சக்தோ ராசா ( ஷக்தா ராசா, ஷாக்தா ராஷ், ஷாக்தா ராசா or ஷாக்தோ ராஸ் ;    ) இந்தியாவின் மேற்கு வங்காளத்தில் உள்ள நபத்விப்பில் மிகவும் விமரிசையாகக் கொண்டாடப்படும் திருவிழாவாகும். இந்த விழா இலையுதிர்கால துர்கா பூஜை கொண்டாட்டத்திற்கு முப்பத்தைந்து நாட்களுக்குப் பிறகு அல்லது கார்த்திக பூர்ணிமாவில் நடைபெறும் காளி பூஜைக்குப் பதினைந்து நாட்களுக்குப் பிறகு கொண்டாடப்படுகிறது. நபத்வீப் மக்களுக்கு ராஷ் திருவிழாமிகவும் முக்கியத்துவம் வாய்ந்ததாகும். ஒட்டுமொத்த நபத்விப் மக்களும் ஆண்டு முழுவதும் இவ்விழாவிற்காக ஆவலுடன் காத்திருக்கின்றனர்.

நபத்வீப் ராஷின் முக்கிய அம்சங்கள் களிமண்ணால் பெரிய மூர்த்திகளை உருவாக்குவதும் சக்தியை வழிபடுவதும் ஆகும். ஒவ்வொரு மூர்த்தியும் வித்தியாசமான் கலை வடிவமைப்பு, பலவிதமான கற்பனை, மத சொற்பொழிவு மற்றும் அறிஞர்களைப் பற்றிய ஆழமான புரிதல் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளதாக அமைந்துள்ளது. இது எண்ணற்ற மக்களை மகிழ்வூட்ட உதவுகிறது. கார்ட்டூன் சித்திரக் கலைஞர் சண்டி லஹிரி கூறுகையில், களிமண் மூர்த்திகளின் பிரமாண்டம் மற்ற பண்டிகைகளிலிருந்து வேறுபடுவதற்காண காரணம் நபத்வீப்பின் மூர்த்திகள் குறைந்த எடை மற்றும் மகத்தான விகிதாச்சாரம் கொண்ட வடிவங்களாகவும் சமச்சீராகவும் இருப்பதேயாகும்.

வரலாற்று அடிப்படைகள் 
ராஸ் திருவிழா  வைணவத்தின் ஒரு பகுதியாகும். இது நபத்விப்பில் சைதன்யா தேப் காலத்தில் அல்லது அதற்குச் சில ஆண்டுகளுக்கு முன்பு தொடங்கப்பட்டது. ஆனால் சைதன்யா தேப்  வைணவப் பண்டிகையே ஆகும். ஷக்தா ராஸ் அதிலிருந்து முற்றிலும் மாறுபட்டது. சாக்த ராஸ் திருவிழா வைஷ்ணவத்தை விட பழமையானதாக இருக்கலாம் எனக் கருதப்படுகிறது. ஏனெனில் ஆரம்பத்தில், படச்சித்திரத்தில் சிலைகள் வழிபாடு செய்யப்பட்டன. கிருஷ்ணச்சந்திரா மற்றும் முக்கியமாக கிரிஷ்சந்திரா காலத்தில், நபத்வீப் ராஷ் யாத்திரை பிரபலமானது. கிருஷ்ண சந்திரா மற்றும் கிரிஷ்சந்திரா ஆகியோர் திருவிழாவை பிரபலப்படுத்த அதிக பணம் செலவழித்தனர். அதன் பின்னரே களிமண் சிலை மூலம் வழிபாடு செய்வது தொடங்கியது. 

நபத்வீப் ராஸின் முதல் காட்சியை கிரீஷ் சந்திர பாசு எடுத்துக்காட்டினார். 1853-1860 இல், அவர் நபத்வீப் - சாந்திபூர் மற்றும் கிருஷ்ணாநகர் ஆகியவற்றின் தரோகாவாக இருந்தார். அவரது புத்தகமான சேகலர் தரோகா கஹினி (கி.பி. 1888 இல் வெளியிடப்பட்டது), அவர் அக்கால நபத்வீப்பின் புவியியல் இருப்பிடத்துடன் பல்வேறு சமூக-கலாச்சார அறிக்கைகளை எழுதினார்.

காளி பூஜை மற்றும் ராஸ் திருவிழா 
நபத்வீப்  தந்திரத்தின் சரணாலயம் என்று அறியப்படுகிறது. பல சாக்த மற்றும் தந்திர தத்துவவாதிகள் சாக்த ராஸ் திருவிழா தொடங்குவதற்கு முன்பே தேவி காளியை வழிபட்டனர். பின்னர் இந்த காளி சிலைகள் ராஸ் திருவிழாவில் வழிபாடு செய்யப்பட்டன. பன்னிரண்டாம் அல்லது பதினான்காம் நூற்றாண்டிலிருந்து, தந்திரம் வங்காளத்தில் உள்ள தந்திர தத்துவஞானிகளின் போக்கால் வளப்படுத்தப்பட்டது.

வைண்வத்துடன் மோதல் 
16 ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில், சில வைணவ அறிஞர்கள் வைணவ இயக்கத்தைத் தொடங்கினர். எனவே இது தந்திரத்தை வழிபடும் சாக்த ஆதரவாளர்களுடன் ஒரு வெளிப்படையான மோதலாகவே இருந்தது.

ஆரம்ப காலத்தில் ஷக்தா ராஸ் 
பல முறை வெள்ளம் மற்றும் பூகம்பம் ஏற்பட்டதால் ஷக்தா ராஸின் ஆரம்ப கால ஆவணங்கள் மிகவும் அரிதானவையாகிவிட்டன. கிரிஷ் சந்திர பாசு மற்றும் காந்தி சந்திர ராரி ஆகியோர் ஆரம்ப நாட்களில் ஷக்த ராஸின் பார்வையை தன்கள் எழுத்துகள் மூலமாக வழங்கியுள்ளனர்.

கிரிஷ் சந்திர பாசு 
கிரிஷ் சந்திர பாசு, நபத்வீப்-சாந்திபூர்-கிருஷ்நகரின் தரோகா, "செகலேர் தரோகா கஹானி’யில், நாடியாவின் சமூக-கலாச்சார பார்வையை விவரித்துள்ளர்ர்.

காந்தி சந்திர ராரி 
வரலாற்றாசிரியர் காந்தி சந்திர ராரியும் நபத்வீப் மஹிமா என்ற புத்தகத்தில் நபத்வீப் ராஸ் பற்றி எழுதியுள்ளார். ஷக்த ராஸ் ஜாத்ரா நீண்ட வருடத்திற்கு முன்பு கொண்டாடப்பட்டது என்பதை அங்கு அவர் உறுதிப்படுத்தினார்.

மேற்கோள்கள் 

வங்காளப் பண்பாடு
மேற்கு வங்கத்தின் பண்பாடு
இந்தியப் பண்டிகைகள்
jhaghdho rājhā ( ṣaghdhā rājhā, ṣāghdhā rāṣ, ṣāghdhā rājhā or ṣāghdho rās ;    ) indhiyāviṉ meṟghu vaṅghāḻadhdhil uḻḻa nabhadhvibhbhil mighavuṃ vimarijhaiyāghagh ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhuṃ dhiruvil̤āvāghuṃ. indha vil̤ā ilaiyudhirghāla dhurghā bhūjai ghòṇḍhāḍhḍhadhdhiṟghu mubhbhadhdhaindhu nāḍhghaḻughghubh bhiṟaghu alladhu ghārdhdhigha bhūrṇimāvil naḍhaibhèṟuṃ ghāḻi bhūjaighghubh bhadhiṉaindhu nāḍhghaḻughghubh bhiṟaghu ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhughiṟadhu. nabhadhvībh maghghaḻughghu rāṣ dhiruvil̤āmighavuṃ mughghiyadhdhuvaṃ vāyndhadhāghuṃ. òḍhḍhumòdhdha nabhadhvibh maghghaḻuṃ āṇḍhu mul̤uvadhuṃ ivvil̤āviṟghāgha āvaluḍhaṉ ghādhdhirughghiṉṟaṉar.

nabhadhvībh rāṣiṉ mughghiya aṃjhaṅghaḻ ghaḻimaṇṇāl bhèriya mūrdhdhighaḻai uruvāghghuvadhuṃ jhaghdhiyai val̤ibhaḍhuvadhuṃ āghuṃ. òvvòru mūrdhdhiyuṃ vidhdhiyājhamāṉ ghalai vaḍhivamaibhbhu, bhalavidhamāṉa ghaṟbhaṉai, madha jhòṟbhòl̤ivu maṟṟuṃ aṟiñarghaḻaibh bhaṟṟiya āl̤amāṉa bhuridhal āghiyavaṟṟaigh ghòṇḍhuḻḻadhāgha amaindhuḻḻadhu. idhu èṇṇaṟṟa maghghaḻai maghil̤vūḍhḍha udhavughiṟadhu. ghārḍhḍhūṉ jhidhdhiragh ghalaiñar jhaṇḍhi lahiri ghūṟughaiyil, ghaḻimaṇ mūrdhdhighaḻiṉ bhiramāṇḍhaṃ maṟṟa bhaṇḍhighaighaḻilirundhu veṟubhaḍhuvadhaṟghāṇa ghāraṇaṃ nabhadhvībhbhiṉ mūrdhdhighaḻ ghuṟaindha èḍhai maṟṟuṃ maghadhdhāṉa vighidhājhjhāraṃ ghòṇḍha vaḍhivaṅghaḻāghavuṃ jhamajhjhīrāghavuṃ irubhbhadheyāghuṃ.

varalāṟṟu aḍhibhbhaḍhaighaḻ 
rās dhiruvil̤ā  vaiṇavadhdhiṉ òru bhaghudhiyāghuṃ. idhu nabhadhvibhbhil jhaidhaṉyā dhebh ghāladhdhil alladhu adhaṟghujh jhila āṇḍhughaḻughghu muṉbhu dhòḍhaṅghabhbhaḍhḍhadhu. āṉāl jhaidhaṉyā dhebh  vaiṇavabh bhaṇḍhighaiye āghuṃ. ṣaghdhā rās adhilirundhu muṟṟiluṃ māṟubhaḍhḍhadhu. jhāghdha rās dhiruvil̤ā vaiṣṇavadhdhai viḍha bhal̤amaiyāṉadhāgha irughghalāṃ èṉagh gharudhabhbhaḍhughiṟadhu. eṉèṉil āraṃbhadhdhil, bhaḍhajhjhidhdhiradhdhil jhilaighaḻ val̤ibhāḍhu jhèyyabhbhaḍhḍhaṉa. ghiruṣṇajhjhandhirā maṟṟuṃ mughghiyamāgha ghiriṣjhandhirā ghāladhdhil, nabhadhvībh rāṣ yādhdhirai bhirabhalamāṉadhu. ghiruṣṇa jhandhirā maṟṟuṃ ghiriṣjhandhirā āghiyor dhiruvil̤āvai bhirabhalabhbhaḍhudhdha adhigha bhaṇaṃ jhèlaval̤idhdhaṉar. adhaṉ bhiṉṉare ghaḻimaṇ jhilai mūlaṃ val̤ibhāḍhu jhèyvadhu dhòḍhaṅghiyadhu. 

nabhadhvībh rāsiṉ mudhal ghāḍhjhiyai ghirīṣ jhandhira bhājhu èḍhudhdhughghāḍhḍhiṉār. 1853-1860 il, avar nabhadhvībh - jhāndhibhūr maṟṟuṃ ghiruṣṇānaghar āghiyavaṟṟiṉ dharoghāvāgha irundhār. avaradhu bhudhdhaghamāṉa jheghalar dharoghā ghahiṉi (ghi.bhi. 1888 il vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍhadhu), avar aghghāla nabhadhvībhbhiṉ bhuviyiyal irubhbhiḍhadhdhuḍhaṉ bhalveṟu jhamūgha-ghalājhjhāra aṟighghaighaḻai èl̤udhiṉār.

ghāḻi bhūjai maṟṟuṃ rās dhiruvil̤ā 
nabhadhvībh  dhandhiradhdhiṉ jharaṇālayaṃ èṉṟu aṟiyabhbhaḍhughiṟadhu. bhala jhāghdha maṟṟuṃ dhandhira dhadhdhuvavādhighaḻ jhāghdha rās dhiruvil̤ā dhòḍhaṅghuvadhaṟghu muṉbhe dhevi ghāḻiyai val̤ibhaḍhḍhaṉar. bhiṉṉar indha ghāḻi jhilaighaḻ rās dhiruvil̤āvil val̤ibhāḍhu jhèyyabhbhaḍhḍhaṉa. bhaṉṉiraṇḍhāṃ alladhu bhadhiṉāṉghāṃ nūṟṟāṇḍhilirundhu, dhandhiraṃ vaṅghāḻadhdhil uḻḻa dhandhira dhadhdhuvañāṉighaḻiṉ bhoghghāl vaḻabhbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu.

vaiṇvadhdhuḍhaṉ modhal 
16 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ dhòḍhaghghadhdhil, jhila vaiṇava aṟiñarghaḻ vaiṇava iyaghghadhdhaidh dhòḍhaṅghiṉar. èṉave idhu dhandhiradhdhai val̤ibhaḍhuṃ jhāghdha ādharavāḻarghaḻuḍhaṉ òru vèḻibhbhaḍhaiyāṉa modhalāghave irundhadhu.

āraṃbha ghāladhdhil ṣaghdhā rās 
bhala muṟai vèḻḻaṃ maṟṟuṃ bhūghaṃbhaṃ eṟbhaḍhḍhadhāl ṣaghdhā rāsiṉ āraṃbha ghāla āvaṇaṅghaḻ mighavuṃ aridhāṉavaiyāghiviḍhḍhaṉa. ghiriṣ jhandhira bhājhu maṟṟuṃ ghāndhi jhandhira rāri āghiyor āraṃbha nāḍhghaḻil ṣaghdha rāsiṉ bhārvaiyai dhaṉghaḻ èl̤udhdhughaḻ mūlamāgha val̤aṅghiyuḻḻaṉar.

ghiriṣ jhandhira bhājhu 
ghiriṣ jhandhira bhājhu, nabhadhvībh-jhāndhibhūr-ghiruṣnaghariṉ dharoghā, "jhèghaler dharoghā ghahāṉi’yil, nāḍhiyāviṉ jhamūgha-ghalājhjhāra bhārvaiyai vivaridhdhuḻḻarr.

ghāndhi jhandhira rāri 
varalāṟṟājhiriyar ghāndhi jhandhira rāriyuṃ nabhadhvībh mahimā èṉṟa bhudhdhaghadhdhil nabhadhvībh rās bhaṟṟi èl̤udhiyuḻḻār. ṣaghdha rās jādhrā nīṇḍha varuḍhadhdhiṟghu muṉbhu ghòṇḍhāḍhabhbhaḍhḍhadhu èṉbhadhai aṅghu avar uṟudhibhbhaḍhudhdhiṉār.

meṟghoḻghaḻ 

vaṅghāḻabh bhaṇbhāḍhu
meṟghu vaṅghadhdhiṉ bhaṇbhāḍhu
indhiyabh bhaṇḍhighaighaḻ
ஷக்தா ராஷ்