# Кӱчӱрген ай
Кӱчӱрген ай орустап ноя́брь, (латиндап November — тогузынчы) — григориан кӱнтизӱлерде јылдыҥ он биринчи айы, Юлий Цезарь баштаган реформанаҥ озо эски римский кӱнтизӱле јыл тулаан айдаҥ башталып, кӱчӱрген ай јылдыҥ тогузынчы айы болот. 30 кӱндӱ тӧрт айдыҥ бирӱзи. Бу, Јердиҥ Тӱндӱк јарымында кӱстиҥ калганчы айы болот, Јердиҥ Тӱштӱк јарымында дезе, кӱчӱрген ай — јастыҥ калганчы айы. 
Јебрен славяндар кӱчӱрген айды *listopadъ (лістапад; украиндеп листопад; чехтеп listopad; поляктап listopad) деп адайтан, бу айда јалбырактар тӧгӱлер ӧй. Је, кӱчӱрген айда јалбырактар јылу јерлерде тӱжет, (Тӧс, Кӱнчыгыш ла Тӱштӱк-кӱнчыгыш Европада); соок климатту Россияда дезе, кӧп саба агаштар ӱлӱрген ле айда бӱрин таштап ийет.
Бистиҥ ӧйдӧ григориан кӱнтизӱле кӱчӱрген айдыҥ 23-чи кӱнине јетире Кӱн Весы созвездиеде, кӱчӱрген айдыҥ 23-чи кӱнинеҥ ала 29-чы кӱнине јетиреСкорпион созвездиеде болот, кӱчӱрген айдыҥ 29-чы кӱнинеҥ ала Змееносец созвездиеде (по другим данным — 22 ноября и 30 ноября соответственно).

Кӱчӱрген ай
{{Кӱчӱрген ай}}
'''Кӱчӱрген ай''' {{lang-ru|ноя́брь}}, ({{lang-la|November}} — тогузынчы) — григориан кӱнтизӱлерде јылдыҥ он биринчи айы, Юлий Цезарь баштаган реформанаҥ озо эски римский кӱнтизӱле јыл тулаан айдаҥ башталып, кӱчӱрген ай јылдыҥ тогузынчы айы болот. 30 кӱндӱ тӧрт айдыҥ бирӱзи. Бу, Јердиҥ Тӱндӱк јарымында кӱстиҥ калганчы айы болот, Јердиҥ Тӱштӱк јарымында дезе, кӱчӱрген ай — јастыҥ калганчы айы. 

Јебрен славяндар кӱчӱрген айды ''*listopadъ'' (лістапад; {{lang-uk|листопад}}; {{lang-cs|listopad}}; {{lang-pl|listopad}}) деп адайтан, бу айда јалбырактар тӧгӱлер ӧй<ref>{{книга|автор=Boryś W.|заглавие=Słownik etymologiczny języka polskiego|место=Kraków|издание=Wydawnictwo Literackie|год=2005|страницы=289|isbn=978-83-08-04191-8}}{{Ref-pl}}</ref><ref>{{статья|автор=Šaur V.|заглавие=Které názvy měsíců jsou již praslovanské?|издание=Dzieje Słowian w świetle leksyki|год=2002|страницы=184|lang=pl}}</ref>. Је, кӱчӱрген айда јалбырактар јылу јерлерде тӱжет, (Тӧс, Кӱнчыгыш ла Тӱштӱк-кӱнчыгыш Европада); соок климатту Россияда дезе, кӧп саба агаштар ӱлӱрген ле айда бӱрин таштап ийет.

Бистиҥ ӧйдӧ григориан кӱнтизӱле кӱчӱрген айдыҥ 23-чи кӱнине јетире ''Кӱн'' ''Весы'' созвездиеде, кӱчӱрген айдыҥ 23-чи кӱнинеҥ ала 29-чы кӱнине јетире''Скорпион'' созвездиеде болот, кӱчӱрген айдыҥ 29-чы кӱнинеҥ ала Змееносец созвездиеде<ref>[http://neznal.ru/20110201_trinadcatyj-znak-zodiaka-zmeenosec За год Солнце проходит не через 12, а через 13 созвездий. Новый знак зодиака — «Змееносец»]</ref> (по другим данным — [[22 ноября]] и [[30 ноября]] соответственно<ref>{{Книга:Календарь и хронология|41}}</ref>).


== Этимологиязы ==
== Байрамдар ==
== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}
{{Айлар}}


[[Категория:Кӱчӱрген ай]]