நானா அடோ டான்க்வா அகுபோ அடோ (Addo Dankwa Akufo-Addo)  ; பிறப்பு 29 மார்ச் 1944) கானாவின் தற்போதைய குடியரசுத்தலைவரான கானா அரசியல்வாதி ஆவார். இவர் 7 சனவரி 2017 முதல் பதவியில் இருக்கிறார். முன்னதாக இவர் 2001 முதல் 2003 வரை அட்டர்னி ஜெனரலாகவும், 2003 முதல் 2007 வரை குஃபூர் தலைமையிலான நிர்வாகத்தின் கீழ் வெளியுறவு அமைச்சராகவும் பணியாற்றினார் . இவர் தற்போது மேற்கு ஆப்பிரிக்க நாடுகளின் பொருளாதார சமூகத்தின் (ECOWAS) தலைவராகவும் உள்ளார்.

நானா அடோ முதன்முதலில் 2008 ஆம் ஆண்டில் குடியரசுத்தலைவராகவும், 2012 ஆம் ஆண்டில் மீண்டும் புதிய தேசபக்த கட்சியின் (என்.பி.பி) வேட்பாளராகவும் போட்டியிட்டார். தேசிய ஜனநாயக காங்கிரசின் வேட்பாளர்களால் இவர் இரண்டு சந்தர்ப்பங்களிலும் தோற்கடிக்கப்பட்டார்: 2008 ஆம் ஆண்டில் ஜோன் எவன்ஸ் அட்டா மில்ஸ் மற்றும் மில்ஸின் மரணத்திற்குப் பிறகு 2012 இல் ஜான் டிராமணி மகாமா ஆகிய இருவரிடமும் தோல்வியடைந்தார். இரண்டாவது முறை தனது தோல்வியை இவர் ஒப்புக்கொள்ள மறுத்து நீதிமன்றத்திற்குச் சென்றார். கானாவின் உச்ச நீதிமன்றம் ஜான் டிராமணி மகாமாவின் வெற்றியை உறுதிப்படுத்தியது. 2016 ஆம் ஆண்டு பொதுத் தேர்தலுக்கான மூ. இந்த முறை இவர் முதல் சுற்றில் ஜான் டிராமணி மகாமாவை தோற்கடித்து, (53.85% வாக்குகளுடன் வெற்றி பெற்றார்). கானாவின் குடியரசுத்தலைவரர் தேர்தலில் எதிர்க்கட்சி வேட்பாளர் முதல் சுற்றில் பெரும்பான்மையை வென்றது முதல் முறையாக குறிக்கப்பட்டது. இவர் மீண்டும் 2020 பொதுத் தேர்தலின் முதல் சுற்றில் (51.59% வாக்குகளைப் பெற்று) ஜான் டிராமணி மகாமாவைத் தோற்கடித்தார்.

ஆரம்பகால வாழ்க்கை மற்றும் கல்வி 
நானா அடோ டன்க்வா அகுபோ-அடோ 29 மார்ச் 1944 அன்று கானாவின் ஸ்வாலாபா அக்ராவில் ஒரு முக்கிய கானா அரச மற்றும் அரசியல் குடும்பத்தில் எட்வர்ட் மற்றும் அட்லைன் அகுபோ-அடோ ஆகியோரின் மகனாகப் பிறந்தார்.  அக்ரோபாங்-அகுவாபெம் தொடங்கிய வரிசையில் இவரது தந்தை எட்வர்ட் அகுபோ-அடோ 1966 முதல் 1970 முடிய உள்ள காலகட்டத்தில் கானாவின் மூன்றாவது  பிரதம நீதியரசராகவும், 1967-68 காலத்தில் அரசியலமைப்பு ஆணைக்குழுவின் தலைவராகவும், மற்றும் 1970 முதல் 1972 வரை செயல்தகுதியில் அல்லாத அதிபராகவும் இருந்தார். அகுபோ-அடோவின் தாய்வழி தாத்தா, கானா சுதந்திரத்திற்கு முன்பு தங்கக் கடற்கரையின் ஆளுநரின் செயற்குழு உறுப்பினராக இருந்த அகீம் அபுவக்வாவின் மன்னர் நானா சர் ஓஃபோரி அட்டா ஆவார். இவர் கோஃபி அசாந்தே ஓஃபோரி-அட்டா மற்றும் வில்லியம் ஓஃபோரி அட்டா ஆகியோரின் மருமகன் ஆவார். தி பிக் சிக்ஸின் மற்றொரு உறுப்பினரான ஜே.பி. டான்குவா இவரது பேரன் ஆவார்.

தனது ஆரம்பக் கல்வியை அடாபிரகாவில் உள்ள அரசு சிறுவர் பள்ளியில் தொடங்கினார், பின்னர் அக்ரா சென்ட்ரலில் உள்ள ரோவ் ரோடு பள்ளிக்கு (இப்போது கின்பு ) சென்றார். சசெக்ஸின் லான்சிங் கல்லூரியில் தனது ஓ-லெவல் மற்றும் ஏ-லெவல் தேர்வுகளுக்கு படிக்க இங்கிலாந்து சென்றார், அங்கு அவருக்கு 'பில்லி' என்று செல்லப்பெயர் சூட்டப்பட்டது. இவர் 1962 இல் ஆக்ஸ்போர்டில் உள்ள புதிய கல்லூரியில் தத்துவம், அரசியல் மற்றும் பொருளாதார பாடத்திட்டத்தைத் தொடங்கினார், ஆனால் விரைவில் அங்கிருந்து வெளியேறினார். 1964 ஆம் ஆண்டில் லெகோனில் உள்ள கானா பல்கலைக்கழகத்தில் பொருளாதாரம் படிக்கச் செல்வதற்கு முன், 1962 இல் அக்ரா அகாடமியில் கற்பிப்பதற்காக கானா திரும்பினார், 1967 இல் பிஎஸ்சி (பொருளாதாரம்) பட்டம் பெற்றார். பின்னர் அவர் இன்னர் டெம்பிளில் சேர்ந்தார் மற்றும் இன்ஸ் ஆஃப் கோர்ட் என்று அழைக்கப்படும் பயிற்சி முறையின் கீழ் ஒரு வழக்கறிஞராகப் பயிற்சி பெற்றார், அங்கு முறையான சட்ட பட்டம் தேவையில்லை. சூலை 1971 இல் இவர் ஆங்கில வழக்கறிஞர் கழகத்திற்கு  ( மிடில் டெம்பிள் ) அழைக்கப்பட்டார். சூலை 1975 இல் இவர் கானா வழக்கறிஞர் கழகத்திற்கு அழைக்கப்பட்டார். அகுபோ-அடோ அமெரிக்க சட்ட நிறுவனமான கோடர்ட் பிரதர்ஸின் பாரிஸ் அலுவலகத்தில் பணிபுரிந்தார். 1979 ஆம் ஆண்டில், இவர் பிரேம்பே அண்ட் கோ என்ற சட்ட நிறுவனத்தின் இணை நிறுவனரானார்.

மேற்கோள்கள்  

வாழும் நபர்கள்
1944 பிறப்புகள்
கானா அரசியல்வாதிகள்
nāṉā aḍho ḍhāṉghvā aghubho aḍho (Addo Dankwa Akufo-Addo)  ; bhiṟabhbhu 29 mārjh 1944) ghāṉāviṉ dhaṟbhodhaiya ghuḍhiyarajhudhdhalaivarāṉa ghāṉā arajhiyalvādhi āvār. ivar 7 jhaṉavari 2017 mudhal bhadhaviyil irughghiṟār. muṉṉadhāgha ivar 2001 mudhal 2003 varai aḍhḍharṉi jèṉaralāghavuṃ, 2003 mudhal 2007 varai ghufūr dhalaimaiyilāṉa nirvāghadhdhiṉ ghīl̤ vèḻiyuṟavu amaijhjharāghavuṃ bhaṇiyāṟṟiṉār . ivar dhaṟbhodhu meṟghu ābhbhirighgha nāḍhughaḻiṉ bhòruḻādhāra jhamūghadhdhiṉ (ECOWAS) dhalaivarāghavuṃ uḻḻār.

nāṉā aḍho mudhaṉmudhalil 2008 āṃ āṇḍhil ghuḍhiyarajhudhdhalaivarāghavuṃ, 2012 āṃ āṇḍhil mīṇḍhuṃ bhudhiya dhejhabhaghdha ghaḍhjhiyiṉ (èṉ.bhi.bhi) veḍhbhāḻarāghavuṃ bhoḍhḍhiyiḍhḍhār. dhejhiya jaṉanāyagha ghāṅghirajhiṉ veḍhbhāḻarghaḻāl ivar iraṇḍhu jhandharbhbhaṅghaḻiluṃ dhoṟghaḍhighghabhbhaḍhḍhār: 2008 āṃ āṇḍhil joṉ èvaṉs aḍhḍhā mils maṟṟuṃ milsiṉ maraṇadhdhiṟghubh bhiṟaghu 2012 il jāṉ ḍhirāmaṇi maghāmā āghiya iruvariḍhamuṃ dholviyaḍhaindhār. iraṇḍhāvadhu muṟai dhaṉadhu dholviyai ivar òbhbhughghòḻḻa maṟudhdhu nīdhimaṉṟadhdhiṟghujh jhèṉṟār. ghāṉāviṉ ujhjha nīdhimaṉṟaṃ jāṉ ḍhirāmaṇi maghāmāviṉ vèṟṟiyai uṟudhibhbhaḍhudhdhiyadhu. 2016 āṃ āṇḍhu bhòdhudh dherdhalughghāṉa mū. indha muṟai ivar mudhal jhuṟṟil jāṉ ḍhirāmaṇi maghāmāvai dhoṟghaḍhidhdhu, (53.85% vāghghughaḻuḍhaṉ vèṟṟi bhèṟṟār). ghāṉāviṉ ghuḍhiyarajhudhdhalaivarar dherdhalil èdhirghghaḍhjhi veḍhbhāḻar mudhal jhuṟṟil bhèruṃbhāṉmaiyai vèṉṟadhu mudhal muṟaiyāgha ghuṟighghabhbhaḍhḍhadhu. ivar mīṇḍhuṃ 2020 bhòdhudh dherdhaliṉ mudhal jhuṟṟil (51.59% vāghghughaḻaibh bhèṟṟu) jāṉ ḍhirāmaṇi maghāmāvaidh dhoṟghaḍhidhdhār.

āraṃbhaghāla vāl̤ghghai maṟṟuṃ ghalvi 
nāṉā aḍho ḍhaṉghvā aghubho-aḍho 29 mārjh 1944 aṉṟu ghāṉāviṉ svālābhā aghrāvil òru mughghiya ghāṉā arajha maṟṟuṃ arajhiyal ghuḍhuṃbhadhdhil èḍhvarḍh maṟṟuṃ aḍhlaiṉ aghubho-aḍho āghiyoriṉ maghaṉāghabh bhiṟandhār.  aghrobhāṅ-aghuvābhèṃ dhòḍhaṅghiya varijhaiyil ivaradhu dhandhai èḍhvarḍh aghubho-aḍho 1966 mudhal 1970 muḍhiya uḻḻa ghālaghaḍhḍhadhdhil ghāṉāviṉ mūṉṟāvadhu  bhiradhama nīdhiyarajharāghavuṃ, 1967-68 ghāladhdhil arajhiyalamaibhbhu āṇaighghul̤uviṉ dhalaivarāghavuṃ, maṟṟuṃ 1970 mudhal 1972 varai jhèyaldhaghudhiyil allādha adhibharāghavuṃ irundhār. aghubho-aḍhoviṉ dhāyval̤i dhādhdhā, ghāṉā jhudhandhiradhdhiṟghu muṉbhu dhaṅghagh ghaḍhaṟgharaiyiṉ āḻunariṉ jhèyaṟghul̤u uṟubhbhiṉarāgha irundha aghīṃ abhuvaghvāviṉ maṉṉar nāṉā jhar ofori aḍhḍhā āvār. ivar ghofi ajhāndhe ofori-aḍhḍhā maṟṟuṃ villiyaṃ ofori aḍhḍhā āghiyoriṉ marumaghaṉ āvār. dhi bhigh jhighsiṉ maṟṟòru uṟubhbhiṉarāṉa je.bhi. ḍhāṉghuvā ivaradhu bheraṉ āvār.

dhaṉadhu āraṃbhagh ghalviyai aḍhābhiraghāvil uḻḻa arajhu jhiṟuvar bhaḻḻiyil dhòḍhaṅghiṉār, bhiṉṉar aghrā jhèṉḍhralil uḻḻa rov roḍhu bhaḻḻighghu (ibhbhodhu ghiṉbhu ) jhèṉṟār. jhajhèghsiṉ lāṉjhiṅ ghallūriyil dhaṉadhu o-lèval maṟṟuṃ e-lèval dhervughaḻughghu bhaḍhighgha iṅghilāndhu jhèṉṟār, aṅghu avarughghu 'bhilli' èṉṟu jhèllabhbhèyar jhūḍhḍhabhbhaḍhḍhadhu. ivar 1962 il āghsbhorḍhil uḻḻa bhudhiya ghallūriyil dhadhdhuvaṃ, arajhiyal maṟṟuṃ bhòruḻādhāra bhāḍhadhdhiḍhḍhadhdhaidh dhòḍhaṅghiṉār, āṉāl viraivil aṅghirundhu vèḻiyeṟiṉār. 1964 āṃ āṇḍhil lèghoṉil uḻḻa ghāṉā bhalghalaighghal̤aghadhdhil bhòruḻādhāraṃ bhaḍhighghajh jhèlvadhaṟghu muṉ, 1962 il aghrā aghāḍhamiyil ghaṟbhibhbhadhaṟghāgha ghāṉā dhiruṃbhiṉār, 1967 il bhièsjhi (bhòruḻādhāraṃ) bhaḍhḍhaṃ bhèṟṟār. bhiṉṉar avar iṉṉar ḍhèṃbhiḻil jherndhār maṟṟuṃ iṉs āf ghorḍh èṉṟu al̤aighghabhbhaḍhuṃ bhayiṟjhi muṟaiyiṉ ghīl̤ òru val̤aghghaṟiñarāghabh bhayiṟjhi bhèṟṟār, aṅghu muṟaiyāṉa jhaḍhḍha bhaḍhḍhaṃ dhevaiyillai. jhūlai 1971 il ivar āṅghila val̤aghghaṟiñar ghal̤aghadhdhiṟghu  ( miḍhil ḍhèṃbhiḻ ) al̤aighghabhbhaḍhḍhār. jhūlai 1975 il ivar ghāṉā val̤aghghaṟiñar ghal̤aghadhdhiṟghu al̤aighghabhbhaḍhḍhār. aghubho-aḍho amèrighgha jhaḍhḍha niṟuvaṉamāṉa ghoḍharḍh bhiradharsiṉ bhāris aluvalaghadhdhil bhaṇibhurindhār. 1979 āṃ āṇḍhil, ivar bhireṃbhe aṇḍh gho èṉṟa jhaḍhḍha niṟuvaṉadhdhiṉ iṇai niṟuvaṉarāṉār.

meṟghoḻghaḻ  

vāl̤uṃ nabharghaḻ
1944 bhiṟabhbhughaḻ
ghāṉā arajhiyalvādhighaḻ
நானா அகுபோ-அடோ