சோகாமேளர் (Chokhamela) இந்தியாவின் மகாராட்டிரா மாநிலத்தின் சோலாப்பூர் மாவட்டத்தில் உள்ள பண்டரிபுரம் பான்டுரங்க விட்டலர் கோயிலில் குடிகொண்டுள்ள விட்டலரின் பக்தர் ஆவார். சோகாமேளர் பொ.ஊ. 14-ஆம் நூற்றாண்டில், தற்போதைய மகாராட்டிரா மாநிலத்தின் புல்டாணா மாவட்டம், தியோல்காவ்ன் இராஜா தாலுகாவில் உள்ள மெகுனா இராஜா எனும் கிராமத்தில் ஒடுக்கப்பட்ட மகர் சமூகத்தில் பிறந்தவர் ஆவார். 

நாமதேவரைப் பின்பற்றி சோகாமேளர் தனது மனைவி சோயாராபாய் மற்றும் மகன் கர்மமேளாவுடன் விட்டலர் கோயில் கொண்டுள்ள பண்டரிபுரத்தில் வைணவ வர்க்காரி நெறிகளுடன் வாழ்ந்தவர்.<ref name=ZelliotA>{{cite book |last=Zelliot|first=Eleanor |authorlink=Eleanor Zelliot |chapter=Chokhamela, His Family and the Marathi Tradition |title=From Stigma to Assertion: Untouchability, Identity and Politics in Early and Modern India |editor1-first=Mik'ael|editor1-last=Aktor |editor2-first=Robert|editor2-last=Deliège |year=2008 |publisher=Museum Tusculanum Press |location=Copenhagen |isbn=8763507757 |pages=76–85}}</ref> சோகாமேளர் விட்டலரைத் துதித்து அதிக பதிகங்களைப் பாடியுள்ளார்.

வரலாறு
தாழ்த்தப்பட்ட சமூகத்தைச் சேர்ந்த சோகாமேளர் பண்டரிபுரத்தில் உள்ள விட்டலர் கோயிலுக்குள் செல்லுவதற்குத் தடை விதிக்கப்பட்டது. பழமைவாதிகளான பிராமணர்கள் அவரை உளரீதியாகப் பலவிதத்திலும் துன்புறுத்தினர். ஆனாலும், சோகாமேளரின் கடும் விட்டலர் வழிபாட்டினால், அவர் முன் தோன்றினார். அத்துடன் அவரின் குடிசைக்கு நாள்தோறும் சென்று சோகாமேளர் பரிமாறிய உணவையும் உண்டார். இதனையறிந்த பழமைவாதிகள் சோகாமேளரைத் தாக்கினர். ஆனாலும் பாண்டுரங்க விட்டலர் கோயிலில் சில அதிசயங்கள் நிகழ்ந்து வருவதை அவர்கள் உணர்ந்தனர். சோகாமேளர் தாக்குதலுக்குள்ளக்கப்பட்ட அதே நாளில் சோகாமேளருக்கு ஏற்பட்டிருந்த உடற்காயம் போன்ற அதே காயம், கோயிலில் இருந்த விட்டலர் சிலையிலும் ஏற்பட்டிருந்தது. தமது மடமையை உணர்ந்த பழமைவாதிகள் சோகாமேளரிடம் மன்னிப்புக் கேட்டு, கோயிலினுள் அவரை செல்ல அனுமதித்தனர்.

இதனையும் காண்க
 பண்டரிபுரம் யாத்திரை
 வர்க்காரி நெறி
 நாமதேவர்
 புரந்தரதாசர்
 சக்குபாய்
 ஜனாபாய்

திரைப்படம்
சோகாமேளர் வரலாற்றை தமிழில் சோகாமேளர் எனும் பெயரில் 1942-இல் திரைப்படமாக வெளிவந்துள்ளது. 

நூல்கள்On the Threshold: Songs of Chokhamela, translated from the Marathi by Rohini Mokashi-Punekar.
B. R. Ambedkar dedicated his book The Untouchables: Who are They and Why They Became Untouchables to the memory of Chokhamela, Nandanar and Ravidas.*One
Hundred Poems of Mela'', translated from Marathi by Chandrakant Kaluram Mhatre.

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்
 Chokhamela (PDF) by Punekar
 Chokhamela and Eknath: Two Bhakti Modes of Legitimacy for Modern Change - Zelliot
 Chokhamela: The Pioneer of Untouchable movement in Maharashtra - Prof. Nimavat
 Sant Chokhamela information in Marathi

வைணவ அடியார்கள்
மராத்தியர்கள்
இந்து மெய்யியலாளர்கள்
jhoghāmeḻar (Chokhamela) indhiyāviṉ maghārāḍhḍhirā māniladhdhiṉ jholābhbhūr māvaḍhḍhadhdhil uḻḻa bhaṇḍharibhuraṃ bhāṉḍhuraṅgha viḍhḍhalar ghoyilil ghuḍhighòṇḍhuḻḻa viḍhḍhalariṉ bhaghdhar āvār. jhoghāmeḻar bhò.ū. 14-āṃ nūṟṟāṇḍhil, dhaṟbhodhaiya maghārāḍhḍhirā māniladhdhiṉ bhulḍhāṇā māvaḍhḍhaṃ, dhiyolghāvṉ irājā dhālughāvil uḻḻa mèghuṉā irājā èṉuṃ ghirāmadhdhil òḍhughghabhbhaḍhḍha maghar jhamūghadhdhil bhiṟandhavar āvār. 

nāmadhevaraibh bhiṉbhaṟṟi jhoghāmeḻar dhaṉadhu maṉaivi jhoyārābhāy maṟṟuṃ maghaṉ gharmameḻāvuḍhaṉ viḍhḍhalar ghoyil ghòṇḍhuḻḻa bhaṇḍharibhuradhdhil vaiṇava varghghāri nèṟighaḻuḍhaṉ vāl̤ndhavar.<ref name=ZelliotA>{{cite book |last=Zelliot|first=Eleanor |authorlink=Eleanor Zelliot |chapter=Chokhamela, His Family and the Marathi Tradition |title=From Stigma to Assertion: Untouchability, Identity and Politics in Early and Modern India |editor1-first=Mik'ael|editor1-last=Aktor |editor2-first=Robert|editor2-last=Deliège |year=2008 |publisher=Museum Tusculanum Press |location=Copenhagen |isbn=8763507757 |pages=76–85}}</ref> jhoghāmeḻar viḍhḍhalaraidh dhudhidhdhu adhigha bhadhighaṅghaḻaibh bhāḍhiyuḻḻār.

varalāṟu
dhāl̤dhdhabhbhaḍhḍha jhamūghadhdhaijh jherndha jhoghāmeḻar bhaṇḍharibhuradhdhil uḻḻa viḍhḍhalar ghoyilughghuḻ jhèlluvadhaṟghudh dhaḍhai vidhighghabhbhaḍhḍhadhu. bhal̤amaivādhighaḻāṉa bhirāmaṇarghaḻ avarai uḻarīdhiyāghabh bhalavidhadhdhiluṃ dhuṉbhuṟudhdhiṉar. āṉāluṃ, jhoghāmeḻariṉ ghaḍhuṃ viḍhḍhalar val̤ibhāḍhḍhiṉāl, avar muṉ dhoṉṟiṉār. adhdhuḍhaṉ avariṉ ghuḍhijhaighghu nāḻdhoṟuṃ jhèṉṟu jhoghāmeḻar bharimāṟiya uṇavaiyuṃ uṇḍhār. idhaṉaiyaṟindha bhal̤amaivādhighaḻ jhoghāmeḻaraidh dhāghghiṉar. āṉāluṃ bhāṇḍhuraṅgha viḍhḍhalar ghoyilil jhila adhijhayaṅghaḻ nighal̤ndhu varuvadhai avarghaḻ uṇarndhaṉar. jhoghāmeḻar dhāghghudhalughghuḻḻaghghabhbhaḍhḍha adhe nāḻil jhoghāmeḻarughghu eṟbhaḍhḍhirundha uḍhaṟghāyaṃ bhoṉṟa adhe ghāyaṃ, ghoyilil irundha viḍhḍhalar jhilaiyiluṃ eṟbhaḍhḍhirundhadhu. dhamadhu maḍhamaiyai uṇarndha bhal̤amaivādhighaḻ jhoghāmeḻariḍhaṃ maṉṉibhbhugh gheḍhḍhu, ghoyiliṉuḻ avarai jhèlla aṉumadhidhdhaṉar.

idhaṉaiyuṃ ghāṇgha
 bhaṇḍharibhuraṃ yādhdhirai
 varghghāri nèṟi
 nāmadhevar
 bhurandharadhājhar
 jhaghghubhāy
 jaṉābhāy

dhiraibhbhaḍhaṃ
jhoghāmeḻar varalāṟṟai dhamil̤il jhoghāmeḻar èṉuṃ bhèyaril 1942-il dhiraibhbhaḍhamāgha vèḻivandhuḻḻadhu. 

nūlghaḻOn the Threshold: Songs of Chokhamela, translated from the Marathi by Rohini Mokashi-Punekar.
B. R. Ambedkar dedicated his book The Untouchables: Who are They and Why They Became Untouchables to the memory of Chokhamela, Nandanar and Ravidas.*One
Hundred Poems of Mela'', translated from Marathi by Chandrakant Kaluram Mhatre.

meṟghoḻghaḻ

vèḻi iṇaibhbhughaḻ
 Chokhamela (PDF) by Punekar
 Chokhamela and Eknath: Two Bhakti Modes of Legitimacy for Modern Change - Zelliot
 Chokhamela: The Pioneer of Untouchable movement in Maharashtra - Prof. Nimavat
 Sant Chokhamela information in Marathi

vaiṇava aḍhiyārghaḻ
marādhdhiyarghaḻ
indhu mèyyiyalāḻarghaḻ
சோகாமேளர் (கிருஷ்ண பக்தர்)