# Ӱзнезиниҥ јурт јеезези
Ӱзнезиниҥ јурт јеезези (орустап Узнезинское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чамал аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Ӱзнези јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ӱзнезиниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк-кӱнчыгыш келтейинде, Чамал јурттаҥ тӱндӱктей, Кадын сууныҥ оҥ јарадында, Чуйдыҥ трагынаҥ 20 км ыракта турат. Јеезеге беш јурт кирет. 
Тӱштӱктей аймактарга кӧрӧ мында кыштар чик јок јылу, салкындары ас, тыҥ ла сыркынду эмес. Јай кыска да болзо јеткилинче изӱ. Маала да ажы, јердиҥ де ажы јакшы бӱдӱп быжат.
Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 385—637 метрге бийик. Климады орто-континентал. Кыш бу јерлерде јымжак, карлу, тыҥ сооктор јок болот. Ортојылдык температура +3,0 °С градус кире болот, кейдиҥ чыгы 66,1 процент, ортојылдык кеми 855 мм. Салкынныҥ ортојылдык тӱргени 2,4 м/с. 15 м/с тӱрген салкынду кӱндер 6,3. Јай тыҥ ла изӱ эмес, ортоайлык температура +30 градуска јетпейт, эҥ ле изӱ кӱн +34 °С, эҥ ле соок кӱнде -40 °С. Соокторлу кӱндер 18.05/27.07. Соок јок кӱндер 131. Јердиҥ ортојылдык температуразы 3 °С.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер  | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | --------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Ӱзнези          | јурт, администрациялык тӧс јер | ↘501 кижи       |
| 2 | Аскат           | јурт                           | ↗227 кижи       |
| 3 | Турбаза «Кадын» | јурт                           | ↘120 кижи       |
| 4 | Алтыгы Куйум    | јурт                           | ↗21 кижи        |
| 5 | Ӱстӱги Куйум    | јурт                           | кижи            |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 740             | ↗741            | ↗786            | ↗820            | ↗874            | ↗884            | ↘869            | ↗880            | ↗887            | ↗902            | ↗927            | ↗955            |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 668 кижи болгон, олордыҥ алтайлар, орустар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- 2 орто ӱредӱлӱ школ;
- 2 толо эмес текши ӱредӱлӱ школ;
- 4 балдардыҥ туразы;
- 5 эмчилик;
- 5 культура байзыҥы;
- 5 библиотека;
- 3 стадион;
- 1 почта;
- 7 магазин;
- 11 турбаза;
- 3 конор тура;
- СТО;
- АЗС.


Ӱзнезиниҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Ӱзнезиниҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Узнезинское сельское поселение}}<br>[[Файл:Bridge over the Uznezya River.jpg|280px|Чамал аймак, Мост через реку Узнезя в селе Узнезя]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Чамал аймак]]}}
|Включает = 4 јурт<ref name="Закон № 10-РЗ"/>
|Столица = [[Ӱзнези]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Узнезинское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Узнезинское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = 
  |Место по населению  =
 | Плотность                        = 
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[алтайлар]], [[орустар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, кам јаҥ, ак јаҥ
|Площадь = 189<ref name="адм.тер.деление">[http://www.chemal-altai.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=58&Itemid=148 Информация о административно-территориальное делении на официальном сайте Чемальского района]</ref>
| Процент от площади = 
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота = 637<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота = 385<ref name="Высота н/у моря"/>
 | lat_deg                          = 
 | lon_deg                          = 
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта =[[Файл:Location Chemalsky District Altai Republic.svg|мини|center| Алтай Республикада, Чамал аймак]]<br>[[File:Узнезинское сельское поселение.png|мини|center|Чамал аймак, Ӱзнезиниҥ јурт јеезези]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649232
|Телефонный код = +7 38841
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://admuznezya.ru/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}
'''Ӱзнезиниҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Узнезинское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Чамал аймак|Чамал аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Ӱзнези]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ӱзнезиниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref name="Закон № 10-РЗ">[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт јеезе [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱндӱк-кӱнчыгыш келтейинде, [[Чамал]] јурттаҥ тӱндӱктей, [[Кадын]] сууныҥ оҥ јарадында, [[Чуйдыҥ трагы|Чуйдыҥ трагынаҥ]] 20 км ыракта турат. Јеезеге беш јурт кирет. 
Тӱштӱктей аймактарга кӧрӧ мында кыштар чик јок јылу, салкындары ас, тыҥ ла сыркынду эмес. Јай кыска да болзо јеткилинче изӱ. Маала да ажы, јердиҥ де ажы јакшы бӱдӱп быжат.
Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 385—637 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/771/3/chemalskiy-rayon.html Чамал аймак]</ref>. Климады орто-континентал. Кыш бу јерлерде јымжак, карлу, тыҥ сооктор јок болот. Ортојылдык температура +3,0 °С градус кире болот, кейдиҥ чыгы 66,1 процент, ортојылдык кеми 855 мм. Салкынныҥ ортојылдык тӱргени 2,4 м/с. 15 м/с тӱрген салкынду кӱндер 6,3. Јай тыҥ ла изӱ эмес, ортоайлык температура +30 градуска јетпейт, эҥ ле изӱ кӱн +34 °С, эҥ ле соок кӱнде -40 °С. Соокторлу кӱндер 18.05/27.07. Соок јок кӱндер 131. Јердиҥ ортојылдык температуразы 3 °С.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Ӱзнези]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Узнезя | тс }} кижи
|-
| 2 || [[Аскат]] || јурт || {{ Население | Аскат | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Турбаза «Кадын»]] || јурт || {{ Население | Турбаза «Катунь» | тс }} кижи
|-
| 4 || [[Алтыгы Куйум]] || јурт || {{ Население | Нижний Куюм | тс }} кижи
|-
| 5 || [[Ӱстӱги Куйум]] || јурт ||  кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Узнезинское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Узнезинское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 668 кижи болгон, олордыҥ [[алтайлар]], [[орустар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* 2 орто ӱредӱлӱ школ;
* 2 толо эмес текши ӱредӱлӱ школ;
* 4 балдардыҥ туразы;
* 5 эмчилик;
* 5 культура байзыҥы;
* 5 библиотека;
* 3 стадион;
* 1 почта;
* 7 магазин; 
* 11 турбаза; 
* 3 конор тура; 
* СТО;
* АЗС.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}
== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Чамал аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Чамал аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Чамал аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]