இரியாசு-உசு-சலாதின் ( Riyaz-us-Salatin) ("ராஜாக்களின் தோட்டம்") என்பது1788 இல் வங்காளத்தில் வெளியிடப்பட்ட வங்காளத்தில் முஸ்லீம் ஆட்சி பற்றிய முதல் பிரித்தானியர் கால வரலாற்று புத்தகம் ஆகும். குலாம் ஹுசைன் சலீம் ஜைத்புரி இதை எழுதியுள்ளார்.

பெயக் காரணம் 
இரியாசு என்றால் பாரசீக மொழியில் "தோட்டம்" எனப்பொருள் படும். சலாதின் என்பது "ராஜா" எனப் பொருள். எனவே இது "ராஜாக்களின் தோட்டம்" எனப் பொருள்.

உள்ளடக்கம் 
வங்காளத்திற்கு முஸ்லிம் ஆட்சியைக் கொண்டு வந்த தெற்கு ஆப்கானித்தானைச் சேர்ந்த துருக்கி இனத்தைச் சேர்ந்த படைத்தளபதி பக்தியார் கில்ஜியின் வருகையுடன் புத்தகங்கள் தொடங்குகின்றன. பிளாசி சண்டை மற்றும் வங்காளத்தில் முஸ்லிம் ஆட்சியை முடிவுக்குக் கொண்டுவந்த ஆங்கிலேயர்களால் வங்காளத்தின் முஸ்லிம்கள் நவாப்களைத் தோற்கடிப்பதில் புத்தகங்கள் முடிவடைகின்றன. முகலாயப் பேரரசின் கீழும் சயிஸ்ட் கானின் வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க ஆட்சியின் கீழும் வங்காள சுபாவைப் பற்றிய செய்திகளில் சில தவறுகளும் இருக்கின்றன.

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 
Translation in English, DJVU file in Commons
வங்காளதேச வரலாறு
iriyājhu-ujhu-jhalādhiṉ ( Riyaz-us-Salatin) ("rājāghghaḻiṉ dhoḍhḍhaṃ") èṉbhadhu1788 il vaṅghāḻadhdhil vèḻiyiḍhabhbhaḍhḍha vaṅghāḻadhdhil muslīṃ āḍhjhi bhaṟṟiya mudhal bhiridhdhāṉiyar ghāla varalāṟṟu bhudhdhaghaṃ āghuṃ. ghulāṃ hujhaiṉ jhalīṃ jaidhbhuri idhai èl̤udhiyuḻḻār.

bhèyagh ghāraṇaṃ 
iriyājhu èṉṟāl bhārajhīgha mòl̤iyil "dhoḍhḍhaṃ" èṉabhbhòruḻ bhaḍhuṃ. jhalādhiṉ èṉbhadhu "rājā" èṉabh bhòruḻ. èṉave idhu "rājāghghaḻiṉ dhoḍhḍhaṃ" èṉabh bhòruḻ.

uḻḻaḍhaghghaṃ 
vaṅghāḻadhdhiṟghu musliṃ āḍhjhiyaigh ghòṇḍhu vandha dhèṟghu ābhghāṉidhdhāṉaijh jherndha dhurughghi iṉadhdhaijh jherndha bhaḍhaidhdhaḻabhadhi bhaghdhiyār ghiljiyiṉ varughaiyuḍhaṉ bhudhdhaghaṅghaḻ dhòḍhaṅghughiṉṟaṉa. bhiḻājhi jhaṇḍhai maṟṟuṃ vaṅghāḻadhdhil musliṃ āḍhjhiyai muḍhivughghugh ghòṇḍhuvandha āṅghileyarghaḻāl vaṅghāḻadhdhiṉ musliṃghaḻ navābhghaḻaidh dhoṟghaḍhibhbhadhil bhudhdhaghaṅghaḻ muḍhivaḍhaighiṉṟaṉa. mughalāyabh bherarajhiṉ ghīl̤uṃ jhayisḍh ghāṉiṉ varalāṟṟujh jhiṟabhbhumighgha āḍhjhiyiṉ ghīl̤uṃ vaṅghāḻa jhubhāvaibh bhaṟṟiya jhèydhighaḻil jhila dhavaṟughaḻuṃ irughghiṉṟaṉa.

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 
Translation in English, DJVU file in Commons
vaṅghāḻadhejha varalāṟu
இரியாசு-உசு-சலாதின்