வான் மாகாணம் (Van Province) என்பது வான் ஏரிக்கும், ஈரானிய எல்லைக்கும் இடையில் உள்ள கிழக்கு துருக்கியின் ஒரு மாகாணமாகும். இது 19,069 கிமீ 2 பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. மேலும் இது, 2010 ஆம் ஆண்டின் இறுதியில் 1,035,418 மக்கள் தொகையைக் கொண்டிருந்தது. அதன் அருகிலுள்ள மாகாணங்கள் மேற்கில் பிட்லிசு, தென்மேற்கில் சிறிட், தெற்கே அர்னாக், அக்கரி, வடக்கே அரே ஆகியவை. வான் நகரம் இந்த மாகாணத்தின் தலைநகரமாகும். மாகாணத்தின் பெரும்பான்மையான மக்கள் குறுதிசுக்களாகவும், அசர்பைஜான்கள் சிறிய எண்ணிக்கையிலும் (கோரெசன்னி) உள்ளனர்.  மெக்மத் எமின் பில்மேசு என்பவர் தற்போதைய ஆளுநராவார்.

வரலாறு 
இந்த பகுதி ஆர்மீனியர்களின் மையப்பகுதியாக இருந்தது. ஆர்மீனியர்கள் கிமு 3 ஆம் நூற்றாண்டில் ஹேக் என்பவரின் காலத்திலிருந்து 19 ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதி வரை உதுமானியப் பேரரசு பூர்வீக மக்களிடமிருந்து அனைத்து நிலங்களையும் கைப்பற்றியது வரை இந்த பகுதிகளில் வாழ்ந்தனர்.  கிமு 9 ஆம் நூற்றாண்டில் வான் பகுதி அராத்து இராச்சியத்தின் மையமாக இருந்தது.  இப்பகுதி அதிகளவு ஆர்மீனிய மக்களின் மையமாக இருந்தது. கிமு 7 ஆம் நூற்றாண்டில் இந்த பகுதி ஆர்மீனிய ஓரண்டிட்கள் வசமும், கிமு 6 ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் பாரசீகர்களின் கட்டுப்பாட்டிலும் வந்தது. கிமு 2 ஆம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் இது ஆர்மீனிய இராச்சியத்தின் ஒரு பகுதியாக இருந்தது. கிமு 1 ஆம் நூற்றாண்டில் தைக்ரானகெர்ட் நகரத்தை நிறுவிய ஆர்மீனிய மன்னர் இரண்டாம்  டைக்ரேன்சு ஆட்சியின் போது இது ஒரு முக்கியமான மையமாக மாறியது.  1071 ஆம் ஆண்டில் மலாஸ்கர்ட் போரில் செல்யூக் வெற்றியுடன், வான் ஏரிக்கு வடக்கே,  இது செல்ஜுக் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக மாறியது. பின்னர் உதுமானியப் பேரரசின் நூற்றாண்டு கால யுத்தங்களில் அவர்களின் அண்டை நாடான ஈரானிய சபாவித்துகளுடனான போரில் முதலாம் செலிம் அந்த பகுதியை கைப்பற்ற முடிந்தது. இப்பகுதியைக் கைப்பற்ற தொடர்ந்து போர் நடந்தது. மேலும், உதுமானியப்பேரரசும் சபாவித்துகளும் (அவர்களின் அடுத்தடுத்த வாரிசுகளான, அப்சரித்துகளும், குவாஜர்களும்) இடையே பல நூற்றாண்டுகளாக சண்டை நடந்தது. இது 19 ஆம் நூற்றாண்டில் வான் நகரத்தின் ஒரு பகுதியாக மாறியது.

நவீன வரலாறு 
2012 பெருநகர நகராட்சிகள் சட்டத்தின்படி (சட்டம் எண் 6360), 750, 000 க்கும் அதிகமான மக்கள் தொகை கொண்ட அனைத்து துருக்கிய மாகாணங்களும் ஒரு பெருநகர நகராட்சியைக் கொண்டிருக்கும். மேலும் பெருநகர நகராட்சிகளுக்குள் உள்ள மாவட்டங்கள் இரண்டாம் நிலை நகராட்சிகளாக இருக்கும். தற்போதைய மாவட்டங்களுக்கு கூடுதலாக மாகாணங்களுக்குள் புதிய மாவட்டங்களையும் இந்த சட்டம் உருவாக்குகிறது.  இந்த மாற்றங்கள் 2014 இல் நடந்த உள்ளாட்சி தேர்தலுக்குப் பிறகு பயனுள்ளதாக இருக்கும். இவ்வாறு, 2014 இல், வான் நகரம் ஒரு பெருநகர நகராட்சியாக மாறியது.

பூகம்பங்கள் 
இந்த மாகாணத்தில் பல பூகம்பங்கள் ஏற்பட்டன. 1881 ஆம் ஆண்டில் ஏற்பட்ட பூகம்பத்தால் 95 பேர் உயிரிழந்தனர்.  1941 ஆம் ஆண்டில், இது 5.9 இரிக்டேர் சக்தி கொண்ட அழிவுகரமான ஒரு பூகம்பத்தை சந்தித்தது. 2011 ல் மேலும் இரண்டு பூகம்பங்கள் ஏற்பட்டன. இதில் 644 பேர் இறந்தனர். 2608 பேர் காயமடைந்தனர்.  23 அக்டோபர் 2011 இல் ஏற்பட்ட 7.2 இரிக்டேர் சக்தி கொண்ட பூகம்பத்தில், 500 க்கும் மேற்பட்டோர் கொல்லப்பட்டனர்.  நவம்பர் 9, 2011 அன்று, 5.6 இரிக்டேர் அளவிலான நிலநடுக்கம் பலரையும் கொன்றது. மேலும் பல கட்டிடங்கள் இடிந்து விழுந்தது.

மாவட்டங்கள் 
இந்த மாகாணம் 14 மாவட்டங்களாக பிரிக்கப்பட்டுள்ளது.

புகைப்படத் தொகுப்பு

மேலும் காண்க 

 யசீதி

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 

 Pictures of the capital of this province

துருக்கியின் நகரங்கள்
vāṉ māghāṇaṃ (Van Province) èṉbhadhu vāṉ erighghuṃ, īrāṉiya èllaighghuṃ iḍhaiyil uḻḻa ghil̤aghghu dhurughghiyiṉ òru māghāṇamāghuṃ. idhu 19,069 ghimī 2 bharabhbhaḻavaigh ghòṇḍhuḻḻadhu. meluṃ idhu, 2010 āṃ āṇḍhiṉ iṟudhiyil 1,035,418 maghghaḻ dhòghaiyaigh ghòṇḍhirundhadhu. adhaṉ arughiluḻḻa māghāṇaṅghaḻ meṟghil bhiḍhlijhu, dhèṉmeṟghil jhiṟiḍh, dhèṟghe arṉāgh, aghghari, vaḍhaghghe are āghiyavai. vāṉ nagharaṃ indha māghāṇadhdhiṉ dhalainagharamāghuṃ. māghāṇadhdhiṉ bhèruṃbhāṉmaiyāṉa maghghaḻ ghuṟudhijhughghaḻāghavuṃ, ajharbhaijāṉghaḻ jhiṟiya èṇṇighghaiyiluṃ (ghorèjhaṉṉi) uḻḻaṉar.  mèghmadh èmiṉ bhilmejhu èṉbhavar dhaṟbhodhaiya āḻunarāvār.

varalāṟu 
indha bhaghudhi ārmīṉiyarghaḻiṉ maiyabhbhaghudhiyāgha irundhadhu. ārmīṉiyarghaḻ ghimu 3 āṃ nūṟṟāṇḍhil hegh èṉbhavariṉ ghāladhdhilirundhu 19 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ bhiṟbhaghudhi varai udhumāṉiyabh bherarajhu bhūrvīgha maghghaḻiḍhamirundhu aṉaidhdhu nilaṅghaḻaiyuṃ ghaibhbhaṟṟiyadhu varai indha bhaghudhighaḻil vāl̤ndhaṉar.  ghimu 9 āṃ nūṟṟāṇḍhil vāṉ bhaghudhi arādhdhu irājhjhiyadhdhiṉ maiyamāgha irundhadhu.  ibhbhaghudhi adhighaḻavu ārmīṉiya maghghaḻiṉ maiyamāgha irundhadhu. ghimu 7 āṃ nūṟṟāṇḍhil indha bhaghudhi ārmīṉiya oraṇḍhiḍhghaḻ vajhamuṃ, ghimu 6 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ naḍhubhbhaghudhiyil bhārajhīgharghaḻiṉ ghaḍhḍhubhbhāḍhḍhiluṃ vandhadhu. ghimu 2 āṃ nūṟṟāṇḍhiṉ muṟbhaghudhiyil idhu ārmīṉiya irājhjhiyadhdhiṉ òru bhaghudhiyāgha irundhadhu. ghimu 1 āṃ nūṟṟāṇḍhil dhaighrāṉaghèrḍh nagharadhdhai niṟuviya ārmīṉiya maṉṉar iraṇḍhāṃ  ḍhaighreṉjhu āḍhjhiyiṉ bhodhu idhu òru mughghiyamāṉa maiyamāgha māṟiyadhu.  1071 āṃ āṇḍhil malāsgharḍh bhoril jhèlyūgh vèṟṟiyuḍhaṉ, vāṉ erighghu vaḍhaghghe,  idhu jhèljugh bherarajhiṉ òru bhaghudhiyāgha māṟiyadhu. bhiṉṉar udhumāṉiyabh bherarajhiṉ nūṟṟāṇḍhu ghāla yudhdhaṅghaḻil avarghaḻiṉ aṇḍhai nāḍhāṉa īrāṉiya jhabhāvidhdhughaḻuḍhaṉāṉa bhoril mudhalāṃ jhèliṃ andha bhaghudhiyai ghaibhbhaṟṟa muḍhindhadhu. ibhbhaghudhiyaigh ghaibhbhaṟṟa dhòḍharndhu bhor naḍhandhadhu. meluṃ, udhumāṉiyabhbherarajhuṃ jhabhāvidhdhughaḻuṃ (avarghaḻiṉ aḍhudhdhaḍhudhdha vārijhughaḻāṉa, abhjharidhdhughaḻuṃ, ghuvājarghaḻuṃ) iḍhaiye bhala nūṟṟāṇḍhughaḻāgha jhaṇḍhai naḍhandhadhu. idhu 19 āṃ nūṟṟāṇḍhil vāṉ nagharadhdhiṉ òru bhaghudhiyāgha māṟiyadhu.

navīṉa varalāṟu 
2012 bhèrunaghara nagharāḍhjhighaḻ jhaḍhḍhadhdhiṉbhaḍhi (jhaḍhḍhaṃ èṇ 6360), 750, 000 ghghuṃ adhighamāṉa maghghaḻ dhòghai ghòṇḍha aṉaidhdhu dhurughghiya māghāṇaṅghaḻuṃ òru bhèrunaghara nagharāḍhjhiyaigh ghòṇḍhirughghuṃ. meluṃ bhèrunaghara nagharāḍhjhighaḻughghuḻ uḻḻa māvaḍhḍhaṅghaḻ iraṇḍhāṃ nilai nagharāḍhjhighaḻāgha irughghuṃ. dhaṟbhodhaiya māvaḍhḍhaṅghaḻughghu ghūḍhudhalāgha māghāṇaṅghaḻughghuḻ bhudhiya māvaḍhḍhaṅghaḻaiyuṃ indha jhaḍhḍhaṃ uruvāghghughiṟadhu.  indha māṟṟaṅghaḻ 2014 il naḍhandha uḻḻāḍhjhi dherdhalughghubh bhiṟaghu bhayaṉuḻḻadhāgha irughghuṃ. ivvāṟu, 2014 il, vāṉ nagharaṃ òru bhèrunaghara nagharāḍhjhiyāgha māṟiyadhu.

bhūghaṃbhaṅghaḻ 
indha māghāṇadhdhil bhala bhūghaṃbhaṅghaḻ eṟbhaḍhḍhaṉa. 1881 āṃ āṇḍhil eṟbhaḍhḍha bhūghaṃbhadhdhāl 95 bher uyiril̤andhaṉar.  1941 āṃ āṇḍhil, idhu 5.9 irighḍher jhaghdhi ghòṇḍha al̤ivugharamāṉa òru bhūghaṃbhadhdhai jhandhidhdhadhu. 2011 l meluṃ iraṇḍhu bhūghaṃbhaṅghaḻ eṟbhaḍhḍhaṉa. idhil 644 bher iṟandhaṉar. 2608 bher ghāyamaḍhaindhaṉar.  23 aghḍhobhar 2011 il eṟbhaḍhḍha 7.2 irighḍher jhaghdhi ghòṇḍha bhūghaṃbhadhdhil, 500 ghghuṃ meṟbhaḍhḍhor ghòllabhbhaḍhḍhaṉar.  navaṃbhar 9, 2011 aṉṟu, 5.6 irighḍher aḻavilāṉa nilanaḍhughghaṃ bhalaraiyuṃ ghòṉṟadhu. meluṃ bhala ghaḍhḍhiḍhaṅghaḻ iḍhindhu vil̤undhadhu.

māvaḍhḍhaṅghaḻ 
indha māghāṇaṃ 14 māvaḍhḍhaṅghaḻāgha bhirighghabhbhaḍhḍhuḻḻadhu.

bhughaibhbhaḍhadh dhòghubhbhu

meluṃ ghāṇgha 

 yajhīdhi

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ 

 Pictures of the capital of this province

dhurughghiyiṉ nagharaṅghaḻ
வான் மாகாணம்