணைப்பேரினமாக கருதப்பட்டன. பிரிசுபைடிசு பேரினத்தின் சிற்றினங்கள் வகைபிரித்தலானது சிக்கலானது மற்றும் சமீபத்திய ஆண்டுகளில் பல குறிப்பிடத்தக்க மாற்றங்கள் முன்மொழியப்பட்டுள்ளன.

 பேரினம் பிரசுபைடிசு 
 கருப்பு முகடு சுமத்ரா மந்தி, பிரசுபைடிசு மெலலோபோசு
 கருப்பு வெள்ளை மந்தி பிரசுபைடிசு பைகாலர்
 சுமத்ரா கருப்பு மந்தி பிரசுபைடிசு சுமத்ரானா
 மிட்டரேட் மந்தி பிரசுபைடிசு மிட்ராட்டா
 ராபிள்ஸ் பட்டை மந்தி, பிரசுபைடிசு பெமோரலிசு
 ராபின்சனின் பட்டை மந்தி, பிரசுபைடிசு ராபின்சோனி
 கிழக்கு சுமத்ரா <i>பட்டை மந்தி பிரசுபைடிசு</i>, பிரசுபைடிசு பெர்குரா
 சரவாக் சுரிலி, பிரசுபைடிசு கிரிசோமெலாசு
 போர்னியன் பட்டை சுரிலி, பிரசுபைடிசு கிரிசோமெலாசு கிரிசோமெலாஸ்
 மூவர்ண சுரிலி, பிரசுபைடிசு கிரிசோமலாஸ் குரூசிகர்
 வெள்ளை தொடை சுரிலி, பிரசுபைடிசு சியாமென்சிசு
 மலேய வெள்ளை தொடை சூரிலி, பிரசுபைடிசு சியாமென்சிசு சியாமென்சிசு
 பிரசுபைடிசு சியாமென்சிசு ரியோனிசு
 பிரசுபைடிசு சியாமென்சிசு கானா
 பிரசுபைடிசு சியாமென்சிசு பேனுலாட்டா
 வெள்ளை முகப்பு சுரிலி, பிரசுபைடிசு ப்ரண்டேட்டா
 ஜாவன் சுரிலி, பிரசுபைடிசு கோமாட்டா
 வறண்ட இலை குரங்கு, பிரசுபைடிசு கோமாட்டா கோமாட்டா
 ஜாவன் பசுகசு மந்தி, பிரசுபைடிசு கோமாட்டா ப்ரெடெரிகே
 தாமஸ் மந்தி, பிரசுபைடிசு தோமசி
 ஹோஸ் மந்தி, பிரசுபைடிசு ஹோசி
 ஹோஸின் நரை மந்தி, பிரசுபைடிசு ஹோசி ஹோசி
 எவரெட்டின் நரை மந்தி, பிரசுபைடிசு ஹோசி எவெரெட்டி
 சபான் நரை மந்தி, பிரசுபைடிசு சபானா
 மில்லர்சு மந்தி, பிரசுபைடிசு கேனிக்ரசு
 மெரூன் இலை குரங்கு, பிரசுபைடிசு ரூபிகுண்டா
 முல்லரின் பழுப்பு சிவப்பு மந்தி, பிரசுபைடிசு ரூபிகுண்டா ரூபிகுண்டா
 பிரசுபைடிசு ரூபிகுண்டா ரூபிடா
 பிரசுபைடிசு ரூபிகுண்டா இக்னிடா
 டேவிஸின் பழுப்பு சிவப்பு மந்தி, பிரசுபைடிசு ரூபிகுண்டா கிரிசியா
 கரிமாதா தீவு பழுப்பு சிவப்பு மந்தி, பிரசுபைடிசு ரூபிசுண்டா கரிமேடே
 மென்டவாய் மந்தி அல்லது ஜோஜா, பிரசுபைடிசு பொடென்சியானி
 சைபரட் மந்தி, பிரசுபைடிசு சைபெரு
 நாட்டுனா தீவு சுருலி, பிரசுபைடிசு நாட்டுனே

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 

 ப்ரைமேட் இன்ஃபோ நெட் பிரஸ்பைடிஸ் ஃபேக்ட்ஷீட்ஸ்

குரங்குகள்
பாலூட்டிகள்
jhurilijhu (Surili) èṉbhadhu bhirajhubhaiḍhijhu bheriṉadhdhaijh jherndha bhal̤aiya ulagha ghuraṅghughaḻiṉ ghul̤uvāghuṃ. ivai dhāy-malāy dhībhaghaṟbhadhdhil, jhumadhrā, bhorṉiyo, jhāvaghaṃ maṟṟuṃ arughiluḻḻa jhiṟiya dhīvughaḻil vāl̤ghiṉṟaṉa. jhuriliyaidh dhavira, ghuraṅghughaḻiṉ bheriṉadhdhiṉ bhòdhuvāṉa bhèyarghaḻ jhila jhamayaṅghaḻil "mandhi" alladhu "ilaigh ghuraṅghu" èṉṟa jhòṟghaḻaibh bhayaṉbhaḍhudhdhughiṉṟaṉa.

viḻaghghaṃ 
jhurilijhu jhiṟiya, mèlindha mudhaṉi vilaṅghughaḻ āghuṃ. ivaṟṟiṉ uromaṅghaḻ mele bhal̤ubhbhu, jhāṃbhal, gharubhbhu alladhu ārañjhu, maṟṟuṃ ghīl̤ meṟbharabhbhil vèṇmai alladhu jhāṃbhal, jhila neraṅghaḻil ārañjhu niṟadhdhuḍhaṉ jhila jhiṟṟiṉaṅghaḻiṉ dhalaiyil alladhu iḍhubhbhil vaḍhivaṅghaḻaigh ghòṇḍhirughghuṃ. ivaṟṟiṉ iḍhāyjhjhu mòl̤i Mützenlanguren ("ghavajha mandhi") ivaṟṟiṉ dhalaiyil uḻḻa muḍhiyiṉāl dhoṉṟiyadhu. ivai maṟṟa mandhiyilirundhu dhalaiyiṉ vaḍhivadhdhil (ghuṟibhbhāghajh jhariyāgha vaḻarjhjhiyaṟṟa alladhu illādha bhuruva mughaḍhughaḻ, maṟṟuṃ mughghiya mūghghèluṃbhughaḻ), bhaṟghaḻ maṟṟuṃ ivaṟṟiṉ ghaḍhḍhaiviralghaḻiṉ aḻavu āghiyavaṟṟāl veṟubhaḍhughiṉṟaṉa. jhurilijhiṉ mudhirjhjhiyaḍhaindha mandhiyiṉ nīḻaṃ 40 mudhal 60 jhè.mī. varai irughghuṃ. vāliṉ nīḻaṃ 50-lirundhu 85-jhè.mī varai ghāṇabhbhaḍhuṃ. idhaṉ èḍhai 5 mudhal 8 ghilo varai irughghuṃ.

naḍhadhdhai 
bhaghalāḍhi vaṉavājhighaḻāṉa iṃmandhighaḻ ghiḍhḍhadhdhaḍhḍha dhaṅghaḻ mul̤u vāl̤ghghaiyaiyuṃ maraṅghaḻil jhèlaviḍhughiṉṟaṉa. ivai ghūḍhḍhaṅghaḻāgha 21 èṇṇighghaiyil (bhòdhuvāgha 10 alladhu ghuṟaivāṉa vilaṅghughaḻ bhèruṃbhālāṉa jhiṟṟiṉaṅghaḻil) òru āṇ, bhala bhèṇghaḻ maṟṟuṃ avaṟṟiṉ ghuḍhḍhighaḻaigh ghòṇḍha ghul̤ughghaḻāgha vāl̤ghiṉṟaṉar. òru jhila jhiṟṟiṉaṅghaḻ òrudhuṇai maṇaṃ ghòṇḍha iṇaiyāgha (ghuṟibhbhāgha mèṉḍhavāy mandhi) ghāṇabhbhaḍhughiṉṟaṉa. irubhbhiṉuṃ idhu avaṟṟiṉ vāl̤viḍhadhdhiṉ ghuṟaivughghāṉa èdhirviṉaiyāgha irughghalāṃ. dhaṉimaiyāṉa āṇghaḻ maṟṟuṃ āṇ ghul̤ughghaḻuṃ bhadhivāghiyuḻḻaṉa. ghul̤ughghaḻ bhaḍhinilaiyāgha uruvāghghabhbhaḍhḍhu, ghural maṟṟuṃ dhoraṇai āghiya iraṇḍhiṟghuṃ iḍhaiyeyāṉa dhòḍharbhu ghòṇḍhadhu.

uṇavu 
jhurilijhiṉ uṇavil ilaighaḻ, bhal̤aṅghaḻ maṟṟuṃ vidhaighaḻ uḻḻaṉa.

iṉabhbhèrughghaṃ 
gharbhbha ghālaṃ 5-6 mādhaṅghaḻ āghuṃ. òru ghuḍhḍhiyiṉai īṉughiṉṟaṉa. bhudhidhāghabh bhiṟandha ghuḍhḍhighaḻ vèḻḻai niṟadhdhil uḻḻaṉa. bhiṉbhuṟadhdhil òru gharubhbhu bhaḍhḍhai ghāṇabhbhaḍhuṃ. irubhbhiṉuṃ jhila ghuṟughghu vaḍhiva aḍhaiyāḻadhdhaigh ghòṇḍhuḻḻaṉa. òru vayadhiṟghuḻ, ghuḍhḍhighaḻ bhālūḍhḍhabhbhaḍhḍhu, 4-5 vayadhil, ivai mul̤umaiyāgha mudhirjhjhiyaḍhaighiṉṟaṉa. ghāḍhughaḻiṉ val̤aghghamāṉa āyuḍhghālaṃ aṟiyabhbhaḍhavillai. āṉāl vaḻariḍhadhdhil vaḻarghghabhbhaḍhḍha jhumadhrāṉ jhurilijhu 18 āṇḍhughaḻughghuṃ melāgha uyir vāl̤ghiṟadhu.

bhādhughābhbhu 
indha bheriṉadhdhil uḻḻa bhala jhiṟṟiṉaṅghaḻ virivāṉa vāl̤viḍha al̤ivaigh ghòṇḍha bhaghudhighaḻil maḍhḍhubhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa. meluṃ veḍhḍhaiyāḍhuvadhāluṃ ajhjhuṟudhdhabhbhaḍhughiṉṟaṉa. idhaṉ viḻaivāgha, 11 jhiṟṟiṉaṅghaḻil èḍhḍhu jhiṟṟiṉaṅghaḻ al̤ivāybhbhu iṉamāgha alladhu mojhamāṉavai èṉabh bhaṉṉāḍhḍhu iyaṟghaibh bhādhughābhbhujh jhaṅghaṃ madhibhbhiḍhḍhuḻḻadhu. meluṃ jharavāgh jhurili "ulaghiṉ aridhāṉa vilaṅghughaḻil òṉṟu" èṉagh ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhughiṟadhu. jhamībhadhdhil, hosiṉ mandhi dhuṇaiyiṉamāṉa millarjhu ghirislḍhu mandhi al̤indhuviḍhḍhadhāghagh gharudhabhbhaḍhḍhadhu. bhorṉiyo dhīviṉ ghil̤aghghu muṉaiyil uḻḻa ghāḍhḍhil mīṇḍhuṃ idhu ghaṇḍhubhiḍhighghabhbhaḍhḍhadhu. irubhbhiṉuṃ idhu ulaghiṉ mighavuṃ al̤ivāybhbhu uḻḻa vilaṅghughaḻil òṉṟāgha uḻḻadhu.

vaghaibhbhāḍhḍhiyal 
iraṇḍhu bheriṉaṅghaḻ, ḍhrajhjhibhidheghajhu maṟṟuṃ jhèṃṉobhidheghajhu, muṉbhu bhirajhubhaiḍhijhusiṉ dhuṇaibhbheriṉamāgha gharudhabhbhaḍhḍhaṉa. bhirijhubhaiḍhijhu bheriṉadhdhiṉ jhiṟṟiṉaṅghaḻ vaghaibhiridhdhalāṉadhu jhighghalāṉadhu maṟṟuṃ jhamībhadhdhiya āṇḍhughaḻil bhala ghuṟibhbhiḍhadhdhaghgha māṟṟaṅghaḻ muṉmòl̤iyabhbhaḍhḍhuḻḻaṉa.

 bheriṉaṃ bhirajhubhaiḍhijhu 
 gharubhbhu mughaḍhu jhumadhrā mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu mèlalobhojhu
 gharubhbhu vèḻḻai mandhi bhirajhubhaiḍhijhu bhaighālar
 jhumadhrā gharubhbhu mandhi bhirajhubhaiḍhijhu jhumadhrāṉā
 miḍhḍhareḍh mandhi bhirajhubhaiḍhijhu miḍhrāḍhḍhā
 rābhiḻs bhaḍhḍhai mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu bhèmoralijhu
 rābhiṉjhaṉiṉ bhaḍhḍhai mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu rābhiṉjhoṉi
 ghil̤aghghu jhumadhrā <i>bhaḍhḍhai mandhi bhirajhubhaiḍhijhu</i>, bhirajhubhaiḍhijhu bhèrghurā
 jharavāgh jhurili, bhirajhubhaiḍhijhu ghirijhomèlājhu
 bhorṉiyaṉ bhaḍhḍhai jhurili, bhirajhubhaiḍhijhu ghirijhomèlājhu ghirijhomèlās
 mūvarṇa jhurili, bhirajhubhaiḍhijhu ghirijhomalās ghurūjhighar
 vèḻḻai dhòḍhai jhurili, bhirajhubhaiḍhijhu jhiyāmèṉjhijhu
 maleya vèḻḻai dhòḍhai jhūrili, bhirajhubhaiḍhijhu jhiyāmèṉjhijhu jhiyāmèṉjhijhu
 bhirajhubhaiḍhijhu jhiyāmèṉjhijhu riyoṉijhu
 bhirajhubhaiḍhijhu jhiyāmèṉjhijhu ghāṉā
 bhirajhubhaiḍhijhu jhiyāmèṉjhijhu bheṉulāḍhḍhā
 vèḻḻai mughabhbhu jhurili, bhirajhubhaiḍhijhu bhraṇḍheḍhḍhā
 jāvaṉ jhurili, bhirajhubhaiḍhijhu ghomāḍhḍhā
 vaṟaṇḍha ilai ghuraṅghu, bhirajhubhaiḍhijhu ghomāḍhḍhā ghomāḍhḍhā
 jāvaṉ bhajhughajhu mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu ghomāḍhḍhā bhrèḍhèrighe
 dhāmas mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu dhomajhi
 hos mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu hojhi
 hosiṉ narai mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu hojhi hojhi
 èvarèḍhḍhiṉ narai mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu hojhi èvèrèḍhḍhi
 jhabhāṉ narai mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu jhabhāṉā
 millarjhu mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu gheṉighrajhu
 mèrūṉ ilai ghuraṅghu, bhirajhubhaiḍhijhu rūbhighuṇḍhā
 mullariṉ bhal̤ubhbhu jhivabhbhu mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu rūbhighuṇḍhā rūbhighuṇḍhā
 bhirajhubhaiḍhijhu rūbhighuṇḍhā rūbhiḍhā
 bhirajhubhaiḍhijhu rūbhighuṇḍhā ighṉiḍhā
 ḍhevisiṉ bhal̤ubhbhu jhivabhbhu mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu rūbhighuṇḍhā ghirijhiyā
 gharimādhā dhīvu bhal̤ubhbhu jhivabhbhu mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu rūbhijhuṇḍhā gharimeḍhe
 mèṉḍhavāy mandhi alladhu jojā, bhirajhubhaiḍhijhu bhòḍhèṉjhiyāṉi
 jhaibharaḍh mandhi, bhirajhubhaiḍhijhu jhaibhèru
 nāḍhḍhuṉā dhīvu jhuruli, bhirajhubhaiḍhijhu nāḍhḍhuṉe

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

 bhraimeḍh iṉfo nèḍh bhirasbhaiḍhis feghḍhṣīḍhs

ghuraṅghughaḻ
bhālūḍhḍhighaḻ
சுருலி