இலாய் அரோபா என்பது மணிப்பூர் மக்களுடன் தொடர்புடைய ஒரு திருவிழாவாகும். இது சனமாகிசத்தின் பாரம்பரிய தெய்வங்களான உமாங் இலாயைப் பிரியப்படுத்த கொண்டாடப்படுகிறது.   மணிப்புரிய மொழியில் இலாய் அரோபா என்பது "கடவுள்களை மகிழ்ச்சியுறச் செய்வது எனப் பொருள்படும்".

பின்னணி 
இலாய் அரோபா என்பது பண்டைய காலங்களிலிருந்தே கவனிக்கப்படும் மணிப்புரியத்தின் ஒரு சடங்கு விழாவாகும். இது படைப்பு புராணத்தின் ஒரு சடங்கு சட்டம். இது மணிப்பூரின் முழு கலாச்சாரத்தையும் பிரதிபலிக்கிறது . மேலும் மலைக்கும் சமவெளி மக்களுக்கும் இடையிலான நெருக்கமான உறவுகளை சித்தரிக்கிறது. இது உண்மையில் மத பாராயணம், பாரம்பரிய இசை, நடனம், பாரம்பரிய சமூக விழுமியங்கள்  பண்டைய கலாச்சார அம்சம் ஆகியவற்றின் கலவையாகும்.

இலாய் அரோபா இசே 

இலாய் அரோபா இசே என்பது ஓர் பிரபலமான நாட்டுப்புற பாடலாகும். இது முக்கியமாக இலாய் அரோபாவின் போது இசைக்கப்பட்டது. இந்த பாடலில் சிற்றின்ப மாயவாதம் பற்றிய மறைக்கப்பட்ட குறிப்புகளுடன் பாடல் உள்ளது. பாடலின் முக்கிய தரம் அதன் இசைக்குரிய தாளமாகும்.

மேலும் காண்க 

 Kshetrimayum, Otojit. (2014). Ritual, Politics and Power in North East India: Contexualising the Lai Haraoba of Manipur. New Delhi: Ruby Press & Co.

மேற்கோள்கள்

மேலும் படிக்க 
 Kshetrimayum, Otojit. (2014). Ritual, Politics and Power in North East India: Contexualising the Lai Haraoba of Manipur. New Delhi: Ruby Press & Co.

மணிப்பூர்
மணிப்பூரில் பண்பாடு
ilāy arobhā èṉbhadhu maṇibhbhūr maghghaḻuḍhaṉ dhòḍharbhuḍhaiya òru dhiruvil̤āvāghuṃ. idhu jhaṉamāghijhadhdhiṉ bhāraṃbhariya dhèyvaṅghaḻāṉa umāṅ ilāyaibh bhiriyabhbhaḍhudhdha ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhughiṟadhu.   maṇibhbhuriya mòl̤iyil ilāy arobhā èṉbhadhu "ghaḍhavuḻghaḻai maghil̤jhjhiyuṟajh jhèyvadhu èṉabh bhòruḻbhaḍhuṃ".

bhiṉṉaṇi 
ilāy arobhā èṉbhadhu bhaṇḍhaiya ghālaṅghaḻilirundhe ghavaṉighghabhbhaḍhuṃ maṇibhbhuriyadhdhiṉ òru jhaḍhaṅghu vil̤āvāghuṃ. idhu bhaḍhaibhbhu bhurāṇadhdhiṉ òru jhaḍhaṅghu jhaḍhḍhaṃ. idhu maṇibhbhūriṉ mul̤u ghalājhjhāradhdhaiyuṃ bhiradhibhalighghiṟadhu . meluṃ malaighghuṃ jhamavèḻi maghghaḻughghuṃ iḍhaiyilāṉa nèrughghamāṉa uṟavughaḻai jhidhdharighghiṟadhu. idhu uṇmaiyil madha bhārāyaṇaṃ, bhāraṃbhariya ijhai, naḍhaṉaṃ, bhāraṃbhariya jhamūgha vil̤umiyaṅghaḻ  bhaṇḍhaiya ghalājhjhāra aṃjhaṃ āghiyavaṟṟiṉ ghalavaiyāghuṃ.

ilāy arobhā ijhe 

ilāy arobhā ijhe èṉbhadhu or bhirabhalamāṉa nāḍhḍhubhbhuṟa bhāḍhalāghuṃ. idhu mughghiyamāgha ilāy arobhāviṉ bhodhu ijhaighghabhbhaḍhḍhadhu. indha bhāḍhalil jhiṟṟiṉbha māyavādhaṃ bhaṟṟiya maṟaighghabhbhaḍhḍha ghuṟibhbhughaḻuḍhaṉ bhāḍhal uḻḻadhu. bhāḍhaliṉ mughghiya dharaṃ adhaṉ ijhaighghuriya dhāḻamāghuṃ.

meluṃ ghāṇgha 

 Kshetrimayum, Otojit. (2014). Ritual, Politics and Power in North East India: Contexualising the Lai Haraoba of Manipur. New Delhi: Ruby Press & Co.

meṟghoḻghaḻ

meluṃ bhaḍhighgha 
 Kshetrimayum, Otojit. (2014). Ritual, Politics and Power in North East India: Contexualising the Lai Haraoba of Manipur. New Delhi: Ruby Press & Co.

maṇibhbhūr
maṇibhbhūril bhaṇbhāḍhu
இலாய் அரோபா