# Чибилӱниҥ јурт јеезези
Чибилӱниҥ јурт јеезези (орустап  Чибилинское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Улаган аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Чибилӱ јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Чибилӱниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Чибилӱниҥ јурт јеезези Алтай Республиканыҥ кӱнчыгыш келтейинде, Кабак-Тайганыҥ сындарыныҥ эдегинде, Башкуш сууныҥ јарадында турат. Јурт јеезеге эки јурт кирет: Кара-Кујур ла Чибилӱ тӧс јер.
Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1231—1288 метрге бийик.
Узун ла соок кыш, кыска јай, Чолушман ӧзӧккӧ кӧрӧ чик јок соок. Јаҥыс аймактыҥ ичинде мындый башка климат болгоны кайкамчылу, талайдыҥ кемјӱзинеҥ бийиги башка-башка кырлар, јабыс ӧзӧктӧ аламалу садтар ла кату сыркынду салкынду кырбаштай тепсеҥдер, кӧп учар суулар ла боочылар, эҥ бийиги Кату-Јарык болор. Климады кезем-континентал. Јакалай тӱндӱктиҥ ле Ырак кӱнчыгыштыҥ јерине тӱҥейлеген. Кыш узун, тыҥ соокторлу, салкындарлу болот. Јай кыска, серӱӱн, кей кургак. Кейдиҥ ортојылдык кеми −1,1 °С, бир јылдыҥ туркунына эҥ ле бийик температура 34 °С, эҥ ле соок температура −58 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы −3 °С, баштапкы сооктор келер кӱндер 30.05/01.09, Соок јок кӱндер 93, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 292 мм, салкынныҥ ортојылдык кеми — 1,6 м/с, 15 м/с тыҥ салкынду кӱндер 3,2. Кар кышкыда узак јатпайт, салкын учура берет. Чолушман ичиниҥ айы-кӱни эмеш јымжак болот Улаган јаар јерлерге кӧрӧ.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Чибилӱ         | јурт, администрациялык тӧс јер | ↗699 кижи       |
| 2 | Кара-Кујур     | јурт                           | ↘344 кижи       |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1020            | ↗1021           | ↗1079           | ↘1002           | ↗1008           | ↗1020           | ↗1043           | ↘1037           | ↗1060           | ↘1045           | ↗1055           | ↗1062           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 993 кижи болгон, олордыҥ алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- 1 орто ӱредӱлӱ школ;
- 1 баштамы школ;
- 2 стадион;
- 1 балдардыҥ туразы;
- 2 библиотека;
- 2 јурттыҥ клубы;
- 3 магазин.


Чибилӱниҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Чибилӱниҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Чибилинское сельское поселение}}<br>[[File:Altai. Bridge aerial (3035136992).jpg|280px|Река Башкаус]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Улаган аймак]]}}
|Включает = 2 јурт
|Столица = [[Чибилӱ]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Чибилинское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Чибилинское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Чибилинское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Улаганский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению  =
 | Плотность                        = {{ #expr: ( {{ Население | Чибилинское сельское поселение | ч }} / 752 round 2 ) }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[алтайлар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ,кам јаҥ
|Площадь = 752,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 4.09
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =
|Средняя высота =1260<ref name="Высота н/у моря"/>
|Минимальная высота =
 | lat_deg                          = 50.6222615
 | lon_deg                          = 87.9194426
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Ulagansky District Altai Republic.svg|thumb|центр|240px|Алтай Республикада, Улаган аймак]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649740
|Телефонный код = +7 38846
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://чибиля.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}
'''Чибилӱниҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru| Чибилинское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Улаган аймак|Улаган аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Чибилӱ]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Чибилӱниҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Чибилӱниҥ јурт јеезези [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] кӱнчыгыш келтейинде, Кабак-Тайганыҥ сындарыныҥ эдегинде, [[Башкуш (суу)|Башкуш сууныҥ]] јарадында турат. Јурт јеезеге эки јурт кирет: [[Кара-Кујур]] ла [[Чибилӱ]] тӧс јер.
Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1231—1288 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/768/3/ulaganskiy-rayon.html Улаган аймак]</ref>.
Узун ла соок кыш, кыска јай, Чолушман ӧзӧккӧ кӧрӧ чик јок соок. Јаҥыс аймактыҥ ичинде мындый башка климат болгоны кайкамчылу, талайдыҥ кемјӱзинеҥ бийиги башка-башка кырлар, јабыс ӧзӧктӧ аламалу садтар ла кату сыркынду салкынду кырбаштай тепсеҥдер, кӧп учар суулар ла боочылар, эҥ бийиги Кату-Јарык болор. Климады кезем-континентал. Јакалай тӱндӱктиҥ ле Ырак кӱнчыгыштыҥ јерине тӱҥейлеген. Кыш узун, тыҥ соокторлу, салкындарлу болот. Јай кыска, серӱӱн, кей кургак. Кейдиҥ ортојылдык кеми −1,1 °С, бир јылдыҥ туркунына эҥ ле бийик температура 34 °С, эҥ ле соок температура −58 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы −3 °С, баштапкы сооктор келер кӱндер 30.05/01.09, Соок јок кӱндер 93, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 292 мм, салкынныҥ ортојылдык кеми — 1,6 м/с, 15 м/с тыҥ салкынду кӱндер 3,2. Кар кышкыда узак јатпайт, салкын учура берет. Чолушман ичиниҥ айы-кӱни эмеш јымжак болот Улаган јаар јерлерге кӧрӧ.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Чибилӱ]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Чибиля | тс }} кижи
|-
|2 || [[Кара-Кујур]] || јурт || {{ Население | Кара-Кудюр | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Чибилинское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Чибилинское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 993 кижи болгон, олордыҥ [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* 1 орто ӱредӱлӱ школ;
* 1 баштамы школ;
* 2 стадион;
* 1 балдардыҥ туразы;
* 2 библиотека;
* 2 јурттыҥ клубы;
* 3 магазин.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Улаган аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Улаган аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Улаган аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]