# ӀутӀыж
ӀутӀыж (Урымыбзэ:πάσχα) --- Чыристанхэм и нахъ пэсырей мафэхэм ящыщ, Аисэ и тэджыжьыгъом зыхъуыджӀызэ. Иджы мафэхэр гъэ къэс махъу зэщымыщхэм тохуэ, дыгъэгъазэ махуэгъэпсымкӀэ зэрагъэунэхум пае.

## ЦӀэр къызхэкӀар
Адыгэ псалъэ ӀутӀыжыр къызэргъэунэхуамкӀэ КӀуэкӀуэхэ я тхылъ псалъитӀым къыхэкӀыр: Ӏу — жьэ, тэмакъ; тӀ (ыжын) — из щӀын. Бзэхэм я нахъбэм мафэхэм и цӀэр зыщ и лъащӀэмкӀэ (Урымыбзэ. πάσχα, Испаныбзэ. La Pascua, Урысыбзэ. Пасха), пэсырей журтыбзэм щыщ псалъэ Pesaḥ-м къытекӀахэу, Pesaḥ-р адыгэбзэм зэбдзэкӀмэ и мыхьэнэр блэкӀын е фӀэкӀын (згуэрэм). 

## ЗэрекӀуэкӀыр
Чыристэныгъэ къэзмыштауэ, ауэ хэхьэным пылъхэр Бэрэзджышхуэр яӀыгъа яуж, ӀутӀыж махуэм джор пщӀэхэлъхьэр ящӀыгъагъ. 

### ТхьэлъэӀур
ТхьэлъэӀум деж нэхъ гулъытыгъуэ зэратыр мафӀэрагъ. Ар тхьэм и нэхуу ялъытэр чыристэныгъэм. Алыджеймрэ Урысеймрэ я къалэ нэхъ инхэм, тхьэлъэӀур щӀамыдзэ щыкӀэ, мафӀэфӀым йожэхэр, Тхьэбэным и Чылисэм къырахын хуейм. МыфӀэр узыншу къынэсамэ, шоджэнхэм чылисэхэм зэбгырахри ар цӀыху тхьэлэӀум къекӀуэлӀахэм я уэздыгъэхэр а мафӀэмкӀэ щӀагъанэ. 
Чылисэр здит хапӀэм деж мафӀэшхуэ ящӀыр. ЗыкӀэ абым и мыхьэнэр уэздыгъэми хуэдэу — лъынэрэ, нэхурэ. Абым нэмыщӀу Джудэ ащ щагъэсыным пае. Абыми нэмыщӀу, а мафӀэм деж чылисэм къыщӀэкӀахэм е абым нэмысахэм загъэхобэфыным пае.

### ӀутӀыж мафӀэр
ӀутӀыжьыр, чыристэныгъэм и нэхъ гулъытыгъуэ махуэфӀ ходэу ТхьэлъэӀушхуэ ащ тетэу ирагъэкӀокӀы. Чылисэхэм ижь лъандэрэ тхьэлъэӀур жэщым е нэхущым ирагъэкӀуэкӀыр. 

ӀутӀыж
'''ӀутӀыж''' ([[Урымыбзэ]]:''πάσχα) ---'' [[Чыристан дин|Чыристанхэм]] и нахъ пэсырей мафэхэм ящыщ, Аисэ и тэджыжьыгъом зыхъуыджӀызэ. Иджы мафэхэр гъэ къэс махъу зэщымыщхэм тохуэ, дыгъэгъазэ махуэгъэпсымкӀэ зэрагъэунэхум пае.
[[File:Resurrection.JPG|thumb|249x249px|Аисэ и тэджыжьыгъуэ]]
== ЦӀэр къызхэкӀар ==
Адыгэ псалъэ ӀутӀыжыр къызэргъэунэхуамкӀэ КӀуэкӀуэхэ я тхылъ псалъитӀым къыхэкӀыр: Ӏу — ''жьэ'', ''тэмакъ''; тӀ (ыжын) — ''из щӀын''. Бзэхэм я нахъбэм мафэхэм и цӀэр зыщ и лъащӀэмкӀэ ([[Урымыбзэ]]. ''<span lang="el">πάσχα</span>'', [[Испаныбзэ]]. ''<span lang="es">La Pascua</span>'', [[Урысыбзэ]]. ''<span lang="ru">Пасха</span>''), пэсырей [[Журтыбзэ|журтыбзэм]] щыщ псалъэ ''Pesaḥ''-м къытекӀахэу, ''Pesaḥ''-р адыгэбзэм зэбдзэкӀмэ и мыхьэнэр ''блэкӀын'' е ''фӀэкӀын'' (згуэрэм). 

== ЗэрекӀуэкӀыр ==
Чыристэныгъэ къэзмыштауэ, ауэ хэхьэным пылъхэр [[Бэрэзджышхуэ|Бэрэзджышхуэр]] яӀыгъа яуж, ӀутӀыж махуэм [[Джор пщӀэхэлъхьэ|джор пщӀэхэлъхьэр]] ящӀыгъагъ. 

=== ТхьэлъэӀур ===
ТхьэлъэӀум деж нэхъ гулъытыгъуэ зэратыр мафӀэрагъ. Ар тхьэм и нэхуу ялъытэр чыристэныгъэм. [[Урымые|Алыджеймрэ]] [[Урысые|Урысеймрэ]] я къалэ нэхъ инхэм, тхьэлъэӀур щӀамыдзэ щыкӀэ, мафӀэфӀым йожэхэр, [[Тхьэбэным и Чылисэ|Тхьэбэным и Чылисэм]] къырахын хуейм. МыфӀэр узыншу къынэсамэ, [[Шоджэн|шоджэнхэм]] чылисэхэм зэбгырахри ар цӀыху тхьэлэӀум къекӀуэлӀахэм я уэздыгъэхэр а мафӀэмкӀэ щӀагъанэ. 
[[File:098_Sanok,_Diacons_preparing_to_light_the_Christ_candle_prior_to_Easter_Vigil_mass,_2010.JPG|thumb|220x220px|Чылисэ пащхьэм ящӀа мафӀэфӀыр]]
Чылисэр здит хапӀэм деж мафӀэшхуэ ящӀыр. ЗыкӀэ абым и мыхьэнэр уэздыгъэми хуэдэу — лъынэрэ, нэхурэ. Абым нэмыщӀу [[Джудэ]] ащ щагъэсыным пае. Абыми нэмыщӀу, а мафӀэм деж чылисэм къыщӀэкӀахэм е абым нэмысахэм загъэхобэфыным пае.

=== ӀутӀыж мафӀэр ===
ӀутӀыжьыр, [[Чыристан дин|чыристэныгъэм]] и нэхъ гулъытыгъуэ махуэфӀ ходэу ТхьэлъэӀушхуэ ащ тетэу ирагъэкӀокӀы. [[Чылисэ|Чылисэхэм]] ижь лъандэрэ [[ТхьэлъэӀу|тхьэлъэӀур]] жэщым е нэхущым ирагъэкӀуэкӀыр. 
[[Category:Чыристэндин]]
[[Category:Чыристэн махуэфӀхэр]]
[[Category:ӀутӀыж]]