# Гбови, Лейма
Ле́йма Роберта Гбо́ви (английлап Leymah Roberta Gbowee; 1972 јылдыҥ кочкор айыныҥ 1-кы кӱнинде чыккан) — либерий амыр-энчӱ учун активист, Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйыныҥ лауреады (2011) Тавакуль Карман ла Элен Джонсон-Серлифле кожо алган: телекейде ӱй улустыҥ тап-эриктери аайынча тартыжу учун (орустап «за ненасильственную борьбу за безопасность женщин и за права женщин на полноправное участие в построении мира»).

## Биографиязы
Лейма Гбови Либерияныҥ ортозында чыккан. Ол 17 јаштуда мында баштапкы граждан јуу башталган. Лейма Монровияга (ороонныҥ тӧс калазы) кӧчӱп келген. Јуу ӧйинде ол психологияга ӱренген, бу ла ӧйдӧ јуу-чактыҥ ортозында балдарды ӱреткен. Лейма Гбови мындый шӱӱлтеге келген: «Јайыс ла эне болгон улус обществодо кубулталар эткедий»
Лейма бойы алты баланыҥ энези.
2002 Гбови Либерияда экинчи граждан јууныҥ ӧйинде социальный јанынаҥ иштеп турарда, либерий ӱй улустыҥ амыр-энчӱ учун кыймыгузын баштап кӧндӱктирген. Тоолу ла ӱй улус бу кыймыгуны баштаган, олор балык садар јерде мӱргӱӱл кожоҥдорло улустыҥ алдына баштанган болгон. Табынча бу кыймыгуга Монровияныҥ христиан ла мусульман ӱй улузы там ла кӧптӧдӧ кожулган. Гбови Чарль Тейлорло (ол туштагы Либерияныҥ президентиле) туштажып, оны Ганада амыр-энчӱ переговорлорго турушсын деп некеген.
Гбови Ганада туштажуга Либерияныҥ делегациязын башкарып апарган, удура-тедире граждан јууныҥ туружаачыларын токтодоры деген амаду болгон. -Liberia/5 The Rabble Rousers]</ref>
Лейма Гбови Фрименле кожо WIPNET (английлап Women in Peacebuilding Network деп кыймыгу баштаган «Женщины в Построении Мира»), президентке баштанган кычырузы: Озодо бис ӧлӱм, ӧлтӱриш, ору-јобол, јуу-чак, балдарыс ла билелеристи кижи кире бодобогоны, кӱч ле шыралу јӱрӱм бисти ӱреткен: келер ӧй «Јуу-чак керек јок!», «Амыр-энчӱ керек!» деген сӧстӧрдӧҥ турат. Бис кайра баспазыс! Амыр-энчӱ јеҥер!.
Лейма Гбовиде гуманитар билимниҥ магистры деп степень бар. Ол африкан ӱй улустыҥ амыр-энчӱ учун биригӱзиниҥ башкараачызы.

## Кайралдары
- 2007 — Гарвардтыҥ институдыныҥ Чаҥкыр лента кайралы;
- 2009 — Грубердиҥ ӱй улустыҥ тап-эрикреи учун сыйы;
- 2009 — «Јалтанбастыҥ сӱри» деп сый;
- 2011 — Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйы, Тавакуль Карман ла Элен Джонсон-Серлифле кожо алган.


## Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
- Лейма Гбови — Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйыныҥ лауреады, 2011
- «Нобельдиҥ сыйын алган 210 кижи», 2019
- Гбови Лейма «Ӱй улус амыр-энчӱ учун» деп парадта, Иерусалим, 2016


Гбови, Лейма
{{Кижи}}
'''Ле́йма Роберта Гбо́ви''' ({{lang-en|Leymah Roberta Gbowee}}; {{Јыл|1972}} јылдыҥ [[Кочкор айдыҥ 1 кӱни|кочкор айыныҥ 1-кы кӱнинде]] чыккан) — либерий амыр-энчӱ учун активист, [[Нобелевская премия мира|Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйыныҥ]] лауреады ({{Јыл|2011}}) Тавакуль Карман ла Элен Джонсон-Серлифле кожо алган: телекейде ӱй улустыҥ тап-эриктери аайынча тартыжу учун ({{lang-ru|}}«за ненасильственную борьбу за безопасность женщин и за права женщин на полноправное участие в построении мира»)<ref>{{cite web|url=http://www.nobelprize.org/|title=The Nobel Peace Prize 2011|publisher=Nobel Media|language=en|accessdate=2011-10-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/65IoQQxWE?url=http://www.nobelprize.org/|archivedate=2012-02-08}}</ref>.

== Биографиязы ==
Лейма Гбови Либерияныҥ ортозында чыккан. Ол 17 јаштуда мында баштапкы граждан јуу башталган. Лейма Монровияга (ороонныҥ тӧс калазы) кӧчӱп келген. Јуу ӧйинде ол психологияга ӱренген, бу ла ӧйдӧ јуу-чактыҥ ортозында балдарды ӱреткен<ref>[http://www.peaceprizeforum.org/gbowee_biography.html  Leymah Gbowee Biography]{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2017 |bot=InternetArchiveBot }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}</ref>. Лейма Гбови мындый шӱӱлтеге келген: «Јайыс ла эне болгон улус обществодо кубулталар эткедий»<ref>{{cite web|url=http://www.gruberprizes.org/GruberPrizes/WomensRights_LaureateBio.php?id=86&awardid=53|title=2009 Gruber Foundation Women's Rights Prize|publisher=Gruberprizes.org|date=|accessdate=2011-10-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AJdJlEUm?url=http://www.gruberprizes.org/GruberPrizes/WomensRights_LaureateBio.php?id=86|archivedate=2012-08-31}}</ref>
Лейма бойы алты баланыҥ энези<ref>[http://niew-womenincrisis.org/?p=39 Leymah Gbowee, Women in Peace and Security Network Africa — NIEW INTERNATIONAL CONFERENCE 2010<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Wayback|url=http://niew-womenincrisis.org/?p=39 |date=20110415110612 }}</ref>.

{{Јыл|2002}} Гбови Либерияда экинчи граждан јууныҥ ӧйинде социальный јанынаҥ иштеп турарда, либерий ӱй улустыҥ амыр-энчӱ учун кыймыгузын баштап кӧндӱктирген. Тоолу ла ӱй улус бу кыймыгуны баштаган, олор балык садар јерде мӱргӱӱл кожоҥдорло улустыҥ алдына баштанган болгон. Табынча бу кыймыгуга Монровияныҥ христиан ла мусульман ӱй улузы там ла кӧптӧдӧ кожулган. Гбови Чарль Тейлорло (ол туштагы Либерияныҥ президентиле) туштажып, оны Ганада амыр-энчӱ переговорлорго турушсын деп некеген.

Гбови Ганада туштажуга Либерияныҥ делегациязын башкарып апарган, удура-тедире граждан јууныҥ туружаачыларын токтодоры деген амаду болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20090314000000/https://web.archive.org/web/20090314222423/http://www.americanprogress.org/events/2008/11/inf/GboweeLeymah.html  Center for American Progress] {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}</ref>. -Liberia/5 The Rabble Rousers]</ref>

Лейма Гбови Фрименле кожо WIPNET ({{lang-en|Women in Peacebuilding Network}} деп кыймыгу баштаган ''«Женщины в Построении Мира»''), президентке баштанган кычырузы: Озодо бис ӧлӱм, ӧлтӱриш, ору-јобол, јуу-чак, балдарыс ла билелеристи кижи кире бодобогоны, кӱч ле шыралу јӱрӱм бисти ӱреткен: келер ӧй «Јуу-чак керек јок!», «Амыр-энчӱ керек!» деген сӧстӧрдӧҥ турат. Бис кайра баспазыс! Амыр-энчӱ јеҥер!<ref>{{Cite web |title=WOMENS PEACE MOVEMENT OF LIBERIA |url=http://www.myhero.com/go/hero.asp?hero=womens_peace_movement_liberia_08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223130725/http://www.myhero.com/go/hero.asp?hero=womens_peace_movement_liberia_08 |archivedate=1393160845 |deadlink=yes |accessdate=1617506247 }}</ref>.
Лейма Гбовиде гуманитар билимниҥ магистры деп степень бар. Ол африкан ӱй улустыҥ амыр-энчӱ учун биригӱзиниҥ башкараачызы.

== Кайралдары ==
* {{Јыл|2007}} — Гарвардтыҥ институдыныҥ Чаҥкыр лента кайралы;
* {{Јыл|2009}} — [[Грубер]]диҥ ӱй улустыҥ тап-эрикреи учун сыйы;
* {{Јыл|2009}} — «Јалтанбастыҥ сӱри» деп сый;
* {{Јыл|2011}} — Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйы, Тавакуль Карман ла Элен Джонсон-Серлифле кожо алган.

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==
<gallery perrow=5 widths="180px" heights="150px">
2011 Nobel Peace Prize Laureate Leymah Gbowee (cropped).jpg| Лейма Гбови — Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйыныҥ лауреады, {{Јыл|2011}}
210 Nobel Women (47338319671).jpg| «Нобельдиҥ сыйын алган 210 кижи», {{Јыл|2019}}
Leymah Gbowee ןמ Jerusalem at Women For Peace parade 3.jpg| Гбови Лейма «Ӱй улус амыр-энчӱ учун» деп парадта, Иерусалим, {{Јыл|2016}}
</gallery>

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
{{Тыш тайантылар}}
[[Категория:Нобельдиҥ амыр-энчӱ учун сыйы]]
[[Категория:Ӱй улус Нобельдиҥ сыйыныҥ лауреаттары]]