# Ман-Јӱректиҥ јурт јеезези
Ман-Јӱректиҥ јурт јеезези (орустап Манжерокское сельское поселение) – Россия Федерацияныҥ Алтай Республикада Майма аймагыныҥ муниципал тӧзӧлмӧзи.
Администрациялык тӧс јер – Ман-Јӱрек. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ман-Јӱректиҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезезиниҥ јерлери Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк-кӱнбадыш келтейинде, Кадын сууныҥ јарадында, Чуйдыҥ трагында, Алтай кырайдыҥ гранына јуук јерде јадат. Айландыра кырлары койу агашла бӱркелген: аспак, карагай, мӧш, чиби, кайыҥ, јойгон, терек, јодро, беле, тал. Мында мааланыҥ, јердиҥ ажы јакшы ӧзӱп, тӱжӱм берет: алама, груша, беле, кара-бӧкӧ, казылган, уйкӧс, јыдукара, кайаҥат, карагат, кызылгат, чычырана ла јодро.. Агаш аразында оок аҥдардаҥ тӱлкӱ, койон, калазак, кӧрӱк, јорокон, тийиҥ, јоонмойын ла элик бар. Јӱзӱн куштар уйа базат баарчык, каргаа, кускун, ӱкӱ, бечиртке, кӱӱк, тарал ла торлоо. Сууда балыктар астаган да болзо, кезик бӱдӱмдер эмдиге бар: чортон, бел, јылмай, чараган, сӧлӧм.
Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактарга кӧрӧ мында ай — кӱн эмеш јымжак, чык јеткилинче тӱжер, јут-кардыҥ орто кеми 700—750 мм кире бар. Салкынныҥ ортојылдык кеми 4,5 м/сек болот. Чаган айда тыҥ ла соок дегени −30..−38 °C, јаан изӱ айда изӱ ле деген кӱн +30°..+35 °C. Кыска јай ла узун кыш. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 374 метрге бийик. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ Чаҥкыр кырдыҥ бийиги 1012 м.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Ман-Јӱрек      | јурт, административный тӧс јер | ↘1567 кижи      |
| 2 | Кӧл-Јик        | јурт                           | ↗167 кижи       |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2008            | 2009            | 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1779            | ↗1853           | ↘1705           | ↗1708           | ↘1686           | ↗1706           | ↘1703           | ↗1749           | ↘1734           | ↗1815           | ↗1934           | ↗1964           | ↘1943           | ↗1957           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1611 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Јурт јеезениҥ администрациязы;
- Орто ӱредӱлӱ школ — 1;
- Кеендиктиҥ сургалы — 1;
- "Тийиҥеш" балдардыҥ туразы — 1;
- Эмчилик — 1;
- Серкпе — 1;
- Информациялык тӧс јер — 1;
- МБУ Дом ребенка — 1;
- Библиотека — 1;
- Стадион — 2;
- Магазин — 10;
- Саду ӧткӱрер јер (рынок) — 2;
- Ашкана — 4;
- СТО;
- АЗС;
- Пилорама  —3.


## Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
- Ман-Јӱрек
- Ман-Јӱректиҥ јаказы
- В.Я. Шишковтыҥ кереези Чуйдыҥ трагында
- Ман-Јӱрек
- Ман-Јӱрек панорама
- Ман-Јӱрек


Ман-Јӱректиҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Ман-Јӱректиҥ јурт јеезези
|Оригинальное название = {{lang-ru|Манжерокское сельское поселение}}<br>[[File:Манжерок видовой.jpg|280px| Ман-Јӱрек јурт]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Майма аймак]]}}
|Включает = 2 јурт
|Столица = [[Ман-Јӱрек]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Манжерокское сельское поселение  | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Манжерокское сельское поселение  | г }}
  |Место по населению             = 
  |Плотность                      = 
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[орустар]], [[алтайлар]] ла о.ӧ.<ref name="Коряков"/> 
  |Конфессиональный состав        = православныйлар ла о.ӧ.
|Площадь =
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота = 1012 (гора Синюха)
|Средняя высота = 375<ref name="Высота н/у моря"/>
|Минимальная высота = 
|Широта =
|Долгота =
|Карта =[[Файл:Location Mayminsky District Altai Republic.svg|мини|center| Алтай Республикада, Майма аймак]]<br>{{Сельские поселения Майминского района (карта изображений)|Манжерокское сельское поселение.png|300|center|bottom-right|помехи=да|сдвиг=15}}<br>Майма аймак, Ман-Јӱректиҥ јурт јеезези
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649113
|Телефонный код = +7 38844
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = https://манжерокское.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}
'''Ман-Јӱректиҥ јурт јеезези''' ({{Lang-ru|Манжерокское сельское поселение}}) – [[Россия|Россия Федерацияныҥ]] [[Алтай Республика|Алтай Республикада]] [[Майма аймак|Майма аймагыныҥ]] муниципал тӧзӧлмӧзи.
Администрациялык тӧс јер – [[Ман-Јӱрек]]. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Ман-Јӱректиҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref name="Закон № 10-РЗ">[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јурт јеезезиниҥ јерлери [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱндӱк-кӱнбадыш келтейинде, [[Кадын |Кадын сууныҥ]] јарадында, [[Чуйдыҥ трагы|Чуйдыҥ трагында]], [[Алтай кырай|Алтай кырайдыҥ]] гранына јуук јерде јадат. Айландыра кырлары койу агашла бӱркелген: аспак, карагай, мӧш, чиби, кайыҥ, јойгон, терек, јодро, беле, тал. Мында мааланыҥ, јердиҥ ажы јакшы ӧзӱп, тӱжӱм берет: алама, груша, беле, кара-бӧкӧ, казылган, уйкӧс, јыдукара, кайаҥат, карагат, кызылгат, чычырана ла јодро<ref>"Кучин флора и фауна>''Кучин А. П.'' Всемирный фонд дикой природы. Флора и фауна Алтая. — Горно-Алтайск: [б.и.], 2001</ref>.. Агаш аразында оок аҥдардаҥ тӱлкӱ, койон, калазак, кӧрӱк, јорокон, тийиҥ, јоонмойын ла элик бар. Јӱзӱн куштар уйа базат баарчык, каргаа, кускун, ӱкӱ, бечиртке, кӱӱк, тарал ла торлоо. Сууда балыктар астаган да болзо, кезик бӱдӱмдер эмдиге бар: чортон, бел, јылмай, чараган, сӧлӧм.
Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактарга кӧрӧ мында ай — кӱн эмеш јымжак, чык јеткилинче тӱжер, јут-кардыҥ орто кеми 700—750 мм кире бар. Салкынныҥ ортојылдык кеми 4,5 м/сек болот. Чаган айда тыҥ ла соок дегени −30..−38 °C, јаан изӱ айда изӱ ле деген кӱн +30°..+35 °C. Кыска јай ла узун кыш. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 374 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/765/3/mayminskiy-rayon.html Майминский район]</ref>. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ Чаҥкыр кырдыҥ бийиги 1012 м.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Ман-Јӱрек]] ||јурт, административный тӧс јер || {{ Население | Манжерок (село) | тс }} кижи
|-
| 2 || [[Кӧл-Јик]] || јурт || {{ Население | Озёрное (Майминский район) | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы |  Манжерокское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы |  Манжерокское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1611 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.


== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Јурт јеезениҥ администрациязы;
* Орто ӱредӱлӱ школ — 1;
* Кеендиктиҥ сургалы — 1;
* "Тийиҥеш" балдардыҥ туразы — 1;
* Эмчилик — 1;
* Серкпе — 1;
* Информациялык тӧс јер — 1;
* МБУ Дом ребенка — 1;
* Библиотека — 1;
* Стадион — 2;
* Магазин — 10;
* Саду ӧткӱрер јер (рынок) — 2;
* Ашкана — 4;
* СТО;
* АЗС;
* Пилорама  —3.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery class="center" perrow=5 widths="130px" heights="100px">
File:Manzherok Altay Russia (158916371).jpeg |Ман-Јӱрек
File:Мениҥ јерим.jpg | Ман-Јӱректиҥ јаказы
File:Памятник В.Я. Шишкову на Чуйском тракте.jpg |  В.Я. Шишковтыҥ кереези [[Чуйдыҥ трагы|Чуйдыҥ трагында]]
File:Manzherok settlement.jpg|Ман-Јӱрек
File:Манжерок панорама.jpg|Ман-Јӱрек панорама
File:Манжерок вид.jpg|Ман-Јӱрек 
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
* [http://www.maima-altai.ru Официальный сайт Майминского района]

{{Тыш тайантылар}}
{{Template:Майма аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}
[[Категория:Майма аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]