# Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезези
Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезези (орустап Верх-Уймонское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Кӧксу-Оозы аймагында јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — Ӱстӱги Оймон јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт ӱеезе Туулу Алтайдыҥ тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, Сайлугемниҥ, Теректиниҥ, Тӧгӧриктиҥ, Кадын-Бажы Ӱч-Сӱмердиҥ, Ыйыктуныҥ сындарыныҥ эдегинде, Оймӧнныҥ чӧл јалаҥында, Кадынныҥ оҥ јарадында турат. Ого 6 јурт кирет. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 917—1225 метрге бийик.
Јеезениҥ јери тӱп-тӱс јерлӱ Оймонныҥ чӧлинде турат, элбек јалаҥдар, одор ло кыра саларга јарамыкту.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Ӱстӱги Оймон   | јурт, администрациялык тӧс јер | ↘562кижи        |
| 2 | Мый Туу        | јурт                           | ↘704 кижи       |
| 3 | Басты-Кем      | јурт                           | ↗439 кижи       |
| 4 | Как-Арка       | јурт                           | ↘223 кижи       |
| 5 | Ары-Мыйту      | јурт                           | ↘212 кижи       |
| 6 | Маральник-1    | јурт                           | ↗56 кижи        |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2002            | 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 2238            | ↘2200           | ↗2205           | ↗2312           | ↘2307           | ↘2287           | ↘2220           | ↘2196           | ↘2180           | ↘2168           | ↘2147           | ↘2143           | ↘2120           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 2238 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- Орто ӱредӱлӱ школ — 4;
- толо эмес текши ӱредӱлӱ школ — 2;
- баштамы школ — 1;
- культура байзыҥы — 5;
- краевед музей — 2;
- библиотека 4;
- эмчилик — 6;
- стадион — 5;
- магазин — 18;
- конор тура — 3;
- турбаза — 4;
- АЗС — 2.


Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Верх-Уймонское сельское поселение}}<br>[[File:Mylta, Katyn 4.JPG|280px|Кӧксу-Оозы аймак, Кадын Мый Тууныҥ јанында]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Кӧксу-Оозы аймак]]}}
|Включает = 6 јурт
|Столица = [[Ӱстӱги Оймон]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Верх-Уймонское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Верх-Уймонское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Верх-Уймонское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Усть-Коксинский район | ч }} round 2 )}}
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = {{ #expr: ( {{ Население | Верх-Уймонское сельское поселение | ч }} / 1669 round 2 ) }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[орустар]], [[алтайлар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = [[старообрядцы]]
|Площадь = 1669,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 12.89
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =1225<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =947<ref name="Высота н/у моря"/>
 | lat_deg                          = 50.2133333333333
 | lon_deg                          = 85.7405555555556
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Ust-Koksinsky District Altai Republic.svg|240px|thumb|центр|right|Алтай Республикада, Кӧксу-Оозы аймак]]
|ЧасовойПояс = [[МСК+4:00]], [[UTC+7:00]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649475
|Телефонный код = +7 38848
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://верх-уймон.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Верх-Уймонское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Кӧксу-Оозы аймак|Кӧксу-Оозы аймагында]] јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — [[Ӱстӱги Оймон]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[Чаган айдыҥ 13 кӱни|чаган айдыҥ 13 кӱнинде]] чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ӱстӱги-Оймонныҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт ӱеезе [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, Сайлугемниҥ, Теректиниҥ, Тӧгӧриктиҥ, Кадын-Бажы Ӱч-Сӱмердиҥ, Ыйыктуныҥ сындарыныҥ эдегинде, [[Оймонныҥ чӧли|Оймӧнныҥ]] чӧл јалаҥында, [[Кадын|Кадынныҥ]] оҥ јарадында турат. Ого 6 јурт кирет. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 917—1225 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/770/3/ust-koksinskiy-rayon.html Усть-Коксинский район]</ref>.
Јеезениҥ јери тӱп-тӱс јерлӱ Оймонныҥ чӧлинде турат, элбек јалаҥдар, одор ло кыра саларга јарамыкту.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Ӱстӱги Оймон]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Эл-јонныҥ тоозы  | Верх-Уймон | тс }}кижи
|-
| 2 || [[Мый Туу]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы |  Мульта (село) | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Басты-Кем]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Тихонькая | тс }} кижи
|-
| 4 || [[Как-Арка ]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Гагарка (Республика Алтай) | тс }} кижи
|-
| 5 || [[Ары-Мыйту]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Замульта | тс }} кижи
|-
| 6 || [[Маральник-1]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Маральник-1 | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы |  Верх-Уймонское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы |  Верх-Уймонское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 2238 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* Орто ӱредӱлӱ школ — 4;
* толо эмес текши ӱредӱлӱ школ — 2;
* баштамы школ — 1;
* культура байзыҥы — 5;
* краевед музей — 2;
* библиотека 4;
* эмчилик — 6;
* стадион — 5;
* магазин — 18;
* конор тура — 3;
* турбаза — 4;
* АЗС — 2.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}
{{Кӧксу-Оозы аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]
[[Категория:Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]