# Барре-Синусси, Франсуаза
Франсуа́за Барре́-Синусси́ (французтап Françoise Barré-Sinoussi; кичӱ изӱ айдыҥ 30-чы кӱнинде 1947 јылда, Парижте чыккан) — француз вирусолог, Нобельдиҥ физиология ла эмчиликте сыйыныҥ 2008 јылда лауреады, сыйды ол Харальд цур Хаузен ле Люк Монтаньеле кожо алган. 1983 јылда Франсуаза Люк Монтаньениҥ башкартузыла кижиниҥ ретровирус ВИЧ-ин, орустап синдром приобретённого иммунного дефицита тапкан. Француз Билим Академияныҥ турчызы, США-ныҥ Национал академиязында ӧскӧ ороонныҥ турчызы (2018). Доктор, Пастердиҥ институдыныҥ отставкада кӱндӱлӱ ишчизи.

## Биографиязы
Франсуаза јаштаҥ ала билимге кӱӱндӱ бала болгон. Ол курт-коҥыстарды ширтеп, кайкап туратан. Јаанайла ол ӱредӱниҥ кийнинде Парижтиҥ институдында ретровирусты шиҥдеген. 1980 јылда СПИД ору кезем кӧптӧӧрдӧ, билимчилер ортодо Барре-Синусси 1983 јылда ВИЧ-тиҥ вирусын ачкан.
1988 јылда ол Пастердиҥ институдында бойыныҥ лабораториязын ачып, ондо јаан шиҥжӱлер баштаган: оруныҥ табылары, југужары, энедеҥ балага кӧчӧри, башка-башка бӱдӱмдери.
Барре-Синусси 240 кире билим иштердиҥ авторы. Ол СПИД шиҥдеечи биригӱлер ле комитеттерде эрчимдӱ иштейт. Франсуаза Барре-Синусси ВОЗ ло ЮНЭЙДС-ВИЧ-теҥ де ӧскӧ эл-јондык биригӱлердиҥ консультанты болот. Ол улай ла фундаментал билим ле клиникалык шиҥжӱлерди колбооры ла ору улуска јазыларга, кадык улус орыбаска, јоболдоҥ эмденери јанынаҥ јаан ајару эдет.
2009 јылда Римниҥ папазы Бенедикт 16 куучынында ору улус керегинде эби јок айтканына удура ачык самара бичиген.
2012 јылда Барре-Синусси СПИД аайынча эл-јондык биригӱниҥ президенти болот.

## Кайралдары
- Нобельдиҥ физиология ла эмчиликте сыйы,
- Совактыҥ сыйы,
- Кёбердиҥ сыйы (Европей билимге кожулта учун),
- Король Фейслдиҥ сыйы,
- СПИДке удура эл-јондык биригӱниҥ сыйы,
- 2010 јылдаҥ ала Камбоджиде университетте билимниҥ кӱндӱлӱ докторы.


## Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
- Барре-Синусси Франсуаза пресс-конференцияда, 2008


Барре-Синусси, Франсуаза
{{Кижи}}
'''Франсуа́за Барре́-Синусси́''' ({{lang-fr|Françoise Barré-Sinoussi}}; кичӱ изӱ айдыҥ 30-чы кӱнинде [[1947 јылда]], Парижте чыккан) — француз вирусолог, Нобельдиҥ физиология ла эмчиликте сыйыныҥ 2008 јылда лауреады, сыйды ол Харальд цур Хаузен ле Люк Монтаньеле кожо алган. {{Јыл|1983}} јылда Франсуаза Люк Монтаньениҥ башкартузыла кижиниҥ ретровирус ВИЧ-ин, ''орустап синдром приобретённого иммунного дефицита'' тапкан. Француз Билим Академияныҥ турчызы, США-ныҥ Национал академиязында ӧскӧ ороонныҥ турчызы (2018)<ref>[https://nam.edu/national-academy-of-medicine-elects-85-new-members/ National Academy of Medicine Elects 85 New Members — National Academy of Medicine<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Доктор, Пастердиҥ институдыныҥ отставкада кӱндӱлӱ ишчизи.

== Биографиязы ==
Франсуаза јаштаҥ ала билимге кӱӱндӱ бала болгон. Ол курт-коҥыстарды ширтеп, кайкап туратан. Јаанайла ол ӱредӱниҥ кийнинде Парижтиҥ институдында ретровирусты шиҥдеген. {{Јыл|1980}} јылда СПИД ору кезем кӧптӧӧрдӧ, билимчилер ортодо Барре-Синусси {{Јыл|1983}} јылда ВИЧ-тиҥ вирусын ачкан.
{{Јыл|1988}} јылда ол Пастердиҥ институдында бойыныҥ лабораториязын ачып, ондо јаан шиҥжӱлер баштаган: оруныҥ табылары, југужары, энедеҥ балага кӧчӧри, башка-башка бӱдӱмдери.

Барре-Синусси 240 кире билим иштердиҥ авторы. Ол СПИД шиҥдеечи биригӱлер ле комитеттерде эрчимдӱ иштейт. Франсуаза Барре-Синусси ВОЗ ло ЮНЭЙДС-ВИЧ-теҥ де ӧскӧ эл-јондык биригӱлердиҥ консультанты болот. Ол улай ла фундаментал билим ле клиникалык шиҥжӱлерди колбооры ла ору улуска јазыларга, кадык улус орыбаска, јоболдоҥ эмденери јанынаҥ јаан ајару эдет.

{{Јыл|2009}} јылда Римниҥ папазы Бенедикт 16 куучынында ору улус керегинде эби јок айтканына удура ачык самара бичиген.
{{Јыл|2012}} јылда Барре-Синусси СПИД аайынча эл-јондык биригӱниҥ президенти болот.

== Кайралдары ==
* Нобельдиҥ физиология ла эмчиликте сыйы,
* Совактыҥ сыйы,
* Кёбердиҥ сыйы (Европей билимге кожулта учун),
* Король Фейслдиҥ сыйы,
* СПИДке удура эл-јондык биригӱниҥ сыйы,
* {{Јыл|2010}} јылдаҥ ала Камбоджиде университетте билимниҥ кӱндӱлӱ докторы.

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery perrow=6 widths="200px" heights="170px">
Montagnier-Barré-Sinoussi-zur Hausen-press conference Dec 06th, 2008-4.jpg|Барре-Синусси Франсуаза пресс-конференцияда, {{Јыл|2008}}
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
* [http://www.newsru.com/world/06oct2008/nobel_medicine.html Нобелевскую премию по физиологии и медицине получили немец и двое французов: за открытие вирусов, вызывающих рак и ВИЧ]
* [https://archive.is/20121204145538/www.monstersandcritics.com/news/europe/news/article_1435029.php/PROFILE_Luc_Montagnier_Francoise_Barre-Sinoussi_-_AIDS_pioneers_ PROFILE: Luc Montagnier, Francoise Barre-Sinoussi — AIDS pioneers]
* [https://web.archive.org/web/20081219120906/http://www.pasteur.fr/ip/easysite/go/03b-000028-01v/regulation-of-retroviral-infections/regulation-of-retroviral-infections Institut Pasteur — Unité de Régulation des Infections Rétrovirales]
* [http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/220/4599/868 Abstract of paper describing the discovery of HIV]
* [https://web.archive.org/web/20081010054938/http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2008/adv.pdf Press release from the Karolinska Institutet]
* [https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2008/barre-sinoussi/facts/ Барре-Синусси, Франсуаза на сайте [[Нобелевский комитет|Нобелевского комитета]]]
* [http://n-t.ru/nl/mf/barre.htm Барре-Синусси Франсуаза, биография]
{{Тыш тайантылар}}


[[Категория:Алфавит аайынча кижилер]]
[[Категория:Ӱй улус Нобельдиҥ сыйыныҥ лауреаттары]]
[[Категория:Нобельдиҥ физиология ла эмчиликте сыйы]]