# Карагайдыҥ јурт јеезези
Карагайдыҥ јурт јеезези (орустап Карагайское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Кӧксу-Оозы аймагында јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — Карагай јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Карагайдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Карагайдыҥ јурт јеезези Туулу Алтайдыҥ тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, Сайлугемниҥ, Теректиниҥ, Тӧгориктиҥ, Кадын-Бажы Ӱч-Сӱмердиҥ сын тайгаларына курчаткан, Казахстанныҥ гран-кыйуларына јуук јерде, аймактыҥ тӧс јери Кӧксу-Оозынаҥ кӱнбадыштай 72 км кире јерде турат. Карагай сууныҥ јарадында турат. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1101—1289 метрге бийик.
Јурт јеезеге ӱч јон јадар јер кирет Курјум, Ак-Сас ла Карагай. Јеезениҥ јериле Казахстан барар јол кыйуны кечип ӧдӧт. Мында погранзастава туруп јат.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Карагай        | јурт, администрациялык тӧс јер | ↘446кижи        |
| 2 | Ак-Сас         | јурт                           | ↗332 кижи       |
| 3 | Курјум         | јурт                           | ↘37 кижи        |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 808             | ↗810            | ↗815            | ↗847            | ↘845            | ↘823            | ↘815            | ↘783            | ↘766            | ↘748            | ↘746            | ↘741            |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 846 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- орто ӱредӱлӱ школ — 1;
- баштамы школ — 2
- спортклуб — 1;
- балдардыҥ туразы — 1;
- культураныҥ байзыҥы — 2;
- библиотека — 2;
- школдо краевед музей — 1;
- эмчилик — 2;
- магазин — 3.


Карагайдыҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Карагайдыҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Карагайское сельское поселение}}<br>[[File:Озеро Мёртвых духов в окрестностях горы Белуха.JPG|280px| Озеро Мёртвых духов в окрестностях горы Белуха]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Кӧксу-Оозы аймак]]}}
|Включает = 3 јурт
|Столица = [[Карагай]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Карагайское сельское поселение (Республика Алтай)  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Карагайское сельское поселение (Республика Алтай)  | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Карагайское сельское поселение (Республика Алтай) | ч }} * 100 / {{ Население | Усть-Коксинский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = {{ #expr: ( {{ Население | Карагайское сельское поселение (Республика Алтай) | ч }} / 808.54 round 2 ) }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = алтайлар, орустар ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, кам јаҥ, ак јаҥ
|Площадь = 808,54<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 6.24
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =1289<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =1101<ref name="Высота н/у моря"/>
| lat_deg = 50.3964165
| lon_deg = 84.6204865
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Ust-Koksinsky District Altai Republic.svg|240px|thumb|центр|right|Алтай Республикада, Кӧксу-Оозы аймак]]
|ЧасовойПояс = [[МСК+4:00]], [[UTC+7:00]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649497
|Телефонный код = +7 38848
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = https://карагайское.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}
'''Карагайдыҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Карагайское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Кӧксу-Оозы аймак|Кӧксу-Оозы аймагында]] јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — [[Карагай]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[Чаган айдыҥ 13 кӱни|чаган айдыҥ 13 кӱнинде]] чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Карагайдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Карагайдыҥ јурт јеезези [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, Сайлугемниҥ, Теректиниҥ, Тӧгориктиҥ, Кадын-Бажы Ӱч-Сӱмердиҥ сын тайгаларына курчаткан, Казахстанныҥ гран-кыйуларына јуук јерде, аймактыҥ тӧс јери [[Кӧксу-Оозы|Кӧксу-Оозынаҥ]] кӱнбадыштай 72 км кире јерде турат. [[Карагай (суу)|Карагай сууныҥ]] јарадында турат. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1101—1289 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/770/3/ust-koksinskiy-rayon.html Усть-Коксинский район]</ref>.
Јурт јеезеге ӱч јон јадар јер кирет [[Курјум]], [[Ак-Сас]] ла [[Карагай]]. Јеезениҥ јериле Казахстан барар јол кыйуны кечип ӧдӧт. Мында погранзастава туруп јат.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Карагай]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Эл-јонныҥ тоозы  | Карагай (Республика Алтай) | тс }}кижи
|-
| 2 || [[Ак-Сас]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Банное (Республика Алтай) | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Курјум]] || јурт || {{ Эл-јонныҥ тоозы | Курдюм (Республика Алтай) | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Карагайское сельское поселение (Республика Алтай)|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы |Карагайское сельское поселение (Республика Алтай)| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 846 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* орто ӱредӱлӱ школ — 1;
* баштамы школ — 2
* спортклуб — 1;
* балдардыҥ туразы — 1;
* культураныҥ байзыҥы — 2;
* библиотека — 2;
* школдо краевед музей — 1;
* эмчилик — 2;
* магазин — 3.

</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==

{{Тыш тайантылар}}
{{Кӧксу-Оозы аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]
[[Категория:Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]