# Јалаҥыйдыҥ јурт јеезези
Јалаҥыйдыҥ јурт јеезези (орустап Белоануйское се́льское поселе́ние) — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Кан-Оозы аймагында муниципал тӧзӧлмӧ.
Администрациялык тӧс јери — Јалаҥый јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы №10-Р3 аайынча  Јалаҥыйдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.

## Географиязы
Јалаҥыйдыҥ јурт јеезезиниҥ јерлери Алтай кырайдыҥ јериле кыйулажат. Аймактыҥ тӱндӱк јанында. Келейдиҥ, Јалаҥыйдыҥ, Караколдыҥ суулары биригип, Солонешный аймак јаар агат. Айландыра Тӱӱкейдиҥ, Наралканыҥ тайгалары, Келейдиҥ боочызы, Јалаҥай-Бажыныҥ боочызы, Шыргайтыныҥ боочызы. Јурт јеезеге башка-башка јолдорло келер аргалу. Јурт јеезениҥ јерлери Кан-Оозы аймактыҥ тӧс јерине јетире 50 км. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 900—1000 метрге бийик.

## Јурт јеезеге кирет
| № | Јон јаткан јер | Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми       | Эл-јонныҥ тоозы |
| - | -------------- | ------------------------------ | --------------- |
| 1 | Јалаҥай        | јурт, администрациялык тӧс јер | ↗736кижи        |
| 2 | Јалаҥый-Бажы   | јурт                           | →331кижи        |


## Эл-јон
| Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы | Эл-јонныҥ тоозы |
| 2010            | 2011            | 2012            | 2013            | 2014            | 2015            | 2016            | 2017            | 2018            | 2019            | 2020            | 2021            |
| --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| 1186            | ↘1183           | ↘1138           | ↘1106           | ↘1084           | ↘1066           | ↗1067           | ↗1080           | ↘1059           | ↘1049           | →1049           | ↘1047           |

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1369 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
Окылу тил: орус, алтай.

## Инфраструктуразы
- јурт јеезениҥ тӧс јери — 1;
- орто ӱредӱлӱ школ — 1;
- баштамы школ — 2;
- балдардыҥ туразы — 2;
- культура байзыҥы — 1;
- библиотека — 1;
- јурттыҥ клубы — 1;
- магазин — 3;
- Агашјаргыш — 2.


Јалаҥыйдыҥ јурт јеезези
{{Администрациялык бӧлӱк
|Цвет1 = {{Цвет|Россия}}
|Цвет2 =
|Русское название = Јалаҥыйдыҥ јурт јеезези  
|Оригинальное название = {{lang-ru| Белоануйское сельское поселение}}<br>
|Герб =
|Флаг =
|Страна = Россия
|Статус = {{nobr|[[Россияныҥ јурт јеезези]]}}
|Гимн =
|Входит в = {{s|[[Алтай Республика]]да<br>[[Кан-Оозы аймак]]}}
|Включает = 2 јурт
|Столица = [[Јалаҥай]]
|КрупныйГород =
|КрупныеГорода =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = [[Глава сельского поселения|Глава сельского поселения]]
|Глава2 =
  |Название главы2                =  
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =орус, алтай
  |Население                      = {{ Эл-јонныҥ тоозы |Белоануйское сельское поселение | тс }}
  |Год переписи                   = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Белоануйское сельское поселение | г }}
  |Процент от населения = {{ #expr: ( {{ Население | Белоануйское сельское поселение | ч }} * 100 / {{ Население | Усть-Канский район | ч }} round 2 ) }}
  |Место по населению  =
 |Плотность                      = {{ #expr: ( {{ Население | Белоануйское сельское поселение | ч }} / 541 round 2 ) }}
  |Место по плотности             = 
  |Национальный состав            = [[Алтайлар|алтайлар]], [[Орустар|орустар]] ла о.ӧ.
  |Конфессиональный состав        = христиан јаҥ, кам јаҥ, ак јаҥ
|Площадь = 541,00<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Процент от площади = 8.66
  |Место по площади               = 
|Максимальная высота =1000<ref name="Высота н/у моря"/>
|Средняя высота =
|Минимальная высота =900<ref name="Высота н/у моря"/>
| lat_deg = 51.2345136
| lon_deg = 84.9020004
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
|Карта = [[Файл:Location Ust-Kansky District Altai Republic.svg|thumb|центр|240px|Алтай Республикада, Кан-Оозы аймак]]
|ЧасовойПояс = [[МСК+4:00]], [[UTC+7:00]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Почтовые индексы = 649454
|Телефонный код = +7 38847
|Код автомобильных номеров = 04
|Сайт = http://белоануйское.рф/
|Параметр1 =
|Название параметра1 =
|Примечания =
}}

'''Јалаҥыйдыҥ јурт јеезези''' ({{lang-ru|Белоануйское се́льское поселе́ние}}) — [[Россия Федерация|Россия Федерацияда]] [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Кан-Оозы аймак|Кан-Оозы аймагында]] муниципал тӧзӧлмӧ.
Администрациялык тӧс јери — [[Јалаҥый]] јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] 2005 јылда [[Чаган айдыҥ 13 кӱни|чаган айдыҥ 13 кӱнинде]] чыккан Јасагы №10-Р3 аайынча  Јалаҥыйдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган<ref>[http://docs.cntd.ru/document/802021155 Закон Республики Алтай от 13 января 2005 года № 10-РЗ «Об образовании муниципальных образований, наделении соответствующим статусом и установлении их границ»]</ref>.

== Географиязы ==
Јалаҥыйдыҥ јурт јеезезиниҥ јерлери [[Алтай кырай|Алтай кырайдыҥ]] јериле кыйулажат. Аймактыҥ тӱндӱк јанында. [[Келей (суу)|Келейдиҥ]], [[Јалаҥый (суу)|Јалаҥыйдыҥ]], [[Каракол (суу)|Караколдыҥ]] суулары биригип, Солонешный аймак јаар агат. Айландыра Тӱӱкейдиҥ, Наралканыҥ тайгалары, [[Келейдиҥ боочызы]], [[Јалаҥай-Бажыныҥ боочызы]], [[Шыргайтыныҥ боочызы]]. Јурт јеезеге башка-башка јолдорло келер аргалу. Јурт јеезениҥ јерлери [[Кан-Оозы аймак|Кан-Оозы аймактыҥ]] тӧс јерине јетире 50 км. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 900—1000 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/769/3/ust-kanskiy-rayon.html Усть-Канский район]</ref>.

== Јурт јеезеге кирет ==
{| class="wikitable" style="width:53%"
|-
! №
!style="width:40%"| Јон јаткан јер
!style="width:40%"| Јон јаткан јердиҥ бӱдӱми<ref name="Госкаталог геогр.названий">{{Cite web |title=Реестр наименований географических объектов на территории Республики Алтай по состоянию на 22.11.2016 (PDF+ZIP) // Государственный каталог географических названий. rosreestr.ru. |url=https://cgkipd.ru/upload/iblock/b03/b0387cad37eb4a522bf5d96496ea04af.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220124231848/https://cgkipd.ru/upload/iblock/b03/b0387cad37eb4a522bf5d96496ea04af.pdf |archivedate=1643066328 |deadlink=yes |accessdate=1644517821 }}</ref>
!style="width:20%"|Эл-јонныҥ тоозы
|-
| 1 ||  [[Јалаҥай]]||  јурт, администрациялык тӧс јер ||{{ Население | Белый Ануй | тс }}кижи
|-
| 2 ||  [[Јалаҥый-Бажы]]|| јурт ||{{ Население | Верх-Ануй | тс }}кижи
|}

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Белоануйское сельское поселение|  Столбцов=15 }}
{{ Эл-јонныҥ тоозы | Белоануйское сельское поселение| график}}

Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1369 кижи болгон, олордыҥ [[орустар]], [[алтайлар]] ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>.

== Инфраструктуразы ==
<div style="-moz-column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -o-column-count: 2; -ms-column-count: 2; column-count: 2;">
* јурт јеезениҥ тӧс јери — 1;
* орто ӱредӱлӱ школ — 1;
* баштамы школ — 2;
* балдардыҥ туразы — 2;
* культура байзыҥы — 1;
* библиотека — 1;
* јурттыҥ клубы — 1;
* магазин — 3;
* Агашјаргыш — 2.
</div>

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

[[Категория:Кан-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}

{{Кан-Оозы аймактыҥ јон јаткан јерлери}}
{{Кан-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧлӧри}}

[[Категория:Алтай Республиканыҥ јурт јеезези]]
[[Категория:Кан-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи]]