ഒരു കൊട്ടാരത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ, എൽ എസ്ക്കോറിയൽ ഒരു മുഴുവൻ രാജകീയ നഗര വാസസ്ഥലവും പള്ളിയും ആശ്രമവും ശവകുടീരവും മ്യൂസിയവും ഒരൊറ്റ മേൽക്കൂരയ്ക്കു കീഴിലാണ്.
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പാറക്കെട്ടിന് മുകളിലാണ് എൽ എസ്കോറിയൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.