மானசா தேவி கோயில் (Mansa Devi Temple) என்பது இந்தியாவின் உத்தராகண்டம் மாநிலத்தில் உள்ள புனித நகரமான அரித்துவாரில் உள்ள மானசா தேவிக்காக அர்ப்பணிக்கப்பட்ட ஒரு இந்துக் கோயிலாகும் . இமயமலையின் தென்கோடி மலைத் தொடரான சிவாலிக் மலையின்   உச்சியில் இந்தக் கோயில் அமைந்துள்ளது. பில்வ தீர்த்தம் என்றும் அழைக்கப்படும் இந்த கோவில் அரித்துவாரிலுள்ள பஞ்ச தீர்த்தங்களில் (ஐந்து புனித யாத்திரைகள்) ஒன்றாகும்.

சக்தியின் வடிவமான மானசா தேவியின் புனித இருப்பிடமாக அறியப்படும் இக்கோயில் சிவபெருமானின் மனதில் இருந்து தோன்றியதாகக் கூறப்படுகிறது. மானசா  வாசுகியின் (பாம்பு) சகோதரியாகக் கருதப்படுகிறார். அவள் மனித அவதாரத்தில் சிவபெருமானின் மகள் என்றும் நம்பப்படுகிறது. மேலும், ஒரு உண்மையான பக்தரின் அனைத்து விருப்பங்களையும் தெய்வம் நிறைவேற்றுவதாக நம்பப்படுகிறது.

மானசா தேவி கோயில் ஒரு சித்தர் பீடம் (இவை வழிபடுபவர்களின் விருப்பங்களை நிறைவேற்றும் என்று அறியப்படுகிறது) ஆகும். அரித்துவாரில் அமைந்துள்ள மூன்று பீடங்களில் இதுவும் ஒன்று. சண்டி தேவி கோவிலும், மாயா தேவி கோவிலும் மற்ற இரண்டு இடங்களாகும். சன்னதியின் உள்ளே இரண்டு தெய்வங்கள் உள்ளன. ஒன்று எட்டு கரங்களுடன் காணப்படுகிறது. மற்றொன்று மூன்று தலைகளையும் ஐந்து கரங்களையும் கொண்டுள்ளது.

கோயில் 

அரித்துவாருக்கு செல்லும் யாத்ரீகர்கள் கட்டாயம் பார்க்க வேண்டிய இடமாக மானசா தேவி கோவில் கருதப்படுகிறது.  இது அரித்துவாரின் புனித பாரம்பரியத்தை மேம்படுத்துகிறது. இது கடந்த பல நூற்றாண்டுகளாக அந்த இடத்தில் இருந்து வருகிறது.  இது கங்கை ஆறு , அரித்துவாரின் சமவெளிகளின் காட்சிகளை வழங்குகிறது. இக்கோயிலை அடைய ஒருவர் இந்த புனித தலத்திற்கு மலையேற்றப் பாதையில் செல்ல வேண்டும் அல்லது கயிறு வழி சேவையில் சவாரி செய்ய வேண்டும். "மானசா தேவி உடன்கடோலா" என்று அழைக்கப்படும் கயிறு வழி சேவை யாத்ரீகர்களின் நலனுக்காக அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. மேலும் இது யாத்ரீகர்களை அருகில் உள்ள சண்டி தேவி கோயிலுக்கு கொண்டு செல்வதற்கும் பயன்படுத்தப்படுகிறது. கயிறு வழி, கீழ்நிலையத்திலிருந்து நேரடியாக மானசா தேவி கோயிலுக்கு யாத்ரீகர்களை அழைத்துச் செல்கிறது. கயிறு வழிப் பாதையின் மொத்த நீளம் 540 மீட்டர் (1,770 அடி) . அது உள்ளடக்கிய உயரம் 178 மீட்டர் (584 அடி). ஒரு சாதாரண நாளில், கோவில் காலை 5 மணி முதல் இரவு 9 மணி வரை திறந்திருக்கும். மதிய உணவிற்காக மதியம் 12 முதல் 2 மணி வரை மூடப்படும்.

பார்வதி தேவியின் இரண்டு வடிவங்களான மானசா தேவியும் சண்டி தேவியும் எப்போதும் ஒருவருக்கொருவர் நெருக்கமாக இருப்பதாக கூறப்படுகிறது. அரியானா மாநிலம் பஞ்ச்குலாவில் உள்ள மாதா மானசா தேவி கோயிலுக்கு அருகில் சண்டிகரில் சண்டி கோயில் உள்ளது என்பதால் இந்த நம்பிக்கை மற்ற விஷயங்களிலும் உண்மையாக உள்ளது.

அரித்துவாருக்கு அருகில் உள்ள பில்வ பர்வத்தில் அமைந்துள்ள மானசா தேவி கோயில் பிரபலமானது. அரித்துவாரில் இருந்து 3 கிமீ தொலைவில் பாதசாரி பாதை ஒன்று அமைந்துள்ளது.

மற்ற மானசா தேவி கோயில்கள் 

 மா மான்சா தேவி மந்திர், பந்தா பஜார், ராஜ்நந்த்கான் மாவட்டம், சத்தீசுகர்
 மாதா மானசா தேவி மந்திர், பஞ்சகுலா மாவட்டம், அரியானா
 மானசா பாரி, கொல்கத்தா
 மானசா தேவி கோவில், அல்வார், அல்வர் மாவட்டம், ராஜஸ்தான்
 மானசா தேவி கோவில், துரி, சங்கரூர் மாவட்டம், பஞ்சாப்
 மானசா மாதா மந்திர் அசம்பூர், சிகர், ராஜஸ்தான்
 மானசா தேவி கோவில், நரேலா, தில்லி
 மானசா தேவி கோவில், சீதாமர்ஹி, சீதாமரி மாவட்டம், பீகார்
 மா மானசா தேவி மந்திர், தோமர்கர் (குடைலப்பட்டி), மதுரா மாவட்டம், உத்தரப் பிரதேசம்
 மா மானசா தேவி மந்திர், மீரட், உத்தரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோயில், முக்கமாலா, மேற்கு கோதாவரி மாவட்டம், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோவில், நாயுடுபேட்டை, நெல்லூர், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோயில், திலாரு, ஸ்ரீகாகுளம், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோயில், தோர்னிபாடு, கர்னூல், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோயில், கனுமாலபல்லே, கடப்பா, ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோவில், சீனாடுகம், ஸ்ரீகாகுளம், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோவில், கர்னூல், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோவில், நெல்லூர், ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோயில், தூர்பு ரோம்பிடோட்லா, நெல்லூர, ஆந்திரப் பிரதேசம்
 மானசா தேவி கோவில், ஏலூரு, வட்லுரு, மேற்கு கோதாவரி மாவட்டம், ஆந்திரப் பிரதேசம்

இதனையும் காண்க
 சண்டி தேவி கோயில், அரித்துவார் 
 மாயா தேவி கோயில், அரித்துவார்

சான்றுகள்

வெளி இணைப்புகள் 

Wikimapia - Mansa Devi Mandir, Haridwar
Religious Places in Haridwar district
[https://devdhamyatra.com/blog/everything-about-mansa-devi-temple-haridwa Mansa Devi Temple, Hari

அம்மன் கோயில்கள்
Coordinates on Wikidata
இந்துக் கோயில்கள்
சக்தி பீடங்கள்
உத்தராகண்டம் இந்துக் கோயில்கள்

 அரித்துவார் மாவட்டம்
māṉajhā dhevi ghoyil (Mansa Devi Temple) èṉbhadhu indhiyāviṉ udhdharāghaṇḍhaṃ māniladhdhil uḻḻa bhuṉidha nagharamāṉa aridhdhuvāril uḻḻa māṉajhā dhevighghāgha arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍha òru indhugh ghoyilāghuṃ . imayamalaiyiṉ dhèṉghoḍhi malaidh dhòḍharāṉa jhivāligh malaiyiṉ   ujhjhiyil indhagh ghoyil amaindhuḻḻadhu. bhilva dhīrdhdhaṃ èṉṟuṃ al̤aighghabhbhaḍhuṃ indha ghovil aridhdhuvāriluḻḻa bhañjha dhīrdhdhaṅghaḻil (aindhu bhuṉidha yādhdhiraighaḻ) òṉṟāghuṃ.

jhaghdhiyiṉ vaḍhivamāṉa māṉajhā dheviyiṉ bhuṉidha irubhbhiḍhamāgha aṟiyabhbhaḍhuṃ ighghoyil jhivabhèrumāṉiṉ maṉadhil irundhu dhoṉṟiyadhāghagh ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. māṉajhā  vājhughiyiṉ (bhāṃbhu) jhaghodhariyāghagh gharudhabhbhaḍhughiṟār. avaḻ maṉidha avadhāradhdhil jhivabhèrumāṉiṉ maghaḻ èṉṟuṃ naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu. meluṃ, òru uṇmaiyāṉa bhaghdhariṉ aṉaidhdhu virubhbhaṅghaḻaiyuṃ dhèyvaṃ niṟaiveṟṟuvadhāgha naṃbhabhbhaḍhughiṟadhu.

māṉajhā dhevi ghoyil òru jhidhdhar bhīḍhaṃ (ivai val̤ibhaḍhubhavarghaḻiṉ virubhbhaṅghaḻai niṟaiveṟṟuṃ èṉṟu aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu) āghuṃ. aridhdhuvāril amaindhuḻḻa mūṉṟu bhīḍhaṅghaḻil idhuvuṃ òṉṟu. jhaṇḍhi dhevi ghoviluṃ, māyā dhevi ghoviluṃ maṟṟa iraṇḍhu iḍhaṅghaḻāghuṃ. jhaṉṉadhiyiṉ uḻḻe iraṇḍhu dhèyvaṅghaḻ uḻḻaṉa. òṉṟu èḍhḍhu gharaṅghaḻuḍhaṉ ghāṇabhbhaḍhughiṟadhu. maṟṟòṉṟu mūṉṟu dhalaighaḻaiyuṃ aindhu gharaṅghaḻaiyuṃ ghòṇḍhuḻḻadhu.

ghoyil 

aridhdhuvārughghu jhèlluṃ yādhrīgharghaḻ ghaḍhḍhāyaṃ bhārghgha veṇḍhiya iḍhamāgha māṉajhā dhevi ghovil gharudhabhbhaḍhughiṟadhu.  idhu aridhdhuvāriṉ bhuṉidha bhāraṃbhariyadhdhai meṃbhaḍhudhdhughiṟadhu. idhu ghaḍhandha bhala nūṟṟāṇḍhughaḻāgha andha iḍhadhdhil irundhu varughiṟadhu.  idhu ghaṅghai āṟu , aridhdhuvāriṉ jhamavèḻighaḻiṉ ghāḍhjhighaḻai val̤aṅghughiṟadhu. ighghoyilai aḍhaiya òruvar indha bhuṉidha dhaladhdhiṟghu malaiyeṟṟabh bhādhaiyil jhèlla veṇḍhuṃ alladhu ghayiṟu val̤i jhevaiyil jhavāri jhèyya veṇḍhuṃ. "māṉajhā dhevi uḍhaṉghaḍholā" èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ ghayiṟu val̤i jhevai yādhrīgharghaḻiṉ nalaṉughghāgha aṟimughabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. meluṃ idhu yādhrīgharghaḻai arughil uḻḻa jhaṇḍhi dhevi ghoyilughghu ghòṇḍhu jhèlvadhaṟghuṃ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu. ghayiṟu val̤i, ghīl̤nilaiyadhdhilirundhu neraḍhiyāgha māṉajhā dhevi ghoyilughghu yādhrīgharghaḻai al̤aidhdhujh jhèlghiṟadhu. ghayiṟu val̤ibh bhādhaiyiṉ mòdhdha nīḻaṃ 540 mīḍhḍhar (1,770 aḍhi) . adhu uḻḻaḍhaghghiya uyaraṃ 178 mīḍhḍhar (584 aḍhi). òru jhādhāraṇa nāḻil, ghovil ghālai 5 maṇi mudhal iravu 9 maṇi varai dhiṟandhirughghuṃ. madhiya uṇaviṟghāgha madhiyaṃ 12 mudhal 2 maṇi varai mūḍhabhbhaḍhuṃ.

bhārvadhi dheviyiṉ iraṇḍhu vaḍhivaṅghaḻāṉa māṉajhā dheviyuṃ jhaṇḍhi dheviyuṃ èbhbhodhuṃ òruvarughghòruvar nèrughghamāgha irubhbhadhāgha ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu. ariyāṉā mānilaṃ bhañjhghulāvil uḻḻa mādhā māṉajhā dhevi ghoyilughghu arughil jhaṇḍhigharil jhaṇḍhi ghoyil uḻḻadhu èṉbhadhāl indha naṃbhighghai maṟṟa viṣayaṅghaḻiluṃ uṇmaiyāgha uḻḻadhu.

aridhdhuvārughghu arughil uḻḻa bhilva bharvadhdhil amaindhuḻḻa māṉajhā dhevi ghoyil bhirabhalamāṉadhu. aridhdhuvāril irundhu 3 ghimī dhòlaivil bhādhajhāri bhādhai òṉṟu amaindhuḻḻadhu.

maṟṟa māṉajhā dhevi ghoyilghaḻ 

 mā māṉjhā dhevi mandhir, bhandhā bhajār, rājnandhghāṉ māvaḍhḍhaṃ, jhadhdhījhughar
 mādhā māṉajhā dhevi mandhir, bhañjhaghulā māvaḍhḍhaṃ, ariyāṉā
 māṉajhā bhāri, ghòlghadhdhā
 māṉajhā dhevi ghovil, alvār, alvar māvaḍhḍhaṃ, rājasdhāṉ
 māṉajhā dhevi ghovil, dhuri, jhaṅgharūr māvaḍhḍhaṃ, bhañjhābh
 māṉajhā mādhā mandhir ajhaṃbhūr, jhighar, rājasdhāṉ
 māṉajhā dhevi ghovil, narelā, dhilli
 māṉajhā dhevi ghovil, jhīdhāmarhi, jhīdhāmari māvaḍhḍhaṃ, bhīghār
 mā māṉajhā dhevi mandhir, dhomarghar (ghuḍhailabhbhaḍhḍhi), madhurā māvaḍhḍhaṃ, udhdharabh bhiradhejhaṃ
 mā māṉajhā dhevi mandhir, mīraḍh, udhdharabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghoyil, mughghamālā, meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍhaṃ, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghovil, nāyuḍhubheḍhḍhai, nèllūr, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghoyil, dhilāru, srīghāghuḻaṃ, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghoyil, dhorṉibhāḍhu, gharṉūl, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghoyil, ghaṉumālabhalle, ghaḍhabhbhā, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghovil, jhīṉāḍhughaṃ, srīghāghuḻaṃ, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghovil, gharṉūl, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghovil, nèllūr, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghoyil, dhūrbhu roṃbhiḍhoḍhlā, nèllūra, āndhirabh bhiradhejhaṃ
 māṉajhā dhevi ghovil, elūru, vaḍhluru, meṟghu ghodhāvari māvaḍhḍhaṃ, āndhirabh bhiradhejhaṃ

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 jhaṇḍhi dhevi ghoyil, aridhdhuvār 
 māyā dhevi ghoyil, aridhdhuvār

jhāṉṟughaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

Wikimapia - Mansa Devi Mandir, Haridwar
Religious Places in Haridwar district
[https://devdhamyatra.com/blog/everything-about-mansa-devi-temple-haridwa Mansa Devi Temple, Hari

aṃmaṉ ghoyilghaḻ
Coordinates on Wikidata
indhugh ghoyilghaḻ
jhaghdhi bhīḍhaṅghaḻ
udhdharāghaṇḍhaṃ indhugh ghoyilghaḻ

 aridhdhuvār māvaḍhḍhaṃ
மானசா தேவி கோயில், அரித்துவார்