# Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни
Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни (орустап 7 ноября) — григориан кӱнтизӱде јылдыҥ 311 кӱни (високосный јылда 312 кӱни). Јылдыҥ учына јетире 54 кӱн арткан.
Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни — юлиан кӱнтизӱ аайынча 1582 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 15 кӱнине јетире болгон, 1582 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 15 кӱнинеҥ ала — кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни григориан кӱнтизӱ аайынча болгон.
XX-чы ла XXI-чи чактарда юлиан кӱнтизӱле ӱлӱрген айдыҥ 25 кӱни болгон.

## Байрамдар
- — Октябрьский революцияныҥ кӱни (1918 јылдаҥ ала 1990 јылга јетире байрам болгон);
- —  Јуучыл мактыҥ кӱни (1995 ј.);
- — Јӧптӧжип амырга келген кӱн (1996 јылдаҥ ала эмдиге јетире)[2]
- — Октябрьский революцияныҥ кӱни[3];
- — Тӱӱки ле ӧбӧкӧлӧрдиҥ кереес кӱни. Кыргысстан[4][5];


## Керектер

### Калыктар ортодо
- 1631 — Пьер Гассенди Кӱнниҥ дискин Меркурий ӧткӧнин баштапкы катап темдектеген, мыны Иоганн Кеплер озолондыра чотоп салган болгон[6].
- 1891 — американец Уиткомб Лео Джадсон баштапкы јалкын-тебискиниҥ (застёжки-молнии) патентин эткен.
- 1917 — Россияда Октябрьский революция болгон.
- 1924 — СССР-да эдилген баштапкы 10 кош тартар АМО-Ф-15 деп кӧӧликтер Москвада Кызыл тепсеҥде кӧрӱде турушкан.
- 1929 — ГОЭЛРО аайынча Поволжьеде баштапкы гидроэнергетиканыҥ станциязы Сызранский ГЭС иштеп баштаган.
- 1941 — Кызыл тепсеҥде парад Москова учун јуу-согуш ӧйинде ӧткӧн парад;
- 1966 — СССР-да сӱреен јаан јуучыл парадтардыҥ бирӱзи ӧткӧн.
- 1972 — США-да президентке талдаштар богон. Јеҥӱни Республикан партияныҥ кандидады алган — ол ӧйдӧ јамыда турган президент Ричард Никсон[7].


## Бу кӱнде чыккандар
- 1867 — Мария Склодовская-Кюри (1934 јылда божогон), француз физик ле химик, Нобельдиҥ сыйыныҥ эки катап лауреады: физикала (1903), химияла (1911).
- 1932 — Кандаракова А. М. (2021 божогон) — ӱредӱчи, чалканду калыктыҥ оос чӱмдемелдерин јууган, Горно-Алтайский педагогический училище божоткон (1948–1952). Пединститутта ӱренген (1954—1959). Чалканду тилле чыккан бичиктердиҥ соавторы. СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ депутады[8],


Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни
{{Кӱчӱрген ай}}
'''Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни''' ({{lang-ru|7 ноября}}) — [[григориан кӱнтизӱ]]де јылдыҥ 311 кӱни (високосный јылда 312 кӱни). Јылдыҥ учына јетире 54 кӱн арткан.

Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни — юлиан кӱнтизӱ аайынча 1582 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 15 кӱнине јетире болгон, 1582 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 15 кӱнинеҥ ала — кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни григориан кӱнтизӱ аайынча болгон.

XX-чы ла XXI-чи чактарда [[юлиан кӱнтизӱ]]ле ӱлӱрген айдыҥ 25 кӱни болгон<ref>XX ле XXI чактарда григориан кӱнтизӱ юлиан кӱнтизӱни 13 кӱнге озолоп јат. Ӧскӧ чактарда григориан ла юлиан кӱнтизӱлерде ӧй башка эдип чотолот: чике эдип тоолоорго, окылу [https://web.archive.org/web/20210521104114/http://direct-time.ru/index.php?id=12 конвертер датла] тузаланарга јараар.</ref>.

== Байрамдар ==
* {{Россияныҥ маанызы}} — [[Улу Октябрьский социалистический революцияныҥ кӱни|Октябрьский революцияныҥ кӱни]] (1918 јылдаҥ ала 1990 јылга јетире байрам болгон);
* {{Россияныҥ маанызы}} —  Јуучыл мактыҥ кӱни (1995 ј.); 
* {{Россияныҥ маанызы}} — Јӧптӧжип амырга келген кӱн (1996 јылдаҥ ала эмдиге јетире)<ref>[https://base.garant.ru/136680/  Указ Президента РФ от 07.11.1996 N 1537 "О Дне согласия и примирения" (с изменениями и дополнениями) | ГАРАНТ]</ref>
* {{Белорусияныҥ маанызы}} — [[Улу Октябрьский социалистический революцияныҥ кӱни|Октябрьский революцияныҥ кӱни]]<ref>[http://www.belarus.by/ru/about-belarus/national-holidays Национальные праздники Беларуси.]</ref>;
* {{Кыргысстанныҥ маанызы}} — Тӱӱки ле ӧбӧкӧлӧрдиҥ кереес кӱни. Кыргысстан<ref>[https://lenta.ru/news/2017/10/26/atambaev/ В Киргизии сделали праздничным день восстания против Российской империи]</ref><ref>{{Cite web |title=Президент Алмазбек Атамбаев подписал Указ «Об установлении Дней истории и памяти предков» |url=http://www.president.kg/ru/novosti/10760_prezident_almazbek_atambaev_podpisal_ukaz_ob_ustanovlenii_dney_istorii_i_pamyati_predkov/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029014338/http://www.president.kg/ru/novosti/10760_prezident_almazbek_atambaev_podpisal_ukaz_ob_ustanovlenii_dney_istorii_i_pamyati_predkov/ |archivedate=1509241418 |deadlink=yes |accessdate=1630145001 }}</ref>;

== Керектер ==
=== Алтай Республика ===
=== Калыктар ортодо ===
* [[1631 год|1631]] — Пьер Гассенди Кӱнниҥ дискин Меркурий ӧткӧнин баштапкы катап темдектеген, мыны [[Кеплер, Иоганн|Иоганн Кеплер]] озолондыра чотоп салган болгон<ref>{{книга|автор=Колчинский И. Г., Корсунь А. А., Родригес М. Г.|заглавие=Астрономы. Биографический справочник|место=Киев|издательство=Наукова думка|год=1977|страницы=66|тираж=30000}}</ref>.
* 1891 — американец Уиткомб Лео Джадсон баштапкы јалкын-тебискиниҥ (застёжки-молнии) патентин эткен.
* 1917 — Россияда Октябрьский революция болгон.
* 1924 — СССР-да эдилген баштапкы 10 кош тартар АМО-Ф-15 деп кӧӧликтер Москвада Кызыл тепсеҥде кӧрӱде турушкан.
* 1929 — ГОЭЛРО аайынча Поволжьеде баштапкы гидроэнергетиканыҥ станциязы Сызранский ГЭС иштеп баштаган.
* 1941 — [[Кызыл тепсеҥде кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱнинде|Кызыл тепсеҥде парад]] [[Москва учун јуу-согуш тушта|Москова учун јуу-согуш ӧйинде ӧткӧн]] парад;
* 1966 — СССР-да сӱреен јаан јуучыл парадтардыҥ бирӱзи ӧткӧн.
* 1972 — США-да президентке талдаштар богон. Јеҥӱни Республикан партияныҥ кандидады алган — ол ӧйдӧ јамыда турган президент Ричард Никсон<ref>[https://uselectionatlas.org/RESULTS/datagraph.php?year=1972&fips=0&f=1&off=0&elect=0  Атлас президентских выборов в США (Дэйва Лейпа) - Графики данных]</ref>.

== Бу кӱнде чыккандар ==
* [[1867 јылда|1867]] — [[Склодовская-Кюри, Мария|Мария Склодовская-Кюри]] ([[1934 јылда|1934]] јылда божогон), француз физик ле химик, Нобельдиҥ сыйыныҥ эки катап лауреады: физикала (1903), химияла (1911).
* [[1932]] — [[Кандаракова, Анна Макаровна|Кандаракова А. М.]] (2021 божогон) — ӱредӱчи, чалканду калыктыҥ оос чӱмдемелдерин јууган, Горно-Алтайский педагогический училище божоткон (1948–1952). Пединститутта ӱренген (1954—1959). Чалканду тилле чыккан бичиктердиҥ соавторы. СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ депутады<ref>Кандаракова А.М.[https://gornoaltaysk.bezformata.com/listnews/otmechaet-anna-makarovna-kandarakova/62357930/]</ref>,

== Бу кӱнде божогондор ==
== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}
{{Айлар ла јылдыҥ кӱндери}}

[[Категория:Кӱчӱрген ай|07]]
[[Категория:Кӱчӱрген айдыҥ 7 кӱни]]