தகோமி இராச்சிய அமேசான் வீராங்கனைகள், மேற்கு ஆப்பிரிக்காவின் தற்கால பெனின் நாட்டில் 1625 முதல் 1894-ஆம் ஆண்டு வரை இருந்த பழங்குடியின தகோமி இராச்சியத்தின் முன்னணி பெண் வீராங்கனைகள் ஆவார். முதலில் யானை வேட்டைக்கு பயன்படுத்தப்பட்ட நிறுவப்பட்ட இந்த பெண் படைகளை, பின்னர் ஆப்பிரிக்காவை கைப்பற்ற வந்த ஐரோப்பியப் படைகளை எதிர்க்க,  அமேசான் பெண்கள் படைக்குழுவை உருவாக்கியவர் இராணி ஹாங்பே (1708 - 1711) ஆவார்.

19-ஆம் நூற்றாண்டில் தகோமி இராச்சியத்திற்கு வருகை தந்த ஐரோப்பியர்கள், கிரேக்கப் புராணத்தில் இரக்கமற்ற வீரர்களை அமேசான்கள் என்று அழைப்பது போல், தகோமி இராச்சியத்தின் பெண் வீராங்கனைகளை அமேசான்கள் என்றே அழைத்தனர்.

தகோமி இராச்சியத்தின் பெரும்பாலன ஆண்களை ஐரோப்பியர்கள் அடிமைகளாகப் பிடித்து, ஐக்கிய அமெரிக்காவில் விற்பனை செய்ததால், ஆண்களின் தொகை குறைந்தது. இதனால்  தகோமி இராச்சியத்தில் பெண்கள் அதிகப்படியாக இராணுவத்தில் சேர்க்கப்பட்டனர். ஐரோப்பியர்கள்  இப்பெண் காவல் படையினரை அமேசான் வீராங்கனைகள் என்று அழைத்தனர்.

1892-ஆம் ஆண்டில் தகோமி இராச்சியம், பிரான்சு நாட்டின் காலனி பிரதேசமாக மாறுவதற்கு முன்ன்னர், பிரெஞ்சுக்காரர்களுக்கு எதிரான இறுதிப் போர் ஒன்றில், 434 அமேசான் பெண் வீராங்கனைகளில் 17 மட்டுமே உயிருடன் திரும்பியதாகக் கூறப்படுகிறது.

அமேசான் பெண் வீராங்கனைகள் அரசன் மற்றும் அரசியின் மெய்க்காப்பாளர்களாகவும் பணியாற்றினர். இவர்கள் மனித இரையை வெகுமதியாகப் பெற்றனர். 1818 முதல் 1858-ஆம் ஆண்டு வரை தகோமி இராச்சியத்தை ஆண்ட மன்னர் கெசோ முதன்முதலில் அமேசான்  பெண் வீராங்கனைகளை அதிகாரப்பூர்வமாக இராணுவத்தில் ஒருங்கிணைத்தார். ஏனெனில் ஐரோப்பிய அடிமை வர்த்தகம் காரணமாக, நாட்டில் ஆண்களின் மனிதவளம் பற்றாக்குறையாக இருந்தது.

தகோமி இராச்சியத்தின் அனைத்து அரசியல், மதம் மற்றும் இராணுவ அமைப்புகளில் ஆண்களுக்கு நிகரான ஒரு பெண் சமமான நிலையில் இருந்தாள். இருப்பினும், ஆண் அரசனே ஆட்சி செய்தான். அரசனின் பாரம்பரியத்தை அவரது வலிமைமிக்க பெண் வீரர்கள் மூலம் காக்கப்பட்டது.  பல ஐரோப்பிய அடிமை வர்த்தகர்கள், கிறித்துவ மிஷனரிகள் மற்றும் காலனித்துவவாதிகள் அச்சமற்ற பெண்களுடனான சந்திப்புகளைப் பதிவுசெய்தாலும், அமேசான் பெண் வீராங்கனைகளின் வரலாறு விவரங்கள் நம்பமுடியாத அளவிற்கு இருந்தது.

1861-ஆம் ஆண்டில், இத்தாலிய பாதிரியார் ஃபிரான்செஸ்கோ போர்ஹெரோ, அமேசான் பெண் வீராங்கனைகளின் இராணுவப் பயிற்சியை கீழ்கண்டவாறு விவரிக்கிறார். பயிற்சிக்களத்தில் ஆயிரக்கணக்கான அமேசான் பெண் வீராங்கனைகள் 120 மீட்டர் நீளமுள்ள முட்கள் நிறைந்த அகாசியா புதர்களை வெறுங்காலுடன் சிணுங்காமல் கடந்தனர்.

1889-ஆம் ஆண்டில், பிரெஞ்சு காலனித்துவ நிர்வாகி ஜீன் பேயோல் என்பவர் தனது பயிற்சியின் ஒரு பகுதியாக, சிறைபிடிக்கப்பட்ட  ஒரு இளம் அமேசான்  பெண் வீராங்கனையை அணுகும் போது, அந்த அமேசான் பெண் அமைதியாக தன் வாளால் தன் உடலை வெட்டிக் கொண்டு, வாளில் பட்ட இரத்தத்தை நக்கிக் உறிஞ்சினாள் என்று கூறுகிறார்.

அமேசான் பெண் வீராங்கனைகளை தற்கால வரலாற்றாசிரியர்கள், உள்ளூர்  ஃபோன் மொழியில் மினோ என்று குறிப்பிடுகின்றனர். மினோ என்பதை எங்கள் தாய்மார்கள் என்று மொழிபெயர்க்கப்படும்.  ஐரோப்பிய படைகளை எதிர்க்க,  அமேசான் பெண்கள் படைக்குழுவை உருவாக்கியவர் இராணி ஹாங்பே (1708 - 1711) ஆவார்.

சூலை, 1892 - சனவரி 1894 முடிய நடைபெற்ற இரண்டாம் பிரான்சு=தகோமி போரின் போது, பெரும்பாலான அமேசான் பெண் வீராங்கனைகள் தோற்கடிகக்ப்பட்டனர். தகோமி இராச்சியம் பிரான்சு நாட்டின் காலனியாக மாறிய போது, பல அமேசான் பெண்கள் படைத்துறை பணியிலிருந்து விலகி இல்லற வாழ்க்கையில் ஈடுபட்டனர்.
சில அமேசான் பெண் வீராங்கனைகள் இரகசியமாக செயல்பட்டு, பிரான்சு அதிகாரிகளை கொன்றனர்.

மேற்கோள்கள்

உசாத்துணை

மேலும் படிக்க 

A Mission to Gelele, King of Dahome. Richard Burton, London, 1864
Acts of War: the behavior of men in battle. Holmes R. New York, Free Press, 1985
Dahomey and the Dahomans, Being the Journals of Two Missions to the King of Dahomey and the Residence at his Capital in the Years 1849 and 1850. Frederick E. Forbes. Kessinger Publishing. 2010 
Der Atlantische Sklavenhandel von Dahomey, W. Peukert, 1740–1797, Wiesbaden, 1978
On Killing: The Psychological Cost of Learning To Kill in War and Society. Grossman D. New York, Back Bay Books / Little, Brown and Company, 1995  pp. 175
Les Amazones: Une Armée de Femmes dans l’Afrique Précoloniale, Hélène Almeida-Topor, Paris, Editions Rochevignes, 1984
Warrior Women: The Amazons of Dahomey and the Nature of War. Robert B. Edgerton. Boulder: Westview Press, 2000
Wives of the Leopard: Gender, Culture, and Politics in the Kingdom of Dahomey. Edna G. Bay. Charlottesville, 1998
Women Warlords: An Illustrated Military History of Female Warriors. Tim Newark and Angus McBride, Blandford Press, 1989

வெளி இணைப்புகள்
Article about the Dahomey Amazons from the official page of the Abomey Historical Museum 

ஆபிரிக்க வரலாறு
பெனின்
dhaghomi irājhjhiya amejhāṉ vīrāṅghaṉaighaḻ, meṟghu ābhbhirighghāviṉ dhaṟghāla bhèṉiṉ nāḍhḍhil 1625 mudhal 1894-āṃ āṇḍhu varai irundha bhal̤aṅghuḍhiyiṉa dhaghomi irājhjhiyadhdhiṉ muṉṉaṇi bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻ āvār. mudhalil yāṉai veḍhḍhaighghu bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍha niṟuvabhbhaḍhḍha indha bhèṇ bhaḍhaighaḻai, bhiṉṉar ābhbhirighghāvai ghaibhbhaṟṟa vandha airobhbhiyabh bhaḍhaighaḻai èdhirghgha,  amejhāṉ bhèṇghaḻ bhaḍhaighghul̤uvai uruvāghghiyavar irāṇi hāṅbhe (1708 - 1711) āvār.

19-āṃ nūṟṟāṇḍhil dhaghomi irājhjhiyadhdhiṟghu varughai dhandha airobhbhiyarghaḻ, ghireghghabh bhurāṇadhdhil iraghghamaṟṟa vīrarghaḻai amejhāṉghaḻ èṉṟu al̤aibhbhadhu bhol, dhaghomi irājhjhiyadhdhiṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻai amejhāṉghaḻ èṉṟe al̤aidhdhaṉar.

dhaghomi irājhjhiyadhdhiṉ bhèruṃbhālaṉa āṇghaḻai airobhbhiyarghaḻ aḍhimaighaḻāghabh bhiḍhidhdhu, aighghiya amèrighghāvil viṟbhaṉai jhèydhadhāl, āṇghaḻiṉ dhòghai ghuṟaindhadhu. idhaṉāl  dhaghomi irājhjhiyadhdhil bhèṇghaḻ adhighabhbhaḍhiyāgha irāṇuvadhdhil jherghghabhbhaḍhḍhaṉar. airobhbhiyarghaḻ  ibhbhèṇ ghāval bhaḍhaiyiṉarai amejhāṉ vīrāṅghaṉaighaḻ èṉṟu al̤aidhdhaṉar.

1892-āṃ āṇḍhil dhaghomi irājhjhiyaṃ, bhirāṉjhu nāḍhḍhiṉ ghālaṉi bhiradhejhamāgha māṟuvadhaṟghu muṉṉṉar, bhirèñjhughghārarghaḻughghu èdhirāṉa iṟudhibh bhor òṉṟil, 434 amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻil 17 maḍhḍhume uyiruḍhaṉ dhiruṃbhiyadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu.

amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻ arajhaṉ maṟṟuṃ arajhiyiṉ mèyghghābhbhāḻarghaḻāghavuṃ bhaṇiyāṟṟiṉar. ivarghaḻ maṉidha iraiyai vèghumadhiyāghabh bhèṟṟaṉar. 1818 mudhal 1858-āṃ āṇḍhu varai dhaghomi irājhjhiyadhdhai āṇḍha maṉṉar ghèjho mudhaṉmudhalil amejhāṉ  bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻai adhighārabhbhūrvamāgha irāṇuvadhdhil òruṅghiṇaidhdhār. eṉèṉil airobhbhiya aḍhimai vardhdhaghaṃ ghāraṇamāgha, nāḍhḍhil āṇghaḻiṉ maṉidhavaḻaṃ bhaṟṟāghghuṟaiyāgha irundhadhu.

dhaghomi irājhjhiyadhdhiṉ aṉaidhdhu arajhiyal, madhaṃ maṟṟuṃ irāṇuva amaibhbhughaḻil āṇghaḻughghu nigharāṉa òru bhèṇ jhamamāṉa nilaiyil irundhāḻ. irubhbhiṉuṃ, āṇ arajhaṉe āḍhjhi jhèydhāṉ. arajhaṉiṉ bhāraṃbhariyadhdhai avaradhu valimaimighgha bhèṇ vīrarghaḻ mūlaṃ ghāghghabhbhaḍhḍhadhu.  bhala airobhbhiya aḍhimai vardhdhagharghaḻ, ghiṟidhdhuva miṣaṉarighaḻ maṟṟuṃ ghālaṉidhdhuvavādhighaḻ ajhjhamaṟṟa bhèṇghaḻuḍhaṉāṉa jhandhibhbhughaḻaibh bhadhivujhèydhāluṃ, amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻiṉ varalāṟu vivaraṅghaḻ naṃbhamuḍhiyādha aḻaviṟghu irundhadhu.

1861-āṃ āṇḍhil, idhdhāliya bhādhiriyār firāṉjhèsgho bhorhèro, amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻiṉ irāṇuvabh bhayiṟjhiyai ghīl̤ghaṇḍhavāṟu vivarighghiṟār. bhayiṟjhighghaḻadhdhil āyiraghghaṇaghghāṉa amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻ 120 mīḍhḍhar nīḻamuḻḻa muḍhghaḻ niṟaindha aghājhiyā bhudharghaḻai vèṟuṅghāluḍhaṉ jhiṇuṅghāmal ghaḍhandhaṉar.

1889-āṃ āṇḍhil, bhirèñjhu ghālaṉidhdhuva nirvāghi jīṉ bheyol èṉbhavar dhaṉadhu bhayiṟjhiyiṉ òru bhaghudhiyāgha, jhiṟaibhiḍhighghabhbhaḍhḍha  òru iḻaṃ amejhāṉ  bhèṇ vīrāṅghaṉaiyai aṇughuṃ bhodhu, andha amejhāṉ bhèṇ amaidhiyāgha dhaṉ vāḻāl dhaṉ uḍhalai vèḍhḍhigh ghòṇḍhu, vāḻil bhaḍhḍha iradhdhadhdhai naghghigh uṟiñjhiṉāḻ èṉṟu ghūṟughiṟār.

amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻai dhaṟghāla varalāṟṟājhiriyarghaḻ, uḻḻūr  foṉ mòl̤iyil miṉo èṉṟu ghuṟibhbhiḍhughiṉṟaṉar. miṉo èṉbhadhai èṅghaḻ dhāymārghaḻ èṉṟu mòl̤ibhèyarghghabhbhaḍhuṃ.  airobhbhiya bhaḍhaighaḻai èdhirghgha,  amejhāṉ bhèṇghaḻ bhaḍhaighghul̤uvai uruvāghghiyavar irāṇi hāṅbhe (1708 - 1711) āvār.

jhūlai, 1892 - jhaṉavari 1894 muḍhiya naḍhaibhèṟṟa iraṇḍhāṃ bhirāṉjhu=dhaghomi bhoriṉ bhodhu, bhèruṃbhālāṉa amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻ dhoṟghaḍhighaghbhbhaḍhḍhaṉar. dhaghomi irājhjhiyaṃ bhirāṉjhu nāḍhḍhiṉ ghālaṉiyāgha māṟiya bhodhu, bhala amejhāṉ bhèṇghaḻ bhaḍhaidhdhuṟai bhaṇiyilirundhu vilaghi illaṟa vāl̤ghghaiyil īḍhubhaḍhḍhaṉar.
jhila amejhāṉ bhèṇ vīrāṅghaṉaighaḻ iraghajhiyamāgha jhèyalbhaḍhḍhu, bhirāṉjhu adhighārighaḻai ghòṉṟaṉar.

meṟghoḻghaḻ

ujhādhdhuṇai

meluṃ bhaḍhighgha 

A Mission to Gelele, King of Dahome. Richard Burton, London, 1864
Acts of War: the behavior of men in battle. Holmes R. New York, Free Press, 1985
Dahomey and the Dahomans, Being the Journals of Two Missions to the King of Dahomey and the Residence at his Capital in the Years 1849 and 1850. Frederick E. Forbes. Kessinger Publishing. 2010 
Der Atlantische Sklavenhandel von Dahomey, W. Peukert, 1740–1797, Wiesbaden, 1978
On Killing: The Psychological Cost of Learning To Kill in War and Society. Grossman D. New York, Back Bay Books / Little, Brown and Company, 1995  pp. 175
Les Amazones: Une Armée de Femmes dans l’Afrique Précoloniale, Hélène Almeida-Topor, Paris, Editions Rochevignes, 1984
Warrior Women: The Amazons of Dahomey and the Nature of War. Robert B. Edgerton. Boulder: Westview Press, 2000
Wives of the Leopard: Gender, Culture, and Politics in the Kingdom of Dahomey. Edna G. Bay. Charlottesville, 1998
Women Warlords: An Illustrated Military History of Female Warriors. Tim Newark and Angus McBride, Blandford Press, 1989

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
Article about the Dahomey Amazons from the official page of the Abomey Historical Museum 

ābhirighgha varalāṟu
bhèṉiṉ
அமேசான் வீராங்கனைகள்