# Акташтыҥ јурт јеезези
Акташтыҥ јурт јеезези (орустап Акташское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Улаган аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Акташ јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Акташтыҥ јурт јеезези јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Акташтыҥ јурт јеезези Туулу Алтайдыҥ кӱнчыгыш келтейинде, Курайдыҥ сындарыныҥ тӱштӱк јанында, Кыскашту-Ойык, Кубатуру, Кара-Кайа, Кабакту-Тайга деген кырларга курчаткан, Акташ сууныҥ јарадында турат. Јуртта 24 ором: Космонавттардыҥ, Чуйдыҥ, Юбилейный, Депутатский, Пушкинниҥ, Зяблицкийдиҥ, Кузнецовтыҥ, Ленинниҥ, Фрунзениҥ, Иштиҥ, С.Моховтыҥ, Ленинниҥ, Кырында, Карла Маркстыҥ ла о.ӧ. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1350 метрге бийик. Климады кезем-континентал . Јакалай тӱндӱк ле Ырак кӱнчыгыштыҥ јерлерине тӱҥейлеген.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Акташ          | јурт, администрациялык тӧс јер | ↗2497 кижи      |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 2755            | ↗2759           | ↘2731           | ↗2743           | ↘2433           | ↗2441           | ↘2418           | ↘2401           | ↗2407           | ↗2476           | ↘2465           | ↗2497           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 3356 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- 1 орто ӱредӱлӱ школ;
- 2 балдардыҥ туразы;
- 1 кӱӱлик сургал;
- 1 библиотека;
- 1 культура байзыҥы;
- эмчилик;
- стадион;
- 5 магазин;
- 2 пекарня;
- 4 конор тура;
- 10 турбаза;
- 2 АЗС;
- 1 СТО;
- 3 пилорама.


## Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
- Улаганский тракт, Красные ворота


Акташтыҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Акташтыҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Акташское сельское поселение}}<br>[[File:AktashskayaGES 0364.jpg|280px|Акташская ГЭС]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Улаган аймак]]}}
|Включает = 1 јурт
|Столица = [[Акташ]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Акташское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Акташское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Акташское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Улаганский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = {{ #expr: ( {{ Население | Акташское сельское поселение | ч }} / 34 round 2 ) }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = алтайлар, орустар ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, мусульман-сунниттер
|Площадь =34,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 0.18
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =
|Средняя высота =1350<ref name="Высота н/у моря"/>
|Минимальная высота =
 | lat_deg                          = 50.3111111111111
 | lon_deg                          = 87.5991666666667
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Ulagansky District Altai Republic.svg|thumb|центр|240px|Алтай Республикада, Улаган аймак]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649743
|Телефонный код = +7 38846
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://aktashadmin.ru/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Акташтыҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Акташское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Улаган аймак|Улаган аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Акташ]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Акташтыҥ јурт јеезези јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Акташтыҥ јурт јеезези [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] кӱнчыгыш келтейинде, Курайдыҥ сындарыныҥ тӱштӱк јанында, Кыскашту-Ойык, Кубатуру, Кара-Кайа, Кабакту-Тайга деген кырларга курчаткан, [[Акташ (суу)|Акташ сууныҥ]] јарадында турат. Јуртта 24 ором: Космонавттардыҥ, Чуйдыҥ, Юбилейный, Депутатский, Пушкинниҥ, Зяблицкийдиҥ, Кузнецовтыҥ, Ленинниҥ, Фрунзениҥ, Иштиҥ, С.Моховтыҥ, Ленинниҥ, Кырында, Карла Маркстыҥ ла о.ӧ. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1350 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/np/948/aktash.html Акташ]</ref>. [[Климад]]ы кезем-континентал . Јакалай тӱндӱк ле Ырак кӱнчыгыштыҥ јерлерине тӱҥейлеген.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Акташ]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Акташ (Республика Алтай) | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Акташское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Акташское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 3356 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* 1 орто ӱредӱлӱ школ;
* 2 балдардыҥ туразы;
* 1 кӱӱлик сургал;
* 1 библиотека;
* 1 культура байзыҥы;
* эмчилик;
* стадион;
* 5 магазин;
* 2 пекарня;
* 4 конор тура;
* 10 турбаза;
* 2 АЗС;
* 1 СТО;
* 3 пилорама.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery perrow=6 widths="150px" heights="120px">
File:RedGate 0281.jpg |Улаганский тракт, Красные ворота
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}
{{Улаган аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Улаган аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Улаган аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]