# Ӱйменниҥ јурт јеезези
Ӱйменниҥ јурт јеезези (орустап Уйменьское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чоо аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Ӱймен јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ӱйменниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Бийик кырларга курчаткан, Сугулдыҥ сындарыныҥ эдегинде, Ӱймен ле Јӱзели деп суулардыҥ бириккенинде турат. Кырлары туй агашла бӱркелген, аспак, мӧш, јойгон, кайыҥ, јодро, беле јакшы ӧзӧт. Тӱс ӱерлерде тегерик састар туштайт. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 624 метрге бийик.
Климады орто-континентал. Јай кыска, кыш соок, узун, карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы -4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде -55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Ӱймен          | јурт, администрациялык тӧс јер | ↘364 кижи       |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 372             | →372            | ↗376            | ↗381            | ↗387            | ↗397            | ↘387            | ↘381            | ↘379            | ↘373            | ↘365            | ↘364            |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 356 кижи болгон, олордыҥ орустар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Ӱйменниҥ јурт јеезезиниҥ администрациязы;
- 1 баштамы школ;
- 1 эмчилик;
- балдардыҥ туразы "Черемушки";
- 1 јурттыҥ клубы;
- 2 магазин;
- 2 пилорама.


## Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
- Ӱймен кӧл


Ӱйменниҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Ӱйменниҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Уйменское сельское поселение}}
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Чоо аймак]]}}
|Включает = 1 јурт
|Столица = [[Ӱймен]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Уйменское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Уйменское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = 
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = 
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            =  [[орустар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, шаманисты
|Площадь =1391<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =624<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =
| lat_deg = 
| lon_deg = 
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Choysky District Altai Republic.svg|thumb|центр|240px|Алтай Республикада, Чоо аймак]]<br>[[File:Уйменское сельское поселение.png|мини|center|Чоо аймак, Ӱйменниҥ јурт јеезези]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649187
|Телефонный код = +7 38840
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = 
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Ӱйменниҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Уйменьское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Чоо аймак|Чоо аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Ӱймен]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[2005]] јылда [[Чаган айдыҥ 13 кӱни|чаган айдыҥ 13 кӱнинде]] чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ӱйменниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref name="Закон № 10-РЗ">[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Бийик кырларга курчаткан, Сугулдыҥ сындарыныҥ эдегинде, Ӱймен ле Јӱзели деп суулардыҥ бириккенинде турат. Кырлары туй агашла бӱркелген, аспак, мӧш, јойгон, кайыҥ, јодро, беле јакшы ӧзӧт. Тӱс ӱерлерде тегерик састар туштайт. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 624 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/np/35082/uymen.html Уймень (Ӱймен)]</ref>.
Климады орто-континентал. Јай кыска, кыш соок, узун, карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы -4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде -55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Ӱймен]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Уймень (село) | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Уйменское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Уйменское сельское поселение| график}}

Јуртта [[2002]] јылдыҥ тооалыжы аайынча 356 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
* Ӱйменниҥ јурт јеезезиниҥ администрациязы;
* 1 баштамы школ;
* 1 эмчилик;
* балдардыҥ туразы "Черемушки";
* 1 јурттыҥ клубы;
* 2 магазин;
* 2 пилорама.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery class="center" perrow=6 widths="200px" heights="170px">
Файл:Озеро Уймень.jpg |Ӱймен кӧл
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}
== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Чоо аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]