நகர வது அல்லது நகர மணமகள் (Nagarvadhu or Nagar Vadhu) (தேவநாகரி: नगरवधू) பண்டைய  இந்தியாவிலும், மத்தியகால இந்தியாவிலும் பாரம்பரியமாக பின்பற்றப்படும் முறையாகும். ஆடல், பாடல் மற்றும் இசை போன்ற கலைகளில் நன்கு தேர்ச்சி பெற்ற அழகிய இளம் பெண்கள் அரசவைகளிலும்; அரசவை பிரமுகர்கள் மற்றும் தனவணிகர்களின் மாளிகைகளிலிலும் பெரிதும் போற்றப்பட்டனர். நகர்வது பட்டத்தை வெல்வதற்காக பெண்கள்  போட்டியிட்டனர். இந்த நடைமுறைக்கு எதிராக எந்த தடையும் இல்லை.  பரதநாட்டியம், கதக், குச்சிப்புடி, ஒடிசி, கதகளி, சத்ரியா, மணிப்புரி போன்ற பல்வேறு பாரம்பரிய நடனங்களில் மிகவும் திறமையான அழகான பெண் நகர வதுவாக தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார்.

ஒரு நகர வது பெண் சமுதாயத்தில் மிகவும் மதிக்கப்பட்டார். மேலும் அப்பெண் கோயில், அரசவை, திருவிழா போன்ற இடங்களில்  நடனமாடுவதையும், பாடுவதையும் அரசவையினர் மற்றும் மக்களும் பார்த்து ரசிக்கலாம்.

ஒரு நகர வாதுவின் ஒரு இரவு நடனத்திற்கான விலை மிக அதிகமாக இருந்தது. மேலும் அவள் மிகவும் பணக்காரர்களான அரசர், இளவரசர்கள் மற்றும் பிரபுகளுக்கு மட்டுமே அணுகக்கூடியதாக இருந்தது. 

நகர வது அல்லது நகர மணமகள் ஆண்கள் எவரையும் திருமணம் செய்து கொள்வதில்லை. ஆனால் வசதிபடைத்த ஆண்களிடமிருந்து உதவி பெற்றுக் கொண்டு, அவர்களின் பாலியல் இச்சைகளை தீர்ப்பதுடன், ஆடியும், பாடியும் மகிழ்ச்சியுடன் வைத்துக் கொள்வர். இப்பெண்கள் கடவுளையே கணவராக கொண்டவர்கள் என்பதால் இவர்களை நித்திய கல்யாணி என்று மக்கள் அழைப்பர்.

புகழ்பெற்ற நகர வதுக்கள் அல்லது நகர மணமக்கள்
 ஆம்ரபாலி - ஆடல் பெண்-  கௌதம புத்தர் காலத்தில் வாழ்ந்தவர்
வசந்தசேனை-   மிருச்சகடிகம் எனும் சமசுகிருத புதினத்தில் வரும் ஆடல் பெண் 
மாதவி - சிலப்பதிகாரம் காப்பியத்தில் வரும் ஆடல் பெண்

இதனையும் காண்க
 தேவதாசி
 தேவதாசி முறை
 ஆயா (பணிப்பெண்)
 ஆயாக்கள் இல்லம்

மேற்கோள்கள்

இந்தியாவில் பெண்ணியம்
பெண்ணியம்
naghara vadhu alladhu naghara maṇamaghaḻ (Nagarvadhu or Nagar Vadhu) (dhevanāghari: नगरवधू) bhaṇḍhaiya  indhiyāviluṃ, madhdhiyaghāla indhiyāviluṃ bhāraṃbhariyamāgha bhiṉbhaṟṟabhbhaḍhuṃ muṟaiyāghuṃ. āḍhal, bhāḍhal maṟṟuṃ ijhai bhoṉṟa ghalaighaḻil naṉghu dherjhjhi bhèṟṟa al̤aghiya iḻaṃ bhèṇghaḻ arajhavaighaḻiluṃ; arajhavai bhiramugharghaḻ maṟṟuṃ dhaṉavaṇigharghaḻiṉ māḻighaighaḻililuṃ bhèridhuṃ bhoṟṟabhbhaḍhḍhaṉar. nagharvadhu bhaḍhḍhadhdhai vèlvadhaṟghāgha bhèṇghaḻ  bhoḍhḍhiyiḍhḍhaṉar. indha naḍhaimuṟaighghu èdhirāgha èndha dhaḍhaiyuṃ illai.  bharadhanāḍhḍhiyaṃ, ghadhagh, ghujhjhibhbhuḍhi, òḍhijhi, ghadhaghaḻi, jhadhriyā, maṇibhbhuri bhoṉṟa bhalveṟu bhāraṃbhariya naḍhaṉaṅghaḻil mighavuṃ dhiṟamaiyāṉa al̤aghāṉa bhèṇ naghara vadhuvāgha dherndhèḍhughghabhbhaḍhḍhār.

òru naghara vadhu bhèṇ jhamudhāyadhdhil mighavuṃ madhighghabhbhaḍhḍhār. meluṃ abhbhèṇ ghoyil, arajhavai, dhiruvil̤ā bhoṉṟa iḍhaṅghaḻil  naḍhaṉamāḍhuvadhaiyuṃ, bhāḍhuvadhaiyuṃ arajhavaiyiṉar maṟṟuṃ maghghaḻuṃ bhārdhdhu rajhighghalāṃ.

òru naghara vādhuviṉ òru iravu naḍhaṉadhdhiṟghāṉa vilai migha adhighamāgha irundhadhu. meluṃ avaḻ mighavuṃ bhaṇaghghārarghaḻāṉa arajhar, iḻavarajharghaḻ maṟṟuṃ bhirabhughaḻughghu maḍhḍhume aṇughaghghūḍhiyadhāgha irundhadhu. 

naghara vadhu alladhu naghara maṇamaghaḻ āṇghaḻ èvaraiyuṃ dhirumaṇaṃ jhèydhu ghòḻvadhillai. āṉāl vajhadhibhaḍhaidhdha āṇghaḻiḍhamirundhu udhavi bhèṟṟugh ghòṇḍhu, avarghaḻiṉ bhāliyal ijhjhaighaḻai dhīrbhbhadhuḍhaṉ, āḍhiyuṃ, bhāḍhiyuṃ maghil̤jhjhiyuḍhaṉ vaidhdhugh ghòḻvar. ibhbhèṇghaḻ ghaḍhavuḻaiye ghaṇavarāgha ghòṇḍhavarghaḻ èṉbhadhāl ivarghaḻai nidhdhiya ghalyāṇi èṉṟu maghghaḻ al̤aibhbhar.

bhughal̤bhèṟṟa naghara vadhughghaḻ alladhu naghara maṇamaghghaḻ
 āṃrabhāli - āḍhal bhèṇ-  ghaudhama bhudhdhar ghāladhdhil vāl̤ndhavar
vajhandhajheṉai-   mirujhjhaghaḍhighaṃ èṉuṃ jhamajhughirudha bhudhiṉadhdhil varuṃ āḍhal bhèṇ 
mādhavi - jhilabhbhadhighāraṃ ghābhbhiyadhdhil varuṃ āḍhal bhèṇ

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 dhevadhājhi
 dhevadhājhi muṟai
 āyā (bhaṇibhbhèṇ)
 āyāghghaḻ illaṃ

meṟghoḻghaḻ

indhiyāvil bhèṇṇiyaṃ
bhèṇṇiyaṃ
நகர மணமகள்