# Адыгэ гущыIэжъхэр
- А зы нэбгырэм щэ укъигъапцIэмэ удел, а зы машэм щэ уифэмэ унэшъу.
- АIорэ пстэури хъурэп, хъурэ пстэури аIуатэрэп.
- АIорэ пстэури шъыпкъэп.
- АIорэр зыфэмыушъэфырэр лIыныкъу.
- АIорэр къэсы, ашIэрэр къэкIы.
- Абрэ мыжъори зы чIыпIэ илъырэп.
- Аджал зимыIэ щыIэп.
- АджалитIу зыщымыIэкIэ а зэлIэгъум лIыгъэ халъхь.
- Аджалым «сыкъэкIо» ыIорэп.
- Аджалым пхъонтэ кIоцIым укъыщигъотын/укъыщигъотыщт.
- Аджалым улъымыхъу, ежь укъигъотын.
- Аджалыр гужъуакIэм дэс.
- Адыгэ хабзэр атэ кIэныжъ.
- Адыгэм ищыгъу-пIастэ ыIэгу илъ.
- Адыгэм хьакIэ икIас.
- Адыгэм ыхьакIэр пытапIэ ис.
- Адыгэмэ анахь тхьамыкIэри бысым.
- Адыгэр сыдигъокІи Адыгэ.
- Адыгэшыр АдыгэлІым изыкІылъэныкъу.
- Ажэ зэIумыкIэу ягухэлъ зэрэшIэрэп.
- Акъыл зиIэм джэгъогъу ыбэ.
- Акъыл зиIэм еджэныр ригъэкъурэп.
- Акъыл зиIэм иIоф мэфищ, делэм непэрэм ехъурэ Iоф иIэп.
- Акъыл зиIэм имыIэ щыIэп.
- Акъыл зиIэм уеушъыимэ, шIушIэ къыпфешIы, акъылынчъэр къыбдэхьащхы.
- Акъыл зиIэм щэIагъэ иI.
- Акъыл зиIэр акъылынчъэм еджэнджэшыжьы.
- Акъыл зиIэр уакIыб исэу къепхьакIыми хьылъэп.
- Акъыл зимыIэм оуиер ет.
- Акъыл зимыIэр тхьамыкI.
- Акъыл кIэкIыр бзэгу кIыхь.
- Акъылым уасэ иIэп, гъэсэныгъэм гъунэ иIэп.
- Акъылым ыуасэр джэнджэш.
- Акъылым янэр гупшыс, ятэр шIэныгъ. / Акъылым гупшысэр ян.
- Акъылынчъэр насыпынчъ.
- Акъылыр былым, былымыр осэпс.
- Акъылыр былымкIэ ащэфырэп.
- Акъылыр жакIэм пышIагъэп.
- Акъылыр жъыгъэ-кIагъэп.
- Акъылыр лэндышъ, гъэсэныгъэр дышъэ чъыг.
- Акъылыр мэлъыхъо, насыпым къегъоты.
- Акъылыр сыдрэ Iофи ылъапс.
- Акъылыр чыжьэу маплъэ, нэр ащ илъагъо рэкIо.
- АкъылышIом делэми бзэ къыфегъоты.
- Амалрэ хьилэрэ акъыл.
- АмыIо щыIэми, амыIотэжь щыIэп.
- АмыIуагъэ щыIэп, амышIагъэ нахь.
- АмыгъэIурэ зэхахырэп.
- Амыгъэпхъугъэм пхъукIэ ышIэрэп.
- Амылъэгъурэ бланэр аукIырэп, зэхамыхыгъэ аIотэжьырэп.
- Амыубырэ бэн дэлърэ зэфэдэ.
- АнахьыкIэр анахь кIас.
- Анэ быдзыщэм хьалыгъуи къуаи хэлъ.
- Апэ лIэрэм чэфыныр ий.
- Апэ лIэрэр апэ дахы.
- Апэ узэрихьылIэрэр шхынышIу.
- Аргъой мыцакъэ щыIэп.
- Армэум иунэ лъэбыщ.
- Армэум ыгъэтIысырэ чъыгыр мэгъу.
- Аслъаныр агъасэ, къэплъаныр Iасэ ашIы.
- Атакъэми чэтжъыехэр егъашхэх.
- Атакъэр мыІоми нэфыр шъынкІэ къанэрэп.
- Атэ мылъкур бын гъэкIод.
- Атэкъэ зэуалэр пщэры хъурэп.
- АукIыщтыри къагъэгущыIэжьы.
- Афытемыхь афытемыкI.
- Ахъщэ зихъоир тыгъум щэщынэ.
- Ахъщэ мыпчъ зэIахырэп.
- Ахъщэ уиIэмэ, ахъщалъэ бгъотын.
- Ахъщэ уимыIэу бэдзэрым укIоныри, обзэгъу умыIыгъэу мэзым укIоныри зэфэдэ.
- Ахъщэр Iэгурыхьэ-IэгурыкI.
- Ахъщэр бзыум фэд, къыбжэхэлъатэ, Iолъэтыжьы.
- Ахъщэр къыздикIырэм мэкIожьы.
- Ахъщэр псым фэд.
- Ахъщэр пщахъо, гъашIэр лцIашхъо.
- Ахъщэр убытыгъуай.
- Ахъщэр уиджыбэ илъэу тэрэзэу уигъэчъыещтэп.
- Ахъщэр щэ пчъыгъу.
- Ахэмыхьэрэр хэбзэнчъэ.
- Ачъэми/пчэными жакIэ тет.
- Ачъэр мэлымэ япащ.
- Баджэм ихьилагъэ ыпэ ит.
- Баджэм тыгъужъибл егъапцIэ.
- Баджэм ышъо ежь ипый.
- Баджэмэ анахь Iушыри бым щаубыты.
- Баджэр ныбаджэ хъумэ, жьау лъэхъу.
- Баджэр ушъэу ежьэмэ, мэшакIо.
- Бадзэм ыцапэ узылъ.
- Баем ыгугъу ашIызэ, тхьамыкIэм ыостыгъэ мэсты.
- Баим иатакъи мэкIэцIы.
- Баим ихьэ уц ехъу.
- Бгъаерэм бэрэ укIэлъымыгъыжь.
- Бгъэжъыр уипашэмэ къушъхьэм урешэ, къолэжъыр уипащэмэ Iаем уфешэ. / Бзаджэ уипащэмэ, бзаджэ ухещэ. / Дэир уипащэмэ, хьацуем ухещэ.
- Бгъэплъыщэмэ, мыжъори зэгоуты.
- Бгъэр бгъэкIэ агъасэ, былымыр былымкIэ къагъоты.
- Бгъэр бэрэ омэ, итамэ мэкъутэ.
- БжъэкъуитIу тет пэтзэ, уц бэгъуагъэм хэкIыжьыгъ.
- Бжыхьэ бадзэр цэкъэрый.
- Бжыхьэ машIор IэшIу.
- Бжыхьэ чэщыр шъэрэ минрэ.
- Бжыхьэпэ ошIурэ пщы IупэшIугъорэ.
- Бжьэ зэмыцэкъагъэм шъоум ыуасэ ышIэрэп.
- Бжьэм шъоур зыдэщыIэр ешIэ. / Шъоу зыдэщыIэр бжьэмэ къашIэ.
- Бжьэми бжьашIохэр аукIыжьых.
- Бжьэмэтабэ зиIэм ижантIэ чIегъэуцо.
- Бжьэр къэгъагъэм тетIысхьэ хабзэ.
- Бзаджэ пшIэныр лIыгъэп, лIыгъэр шIу пшIэныр ары.
- Бзаджэм ибзэджагъэ ынахэ халъагъо.
- Бзаджэм о шIокIи, Iушыр о къыпшIокIын.
- Бзаджэм пкIэ ыубытымэ, пыупкIи чIэдз.
- Бзаджэм шIу дэунэхъу.
- Бзаджэм ышIэрэр шIум тырелъхьэ.
- Бзаджэм ышхырэр шIум феIуатэ.
- Бзаджэр джэнджэшыгъо умышIы.
- Бзаджэри дахэм егъэIорышIэ.
- Бзаджэри унэхъугъэ, бзаджэм IукIагъэри унэхъугъэ.
- Бзылъфыгъэ зыдимыс хъулъфыгъэрэ янэ зимыгъусэ сабыйрэ зэфэдэ.
- Бзылъфыгъэ щымыукIытэрэм напэ иIэп.
- Бзылъфыгъэм ишъхьац кIыхь ау иакъыл нахь кIыхьэжь.
- Бзылъфыгъэр акъыл чан.
- Бзыум илыр илэпс. / Бзыум ыл фэдэр ылэпс.
- Бзыуми набгъо ешIы.
- Бзыур зыIэтырэр тамэ, цIыфыр зыIэтырэр акъыл.
- Бзыури инабгъо щылIыблан. / Бым исымэ, цыгъори лIыхъужъ.
- Бзыуцыфым машIо хэбгъэбылъхьан плъэкIыщтэп.
- Бзэгум цIыфхэр зэрегъэшхыжьы.
- Бзэгур гум итэлмащ.
- Бзэджэ гъусэм мысэ уешIы.
- Бзэр зэзым нахьи нахь дыдж, шъоум нахьи нахь IэшIу, чатэм нахьи нахь чан.
- Благъэри къурэ шъхьапэм къыпакIыкIырэи.
- Бланэм илъэгъуи иубыти зы хъурэп.
- Бланэр зыщалъфырэм екIужьы/екIолIэжьы.
- Блэгъэ чыжьэ нахьи гъунэгъушIу. / Благъэ чыжьэм нахьи къош гъунэгъу.
- Блэгъэжъыр пыижъ хъурэп, пыижъыр блэгъэжъ хъурэп.
- Блэгъэжъырэ тыжьыныжъырэ.
- Блэр «чъыIэ лIагъэ» пIоу уигушIуакIэ дэмыгъэтIысхь.
- Блэр бэгымэ, игъу ифэжьырэп.
- Блэр заорэр кIапсэм щэщынэ.
- Блэр зыгъэжъугъэм ецэкъэжьы.
- Блэр зытыраукIыхьэрэ ищэрэз.
- Блэр уеофэ мэбэгы.
- Блэрэ къэщи зэ пыупкI.
- Былым къызфакIорэ нахьи насып къызфакIорэ.
- Былым къыпкIэнын нахьри бынышIу къыпкIэн.
- Былым фаблэр былым фэщ.
- Былымхэзэ зэфэтэджых. / Цурэ чэмрэ зэфэтэджы.
- Былымым зыер иаджал.
- Былымыми уедэхашIэмэ, игуап.
- Былымыр жъы зэрэхъурэр ышъу.
- Былымыр осэпс, къакIо, мэкIожьы. / Мылъкур осэпс.
- Былымыр осэпс, цIыфыпсэр IэшIу.
- Бын зимыIэ тырэ лы зыпымылъ къупшъхьэрэ.
- Бын зимыIэр зы нэшхъэигъу, быныбэ зиIэр нэшхъэигъуишъ.
- Бын зыкIэмыхъорэр ышъхьэ кIэтIахъо.
- Быныр насыпыгъэшху.
- Быныр тыгъомэ, янэ мыгъо мэхъу.
- Бысым гощакIэм хьакIэ икIас.
- Бысымыр хьакIэм иIофытабг.
- Бэ зыIорэм нахьи бэ зышI.
- Бэ зыгъэшIагъэ нахьи бэ зылъэгъугъ.
- Бэ зэгъашIэ, бэ умыIо. (Eksik)
- Бэ пIоу ущымыщын, макIэ пIоу утемыгушхуахь.
- БэлагъыкІэр зыIыгъым хьэ къэрибгъу щэгугъы.
- Бэлэрэгъ иIахь хьэм шIуешхы.
- Бэлэрэгъым гъатхэр къыфэлъэш.
- Бэлэрэгъыр гъэр мэхъу.
- Бэр зэдеIэмэ, чIыр къагъэхъые.
- Бэр зэкъотмэ текIоныгъ.
- Бэрэ даIо, макIэу Iуатэ.
- ГощакIор Iахьынчъ.
- Гощэ къуим зефэпэфэ, джэгур зэбгырыкIыжьыгъэ.
- Гощэжъыри зэгорэм нысакIэу щытыгъ.
- Гу имылъ гущыIэр щэ нэшъу.
- Гуащэм ихабзэ нысэм ибзыпхъ.
- Гуащэри дэнэ IэкIапэ щэкIэ.
- Губгъом илъ гъажъор арэп, коным илъыр ары.
- Губгъэ пкIашъэрэ унэ пкIашъэрэ зэтефэ.
- Губгъэм ущымыкъэрабгъ, унэм ущымылIыхъужъ.
- Губгъэным шIомыкIырэр чылэмэ анахьыкI.
- Губжьырылэр шIэхэу жъы мэхъу.
- Губзыгъэм игуIэгъур делэм игушIогъу.
- Гугъу зымылъэгъугъэм тынчыгъо ышIэрэп.
- Гугъу ухэхьан хъумэ, хьагулъыжъоми цэр IуекIыкIы.
- Гугъуехь зымыщэчыгъэм гъогууанэ фэщэчыщтэп.
- Гугъуехь зымыщэчыгъэр лIымэ ахалъытэрэп.
- Гугъэ нэпцIыр шъхьэгъэпцIэжь.
- Гужъ зиIэр цокъэжъкIэ мао.
- Гузажъорэр мэгужъо.
- Гузэжъуапхэр шIэхэу жъы мэхъу.
- Гукъао зиIэр гущыIал, бэгу зиIэр тIэхъуал.
- Гукъао зимыIэм пкIыхьыпIэшIу елъэгъу.
- Гум дэбгъашъорэр шъом къеIуатэ.
- Гум емыкIурэр нэм екIурэп.
- Гум илъыр жэм къеIо.
- Гум/псэм шIоIэшIур нэм шIодах.
- Гупщыси псалъэ, зыплъахьи тIыс.
- Гур жъы хъурэп.
- Гур зыдакIорэм кIошъурэр лIышIу.
- Гур зыдэщыIэм нэр мэIабэ.
- Гур кIодымэ, лъэр кIэкIырэп.
- Гур кIодымэ, шыр чъэжьрэп.
- Гур мыгъымэ, нэр гъырэп.
- Гур мышIумэ, шъхьэр шIои.
- Гурмыкъым гурмыкъ икIас.
- Гурэ гурэ лъагъо зэфыряI.
- Гухэхъуэ щIэщ, гухэщI жьыщ.
- ГушIуагъори гуIэгъури зэпышIагъэ.
- ГущыIакIэ зымышIэрэр IэбжъымкIэ мао.
- ГущыIэ бзаджэр губзэджашI, гурышхъо шIыныр фэмыфыгъ.
- ГущыIэ дахэм блэр гъуанэм къырещы.
- ГущыIэ дахэм гугъур пщегъэгъупшэ.
- ГущыIэ дахэм гъучIыр къегъэщы.
- ГущыIэ мыщыур шхын мыщыум фэд.
- ГущыIэ пытэ зимыIэм шъыпкъагъэ иIэп.
- ГущыIэ шъабэр гу гъэшъаб.
- ГущыIэм гущыIэ ипэгъокI, утыным утын ипэгъокI.
- ГущыIэм ыпэ умышIэмэ, ыкIи пшIэщтэп.
- ГущыIэр бгъэуцумэ цум фэд, бгъэтIысымэ цIыфым фэд.
- ГущыIэр бэрэ бгъэунэшкIумэ, IэшIужьэп.
- ГущыIэр бэрэ пIомэ, мэ щэу.
- ГущыIэр птIупщымэ, аркъэн кIэлъымыдзыжь.
- ГущыIэрыем едэIугъуай.
- Гъаблэм благъэр пщегъэгъупшэ.
- Гъаблэм блэр гъуанэм къырефы.
- Гъатхэм чъыягъэр бжыхьэм мэгъыжьы.
- ГъашIэ зиIэм лIэныгъи иI.
- ГъашIэр Iахь мыгощ.
- Гъогу нэпцэ сапэм мэкъу щеохэрэп, ер зэогъэ чъыгым пкIашъэ къыпыкIэрэп.
- Гъогужъырэ блэгъэжъырэ хэмын.
- Гъогужъырэ шъузыжъырэ умыбгынэ.
- Гъогум икIыхьагъэм фэдиз ишъомбгъуагъ.
- Гъогум лъэой ебдзымэ, кIэкIы мэхъу.
- Гъогууанэ тетым яти иныбджэгъу.
- Гъомылапэм еIаз, гъомылакIэм езау.
- Гъомылэр гъогум щыхьылъэп.
- Гъуапчэ пстэури мышъэп, лыд пстэури дышъэп.
- Гъунэгъу шъхьэщытхъужьыр шъхьэгъэуз.
- Гъунэгъур зыгъэпыутырэм пыутыгъэр къылъэIэсы.
- Гъунэгъур пыи ашIырэп.
- Гъунэгъур унэгъу, ащ игъунэгъур гъунэгъу.
- Гъунэгъурэ гъончэджрэ.
- ГъунэгъушIур къошым фэд.
- Гъусэ дэй нахьи Iэшэ дэгъу.
- Гъусэ мыхъомышIэ нахьи гъучIы.
- Гъусэ мыхъурэ Iэшэ мыхъурэ.
- Гъусэ паплъэрэ пIэлъэтесырэ щэчыгъуай.
- ГъучI къалэ зиIэри гъучI мастэ щэкIэ.
- Гъыным гъын къещэ, нэпсым нэпс къелъфы.
- ГъэжъуакIэ къыпIэкIэмыхьэу гъэжъожъым укIырымыу.
- Гъэмафэм изымафэ кIымафэм итхьэмафэ ыуас.
- Гъэмафэм умыгъэтIылъырэр, кIымафэм къэпштэжьырэп. / Гъатхэм хэмылъхьагъэр бжыхьэм бгъотыжьыщтэп. / Гъэм умылэжьрэр кIым бгъотыщтэп. / МэфэшIум умышIэрэр мэфаем бгъотыжьыщтэп.
- Гъэрыр зэрыхьэрэр иун. (Eksik)
- ГъэшIум умыгъотырэр гъаем бгъотыжьырэп.
- Гъэщыр зыщыбэм цIыфыр щыбай.
- Даом ыкIэр зао хъумэ, зимыIофыбэ хэкIуадэ.
- Дахэ зыIорэ нахьи дахэ зышIэрэ.
- Дахэм къымыхь Iаем къыхьырэп.
- Дахэм ычIэгъ шъоу чIэлъ. / Дахэм ычIэгъы дышъэ пкIашъэ чIэлъ.
- Дахэм/дэхагъэм, гыешъэ/дэгъуишъ еушъэфы/егъэбылъы.
- Дахэр зыгъэдахэрэр ишэн.
- Дахэр пагэмэ, пыут мэхъу.
- Дахэу абзырэр дахэу адыжьырэп.
- ДелитIур зэзаомэ, ящэнэрэр яплъы.
- Делэ бзаджэ нахьи делэ дэд.
- Делэ благъэ нахьрэ гу6зыгъэ пый.
- Делэ гощэгъу нахьи губзыгъэ дэогъу.
- Делэ лIыкIо умышIы.
- Делэ пыщэгъу умышIы.
- Делэм бэдэдэ ешIэу къыщэхъу.
- Делэм зэхибзэн, губзыгъэм зэхихын.
- Делэм игъомылэ пэшхы.
- Делэм къолэн икIас.
- Делэм мафэ къэс инысэщэ джэгу.
- Делэм уемыупчIэу икъэбар къыуеIо.
- Делэм ущытхъумэ, пагэ мэхъу.
- Делэм шIокI, Iушыр ежь къыпшIокIы.
- Делэм шъхьащытхъужь икIас.
- Делэм/акъылынчъэм уипаIо ети блэкI.
- Делэр баймэ ягощэгъу.
- Делэр блэгъэ гъэкIод.
- Делэр гугъэзэ жъы мэхъу.
- Делэр дэхьащхырыл.
- Делэр игущыIакIэкIэ къэошIэ.
- Делэр хьалыжъом кIэнэцIызэ, хьаитхъупсым хэныгъ.
- Делэри къэмыгущыIэфэ Iуш.
- Джанэм нахьи гъончъэнджыр нахь благъ.
- Джэгугъом лIыхъужъ, зэогъум жъынтыу.
- Джэгур уджыкIэ аублэ, уджыкIэ аухы.
- Джэгъогъу миным къыуашIэрэм нахьи зы ныбджэгъум къыуишIэрэр нахь гуау.
- Джэгъогъунчъэ узымыхъукIэ джэгъогъумэ зэраIоуи орэмыхъу.
- Джэгъогъурэ кIэсэгъурэ зимыIэ щыIэп.
- ДжэгъолIыр лIэныгъэм фэдэу дыджы.
- Джэмышх нэкI жэм фахьырэп.
- Джэнэ мылажьэрэ, лэжьэ мыIотэжьырэ щыIэп.
- Дзэ зыгъащтэрэр дзэ псау ыуас.
- Дзэ зэрыкIогъэ чIыпIэрэ мацIэ зыхэкIыгъэ хатэрэ.
- Дзэм хымэ иIэщтэп.
- Дунаем ишIуагъэр псауныгъ, дунаем итхъагъор шIулъэгъуныгъ.
- Дунаер зыгъэнэфырэр зы тыгъ.
- Дунаер къэкIухьи уиунэ ихьажь.
- Дунаим тетымэ гур анахь чъэр.
- Дунаир зыгъэнэфырэр тыгъэ, зэзыгъэзафэрэр шIэныгъ.
- Дунаир зыми зыдихьыгъэп.
- Дунаир къошыныжъ хъугъэп.
- Дунаир техьэ-текI, куцэр теуцогъу-теуцогъу.
- Дунаир чэзыу-чэзыу.
- Дунаир щэрэхъышъ мэкIэрахъо.
- Дыджыр зымышIэрэм, IэшIур ышIэрэп.
- Дышъэм хэс нахьи, лIыжъ зыбгъодэс.
- Дышъэр ебз чIэгъ ошIыкIэ улъыирэп.
- Дышъэр зэрагъэунэфырэр чэзэп, цIыфыр зэрагъэунэфырэр иIофшIагъ.
- Дышъэр къызщычIахырэми щылъапI.
- ДэIокIаем дэгу уешIы, плъэкIаем нэшъу уешIы.
- Дэгум ыIон егъоты, нэшъум ыгъотырэр екъузы.
- Дэжьышъурэ пцIанэ щыIэп.
- Дэхагъэм гур егъэгушхо.
- Е зыхэлъыр хьэгъолъыгъом мэятэ.
- Е лIын, е лIэн. / Е улIын, е улIэн.
- Е мыхъурэр шIу хъужьырэп.
- Е пшIэу шIу ущымыгугъ, шIу пшIагъэми укIэмышъугъужь.
- Ебгъэжьэжьын нахьи ебгъэблэгъэныр нахь рэхьат.
- Еблагъэр зибэм ибын мэлакIэрэп.
- Егъэлые делагъ.
- ЕкIурэр хабзэ.
- Ем «сыкъакIо» ыIорэп. / Щэм «сыкъакIо» ыIорэп.
- Ем е пыщылъ, шIум шIу пыщылъ.
- Ем лъыхъурэр ем ехьыжьы.
- Ем улъыхъоу зыпымыщ, зыкъыппищэмэ умыщын.
- Емыджагъэр егъэджакIо хъурэп.
- Емызэщ иуанэ къехьыжьы.
- Емызэщырэм мэщыбэ ешIэ.
- ЕмыкIур зышIэрэмкIэ емыкIу, еплъырэмкIи укIытагъо.
- Емынэм къелыгъэр ныбэузым/тэлаум ехьы.
- Ер зымышIэрэм шIур ышIэрэп. / Iае зымышIэрэм шIу ышIэрэп. / Ем IумыкIагъэм шIур ышIэрэп.
- Ер цу бжъакъом къекIы.
- Ерышэр щытэу малIэ.
- ЕсыкIэ умышIэмэ, псым ухэмыхь.
- Еушъый зы мафэ, хэбзэ хьафыр мэфищ.
- Ешхэ-ешъо нахьи шыу джэгу.
- ЖакIэр фыжьы хъумэ шIуцIэ хъужьырэп.
- ЖантIэм укIэмыбзи, къыптефэмэ къыбнэсын.
- Жъы дэгъу зыдэщымыIэм кIэ/ныбжьыкIэ дэгъу щыIэп.
- Жъы зимыIэм кIэ иIэп.
- Жъы хъурэр гумахэ.
- Жъы хъурэр тхыдэбаIо, емыдэIухэмэ зегъэгусэ.
- Жъы хъурэр хьэ хыныгъоми чъыIэ малIэ.
- Жъым еубз, кIэр гъэгушхо.
- Жъым щытхъуи, кIэр къащтэ.
- Жъым ыгъашIэрэр шIомакI, кIалэм ышIэрэр шIуаб.
- Жъымрэ сабимрэ зэфэд.
- Жъымэ шъхьэ адэшх, кIэмэ лъакъо адэшх.
- Жъынтыури мэгугъэ тхьаркъо къырищынэу.
- Жъыр шъхьаукъэрый, кIалэр джэгурый.
- Жъырэ сабыйрэ зэрымыс унагъом насып илъэп.
- Жьыбгъэ зыхэмыт чъыIэр чъыIэп, пчэ зыхэмыт узыр узэп.
- Жьыбгъэ къемыпщэу къурэ сысырэп.
- Жьыбгъэ ужьыр борэн, зао ужьыр хьэдагъэ.
- Жьым къыхьырэр псым ехьыжьы.
- Жьыр къыздепщэрэмкIэ зегъазэ. / Жьыр къыздикIырэм ощхри къекIы.
- Жьыртэджым ишIушIэ къагъанэу шъхьахынэм ищытхъу аIонэп.
- Жьыртэджыр щэтэшх.
- Жьэу къэтэджыгъэмрэ кIалэу къэзыщагъэмрэ кIэгъожьыгъэп.
- Жьэу тэджырэм шыкIэхъу фалъфы.
- ЖэлIыкIо нахьи шъхьэлIыкIу.
- Жэм къыдэкIыгъэ псалъэри шхончым къикIыгъэ щэрэ зэфэдэ.
- Жэм пиупкIырэр кIыжьырэп, чатэм пиупкIырэр мэкIыжьы.
- Жэмыгъэпсэф псэмыгъэрэхьат.
- Жэр зэкIэкIымэ, ныбэр мэкIыи.
- Жэр шъхьэм илIыкIу. / Шъхьэм жэр илIыкIу.
- Заом уIухьэмэ, уиIахь хэшIыхь.
- Заом хэтхэу чэтэ хьаф атырэп.
- Заор езыгъажьэрэм ышъхьэ лажьэ фехьыжьы.
- Зафэм хабзэр ителъхь.
- ЗекIо ицуакъэ лажьэрэп.
- ЗекIокIаем лъащэ уешIы, дэхьащхыкIаем Iущэ уешIы.
- Зи умышIэхэн нахьи Iоф цIыкIу.
- ЗиIахь зышIомакIэм хьэм шIуешхыжьы.
- ЗиIоф егугъурэр тыгъэм ыпэ къэтэджы.
- ЗиIоф зышIомыбэрэ зибын зышIомыдахэрэ щыIэп.
- ЗиIоф нафэм ынэгу хые.
- Зибзэ умышIэрэм, уихабзэкIэ ущымыгугъу.
- Зибзэгу иягъэ зэкIыжьыгъэ Iаджи кIэлъ къэм.
- Зибын тэрэзэу зымыгъасэрэм нэпсыкIэ епщыныжьы.
- Зибэ пшIырэм урыIаз.
- ЗигущыIэ кIэкIым ыбзэ IэшIу.
- ЗигущыIэ нафэм ынапэ фыжьы.
- Зигъор дахэ.
- Зигъунэгъу зиIэпыIэгъум инасып.
- Зику исым иорэд къырагъаIо.
- Зикъэлапчъэ укъыблэзымыщыжьырэм иунэ умыкIу.
- ЗилI Iэджэ-быджэм ишъузи ащ фэд.
- ЗилIэгъу къэсырэм имышэн къештэ.
- ЗимыIоф зезыфэрэм ышъхьэ бэщ тефэ.
- ЗимыIэм къыратырэр иIахь.
- Зимыгъо хьакIэр гуих.
- Зимылъку зышIокIодыгъэм фэгуIи, зиакъыл зышIокIодыгъэр гъэежь.
- Зимэкъу Iужъурэ зимэщ бэгъуагъэрэ гузажъорэп.
- Зинахьыжъ едэIурэм иIоф мэкIуатэ.
- Зинысэгъу зыубырэ зибын щытхъурэ шIоп.
- Зитехъон макIэм ичъыи макIэ.
- Зитхыдэ зымышIэжьрэр лъэпкъ хъурэп.
- Зиунашъо зымышIэжьышъурэр унэшъошIы макIо.
- Зицуакъэ зэжъум идунаи зэжъу.
- Зицуакъэ зэжъурэ зи гъажъо макIэрэ къэбаркIэ уямыупчI.
- ЗичI пщэрым илэжьыгъи пщэр.
- ЗичIыфэ птелъым уриIофтабг.
- Зишэн умышIэрэ шымкIэ пчэгум уимыхь.
- Зищэ-гын еблэрэм бланэр шIокIожьы.
- Зы акъыл нахьи акъылитIу.
- Зы бын зиIэми бынишъэ зиIэми зэфэдэу алъэгъу.
- Зы гущыIэм зы гущыIэ къелъфы.
- Зы гъэр тIо къакIорэп.
- Зы жьэм къыдэкIырэр, жьишъэм дэхьэ.
- Зы лIыр джэдыгуибгъу, лIибгъур зы джэдыгу.
- Зы мафэ шэхъу уемыжьагъэми мэфибгъу гъомылэ зыдащтэ.
- Зы мэл бгым зепкIэхыкIэ пстэури епкIэхы.
- Зы мэшIуачэм чылэ псаур тырестыкIы.
- Зы нэм ымылъэгъурэр зы нэм елъэгъу. / Зы нэм нахьи зы нэр нахь Iаз.
- Зы пцIым шъыпкъишъэ егъэулъыи.
- Зы сабый нахьи шыу куп нахь хьэкIэгъошIу.
- Зы хьакIэр зы хьакIэм иджагъу, хьакIитIур бысымым иджагъу.
- Зы цIыфым зы цIыфыр ищхэпс.
- Зы цIыфым чылэм шъо тырегъэушъу.
- Зы шы пае шишъэ псы ешъо.
- ЗыIу ит нахьи зышъхьэ ит.
- Зыбзэ IэшIу шъынэр мэлищ акIэшъу.
- Зыбзэ ныкъом гуныкъуагъэ ущигъакIэрэп.
- Зыбзэ пытэм насып иI.
- Зыгу шIу имылъым ышъхьэ шIу къехъулIэрэп. / ШIу угу имылъэу шIу къыбдэхъущтэп.
- Зыгу шIум ынэгуи шIу.
- Зыгугъу ашIрэр пчэшъхьэIум тет.
- Зыем ихьатыркIэ, хьэм намыс фашIы.
- Зыжэ бэ къыдэкIырэм ыIэмэ бэ ашIэрэп.
- Зыжэ псынкIэм пэкIэныкъо къыхьыжьырэп.
- Зызгъэгусэрэм иIахь ныбэузкIэ Iэзэгъу.
- Зызгъэгусэрэр Iахьынчъ.
- ЗызгъэкIэлэрэ лIыжъыр кIэнэкIалъ.
- ЗызышэIэшъурэм цукукIэ тхьакIумкIыхь къеубытышъу.
- Зыл къыпфэмыузырэм уи уз емыIуат.
- Зыл мыузырэм ыгу узырэп.
- Зылъэгъурэ щыIэмэ, зэхэзыхырэ улъымыхъу.
- ЗылъэкI ичатэ кIыхьэ.
- Зым изэрар миным екIы.
- ЗымышIэрэм шIакIэр иIус.
- ЗымышIэшъурэр унашъо шIынкIэ ерыш.
- Зымышхыжьыщтым имэщ шIакI.
- Зыныбэ изым гуныкъуагъэ ышIэрэп.
- Зыным къылъфырэ пстэури зэфэдэп.
- Зынэгу къабзэм ыгуи къабзэ. / Зынэгу мышIум ыгуи шIоп.
- Зыр лIэмэ, адырэм зилIэжьырэп.
- Зыфимыкъурэм лэпсыри зыфрегъэкъу.
- Зыфэхъурэр мэталъэ, зымылъэкIырэр мэлъаIо.
- Зыхьыри мэгугъэ, ахьыри мэгугъэ.
- Зыцэлышъо къыпфыIузгъэщырэ пстэуми шIу уалъэгъурэп.
- ЗышIопхьырэм пшIуехьыжьы.
- ЗышIэн зымышIэрэм иунэ речышъ чIесэжьы.
- ЗышIэрэм нахьи еплъырэр нахь Iаз.
- Зышъхьэ иIоф зыфэмышIэжьырэр хымэ IофыкIэ бзаджэ.
- Зышъхьэ мыузыгъэм уишъхьэуз фэмыIуат.
- Зышъхьэ уасэ фэзымышIыжьырэм уасэ иIэп.
- Зышъхьэ уиунэ исым ыпси уиунэ илъ.
- Зыщагъэуцурэм щамыгъотыжьырэмрэ ыIуагъэм тырамыгъотэжьырэмрэ лIыкIэ алъытэрэп.
- Зыщымахэм щызэпычъыщт.
- Зыщытхъухэрэр къэгъани аубырэр къаштэ.
- Зыщэрэм ынапэр къэзыщэфырэм ыуас.
- Зыщэчырэм тыралъхьэ, зыхьырэм тырако.
- Зэ пIощтым тIо егупшыс.
- ЗэбгъашIэрэр IэшIагъ, умышIэрэр IэкIыб.
- ЗэгурыIо яIоф псынкIэ.
- ЗэгурымыIо гуIэгъу къещэ.
- ЗэгъунэгъуитIу ячэмщыкIэ зэп.
- ЗэдапшIэрэр шIэхы, зэдэпшхырэр IэшIу.
- Зэдашхэ Iэшу, зэдэлажьэ тхъагъо.
- ЗэдеIэрэмэ бгыри агъэкощы.
- Зэз зыбзэгу телъым IэшIу щымыIэжьэу къыщэхъу.
- Зэкъоныр мыгъуагъэ.
- Зэкъош пстэури зы ны къылъфырэп.
- ЗэкъошитIу язекIуакIэ зэфэдэ.
- Зэмыпэсырэм кIэс къехьы къыдэхьажьы. / Зэмыпэсырэм кIэсэу уехьы. / Зэмыпэсырэм урегъэпсыхы.
- Зэмыхьэрэмрэ, уимыIахэмрэ зэфэдэх.
- Зэо джэгурэ дэо джэгурэ щыIэп.
- ЗэрэгъучIызэ  мачэ.
- Зэрэмылъэгъумэ зэфалIэх, зэрэлъэгъумэ зэрэгъалIэх.
- ЗэфэгъашIом зэшIокIод къыхэкIы.
- ЗэфэдитIур зэуцогъу.
- Зэфэдэхэр зэдашъо, зэшъогъухэр зэдэуджы. / Зэфэмыдэ зэдашъорэп, зэмышъогъу зэдэуджырэп.
- Зэхьэ-зафэ мэунэ, хьагъу-шъугъу мэунэхъу.
- Зятэ лIагъэр ибэ ныкъу, зянэ лIагъэр ибэ хъурай.
- Изрэ ныкъорэ зэрэшIэрэп.
- Илъэс Iоф шIэжьыгъуае.
- Инэу Iо, цIыкIоу Iотэжь.
- ИпагъэкIэ шъуфаемэ махъушэм шъуеупчI, жакIэкIэ шъуфаемэ ачъэм шъуеупчI.
- ИпкIутырэр изы хъужьырэп.
- КIакIор лIым иун.
- КIалэзэ шъуз къягъащ, пасэу чэтжъые къырягъэщ.
- КIалэм ебгъэлъэгъурэр игъогу.
- КIалэр Iофыти кIэлъыкIожь.
- КIалэр гъызэ лIы мэхъу, лIыжъыр щэIузэ малIэ.
- КIалэр мыгъэу, быдз Iуалъхьэрэп.
- КIалэр чъэмэ, лIыжъым ылъэтх мэузы.
- КIапсэр кIыхьэмэ дэгъу, гущыIэр кIэкIымэ нахьышIу.
- КIыбырыхьэ/кIочIэрыхь нахьи ныбэ хьылъ.
- КIымафэм умышIмэ гъэмафэм бгъотынэп, гъэмафэм умылэжьрэр кIымафэм уиIэнэп.
- КIыщ ощынчъэ.
- КIэкIо ныкъошIыр щыгъынэп.
- КIэкIо чIэгъым лIы къычIэкIы. / Пэцэжъым ычIэгъ лIыхъужъ къычIэкIы.
- КIэлэ гумэкIылэ нахьи лIыжъ гупсэфышIу.
- КIэпсэшхом ыхьырэр кIэпсэжъыем/лыкъум къехьыжьы.
- КIэпсэшхор къыозымытыщтым «хьаджыгъэ илъ» еIо.
- КIэпщыкIэми жьыбгъэр еубыты.
- КIэр жъы мэхъу, жъыр кIэ хъужьырэп.
- КIэр къэкIо, жъыр мэкIожьы.
- КIэр къэхъущтым кIэнэцIызэ жъы мэхъу, жъыр блэкIыгъэм кIэнэцIызэ мэлIэжьы.
- КIэщыгъор икIи зэрэукIыр къихьагъ.
- Кон нэкI нахьи хэтэ нэкI.
- Кон нэкI щыI, ау хэтэ нэкI щыIэп.
- Коным имылъымэ, Iанэм телъэп.
- Корэшъур гухэлъэшъу, шъорэкIыр гу имыкIыжь. / Шъогъазэр шъо зэгъэзэкI, шъорэкIыр гу имыкIыжь.
- Корэшъур узыгъуибл пэуцу.
- Кукуум ыцIэ зэреIожьы.
- Купыр зыукъорэр къом фэд.
- Кур зыщыкъутэрэм щашIыжьы.
- Кушъэ зыфашIыгъэу бэн зыфамытIыжьын щыIэп.
- Къалъфырэр арегъащэ, къащэрэр егъэнысэ.
- Къамзэгум икIодыжьыгъом тамэ къыгуакIэ/къытекIэ.
- Къамылъфырэ лIэжьырэп.
- Къарыушхо нахьи акъылышху.
- Къебыбажьэ нахьи къежьэ ощх.
- КъежьэкIаер кIодыжьыкIай.
- Къо бзаджэм ятэ хъон къыфехьы. (Eksik)
- Къо зиIэм пшъашъэ пстэури иныс, пхъу зиIэм КIалэ пстэури ималъхъо.
- Къо зимыIэ тыр нысэ лъыхъо ежьэрэп.
- Къо пцIыусым янэ гушIо щигъакIэрэп.
- Къо уиIэмэ, нысэ уиI.
- Къолэжъ пэтзэ, ищырмэ «фыжь цIыкIукIэ» яджэ.
- Къолэжъым нэ фашIыгъэти, «напцэ» фэягъ.
- Къом ынэ нэшъуми, янэ псаоу елъэгъу.
- Къор напIэ, пхъур напцэ.
- Къор унэм ипкъэу, пхъур унэм икIэракI.
- Къор уташъомэ Iуашъхьэм дэкIуае.
- Къош дэй нахьи ныбджэгъушIу.
- Къош зимыIэм бэщым IаплI рещэкIы.
- КъошIу янэ гушIо щыкIэрэп.
- Къошмэ анахь джагъомрэ шъэогъумэ анахь кIасэмрэ зэфэдэ.
- Къошынчъэ кIэупчIэжьынчъ.
- Къошыр зыщыбэм бэныр щыбыхъу.
- Къуащэу ущысыми, зафэу гущыIэ.
- Къуим ипаIо шIоIоф.
- Къуим ипаIо шъхьащыпхымэ укIытэжьырэп.
- Къуй зыдэщытым мажьэр къыщымышт.
- Къумбылыми кIыхьэшхоу зырешы.
- Къупшъхьэр зыгъэдахэрэр лы, лыр зыгъэдахэрэр щыгъын.
- КъутэгъошIу шъхьакIэ шIыжьыгъошIоп.
- Къыдахьэрэри дэмыфыжь, дэкIыжьырэри умыубыты.
- Къыоузырэм удэгырзымэ, узыр нахь мэятэ.
- КъыпкIэлъымыкIорэм узкIэлъигъакIорэп.
- КъыптекIорэр лъэш.
- Къыуаджэрэм дэжь уиукIыщтыми кIо.
- Къыуаджэрэр нахьыжъ.
- Къыуаджэрэр нахьыкIэми, къэгъаз.
- Къыуаорэм уемыожьымэ, Iэ ппыт ыIоу ышIэрэп.
- Къыуатэрэм етэжь, къыуаорэм еожь.
- Къэбар дэири къэбар, къэбарышIури къэбар.
- Къэбар кIэупчIэрэм къэбар ешIэ.
- КъэзыкIухьэрэр Iахьынчъ.
- КъэзыщэгъакIэрэ зыпакIэ къэкIыгъакIэрэ апэ зыкъимыгъаф.
- КъэкIогъошIу кIожьыгъошIу.
- КъэкIоныр хьакIэм иIофми, кIожьыныр бысымым иIоф.
- Къэм ахьыгъэр къахьыжьрэп.
- Къэмыхъугъэ шыкIэм уанэ темылхь.
- Къэрабгъэр къошкIэ лIыхъужъ.
- Къэрабгъэр къурэу сысырэм щэщынэ.
- Къэт кIыхьэ, къэхь макI.
- Къэунэр мэкIодыжьы ау орэдыр кIодыжьрэп. / Мыжъо сыныр мэкIодыжьы, мыкIодыжьырэр орэд.
- ЛIагъэм гукъанэ фашIыжьырэп.
- ЛIы гурмыкъыр шъуз гъэгъ, лIы гъырынэр гуемыIу.
- ЛIы зэрымыс унэр сэпашъу.
- ЛIы имафэрэ шы имафэрэ зэфэдэп.
- ЛIы къэрабгъэ хьэ бзаджэкIэ ерыщ.
- ЛIы пхыгъэм лIы еожьырэп.
- ЛIы фэдэр бэ дэд, лIы дэдэр зырыз.
- ЛIы чъыяпхэр шъуз гъэгъу.
- ЛIыгъэ зыхэлъым Iашэр щэщтэ.
- ЛIыгъэ зыхэлъыр мэзахэми мэгушхо, лIыгъэ зимыIэр мэзагъоми мэщынэ.
- ЛIыгъэм Iашэр фэIорышIэ.
- ЛIыгъэм тегъэр ышIэрэп.
- ЛIыгъэм ыпэр акъыл.
- ЛIыгъэр Iахь мыгощ.
- ЛIыгъэр аджалым щыщтэрэп.
- ЛIыгъэшIапIэ лIы икIуадэрэп.
- ЛIым Iашэ зыфиIыгъыр зы такъикъ.
- ЛIым зигъэгусэрэп.
- ЛIым илIыгъэ лэгъунэм щиIуатэрэп.
- ЛIым иузынчъагъэ шъузым ишIушIагъ.
- ЛIым шъо теорэп пIоу емыку.
- ЛIым ышIэрэр ыIотэжьырэп.
- ЛIымрэ шъузымрэ зэфагъэуцурэ яхабз.
- ЛIымэ анахь мыгъом Iофыгъуибгъу зэпечы.
- ЛIыр Iэшэнчъэм еорэп.
- ЛIыр зыдашэрэм кIэупчIэрэп.
- ЛIыр зыфэдэр къэпшIэнкIэ, ипый зыфэдэм еплъ.
- ЛIыр игущыIэ епцIыжьырэп.
- ЛIыр лIызэ мэлIэжьы.
- ЛIыхъужъым ичатэ уцэкурэп.
- ЛIыхъужъыр зэ малIэ, къэрабгъэр минрэ малIэ. / ЛIыхъужъыр малIэ, къэрабгъэр мэлIэжьы.
- ЛIышIу къошIу фэхъурэп. / ЛIы цIэрыIом, къоцIэрыIо фэхъурэп.
- ЛIышIу шышIу фэщ.
- ЛIэныгъэм нахьи емыкIум нахь шIолIыкI.
- ЛIэныгъэр Iахь мыгощ.
- ЛIэныгъэр жъыгъэ-кIагъэп.
- ЛIэным лIыгъэ хэлъ.
- ЛIэрэм зыгъэлIэн ешхы.
- ЛIэрэр псаум пашIырэп.
- ЛIэужыр бжиблэу мао.
- Лажьэр жъы хъурэп.
- Лажьэрэм жэ егъоты.
- Лъагъо щымыIагъэмэ гъогуи щыIэщтыгъэп.
- Лъы гъэчъэным насып къыфэзыхьыгъэ щыIэп.
- Лъы уасэрэ пхъу уасэрэ мылъку хъурэп.
- ЛъыкIэ зэш нахьи гукIэ зэш.
- Лъыхъурэм къегъот.
- Лъэпкъынчъэр насыпынчъ/унэгъончъэ.
- Лы зышхырэр лэпс ешъожьы.
- Лыгъэ зыдзырэр хэстыхьажьы.
- Лырыгъур зыузыкIэ, кIадзыжьыгъэ цуакъэр агу къэкIыжьы.
- ЛэжьакIэ зымышIэрэм иIоф хэкIырэп.
- Лэжьыгъэу щыIэр зы къапщыкъ ифэрэп, шIэныгъэу щыIэр зы нэбгырэ ышIэрэп.
- ЛэжьэкIошIу ишIушIэ чIыми жьыми аIуатэ.
- ЛэжьэкIошIу ищэмэдж уцэкурэп. / ЛэжьэкIошIу ишIуанэ къутэрэп.
- Лэжьэным уегъэлъапIэ, шъхьахынагъэм уегъэпыуты.
- Лэжьэным хэзагъэрэр шIэныгъэми хэгъуазэ.
- Майтэм зиIэты къэс чыгым зегъэпсэфы. / Ощым зеIэтыфэ, пхъэм зегъэпсэфы.
- МакIэр шIукIэ зымыштэрэм, бэри ыштэрэп.
- МакIэу Iо, бэу шIэ.
- Мафэ къэси шыблэр орэп.
- Мафэм мафэ къелъфы, насыпым насып къелъфы.
- Мафэр кIыхьэмэ, Iахьыр макIэ.
- Махъулъэ пIоу унэгъу умышI, кIалэ пIоу къебгъэщэн къэмыгъан.
- МашIо зыщамышIырэм пщэрыхьакIом щишIэн щыIэп.
- МашIо щымыIэу Iугъо щыIэщтэп.
- МашIом игъунэгъулыр мажъэ.
- МашIом псыр къегъажъо, псыжъом машIор егъэушIункIы.
- МашIом упэIабэмэ, укъесты. / МашIом упаIэмэ, пIэ къесты.
- МашIор «благъэ» пIоу уемыжь, хьэ хьакъу макъэр «чыжьэ» пIоу укIон къэмыгъан.
- МашIор агъэкIосэным пае псыкъабзэ лъыхъухэрэп.
- МашIор зэрэзэкIагъанэрэр машIо.
- МашIорэ гушIогъурэ.
- МашIорэ псымрэ IэубытыпIэнчъ. / Псыри, жьыри, машIори IэубытыпIэнчъ.
- Машэр зытIырэр, машэм ефэжьы. / Зикъош ешэрэр машэм ефэ.
- МыIэрысэ къыпыкIыгъэр къызпыкIыгъэ чыгым ехьщыр.
- МыдаIорэр хьэрылъфы.
- Мыдэшъурэм иIуданэ кIыхьэ.
- Мыжъо дзыкIэ зымышIэрэм ышъхьэ тырегъэфэжьы.
- Мыжъо закъокIэ къалэ хъурэп.
- Мыжъо къушъхьэм мэщ тырашIыхьэрэп.
- Мыжъо хъураер уапэкIэ бгъачъэмэ, уIукIэжьын.
- МыкIалэрэ мыделэрэ щыIэп.
- МылIэрэр лIы мэхъу.
- Мылэжьэшъурэм икохъуакIэ пырац.
- Мысэр малъэ, хыем ылъэ кIеуты.
- Мыублэ нахь, мыух щыIэп.
- Мыхьаджэшъурэм ишъхьалкIыпкъ къепкIы.
- Мышъашъо Iэрымылъхьэм гуащэр щымыгъэгугъу.
- Мышъашъхьэ плъэгъоу, мышъэ лъэуж улъымыхъу.
- Мышъхьахырэр дэхэшIы.
- Мышъэ чыягъэр къэмыгъэущ, лIы мыщынэ умыгъэгубж.
- Мышъэм лыкIэ зигъэшхэкIымэ къашъо.
- Мышъэм лыр ымыгъэшъоу ышхырэи.
- Мышъэм пкIашъэр зытефэм гъумыгъугъэ, етIэгъоир зытефэм ыIон ышIэжьыгъэп
- Мышъэм тыгъужъыр шIопырац.
- Мышъэм ыгу къызщыкIырэм щэтIысы.
- Мышъэм ышхырэр тыгъужъым тырелъхьэ.
- Мышъэр шхэмэ, дэкупкI къелы.
- Мэзрэ шIункIырэ уишъэф ащымыIуат.
- Мэзчэтыур ыпакIэкIэ къашIэжьы.
- Мэзым хэс къори мэпсэу.
- Мэзыр чыг зырызэу зэхэт.
- Мэкъу макIи къэмыхь, мэкъу бахьи умыхъу.
- Мэкъу хьандзом мастэ хэкIуадэ.
- Мэкъуогъу ужым гум жьы дахьэ.
- Мэкъур макIэмэ, шкIэр щхэрые мэхъу.
- Мэл Iэхъогъум икIодыжьыгъом пчэн къуир пащэ фэхъу.
- Мэлахъом хъуныр ипкIыхь.
- Мэлахъом ыгужъуакIэ шэ дэлъ.
- Мэлахъохэр бэ зыхъукIэ, мэлыхэр псэхалIэ мэхъух.
- Мэлишъэм зы мэл щыкIэмэ, мэл шъэныкъу .
- Мэлым ыкIапэ шIохьылъэп.
- Мэлым ыкIэ зыдедзыем пчэныр дэхьащхыгъ.
- МэлэкIалIэм гъомлапхъэр паубытырэп.
- МэлэкIалIэм кIалэри егъэжъы.
- МэлэкIалIэм къэрабгъэри лIыхъужъы ешIы.
- Мэфаем бгъотыжьырэр ныбджэгъу, адрэхэр IэпыIэгъу. / Мэфаем бгъотырэр ныбджэгъу, хьэмэ тетыгъом бгъотырэр уишхэгъу.
- МэшIостырэ псыдзэрэ уадэмыджэгу.
- Нал къутагъэм пай, шыум игъогу зэпыурэп.
- Намыс зыдэщымыIэм насып щыIэп.
- Намыс пшIымэ, пшъхьэ фэошIыжьы.
- Намысым насып къыдэкIо.
- Намысынчъэр насыпынчъ.
- Намысыр лъэIукIэ къахьырэп.
- Напцэ ешIы шIошIызэ, нэр рикIыгъ.
- Напэ зимыIэм укIыти иIэп.
- Нарт ыIуагъэм епцIыжьрэп.
- Насып зиIэм щаIэ иI.
- Насып зимыIэм махъушэм тесэу хьар ецакъэ. / Насыпынчъэм махъушэм тесми хьар ецакъэ.
- Насыпынчъэ щыIэми гугъэнчъэ щыIэп.
- Насыпыр Iахь мыгощ.
- Насыпыр загощырэр пчэдыжьыр ары.
- Насыпыр занкIэу къакIорэп.
- Насыпыр къэкIон хъумэ, цыIуданэми къещэ, кIожьын хъумэ, гъучI пшъэхъум къыфэубытырэп.
- Насыпыр хьэкIэ гъогурыкIу.
- Насыпыр шъузым къыдакIо.
- НасыпышIор хэт? ШэIагъэ зыхэлъыр ары.
- Нахьыбэмэ ашIэрэр хабзэ.
- Нахьыжъ Iуш зиIэм нахьыкIэ Iуш иIэщт.
- Нахьыжъ зэрымыс унагъом гъымакъэр щыб.
- Нахьыжъ намыс, нахьыкIэ насып.
- Нахьыжъым жантIэр ий.
- Нахьыжъым илъэIур нахьып.
- Нахьыжъым кIэлъыджэхэрэп лъэкIох.
- Нахьыжъыр бгъэлъапIэмэ, о пшъхьи лъапIэ хъун.
- Нахьыжъыр зымыгъэлъапIэрэр, шъхьэ лъэпIэгъу ифэрэп.
- Нахьыжъыр щыомэ, нахьыкIэм имыгъуагъ.
- НахьыкIэм ышIэрэм щытхъу, нахьыжъым ышIырэ шхы.
- Непэ уимафэмэ, неущ симафэ.
- Непэрэм Iоф, неущым пэмыгъаплъ. / Непэрэ Iофыр, неущ емыгъаж.
- Неущырэ ныбгъу нахьи непэрэ бзыу.
- Ны бгъашъорэ хъурышъо джэдыгурэ.
- Ны дэкIонрэ лIы дэкIонрэ емыкIу апылъэп.
- Ны зимыIэ сабыим ятэ иIэми ебашъо тео.
- Ны зимыIэм гуIэр имаф.
- Ны иIэмэ, сабыир ибэп.
- Ныбгъур бгъасэми хьасэр иплъапI.
- Ныбджэгъум занкIэу къыуеIо, пыим уакIыбыкIэ щеIо.
- Ныбджэгъунчъэр лыем фэд.
- Ныбджэгъур мэфаем агъэунэфы.
- Ныбджэгъур уигъундж.
- НыбджэгъушIур гъэтIылъыгъошIу.
- Ныбэм «уятэ ыжакIэ къыпыупкIи къидз» еIо.
- Ныбэм илажьэр IотэжьыгъошIу.
- Ныбэм имылъымэ, лъэр кIэкIырэп.
- Ныбэрыдзэ нахьи шъхьэдэдзых.
- Ныгур гуао пхъуантэ.
- Ныдэлъф узыр хъужьырэп.
- Ным ибгыбзэ ибын тефэрэп.
- Ным ибын фишIэрэр шIомакI.
- Ным ибынхэр изэфэд.
- Ным игъуапэ пхъум иджан.
- Ным къыуипэсырэр гунэс.
- Ным къыуитырэр IэшIу.
- Ным лъэгу кIэтын зыфэшI.
- Ным сыдигъуи илъфыгъэ сабыеу къыщэхъу.
- Ным ыIэ лъагэу ыIэтми, шъабэу тефэ, нынэпIосым ыIэ шъабэу ыIэтми, инэу тефэ.
- Ным ыбгъашъо шъоум фэд.
- Ным ыкокI кIалэм икушъ.
- Ным ылъэгу джэнэтыр чIэт.
- НынэпIосым фапшIэрэр шIомакI, къыпфишIэрэр шIуаб.
- НынэпIосыр осым нахь чъыI, зэзым нахь дыдж.
- Нысаем унэшъуаер унэм рехы.
- Нысэ ини, нысэ цIыкIуи янысащэ зы.
- Нысэ мыхъущтыр жэнтIачъэ мэхъу, машIо мыхъущтыр ышъхьэ щэлыды.
- Нысэм зэхихэу пхъум еушъый. / Уипхъу еIу, уинысэ еIокI.
- Нысэм уемыубзэу дэнэIубзэ къыуитырэп.
- Нысэр дэгъу пIоу цIэ фэмышI, ыцIэ ежь зыфишIыжьын.
- Нышъор шъоум фэд.
- Нышыпхъур ным фэд, тышыпхъур тым фэд.
- НэбгыритIу зэпсалъэмэ, ящэнэрэр лые.
- Нэгур гум игъундж.
- Нэепсыер насыпынчъ.
- Нэм екIурэ гум екIу.
- Нэм иузыр нафэ, гум иузыр шъэфы.
- Нэм кIэлъыр Iугъом къыкIефы. (Eksik)
- Нэм кIэтыр псэм фэд.
- Нэм псэр зылъещэ, гур гум къеджэ.
- Нэм псэр ишъугъогъу.
- Нэм пэчыжьэми гум пэблагъ.
- Нэм ылъэгъурэр Iэм ешIышъу.
- Нэм ылъэгъурэр шъхьэм ыуас.
- Нэпкъым тетыр къошъофыкIэ Iаз.
- Нэр делэ, Iэр бланэ.
- Нэрылъэгъу щытхъур уакIыбыкIэ убы.
- Нэрымылъэгъу сатыу ашIырэп.
- Нэтым ышъхьэ умытIатэу илъыр пшIэщтэп.
- НэшIо-гушIо ынэ дышъэ Iатэ чIэлъ.
- Нэшъум ынэ хихырэр ыгу хегъахъо.
- Нэшъур зыфаер нэ псау.
- Нэшэ къэмыкIыр, кIэрышъу.
- НэщитIур зы IэкIэ пфэIыгъыщтэп.
- О пшъхьэ емыпэсырэр шъэогъум емыпэсыжь.
- Огъум ыхьырэр оялэм къехьыжьы, оялэм ыхьырэр огъум къыхьыжьырэп.
- Одыр Iущэ, пщэрыр дахэ.
- Ожъубанэр ошIу зэрэхъужьынэу цIыф бзаджэр шIу хъужьыгъагъот.
- Озэщымэ машIо шIы, ощынэмэ гъусэ шIы.
- ОкIэлэфэ отхъэжьы.
- Опсэуфэ огугъэ.
- Ос зыщесырэм лъэуж щэIэ.
- Ос ухъор бзыу цIыкIум къегъэхъые. / Ос къаор бзыу цIыкIум егъэхъые.
- Остыгъэр хэсэгъанэ пIозэ пIапи огъэстыжьы.
- Осэпс фабэр мэщгъэкI.
- ОшIум умыгъотырэр уаим бгъотыжьыщтэп.
- ОшIум ыужыр уае, уаем ыужыр ошIу.
- ОшIурэ лIышIурэ хэт язэщыгъ?
- ОшIурэ ожъубанэрэ яхьакъ зэтенэрэп.
- Ошъуапщэ щымыIэу ощх къещхырэп.
- Ошъуапщэм уешъуйкIэ къэуцуна, цум уеушъыикIэ гурыIона?
- Ощтым бэщ егъоты.
- Ощх блэкIыгъахэм кIакIо кIэлъымыхьыжь/лъыумыщтэжь.
- ПIэ оутхыпкIыкIэ пIэбжъанэ пызына.
- ПIэлъэ мышIыр чыжьэ нахь, пIэлъэ шIыгъэр къэсыщт.
- Пагэм ыблыпкъышъхьэ къутэгъошIу.
- Пагэр мэгырзы, уз зиIэр мэщэIу.
- ПакIэм къымыхьырэр жакIэм къыхьыжьырэп.
- Панэ фэдэу къэштэжь, дышъэ фэдэу гъэIылъыжь. / Панэ фэдэу зэхаплъхьэрэр дышъэ фэдэу зэхэпхыжьын, дышъэ фэдэу зэхаплъхьэрэр панэ фэдэу зэхэпхыжьын.
- ПкIэ зэрымыкIыщтым пшъхьэ имыIу.
- Пкъым пытылыр мэузы.
- Плъэпкъ еплъи уичатэ гъабзэ.
- Плъэпкъ итхыдэжъ пшIэныр насып икъу.
- Ппхъу зэрысрэ уинысэ ытыщрэ.
- Псаузэ лIагъэ нахьи лIагъэзэ псау.
- Пстэури бгъэрэзэн плъэкIыщтэп.
- Псы Iушъо Iусым икIыпIэр ешIэ.
- Псы Iушъом Iусыр есыкIэ Iаз.
- Псы икIыгъом унэмысэу плъэкIапэ дэмыщай.
- Псы лъакъоми чIы чIэгъым гъогу щешIы.
- Псым Iусым икIыпIэ ешIэ. (Eksik)
- Псым ичъапIэ ежь къегъоты.
- Псым хэлъ мыжъутIури зэутэкIы.
- Псым ытхьалэрэм блэм зырещэкIы.
- ПсынкIэу илъырэм кIэкIэу къегъэзэжьы.
- Псыпэр зыдакIорэм псыкIэр рэкIо.
- Псыр гъужьыми ичъапIэ къэнэжьы.
- Псыр гъужьымэ, пцэжъыем иаджал.
- Псыр псэм ызыныкъу.
- Псычэтым есыкIэ рагъашIэрэп.
- Псычэтыр псым ытхьалэрэп, мэлэхъуахьэр тыгъужъым ыхьырэп.
- Псэ зиIэм аджал иI.
- Псэ зыпыт къупшъхьэм лы къытекIэжьы.
- Псэм нахь IэшIу зи щыIэп.
- Псэм фабэ икIас.
- Псэр ащэ, напэр ащэфы.
- Псэр зэхъуапсэрэр дахэ.
- Пфэмыхьын емыхьыжь, пфэмышIэн уфемыжь.
- Пфэмышъуашэ умышIэ. (Eksik)
- Пфэмышъуашэр хьылъэ.
- Пфэшъуашэ зышIи етIанэ кIэлъэIу.
- Пхъур тыщасэ къызыкIокIэ, мыжъо хъураем зегъэбылъыжьы.
- Пхъэ мыстырэ псы мыжъорэ щыIэп.
- ПхъэшIэ Iазэм мэзыр иблагъ.
- ПцIишъэ нахьи зы шъыпкъэ.
- ПцIы IэшIу нахьи шъыпкъэ дыдж.
- ПцIы уусыщтмэ лIагъэм телъхь.
- ПцIым гур кIехы.
- ПцIым лъакъо кIэтэп.
- ПцIыусым есэрэр укIытэжьырэп.
- ПцIыусым икIапсэ кIыхьэ.
- ПцIыусым шъыпкъэ закъоу ыIорэр мэкIоды.
- ПцIыусыр пцIыусым едэIужьырэп.
- ПцIыусыр шъхьащытхъужь. (Eksik)
- Пчэдыжь хьакIэр хьэкIэгъошIу.
- Пчэн къуир псым зыхаплъэм, «джыри сыкIал» ыIуагъ.
- Пчэн шъынэ къылъфырэп.
- ПшIокIодырэм пае умыгъ, къэбгъотырэм пае умыгушIу.
- ПшIэрэ пстэури къэмыIу, къаIорэ пстэури зэгъашIэ.
- Пшхын уимыIэмэ чIым езау.
- Пшъашъэ къапщэмэ о зэребгъас, пхъужъ къапщэмэ зэресэгъах.
- Пшъашъэр дэгъумэ, гъунэгъур ишъузышIэгъу.
- Пшъхьэ емыпэсырэмкIэ нэмыкIым уфэмыус.
- Пшъхьэ зиджагъом, пцIэ шIоIай.
- Пшъхьэ зышIомыIаем плъакъуи шIоIаеп.
- Пшъхьэ темылъыр темылъхь.
- Пшъхьэ фэпшIэжьырэр уинасып.
- Пыим уикIыб фэмыгъаз.
- Пыим ушъхьасмэ, уIагъэ ухъун.
- Пытэм янэ гъырэп.
- Пэ зиIэм кIэ иI.
- ПэкIэ гъэлыгъом сэмэркъэу хэлъыжьэп.
- Раутырэ бэнакIор шъокIрэп.
- СIорэр шIэ, сшIэрэм уемыплъ.
- Сабыим иунашъо пачъыхьэм иунашъо нахь лъэш.
- Сабыим ятэ имыIэжьымэ зыенчъэп, янэ имыIэжьымэ зыенчъэ нахь.
- Сабый зимыIэм зи имыIэу къыщэхъу.
- Сабый кIэхъопсырэм кушъэпс еды.
- Самбырым ычIэгъ дышъэ чIэлъ. / Усамбырыным ычIэгъ дышъэ плъыжь.
- Сихьэ цакъэрэп, сиш орэп, сикIалэ бзаджэрэп умыIо.
- Сыдрэ Iофтхьабзи бзыпхъэ иI.
- Сызщытефещтыр сшIагъэмэ, шъхьантэ згъэтIылъыныгъ. / Узыщылъэпэощтыр пшIэмэ, упкIэ бгъэIылъыщт.
- Сымаджэр щылъэу сымэджаплъэр малIэ. / Осым хэсыр къани хьаджыгъэм хэсыр лIагъэ.
- Сэлам лые хъурэп.
- Сэм иуIагъэр мэкIыжьы гум иуIагъэр кIыжьырэп.
- Сэмэркъоуми нэ къырефы.
- Сэмэркъэур тхьэм икIас.
- Сэщ нахьышIу пфэмыгъотмэ, сыкъэшэжь.
- ТIысыгъор псынкIагъоми, тэджыгъор къин.
- Такъэми цIыф къыкъуанэ.
- Танэ лIэрэм мэкъу Iэрамэ зыдехьы.
- Тутынэшъо пстэури «зэшы».
- Тхылъыр шIэныгъэм иIункIыбз.
- Тхьам къыуимытыгъэр, илІыкІом къыуитына?
- ТхьамыкIагъэм «сыкъэкIо» ыIорэп.
- ТхьамыкIитIу зэгъусэмэ, баим фэдэу мэпсэух.
- ТхьамыкIэм икIапсэ баим елажьэ.
- ТхьамыкIэм кIэкIри кIыхьэри фэхъущт / ЗимыIэм къопэ кIыхьэри къопэ кIэкIыри фэхъу.
- ТхьамыкIэм тхьэр фэлъэш.
- ТхьамыкIэм ышъо Iужъу.
- ТхьамыкIэр тегушхогъошIу.
- Ты лIэужынчъэрэ лынчъэ къупшъхьэрэ. (Eksik)
- ТыгъужъитIу акIыб зэфагъазэрэп.
- ТыгъужъитIу зы гъо изагъэрэп.
- Тыгъужъым лы ыгъотымэ, псы ыгъотыжьырэп.
- Тыгъужъым мэл зышIуихьыщт мэлахъор ипэIо шъхьашыгумкIэ къешIэ.
- Тыгъужъым ынэ чъыеми, ыгу чъыерэп.
- Тыгъужъыр жъы хъумэ хьэмэ яджэгуалъ.
- Тыгъужъыр зыдэщыIэм мэлымэ зыщагъэпсэфырэп.
- Тыгъужъыр мэлахъо ашIырэп.
- Тыгъужъыр ыхьырэ мэлым итамыгъэ еплъырэп. / Тыгъужъым мэлыр ыхьы зыхъукIэ тамыгъэу телъым еплъыжьырэп.
- Тыгъужъыри игъунэгъу етыгъожьырэп.
- Тыгъужьым ущэщынэмэ мэзым умыкIу.
- Тыгъум куандэр фэIэпыIэгъу.
- Тыгъум ыкIэр мыгъо.
- Тыгъури тыгъу, тыгъугъэр зыушъэфыри тыгъу.
- Тыгъури тыгъужъыри къаушэкIу.
- Тыгъушхори тыгъу, тыгъу цIыкIури тыгъу.
- Тыгъэ нэпс нахьи ны бгъашъу.
- Тыгъэр зытемыпсэрэр щыIэжьэп.
- Тым фэмыгъасэрэр ным фэумысырэп.
- Тыр дэм фэд, ныр нэм фэд.
- Тэнымрэ дэнымрэ зэфэдэ.
- Тэр тэ, щэр щэ. (Eksik)
- УIэгъэ лъэужынчъэ хъурэп.
- Уаерэ дзаерэ зэфэдэ.
- Уанэшымрэ тыгъужъымрэ зы шэщ чIагъауцорэп.
- Уахэхьаныр Iофэп, къахэкIыжьыкIэ ошIэмэ.
- Убзэ зихабзэм гущыIэр ихъой, шъхьахынэм ушъхьагъур ихъой.
- Угу ыхьырэр IэшIу, шIу плъэгъурэр дахэ.
- Угъощэнэу уфэмыемэ зыплъыхь, ухэукъонэу уфэмыемэ упчIэжь.
- Удым иудыгъэ ыпэ регъэшъы.
- Удэмэ Iудан, убзэмэ бзыхьаф.
- Уеджэным кIасэ иIэп.
- Уемыгупшысэу угущыIэныри темыгъэпсыхьэу уоныри зэфэдэ.
- Уемызэщ, умыщыни Iофыр хъущт.
- Уеомэ мэкъу, уемыомэ къурэ.
- Ужъымэ, уижъыцIэ ит, укIэмэ, уикIапIэ ит.
- Ужым тырамыубытагъэр тыгъоп.
- Ужэ засэмэ, уинамыс мэкIоды.
- Ужэ инэу пшъхьэ цIыкIоу зыхъукIэ уунэхъущт.
- Уз пстэуми Iэзэгъу яI.
- Узаджэрэр къэкIо.
- Узаорэр къыоожьы.
- Узащэрэ нахьи узатэрэ.
- Узгъэжъырэм жъыгъэ Iахь къыуитыжьырэп.
- УзгъэлIэрэ пстэури емын.
- УзгъэтIысырэм уиубыжьырэп.
- Узигъусэм ышъокIэ къыоплъых.
- Узиджагъом уеубы, узикIасэр къыпщэтхъу.
- Узиджагъом ушIогъум.
- Узиджагъом ынэ пчэгъоу укIэуцо.
- Узиджагъор плъакъо къеплъы, узикIасэр пшъхьэ къеплъы.
- УзикIасэм ыпсэ уфегъадэ.
- УзщымытIысырэм ущысэмэркъэурэп.
- Узщымытхъужь, ушIумэ укъалъэгъун.
- Узыгъор мыхъужьымэ, аджалы мэхъу.
- Узыгъэблагъэрэр гъэблэгъэжь, узыгъэпыирэр гъэпыижь. / Уипый гъэпыи, уиблагъэ гъэблагъэ.
- Узылъыхъурэр лъапIэ мэхъу.
- Узым лэжьае къыхэкIы. (Eksik)
- УзымыIэтыщт къутамэм утемыуцу.
- Узыр бзэджашIэ.
- Узыр къэкIогъошIу шъхьае, кIожьыгъошIоп.
- Узыр ощынэкIэ къакIо, мэстанэкIэ мэкIожьы. / Лажьэр къэкIогъошIу, ау кIожьыгъуае.
- УзыукIырэр уипый, учIэзылъхьажьырэр уикъош.
- Узыфаем узыфэмыер къыхэкIы.
- Узыфэмыдэм уиорэд еусы.
- Узыхьыщтыпсым мыжъо къыхэщэу олъэгъу.
- Узыхэдэн щымыIэмэ, щыIэр къыхэх.
- УзышIу щыIэп.
- Узэгугъурэр къыогугъужьы, уздэлажьэрэр къыбдэлэжьэжьы.
- УзэлъэIурэр къэгъани, къыолъэIурэр къащэ. / УзытелIэрэ нахьи къыптелIэрэ. / УзэлъэIурэ нахьи къыолъэIурэ.
- Узэмыджэрэр гомыIу, узэуIурэр гъунэгъу.
- УзэпэгэкIырэр къыопэгэкIыжьы, уздэхьащхырэр къыбдэхьащхыжьы.
- Узэрымысыгъэ бысым умыубы.
- УзэупчIыжьын умыгъотмэ, уипаIожъ еупчIыжь. / УзэупчIын умыгъотымэ, уипаIо гъэтIыси еупчIыжь.
- Узэшъожьыныпс хьэ хэмыукIыхь, имыгъэкIыжьыщт шъузыр умыубы.
- Узэшъугъурэр къыптекIо.
- Уи нэбджэгъу уи гъундж.
- УиIае чIэуухъумэу уишIу умыгъэхьакъу.
- УиIоф гъэшIуи, IэшIу уащыхъун.
- Уиблагъэ иунашъхьэ плъэгъоу удэмыхьэу ублэмыкI.
- Уиблагъэ къыуитырэм ыцэ удэмыплъэжь.
- Уиблагъэ уемыпэгэкI, уипый благъэ фэхъущтышъ.
- Уиблэгъэжъ къыбдишIэрэ шъэфкIэ уиблэгъакIэ цыхьэшIэгъу умышIы.
- Уибынрэ уиблагъэрэ умыпчъы.
- УигущыIэ гъэIасэ, уимаисэ гъэпытэ.
- УигущыIэ гъэкIэкIы, уигупшысэ гъэкIыхьэ.
- УигущыIэ гъэлъапIэ.
- Уигъунапкъэ зыдэпшIэжьын фай.
- Уигъунэгъу къыпфимышIэрэр чылэмэ къыпфашIэщтэп.
- Уигъунэгъур уиIэнэгъумэ, тебгъэфагъ.
- Уигъунэгъур уиIэпыIэгъумэ, уехъулIагъ. / Гъунэгъур къыбдеIэмэ, уунэжьыгъ.
- Уигъунэгъур уикъош, ащ игъунэгъур уигъунэгъу.
- Уигъусэ ущыгугъэу мышъэм уемыбэн.
- Уиделэ бгъакIомэ, уиIоф мэкIоды.
- Уиделэ хьэкIакIо умыгъакIо.
- Уидэхагъэ урымыпагэу, уиIофшIагъэ рыпаг.
- Уизэкъон нахьри Iэл къыбдес.
- УикIалэ зэребгъас, уижъ зэресагъ.
- УикIод сикIоды, уикъанэ сикъанэ.
- Уикъамэ тIо къимых, уигущыIэ тIо къэмыIу.
- Уикъарыу еплъыри, уихьылъэ штэ.
- Уилъахъэ зытыгъурэм уиши ытыгъущт.
- Уинасып зыхэмылъым дышъэхъ техъуагъэу олъэгъу.
- Уинысэ уигу ебгъэмэ, уипхъу ецIацI.
- Уинэ гъаплъи, уи лъэ гъэуцу.
- Уинэ къеIэрэм ыпсэ еIэжь.
- УипаIокIэ къыодаорэми хабзэ фэшI.
- УитIуанэ умыубы, уибын ущымытхъу. / Уигъунэгъу умыубы, уибын умыушъхьакIу.
- Уитехъон еплъи, плъакъо ушху.
- УихьакIэ гъашIо, пкъош шIу лъэгъу.
- Уихьэ фэпшIырэр ыцI.
- Уихэку лъэшмэ, урэгушхо.
- Уицу лIэмэ, уицэй ухэкIыжьы.
- Уишъуз бзаджэмэ, хьадагъэ умыкIу мафэ къэс уихьэдагъэшъ.
- Уишъуз лIэмэ, пкIэлъэныкъо гоу.
- Уишъуз шIумэ, джэгу умыкIожь мафэ къэс уиджэгу.
- УкIытэ зиIэм насып иI.
- УкIытэ зимыIэм цIыфыгъэ иIэп.
- УкIытэм цIыфыр егъэдахэ.
- УкIытэмрэ нэхъоимрэ цIыфыгъэм итамыгъ.
- УкъамышIэмэ ушъуаш, укъашIэмэ улъэпкъ.
- Укъызалъфыгъэри зы мафэ, узылIэжьыщтыри зы мафэ.
- УкъэзыукIырэ укъизгъэкIыжьырэ.
- УлIымэ, пшъхьэ ущымытхъу, ушIумэ, чылэр къыпщытхъун.
- УлIэу ущыIэн нахьи, утхъэзэ улIэмэ нахьышIу.
- УлIэщтыми, улIымэ пIуагъэр гъэшъыпкъэ.
- Улажьэмэ лыжъ пшхын, умылажьэмэ лажьэ плъэгъун.
- Улажьэу ушхэжьыным нахьышIу щыIэп. / Къин плъэгъоу къэблэжьырэр IэшIу.
- УлъэIонрэ уIоинрэ зэфэдэ.
- УмыгъэтIылъырэр къэпштэжьырэп. / УмыгъэтIылъыгъэ къэмышт.
- УмылIэмэ зы лIы, улIэжьымэ зы машэ.
- УмылъаIомэ, узэтэщтыр пшIэрэп.
- Умылъытэрэр уимыIэм ычIыпI.
- Умылъэгъугъэм шыхьатэу утемыуцу.
- УмышIапэмэ, утемыгущыI.
- УмышIэрэм укIэупчIэныр губгъэнэп. / УмышIэрэмэ, зышIэрэм еупчIыжь.
- Унагъо умыхъоу къуаджэ ухъущтэп.
- Уныбэ гъэгъу, уигугъу шIукIэ ягъэшI.
- Уныбэ къикIырэр уибын, уилъэуе къелъэрэр уичэты.
- Унэ зимыIэм унагъо иIэп.
- Унэ кIоцIым намыс щыуимыIэмэ, унэ кIыбым щыуиIэхэнэп.
- Унэгъожъырэ пхъэжъ машIорэ.
- УнэгъуакIэр гу кIодыгъошIу.
- УнэгъуакIэр хьэкIэ фэшIу.
- Унэкъощ хьакIэр гъэшIогъуай.
- Унэм зыщыгъаси, хасэм хахь/кIо.
- Унэм имыгъор чылэм игъоу. / Быным имыгъор игъоу.
- Унэн яхьэ уц ехъу, унэхъун янысэ кIашъом дэкIуае.
- Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри шъуз.
- Унэр зэрашIырэ ощыр унэ кIыбым дадзэжьы.
- Унэхъугъом цыгъори мэятэ.
- Унэхъущтым куо макъэ ытхьакIумэ ихьажьырэп.
- Унэцум уеомэ, мэзыцум ыбжъэ мэсысы.
- Упсаумэ, пшхын бгъотын.
- УпчIалэ ибылым кIодырэп.
- УпчIэрэр хэукъорэп. / УпчIэжьырэр щыорэп.
- УтIумэ уз, узымэ ущыIахэп. / УтIумэ уз, узымэ ущымыIэ папкI. / ТIу уиIэмэ зы пъытэ, зыр умылъытах.
- Утын зэхадзэ нахьи Iахь зэхадз.
- Утыныр мэгъушъыжьы, гущыIэ Iаер гъушъыжьырэп. / Утын гуаор пщэгъупшэ, гущыIэ гуаор пщыгъупшэрэп.
- УуIэм ипэ уишъхьэр гъэлажьэ.
- Ухыемэ, улъэш.
- Ущымытхъущ пфэубыжьыщтэп.
- Ущысэу укъэзымылъэгъурэм утэджыкIи/ущытми укъилъэгъущтэп.
- Уянэ зэрымысым зыщыгъэлсэфи, къикIыжь.
- Уянэ къымылъфыгъэр пшэп, пшы къымыщагъэр уинысэп.
- Уянэ ыIэ илъым еплъи о пIэ илъым ецакъ.
- Уятэ игъогужъырэ, уятэ иблэгъэжъырэ умыбгынэжь.
- Уятэ ичIыпIэ гъэдахэ, уянэ дахэу дэгущыI.
- Фышхъори ебгъэлыемэ, шхъухьэ.
- Фэмыф иIоф хэкIырэп.
- Фэмыф унэшъо шIыкIэкIэ Iазэ.
- Фэмыфым зимыгъазэзэ мазэри къохьан.
- Хабзэ здыщымыIэм, укIытэ щыIэщтэп.
- Хабзэ зимыIэм напэ иIэп.
- Хабзэ зымышIэрэр жантIэм чIэтIысхьэ.
- Хабзэ зымышIэрэр хэбзашIэ макIо.
- Хабзэ зымышIэрэр шъхьанэкI.
- Хабзэр бзэгупэкIэ къырахьакIырэп.
- Хабзэр зэхалъхьэрэп, гъашIэм къыхэкIы. / Хабзэр къафытэрэп, гъашIэм къелъфы.
- Хабзэр къамэм нахь лъэщ.
- Хабзэр убзэ зышIошIырэм фэпшIэщтыр къегъанэ.
- Хабзэр убзэнэп, акъылыр былым тынэп.
- Хабзэр шIумэ, бзыпхъэри тырахы.
- Хъаныр техьэгъу текIыгъу.
- Хъуапсэрэм ыпсэ кIодырэп.
- Хыем бгыбзэр пыпкIэрэп.
- Хыем гъогу егъоты.
- Хыем ылъ хымэ ешIэжьы.
- ХыкIэ зымышIэрэм игъупчъэ цако.
- Хымахьэр къихьи унахьэр рифыгъ.
- Хымэ ахъщэ зепхьэмэ, уиджыбэ гъуан.
- Хымэ пкIэнтIэпсыр хъяры хъурэп.
- Хымэ хэку сыщытхъэн нахьи сихэкужъ сыщэрэлI.
- ХымэчIым насып щыIэп.
- Хыри ткIопс-ткIопсэу зэхэт.
- Хьаджашъор хьакъурэп, фэкъолI шъаор хъуанэрэп.
- Хьадрыхэ кIорэмрэ, итыщ кIорэмрэ аубытырэп.
- Хьадэгъур пчэшъхьаІум нахьи нахь благъэ.
- Хьадэр бэрэ зепхьэмэ мэщэIу, Iофыр бэрэ зепхьэмэ зэщэкъо.
- Хьадэр зыер пхъэблапэ.
- ХьакIакIо укIо пшIоигъомэ, хьакIэу къыпфакIорэр гъашIо.
- ХьакIакIо ущыIэмэ, къыпфашIырэр уиунашъо.
- ХьакIэ зиджагъом лыфэ фегъажъэ.
- ХьакIэ зыдэщыIэм хэгъырэй щыI.
- ХьакIэ къакIомэ, насып къыдакIо.
- ХьакIэ къакIомэ, хэгъырэир мэгушIо.
- ХьакIэ къыпфакIомэ, уиджэгъогъури ныбджэгъу.
- ХьакIэ къэкIощт Iори гъэIылъ, бэрэ щылъыгъ пIоу умышхыжь.
- ХьакIэм кIалэ иIэп. / ХьэкIэ кIалэ хъурэп.
- ХьакIэм рызыкъыр къыдакIо.
- ХьакIэм ыжэ зэкIэкIы хъумэ, гъашхи гъэгъолъыжь.
- ХьакIэм ыщхырэр ежь иIахь.
- ХьакIэр бысымым игъэр.
- ХьакIэр бэрэ щысымэ, бысымыр езэщы.
- ХьакIэр гъашIо, цIыфышIур лъытэ.
- ХьакIэр мэлым нахь Iас.
- ХьакIэр нэшхъэимэ, бысымым иягъ.
- ХьакIэр хьэзырми, бысымыр хьэзыра? / ХьакIэр хьазыр шъхьакIэ, бысымыр хьазырэп.
- ХьакIэр чэщищэ щысымэ, быным щыщ мэхъу.
- ХьакIэр шхахэмэ, пчъэм еплъы.
- ХьакIэр шъхьагъым дэмыгъэплъи.
- Хьамэщыпхэ благъ.
- ХьантIаркъор зянэм «сянэ гуащ», чэтэщыр зиунэм «си-ордэун» ыIуагъ.
- Хьацуем уфае хъумэ, лъапIэ мэхъу.
- Хьашъом шъоу из хъумэ, зэгочы.
- Хьэ бзаджэр тIысыпIэнчъ.
- Хьэ игубж къо тырелъхьэ.
- Хьэ фэмышх къо ригъэшхырэп.
- Хьэ хыныгъом аргъоир мэятэ.
- ХьэкIапIэр шIуми уиунэжъ нахьышIужьых. / ХьакIапIэр дэгъуми уиунэ фэдэ хъурэп.
- ХьэкIэ гъунэгъу нахьи хьэкIэ чыжьэр нахь лъапI.
- ХьэкIэ къакIо щыIэ шъхьакIэ, хьэкIэ гъэкIожь щыIэп.
- ХьэкIэ лые щыIэп.
- ХьэкIэ мыгъашхэ цIэрыIу.
- ХьэкIэкъуакIэзэ ишыр цапэм дэлъэу къырехьакIы. / Хьайуаными къылъфыгъэр цапэкIэ зэрихьэзэ епIу.
- ХьэкIэпIэрынэр емыкIу.
- Хьэм ебгъэшхырэр текIуадэрэп.
- Хьэм ептырэр иIахь.
- Хьэм зэцэкъэщтыр ешIэ.
- Хьэм икIэ псы нэмысэу, есыкIэ ышIэщтэп.
- Хьэм къупшъхьэкIэ уеомэ, ыл узырэп.
- Хьэм уеомэ, нахьые мэхъу.
- Хьэм ущэщынэмэ, унэкIэ къешIэ.
- Хьэм цуакъэ щыплъэмэ пещхыкIыжьы.
- Хьэм ыкIэ утеуцомэ, къыоцакъэ.
- Хьэм ышъхьэ узы хъумэ уц ешхы, блэм ышъхьэ узы хъумэ гъогум тегъуалъхьэ.
- Хьэми дахэр икIас.
- Хьэми икъуаджэ ыбгынэжьырэп.
- Хьэр бзэгукIэ зэIэзэжьы.
- Хьэр улэун хъумэ, мэкъущэмэ адакIо.
- Хьэр унэм итхьакIум.
- Хьэр хьэзэ мэлыр Iэхъогъум ефы.
- ХьэшIу кIырыплъырэр хьэшIу мэхъу, шышIу кIырыплъырэр шышIу мэхъу.
- Хэбзэжъ хэкужъ къыранэрэп.
- ХэбзэмышIэм ущытхъумэ хьантхъупсым шъоу хекIэ.
- ХэбзэмышIэр емыкIухь.
- ХэбзэмышIэр шIыкIай.
- Хэку зимыIэм тыди чъыIэу къыщэхъу.
- Хэкужъыхьэ лъэшы.
- Хэкум емыкIу къылъысымэ, псэемыблэжьэу къежь/щыт.
- Хэкум ыгъэгушхорэр лIыхъужъы мэхъу.
- Хэплъыхьэрэр Iахьынчъ.
- Хэт нахь Iуш, аIоу зеупчIыхэм, цIыфым еучIырэр ары, ыIуагъ.
- Хэтрэ игъашIи тхыдэ.
- ЦIыкIоу къамылъф ины хъурэп.
- ЦIыф Iушыр дунаем ехыжьыгъэми ыIуагъэр къанэ.
- ЦIыф бгъэлъапIэмэ, бгъэлъапIэрэр пшъхьэ.
- ЦIыф лъэпкъым ыпсэр ыбзэгъу.
- ЦIыфмэ къамышIэн шъэф щыIэп.
- ЦIыфыгъэ зиIэм джэгъогъуи иI.
- ЦIыфыгъэм зэужэ жъы зэдэрепщэх (зэдепщэмэ), жыкъумэ (жьыкорен) хъун.
- ЦIыфыгъэнчъэм удэпсэун нахьи цIыфыгъэ зиIэм удэкIод.
- ЦIыфым ахэмыхьагъэмрэ къамыхъугъэмрэ зэфэд.
- ЦIыфым гукIэгъу иIэн фай.
- ЦIыфым зы жьэрэ, тхьакIумитIурэ иI.
- ЦIыфым ыныбэ ипый.
- ЦIыфым ынэ къабзэмэ, ыгуи къабзэ.
- ЦIыфым ыцIэ ежь зыфешIыжьы.
- ЦIыфымэ ашъохэр ззрэзэфэмыдэм фэд, агухэри зэфэдэп.
- ЦIыфымэ шIу алъэгъурэр нахьышIуи мэхъу.
- ЦIыфыр зынэмысырэ щыIэп.
- ЦIыфышIум иIанэ Iэгъощт/зэтет.
- ЦIыфышIум итIысыпIэ хьазыр.
- ЦIыфышIур гъэпцIэгъошIу.
- ЦIыфышъор Iужъу, ыщаIэрэр бэ.
- Цацэм тхъу пызагъэрэп.
- Цацэри мыплъэу, лыри мылыцIэу.
- Цу зимыIэм шкIэ/чэм кIешIэ.
- Цу ныщ нахьи нэшIо-гушIу.
- Цу хъущтыр шкIэзэ къашIэ. / Цу хъущт шкIэр ынэкIэ ашIэ.
- Цугъашхэри зэбзэижьы.
- Цужъ имэфапкIэ цукIэ ыуас.
- Цум бжьыр зырахьылIэм «Сэ сычэм» ыIуагъ, щалъэр зырахьылIэм «Сэ сыцу» ыIуагъ.
- Цум еубз, шым езау.
- Цум ыбжъакъо шIохьылъэп.
- Цур жъы хъумэ шкIэмэ ахатIупщхьажьы.
- Цы Iуданэми цу егъэлъэпао.
- Цыгъо нэепсыер щэм етхьалэ.
- Цыгъом ыц кIыры хъумэ, чъыIэлIапхэ мэхъу.
- Цыгъоми кIымафэм зыфегъэхьазыры.
- Цыгъор гъуанэм имыфэмэ къэбыр икIэрышIэн.
- Цыгъор цIыкIуми Iэтэшхом ыпIытIырэп.
- ЧIы шIуцIэм чIэмыхьажьын щыIэп.
- ЧIым зы ептымэ, шъэ къыуетыжьы.
- ЧIым къыхэмыщ мыжъор пхъэIэщэ пый.
- ЧIым нахь хьылъэ щыIэп.
- ЧIыпIищ нэшIу ящыкIагъ; псы зыдэмыт псыхъу, къэкIыгъэ зэрымыт губгъу, лIы зышъхьащымыт шъуз.
- ЧIыр зыхъумэр къехъумэжъы.
- ЧIыфэр бгъоу къэпштагъэмэ, пшIэу ятыжь.
- Чъыг закъор жьым щэщынэ.
- Чъыг закъор мэзы хъурэп.
- Чъыгыжъыр щытэу чъыгыкIэр ебэджы.
- Чъыегъуаер лIэгъуае, чъыегъошIур лIэгъошIу.
- Чъыем ичIыфэ къыптыригъанэрэп.
- Чъыемрэ гугъэмрэ атэкIэныжъ.
- Чыжьэу бгъэтIысырэр благъэу къэштэжь.
- Чылэ лажьэр лажьэ хъурэп.
- Чылэм дэлъымэ уиI.
- Чыр цIынэзэ къауфэ, кIалэр цIыкIузэ агъасэ.
- Чыри бгъэкIымэ, пчэгъу мэхъу.
- Чэзыу зимыIэ щыIэп. / Чэзыу зимыIэ Iоф щыIэп.
- Чэм гъэщынчъэр быул.
- Чэм лъакъо шкIэ ыукIырэп.
- Чэм пыджэрыер бжъако мэхъу.
- Чэм щашIор нышIум фэд.
- Чэмым ышхырэр игъэщ.
- Чэмыр щашIоми, къырикIутмэ пкIэнчъ.
- Чэт пасэрэ бын пасэрэ.
- Чэтжъые чъэчъалэр псыжъом хапкIэ.
- Чэтыжъые къэзытыгъурэм чэт къытыгъущт.
- Чэтым ишкъун ипкIыхь.
- Чэтым кIэнкIэ ыкIуачI.
- Чэтым нахьи чэтжъыер нахь Iуш.
- Чэтыри мэулъэпхъашъэ.
- Чэтыу зырымысым цыгъо щэджэгу.
- Чэтыу щысэу пшысэ къэмыIуат.
- Чэтыум игушIугъо, цыгъом игуIэгъу.
- Чэтыум икъо цыгъуашъэ.
- Чэтыумрэ шъузымрэ бысымгуащэх, хьэмрэ лIымрэ ныбгъуашэх.
- Чэтыур цыгъомкIэ лIыхъужъ.
- Чэтэ чIэгъым нан щаIожьрэп.
- Чэтэ чIэгъым шъыпкъэр щыIу.
- Чэщым идахэр мэзагъо, цIыфыр зыгъэдахэрэр акъыл.
- ШIу зыфапшIэрэм емыхъоныжь.
- ШIу зышIагъэми е зышIагъэми, ышъхьэ фешIэжьы.
- ШIу зышIэрэм ишIушIэ кIодырэп.
- ШIу зышIэрэр упчIэжьырэп.
- ШIу зышIэрэр шIу IокIэжьы, е зышIэрэр е IокIэжьы.
- ШIу зэрэлъэгъуритIур зы шъоджанэм зэдефэ. / ШIу зэрэлъэгъуитIур зы хьэшъо джанэм изэрэгъэфэщт.
- ШIу зэрэлъэгъурэ зэкъошитIур зэшIобгъэкIодын плъэкIыщтэп.
- ШIу укъэзылъэгъурэм уидагъо уегъэлъэгъужьы, джагъоу укъэзылъэгъурэм уакIыбыкIэ щеIотэжьы.
- ШIу шIи, псым хадз.
- ШIугъомэ апшъэр зэгурыIу.
- ШIулъэгъуныгъзр къушъхьэ заом фэд.
- ШIулъэгъуныгъэ зышIырэм лъэгъукIэ ышIэжьырэп.
- ШIулъэгъуныгъэр джэгоп, уджэгузэ емыгъажь.
- ШIулъэгъуныгъэр дэхэгъэ Iэягъэп.
- ШIум уеджэмэ, шIу къэкIо, мыгъом уеджэмэ, мыгъо къэкIо.
- ШIум уригъусэмэ шIу охъу, дэим уригъусэмэ дэи охъу.
- ШIум шIушIэ пылъ.
- ШIум ылъэгъурэр еIотэжьы, дэим ытырэр еIотэжьы.
- ШIункIыми укъыщалъэгъу, губгъоми ущызэхахы.
- ШIур зымышIэрэм шIушIэр зэуи къыщыхъурэп.
- ШIур мылIэу пшIэрэп.
- ШIур умышIэрэмэ, лъапIэр къыхэх.
- ШIэныгъэ зэгъэшIэныр, псынэр мастэкIэ къэптIыным фэд.
- ШIэныгъэрэ IэшIагъэрэ зэкъошых.
- ШкIахъор шкIахъозэ нахьыжъ яI.
- ШхомлакIэр зыфэмыIыгъырэм шыкIэр еубыты. / Шышъхьэр блэптIупщымэ, шыкIэм укIэлъымыбэнэжь.
- Шхонч ушъагъэм зылI егъащтэ, шхонч мыушъэм лIитIу егъащтэ.
- Шъодэн IэкIапэм шыу егъэшэсыжьы.
- Шъоным текIуагъэ щыIэп.
- Шъоныр зиныбджэгъум джыбэ гъуанэ иI.
- ШъорэкIым «Пшъо схьын, хьау пIомэ унэ схьын» еIо.
- Шъоум нахьи чъыер нахь IэшIу.
- Шъоур IэшIу дэдэми, зыгу римыхьрэм ышхырэп.
- Шъуашэмэ анахь дахэр укIыт.
- Шъугъор мыгъо.
- Шъуз бзаджэ зиIэм иунэ умыкIу.
- Шъуз бзаджэр лIыгъэжъ.
- Шъуз бзаджэр нэпсырыкIуал.
- Шъуз бзаджэр хьэкIэмыгъашх.
- Шъуз дахэр тхьамэфэ шъуз, шъузышIур ныбжьырэ шъуз.
- Шъуз езаорэр лIэп.
- Шъуз жаем лIыр шIэхы жъы ешIы.
- Шъуз закъом дэмыIэпыIэрэу лIыр лIэп.
- Шъуз зимыIэ кIалэрэ шхо зышIохэмылъ шырэ.
- Шъуз пый нахьи чылэ пый.
- Шъуз пытэм илI хьалэл.
- Шъуз улъыхъумэ, благъэм дылъыхъу.
- Шъуз фэмыф зиIэр насыпынчъ.
- Шъуз шъорышIыр лIыгъапцI.
- Шъузабэм ибын епIужьы, лIэгъуабэм ибын фэпIужьырэп. / ЛIэгъуабэм быныр репхъыхьэ, шъузабэм быныр къешыпыжьы.
- Шъузым насып къыдэкIо.
- Шъузым ыгъэпыутыгъэ лIыр зыми къыдихыжьынэп, ныбджэгъумэ агъэпыутыгъэ лIыр шъузым къыдихыжьын.
- ШъузышIу быдзыщэ налъэ щыкIэрэп.
- ШъузышIу зиIэм игукъао щэчыгъошIу.
- ШъузышIу зиIэм хъяр иунэ илъ.
- ШъузышIу илI гъомылэнчъэ хъурэп.
- ШъузышIу илI нэкIушъхьаплъ.
- ШъузышIу илI цIэрыIу.
- ШъузышIу ихьаку ятIэ щыкIэрэп.
- ШъузышIу унэ, шъуз дэир чIыун.
- ШъузышIум лIы дэир дэгъу ехъулIэ, шъуз дэим лIы дэгъур дэи ехъулIэ.
- ШъузышIур лIы гъатхъ.
- Шъхьадж ифэшъуашэ ишъэогъу.
- ШъхьакIом кIакIо уегъэшIы.
- ШъхьалкIыпкъыр зыхьыри мэпшъы, шъхьал мыжъор зыхьыри мэпшъы.
- Шъхьамыуз пIэшъхьагъым езэгъырэп.
- Шъхьахынэм имафэ кIыхьэ.
- Шъхьахынэм ицу лIэмэ лы, ику къутэмэ пхъэ.
- Шъхьахынэр тэджымэ, щысыр псыбашъу.
- Шъхьахынэр чъыяпх, щхырылэр гъырын.
- Шъхьащытхъужь пстэури пцIыус.
- Шъхьащытхъужьырэ къэрабгъэрэ зэблагъэ.
- Шъхьэ къуим кIэхэкIырэр шъхьэ псаум ышIэрэп.
- Шъхьэгъусэр насып зэхэгъэкIыпI.
- ШъхьэзышIошIу лъэгъугъуай.
- Шъхьэм акъыл имылъмэ, лъэм имыгъуагъ. / Шъхьэм акъыл имылъымэ, лъэр мэулэу.
- Шъхьэр псаомэ паIо щыкIэжьрэп.
- ШъхьэтепIончъэ къабзэу хъурэп.
- ШъхьэтепIэ зимыIэ псыр мэушIои.
- Шъынашъхьэ плъэгъумэ гъэмафэ, Iэташъхьэ плъэгъумэ кIымаф.
- Шъыпкъэм нэр рекIы.
- Шъыпкъэмрэ насыпымрэ зэгощэгъу.
- Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъапI. / Шъыпкъагъэр дышъэм нахь лъапI.
- Шъыпкъэр зигъуазэм насыпыр игъогу.
- Шъыпкъэр ипкIыгъ пIоми къыпшIоуцу, пцIыр бгъэуцугъэ пIоми уапашъхьэ къефэжьы.
- Шъыпкъэр къэмышIэу, унашъо темышIыхь.
- Шъыпкъэр пIоным лIыгъэ хэлъ.
- Шъыпкъэр фышхъо, пцIыр шхъухьэ.
- Шъыпкъэр чэтэ кIэгъым кIэлъ.
- Шъыхьэм ыбжъэ ипый.
- Шъэф горэ зимыIэ щыIэп.
- Шы зиIэр къани, уанэ зиIэр кIуагъэ.
- Шы фэмышIу уанэр екъутэ.
- Шыгъу зышхыгъэр, псы ешъожьы.
- Шыдым телъ хьылъэр къыдырым ышIэщтэп.
- Шыдыри илэсым зэ шъутырэщт.
- Шым еуи дахь, елъэдэкъауи къыдэкIыжь.
- Шым ефэхырэм ныбэпхым тырелъхьэ.
- Шым тамэ тетэу зылъэгъурэр блэр ары, блэм лъакъо кIэтэу зылъэгъурэр шыр ары.
- Шым ылъакъо ипый.
- Шыпхъум ыгу ыш дэжьыкIэ гъэзагъэ.
- Шыпхъунчъэ нахьи шыпхъу нэшъу.
- Шыр пкIантIэмэ, уанэр екIужьырэп.
- Шыр тесым егъэдахэ.
- Шыр шыгъачэм, чъырыр мыжъом, цIыфыр лэжьэным щаушэты.
- Шытыгъу хабзэрэ тыгъужъ хабзэрэ зэфэдэ.
- Шыу хьакIэр агъэшэсыжьы, лъэс хьакIэр агъэкIотэжьы.
- Шыухэр зэдилъымэ, шъхьадж ыгу илъыр ешIэжьы.
- Шыхьаф осэпс тырагъахэрэп.
- Шыц ос къесэу узэрысым уимыкI.
- ШышIур зэщымэ, пырхъал.
- ШышIур ныбджэгъушIум фэд.
- ШышIурэ цушIурэ псыбашъоп.
- Шэнычъагъэр узы, Iэзэгъу зимыIэр делагъ.
- Шэплъ зытелъ нахьи дагъэ зытет. / Шэплъ зытелъ нахьи шэн дэгъу зыхэлъ.
- Шэсырэ пстэури шыоп.
- Шэу щтагъэр бэрэ умыфы.
- ЩыIэкIае кIодыжьыкIай.
- Щыгъу-пIастэм хьатыр иI. / Щыгъу-пIастэм уемылъэпэкIау.
- Щыгъын хьаф кIэракIэ нахьи Iаеми уищыгъын.
- Щыгъынибгъу нахьи теубгъон.
- Щыдым ихьылъэ имыкъумэ, кIорэп.
- ЩыкIырэр икIагъэ мэхъу.
- ЩыкIэ нахьи мэкIэшх.
- ЩымыIэм улъымыхъу, къыплъыхъурэр умыгъэпыут.
- Щымыонэу акъыл, щымыкIэнэу былым.
- Щынэ зыдэщымыIэм укIыти щыIэп.
- Щынэрэм макъэ ешъы.
- Щынэрэр яунэ мэкIожьы.
- Щысым иIахь кIорэм къехьы.
- ЩытхъукIае нахьи убэкIашIу.
- Щыуаным илъыр зымышхыжьыщтыр коным илъым къыкIэупчIэжьыгъ.
- Щэ зэхэпхын нахьи, зэ плъэгъун. / Шъэрэ зэхэпхын нахьи, зэ плъэгъумэ нахьышIу.
- Щэм бэрэ уеплъымэ, лъы теолъагъо.
- Щэм зэхэдз ышIырэп.
- Щэм ихьатыркIэ пIастэр ашхы.
- Щэм ыстыгъэр щыум епщэ
- Щэмрэ лъымрэ зэхакIэрэп.
- Ыкъо шIомылIэу, илI шIомыдахэу шъуз щыIэп.
- Ынэ зытеплъэрэм ыIэ лъэIэсы.
- Ыужырэ Iофыр бзыу кIаку.
- Ыужырэ акъыл нахьи ыпэрэ акъыл.
- Яжьэм шIомыкIыр итесэн.
- Янэ еплъи, ыпхъу къащэ.
- Янэ ихабзэ ыпхъу ибзыпхъ.
- Iанэм ыпэри ыкIэри хъохъу.
- Iахъом ибэщ иджэнджэшыгъу.
- Iахьыл делэр нэпэтех.
- Iахьылыр IэшIу.
- Iащэр зыгъэIащэрэр лIыгур ары.
- IитIукIэ пIэ зыубытырэм уакIыбыкIэ бэу щеIожьы.
- IорыIуатэ нахьи нэрылъэгъу.
- IорыIуатэр хэбзэжъ.
- Iоф инри Iоф цIыкIури Iофы.
- Iоф мыублэм блэ хэс.
- Iоф ублагъэ зимыIэм Iоф ухыгъэ иIэп.
- IофшIакIэ зымышIэрэр IофшIэным егъалIэ.
- Iофы пшIырэр Iофы мэхъу.
- Iофым ыгъэлIагъэ щыIэп.
- Iофым ыпэр умышIэмэ, ыкIэр пфэшIэжьыщтэп.
- Iофынчъэр гущыIэрый.
- Iофыр зэрэпшI.
- Iофыр къэIогъошIу шъхьакIэ шIэгъуае.
- Iофытабгэ алIырэп, лIыкIо аукIырэп.
- Iуашъхьэм апэ дэкIуаерэр апэ къехыжьы.
- Iупэр напэм ихащ.
- Iушым иакъыл игъомыл.
- Iушыр щэ мэупчIэжьы.
- Iэзэгъу зимыIэ узыгъо щыIэп.
- Iэм ымыштэрэ кIодырэп.
- Iэрымылъхьэм кIэнэцIызэ, инэкIэцIыр кIэгъуагъ.
- Iэрэ жэрэ зэблэкIырэп.
- Iэхъогъум хэкIырэ мэлыр, тыгъужъым ешхы.
- Iэхъомбитфыр зэфэдэп.
- IэшIэгъэнчъэм ищэрыхъ лъэныкъуащэ.
- Iэшэ дэгъур гъусэшIу.
- Iэщыр зезыхьэрэм ий.


### Статистикэ
- Aydın, Şamil Emre (2023), Çerkes Atasözleri, ISBN 9786056569128


## Гулъытэгъуэ
Категориэ:ГущыIэжъ

Адыгэ гущыIэжъхэр
* А зы нэбгырэм щэ укъигъапцIэмэ удел, а зы машэм щэ уифэмэ унэшъу.
* АIорэ пстэури хъурэп, хъурэ пстэури аIуатэрэп.
* АIорэ пстэури шъыпкъэп.
* АIорэр зыфэмыушъэфырэр лIыныкъу.
* АIорэр къэсы, ашIэрэр къэкIы.
* Абрэ мыжъори зы чIыпIэ илъырэп.
* Аджал зимыIэ щыIэп.
* АджалитIу зыщымыIэкIэ а зэлIэгъум лIыгъэ халъхь.
* Аджалым «сыкъэкIо» ыIорэп.
* Аджалым пхъонтэ кIоцIым укъыщигъотын/укъыщигъотыщт.
* Аджалым улъымыхъу, ежь укъигъотын.
* Аджалыр гужъуакIэм дэс.
* Адыгэ хабзэр атэ кIэныжъ.
* Адыгэм ищыгъу-пIастэ ыIэгу илъ.
* Адыгэм хьакIэ икIас.
* Адыгэм ыхьакIэр пытапIэ ис.
* Адыгэмэ анахь тхьамыкIэри бысым.
* Адыгэр сыдигъокІи Адыгэ.
* Адыгэшыр АдыгэлІым изыкІылъэныкъу.
* Ажэ зэIумыкIэу ягухэлъ зэрэшIэрэп.
* Акъыл зиIэм джэгъогъу ыбэ.
* Акъыл зиIэм еджэныр ригъэкъурэп.
* Акъыл зиIэм иIоф мэфищ, делэм непэрэм ехъурэ Iоф иIэп.
* Акъыл зиIэм имыIэ щыIэп.
* Акъыл зиIэм уеушъыимэ, шIушIэ къыпфешIы, акъылынчъэр къыбдэхьащхы.
* Акъыл зиIэм щэIагъэ иI.
* Акъыл зиIэр акъылынчъэм еджэнджэшыжьы.
* Акъыл зиIэр уакIыб исэу къепхьакIыми хьылъэп.
* Акъыл зимыIэм оуиер ет.
* Акъыл зимыIэр тхьамыкI.
* Акъыл кIэкIыр бзэгу кIыхь.
* Акъылым уасэ иIэп, гъэсэныгъэм гъунэ иIэп.
* Акъылым ыуасэр джэнджэш.
* Акъылым янэр гупшыс, ятэр шIэныгъ. / Акъылым гупшысэр ян.
* Акъылынчъэр насыпынчъ.
* Акъылыр былым, былымыр осэпс.
* Акъылыр былымкIэ ащэфырэп.
* Акъылыр жакIэм пышIагъэп.
* Акъылыр жъыгъэ-кIагъэп.
* Акъылыр лэндышъ, гъэсэныгъэр дышъэ чъыг.
* Акъылыр мэлъыхъо, насыпым къегъоты.
* Акъылыр сыдрэ Iофи ылъапс.
* Акъылыр чыжьэу маплъэ, нэр ащ илъагъо рэкIо.
* АкъылышIом делэми бзэ къыфегъоты.
* Амалрэ хьилэрэ акъыл.
* АмыIо щыIэми, амыIотэжь щыIэп.
* АмыIуагъэ щыIэп, амышIагъэ нахь.
* АмыгъэIурэ зэхахырэп.
* Амыгъэпхъугъэм пхъукIэ ышIэрэп.
* Амылъэгъурэ бланэр аукIырэп, зэхамыхыгъэ аIотэжьырэп.
* Амыубырэ бэн дэлърэ зэфэдэ.
* АнахьыкIэр анахь кIас.
* Анэ быдзыщэм хьалыгъуи къуаи хэлъ.
* Апэ лIэрэм чэфыныр ий.
* Апэ лIэрэр апэ дахы.
* Апэ узэрихьылIэрэр шхынышIу.
* Аргъой мыцакъэ щыIэп.
* Армэум иунэ лъэбыщ.
* Армэум ыгъэтIысырэ чъыгыр мэгъу.
* Аслъаныр агъасэ, къэплъаныр Iасэ ашIы.
* Атакъэми чэтжъыехэр егъашхэх.
* Атакъэр мыІоми нэфыр шъынкІэ къанэрэп.
* Атэ мылъкур бын гъэкIод.
* Атэкъэ зэуалэр пщэры хъурэп.
* АукIыщтыри къагъэгущыIэжьы.
* Афытемыхь афытемыкI.
* Ахъщэ зихъоир тыгъум щэщынэ.
* Ахъщэ мыпчъ зэIахырэп.
* Ахъщэ уиIэмэ, ахъщалъэ бгъотын.
* Ахъщэ уимыIэу бэдзэрым укIоныри, обзэгъу умыIыгъэу мэзым укIоныри зэфэдэ.
* Ахъщэр Iэгурыхьэ-IэгурыкI.
* Ахъщэр бзыум фэд, къыбжэхэлъатэ, Iолъэтыжьы.
* Ахъщэр къыздикIырэм мэкIожьы.
* Ахъщэр псым фэд.
* Ахъщэр пщахъо, гъашIэр лцIашхъо.
* Ахъщэр убытыгъуай.
* Ахъщэр уиджыбэ илъэу тэрэзэу уигъэчъыещтэп.
* Ахъщэр щэ пчъыгъу.
* Ахэмыхьэрэр хэбзэнчъэ.
* Ачъэми/пчэными жакIэ тет.
* Ачъэр мэлымэ япащ.
* Баджэм ихьилагъэ ыпэ ит.
* Баджэм тыгъужъибл егъапцIэ.
* Баджэм ышъо ежь ипый.
* Баджэмэ анахь Iушыри бым щаубыты.
* Баджэр ныбаджэ хъумэ, жьау лъэхъу.
* Баджэр ушъэу ежьэмэ, мэшакIо.
* Бадзэм ыцапэ узылъ.
* Баем ыгугъу ашIызэ, тхьамыкIэм ыостыгъэ мэсты.
* Баим иатакъи мэкIэцIы.
* Баим ихьэ уц ехъу.
* Бгъаерэм бэрэ укIэлъымыгъыжь.
* Бгъэжъыр уипашэмэ къушъхьэм урешэ, къолэжъыр уипащэмэ Iаем уфешэ. / Бзаджэ уипащэмэ, бзаджэ ухещэ. / Дэир уипащэмэ, хьацуем ухещэ.
* Бгъэплъыщэмэ, мыжъори зэгоуты.
* Бгъэр бгъэкIэ агъасэ, былымыр былымкIэ къагъоты.
* Бгъэр бэрэ омэ, итамэ мэкъутэ.
* БжъэкъуитIу тет пэтзэ, уц бэгъуагъэм хэкIыжьыгъ.
* Бжыхьэ бадзэр цэкъэрый.
* Бжыхьэ машIор IэшIу.
* Бжыхьэ чэщыр шъэрэ минрэ.
* Бжыхьэпэ ошIурэ пщы IупэшIугъорэ.
* Бжьэ зэмыцэкъагъэм шъоум ыуасэ ышIэрэп.
* Бжьэм шъоур зыдэщыIэр ешIэ. / Шъоу зыдэщыIэр бжьэмэ къашIэ.
* Бжьэми бжьашIохэр аукIыжьых.
* Бжьэмэтабэ зиIэм ижантIэ чIегъэуцо.
* Бжьэр къэгъагъэм тетIысхьэ хабзэ.
* Бзаджэ пшIэныр лIыгъэп, лIыгъэр шIу пшIэныр ары.
* Бзаджэм ибзэджагъэ ынахэ халъагъо.
* Бзаджэм о шIокIи, Iушыр о къыпшIокIын.
* Бзаджэм пкIэ ыубытымэ, пыупкIи чIэдз.
* Бзаджэм шIу дэунэхъу.
* Бзаджэм ышIэрэр шIум тырелъхьэ.
* Бзаджэм ышхырэр шIум феIуатэ.
* Бзаджэр джэнджэшыгъо умышIы.
* Бзаджэри дахэм егъэIорышIэ.
* Бзаджэри унэхъугъэ, бзаджэм IукIагъэри унэхъугъэ.
* Бзылъфыгъэ зыдимыс хъулъфыгъэрэ янэ зимыгъусэ сабыйрэ зэфэдэ.
* Бзылъфыгъэ щымыукIытэрэм напэ иIэп.
* Бзылъфыгъэм ишъхьац кIыхь ау иакъыл нахь кIыхьэжь.
* Бзылъфыгъэр акъыл чан.
* Бзыум илыр илэпс. / Бзыум ыл фэдэр ылэпс.
* Бзыуми набгъо ешIы.
* Бзыур зыIэтырэр тамэ, цIыфыр зыIэтырэр акъыл.
* Бзыури инабгъо щылIыблан. / Бым исымэ, цыгъори лIыхъужъ.
* Бзыуцыфым машIо хэбгъэбылъхьан плъэкIыщтэп.
* Бзэгум цIыфхэр зэрегъэшхыжьы.
* Бзэгур гум итэлмащ.
* Бзэджэ гъусэм мысэ уешIы.
* Бзэр зэзым нахьи нахь дыдж, шъоум нахьи нахь IэшIу, чатэм нахьи нахь чан.
* Благъэри къурэ шъхьапэм къыпакIыкIырэи.
* Бланэм илъэгъуи иубыти зы хъурэп.
* Бланэр зыщалъфырэм екIужьы/екIолIэжьы.
* Блэгъэ чыжьэ нахьи гъунэгъушIу. / Благъэ чыжьэм нахьи къош гъунэгъу.
* Блэгъэжъыр пыижъ хъурэп, пыижъыр блэгъэжъ хъурэп.
* Блэгъэжъырэ тыжьыныжъырэ.
* Блэр «чъыIэ лIагъэ» пIоу уигушIуакIэ дэмыгъэтIысхь.
* Блэр бэгымэ, игъу ифэжьырэп.
* Блэр заорэр кIапсэм щэщынэ.
* Блэр зыгъэжъугъэм ецэкъэжьы.
* Блэр зытыраукIыхьэрэ ищэрэз.
* Блэр уеофэ мэбэгы.
* Блэрэ къэщи зэ пыупкI.
* Былым къызфакIорэ нахьи насып къызфакIорэ.
* Былым къыпкIэнын нахьри бынышIу къыпкIэн.
* Былым фаблэр былым фэщ.
* Былымхэзэ зэфэтэджых. / Цурэ чэмрэ зэфэтэджы.
* Былымым зыер иаджал.
* Былымыми уедэхашIэмэ, игуап.
* Былымыр жъы зэрэхъурэр ышъу.
* Былымыр осэпс, къакIо, мэкIожьы. / Мылъкур осэпс.
* Былымыр осэпс, цIыфыпсэр IэшIу.
* Бын зимыIэ тырэ лы зыпымылъ къупшъхьэрэ.
* Бын зимыIэр зы нэшхъэигъу, быныбэ зиIэр нэшхъэигъуишъ.
* Бын зыкIэмыхъорэр ышъхьэ кIэтIахъо.
* Быныр насыпыгъэшху.
* Быныр тыгъомэ, янэ мыгъо мэхъу.
* Бысым гощакIэм хьакIэ икIас.
* Бысымыр хьакIэм иIофытабг.
* Бэ зыIорэм нахьи бэ зышI.
* Бэ зыгъэшIагъэ нахьи бэ зылъэгъугъ.
* Бэ зэгъашIэ, бэ умыIо. (Eksik)
* Бэ пIоу ущымыщын, макIэ пIоу утемыгушхуахь.
* БэлагъыкІэр зыIыгъым хьэ къэрибгъу щэгугъы.
* Бэлэрэгъ иIахь хьэм шIуешхы.
* Бэлэрэгъым гъатхэр къыфэлъэш.
* Бэлэрэгъыр гъэр мэхъу.
* Бэр зэдеIэмэ, чIыр къагъэхъые.
* Бэр зэкъотмэ текIоныгъ.
* Бэрэ даIо, макIэу Iуатэ.
* ГощакIор Iахьынчъ.
* Гощэ къуим зефэпэфэ, джэгур зэбгырыкIыжьыгъэ.
* Гощэжъыри зэгорэм нысакIэу щытыгъ.
* Гу имылъ гущыIэр щэ нэшъу.
* Гуащэм ихабзэ нысэм ибзыпхъ.
* Гуащэри дэнэ IэкIапэ щэкIэ.
* Губгъом илъ гъажъор арэп, коным илъыр ары.
* Губгъэ пкIашъэрэ унэ пкIашъэрэ зэтефэ.
* Губгъэм ущымыкъэрабгъ, унэм ущымылIыхъужъ.
* Губгъэным шIомыкIырэр чылэмэ анахьыкI.
* Губжьырылэр шIэхэу жъы мэхъу.
* Губзыгъэм игуIэгъур делэм игушIогъу.
* Гугъу зымылъэгъугъэм тынчыгъо ышIэрэп.
* Гугъу ухэхьан хъумэ, хьагулъыжъоми цэр IуекIыкIы.
* Гугъуехь зымыщэчыгъэм гъогууанэ фэщэчыщтэп.
* Гугъуехь зымыщэчыгъэр лIымэ ахалъытэрэп.
* Гугъэ нэпцIыр шъхьэгъэпцIэжь.
* Гужъ зиIэр цокъэжъкIэ мао.
* Гузажъорэр мэгужъо.
* Гузэжъуапхэр шIэхэу жъы мэхъу.
* Гукъао зиIэр гущыIал, бэгу зиIэр тIэхъуал.
* Гукъао зимыIэм пкIыхьыпIэшIу елъэгъу.
* Гум дэбгъашъорэр шъом къеIуатэ.
* Гум емыкIурэр нэм екIурэп.
* Гум илъыр жэм къеIо.
* Гум/псэм шIоIэшIур нэм шIодах.
* Гупщыси псалъэ, зыплъахьи тIыс.
* Гур жъы хъурэп.
* Гур зыдакIорэм кIошъурэр лIышIу.
* Гур зыдэщыIэм нэр мэIабэ.
* Гур кIодымэ, лъэр кIэкIырэп.
* Гур кIодымэ, шыр чъэжьрэп.
* Гур мыгъымэ, нэр гъырэп.
* Гур мышIумэ, шъхьэр шIои.
* Гурмыкъым гурмыкъ икIас.
* Гурэ гурэ лъагъо зэфыряI.
* Гухэхъуэ щIэщ, гухэщI жьыщ.
* ГушIуагъори гуIэгъури зэпышIагъэ.
* ГущыIакIэ зымышIэрэр IэбжъымкIэ мао.
* ГущыIэ бзаджэр губзэджашI, гурышхъо шIыныр фэмыфыгъ.
* ГущыIэ дахэм блэр гъуанэм къырещы.
* ГущыIэ дахэм гугъур пщегъэгъупшэ.
* ГущыIэ дахэм гъучIыр къегъэщы.
* ГущыIэ мыщыур шхын мыщыум фэд.
* ГущыIэ пытэ зимыIэм шъыпкъагъэ иIэп.
* ГущыIэ шъабэр гу гъэшъаб.
* ГущыIэм гущыIэ ипэгъокI, утыным утын ипэгъокI.
* ГущыIэм ыпэ умышIэмэ, ыкIи пшIэщтэп.
* ГущыIэр бгъэуцумэ цум фэд, бгъэтIысымэ цIыфым фэд.
* ГущыIэр бэрэ бгъэунэшкIумэ, IэшIужьэп.
* ГущыIэр бэрэ пIомэ, мэ щэу.
* ГущыIэр птIупщымэ, аркъэн кIэлъымыдзыжь.
* ГущыIэрыем едэIугъуай.
* Гъаблэм благъэр пщегъэгъупшэ.
* Гъаблэм блэр гъуанэм къырефы.
* Гъатхэм чъыягъэр бжыхьэм мэгъыжьы.
* ГъашIэ зиIэм лIэныгъи иI.
* ГъашIэр Iахь мыгощ.
* Гъогу нэпцэ сапэм мэкъу щеохэрэп, ер зэогъэ чъыгым пкIашъэ къыпыкIэрэп.
* Гъогужъырэ блэгъэжъырэ хэмын.
* Гъогужъырэ шъузыжъырэ умыбгынэ.
* Гъогум икIыхьагъэм фэдиз ишъомбгъуагъ.
* Гъогум лъэой ебдзымэ, кIэкIы мэхъу.
* Гъогууанэ тетым яти иныбджэгъу.
* Гъомылапэм еIаз, гъомылакIэм езау.
* Гъомылэр гъогум щыхьылъэп.
* Гъуапчэ пстэури мышъэп, лыд пстэури дышъэп.
* Гъунэгъу шъхьэщытхъужьыр шъхьэгъэуз.
* Гъунэгъур зыгъэпыутырэм пыутыгъэр къылъэIэсы.
* Гъунэгъур пыи ашIырэп.
* Гъунэгъур унэгъу, ащ игъунэгъур гъунэгъу.
* Гъунэгъурэ гъончэджрэ.
* ГъунэгъушIур къошым фэд.
* Гъусэ дэй нахьи Iэшэ дэгъу.
* Гъусэ мыхъомышIэ нахьи гъучIы.
* Гъусэ мыхъурэ Iэшэ мыхъурэ.
* Гъусэ паплъэрэ пIэлъэтесырэ щэчыгъуай.
* ГъучI къалэ зиIэри гъучI мастэ щэкIэ.
* Гъыным гъын къещэ, нэпсым нэпс къелъфы.
* ГъэжъуакIэ къыпIэкIэмыхьэу гъэжъожъым укIырымыу.
* Гъэмафэм изымафэ кIымафэм итхьэмафэ ыуас.
* Гъэмафэм умыгъэтIылъырэр, кIымафэм къэпштэжьырэп. / Гъатхэм хэмылъхьагъэр бжыхьэм бгъотыжьыщтэп. / Гъэм умылэжьрэр кIым бгъотыщтэп. / МэфэшIум умышIэрэр мэфаем бгъотыжьыщтэп.
* Гъэрыр зэрыхьэрэр иун. (Eksik)
* ГъэшIум умыгъотырэр гъаем бгъотыжьырэп.
* Гъэщыр зыщыбэм цIыфыр щыбай.
* Даом ыкIэр зао хъумэ, зимыIофыбэ хэкIуадэ.
* Дахэ зыIорэ нахьи дахэ зышIэрэ.
* Дахэм къымыхь Iаем къыхьырэп.
* Дахэм ычIэгъ шъоу чIэлъ. / Дахэм ычIэгъы дышъэ пкIашъэ чIэлъ.
* Дахэм/дэхагъэм, гыешъэ/дэгъуишъ еушъэфы/егъэбылъы.
* Дахэр зыгъэдахэрэр ишэн.
* Дахэр пагэмэ, пыут мэхъу.
* Дахэу абзырэр дахэу адыжьырэп.
* ДелитIур зэзаомэ, ящэнэрэр яплъы.
* Делэ бзаджэ нахьи делэ дэд.
* Делэ благъэ нахьрэ гу6зыгъэ пый.
* Делэ гощэгъу нахьи губзыгъэ дэогъу.
* Делэ лIыкIо умышIы.
* Делэ пыщэгъу умышIы.
* Делэм бэдэдэ ешIэу къыщэхъу.
* Делэм зэхибзэн, губзыгъэм зэхихын.
* Делэм игъомылэ пэшхы.
* Делэм къолэн икIас.
* Делэм мафэ къэс инысэщэ джэгу.
* Делэм уемыупчIэу икъэбар къыуеIо.
* Делэм ущытхъумэ, пагэ мэхъу.
* Делэм шIокI, Iушыр ежь къыпшIокIы.
* Делэм шъхьащытхъужь икIас.
* Делэм/акъылынчъэм уипаIо ети блэкI.
* Делэр баймэ ягощэгъу.
* Делэр блэгъэ гъэкIод.
* Делэр гугъэзэ жъы мэхъу.
* Делэр дэхьащхырыл.
* Делэр игущыIакIэкIэ къэошIэ.
* Делэр хьалыжъом кIэнэцIызэ, хьаитхъупсым хэныгъ.
* Делэри къэмыгущыIэфэ Iуш.
* Джанэм нахьи гъончъэнджыр нахь благъ.
* Джэгугъом лIыхъужъ, зэогъум жъынтыу.
* Джэгур уджыкIэ аублэ, уджыкIэ аухы.
* Джэгъогъу миным къыуашIэрэм нахьи зы ныбджэгъум къыуишIэрэр нахь гуау.
* Джэгъогъунчъэ узымыхъукIэ джэгъогъумэ зэраIоуи орэмыхъу.
* Джэгъогъурэ кIэсэгъурэ зимыIэ щыIэп.
* ДжэгъолIыр лIэныгъэм фэдэу дыджы.
* Джэмышх нэкI жэм фахьырэп.
* Джэнэ мылажьэрэ, лэжьэ мыIотэжьырэ щыIэп.
* Дзэ зыгъащтэрэр дзэ псау ыуас.
* Дзэ зэрыкIогъэ чIыпIэрэ мацIэ зыхэкIыгъэ хатэрэ.
* Дзэм хымэ иIэщтэп.
* Дунаем ишIуагъэр псауныгъ, дунаем итхъагъор шIулъэгъуныгъ.
* Дунаер зыгъэнэфырэр зы тыгъ.
* Дунаер къэкIухьи уиунэ ихьажь.
* Дунаим тетымэ гур анахь чъэр.
* Дунаир зыгъэнэфырэр тыгъэ, зэзыгъэзафэрэр шIэныгъ.
* Дунаир зыми зыдихьыгъэп.
* Дунаир къошыныжъ хъугъэп.
* Дунаир техьэ-текI, куцэр теуцогъу-теуцогъу.
* Дунаир чэзыу-чэзыу.
* Дунаир щэрэхъышъ мэкIэрахъо.
* Дыджыр зымышIэрэм, IэшIур ышIэрэп.
* Дышъэм хэс нахьи, лIыжъ зыбгъодэс.
* Дышъэр ебз чIэгъ ошIыкIэ улъыирэп.
* Дышъэр зэрагъэунэфырэр чэзэп, цIыфыр зэрагъэунэфырэр иIофшIагъ.
* Дышъэр къызщычIахырэми щылъапI.
* ДэIокIаем дэгу уешIы, плъэкIаем нэшъу уешIы.
* Дэгум ыIон егъоты, нэшъум ыгъотырэр екъузы.
* Дэжьышъурэ пцIанэ щыIэп.
* Дэхагъэм гур егъэгушхо.
* Е зыхэлъыр хьэгъолъыгъом мэятэ.
* Е лIын, е лIэн. / Е улIын, е улIэн.
* Е мыхъурэр шIу хъужьырэп.
* Е пшIэу шIу ущымыгугъ, шIу пшIагъэми укIэмышъугъужь.
* Ебгъэжьэжьын нахьи ебгъэблэгъэныр нахь рэхьат.
* Еблагъэр зибэм ибын мэлакIэрэп.
* Егъэлые делагъ.
* ЕкIурэр хабзэ.
* Ем «сыкъакIо» ыIорэп. / Щэм «сыкъакIо» ыIорэп.
* Ем е пыщылъ, шIум шIу пыщылъ.
* Ем лъыхъурэр ем ехьыжьы.
* Ем улъыхъоу зыпымыщ, зыкъыппищэмэ умыщын.
* Емыджагъэр егъэджакIо хъурэп.
* Емызэщ иуанэ къехьыжьы.
* Емызэщырэм мэщыбэ ешIэ.
* ЕмыкIур зышIэрэмкIэ емыкIу, еплъырэмкIи укIытагъо.
* Емынэм къелыгъэр ныбэузым/тэлаум ехьы.
* Ер зымышIэрэм шIур ышIэрэп. / Iае зымышIэрэм шIу ышIэрэп. / Ем IумыкIагъэм шIур ышIэрэп.
* Ер цу бжъакъом къекIы.
* Ерышэр щытэу малIэ.
* ЕсыкIэ умышIэмэ, псым ухэмыхь.
* Еушъый зы мафэ, хэбзэ хьафыр мэфищ.
* Ешхэ-ешъо нахьи шыу джэгу.
* ЖакIэр фыжьы хъумэ шIуцIэ хъужьырэп.
* ЖантIэм укIэмыбзи, къыптефэмэ къыбнэсын.
* Жъы дэгъу зыдэщымыIэм кIэ/ныбжьыкIэ дэгъу щыIэп.
* Жъы зимыIэм кIэ иIэп.
* Жъы хъурэр гумахэ.
* Жъы хъурэр тхыдэбаIо, емыдэIухэмэ зегъэгусэ.
* Жъы хъурэр хьэ хыныгъоми чъыIэ малIэ.
* Жъым еубз, кIэр гъэгушхо.
* Жъым щытхъуи, кIэр къащтэ.
* Жъым ыгъашIэрэр шIомакI, кIалэм ышIэрэр шIуаб.
* Жъымрэ сабимрэ зэфэд.
* Жъымэ шъхьэ адэшх, кIэмэ лъакъо адэшх.
* Жъынтыури мэгугъэ тхьаркъо къырищынэу.
* Жъыр шъхьаукъэрый, кIалэр джэгурый.
* Жъырэ сабыйрэ зэрымыс унагъом насып илъэп.
* Жьыбгъэ зыхэмыт чъыIэр чъыIэп, пчэ зыхэмыт узыр узэп.
* Жьыбгъэ къемыпщэу къурэ сысырэп.
* Жьыбгъэ ужьыр борэн, зао ужьыр хьэдагъэ.
* Жьым къыхьырэр псым ехьыжьы.
* Жьыр къыздепщэрэмкIэ зегъазэ. / Жьыр къыздикIырэм ощхри къекIы.
* Жьыртэджым ишIушIэ къагъанэу шъхьахынэм ищытхъу аIонэп.
* Жьыртэджыр щэтэшх.
* Жьэу къэтэджыгъэмрэ кIалэу къэзыщагъэмрэ кIэгъожьыгъэп.
* Жьэу тэджырэм шыкIэхъу фалъфы.
* ЖэлIыкIо нахьи шъхьэлIыкIу.
* Жэм къыдэкIыгъэ псалъэри шхончым къикIыгъэ щэрэ зэфэдэ.
* Жэм пиупкIырэр кIыжьырэп, чатэм пиупкIырэр мэкIыжьы.
* Жэмыгъэпсэф псэмыгъэрэхьат.
* Жэр зэкIэкIымэ, ныбэр мэкIыи.
* Жэр шъхьэм илIыкIу. / Шъхьэм жэр илIыкIу.
* Заом уIухьэмэ, уиIахь хэшIыхь.
* Заом хэтхэу чэтэ хьаф атырэп.
* Заор езыгъажьэрэм ышъхьэ лажьэ фехьыжьы.
* Зафэм хабзэр ителъхь.
* ЗекIо ицуакъэ лажьэрэп.
* ЗекIокIаем лъащэ уешIы, дэхьащхыкIаем Iущэ уешIы.
* Зи умышIэхэн нахьи Iоф цIыкIу.
* ЗиIахь зышIомакIэм хьэм шIуешхыжьы.
* ЗиIоф егугъурэр тыгъэм ыпэ къэтэджы.
* ЗиIоф зышIомыбэрэ зибын зышIомыдахэрэ щыIэп.
* ЗиIоф нафэм ынэгу хые.
* Зибзэ умышIэрэм, уихабзэкIэ ущымыгугъу.
* Зибзэгу иягъэ зэкIыжьыгъэ Iаджи кIэлъ къэм.
* Зибын тэрэзэу зымыгъасэрэм нэпсыкIэ епщыныжьы.
* Зибэ пшIырэм урыIаз.
* ЗигущыIэ кIэкIым ыбзэ IэшIу.
* ЗигущыIэ нафэм ынапэ фыжьы.
* Зигъор дахэ.
* Зигъунэгъу зиIэпыIэгъум инасып.
* Зику исым иорэд къырагъаIо.
* Зикъэлапчъэ укъыблэзымыщыжьырэм иунэ умыкIу.
* ЗилI Iэджэ-быджэм ишъузи ащ фэд.
* ЗилIэгъу къэсырэм имышэн къештэ.
* ЗимыIоф зезыфэрэм ышъхьэ бэщ тефэ.
* ЗимыIэм къыратырэр иIахь.
* Зимыгъо хьакIэр гуих.
* Зимылъку зышIокIодыгъэм фэгуIи, зиакъыл зышIокIодыгъэр гъэежь.
* Зимэкъу Iужъурэ зимэщ бэгъуагъэрэ гузажъорэп.
* Зинахьыжъ едэIурэм иIоф мэкIуатэ.
* Зинысэгъу зыубырэ зибын щытхъурэ шIоп.
* Зитехъон макIэм ичъыи макIэ.
* Зитхыдэ зымышIэжьрэр лъэпкъ хъурэп.
* Зиунашъо зымышIэжьышъурэр унэшъошIы макIо.
* Зицуакъэ зэжъум идунаи зэжъу.
* Зицуакъэ зэжъурэ зи гъажъо макIэрэ къэбаркIэ уямыупчI.
* ЗичI пщэрым илэжьыгъи пщэр.
* ЗичIыфэ птелъым уриIофтабг.
* Зишэн умышIэрэ шымкIэ пчэгум уимыхь.
* Зищэ-гын еблэрэм бланэр шIокIожьы.
* Зы акъыл нахьи акъылитIу.
* Зы бын зиIэми бынишъэ зиIэми зэфэдэу алъэгъу.
* Зы гущыIэм зы гущыIэ къелъфы.
* Зы гъэр тIо къакIорэп.
* Зы жьэм къыдэкIырэр, жьишъэм дэхьэ.
* Зы лIыр джэдыгуибгъу, лIибгъур зы джэдыгу.
* Зы мафэ шэхъу уемыжьагъэми мэфибгъу гъомылэ зыдащтэ.
* Зы мэл бгым зепкIэхыкIэ пстэури епкIэхы.
* Зы мэшIуачэм чылэ псаур тырестыкIы.
* Зы нэм ымылъэгъурэр зы нэм елъэгъу. / Зы нэм нахьи зы нэр нахь Iаз.
* Зы пцIым шъыпкъишъэ егъэулъыи.
* Зы сабый нахьи шыу куп нахь хьэкIэгъошIу.
* Зы хьакIэр зы хьакIэм иджагъу, хьакIитIур бысымым иджагъу.
* Зы цIыфым зы цIыфыр ищхэпс.
* Зы цIыфым чылэм шъо тырегъэушъу.
* Зы шы пае шишъэ псы ешъо.
* ЗыIу ит нахьи зышъхьэ ит.
* Зыбзэ IэшIу шъынэр мэлищ акIэшъу.
* Зыбзэ ныкъом гуныкъуагъэ ущигъакIэрэп.
* Зыбзэ пытэм насып иI.
* Зыгу шIу имылъым ышъхьэ шIу къехъулIэрэп. / ШIу угу имылъэу шIу къыбдэхъущтэп.
* Зыгу шIум ынэгуи шIу.
* Зыгугъу ашIрэр пчэшъхьэIум тет.
* Зыем ихьатыркIэ, хьэм намыс фашIы.
* Зыжэ бэ къыдэкIырэм ыIэмэ бэ ашIэрэп.
* Зыжэ псынкIэм пэкIэныкъо къыхьыжьырэп.
* Зызгъэгусэрэм иIахь ныбэузкIэ Iэзэгъу.
* Зызгъэгусэрэр Iахьынчъ.
* ЗызгъэкIэлэрэ лIыжъыр кIэнэкIалъ.
* ЗызышэIэшъурэм цукукIэ тхьакIумкIыхь къеубытышъу.
* Зыл къыпфэмыузырэм уи уз емыIуат.
* Зыл мыузырэм ыгу узырэп.
* Зылъэгъурэ щыIэмэ, зэхэзыхырэ улъымыхъу.
* ЗылъэкI ичатэ кIыхьэ.
* Зым изэрар миным екIы.
* ЗымышIэрэм шIакIэр иIус.
* ЗымышIэшъурэр унашъо шIынкIэ ерыш.
* Зымышхыжьыщтым имэщ шIакI.
* Зыныбэ изым гуныкъуагъэ ышIэрэп.
* Зыным къылъфырэ пстэури зэфэдэп.
* Зынэгу къабзэм ыгуи къабзэ. / Зынэгу мышIум ыгуи шIоп.
* Зыр лIэмэ, адырэм зилIэжьырэп.
* Зыфимыкъурэм лэпсыри зыфрегъэкъу.
* Зыфэхъурэр мэталъэ, зымылъэкIырэр мэлъаIо.
* Зыхьыри мэгугъэ, ахьыри мэгугъэ.
* Зыцэлышъо къыпфыIузгъэщырэ пстэуми шIу уалъэгъурэп.
* ЗышIопхьырэм пшIуехьыжьы.
* ЗышIэн зымышIэрэм иунэ речышъ чIесэжьы.
* ЗышIэрэм нахьи еплъырэр нахь Iаз.
* Зышъхьэ иIоф зыфэмышIэжьырэр хымэ IофыкIэ бзаджэ.
* Зышъхьэ мыузыгъэм уишъхьэуз фэмыIуат.
* Зышъхьэ уасэ фэзымышIыжьырэм уасэ иIэп.
* Зышъхьэ уиунэ исым ыпси уиунэ илъ.
* Зыщагъэуцурэм щамыгъотыжьырэмрэ ыIуагъэм тырамыгъотэжьырэмрэ лIыкIэ алъытэрэп.
* Зыщымахэм щызэпычъыщт.
* Зыщытхъухэрэр къэгъани аубырэр къаштэ.
* Зыщэрэм ынапэр къэзыщэфырэм ыуас.
* Зыщэчырэм тыралъхьэ, зыхьырэм тырако.
* Зэ пIощтым тIо егупшыс.
* ЗэбгъашIэрэр IэшIагъ, умышIэрэр IэкIыб.
* ЗэгурыIо яIоф псынкIэ.
* ЗэгурымыIо гуIэгъу къещэ.
* ЗэгъунэгъуитIу ячэмщыкIэ зэп.
* ЗэдапшIэрэр шIэхы, зэдэпшхырэр IэшIу.
* Зэдашхэ Iэшу, зэдэлажьэ тхъагъо.
* ЗэдеIэрэмэ бгыри агъэкощы.
* Зэз зыбзэгу телъым IэшIу щымыIэжьэу къыщэхъу.
* Зэкъоныр мыгъуагъэ.
* Зэкъош пстэури зы ны къылъфырэп.
* ЗэкъошитIу язекIуакIэ зэфэдэ.
* Зэмыпэсырэм кIэс къехьы къыдэхьажьы. / Зэмыпэсырэм кIэсэу уехьы. / Зэмыпэсырэм урегъэпсыхы.
* Зэмыхьэрэмрэ, уимыIахэмрэ зэфэдэх.
* Зэо джэгурэ дэо джэгурэ щыIэп.
* ЗэрэгъучIызэ  мачэ.
* Зэрэмылъэгъумэ зэфалIэх, зэрэлъэгъумэ зэрэгъалIэх.
* ЗэфэгъашIом зэшIокIод къыхэкIы.
* ЗэфэдитIур зэуцогъу.
* Зэфэдэхэр зэдашъо, зэшъогъухэр зэдэуджы. / Зэфэмыдэ зэдашъорэп, зэмышъогъу зэдэуджырэп.
* Зэхьэ-зафэ мэунэ, хьагъу-шъугъу мэунэхъу.
* Зятэ лIагъэр ибэ ныкъу, зянэ лIагъэр ибэ хъурай.
* Изрэ ныкъорэ зэрэшIэрэп.
* Илъэс Iоф шIэжьыгъуае.
* Инэу Iо, цIыкIоу Iотэжь.
* ИпагъэкIэ шъуфаемэ махъушэм шъуеупчI, жакIэкIэ шъуфаемэ ачъэм шъуеупчI.
* ИпкIутырэр изы хъужьырэп.
* КIакIор лIым иун.
* КIалэзэ шъуз къягъащ, пасэу чэтжъые къырягъэщ.
* КIалэм ебгъэлъэгъурэр игъогу.
* КIалэр Iофыти кIэлъыкIожь.
* КIалэр гъызэ лIы мэхъу, лIыжъыр щэIузэ малIэ.
* КIалэр мыгъэу, быдз Iуалъхьэрэп.
* КIалэр чъэмэ, лIыжъым ылъэтх мэузы.
* КIапсэр кIыхьэмэ дэгъу, гущыIэр кIэкIымэ нахьышIу.
* КIыбырыхьэ/кIочIэрыхь нахьи ныбэ хьылъ.
* КIымафэм умышIмэ гъэмафэм бгъотынэп, гъэмафэм умылэжьрэр кIымафэм уиIэнэп.
* КIыщ ощынчъэ.
* КIэкIо ныкъошIыр щыгъынэп.
* КIэкIо чIэгъым лIы къычIэкIы. / Пэцэжъым ычIэгъ лIыхъужъ къычIэкIы.
* КIэлэ гумэкIылэ нахьи лIыжъ гупсэфышIу.
* КIэпсэшхом ыхьырэр кIэпсэжъыем/лыкъум къехьыжьы.
* КIэпсэшхор къыозымытыщтым «хьаджыгъэ илъ» еIо.
* КIэпщыкIэми жьыбгъэр еубыты.
* КIэр жъы мэхъу, жъыр кIэ хъужьырэп.
* КIэр къэкIо, жъыр мэкIожьы.
* КIэр къэхъущтым кIэнэцIызэ жъы мэхъу, жъыр блэкIыгъэм кIэнэцIызэ мэлIэжьы.
* КIэщыгъор икIи зэрэукIыр къихьагъ.
* Кон нэкI нахьи хэтэ нэкI.
* Кон нэкI щыI, ау хэтэ нэкI щыIэп.
* Коным имылъымэ, Iанэм телъэп.
* Корэшъур гухэлъэшъу, шъорэкIыр гу имыкIыжь. / Шъогъазэр шъо зэгъэзэкI, шъорэкIыр гу имыкIыжь.
* Корэшъур узыгъуибл пэуцу.
* Кукуум ыцIэ зэреIожьы.
* Купыр зыукъорэр къом фэд.
* Кур зыщыкъутэрэм щашIыжьы.
* Кушъэ зыфашIыгъэу бэн зыфамытIыжьын щыIэп.
* Къалъфырэр арегъащэ, къащэрэр егъэнысэ.
* Къамзэгум икIодыжьыгъом тамэ къыгуакIэ/къытекIэ.
* Къамылъфырэ лIэжьырэп.
* Къарыушхо нахьи акъылышху.
* Къебыбажьэ нахьи къежьэ ощх.
* КъежьэкIаер кIодыжьыкIай.
* Къо бзаджэм ятэ хъон къыфехьы. (Eksik)
* Къо зиIэм пшъашъэ пстэури иныс, пхъу зиIэм КIалэ пстэури ималъхъо.
* Къо зимыIэ тыр нысэ лъыхъо ежьэрэп.
* Къо пцIыусым янэ гушIо щигъакIэрэп.
* Къо уиIэмэ, нысэ уиI.
* Къолэжъ пэтзэ, ищырмэ «фыжь цIыкIукIэ» яджэ.
* Къолэжъым нэ фашIыгъэти, «напцэ» фэягъ.
* Къом ынэ нэшъуми, янэ псаоу елъэгъу.
* Къор напIэ, пхъур напцэ.
* Къор унэм ипкъэу, пхъур унэм икIэракI.
* Къор уташъомэ Iуашъхьэм дэкIуае.
* Къош дэй нахьи ныбджэгъушIу.
* Къош зимыIэм бэщым IаплI рещэкIы.
* КъошIу янэ гушIо щыкIэрэп.
* Къошмэ анахь джагъомрэ шъэогъумэ анахь кIасэмрэ зэфэдэ.
* Къошынчъэ кIэупчIэжьынчъ.
* Къошыр зыщыбэм бэныр щыбыхъу.
* Къуащэу ущысыми, зафэу гущыIэ.
* Къуим ипаIо шIоIоф.
* Къуим ипаIо шъхьащыпхымэ укIытэжьырэп.
* Къуй зыдэщытым мажьэр къыщымышт.
* Къумбылыми кIыхьэшхоу зырешы.
* Къупшъхьэр зыгъэдахэрэр лы, лыр зыгъэдахэрэр щыгъын.
* КъутэгъошIу шъхьакIэ шIыжьыгъошIоп.
* Къыдахьэрэри дэмыфыжь, дэкIыжьырэри умыубыты.
* Къыоузырэм удэгырзымэ, узыр нахь мэятэ.
* КъыпкIэлъымыкIорэм узкIэлъигъакIорэп.
* КъыптекIорэр лъэш.
* Къыуаджэрэм дэжь уиукIыщтыми кIо.
* Къыуаджэрэр нахьыжъ.
* Къыуаджэрэр нахьыкIэми, къэгъаз.
* Къыуаорэм уемыожьымэ, Iэ ппыт ыIоу ышIэрэп.
* Къыуатэрэм етэжь, къыуаорэм еожь.
* Къэбар дэири къэбар, къэбарышIури къэбар.
* Къэбар кIэупчIэрэм къэбар ешIэ.
* КъэзыкIухьэрэр Iахьынчъ.
* КъэзыщэгъакIэрэ зыпакIэ къэкIыгъакIэрэ апэ зыкъимыгъаф.
* КъэкIогъошIу кIожьыгъошIу.
* КъэкIоныр хьакIэм иIофми, кIожьыныр бысымым иIоф.
* Къэм ахьыгъэр къахьыжьрэп.
* Къэмыхъугъэ шыкIэм уанэ темылхь.
* Къэрабгъэр къошкIэ лIыхъужъ.
* Къэрабгъэр къурэу сысырэм щэщынэ.
* Къэт кIыхьэ, къэхь макI.
* Къэунэр мэкIодыжьы ау орэдыр кIодыжьрэп. / Мыжъо сыныр мэкIодыжьы, мыкIодыжьырэр орэд.
* ЛIагъэм гукъанэ фашIыжьырэп.
* ЛIы гурмыкъыр шъуз гъэгъ, лIы гъырынэр гуемыIу.
* ЛIы зэрымыс унэр сэпашъу.
* ЛIы имафэрэ шы имафэрэ зэфэдэп.
* ЛIы къэрабгъэ хьэ бзаджэкIэ ерыщ.
* ЛIы пхыгъэм лIы еожьырэп.
* ЛIы фэдэр бэ дэд, лIы дэдэр зырыз.
* ЛIы чъыяпхэр шъуз гъэгъу.
* ЛIыгъэ зыхэлъым Iашэр щэщтэ.
* ЛIыгъэ зыхэлъыр мэзахэми мэгушхо, лIыгъэ зимыIэр мэзагъоми мэщынэ.
* ЛIыгъэм Iашэр фэIорышIэ.
* ЛIыгъэм тегъэр ышIэрэп.
* ЛIыгъэм ыпэр акъыл.
* ЛIыгъэр Iахь мыгощ.
* ЛIыгъэр аджалым щыщтэрэп.
* ЛIыгъэшIапIэ лIы икIуадэрэп.
* ЛIым Iашэ зыфиIыгъыр зы такъикъ.
* ЛIым зигъэгусэрэп.
* ЛIым илIыгъэ лэгъунэм щиIуатэрэп.
* ЛIым иузынчъагъэ шъузым ишIушIагъ.
* ЛIым шъо теорэп пIоу емыку.
* ЛIым ышIэрэр ыIотэжьырэп.
* ЛIымрэ шъузымрэ зэфагъэуцурэ яхабз.
* ЛIымэ анахь мыгъом Iофыгъуибгъу зэпечы.
* ЛIыр Iэшэнчъэм еорэп.
* ЛIыр зыдашэрэм кIэупчIэрэп.
* ЛIыр зыфэдэр къэпшIэнкIэ, ипый зыфэдэм еплъ.
* ЛIыр игущыIэ епцIыжьырэп.
* ЛIыр лIызэ мэлIэжьы.
* ЛIыхъужъым ичатэ уцэкурэп.
* ЛIыхъужъыр зэ малIэ, къэрабгъэр минрэ малIэ. / ЛIыхъужъыр малIэ, къэрабгъэр мэлIэжьы.
* ЛIышIу къошIу фэхъурэп. / ЛIы цIэрыIом, къоцIэрыIо фэхъурэп.
* ЛIышIу шышIу фэщ.
* ЛIэныгъэм нахьи емыкIум нахь шIолIыкI.
* ЛIэныгъэр Iахь мыгощ.
* ЛIэныгъэр жъыгъэ-кIагъэп.
* ЛIэным лIыгъэ хэлъ.
* ЛIэрэм зыгъэлIэн ешхы.
* ЛIэрэр псаум пашIырэп.
* ЛIэужыр бжиблэу мао.
* Лажьэр жъы хъурэп.
* Лажьэрэм жэ егъоты.
* Лъагъо щымыIагъэмэ гъогуи щыIэщтыгъэп.
* Лъы гъэчъэным насып къыфэзыхьыгъэ щыIэп.
* Лъы уасэрэ пхъу уасэрэ мылъку хъурэп.
* ЛъыкIэ зэш нахьи гукIэ зэш.
* Лъыхъурэм къегъот.
* Лъэпкъынчъэр насыпынчъ/унэгъончъэ.
* Лы зышхырэр лэпс ешъожьы.
* Лыгъэ зыдзырэр хэстыхьажьы.
* Лырыгъур зыузыкIэ, кIадзыжьыгъэ цуакъэр агу къэкIыжьы.
* ЛэжьакIэ зымышIэрэм иIоф хэкIырэп.
* Лэжьыгъэу щыIэр зы къапщыкъ ифэрэп, шIэныгъэу щыIэр зы нэбгырэ ышIэрэп.
* ЛэжьэкIошIу ишIушIэ чIыми жьыми аIуатэ.
* ЛэжьэкIошIу ищэмэдж уцэкурэп. / ЛэжьэкIошIу ишIуанэ къутэрэп.
* Лэжьэным уегъэлъапIэ, шъхьахынагъэм уегъэпыуты.
* Лэжьэным хэзагъэрэр шIэныгъэми хэгъуазэ.
* Майтэм зиIэты къэс чыгым зегъэпсэфы. / Ощым зеIэтыфэ, пхъэм зегъэпсэфы.
* МакIэр шIукIэ зымыштэрэм, бэри ыштэрэп.
* МакIэу Iо, бэу шIэ.
* Мафэ къэси шыблэр орэп.
* Мафэм мафэ къелъфы, насыпым насып къелъфы.
* Мафэр кIыхьэмэ, Iахьыр макIэ.
* Махъулъэ пIоу унэгъу умышI, кIалэ пIоу къебгъэщэн къэмыгъан.
* МашIо зыщамышIырэм пщэрыхьакIом щишIэн щыIэп.
* МашIо щымыIэу Iугъо щыIэщтэп.
* МашIом игъунэгъулыр мажъэ.
* МашIом псыр къегъажъо, псыжъом машIор егъэушIункIы.
* МашIом упэIабэмэ, укъесты. / МашIом упаIэмэ, пIэ къесты.
* МашIор «благъэ» пIоу уемыжь, хьэ хьакъу макъэр «чыжьэ» пIоу укIон къэмыгъан.
* МашIор агъэкIосэным пае псыкъабзэ лъыхъухэрэп.
* МашIор зэрэзэкIагъанэрэр машIо.
* МашIорэ гушIогъурэ.
* МашIорэ псымрэ IэубытыпIэнчъ. / Псыри, жьыри, машIори IэубытыпIэнчъ.
* Машэр зытIырэр, машэм ефэжьы. / Зикъош ешэрэр машэм ефэ.
* МыIэрысэ къыпыкIыгъэр къызпыкIыгъэ чыгым ехьщыр.
* МыдаIорэр хьэрылъфы.
* Мыдэшъурэм иIуданэ кIыхьэ.
* Мыжъо дзыкIэ зымышIэрэм ышъхьэ тырегъэфэжьы.
* Мыжъо закъокIэ къалэ хъурэп.
* Мыжъо къушъхьэм мэщ тырашIыхьэрэп.
* Мыжъо хъураер уапэкIэ бгъачъэмэ, уIукIэжьын.
* МыкIалэрэ мыделэрэ щыIэп.
* МылIэрэр лIы мэхъу.
* Мылэжьэшъурэм икохъуакIэ пырац.
* Мысэр малъэ, хыем ылъэ кIеуты.
* Мыублэ нахь, мыух щыIэп.
* Мыхьаджэшъурэм ишъхьалкIыпкъ къепкIы.
* Мышъашъо Iэрымылъхьэм гуащэр щымыгъэгугъу.
* Мышъашъхьэ плъэгъоу, мышъэ лъэуж улъымыхъу.
* Мышъхьахырэр дэхэшIы.
* Мышъэ чыягъэр къэмыгъэущ, лIы мыщынэ умыгъэгубж.
* Мышъэм лыкIэ зигъэшхэкIымэ къашъо.
* Мышъэм лыр ымыгъэшъоу ышхырэи.
* Мышъэм пкIашъэр зытефэм гъумыгъугъэ, етIэгъоир зытефэм ыIон ышIэжьыгъэп
* Мышъэм тыгъужъыр шIопырац.
* Мышъэм ыгу къызщыкIырэм щэтIысы.
* Мышъэм ышхырэр тыгъужъым тырелъхьэ.
* Мышъэр шхэмэ, дэкупкI къелы.
* Мэзрэ шIункIырэ уишъэф ащымыIуат.
* Мэзчэтыур ыпакIэкIэ къашIэжьы.
* Мэзым хэс къори мэпсэу.
* Мэзыр чыг зырызэу зэхэт.
* Мэкъу макIи къэмыхь, мэкъу бахьи умыхъу.
* Мэкъу хьандзом мастэ хэкIуадэ.
* Мэкъуогъу ужым гум жьы дахьэ.
* Мэкъур макIэмэ, шкIэр щхэрые мэхъу.
* Мэл Iэхъогъум икIодыжьыгъом пчэн къуир пащэ фэхъу.
* Мэлахъом хъуныр ипкIыхь.
* Мэлахъом ыгужъуакIэ шэ дэлъ.
* Мэлахъохэр бэ зыхъукIэ, мэлыхэр псэхалIэ мэхъух.
* Мэлишъэм зы мэл щыкIэмэ, мэл шъэныкъу .
* Мэлым ыкIапэ шIохьылъэп.
* Мэлым ыкIэ зыдедзыем пчэныр дэхьащхыгъ.
* МэлэкIалIэм гъомлапхъэр паубытырэп.
* МэлэкIалIэм кIалэри егъэжъы.
* МэлэкIалIэм къэрабгъэри лIыхъужъы ешIы.
* Мэфаем бгъотыжьырэр ныбджэгъу, адрэхэр IэпыIэгъу. / Мэфаем бгъотырэр ныбджэгъу, хьэмэ тетыгъом бгъотырэр уишхэгъу.
* МэшIостырэ псыдзэрэ уадэмыджэгу.
* Нал къутагъэм пай, шыум игъогу зэпыурэп.
* Намыс зыдэщымыIэм насып щыIэп.
* Намыс пшIымэ, пшъхьэ фэошIыжьы.
* Намысым насып къыдэкIо.
* Намысынчъэр насыпынчъ.
* Намысыр лъэIукIэ къахьырэп.
* Напцэ ешIы шIошIызэ, нэр рикIыгъ.
* Напэ зимыIэм укIыти иIэп.
* Нарт ыIуагъэм епцIыжьрэп.
* Насып зиIэм щаIэ иI.
* Насып зимыIэм махъушэм тесэу хьар ецакъэ. / Насыпынчъэм махъушэм тесми хьар ецакъэ.
* Насыпынчъэ щыIэми гугъэнчъэ щыIэп.
* Насыпыр Iахь мыгощ.
* Насыпыр загощырэр пчэдыжьыр ары.
* Насыпыр занкIэу къакIорэп.
* Насыпыр къэкIон хъумэ, цыIуданэми къещэ, кIожьын хъумэ, гъучI пшъэхъум къыфэубытырэп.
* Насыпыр хьэкIэ гъогурыкIу.
* Насыпыр шъузым къыдакIо.
* НасыпышIор хэт? ШэIагъэ зыхэлъыр ары.
* Нахьыбэмэ ашIэрэр хабзэ.
* Нахьыжъ Iуш зиIэм нахьыкIэ Iуш иIэщт.
* Нахьыжъ зэрымыс унагъом гъымакъэр щыб.
* Нахьыжъ намыс, нахьыкIэ насып.
* Нахьыжъым жантIэр ий.
* Нахьыжъым илъэIур нахьып.
* Нахьыжъым кIэлъыджэхэрэп лъэкIох.
* Нахьыжъыр бгъэлъапIэмэ, о пшъхьи лъапIэ хъун.
* Нахьыжъыр зымыгъэлъапIэрэр, шъхьэ лъэпIэгъу ифэрэп.
* Нахьыжъыр щыомэ, нахьыкIэм имыгъуагъ.
* НахьыкIэм ышIэрэм щытхъу, нахьыжъым ышIырэ шхы.
* Непэ уимафэмэ, неущ симафэ.
* Непэрэм Iоф, неущым пэмыгъаплъ. / Непэрэ Iофыр, неущ емыгъаж.
* Неущырэ ныбгъу нахьи непэрэ бзыу.
* Ны бгъашъорэ хъурышъо джэдыгурэ.
* Ны дэкIонрэ лIы дэкIонрэ емыкIу апылъэп.
* Ны зимыIэ сабыим ятэ иIэми ебашъо тео.
* Ны зимыIэм гуIэр имаф.
* Ны иIэмэ, сабыир ибэп.
* Ныбгъур бгъасэми хьасэр иплъапI.
* Ныбджэгъум занкIэу къыуеIо, пыим уакIыбыкIэ щеIо.
* Ныбджэгъунчъэр лыем фэд.
* Ныбджэгъур мэфаем агъэунэфы.
* Ныбджэгъур уигъундж.
* НыбджэгъушIур гъэтIылъыгъошIу.
* Ныбэм «уятэ ыжакIэ къыпыупкIи къидз» еIо.
* Ныбэм илажьэр IотэжьыгъошIу.
* Ныбэм имылъымэ, лъэр кIэкIырэп.
* Ныбэрыдзэ нахьи шъхьэдэдзых.
* Ныгур гуао пхъуантэ.
* Ныдэлъф узыр хъужьырэп.
* Ным ибгыбзэ ибын тефэрэп.
* Ным ибын фишIэрэр шIомакI.
* Ным ибынхэр изэфэд.
* Ным игъуапэ пхъум иджан.
* Ным къыуипэсырэр гунэс.
* Ным къыуитырэр IэшIу.
* Ным лъэгу кIэтын зыфэшI.
* Ным сыдигъуи илъфыгъэ сабыеу къыщэхъу.
* Ным ыIэ лъагэу ыIэтми, шъабэу тефэ, нынэпIосым ыIэ шъабэу ыIэтми, инэу тефэ.
* Ным ыбгъашъо шъоум фэд.
* Ным ыкокI кIалэм икушъ.
* Ным ылъэгу джэнэтыр чIэт.
* НынэпIосым фапшIэрэр шIомакI, къыпфишIэрэр шIуаб.
* НынэпIосыр осым нахь чъыI, зэзым нахь дыдж.
* Нысаем унэшъуаер унэм рехы.
* Нысэ ини, нысэ цIыкIуи янысащэ зы.
* Нысэ мыхъущтыр жэнтIачъэ мэхъу, машIо мыхъущтыр ышъхьэ щэлыды.
* Нысэм зэхихэу пхъум еушъый. / Уипхъу еIу, уинысэ еIокI.
* Нысэм уемыубзэу дэнэIубзэ къыуитырэп.
* Нысэр дэгъу пIоу цIэ фэмышI, ыцIэ ежь зыфишIыжьын.
* Нышъор шъоум фэд.
* Нышыпхъур ным фэд, тышыпхъур тым фэд.
* НэбгыритIу зэпсалъэмэ, ящэнэрэр лые.
* Нэгур гум игъундж.
* Нэепсыер насыпынчъ.
* Нэм екIурэ гум екIу.
* Нэм иузыр нафэ, гум иузыр шъэфы.
* Нэм кIэлъыр Iугъом къыкIефы. (Eksik)
* Нэм кIэтыр псэм фэд.
* Нэм псэр зылъещэ, гур гум къеджэ.
* Нэм псэр ишъугъогъу.
* Нэм пэчыжьэми гум пэблагъ.
* Нэм ылъэгъурэр Iэм ешIышъу.
* Нэм ылъэгъурэр шъхьэм ыуас.
* Нэпкъым тетыр къошъофыкIэ Iаз.
* Нэр делэ, Iэр бланэ.
* Нэрылъэгъу щытхъур уакIыбыкIэ убы.
* Нэрымылъэгъу сатыу ашIырэп.
* Нэтым ышъхьэ умытIатэу илъыр пшIэщтэп.
* НэшIо-гушIо ынэ дышъэ Iатэ чIэлъ.
* Нэшъум ынэ хихырэр ыгу хегъахъо.
* Нэшъур зыфаер нэ псау.
* Нэшэ къэмыкIыр, кIэрышъу.
* НэщитIур зы IэкIэ пфэIыгъыщтэп.
* О пшъхьэ емыпэсырэр шъэогъум емыпэсыжь.
* Огъум ыхьырэр оялэм къехьыжьы, оялэм ыхьырэр огъум къыхьыжьырэп.
* Одыр Iущэ, пщэрыр дахэ.
* Ожъубанэр ошIу зэрэхъужьынэу цIыф бзаджэр шIу хъужьыгъагъот.
* Озэщымэ машIо шIы, ощынэмэ гъусэ шIы.
* ОкIэлэфэ отхъэжьы.
* Опсэуфэ огугъэ.
* Ос зыщесырэм лъэуж щэIэ.
* Ос ухъор бзыу цIыкIум къегъэхъые. / Ос къаор бзыу цIыкIум егъэхъые.
* Остыгъэр хэсэгъанэ пIозэ пIапи огъэстыжьы.
* Осэпс фабэр мэщгъэкI.
* ОшIум умыгъотырэр уаим бгъотыжьыщтэп.
* ОшIум ыужыр уае, уаем ыужыр ошIу.
* ОшIурэ лIышIурэ хэт язэщыгъ?
* ОшIурэ ожъубанэрэ яхьакъ зэтенэрэп.
* Ошъуапщэ щымыIэу ощх къещхырэп.
* Ошъуапщэм уешъуйкIэ къэуцуна, цум уеушъыикIэ гурыIона?
* Ощтым бэщ егъоты.
* Ощх блэкIыгъахэм кIакIо кIэлъымыхьыжь/лъыумыщтэжь.
* ПIэ оутхыпкIыкIэ пIэбжъанэ пызына.
* ПIэлъэ мышIыр чыжьэ нахь, пIэлъэ шIыгъэр къэсыщт.
* Пагэм ыблыпкъышъхьэ къутэгъошIу.
* Пагэр мэгырзы, уз зиIэр мэщэIу.
* ПакIэм къымыхьырэр жакIэм къыхьыжьырэп.
* Панэ фэдэу къэштэжь, дышъэ фэдэу гъэIылъыжь. / Панэ фэдэу зэхаплъхьэрэр дышъэ фэдэу зэхэпхыжьын, дышъэ фэдэу зэхаплъхьэрэр панэ фэдэу зэхэпхыжьын.
* ПкIэ зэрымыкIыщтым пшъхьэ имыIу.
* Пкъым пытылыр мэузы.
* Плъэпкъ еплъи уичатэ гъабзэ.
* Плъэпкъ итхыдэжъ пшIэныр насып икъу.
* Ппхъу зэрысрэ уинысэ ытыщрэ.
* Псаузэ лIагъэ нахьи лIагъэзэ псау.
* Пстэури бгъэрэзэн плъэкIыщтэп.
* Псы Iушъо Iусым икIыпIэр ешIэ.
* Псы Iушъом Iусыр есыкIэ Iаз.
* Псы икIыгъом унэмысэу плъэкIапэ дэмыщай.
* Псы лъакъоми чIы чIэгъым гъогу щешIы.
* Псым Iусым икIыпIэ ешIэ. (Eksik)
* Псым ичъапIэ ежь къегъоты.
* Псым хэлъ мыжъутIури зэутэкIы.
* Псым ытхьалэрэм блэм зырещэкIы.
* ПсынкIэу илъырэм кIэкIэу къегъэзэжьы.
* Псыпэр зыдакIорэм псыкIэр рэкIо.
* Псыр гъужьыми ичъапIэ къэнэжьы.
* Псыр гъужьымэ, пцэжъыем иаджал.
* Псыр псэм ызыныкъу.
* Псычэтым есыкIэ рагъашIэрэп.
* Псычэтыр псым ытхьалэрэп, мэлэхъуахьэр тыгъужъым ыхьырэп.
* Псэ зиIэм аджал иI.
* Псэ зыпыт къупшъхьэм лы къытекIэжьы.
* Псэм нахь IэшIу зи щыIэп.
* Псэм фабэ икIас.
* Псэр ащэ, напэр ащэфы.
* Псэр зэхъуапсэрэр дахэ.
* Пфэмыхьын емыхьыжь, пфэмышIэн уфемыжь.
* Пфэмышъуашэ умышIэ. (Eksik)
* Пфэмышъуашэр хьылъэ.
* Пфэшъуашэ зышIи етIанэ кIэлъэIу.
* Пхъур тыщасэ къызыкIокIэ, мыжъо хъураем зегъэбылъыжьы.
* Пхъэ мыстырэ псы мыжъорэ щыIэп.
* ПхъэшIэ Iазэм мэзыр иблагъ.
* ПцIишъэ нахьи зы шъыпкъэ.
* ПцIы IэшIу нахьи шъыпкъэ дыдж.
* ПцIы уусыщтмэ лIагъэм телъхь.
* ПцIым гур кIехы.
* ПцIым лъакъо кIэтэп.
* ПцIыусым есэрэр укIытэжьырэп.
* ПцIыусым икIапсэ кIыхьэ.
* ПцIыусым шъыпкъэ закъоу ыIорэр мэкIоды.
* ПцIыусыр пцIыусым едэIужьырэп.
* ПцIыусыр шъхьащытхъужь. (Eksik)
* Пчэдыжь хьакIэр хьэкIэгъошIу.
* Пчэн къуир псым зыхаплъэм, «джыри сыкIал» ыIуагъ.
* Пчэн шъынэ къылъфырэп.
* ПшIокIодырэм пае умыгъ, къэбгъотырэм пае умыгушIу.
* ПшIэрэ пстэури къэмыIу, къаIорэ пстэури зэгъашIэ.
* Пшхын уимыIэмэ чIым езау.
* Пшъашъэ къапщэмэ о зэребгъас, пхъужъ къапщэмэ зэресэгъах.
* Пшъашъэр дэгъумэ, гъунэгъур ишъузышIэгъу.
* Пшъхьэ емыпэсырэмкIэ нэмыкIым уфэмыус.
* Пшъхьэ зиджагъом, пцIэ шIоIай.
* Пшъхьэ зышIомыIаем плъакъуи шIоIаеп.
* Пшъхьэ темылъыр темылъхь.
* Пшъхьэ фэпшIэжьырэр уинасып.
* Пыим уикIыб фэмыгъаз.
* Пыим ушъхьасмэ, уIагъэ ухъун.
* Пытэм янэ гъырэп.
* Пэ зиIэм кIэ иI.
* ПэкIэ гъэлыгъом сэмэркъэу хэлъыжьэп.
* Раутырэ бэнакIор шъокIрэп.
* СIорэр шIэ, сшIэрэм уемыплъ.
* Сабыим иунашъо пачъыхьэм иунашъо нахь лъэш.
* Сабыим ятэ имыIэжьымэ зыенчъэп, янэ имыIэжьымэ зыенчъэ нахь.
* Сабый зимыIэм зи имыIэу къыщэхъу.
* Сабый кIэхъопсырэм кушъэпс еды.
* Самбырым ычIэгъ дышъэ чIэлъ. / Усамбырыным ычIэгъ дышъэ плъыжь.
* Сихьэ цакъэрэп, сиш орэп, сикIалэ бзаджэрэп умыIо.
* Сыдрэ Iофтхьабзи бзыпхъэ иI.
* Сызщытефещтыр сшIагъэмэ, шъхьантэ згъэтIылъыныгъ. / Узыщылъэпэощтыр пшIэмэ, упкIэ бгъэIылъыщт.
* Сымаджэр щылъэу сымэджаплъэр малIэ. / Осым хэсыр къани хьаджыгъэм хэсыр лIагъэ.
* Сэлам лые хъурэп.
* Сэм иуIагъэр мэкIыжьы гум иуIагъэр кIыжьырэп.
* Сэмэркъоуми нэ къырефы.
* Сэмэркъэур тхьэм икIас.
* Сэщ нахьышIу пфэмыгъотмэ, сыкъэшэжь.
* ТIысыгъор псынкIагъоми, тэджыгъор къин.
* Такъэми цIыф къыкъуанэ.
* Танэ лIэрэм мэкъу Iэрамэ зыдехьы.
* Тутынэшъо пстэури «зэшы».
* Тхылъыр шIэныгъэм иIункIыбз.
* Тхьам къыуимытыгъэр, илІыкІом къыуитына?
* ТхьамыкIагъэм «сыкъэкIо» ыIорэп.
* ТхьамыкIитIу зэгъусэмэ, баим фэдэу мэпсэух.
* ТхьамыкIэм икIапсэ баим елажьэ.
* ТхьамыкIэм кIэкIри кIыхьэри фэхъущт / ЗимыIэм къопэ кIыхьэри къопэ кIэкIыри фэхъу.
* ТхьамыкIэм тхьэр фэлъэш.
* ТхьамыкIэм ышъо Iужъу.
* ТхьамыкIэр тегушхогъошIу.
* Ты лIэужынчъэрэ лынчъэ къупшъхьэрэ. (Eksik)
* ТыгъужъитIу акIыб зэфагъазэрэп.
* ТыгъужъитIу зы гъо изагъэрэп.
* Тыгъужъым лы ыгъотымэ, псы ыгъотыжьырэп.
* Тыгъужъым мэл зышIуихьыщт мэлахъор ипэIо шъхьашыгумкIэ къешIэ.
* Тыгъужъым ынэ чъыеми, ыгу чъыерэп.
* Тыгъужъыр жъы хъумэ хьэмэ яджэгуалъ.
* Тыгъужъыр зыдэщыIэм мэлымэ зыщагъэпсэфырэп.
* Тыгъужъыр мэлахъо ашIырэп.
* Тыгъужъыр ыхьырэ мэлым итамыгъэ еплъырэп. / Тыгъужъым мэлыр ыхьы зыхъукIэ тамыгъэу телъым еплъыжьырэп.
* Тыгъужъыри игъунэгъу етыгъожьырэп.
* Тыгъужьым ущэщынэмэ мэзым умыкIу.
* Тыгъум куандэр фэIэпыIэгъу.
* Тыгъум ыкIэр мыгъо.
* Тыгъури тыгъу, тыгъугъэр зыушъэфыри тыгъу.
* Тыгъури тыгъужъыри къаушэкIу.
* Тыгъушхори тыгъу, тыгъу цIыкIури тыгъу.
* Тыгъэ нэпс нахьи ны бгъашъу.
* Тыгъэр зытемыпсэрэр щыIэжьэп.
* Тым фэмыгъасэрэр ным фэумысырэп.
* Тыр дэм фэд, ныр нэм фэд.
* Тэнымрэ дэнымрэ зэфэдэ.
* Тэр тэ, щэр щэ. (Eksik)
* УIэгъэ лъэужынчъэ хъурэп.
* Уаерэ дзаерэ зэфэдэ.
* Уанэшымрэ тыгъужъымрэ зы шэщ чIагъауцорэп.
* Уахэхьаныр Iофэп, къахэкIыжьыкIэ ошIэмэ.
* Убзэ зихабзэм гущыIэр ихъой, шъхьахынэм ушъхьагъур ихъой.
* Угу ыхьырэр IэшIу, шIу плъэгъурэр дахэ.
* Угъощэнэу уфэмыемэ зыплъыхь, ухэукъонэу уфэмыемэ упчIэжь.
* Удым иудыгъэ ыпэ регъэшъы.
* Удэмэ Iудан, убзэмэ бзыхьаф.
* Уеджэным кIасэ иIэп.
* Уемыгупшысэу угущыIэныри темыгъэпсыхьэу уоныри зэфэдэ.
* Уемызэщ, умыщыни Iофыр хъущт.
* Уеомэ мэкъу, уемыомэ къурэ.
* Ужъымэ, уижъыцIэ ит, укIэмэ, уикIапIэ ит.
* Ужым тырамыубытагъэр тыгъоп.
* Ужэ засэмэ, уинамыс мэкIоды.
* Ужэ инэу пшъхьэ цIыкIоу зыхъукIэ уунэхъущт.
* Уз пстэуми Iэзэгъу яI.
* Узаджэрэр къэкIо.
* Узаорэр къыоожьы.
* Узащэрэ нахьи узатэрэ.
* Узгъэжъырэм жъыгъэ Iахь къыуитыжьырэп.
* УзгъэлIэрэ пстэури емын.
* УзгъэтIысырэм уиубыжьырэп.
* Узигъусэм ышъокIэ къыоплъых.
* Узиджагъом уеубы, узикIасэр къыпщэтхъу.
* Узиджагъом ушIогъум.
* Узиджагъом ынэ пчэгъоу укIэуцо.
* Узиджагъор плъакъо къеплъы, узикIасэр пшъхьэ къеплъы.
* УзикIасэм ыпсэ уфегъадэ.
* УзщымытIысырэм ущысэмэркъэурэп.
* Узщымытхъужь, ушIумэ укъалъэгъун.
* Узыгъор мыхъужьымэ, аджалы мэхъу.
* Узыгъэблагъэрэр гъэблэгъэжь, узыгъэпыирэр гъэпыижь. / Уипый гъэпыи, уиблагъэ гъэблагъэ.
* Узылъыхъурэр лъапIэ мэхъу.
* Узым лэжьае къыхэкIы. (Eksik)
* УзымыIэтыщт къутамэм утемыуцу.
* Узыр бзэджашIэ.
* Узыр къэкIогъошIу шъхьае, кIожьыгъошIоп.
* Узыр ощынэкIэ къакIо, мэстанэкIэ мэкIожьы. / Лажьэр къэкIогъошIу, ау кIожьыгъуае.
* УзыукIырэр уипый, учIэзылъхьажьырэр уикъош.
* Узыфаем узыфэмыер къыхэкIы.
* Узыфэмыдэм уиорэд еусы.
* Узыхьыщтыпсым мыжъо къыхэщэу олъэгъу.
* Узыхэдэн щымыIэмэ, щыIэр къыхэх.
* УзышIу щыIэп.
* Узэгугъурэр къыогугъужьы, уздэлажьэрэр къыбдэлэжьэжьы.
* УзэлъэIурэр къэгъани, къыолъэIурэр къащэ. / УзытелIэрэ нахьи къыптелIэрэ. / УзэлъэIурэ нахьи къыолъэIурэ.
* Узэмыджэрэр гомыIу, узэуIурэр гъунэгъу.
* УзэпэгэкIырэр къыопэгэкIыжьы, уздэхьащхырэр къыбдэхьащхыжьы.
* Узэрымысыгъэ бысым умыубы.
* УзэупчIыжьын умыгъотмэ, уипаIожъ еупчIыжь. / УзэупчIын умыгъотымэ, уипаIо гъэтIыси еупчIыжь.
* Узэшъожьыныпс хьэ хэмыукIыхь, имыгъэкIыжьыщт шъузыр умыубы.
* Узэшъугъурэр къыптекIо.
* Уи нэбджэгъу уи гъундж.
* УиIае чIэуухъумэу уишIу умыгъэхьакъу.
* УиIоф гъэшIуи, IэшIу уащыхъун.
* Уиблагъэ иунашъхьэ плъэгъоу удэмыхьэу ублэмыкI.
* Уиблагъэ къыуитырэм ыцэ удэмыплъэжь.
* Уиблагъэ уемыпэгэкI, уипый благъэ фэхъущтышъ.
* Уиблэгъэжъ къыбдишIэрэ шъэфкIэ уиблэгъакIэ цыхьэшIэгъу умышIы.
* Уибынрэ уиблагъэрэ умыпчъы.
* УигущыIэ гъэIасэ, уимаисэ гъэпытэ.
* УигущыIэ гъэкIэкIы, уигупшысэ гъэкIыхьэ.
* УигущыIэ гъэлъапIэ.
* Уигъунапкъэ зыдэпшIэжьын фай.
* Уигъунэгъу къыпфимышIэрэр чылэмэ къыпфашIэщтэп.
* Уигъунэгъур уиIэнэгъумэ, тебгъэфагъ.
* Уигъунэгъур уиIэпыIэгъумэ, уехъулIагъ. / Гъунэгъур къыбдеIэмэ, уунэжьыгъ.
* Уигъунэгъур уикъош, ащ игъунэгъур уигъунэгъу.
* Уигъусэ ущыгугъэу мышъэм уемыбэн.
* Уиделэ бгъакIомэ, уиIоф мэкIоды.
* Уиделэ хьэкIакIо умыгъакIо.
* Уидэхагъэ урымыпагэу, уиIофшIагъэ рыпаг.
* Уизэкъон нахьри Iэл къыбдес.
* УикIалэ зэребгъас, уижъ зэресагъ.
* УикIод сикIоды, уикъанэ сикъанэ.
* Уикъамэ тIо къимых, уигущыIэ тIо къэмыIу.
* Уикъарыу еплъыри, уихьылъэ штэ.
* Уилъахъэ зытыгъурэм уиши ытыгъущт.
* Уинасып зыхэмылъым дышъэхъ техъуагъэу олъэгъу.
* Уинысэ уигу ебгъэмэ, уипхъу ецIацI.
* Уинэ гъаплъи, уи лъэ гъэуцу.
* Уинэ къеIэрэм ыпсэ еIэжь.
* УипаIокIэ къыодаорэми хабзэ фэшI.
* УитIуанэ умыубы, уибын ущымытхъу. / Уигъунэгъу умыубы, уибын умыушъхьакIу.
* Уитехъон еплъи, плъакъо ушху.
* УихьакIэ гъашIо, пкъош шIу лъэгъу.
* Уихьэ фэпшIырэр ыцI.
* Уихэку лъэшмэ, урэгушхо.
* Уицу лIэмэ, уицэй ухэкIыжьы.
* Уишъуз бзаджэмэ, хьадагъэ умыкIу мафэ къэс уихьэдагъэшъ.
* Уишъуз лIэмэ, пкIэлъэныкъо гоу.
* Уишъуз шIумэ, джэгу умыкIожь мафэ къэс уиджэгу.
* УкIытэ зиIэм насып иI.
* УкIытэ зимыIэм цIыфыгъэ иIэп.
* УкIытэм цIыфыр егъэдахэ.
* УкIытэмрэ нэхъоимрэ цIыфыгъэм итамыгъ.
* УкъамышIэмэ ушъуаш, укъашIэмэ улъэпкъ.
* Укъызалъфыгъэри зы мафэ, узылIэжьыщтыри зы мафэ.
* УкъэзыукIырэ укъизгъэкIыжьырэ.
* УлIымэ, пшъхьэ ущымытхъу, ушIумэ, чылэр къыпщытхъун.
* УлIэу ущыIэн нахьи, утхъэзэ улIэмэ нахьышIу.
* УлIэщтыми, улIымэ пIуагъэр гъэшъыпкъэ.
* Улажьэмэ лыжъ пшхын, умылажьэмэ лажьэ плъэгъун.
* Улажьэу ушхэжьыным нахьышIу щыIэп. / Къин плъэгъоу къэблэжьырэр IэшIу.
* УлъэIонрэ уIоинрэ зэфэдэ.
* УмыгъэтIылъырэр къэпштэжьырэп. / УмыгъэтIылъыгъэ къэмышт.
* УмылIэмэ зы лIы, улIэжьымэ зы машэ.
* УмылъаIомэ, узэтэщтыр пшIэрэп.
* Умылъытэрэр уимыIэм ычIыпI.
* Умылъэгъугъэм шыхьатэу утемыуцу.
* УмышIапэмэ, утемыгущыI.
* УмышIэрэм укIэупчIэныр губгъэнэп. / УмышIэрэмэ, зышIэрэм еупчIыжь.
* Унагъо умыхъоу къуаджэ ухъущтэп.
* Уныбэ гъэгъу, уигугъу шIукIэ ягъэшI.
* Уныбэ къикIырэр уибын, уилъэуе къелъэрэр уичэты.
* Унэ зимыIэм унагъо иIэп.
* Унэ кIоцIым намыс щыуимыIэмэ, унэ кIыбым щыуиIэхэнэп.
* Унэгъожъырэ пхъэжъ машIорэ.
* УнэгъуакIэр гу кIодыгъошIу.
* УнэгъуакIэр хьэкIэ фэшIу.
* Унэкъощ хьакIэр гъэшIогъуай.
* Унэм зыщыгъаси, хасэм хахь/кIо.
* Унэм имыгъор чылэм игъоу. / Быным имыгъор игъоу.
* Унэн яхьэ уц ехъу, унэхъун янысэ кIашъом дэкIуае.
* Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри шъуз.
* Унэр зэрашIырэ ощыр унэ кIыбым дадзэжьы.
* Унэхъугъом цыгъори мэятэ.
* Унэхъущтым куо макъэ ытхьакIумэ ихьажьырэп.
* Унэцум уеомэ, мэзыцум ыбжъэ мэсысы.
* Упсаумэ, пшхын бгъотын.
* УпчIалэ ибылым кIодырэп.
* УпчIэрэр хэукъорэп. / УпчIэжьырэр щыорэп.
* УтIумэ уз, узымэ ущыIахэп. / УтIумэ уз, узымэ ущымыIэ папкI. / ТIу уиIэмэ зы пъытэ, зыр умылъытах.
* Утын зэхадзэ нахьи Iахь зэхадз.
* Утыныр мэгъушъыжьы, гущыIэ Iаер гъушъыжьырэп. / Утын гуаор пщэгъупшэ, гущыIэ гуаор пщыгъупшэрэп.
* УуIэм ипэ уишъхьэр гъэлажьэ.
* Ухыемэ, улъэш.
* Ущымытхъущ пфэубыжьыщтэп.
* Ущысэу укъэзымылъэгъурэм утэджыкIи/ущытми укъилъэгъущтэп.
* Уянэ зэрымысым зыщыгъэлсэфи, къикIыжь.
* Уянэ къымылъфыгъэр пшэп, пшы къымыщагъэр уинысэп.
* Уянэ ыIэ илъым еплъи о пIэ илъым ецакъ.
* Уятэ игъогужъырэ, уятэ иблэгъэжъырэ умыбгынэжь.
* Уятэ ичIыпIэ гъэдахэ, уянэ дахэу дэгущыI.
* Фышхъори ебгъэлыемэ, шхъухьэ.
* Фэмыф иIоф хэкIырэп.
* Фэмыф унэшъо шIыкIэкIэ Iазэ.
* Фэмыфым зимыгъазэзэ мазэри къохьан.
* Хабзэ здыщымыIэм, укIытэ щыIэщтэп.
* Хабзэ зимыIэм напэ иIэп.
* Хабзэ зымышIэрэр жантIэм чIэтIысхьэ.
* Хабзэ зымышIэрэр хэбзашIэ макIо.
* Хабзэ зымышIэрэр шъхьанэкI.
* Хабзэр бзэгупэкIэ къырахьакIырэп.
* Хабзэр зэхалъхьэрэп, гъашIэм къыхэкIы. / Хабзэр къафытэрэп, гъашIэм къелъфы.
* Хабзэр къамэм нахь лъэщ.
* Хабзэр убзэ зышIошIырэм фэпшIэщтыр къегъанэ.
* Хабзэр убзэнэп, акъылыр былым тынэп.
* Хабзэр шIумэ, бзыпхъэри тырахы.
* Хъаныр техьэгъу текIыгъу.
* Хъуапсэрэм ыпсэ кIодырэп.
* Хыем бгыбзэр пыпкIэрэп.
* Хыем гъогу егъоты.
* Хыем ылъ хымэ ешIэжьы.
* ХыкIэ зымышIэрэм игъупчъэ цако.
* Хымахьэр къихьи унахьэр рифыгъ.
* Хымэ ахъщэ зепхьэмэ, уиджыбэ гъуан.
* Хымэ пкIэнтIэпсыр хъяры хъурэп.
* Хымэ хэку сыщытхъэн нахьи сихэкужъ сыщэрэлI.
* ХымэчIым насып щыIэп.
* Хыри ткIопс-ткIопсэу зэхэт.
* Хьаджашъор хьакъурэп, фэкъолI шъаор хъуанэрэп.
* Хьадрыхэ кIорэмрэ, итыщ кIорэмрэ аубытырэп.
* Хьадэгъур пчэшъхьаІум нахьи нахь благъэ.
* Хьадэр бэрэ зепхьэмэ мэщэIу, Iофыр бэрэ зепхьэмэ зэщэкъо.
* Хьадэр зыер пхъэблапэ.
* ХьакIакIо укIо пшIоигъомэ, хьакIэу къыпфакIорэр гъашIо.
* ХьакIакIо ущыIэмэ, къыпфашIырэр уиунашъо.
* ХьакIэ зиджагъом лыфэ фегъажъэ.
* ХьакIэ зыдэщыIэм хэгъырэй щыI.
* ХьакIэ къакIомэ, насып къыдакIо.
* ХьакIэ къакIомэ, хэгъырэир мэгушIо.
* ХьакIэ къыпфакIомэ, уиджэгъогъури ныбджэгъу.
* ХьакIэ къэкIощт Iори гъэIылъ, бэрэ щылъыгъ пIоу умышхыжь.
* ХьакIэм кIалэ иIэп. / ХьэкIэ кIалэ хъурэп.
* ХьакIэм рызыкъыр къыдакIо.
* ХьакIэм ыжэ зэкIэкIы хъумэ, гъашхи гъэгъолъыжь.
* ХьакIэм ыщхырэр ежь иIахь.
* ХьакIэр бысымым игъэр.
* ХьакIэр бэрэ щысымэ, бысымыр езэщы.
* ХьакIэр гъашIо, цIыфышIур лъытэ.
* ХьакIэр мэлым нахь Iас.
* ХьакIэр нэшхъэимэ, бысымым иягъ.
* ХьакIэр хьэзырми, бысымыр хьэзыра? / ХьакIэр хьазыр шъхьакIэ, бысымыр хьазырэп.
* ХьакIэр чэщищэ щысымэ, быным щыщ мэхъу.
* ХьакIэр шхахэмэ, пчъэм еплъы.
* ХьакIэр шъхьагъым дэмыгъэплъи.
* Хьамэщыпхэ благъ.
* ХьантIаркъор зянэм «сянэ гуащ», чэтэщыр зиунэм «си-ордэун» ыIуагъ.
* Хьацуем уфае хъумэ, лъапIэ мэхъу.
* Хьашъом шъоу из хъумэ, зэгочы.
* Хьэ бзаджэр тIысыпIэнчъ.
* Хьэ игубж къо тырелъхьэ.
* Хьэ фэмышх къо ригъэшхырэп.
* Хьэ хыныгъом аргъоир мэятэ.
* ХьэкIапIэр шIуми уиунэжъ нахьышIужьых. / ХьакIапIэр дэгъуми уиунэ фэдэ хъурэп.
* ХьэкIэ гъунэгъу нахьи хьэкIэ чыжьэр нахь лъапI.
* ХьэкIэ къакIо щыIэ шъхьакIэ, хьэкIэ гъэкIожь щыIэп.
* ХьэкIэ лые щыIэп.
* ХьэкIэ мыгъашхэ цIэрыIу.
* ХьэкIэкъуакIэзэ ишыр цапэм дэлъэу къырехьакIы. / Хьайуаными къылъфыгъэр цапэкIэ зэрихьэзэ епIу.
* ХьэкIэпIэрынэр емыкIу.
* Хьэм ебгъэшхырэр текIуадэрэп.
* Хьэм ептырэр иIахь.
* Хьэм зэцэкъэщтыр ешIэ.
* Хьэм икIэ псы нэмысэу, есыкIэ ышIэщтэп.
* Хьэм къупшъхьэкIэ уеомэ, ыл узырэп.
* Хьэм уеомэ, нахьые мэхъу.
* Хьэм ущэщынэмэ, унэкIэ къешIэ.
* Хьэм цуакъэ щыплъэмэ пещхыкIыжьы.
* Хьэм ыкIэ утеуцомэ, къыоцакъэ.
* Хьэм ышъхьэ узы хъумэ уц ешхы, блэм ышъхьэ узы хъумэ гъогум тегъуалъхьэ.
* Хьэми дахэр икIас.
* Хьэми икъуаджэ ыбгынэжьырэп.
* Хьэр бзэгукIэ зэIэзэжьы.
* Хьэр улэун хъумэ, мэкъущэмэ адакIо.
* Хьэр унэм итхьакIум.
* Хьэр хьэзэ мэлыр Iэхъогъум ефы.
* ХьэшIу кIырыплъырэр хьэшIу мэхъу, шышIу кIырыплъырэр шышIу мэхъу.
* Хэбзэжъ хэкужъ къыранэрэп.
* ХэбзэмышIэм ущытхъумэ хьантхъупсым шъоу хекIэ.
* ХэбзэмышIэр емыкIухь.
* ХэбзэмышIэр шIыкIай.
* Хэку зимыIэм тыди чъыIэу къыщэхъу.
* Хэкужъыхьэ лъэшы.
* Хэкум емыкIу къылъысымэ, псэемыблэжьэу къежь/щыт.
* Хэкум ыгъэгушхорэр лIыхъужъы мэхъу.
* Хэплъыхьэрэр Iахьынчъ.
* Хэт нахь Iуш, аIоу зеупчIыхэм, цIыфым еучIырэр ары, ыIуагъ.
* Хэтрэ игъашIи тхыдэ.
* ЦIыкIоу къамылъф ины хъурэп.
* ЦIыф Iушыр дунаем ехыжьыгъэми ыIуагъэр къанэ.
* ЦIыф бгъэлъапIэмэ, бгъэлъапIэрэр пшъхьэ.
* ЦIыф лъэпкъым ыпсэр ыбзэгъу.
* ЦIыфмэ къамышIэн шъэф щыIэп.
* ЦIыфыгъэ зиIэм джэгъогъуи иI.
* ЦIыфыгъэм зэужэ жъы зэдэрепщэх (зэдепщэмэ), жыкъумэ (жьыкорен) хъун.
* ЦIыфыгъэнчъэм удэпсэун нахьи цIыфыгъэ зиIэм удэкIод.
* ЦIыфым ахэмыхьагъэмрэ къамыхъугъэмрэ зэфэд.
* ЦIыфым гукIэгъу иIэн фай.
* ЦIыфым зы жьэрэ, тхьакIумитIурэ иI.
* ЦIыфым ыныбэ ипый.
* ЦIыфым ынэ къабзэмэ, ыгуи къабзэ.
* ЦIыфым ыцIэ ежь зыфешIыжьы.
* ЦIыфымэ ашъохэр ззрэзэфэмыдэм фэд, агухэри зэфэдэп.
* ЦIыфымэ шIу алъэгъурэр нахьышIуи мэхъу.
* ЦIыфыр зынэмысырэ щыIэп.
* ЦIыфышIум иIанэ Iэгъощт/зэтет.
* ЦIыфышIум итIысыпIэ хьазыр.
* ЦIыфышIур гъэпцIэгъошIу.
* ЦIыфышъор Iужъу, ыщаIэрэр бэ.
* Цацэм тхъу пызагъэрэп.
* Цацэри мыплъэу, лыри мылыцIэу.
* Цу зимыIэм шкIэ/чэм кIешIэ.
* Цу ныщ нахьи нэшIо-гушIу.
* Цу хъущтыр шкIэзэ къашIэ. / Цу хъущт шкIэр ынэкIэ ашIэ.
* Цугъашхэри зэбзэижьы.
* Цужъ имэфапкIэ цукIэ ыуас.
* Цум бжьыр зырахьылIэм «Сэ сычэм» ыIуагъ, щалъэр зырахьылIэм «Сэ сыцу» ыIуагъ.
* Цум еубз, шым езау.
* Цум ыбжъакъо шIохьылъэп.
* Цур жъы хъумэ шкIэмэ ахатIупщхьажьы.
* Цы Iуданэми цу егъэлъэпао.
* Цыгъо нэепсыер щэм етхьалэ.
* Цыгъом ыц кIыры хъумэ, чъыIэлIапхэ мэхъу.
* Цыгъоми кIымафэм зыфегъэхьазыры.
* Цыгъор гъуанэм имыфэмэ къэбыр икIэрышIэн.
* Цыгъор цIыкIуми Iэтэшхом ыпIытIырэп.
* ЧIы шIуцIэм чIэмыхьажьын щыIэп.
* ЧIым зы ептымэ, шъэ къыуетыжьы.
* ЧIым къыхэмыщ мыжъор пхъэIэщэ пый.
* ЧIым нахь хьылъэ щыIэп.
* ЧIыпIищ нэшIу ящыкIагъ; псы зыдэмыт псыхъу, къэкIыгъэ зэрымыт губгъу, лIы зышъхьащымыт шъуз.
* ЧIыр зыхъумэр къехъумэжъы.
* ЧIыфэр бгъоу къэпштагъэмэ, пшIэу ятыжь.
* Чъыг закъор жьым щэщынэ.
* Чъыг закъор мэзы хъурэп.
* Чъыгыжъыр щытэу чъыгыкIэр ебэджы.
* Чъыегъуаер лIэгъуае, чъыегъошIур лIэгъошIу.
* Чъыем ичIыфэ къыптыригъанэрэп.
* Чъыемрэ гугъэмрэ атэкIэныжъ.
* Чыжьэу бгъэтIысырэр благъэу къэштэжь.
* Чылэ лажьэр лажьэ хъурэп.
* Чылэм дэлъымэ уиI.
* Чыр цIынэзэ къауфэ, кIалэр цIыкIузэ агъасэ.
* Чыри бгъэкIымэ, пчэгъу мэхъу.
* Чэзыу зимыIэ щыIэп. / Чэзыу зимыIэ Iоф щыIэп.
* Чэм гъэщынчъэр быул.
* Чэм лъакъо шкIэ ыукIырэп.
* Чэм пыджэрыер бжъако мэхъу.
* Чэм щашIор нышIум фэд.
* Чэмым ышхырэр игъэщ.
* Чэмыр щашIоми, къырикIутмэ пкIэнчъ.
* Чэт пасэрэ бын пасэрэ.
* Чэтжъые чъэчъалэр псыжъом хапкIэ.
* Чэтыжъые къэзытыгъурэм чэт къытыгъущт.
* Чэтым ишкъун ипкIыхь.
* Чэтым кIэнкIэ ыкIуачI.
* Чэтым нахьи чэтжъыер нахь Iуш.
* Чэтыри мэулъэпхъашъэ.
* Чэтыу зырымысым цыгъо щэджэгу.
* Чэтыу щысэу пшысэ къэмыIуат.
* Чэтыум игушIугъо, цыгъом игуIэгъу.
* Чэтыум икъо цыгъуашъэ.
* Чэтыумрэ шъузымрэ бысымгуащэх, хьэмрэ лIымрэ ныбгъуашэх.
* Чэтыур цыгъомкIэ лIыхъужъ.
* Чэтэ чIэгъым нан щаIожьрэп.
* Чэтэ чIэгъым шъыпкъэр щыIу.
* Чэщым идахэр мэзагъо, цIыфыр зыгъэдахэрэр акъыл.
* ШIу зыфапшIэрэм емыхъоныжь.
* ШIу зышIагъэми е зышIагъэми, ышъхьэ фешIэжьы.
* ШIу зышIэрэм ишIушIэ кIодырэп.
* ШIу зышIэрэр упчIэжьырэп.
* ШIу зышIэрэр шIу IокIэжьы, е зышIэрэр е IокIэжьы.
* ШIу зэрэлъэгъуритIур зы шъоджанэм зэдефэ. / ШIу зэрэлъэгъуитIур зы хьэшъо джанэм изэрэгъэфэщт.
* ШIу зэрэлъэгъурэ зэкъошитIур зэшIобгъэкIодын плъэкIыщтэп.
* ШIу укъэзылъэгъурэм уидагъо уегъэлъэгъужьы, джагъоу укъэзылъэгъурэм уакIыбыкIэ щеIотэжьы.
* ШIу шIи, псым хадз.
* ШIугъомэ апшъэр зэгурыIу.
* ШIулъэгъуныгъзр къушъхьэ заом фэд.
* ШIулъэгъуныгъэ зышIырэм лъэгъукIэ ышIэжьырэп.
* ШIулъэгъуныгъэр джэгоп, уджэгузэ емыгъажь.
* ШIулъэгъуныгъэр дэхэгъэ Iэягъэп.
* ШIум уеджэмэ, шIу къэкIо, мыгъом уеджэмэ, мыгъо къэкIо.
* ШIум уригъусэмэ шIу охъу, дэим уригъусэмэ дэи охъу.
* ШIум шIушIэ пылъ.
* ШIум ылъэгъурэр еIотэжьы, дэим ытырэр еIотэжьы.
* ШIункIыми укъыщалъэгъу, губгъоми ущызэхахы.
* ШIур зымышIэрэм шIушIэр зэуи къыщыхъурэп.
* ШIур мылIэу пшIэрэп.
* ШIур умышIэрэмэ, лъапIэр къыхэх.
* ШIэныгъэ зэгъэшIэныр, псынэр мастэкIэ къэптIыным фэд.
* ШIэныгъэрэ IэшIагъэрэ зэкъошых.
* ШкIахъор шкIахъозэ нахьыжъ яI.
* ШхомлакIэр зыфэмыIыгъырэм шыкIэр еубыты. / Шышъхьэр блэптIупщымэ, шыкIэм укIэлъымыбэнэжь.
* Шхонч ушъагъэм зылI егъащтэ, шхонч мыушъэм лIитIу егъащтэ.
* Шъодэн IэкIапэм шыу егъэшэсыжьы.
* Шъоным текIуагъэ щыIэп.
* Шъоныр зиныбджэгъум джыбэ гъуанэ иI.
* ШъорэкIым «Пшъо схьын, хьау пIомэ унэ схьын» еIо.
* Шъоум нахьи чъыер нахь IэшIу.
* Шъоур IэшIу дэдэми, зыгу римыхьрэм ышхырэп.
* Шъуашэмэ анахь дахэр укIыт.
* Шъугъор мыгъо.
* Шъуз бзаджэ зиIэм иунэ умыкIу.
* Шъуз бзаджэр лIыгъэжъ.
* Шъуз бзаджэр нэпсырыкIуал.
* Шъуз бзаджэр хьэкIэмыгъашх.
* Шъуз дахэр тхьамэфэ шъуз, шъузышIур ныбжьырэ шъуз.
* Шъуз езаорэр лIэп.
* Шъуз жаем лIыр шIэхы жъы ешIы.
* Шъуз закъом дэмыIэпыIэрэу лIыр лIэп.
* Шъуз зимыIэ кIалэрэ шхо зышIохэмылъ шырэ.
* Шъуз пый нахьи чылэ пый.
* Шъуз пытэм илI хьалэл.
* Шъуз улъыхъумэ, благъэм дылъыхъу.
* Шъуз фэмыф зиIэр насыпынчъ.
* Шъуз шъорышIыр лIыгъапцI.
* Шъузабэм ибын епIужьы, лIэгъуабэм ибын фэпIужьырэп. / ЛIэгъуабэм быныр репхъыхьэ, шъузабэм быныр къешыпыжьы.
* Шъузым насып къыдэкIо.
* Шъузым ыгъэпыутыгъэ лIыр зыми къыдихыжьынэп, ныбджэгъумэ агъэпыутыгъэ лIыр шъузым къыдихыжьын.
* ШъузышIу быдзыщэ налъэ щыкIэрэп.
* ШъузышIу зиIэм игукъао щэчыгъошIу.
* ШъузышIу зиIэм хъяр иунэ илъ.
* ШъузышIу илI гъомылэнчъэ хъурэп.
* ШъузышIу илI нэкIушъхьаплъ.
* ШъузышIу илI цIэрыIу.
* ШъузышIу ихьаку ятIэ щыкIэрэп.
* ШъузышIу унэ, шъуз дэир чIыун.
* ШъузышIум лIы дэир дэгъу ехъулIэ, шъуз дэим лIы дэгъур дэи ехъулIэ.
* ШъузышIур лIы гъатхъ.
* Шъхьадж ифэшъуашэ ишъэогъу.
* ШъхьакIом кIакIо уегъэшIы.
* ШъхьалкIыпкъыр зыхьыри мэпшъы, шъхьал мыжъор зыхьыри мэпшъы.
* Шъхьамыуз пIэшъхьагъым езэгъырэп.
* Шъхьахынэм имафэ кIыхьэ.
* Шъхьахынэм ицу лIэмэ лы, ику къутэмэ пхъэ.
* Шъхьахынэр тэджымэ, щысыр псыбашъу.
* Шъхьахынэр чъыяпх, щхырылэр гъырын.
* Шъхьащытхъужь пстэури пцIыус.
* Шъхьащытхъужьырэ къэрабгъэрэ зэблагъэ.
* Шъхьэ къуим кIэхэкIырэр шъхьэ псаум ышIэрэп.
* Шъхьэгъусэр насып зэхэгъэкIыпI.
* ШъхьэзышIошIу лъэгъугъуай.
* Шъхьэм акъыл имылъмэ, лъэм имыгъуагъ. / Шъхьэм акъыл имылъымэ, лъэр мэулэу.
* Шъхьэр псаомэ паIо щыкIэжьрэп.
* ШъхьэтепIончъэ къабзэу хъурэп.
* ШъхьэтепIэ зимыIэ псыр мэушIои.
* Шъынашъхьэ плъэгъумэ гъэмафэ, Iэташъхьэ плъэгъумэ кIымаф.
* Шъыпкъэм нэр рекIы.
* Шъыпкъэмрэ насыпымрэ зэгощэгъу.
* Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъапI. / Шъыпкъагъэр дышъэм нахь лъапI.
* Шъыпкъэр зигъуазэм насыпыр игъогу.
* Шъыпкъэр ипкIыгъ пIоми къыпшIоуцу, пцIыр бгъэуцугъэ пIоми уапашъхьэ къефэжьы.
* Шъыпкъэр къэмышIэу, унашъо темышIыхь.
* Шъыпкъэр пIоным лIыгъэ хэлъ.
* Шъыпкъэр фышхъо, пцIыр шхъухьэ.
* Шъыпкъэр чэтэ кIэгъым кIэлъ.
* Шъыхьэм ыбжъэ ипый.
* Шъэф горэ зимыIэ щыIэп.
* Шы зиIэр къани, уанэ зиIэр кIуагъэ.
* Шы фэмышIу уанэр екъутэ.
* Шыгъу зышхыгъэр, псы ешъожьы.
* Шыдым телъ хьылъэр къыдырым ышIэщтэп.
* Шыдыри илэсым зэ шъутырэщт.
* Шым еуи дахь, елъэдэкъауи къыдэкIыжь.
* Шым ефэхырэм ныбэпхым тырелъхьэ.
* Шым тамэ тетэу зылъэгъурэр блэр ары, блэм лъакъо кIэтэу зылъэгъурэр шыр ары.
* Шым ылъакъо ипый.
* Шыпхъум ыгу ыш дэжьыкIэ гъэзагъэ.
* Шыпхъунчъэ нахьи шыпхъу нэшъу.
* Шыр пкIантIэмэ, уанэр екIужьырэп.
* Шыр тесым егъэдахэ.
* Шыр шыгъачэм, чъырыр мыжъом, цIыфыр лэжьэным щаушэты.
* Шытыгъу хабзэрэ тыгъужъ хабзэрэ зэфэдэ.
* Шыу хьакIэр агъэшэсыжьы, лъэс хьакIэр агъэкIотэжьы.
* Шыухэр зэдилъымэ, шъхьадж ыгу илъыр ешIэжьы.
* Шыхьаф осэпс тырагъахэрэп.
* Шыц ос къесэу узэрысым уимыкI.
* ШышIур зэщымэ, пырхъал.
* ШышIур ныбджэгъушIум фэд.
* ШышIурэ цушIурэ псыбашъоп.
* Шэнычъагъэр узы, Iэзэгъу зимыIэр делагъ.
* Шэплъ зытелъ нахьи дагъэ зытет. / Шэплъ зытелъ нахьи шэн дэгъу зыхэлъ.
* Шэсырэ пстэури шыоп.
* Шэу щтагъэр бэрэ умыфы.
* ЩыIэкIае кIодыжьыкIай.
* Щыгъу-пIастэм хьатыр иI. / Щыгъу-пIастэм уемылъэпэкIау.
* Щыгъын хьаф кIэракIэ нахьи Iаеми уищыгъын.
* Щыгъынибгъу нахьи теубгъон.
* Щыдым ихьылъэ имыкъумэ, кIорэп.
* ЩыкIырэр икIагъэ мэхъу.
* ЩыкIэ нахьи мэкIэшх.
* ЩымыIэм улъымыхъу, къыплъыхъурэр умыгъэпыут.
* Щымыонэу акъыл, щымыкIэнэу былым.
* Щынэ зыдэщымыIэм укIыти щыIэп.
* Щынэрэм макъэ ешъы.
* Щынэрэр яунэ мэкIожьы.
* Щысым иIахь кIорэм къехьы.
* ЩытхъукIае нахьи убэкIашIу.
* Щыуаным илъыр зымышхыжьыщтыр коным илъым къыкIэупчIэжьыгъ.
* Щэ зэхэпхын нахьи, зэ плъэгъун. / Шъэрэ зэхэпхын нахьи, зэ плъэгъумэ нахьышIу.
* Щэм бэрэ уеплъымэ, лъы теолъагъо.
* Щэм зэхэдз ышIырэп.
* Щэм ихьатыркIэ пIастэр ашхы.
* Щэм ыстыгъэр щыум епщэ
* Щэмрэ лъымрэ зэхакIэрэп.
* Ыкъо шIомылIэу, илI шIомыдахэу шъуз щыIэп.
* Ынэ зытеплъэрэм ыIэ лъэIэсы.
* Ыужырэ Iофыр бзыу кIаку.
* Ыужырэ акъыл нахьи ыпэрэ акъыл.
* Яжьэм шIомыкIыр итесэн.
* Янэ еплъи, ыпхъу къащэ.
* Янэ ихабзэ ыпхъу ибзыпхъ.
* Iанэм ыпэри ыкIэри хъохъу.
* Iахъом ибэщ иджэнджэшыгъу.
* Iахьыл делэр нэпэтех.
* Iахьылыр IэшIу.
* Iащэр зыгъэIащэрэр лIыгур ары.
* IитIукIэ пIэ зыубытырэм уакIыбыкIэ бэу щеIожьы.
* IорыIуатэ нахьи нэрылъэгъу.
* IорыIуатэр хэбзэжъ.
* Iоф инри Iоф цIыкIури Iофы.
* Iоф мыублэм блэ хэс.
* Iоф ублагъэ зимыIэм Iоф ухыгъэ иIэп.
* IофшIакIэ зымышIэрэр IофшIэным егъалIэ.
* Iофы пшIырэр Iофы мэхъу.
* Iофым ыгъэлIагъэ щыIэп.
* Iофым ыпэр умышIэмэ, ыкIэр пфэшIэжьыщтэп.
* Iофынчъэр гущыIэрый.
* Iофыр зэрэпшI.
* Iофыр къэIогъошIу шъхьакIэ шIэгъуае.
* Iофытабгэ алIырэп, лIыкIо аукIырэп.
* Iуашъхьэм апэ дэкIуаерэр апэ къехыжьы.
* Iупэр напэм ихащ.
* Iушым иакъыл игъомыл.
* Iушыр щэ мэупчIэжьы.
* Iэзэгъу зимыIэ узыгъо щыIэп.
* Iэм ымыштэрэ кIодырэп.
* Iэрымылъхьэм кIэнэцIызэ, инэкIэцIыр кIэгъуагъ.
* Iэрэ жэрэ зэблэкIырэп.
* Iэхъогъум хэкIырэ мэлыр, тыгъужъым ешхы.
* Iэхъомбитфыр зэфэдэп.
* IэшIэгъэнчъэм ищэрыхъ лъэныкъуащэ.
* Iэшэ дэгъур гъусэшIу.
* Iэщыр зезыхьэрэм ий.

=== Статистикэ ===

* [https://www.academia.edu/99004122/%C3%87ERKES_ATAS%C3%96ZLER%C4%B0 Aydın, Şamil Emre (2023), Çerkes Atasözleri, ISBN 9786056569128]

== Гулъытэгъуэ ==
[[Категориэ:ГущыIэжъ]]