# Эликманардыҥ јурт јеезези
Эликманардыҥ јурт јеезези (орустап Эликманарское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чамал аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Эликманар јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Эликманардыҥ  јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк-кӱнчыгыш келтейинде, Иолго ло Кадынныҥ бириккенинде турат. Јурт јеезеге 7 јурт кирет. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 433—831 метрге бийик. Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактардыҥ јерлерине кӧрӧ мында јымжак климат. Кыш бу јерлерде јымжак, карлу, тыҥ сооктор јок болот. Ортојылдык температура +3,0 °С градус кире болот, кейдиҥ чыгы 66,1 процент, ортојылдык кеми 855 мм. Салкынныҥ ортојылдык тӱргени 2,4 м/с. 15 м/с тӱрген салкынду кӱндер 6,3. Јай тыҥ ла изӱ эмес, ортоайлык температура +30 градуска јетпейт, эҥ ле изӱ кӱн +34 °С, эҥ ле соок кӱнде -40 °С. Соокторлу кӱндер 18.05/27.07. Соок јок кӱндер 131. Јердиҥ ортојылдык температуразы 3 °С.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Эликманар      | јурт, администрациялык тӧс јер | ↗1895 кижи      |
| 2 | Каракол        | јурт                           | ↘5 кижи         |
| 3 | Кемчик         | јурт                           | 1. Н/Д кижи     |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1763            | ↗1766           | ↗1788           | ↗1855           | ↗1878           | ↗1885           | ↗1900           | ↘1885           | ↗1930           | ↗1955           | ↗2005           | ↗2024           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1567 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- 1 орто-ӱредӱлӱ школ;
- 2 библиотека;
- 3 культура байзыҥы;
- 3 эмчилик;
- 3 стадион;
- 1 почта;
- 4 ашкана;
- 5 конор тура;
- 5 турбаза;
- 1 СТО, 1 АЗС.


## Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
- Эликманар.
- Эликманар суу кечире кӱр
- Кӧӧлик јол
- Алтай Республиканыҥ Чамал аймагында Каракол (Элиманардыҥ кош суузы)


Эликманардыҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Эликманардыҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Элекмонарское сельское поселение}}<br>[[Файл:Elekmonar DragonTeeth 0570.jpg|280px|Илмектӱ кӱр ле «Јутпаныҥ тижи» (зуб дракона)]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Чамал аймак]]}}
|Включает = 3 јурт
|Столица = [[Эликманар]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Элекмонарское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Элекмонарское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = 
  |Место по населению  =
 | Плотность                        = 
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[алтайлар]],[[орустар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, кам јаҥ, ак јаҥ
|Площадь = 428<ref name="адм.тер.деление">[http://www.chemal-altai.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=58&Itemid=148 Информация о административно-территориальное делении на официальном сайте Чемальского района]</ref>
| Процент от площади = 
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =831<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =433<ref name="Высота н/у моря"/>
 | lat_deg                          = 
 | lon_deg                          = 
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта =[[Файл:Location Chemalsky District Altai Republic.svg|мини|center| Алтай Республикада, Чамал аймак]]<br>[[Файл:Элекмонарское сельское поселение.png|мини|center|Чамал аймак, Эликманардыҥ јурт јеезези]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649234
|Телефонный код = +7 38841
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://admelekmonar.ru/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Эликманардыҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Эликманарское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Чамал аймак|Чамал аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Эликманар]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Эликманардыҥ  јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт јеезе [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱндӱк-кӱнчыгыш келтейинде, [[Иолго (суу)|Иолго]] ло [[Кадын|Кадынныҥ]] бириккенинде турат. Јурт јеезеге 7 јурт кирет. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 433—831 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/771/3/chemalskiy-rayon.html Чамал аймак]</ref>. Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактардыҥ јерлерине кӧрӧ мында јымжак климат. Кыш бу јерлерде јымжак, карлу, тыҥ сооктор јок болот. Ортојылдык температура +3,0 °С градус кире болот, кейдиҥ чыгы 66,1 процент, ортојылдык кеми 855 мм. Салкынныҥ ортојылдык тӱргени 2,4 м/с. 15 м/с тӱрген салкынду кӱндер 6,3. Јай тыҥ ла изӱ эмес, ортоайлык температура +30 градуска јетпейт, эҥ ле изӱ кӱн +34 °С, эҥ ле соок кӱнде -40 °С. Соокторлу кӱндер 18.05/27.07. Соок јок кӱндер 131. Јердиҥ ортојылдык температуразы 3 °С.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Эликманар]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Элекмонар | тс }} кижи
|-
| 2 || [[Каракол]] || јурт || {{ Население | Каракол (Чемальский район) | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Кемчик]] || јурт || {{ Население | Кемчик | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы |  Элекмонарское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы |  Элекмонарское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1567 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* 1 орто-ӱредӱлӱ школ;
* 2 библиотека;
* 3 культура байзыҥы;
* 3 эмчилик;
* 3 стадион;
* 1 почта;
* 4 ашкана;
* 5 конор тура;
* 5 турбаза;
* 1 СТО, 1 АЗС.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery class="center" perrow=6 widths="150px" heights="120px">
File:Elekmonar.jpg|[[Эликманар]].
File:Bridge over the Elekmonar River.jpg |[[Эликманар (суу)|Эликманар суу]] кечире кӱр
File:View on Elekmonar from the bus window.jpg |Кӧӧлик јол
File:Karakol River (a tributary of the Elekmonar River).jpg |[[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Чамал аймак|Чамал аймагында]] [[Каракол (Элиманардыҥ кош суузы)]] 
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Чамал аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Чамал аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Чамал аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]