# Паспауулдыҥ јурт јеезези
Паспауулдыҥ јурт јеезези (орустап Паспаульское сельское поселение) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чоо аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Паспауул јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Паспауулдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезе Чоо аймактыҥ тӱндӱк-кӱнбадыш јанында јадат.
Текши јери 53000 гектар.
Чооныҥ јурт јеезезиле,  Ыныргыныҥ ла Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезезиле кыйулажат, онойдо ок Красногорский аймакла (Алтай кырай)|Красногорским районом]] Алтайского края ла Алтай Республиканыҥ Майма аймагыла кыйулу.
Јербойында кӧӧлик јолдорыныҥ узуны — 2,5 км.
Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Албаган,Бактыган, Урчын деп сындардыҥ эдегинде, Кичӱ-Ыжы деп суу Паспагылдаҥ суузыла бириккенинде турат. Јеезеге 6 јурт кирет. Јурттыҥ јананда одор болотон јалаҥдар, кыра да, маала да салгадый јер, агаш бӱркеген јалаҥдар, састу да јерлер бар. Аралда, аркада, кырда јӱзӱн агаш мӧш, чиби, јойгон, кайыҥ, терек, тал, аспак, беле ле о.ӧ. ӧзӧт. 
Јанында тайгалары аҥдык айу, бӧрӱ, шӱлӱзин, јеекен ле туйгактузы — булан, аҥ, элик, тооргы.
Климады орто-континентал. Кыска, серӱӱн ле чыкту јай, кыш узун, јаан карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде −55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 280—600 метрге бийик.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Паспауул       | јурт, администрациялык тӧс јер | ↗1243 кижи      |
| 2 | Кара-Торбок    | јурт                           | →0 кижи         |
| 3 | Левинка        | јурт                           | ↘18 кижи        |
| 4 | Салганду       | јурт                           | ↘31 кижи        |
| 5 | Сугул          | јурт                           | ↘63 кижи        |
| 6 | Соок-Карасуу   | јурт                           | ↗3 кижи         |
| 7 | Тунјы          | јурт                           | ↗256 кижи       |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1515            | ↗1516           | ↗1542           | ↗1565           | ↗1611           | ↘1601           | ↗1614           | ↘1570           | ↘1557           | ↘1537           | ↘1492           | ↘1488           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1681 кижи болгон, олордыҥ орустар, тубалар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- Н. У. Улагашевтиҥ кереес музеи, РеспубликаАлтайдыҥ Национал
музеиниҥ филиалы;
- 2 орто ӱредӱлӱ школ;
- 6 эмчилик;
- 6 культураныҥ байзыҥы;
- 3 библиотека;
- 5 стадион;
- 7 магазин;
- 4 пилорама;
- 3 пекарня;
- 3 ашкана;
- 5 турбаза.


Паспауулдыҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Паспауулдыҥ јурт јеезези 
|Оригинальное название = {{lang-ru| Паспаульское сельское поселение}}
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Чоо аймак]]}}
|Включает = 7 јурт
|Столица = [[Паспауул]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Паспаульское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Паспаульское сельское поселение  | г }}
  |Процент от населения = 
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = 
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            =  [[орустар]], [[тубалар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, шаманисты
|Площадь =530,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =
|Средняя высота =425<ref name="Высота н/у моря"/>
|Минимальная высота =
| lat_deg = 
| lon_deg = 
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Choysky District Altai Republic.svg|thumb|центр|240px|Алтай Республикада, Чоо аймак]]<br>[[File:Паспаульское сельское поселение.png|мини|center|Чоо аймак, Паспауулдыҥ јурт јеезези]]
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649190
|Телефонный код = +7 38840
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://паспаул.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}
'''Паспауулдыҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Паспаульское сельское поселение}}) — [[Россия Федерация]]да [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Чоо аймак|Чоо аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — [[Паспауул]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[2005 јыл]]да [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Паспауулдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref name="Закон № 10-РЗ">[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт јеезе [[Чоо аймак|Чоо аймактыҥ]] тӱндӱк-кӱнбадыш јанында јадат.
Текши јери 53000 гектар<ref name="стат"/>.
[[Чооныҥ јурт јеезези|Чооныҥ јурт јеезезиле]],  [[Ыныргыныҥ јурт јеезези|Ыныргыныҥ]] ла [[Кара-Кӧкшиниҥ јурт јеезези]]ле кыйулажат, онойдо ок Красногорский аймакла ([[Алтай кырай]])|Красногорским районом]] [[Алтайский край|Алтайского края]] ла [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Майма аймак|Майма аймагыла]] кыйулу<ref name="Закон № 10-РЗ"/>.
Јербойында кӧӧлик јолдорыныҥ узуны — 2,5 км<ref name="стат">[https://www.gks.ru/scripts/db_inet2/passport/pass.aspx?base=munst84&r=84645440 Федеральная служба государственной статистики]</ref>.
Јурт јеезе [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Албаган,Бактыган, Урчын деп сындардыҥ эдегинде, [[Кичӱ-Ыжы (суу)|Кичӱ-Ыжы деп суу]] [[Паспауул (суу)|Паспагылдаҥ]] суузыла бириккенинде турат. Јеезеге 6 јурт кирет. Јурттыҥ јананда одор болотон јалаҥдар, кыра да, маала да салгадый јер, агаш бӱркеген јалаҥдар, састу да јерлер бар. Аралда, аркада, кырда јӱзӱн агаш мӧш, чиби, јойгон, кайыҥ, терек, тал, аспак, беле ле о.ӧ. ӧзӧт. 
Јанында тайгалары аҥдык айу, бӧрӱ, шӱлӱзин, јеекен ле туйгактузы — булан, аҥ, элик, тооргы.

Климады орто-континентал. Кыска, серӱӱн ле чыкту јай, кыш узун, јаан карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде −55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 280—600 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/772/3/choyskiy-rayon.html Чойский район / Чоо аймак]</ref>.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Паспауул]] || јурт, администрациялык тӧс јер || {{ Население | Паспаул (село) | тс }} кижи
|-
| 2 || [[Кара-Торбок]] || јурт || {{ Население | Кара-Торбок | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Левинка]] || јурт || {{ Население | Левинка (Республика Алтай) | тс }} кижи
|-
| 4 || [[Салганду]] || јурт || {{ Население | Салганда | тс }} кижи
|-
| 5 || [[Сугул]] || јурт || {{ Население | Сугул | тс }} кижи
|-
| 6 || [[Соок-Карасуу]] || јурт || {{ Население | Сухой Карасук | тс }} кижи
|-
| 7 || [[Тунјы]] || јурт || {{ Население | Туньжа | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Паспаульское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Паспаульское сельское поселение| график}}

Јуртта [[2002 јыл]]дыҥ тооалыжы аайынча 1681 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[тубалар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* Н. У. Улагашевтиҥ кереес музеи, РеспубликаАлтайдыҥ Национал<br>музеиниҥ филиалы;
* 2 орто ӱредӱлӱ школ;
* 6 эмчилик;
* 6 культураныҥ байзыҥы;
* 3 библиотека;
* 5 стадион;
* 7 магазин;
* 4 пилорама;
* 3 пекарня;
* 3 ашкана;
* 5 турбаза.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery class="center" perrow=6 widths="200px" heights="170px">
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Чоо аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]