# Майманыҥ јурт јеезези
Майманыҥ јурт јеезези (орустап Майминское сельское поселение) – Россия Федерацияныҥ Алтай Республикада Майма аймагыныҥ муниципал тӧзӧлмӧзи.
Администрациялык тӧс јер – Майма. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Майманыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јурт јеезезиниҥ јерлери Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк-кӱнбадыш келтейинде, Кадын сууныҥ јарадында, Чуйдыҥ трагында, Алтай кырайдыҥ гранына јуук јерде јадат. Айландыра кырлары койу агашла бӱркелген : аспак, карагай, мӧш, чиби, кайыҥ, јойгон, терек, јодро, беле, тал. Мында мааланыҥ, јердиҥ ажы јакшы ӧзӱп, тӱжӱм берет: алама, груша, беле, кара-бӧкӧ, казылган, уйкӧс, јыдукара, кайаҥат, карагат, кызылгат, чычырана ла јодро. Агаш аразында оок аҥдардаҥ тӱлкӱ, койон, калазак, кӧрӱк, јорокон, тийиҥ, јоонмойын ла элик бар.. Јӱзӱн куштар уйа базат баарчык, каргаа, кускун, ӱкӱ, бечиртке, кӱӱк, тарал ла торлоо. Сууда балыктар астаган да болзо, кезик бӱдӱмдер эмдиге бар: чортон, бел, јылмай, чараган, сӧлӧм. 
Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактарга кӧрӧ мында ай — кӱн эмеш јымжак, чык јеткилинче тӱжер, јут-кардыҥ орто кеми 700-750 мм кире бар. Салкынныҥ ортојылдык кеми 4,5 м/сек болот. Чаган айда тыҥ ла соок дегени -30..-38 °C, јаан изӱ айда изӱ ле деген кӱн +30..+35 °C. Кыска јай ла узун кыш.
Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 254—467 метрге бийик.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер  | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | --------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Майма           | јурт, административный тӧс јер | ↗17 824 кижи    |
| 2 | Ай-Балык        | јурт                           | ↗62 кижи        |
| 3 | Бабырган        | јурт                           | ↗546 кижи       |
| 4 | Карлу           | јурт                           | ↘442 кижи       |
| 5 | Ӱстӱги Кара-Куш | јурт                           | ↘481 кижи       |
| 6 | Эрмендӱ         | јурт                           | ↗467 кижи       |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2008            | 2009            | 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 16 065          | ↗16 243         | ↗17 502         | ↗17 535         | ↗17 558         | ↗17 821         | ↗18 130         | ↗18 757         | ↗19 341         | ↗20 579         | ↗21 060         | ↗21 295         | ↗21 562         | ↘21 482         |


Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 16630 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- Аймактыҥ ла јурт јеезениҥ админстрациялары;
- Орто ӱредӱлӱ школ — 4;
- Балдардыҥ туразы — 9;
- Культура байзыҥы — 5;
- Библиотека — 4;
- Спортшкол — 1;
- Стадион — 6;
- Почта — 4;
- Магазин — 15;
- Калаш быжырар јер — 4;
- Конор тура — 6;
- Турбаза — 10;
- Кӧӧликтер јазаар јер — 5;
- АЗС.


Майманыҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Майманыҥ јурт јеезези
|Оригинальное название = {{lang-ru|Майминское сельское поселение}}<br>[[Файл:Chuysky Trakt in Mayma.jpg|280px| Майма јурт, Чуйдыҥ трагы]]
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Майма аймак]]}}
|Включает = 6 јурт
|Столица = [[Майма]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Майминское сельское поселение | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Майминское сельское поселение | г }}
 | Процент от населения ={{ #expr: ( {{ Население | Майминское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Майминский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению             = 
  |Плотность                      = 
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[орустар]], [[алтайлар]] ла о.ӧ.<ref name="Коряков"/> 
  |Конфессиональный состав        = православныйлар ла о.ӧ.
|Площадь =
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =467<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =254<ref name="Высота н/у моря"/>
 | lat_deg                          = 52
 | lon_deg                          = 85.8833333333333
|Карта =[[Файл:Location Mayminsky District Altai Republic.svg|мини|center| Алтай Республикада, Майма аймак]]<br>{{Сельские поселения Майминского района (карта изображений)|Майминское сельское поселение.png|300|center|bottom-right|помехи=да|сдвиг=15}}<br>Майма аймак, Майманыҥ јурт јеезези
|ЧасовойПояс = [[MSK+7]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649100
|Телефонный код = +7 38844
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://www.maima-altai.ru Официальный сайт Майминского района
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Майманыҥ јурт јеезези''' ({{Lang-ru|Майминское сельское поселение}}) – [[Россия|Россия Федерацияныҥ]] [[Алтай Республика]]да [[Майма аймак|Майма аймагыныҥ]] муниципал тӧзӧлмӧзи.
Администрациялык тӧс јер – [[Майма]]. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[чаган айдыҥ 13 кӱни]]нде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Майманыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

==Географиязы ==
Јурт јеезезиниҥ јерлери [[Туулу Алтай|Туулу Алтайдыҥ]] тӱндӱк-кӱнбадыш келтейинде, [[Кадын]] сууныҥ јарадында, [[Чуйдыҥ трагы|Чуйдыҥ трагында]], [[Алтай кырай|Алтай кырайдыҥ]] гранына јуук јерде јадат. Айландыра кырлары койу агашла бӱркелген : аспак, карагай, мӧш, чиби, кайыҥ, јойгон, терек, јодро, беле, тал. Мында мааланыҥ, јердиҥ ажы јакшы ӧзӱп, тӱжӱм берет: алама, груша, беле, кара-бӧкӧ, казылган, уйкӧс, јыдукара, кайаҥат, карагат, кызылгат, чычырана ла јодро. Агаш аразында оок аҥдардаҥ тӱлкӱ, койон, калазак, кӧрӱк, јорокон, тийиҥ, јоонмойын ла элик бар<ref>"Кучин флора и фауна>''Кучин А. П.'' Всемирный фонд дикой природы. Флора и фауна Алтая. — Горно-Алтайск: [б.и.], 2001</ref>.. Јӱзӱн куштар уйа базат баарчык, каргаа, кускун, ӱкӱ, бечиртке, кӱӱк, тарал ла торлоо. Сууда балыктар астаган да болзо, кезик бӱдӱмдер эмдиге бар: чортон, бел, јылмай, чараган, сӧлӧм. 
Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактарга кӧрӧ мында ай — кӱн эмеш јымжак, чык јеткилинче тӱжер, јут-кардыҥ орто кеми 700-750 мм кире бар. Салкынныҥ ортојылдык кеми 4,5 м/сек болот. Чаган айда тыҥ ла соок дегени -30..-38 °C, јаан изӱ айда изӱ ле деген кӱн +30..+35 °C. Кыска јай ла узун кыш.

Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 254—467 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/765/3/mayminskiy-rayon.html Майминский район]</ref>.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable"
|-
! № !! Јон јаткан јер !! Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми !! Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 || [[Майма]] || јурт, административный тӧс јер ||{{ Население | Майма | тс }} кижи
|-
| 2 || [[Ай-Балык]] || јурт || {{ Население | Рыбалка (посёлок) | тс }} кижи
|-
| 3 || [[Бабырган]] || јурт || {{ Население | Подгорное (Республика Алтай) | тс }} кижи
|-
| 4 || [[Карлу]] || јурт || {{ Население | Карлушка | тс }} кижи
|-
| 5 || [[Ӱстӱги Кара-Куш]] || јурт || {{ Население | Верх-Карагуж | тс }} кижи
|-
| 6 || [[Эрмендӱ]] || јурт || {{ Население | Дубровка (Республика Алтай) | тс }} кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Майминское сельское поселение | Столбцов=15}}
{{Эл-јонныҥ тоозы|Майминское сельское поселение| график}}
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 16630 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.


== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 4; -webkit-column-count: 4; -o-column-count: 4; -ms-column-count: 4; column-count: 4;">
* Аймактыҥ ла јурт јеезениҥ админстрациялары;
* Орто ӱредӱлӱ школ — 4;
* Балдардыҥ туразы — 9;
* Культура байзыҥы — 5;
* Библиотека — 4;
* Спортшкол — 1;
* Стадион — 6;
* Почта — 4;
* Магазин — 15;
* Калаш быжырар јер — 4;
* Конор тура — 6;
* Турбаза — 10;
* Кӧӧликтер јазаар јер — 5;
* АЗС.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
* [http://www.maima-altai.ru Официальный сайт Майминского района]

{{Тыш тайантылар}}
{{Майма аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}
{{Майма аймактыҥ јон јаткан јерлери}}

[[Категория:Майма аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]