ব্যক্তিগত অভিলাষৰ পৰা দুখ-কষ্টৰ উদ্ভৱ হৈছে বুঢ়াই আটাইতকৈ সঠিক দৃষ্টিভংগী, সঠিক সংকল্প, সঠিক ভাষণ, সঠিক আচরণ, সঠিক জীৱিকা, সঠিক প্ৰচেষ্টা, সঠিক স্মৰণ আৰু সঠিক ধ্যানৰ মাজৰ পথৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল।
বুদ্ধই ধ্যান কৰাৰ লগতে জ্ঞানেন্দ্ৰিয়ৰ বাবে বহুতো পথ বাছি লৈছিল।