# Талдуныҥ јурт јеезези
Талдуныҥ јурт јеезези (орустап Талдинское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Кӧксу-Оозы аймагында јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — Талду јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Талдуныҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Талдуныҥ јурт јеезези Туулу Алтайдыҥ тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, Сайлугемниҥ, Кадын-Бажы Ӱч-Сӱмердиҥ, Тӧгӧриктиҥ, Теректиниҥ сындарыныҥ эдегинде, Талду сууныҥ јарадында турат. Јурт јеезеге ӱч јурт кирет. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1140—1168 метрге бийик. Айландыра сын тайгалары мӧҥкӱ тошло бӱркелген. Талдуныҥ јурт јеезези Кан-Оозы аймактыҥ јериле кыйулажат. Сугаш ла Кырлык јурттардыҥ ортозында боочы бар.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Талду          | јурт, администрациялык тӧс јер | ↘706кижи        |
| 2 | Сугаш          | јурт                           | ↘521 кижи       |
| 3 | Суузар         | јурт                           | ↗25 кижи        |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1318            | ↗1321           | ↘1294           | ↘1286           | ↘1281           | ↘1270           | ↘1252           | ↘1214           | ↗1219           | ↘1188           | ↗1191           | ↘1168           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1417 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- орто ӱредӱлӱ школ — 2;
- баштамы школ — 1;
- балдардыҥ туразы — 2;
- культураныҥ байзыҥы — 2;
- эмчилик — 2;
- стадион — 2;
- почта — 2;
- Сугаштыҥ агашээлеми;
- ашкана;
- конор тура;
- магазин — 14;
- СПК «Абайский»;
- ООО «Абай»;
- крестьян-фермер ээлем — 28[19].


Талдуныҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Талдуныҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Талдинское сельское поселение}}<br>[[File:Unnamed mountain lake near Lake Kuyguk 2.jpg|280px| Кӧксу-Оозы аймак, безымянное высокогорное озеро]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Кӧксу-Оозы аймак]]}}
|Включает = 3 јурт
|Столица = [[Талду (Кӧксу-Оозы аймак)|Талду]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Талдинское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Талдинское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Талдинское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Усть-Коксинский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = {{ #expr: ( {{ Население | Талдинское сельское поселение | ч }} / 802 round 2 ) }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[Алтайлар|алтайлар]], [[Орустар|орустар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = православныйлар, јаржак јаҥ ла о.ӧ.
|Площадь = 802,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 6.19
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =1270<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =1076<ref name="Высота н/у моря"/>
| lat_deg = 50.5004265
| lon_deg = 85.0206774
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Ust-Koksinsky District Altai Republic.svg|240px|thumb|центр|right|Алтай Республикада, Кӧксу-Оозы аймак]]
|ЧасовойПояс = [[МСК+4:00]], [[UTC+7:00]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649483
|Телефонный код = +7 38848
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = https://taldinskoe.ru/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Талдуныҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Талдинское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Кӧксу-Оозы аймак|Кӧксу-Оозы аймагында]] јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — [[Талду (Кӧксу-Оозы аймак)|Талду]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Талдуныҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Талдуныҥ јурт јеезези [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, Сайлугемниҥ, Кадын-Бажы Ӱч-Сӱмердиҥ, Тӧгӧриктиҥ, Теректиниҥ сындарыныҥ эдегинде, [[Талду (суу)|Талду]] сууныҥ јарадында турат. Јурт јеезеге ӱч јурт кирет. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1140—1168 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/770/3/ust-koksinskiy-rayon.html Усть-Коксинский район]</ref>. Айландыра сын тайгалары мӧҥкӱ тошло бӱркелген. Талдуныҥ јурт јеезези [[Кан-Оозы аймак|Кан-Оозы аймактыҥ]] јериле кыйулажат. [[Сугаш (суу)|Сугаш]] ла [[Кырлык (суу)|Кырлык]] јурттардыҥ ортозында боочы бар.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Талду (Кӧксу-Оозы аймак)|Талду]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Эл-јонныҥ тоозы  | Талда (Усть-Коксинский район) | тс }}кижи
|-
| 2 || [[Сугаш]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Сугаш (село) | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Суузар]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы |Соузар | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Талдинское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Талдинское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1417 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* орто ӱредӱлӱ школ — 2;
* баштамы школ — 1;
* балдардыҥ туразы — 2;
* культураныҥ байзыҥы — 2;
* эмчилик — 2;
* стадион — 2;
* почта — 2;
* Сугаштыҥ агашээлеми;
* ашкана;
* конор тура;
* магазин — 14;
* СПК «Абайский»;
* ООО «Абай»;
* крестьян-фермер ээлем — 28<ref name="Окылу сайт,Талдуныҥ ј.ј.">[https://taldinskoe.ru/poselenie/index.php Окылу сайт,Талдуныҥ ј.ј., инфраструктура]</ref>.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}
== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}
{{Кӧксу-Оозы аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]
[[Категория:Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]