Prowadzenie działalności gospodarczej od zawsze wiąże się z różnego rodzaju ryzykami. Mimo posiadania najlepszych narzędzi zarządzania i podejmowania decyzji zawsze istnieje zagrożenie, że wybrane przez nas rozwiązanie okaże się złe, lub po prostu nie najlepsze z możliwych. W poniższej analizie i rozważaniach zajmiemy się jednym z wielu ryzyk stojących na drodze przedsiębiorstw -ryzykiem finansowym. Jego źródło leży w strukturze sposobów finansowania działalności danego przedsiębiorstwa. Im większy udział kapitału własnego tym większe prawdopodobieństwo popadnięcia w kłopoty finansowe ze względu na niezdolność spłaty pożyczonego kapitału i odsetek. Ni e oznacza to jednak, że finansowanie się kapitałem obcym jest czymś złym.

Odpowiednie badanie, identyfikowanie i zarządzanie ryzykiem pozwala w znacznym stopniu minimalizować negatywne skutki, czy też zagrożenia związane z np. finansowaniem się kapitałem obcym. Do istotnych elementów wchodzących w skład działań mających na celu kreowanie jak największej wartości przedsiębiorstwa należy zarządzanie majątkiem obrotowym.

Definicja kapitału obrotowego netto

Kapitał obrotowy netto to finansowany kapitałami stałymi element aktywów bieżących przedsiębiorstwa. Do aktywów bieżących przedsiębiorstwa zalicza się zapasy, należności i inwestycje krótkoterminowe, a także krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Aktywa bieżące można uzyskać poprzez dodanie do majątku obrotowego krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych czynnych. Zaś aktywa bieżące netto można uzyskać odejmując od sumy aktywów bieżących zobowiązania bieżące. Aktywa bieżące netto można nazwać także kapitałem obrotowym netto. Kapitał obrotowy netto jest swego rodzaju skutkiem odmiennych horyzontów czasowych powstawania przychodów ze sprzedaży, a faktycznym otrzymaniem za nie środków pieniężnych, a także skutkiem odmiennych terminów powstawania kosztów i spłatą zobowiązań z nimi związanych.

Wzór 1:

Kapitał obrotowy netto = aktywa bieżące -pasywa bieżące [START_REF] Grzegorz | Strategie finansowe przedsiębiorstw (Entrepreneurial financial strattegies)[END_REF] Wzór 2: Kapitał obrotowy netto = (okres konwersji zapasów + okres spływu należności -okres odroczenia spłaty zobowiązań) * dzienny koszt wytworzenia. [START_REF] Grzegorz | Ocena finansowa kontrahenta na podstawie sprawozdań finansowych (Financial Analysis in the Firm. A Value-Based Liquidity Framework)[END_REF] Wzór nr 1 i 2 obrazują sposób wyliczenia kapitału obrotowego netto, wzór nr 2 daje wartość przybliżoną. [START_REF] Grzegorz | Strategie finansowe przedsiębiorstw (Entrepreneurial financial strattegies)[END_REF] Płynność finansowa w małych i średnich przedsiębiorstwach, G. Michalski, Wyd. naukowe PWN, strona 93 2 Płynność finansowa w małych i średnich przedsiębiorstwach, G. Michalski, Wyd. naukowe PWN, strona 93 zaliczymy, te które można najszybciej zamienić na gotówkę -np. środki pieniężne. Natomiast bierne będą potrzebowały nieco dłuższy okres czasu aby zamienić je na gotówkę -zaliczymy do nich np. zapasy. Relacje pomiędzy kapitałem obrotowym, a zobowiązaniami bieżącymi są wyznacznikiem płynności finansowej przedsiębiorstwa, którą to z kolei można zdefiniować jako zdolność do spłaty zobowiązań w określonym terminie.

Strategie zarządzania kapitałem obrotowym

Osoby zarządzające kapitałem obrotowym w przedsiębiorstwie muszą stanąć przed problemami dotyczącymi kreowania struktury i wielkości aktywów obrotowych, a także pozyskiwania finansowania majątku obrotowego. Strategia agresywna stoi w przeciwieństwie do strategii konserwatywnej. Sprowadza się do zmniejszania poziomu składników aktywów oraz stosowaniu surowszej polityki wobec odbiorców. Celem tej strategii jest jak najszybsza zamiana należności na gotówkę, sprzyja to minimalizowaniu kosztów zaangażowania kapitału obrotowego i zwiększaniu stopy przychodów od kapitału własnego. Niestety zwiększa ona ryzyko prowadzenia działalności, gdyż w momencie ewentualnych przerw lub zastojów produkcyjnych równocześnie spada wielkość produkcji jak i samej sprzedaży.

Zastosowanie różnych strategii zarządzania elementami bilansu na przykładzie symulacji firmy z branży produkcji żywności

W poniższej części została dokonana analiza pod kątem stosowania trzech różnych strategii zarządzania majątkiem bieżącym firmy. Na wstępie obliczony został okres konwersji zapasów, należności i płatności.

Rezultaty przedstawia tabela nr 1:

Tabela 

  Wielkość i struktura powinny zapewnić płynne funkcjonowanie przedsiębiorstwa przy możliwie najniższych kosztach zaangażowania aktywów obrotowych. Natomiast w kwestii pozyskiwania finansowania dla majątku obrotowego należy zapewnić niezbędne fundusze pozwalające gromadzić wymaganą ilość składników tego majątku. Ogólna strategia zarządzania kapitałem obrotowym odnosi się bezpośrednio do sposobu rozstrzygania powyższych problemów. Rozróżniane są trzy typy strategii kształtowania wielkości i struktury kapitału obrotowego (w ujęciu od strony zarówno aktywów jak i pasywów):-strategia konserwatywna -strategia umiarkowana -strategia agresywna W strategii konserwatywnej utrzymuje się relatywnie wysokie ilości gotówki, zapasów, oraz wyrobów gotowych. Ponadto stosowana jest też pobłażliwa polityka w stosunku do odbiorców przedsiębiorstwa. Niesie to za sobą skutki w postaci wysokiego stanu należności, ale także ma pozytywny wpływ na maksymalizację wielkości sprzedaży oraz zmniejszaniu ryzyka. Ponadto stymuluje wzrost kosztów związanych z utrzymywaniem wysokiego stanu majątku obrotowego. Prowadzi to do zmniejszania się stopy przychodów z tytułu zaangażowanych kapitałów własnych, ze względu na konieczność wyższego poziomu zaangażowania kapitału własnego dla konkretnej wielkości obrotów oraz zysków.Strategia umiarkowana, to strategia wyważona, będąca środkiem leżącym pomiędzy konserwatywną, a agresywną filozofią zarządzania majątkiem obrotowym firmy. Polega na utrzymywaniu zapasów na przeciętnym poziomie. Gotówka zastępowana jest przez płynne papiery wartościowe sprzedawane w okresach wyższego zapotrzebowania na gotówkę. Polityka wobec odbiorców jest mniej liberalna aniżeli w przypadku strategii konserwatywnej, dając rezultaty na wyważonym, optymalnym poziomie. Strategia umiarkowana daje możliwość zmniejszania ryzyka w parze z minimalizacją kosztów zaangażowania kapitału obrotowego.

  Cena udziału dla właściciela" została ustalona ze względu na różne wartości aktywów/pasywów w analizowanych wariantach i jest ona ilorazem kapitału własnego i liczby udziałów.Z wyników otrzymanych w tabeli nr 2 widać, że przedsiębiorstwo osiąga największy zysk (187157,27) w wariancie pierwszym, czyli dla agresywnej strategii aktywów i pasywów. Jednak z punktu widzenia właścicieli najkorzystniejszy wariant, kreujący największą wartość przedsiębiorstwa, a co za tym idzie majątek właścicieli to wariant czwarty. Generuje on zysk netto na poziomie 146788,09, przy cenie udziału 26,68 z punktu widzenia właściciela. Oznacza to że w przypadku tego przedsiębiorstwa -wybór strategii konserwatywnej jest najlepszy z punktu zarządzania wartością przedsiębiorstwa.

		Do obliczeń przyjęte zostały wartości:			
		-koszt kapitału krótkoterminowego 11,5%		
		-koszt kapitału długoterminowego 16%			
		W tabeli nr 2, przy pomocy wyliczonych wcześniej wartości zastosowano 3 warianty zarządzania pasywami i -stopa podatku dochodowego 19%
		aktywami:				
		Pozycja "				
		Tabela nr 2				
				Strategie zarządzania kapitałem pracującym netto
	Wyszczególnienie	Agresywna		Umiarkowana	Konserwatywna
							konserwatywne
					agresywne aktywa i	konserwatywne	aktywa i
					konserwatywne	aktywa i agresywne	konserwatywne
			Agresywne aktywa i pasywa	pasywa	pasywa	pasywa
	AKTYWA		245958,57	245958,57		224560,94	224560,94
	aktywa trwałe	166436,085	166436,085		110957,39	110957,39
	aktywa obrotowe		79522,485	79522,485		113603,55	113603,55
	PASYWA		245958,57	245958,57		224560,94	224560,94
	kapitał własny	61489,6425	61489,6425		56140,235	56140,235
	zobowiązania				
	krótkoterminowe		98383,428	49191,714		89824,376	44912,188
	zobowiązania długoterminowe nr 1	86085,4995	135277,2135		78596,329	123508,517
	przychody ze				
	sprzedaży	okres konwersji zapasów 556146,13	556146,13	20,97	556146,13	556146,13
	szacowane koszty operacyjne	okres spływu należności 300000	300000	45,37	350000	350000
	EBIT		okres opóźnienia płatności 256146,13	256146,13	30,93	206146,13	206146,13
	odsetki			25087,77	27301,40		22905,22	24926,26
	źródło: opracowanie własne na podstawie: W. Pluta, G. Michalski, Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem, zysk brutto 231058,36 228844,73 183240,91	181219,87
	C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 53 podatek	43901,09	43480,50		34815,77	34431,77
	zysk netto		187157,27	185364,23		148425,14	146788,09
	liczba udziałów		10000	10000		10000	10000
	EPS			18,72	18,54		14,84	14,68
	P/E	Obliczone cykle konwersji dla zapasów, należności i zobowiązań prezentują się porównywalnie z wskaźnikami 1,5 1,7 2,1	2,2
	P	branżowymi. Jedynie w wypadku okresu spływu należności jest on znacząco odbiegający od branży, dla której 28,07 31,51 31,17	32,29
	cena udziału dla ten wskaźnik wynosi 34 dni. Na podstawie wzoru 3 został obliczony cykl konwersji gotówki dla badanego właścicela 6,15 6,15 5,61	5,61
	przedsiębiorstwa: różnica ceny			
	sprzedaży i zakupu				
	udziału			21,92	25,36		25,56	26,68
		źródło: opracowanie własne na podstawie: W. Pluta, G. Michalski, Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem,
		C.H. Beck, Warszawa 2005			
			cykl konwersji gotówki		35,41

W. Pluta, G. Michalski, Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem, C.H. Beck, Warszawa 2005