அக்னேயி ( சமஸ்கிருதம் : आग्नेयी, IAST Āgneyī, 'அக்கினி கடவுளின் மகள்') ஹரிவம்சத்திலும் விஷ்ணு புராணத்திலும் உரு (ஆங்கிரஸின் வழித்தோன்றல்) மற்றும் அரசர்களான அங்க, சுமனஸ், க்யாதி, கிராத் மற்றும் சிபி ஆகியோரின் மனைவியாகவும் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளார். (ஹரிவம்சத்தில் மற்றொரு மகன் கயா).   அவரது தந்தையான அக்னி இந்து மத நெருப்பு கடவுள் ஆவார். மேலும் அவர் வேத காலத்திலிருந்து நவீன சகாப்தம் வரை இந்திய துணைக்கண்டம் முழுவதும் போற்றப்பட்டு வணங்கப்படுகிறார்.

சொற்பிறப்பியல் 
ஆக்னேயா என்ற ஆண்பாலைக் குறிக்கும் வார்த்தையின்  கட்டுமானமானது 'எரியும்', 'அக்னி', ' அக்னிக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டது', ' அக்னியால் ஆளப்பட்டது' போன்றவற்றின் பொதுவான பெயரடையாகப் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது.  இது அக்னி புராணம், ஆக்னேய அஸ்திரம் மற்றும் தென் கிழக்கின் திசை (அதில் அக்னி திக்பாலன் ) ஆகியவற்றின் சரியான பெயர்ச்சொல்லாகவும் பயன்படுத்தப்பட்டது. பெண்பாலைக் குறிக்கும் ஆக்னேயி சரியான பெயர்ச்சொல்லாக மட்டுமே பயன்படுத்தப்படுகிறது.

இந்து மதத்திற்கு முக்கியத்துவம் 
ஆக்னேயி பண்டைய வேத இலக்கியங்களில் ஆக்னேயா என்று அறியப்படுகிறார்.அவர் தெய்வீக மற்றும் சக்திவாய்ந்த தேவி என்றும் வரையறுக்கப்படுகிறார். அவரது தாயார்  ஸ்வாஹா, மற்றும் அக்னாயி (அதாவது "அக்னியின் மனைவி") அக்னியின் மனைவியர் என்று அழைக்கப்படுகிறார்கள்.

தென்கிழக்குத் திசையைக் குறிக்கப் பயன்படுத்தப்படும் ஆக்னேயா என்ற ஆண்பால் அடைமொழி உண்மையில் ஆக்னேயா தேவியைக் குறிக்கிறது என்றும் பரிந்துரைக்கப்படுகிறது. அதேபோல், அவர் ஆக்னேயா அஸ்திரத்தின் சக்தி என்றும் கூறப்படுகிறது.

மெற்கோள்கள் 

இந்து பெண் தெய்வங்கள்
நெருப்புக் கடவுள்கள்
aghṉeyi ( jhamasghirudhaṃ : आग्नेयी, IAST Āgneyī, 'aghghiṉi ghaḍhavuḻiṉ maghaḻ') harivaṃjhadhdhiluṃ viṣṇu bhurāṇadhdhiluṃ uru (āṅghirasiṉ val̤idhdhoṉṟal) maṟṟuṃ arajharghaḻāṉa aṅgha, jhumaṉas, ghyādhi, ghirādh maṟṟuṃ jhibhi āghiyoriṉ maṉaiviyāghavuṃ ghuṟibhbhiḍhabhbhaḍhḍhuḻḻār. (harivaṃjhadhdhil maṟṟòru maghaṉ ghayā).   avaradhu dhandhaiyāṉa aghṉi indhu madha nèrubhbhu ghaḍhavuḻ āvār. meluṃ avar vedha ghāladhdhilirundhu navīṉa jhaghābhdhaṃ varai indhiya dhuṇaighghaṇḍhaṃ mul̤uvadhuṃ bhoṟṟabhbhaḍhḍhu vaṇaṅghabhbhaḍhughiṟār.

jhòṟbhiṟabhbhiyal 
āghṉeyā èṉṟa āṇbhālaigh ghuṟighghuṃ vārdhdhaiyiṉ  ghaḍhḍhumāṉamāṉadhu 'èriyuṃ', 'aghṉi', ' aghṉighghu arbhbhaṇighghabhbhaḍhḍhadhu', ' aghṉiyāl āḻabhbhaḍhḍhadhu' bhoṉṟavaṟṟiṉ bhòdhuvāṉa bhèyaraḍhaiyāghabh bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.  idhu aghṉi bhurāṇaṃ, āghṉeya asdhiraṃ maṟṟuṃ dhèṉ ghil̤aghghiṉ dhijhai (adhil aghṉi dhighbhālaṉ ) āghiyavaṟṟiṉ jhariyāṉa bhèyarjhjhòllāghavuṃ bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhḍhadhu. bhèṇbhālaigh ghuṟighghuṃ āghṉeyi jhariyāṉa bhèyarjhjhòllāgha maḍhḍhume bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhughiṟadhu.

indhu madhadhdhiṟghu mughghiyadhdhuvaṃ 
āghṉeyi bhaṇḍhaiya vedha ilaghghiyaṅghaḻil āghṉeyā èṉṟu aṟiyabhbhaḍhughiṟār.avar dhèyvīgha maṟṟuṃ jhaghdhivāyndha dhevi èṉṟuṃ varaiyaṟughghabhbhaḍhughiṟār. avaradhu dhāyār  svāhā, maṟṟuṃ aghṉāyi (adhāvadhu "aghṉiyiṉ maṉaivi") aghṉiyiṉ maṉaiviyar èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhughiṟārghaḻ.

dhèṉghil̤aghghudh dhijhaiyaigh ghuṟighghabh bhayaṉbhaḍhudhdhabhbhaḍhuṃ āghṉeyā èṉṟa āṇbhāl aḍhaimòl̤i uṇmaiyil āghṉeyā dheviyaigh ghuṟighghiṟadhu èṉṟuṃ bharindhuraighghabhbhaḍhughiṟadhu. adhebhol, avar āghṉeyā asdhiradhdhiṉ jhaghdhi èṉṟuṃ ghūṟabhbhaḍhughiṟadhu.

mèṟghoḻghaḻ 

indhu bhèṇ dhèyvaṅghaḻ
nèrubhbhugh ghaḍhavuḻghaḻ
ஆக்னேயா