# Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези
Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези (орустап Каракокшинское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чоо аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Кара-Кӧкши јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезе Бийдиҥ суузы ла Кара-Кӧкшӧ суу бириккенинде турат. Бактыган, Байгыр, Аккайа, Сугул деп сындардыҥ эдегинде, койу кара јышта камык агаш ӧзӧт кайыҥ, јойгон, аспак, чиби, мӧш. Јакшы јылда тайганыҥ ажы јакшы бӱдет кузук, калба, орляк, јӱзӱн-башка јиилектер, мешкелер, эм ӧлӧҥдӧр. Аба-Јыштыҥ аҥы-кужы да байлык айу, бӧрӱ, тӱлкӱ, јеекен, койон, албаа, тийиҥ... куштары чай, кӱртӱк, торлоо, бӧднӧ лӧ о.ӧ. Сууда, кӧлдӧрдӧ балык кезем астаган чортон, чараган, јылмай, бел. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 400—600 метрге бийик.
Климады орто-континентал. Јай кыска, кыш соок, узун, карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы -4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде -55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).
Паспауулдыҥ јурт јеезезиле, Ыныргыныҥ јурт јеезезиле и Ӱйменниҥ јурт јеезезиле кыйулажат, онойдо ок Чамал аймак ла Майма аймактыҥ јерлериле кыйулажып јат.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Кара-Кӧкши     | јурт, администрациялык тӧс јер | ↘1351 кижи      |
| 2 | Большая Кузя   | јурт                           | →0 кижи         |
| 3 | Кузя           | јурт                           | ↗41 кижи        |
| 4 | Сары-Кӧкши     | јурт                           | →0 кижи         |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1375            | →1375           | ↗1391           | ↗1425           | ↘1411           | ↗1429           | ↘1392           | ↘1366           | ↗1368           | ↘1328           | ↘1307           | ↘1306           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1443 кижи болгон, олордыҥ орустар, тубалар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- 2 балдардыҥ туразы;
- 4 эмчилик;
- 4 библиотека;
- 4 культураныҥ јеезези;
- 2 стадион;
- 2 ашкана;
- 3 конор тура;
- 4 магазин;
- 3 пилорама;
- турбаза «Радуга».


Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Каракокшинское сельское поселение}}<br> 
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Чоо аймак]]}}
|Включает = 4 јурт
|Столица = [[Кара-Кӧкши]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Каракокшинское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Каракокшинское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Каракокшинское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Чойский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Население | Каракокшинское сельское поселение | ч }} / 1260 round 2 ) }} }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            =  [[орустар]], [[тубалар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, шаманисты
|Площадь =1260,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 29.60
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =
|Средняя высота =550<ref name="Высота н/у моря"/>
|Минимальная высота =
| lat_deg = 51.7670961111111
| lon_deg = 86.6946597222222
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Choysky District Altai Republic.svg|thumb|центр|240px|Алтай Республикада, Чоо аймак]]<br>[[Файл:Каракокшинское сельское поселение.png|мини|center|Чоо аймак, Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649184
|Телефонный код = +7 38840
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = https://каракокша.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Каракокшинское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Чоо аймак|Чоо аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Кара-Кӧкши]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[2005]] јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref name="Закон № 10-РЗ">[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт јеезе [[Бий (суу)|Бийдиҥ]] суузы ла [[Кара-Кӧкшӧ (суу)|Кара-Кӧкшӧ суу]] бириккенинде турат. Бактыган, Байгыр, Аккайа, Сугул деп сындардыҥ эдегинде, койу кара јышта камык агаш ӧзӧт кайыҥ, јойгон, аспак, чиби, мӧш. Јакшы јылда тайганыҥ ажы јакшы бӱдет кузук, калба, орляк, јӱзӱн-башка јиилектер, мешкелер, эм ӧлӧҥдӧр. Аба-Јыштыҥ аҥы-кужы да байлык айу, бӧрӱ, тӱлкӱ, јеекен, койон, албаа, тийиҥ... куштары чай, кӱртӱк, торлоо, бӧднӧ лӧ о.ӧ. Сууда, кӧлдӧрдӧ балык кезем астаган чортон, чараган, јылмай, бел. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 400—600 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/772/3/choyskiy-rayon.html Чойский район/Чоо аймак]</ref>.
Климады орто-континентал. Јай кыска, кыш соок, узун, карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы -4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде -55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).
[[Паспауулдыҥ јурт јеезези|Паспауулдыҥ јурт јеезезиле]], [[Ыныргыныҥ јурт јеезези|Ыныргыныҥ јурт јеезезиле]] и [[Ӱйменниҥ јурт јеезези|Ӱйменниҥ јурт јеезезиле]] кыйулажат, онойдо ок Чамал аймак ла Майма аймактыҥ јерлериле кыйулажып јат<ref name="Закон № 10-РЗ"/>.
 
== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Кара-Кӧкши]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Каракокша (село) | тс }} кижи
|-
| 2 || [[Большая Кузя]] || јурт || {{ Население | Большая Кузя (Республика Алтай) | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Кузя]] || јурт || {{ Население | Кузя (Республика Алтай) | тс }} кижи
|-
| 4 || [[Сары-Кӧкши]] || јурт || {{ Население | Никольское (Республика Алтай) | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Каракокшинское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Каракокшинское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1443 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[тубалар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* 2 балдардыҥ туразы;
* 4 эмчилик;
* 4 библиотека;
* 4 культураныҥ јеезези;
* 2 стадион;
* 2 ашкана;
* 3 конор тура; 
* 4 магазин;
* 3 пилорама;
* турбаза «Радуга».
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery class="center" perrow=6 widths="200px" heights="170px">
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Чоо аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]