சம்பல்பூர் சமஸ்தானம் (Sambalpur State, also known as Hirakhand Kingdom), இந்திய விடுதலைக்கு முன்னர் பிரித்தானிய இந்தியாவின் கீழிருந்த  562 சுதேச சமஸ்தானங்களில் ஒன்றாகும். இதன் தலைநகரம் சம்பல்பூர் நகரம் ஆகும். இது தற்கால ஒடிசா மாநிலத்தின்  சம்பூல் மாவட்டப் பகுதிகளைக் கொண்டிருந்தது. 1901-ஆம் ஆண்டின் மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின் படி,  சம்பல்பூர்  1399 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவும், 79,900  மக்கள் தொகையும் கொண்டிருந்தது. சம்பல்பூர் ஆட்சியாளர்களுக்கு 1857-ஆம் ஆண்டு வரை,   பிரித்தானிய இந்தியாவின் அரசு, 9  துப்பாக்கிக் குண்டுகள் முழுங்கி மரியாதை செய்தனர். பிரித்தானிய இந்தியாவின் தலைமை ஆளுநர் டல்ஹவுசி கொண்டு வந்த  வாரிசு இல்லா சமஸ்தானம் கொள்கையின்படி, வாரிசு இல்லாத சம்பல்பூர் சமஸ்தானத்தை 1849ஆம் ஆண்டில் வங்காள மாகாண ஆளுநரின் நேரடிக் கட்டுப்பாட்டில் செயல்பட்டது. மொழிவாரி மாநில மறுசீரமைப்புச் சட்டத்தின் படி, ஒரியா மொழி பேசும் பகுதிகளைக் கொண்டு 1 நவம்பர் 1956 அன்று  ஒடிசா மாநிலம் நிறுவப்பட்ட போது சம்பல்பூர் சமஸ்தானப் பகுதிகள் சம்பல்பூர் மாவட்டத்தில் சேர்க்கப்பட்டது.

வரலாறு 
ஒடிசா பகுதியில் கீழைக் கங்கர் ஆட்சி வீழ்ச்சி அடைந்த போது, பாட்னா சமஸ்தானத்தின் மன்னர் நரசிங் தேவனின் இளைய தம்பியும், இராஜபுத்திர குல சௌகான் வம்சத்தின் பலராம தேவன் என்பவர் சம்பல்பூர் இராச்சியத்தை கிபி 1570-ஆம் ஆண்டில்  நிறுவினார் இதன் தெற்கில் பாட்னா சமஸ்தானம் மற்றும் தென்கிழக்கில் சோன்பூர் சமஸ்தானம் இருந்தது.

1800-ஆம் ஆண்டில் சம்பல்பூர் சமஸ்தானம் மராத்தியப் பேரரசில் ஒரு சிற்றரசாக இருநதது. 1803-ஆம் ஆண்டில் நடைபெற்ற இரண்டாவது ஆங்கில-மராட்டிய போரின் முடிவில் பிரித்தானிய இந்தியாவின் ஆட்சியாளர்கள் வெற்றிபெற்றதால், சம்பல்பூர் சமஸ்தானத்தின் முந்தைய மன்னர் ஜெயந்த் சிங், 1807-ஆம் ஆண்டில் பிரித்தானிய இந்தியாவின் ஆட்சியாளர்கள் கொண்டுவந்த துணைப்படைத் திட்டத்தை ஏற்றனர். எனவே  சம்பல்பூர் சமஸ்தான மன்னர்கள், ஆண்டுதோறும் ஆங்கிலேயர்களுக்கு திறை செலுத்தி சுதேச சமஸ்தானமாக ஆட்சி செய்தனர். இது பிரித்தானிய இந்தியாவின் வங்காள மாகாணத்தில் உள்ள கிழக்கிந்திய முகமையின் கீழ்  செயல்பட்டது. சம்பல்பூர் சமஸ்தான மன்னர்களுக்கு பிரித்தானிய இந்தியா அரசு, 9 துப்பாக்கிக் குண்டுகள் முழுங்கி மரியாதை செய்தனர். 

தலைமை ஆளுநர் டல்ஹவுசி கொண்டு வந்த  வாரிசு இல்லா சமஸ்தானம் கொள்கையின்படி, வாரிசு இல்லாத சம்பல்பூர் சமஸ்தானம் 1849ஆம் ஆண்டில் வங்காள மாகாண ஆளுநரின் நேரடிக் கட்டுப்பாட்டில் செயல்பட்டது. 1862-ஆம் ஆண்டில் சம்பல்பூர் பகுதிகள் மத்திய மாகாணத்தில் இணைக்கப்பட்டது. 

சம்பல்பூர் சமஸ்தானம் 1912-ஆம் ஆண்டு முதல் 1936-வது ஆண்டு வரை  பீகார் மற்றும் ஒரிசா மாகாணத்துடன் இணக்கப்பட்டது. பின்னர் 1936-ஆம் ஆண்டில் ஒரிசா மாகாணத்துடன் இணைக்கப்பட்டது.  மொழிவாரி மாநில மறுசீரமைப்புச் சட்டத்தின் படி, ஒரியா மொழி பேசும் பகுதிகளைக் கொண்டு 1 நவம்பர் 1956 அன்று  ஒடிசா மாநிலம் நிறுவப்பட்ட போது சம்பல்பூர் சமஸ்தானப் பகுதிகள் சம்பல்பூர் மாவட்டத்தில் இணைக்கப்பட்டது.

இதனையும் காண்க
 அவகாசியிலிக் கொள்கை
 சம்பல்பூர் மாவட்டம்
 மராட்டியப் பேரரசு
 இரண்டாம் ஆங்கிலேய மராத்தியப் போர்(1803–1805)
 பீகார் மற்றும் ஒரிசா மாகாணம் (1912–1936)
 ஒரிசா மாகாணம் (1936–1947)
 கிழக்கிந்திய முகமை
 துணைப்படைத் திட்டம்
 சுதேச சமஸ்தானம்
 இந்திய மன்னராட்சி அரசுகளின் பட்டியல்
 சுதேச சமஸ்தானங்களின் இணைப்பு ஒப்பந்தம்
  பிரித்தானிய இந்தியாவின் வணக்கத்திற்குரிய சுதேச சமஸ்தானங்கள்   
  தி இம்பீரியல் கெசட்டியர் ஆப் இந்தியா

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்

சம்பல்பூர் மாவட்டம்
இந்தியாவின் முன்னாள் சுதேச சமஸ்தானங்கள்
பிரித்தானிய இந்தியா
ஒடிசாவின் வரலாறு
jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉaṃ (Sambalpur State, also known as Hirakhand Kingdom), indhiya viḍhudhalaighghu muṉṉar bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ ghīl̤irundha  562 jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻil òṉṟāghuṃ. idhaṉ dhalainagharaṃ jhaṃbhalbhūr nagharaṃ āghuṃ. idhu dhaṟghāla òḍhijhā māniladhdhiṉ  jhaṃbhūl māvaḍhḍhabh bhaghudhighaḻaigh ghòṇḍhirundhadhu. 1901-āṃ āṇḍhiṉ maghghaḻ dhòghai ghaṇaghghèḍhubhbhiṉ bhaḍhi,  jhaṃbhalbhūr  1399 jhadhura ghilo mīḍhḍhar bharabhbhaḻavuṃ, 79,900  maghghaḻ dhòghaiyuṃ ghòṇḍhirundhadhu. jhaṃbhalbhūr āḍhjhiyāḻarghaḻughghu 1857-āṃ āṇḍhu varai,   bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ arajhu, 9  dhubhbhāghghigh ghuṇḍhughaḻ mul̤uṅghi mariyādhai jhèydhaṉar. bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ dhalaimai āḻunar ḍhalhavujhi ghòṇḍhu vandha  vārijhu illā jhamasdhāṉaṃ ghòḻghaiyiṉbhaḍhi, vārijhu illādha jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉadhdhai 1849āṃ āṇḍhil vaṅghāḻa māghāṇa āḻunariṉ neraḍhigh ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhil jhèyalbhaḍhḍhadhu. mòl̤ivāri mānila maṟujhīramaibhbhujh jhaḍhḍhadhdhiṉ bhaḍhi, òriyā mòl̤i bhejhuṃ bhaghudhighaḻaigh ghòṇḍhu 1 navaṃbhar 1956 aṉṟu  òḍhijhā mānilaṃ niṟuvabhbhaḍhḍha bhodhu jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉabh bhaghudhighaḻ jhaṃbhalbhūr māvaḍhḍhadhdhil jherghghabhbhaḍhḍhadhu.

varalāṟu 
òḍhijhā bhaghudhiyil ghīl̤aigh ghaṅghar āḍhjhi vīl̤jhjhi aḍhaindha bhodhu, bhāḍhṉā jhamasdhāṉadhdhiṉ maṉṉar narajhiṅ dhevaṉiṉ iḻaiya dhaṃbhiyuṃ, irājabhudhdhira ghula jhaughāṉ vaṃjhadhdhiṉ bhalarāma dhevaṉ èṉbhavar jhaṃbhalbhūr irājhjhiyadhdhai ghibhi 1570-āṃ āṇḍhil  niṟuviṉār idhaṉ dhèṟghil bhāḍhṉā jhamasdhāṉaṃ maṟṟuṃ dhèṉghil̤aghghil jhoṉbhūr jhamasdhāṉaṃ irundhadhu.

1800-āṃ āṇḍhil jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉaṃ marādhdhiyabh bherarajhil òru jhiṟṟarajhāgha irunadhadhu. 1803-āṃ āṇḍhil naḍhaibhèṟṟa iraṇḍhāvadhu āṅghila-marāḍhḍhiya bhoriṉ muḍhivil bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ vèṟṟibhèṟṟadhāl, jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉadhdhiṉ mundhaiya maṉṉar jèyandh jhiṅ, 1807-āṃ āṇḍhil bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ āḍhjhiyāḻarghaḻ ghòṇḍhuvandha dhuṇaibhbhaḍhaidh dhiḍhḍhadhdhai eṟṟaṉar. èṉave  jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉa maṉṉarghaḻ, āṇḍhudhoṟuṃ āṅghileyarghaḻughghu dhiṟai jhèludhdhi jhudhejha jhamasdhāṉamāgha āḍhjhi jhèydhaṉar. idhu bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ vaṅghāḻa māghāṇadhdhil uḻḻa ghil̤aghghindhiya mughamaiyiṉ ghīl̤  jhèyalbhaḍhḍhadhu. jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉa maṉṉarghaḻughghu bhiridhdhāṉiya indhiyā arajhu, 9 dhubhbhāghghigh ghuṇḍhughaḻ mul̤uṅghi mariyādhai jhèydhaṉar. 

dhalaimai āḻunar ḍhalhavujhi ghòṇḍhu vandha  vārijhu illā jhamasdhāṉaṃ ghòḻghaiyiṉbhaḍhi, vārijhu illādha jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉaṃ 1849āṃ āṇḍhil vaṅghāḻa māghāṇa āḻunariṉ neraḍhigh ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhil jhèyalbhaḍhḍhadhu. 1862-āṃ āṇḍhil jhaṃbhalbhūr bhaghudhighaḻ madhdhiya māghāṇadhdhil iṇaighghabhbhaḍhḍhadhu. 

jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉaṃ 1912-āṃ āṇḍhu mudhal 1936-vadhu āṇḍhu varai  bhīghār maṟṟuṃ òrijhā māghāṇadhdhuḍhaṉ iṇaghghabhbhaḍhḍhadhu. bhiṉṉar 1936-āṃ āṇḍhil òrijhā māghāṇadhdhuḍhaṉ iṇaighghabhbhaḍhḍhadhu.  mòl̤ivāri mānila maṟujhīramaibhbhujh jhaḍhḍhadhdhiṉ bhaḍhi, òriyā mòl̤i bhejhuṃ bhaghudhighaḻaigh ghòṇḍhu 1 navaṃbhar 1956 aṉṟu  òḍhijhā mānilaṃ niṟuvabhbhaḍhḍha bhodhu jhaṃbhalbhūr jhamasdhāṉabh bhaghudhighaḻ jhaṃbhalbhūr māvaḍhḍhadhdhil iṇaighghabhbhaḍhḍhadhu.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 avaghājhiyiligh ghòḻghai
 jhaṃbhalbhūr māvaḍhḍhaṃ
 marāḍhḍhiyabh bherarajhu
 iraṇḍhāṃ āṅghileya marādhdhiyabh bhor(1803–1805)
 bhīghār maṟṟuṃ òrijhā māghāṇaṃ (1912–1936)
 òrijhā māghāṇaṃ (1936–1947)
 ghil̤aghghindhiya mughamai
 dhuṇaibhbhaḍhaidh dhiḍhḍhaṃ
 jhudhejha jhamasdhāṉaṃ
 indhiya maṉṉarāḍhjhi arajhughaḻiṉ bhaḍhḍhiyal
 jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻiṉ iṇaibhbhu òbhbhandhaṃ
  bhiridhdhāṉiya indhiyāviṉ vaṇaghghadhdhiṟghuriya jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻ   
  dhi iṃbhīriyal ghèjhaḍhḍhiyar ābh indhiyā

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ

jhaṃbhalbhūr māvaḍhḍhaṃ
indhiyāviṉ muṉṉāḻ jhudhejha jhamasdhāṉaṅghaḻ
bhiridhdhāṉiya indhiyā
òḍhijhāviṉ varalāṟu
சம்பல்பூர் சமஸ்தானம்