Thomas Perrin 
email: thomas.perrin@univ-lille.fr
  
  
  
  
  
  
  
  
  
Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala 1

Keywords: macro-regió, macro-regionalització, Mediterrània occidental, cooperació territorial Dinámicas macro-regionales en el Mediterráneo occidental: hacia una cooperación territorial renovada macro-región, macro-regionalización, Mediterráneo Occidental, cooperación territorial

   

Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala.

Palabras clave: macro-region, macro-regionalisation, Western Mediterranean, territorial cooperation.

* * *

Introduccion

Aqueste article s'interèssa a la cooperacion territoriala dins la zòna de la Mediterranèa occidentala. L'objectiu es de veire en qué las dinamicas de cooperacion en plaça actualament senhalan la construccion -senon la constitucion-d'una macro-region de l'Union europèa (UE), a l'imatge de las estrategias dichas macro-regionalas que l'UE a botadas en plaça, despuèi 2009, a l'entorn de la mar Baltica, del Danubi, de las mars Adriatica et Ioniana e de l'espaci alpenc (Gänzle e Kern, 2016; Boulineau, 2017) (fig. 1). Aquelas estrategias an per objectiu de coordonar melhor e de far interagir los diferents dispositius de cooperacion territoriala -regionals, nacionals, europèus-dins la meteissa macro-region, e aquò per respondre conjonchament a d'enjòcs comuns de desvolopament e d'amainatjament del territòri: cambiament climatic, pollucion, rets e infrastructuras de transpòrt, sinergias economicas o fluxes migratòris per exemple. S'agís pas de crear un novèl programa o un novèl escalon administratiu, mas puslèu de definir d'orientacions estrategicas que permeton de racionalizar melhor e d'operacionalizar los instruments existents, segon de tèmas e de prioritats prealablament negociats, e en associant los diferents actors concernits: Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -169-agents estatals e sub-estatals, organismes privats e publics, organizacions non governementalas. Un apròchi similar se retròba dins las estrategias regionalas de bacin maritim que l'UE coordona per la mar Baltica, la mar Negra, la mar Mediterranèa, la mar del Nòrd, l'ocean Atlantic o l'ocean Arctic (fig. 1).

Emai se una quantitat importanta de literatura academica, de rapòrts institucionals e d'eveniments especializats son estats consacrats a aqueles desvolopaments, demòran puslèu confidencials en defòra dels cèrcles d'expèrts interessats o de professionals implicats. De mai, la macro-regionalizacion es un fenomèn multifacetic que englòba d'estructuras e de procèsses variats que de còps se cavalcan. Es ligada a d'autras dinamicas territorialas e espacialas complèxas e divèrsas e fa intervenir mantuns domenis d'accion publica.

Diferents trabalhs identifican la Mediterranèa occidentala coma una macroregion europèa dinamica e coërenta. La cooperacion territoriala s'es desvelopada Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -170-a de nombrosas escalas, tanben a l'escala macro-regionala e la zòna inclutz tanben la dimension "extèrna" de la politica de vesinatge sud de l'UE. Pr'aquò, cap d'estrategia macro-regionala es pas estada botada en plaça. Es doncas un cas particularament interessant per analisar la macro-regionalizacion, de las projeccions territorialas a la mesa en òbra de las politicas, e per discutir de las oportunitats, coma tanben dels obstacles, d'aquel mòde de cooperacion territoriala.

La metodologia es basada sus l'analisi documentària e lo trabalh de terren. Lo còrpus documentari s'apuèja sus la literatura academica e la documentacion tecnica e politica, que concernisson a l'encòp las macro-regions e la macro-regionalizacion en general, e la Mediterranèa occidentala en particular, e tanben de trabalhs anteriors de l'autor. La recerca documentària a permés d›elaborar lo quadre analitic que es estat confrontat a la situacion concrèta del cas. Lo trabalh sul terren consistís en d'entrevistas e d'observacion participanta. Sèt actors ciblats son estats interrogats sus la dinamica macro-regionala en Mediterranèa occidentala. La participacion dirècta a d'eveniments o reünions-claus ligats al subjècte analisat a aportat de contribucions de recerca suplementàrias e actualizadas. L'article presenta primièr lo quadre de l'analisi e las questions de recerca. Presenta puèi l'estudi de cas e las resultas que son, en seguida, analisadas dins las darrièras partidas.

L'escala macro-regionala dins la cooperacion territoriala europèa

Se las estrategias macro-regionalas de l'UE an marcat un "virada critica" dins l'institucionalizacion d'aquela escala de cooperacion territoriala (Dühr, 2018), èra ja presenta dins d'autres dispositius: las organizacions dichas "sub-regionalas" talas coma Benelux, lo Grop de Visegrád; los programas europèus Interreg de la part dicha "transnacionala" lançats dins los ans 1990. Pr'aquò, contràriament a las unions subregionalas que repausan sus de modèls diplomatics interestatals tradicionals, los autres tipes de macro-regionalizacion implican un quadre de governança mai complèx, e un apròchi espacial que subrepassa las frontièras estatalas. Per alhors, lo concèpte de "mega-regions" desvelopat per de cercaires nòrd-americans remanda a l'apròchi macro-regional europèu, emai s'es mai focalizat sus la dimension urbana e metropolitana [START_REF] Florida | The rise of the mega-region[END_REF]Boix e Marull, 2016) (fig. 2).

Aqueles desvolopaments confirman qu'una tala escala "trans-meso", a l'encòp transnacionala e intermediària, presenta un interès per organizar e amainatjar de regions repartidas entre diferents ensembles nacionals, estatals o supra-nacionals, mas ligats per de fluxes e d'interaccions que se jògan de las frontièras tradicionalas. Es particularament lo cas dins un espaci transnacional tal coma l'UE e Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -171-dins la proposicion de la Comission pels programas de cooperation territoriala 2021-2027, es previst de melhor alinhar los fonses e programas de cooperacion territoriala sus las estrategias macro-regionalas e de bacins maritimes existents.

Sul plan teoric, la macro-regionalizacion es ligada a d'evolucions representativas d'una pòst-modernitat territoriala, a l'encòp en tèrmes de visions espacialas e d'accion publica, en començar per la nocion de soft-spaces [START_REF] Allmendinger | Europeanizing Territoriality-Towards Soft Spaces?[END_REF], que remanda a una delimitacion flexibla e variabla dels espacis de cooperacion segon los projèctes e los partenaris implicats. Aquela nocion correspond als apròchis relacionals o associatius de las regions e de la regionalizacion, que s'interèssa a la mesa en plaça de "territòris de projèctes" evolutius e sus mesura per respondre a de questions especificas (Seltzer e Carbonell, 2011, p. 10-11;Jones e Paasi, 2013). Trobam aqueles apròchis dins los discorses dominants sus las estrategias macro-regionalas e de bacins maritims de l'UE.

Los modèls macro-regionals illustran tanben lo concèpte de rescalonament de l'Estat (state rescaling) [START_REF] Brenner | New States Spaces. Urban Governance and the Rescaling of Statehood[END_REF], que descriu coma la decentralizacion cap a de regions sub-estatalas "micro" e l'inclusion dins de regions supra-estatals "macro" coma l'UE, ligadas a de novèlas formas de regionalisme (Perrin, , 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -172-2016), remodèlan la geografia e la distribucion del poder dels Estats, sens ne senhalar necessàriament l'aflaquiment. En rason de sa natura multipartita, la macro-regionalizacion fornís tanben de cases empirics de sistèmas de governança multi-nivèls que articulan divèrses programas politics a diferentas escalas politicas e territorialas. Una caracteristica essenciala de la cooperacion macro-regionala es la dimension cooperativa e la capacitat dels actors implicats a ajustar lors interèsses dins la perspectiva de decisions comunas. Se pensa per exemple a las relacions entre organizacions transfrontalièras o euroregions presentas dins la meteissa macro-region, o encara a las relacions entre autoritats territorialas e servicis de l'Estat.

Enfin, la macro-regionalizacion participa a una europeanizacion espaciala e territoriala (Bellini e Hilpert, 2013;Stead et al., 2016;[START_REF] Boulineau | Les macrorégions en Europe, une nouvelle régionalisation pour renforcer la cohésion territoriale?[END_REF]. La definicion e lo fonccionnement de la màger part dels arrengaments macro-regionals son influenciats per las visions e los metòdes de l'Union europèa. Ofrisson una governança alternativa e lor objectiu es d'armonizar las posicions e las politicas jos un capèl comun, basat sus las prioritats europèas. Per alhors, la cartografia de las macro-regions pòt influenciar la meta-geografia europèa, las referéncias espacialas que per elas los individús organizan lor coneissença del mond. La mapa de la macro-regionalizacion dessenha de "Pichòtas Euròpas" (Dühr, 2018, p. 543) amb de frontièras distinctas de la mapa dels Estats-membres. Aital la macro-regionalizacion a d'implicacions suls dispositius d'amainatjament del territòri a l'encòp en tèrmes de vision territoriala -"efièches espacials"e d'accion publica -"efièch politic". Prepausam d'analisar aquelas questions dins lo cas de la Mediterranèa occidentala, per tal de veire se las dinamicas de cooperacion territoriala senhalan una macro-regionalizacion d'aquel espaci.

La Mediterranèa occidentala: elements per una macro-region

L'espaci de la Mediterranèa occidentala se prèsta a mantunas lecturas e a de nombrosas denominacions [START_REF] Courtot | L'arc méditerranéen en questions[END_REF][START_REF] Rivière | L'Arc méditerranéen, un "objet européen" à la recherche de son identité[END_REF], Durà e Oliveras, 2013), sovent ligadas a las projeccions territorialas de la Comission europèa e a las operacions de marketing territorial de las autoritats membres d'aquel espaci. Pr'aquò, al-delà d'una dimension performativa, mantunas sorsas convergisson per dessenhar un perfil macro-regional objectiu d'aquel espaci.

A l'escala europèa, la màger part dels trabalhs fan una distinccion entre una version espandida que englòba las regions, principalament costièras, que van d'Andalosia dins lo sud d'Espanha a Sicília dins lo sud d'Itàlia, e una Méditerranèa occidentala "nodala" que va de la Comunautat Valenciana fins a Toscana e religa "tres regions economicas e lors zònas d'influéncia: l'ais Cataloha-Valença, l'ais Ròse e lo Nòrd d'Itàlia" (Durà e Oliveras, 2013, p. 108), e que estructuran los aisses metropolitans Gènoa-Marselha-Barcelona-Valença sus la còsta e Lion-Tolosa-Turin dins las tèrras. Aquel còr de la Méditerranèa occidentala es estat de còps apelat "arc mediterranenc nòrd-occidental", o "arc latin", sens que, aquí tanpauc, una denominacion prenga lo pas sus l'autra (fig. 3). , 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -174-Dins sas reflexions sus la mapa conceptuala d'Euròpa, Stein Rokkan a solinhat que Catalonha, las regions de l'ais Rin-Ròse o Itàlia de Nord apartenián a una "Euròpa de las ciutats-Estats" economicament e comercialament dinamica [START_REF] Seiler | Comparaison et aires culturelles régionales. L'Europe du sud et les modèles de Rokkan[END_REF]). E malgrat los risques temporals e sòciopolitics, la geo-istòria pòt fornir d'elements per apreciar lo perfil macro-regional d'un territòri donat… e motivar las cooperacions territorialas, tanben a l'escala macro-regionala [START_REF] Perrin | La Catalogne dans l'Europe. Entre évidence et stratégie[END_REF]Perrin, per paréisser): "los eretatges istorics e culturals comuns preexistents dels territòris incluches dins las macro-regions (...) servisson de raconte util per un novèl espaci macro-regional en tèrmes culturals" (Gänzle e Kern, 2016, p. 9). En Mediterranèa occidentala, d'orientacions sòcioculturalas similaras, en particular las capacitats lingüisticas pròchas e relativament ben partejadas, son consideradas coma d'avantatges potencials per la cooperacion macro-regionala (Nagler, 2013, p. 49-50;[START_REF] Perrin | La Catalogne dans l'Europe. Entre évidence et stratégie[END_REF].

Concèpte / apròchi

Dins los ans 1990, mantuns trabalhs sus l'espaci europèu an identificat aquel espaci e aquelas potencialitats, en particular dins la zòne nodala. Roger Brunet e lo GIP Reclus identifican un Nòrd del Sud coma espaci estructurant de l'UE (Brunet, 1989) (fig. 4). Lo rapòrt Euròpa 2000 de la Comission europèa identifica un "centre de desvelopament segondari important que s'espandís de las regions prospèras del sud d'Alemanha e del nòrd d'Itàlia cap a l'oèst fins a las regions en creissença rapida del sud de França e de las regions de Barcelona e Valença" (CCE, 1991, p. 13). La "Mediterranèa occidentala" ven puèi un zonatge Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -175-dels programas Interreg de cooperacion transnacionala, aquela delimitacion englòba emai Mediterranèa tota a partir de 2007de (Dühr, 2018)). D'autres trabalhs evòcan una "sun belt" o una "banana daurada" europèa [START_REF] Lever | Competitive Cities in Europe[END_REF](Lever, , p. 1042)). D'apròchis similars posicionan la Mediterranèa occidentala al còr d'una "fun belt" que va dels Pirenèus als Alps amb d'estacions d'esquí e d'"estacions balnearas de mòda dins los Balears, la Riviera", e que se presenta coma una "California europèa" (Baudelle, Guy e Ollivro, 2002, p. 130). Dins lo meteis sens, de geografs nòrd-americans an identificat una "mega-region Barce-Lion" o "mega-region Euro-Sunbelt" que s'espandís de Barcelona a Marselha, de Tolosa a Lion, compta a l'entorn de 27 milhons d'estatjants e se classa, en 2012, en 6 ena e 9 ena posicion en Euròpa en tèrmes de populacion e de PIB respectivament (Boix e Marull, 2016, vej. fig. 2). Aquela perspectiva mega-regionala es estada tanben aplicada sus l'arc mediterranenc entre Catalonha e la region valenciana en Espanha [START_REF] Maiques | L'Eix Mediterrani entre les dinàmiques locals i la perspectiva megaregional[END_REF].

Segon aqueles apròchis, la Mediterranèa Occidentala combina d'avantatges de localizacion, de sectors economics eficaces e una environa e una qualitat de vida atractivas. La zòna es pro facilament religada a la zòne centrala de creissença d'Euròpa o zòna de "dorsala europèa", autrescòps apelada "banana blava" europèa d'après los trabalhs de Roger Brunet. E los fluxes sòcio-economics semblan confirmar una coëréncia macro-regionala [START_REF] Nagler | European Macro-Regions as a New Dimension of European Geography: Networks of Collaboration in the Light of Culture, History and Language Capabilities[END_REF]. Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -176-En despièch de las variacions de definicion e de concepcion d'aquel espaci, mantuns documents politics de l'UE reconeisson que, compte tengut de la realitat geo-istorica, espaciala e sòciopolitica de la region, i pòdon pas aver que mantunas estrategias macro-regionalas en Mediterranèa (CESE 2012[START_REF] Pe | Résolution du Parlement européen du 3 juillet 2012 sur l'évolution des stratégies macro-régionales de l'UE: pratiques actuelles et perspectives d'avenir, notamment en Méditerranée[END_REF][START_REF] Pe | Résolution du Parlement européen du 3 juillet 2012 sur l'évolution des stratégies macro-régionales de l'UE: pratiques actuelles et perspectives d'avenir, notamment en Méditerranée[END_REF], PE 2015). Dins aquela amira, l'estrategia de la macro-region adriatica e ioniana (EUSAIR) representa la macro-region mediterranenca centrala. De mai, segon la logica dels soft-spaces, la Mediterranèa occidentala se limita pas a la riba nòrd de la Mediterranèa. Una de las valors ajustadas d'aquela macro-region pòt èstre d'enfortir los ligams e la cooperacion amb las regions costièras de Marròc, d'Argeria e de Tunisia e lors aglomeracions urbanas, que participan a la politica europèa de vesinatge Sud (Scott et al., 2019).

Dinamicas de cooperacion: actors e dispositius

La Mediterranèa occidentala compren de nombrosas estructuras e iniciativas de cooperacion territoriala. Se declinan a totas las escalas: del nivèl inter-estatal pan-mediterranenc amb la Convencion de Barcelona de l'ONU e sos centres d'accions regionalas coma lo Plan Bleu, basat à Niça-Sophia-Antipolis, o amb l'Union per la Mediterranèa que recampa los 28 Estats membres de l'Union eu- 5) (vej. taula 3). Una analisi fondada suls programas Interreg solinha que la region es, amb la mar Baltica, l'una de las macro-regions mai integradas e mai coërentas del punt de vista de la cooperacion territoriala (Nagler, 2013, p. 38).

La Comission Intermediterranenca (CIM) es una comission geografica de la Conferéncia de las Regions Perifericas Maritimas que recampa un quarantenat d'entitats sub-estatalas dels países mediterranencs amb la Comunitat valenciana, Catalonha, Occitània, PACA o la Toscana. A la fin de 2014, la CIM a botat en plaça un grop de trabalh especific sus la cooperacion territoriala e las estrategias macro-regionalas en Mediterranèa.

En particular, remarcam doas euroregions situadas a las extremitats de la zòna nodala de la Mediterranèa occidentala:

-l'Euroregion Pirenèus-Mediterranèa a la frontièra franco-espanhòla, entre las regions Catalonha, Balears, Occitània (fig. 6); -l'Euroregion Alps-Mediterranèa a la frontièra franco-italiana, que recampa las regions Auvèrnhe-Ròse-Alps, PACA, Piemont, Liguria e Val d'Aòsta.

Per alhors, Catalonha e Auvèrnhe-Ròse-Alps son membres, amb Baden-Württemberg e la Lombardia, de l'associacion dels Quatre motors per Euròpa creada en 1988. Aquela cooperacion de longa data, emblematica de l'emergéncia de novèls agendas regionalistas dins los ans 1990, visa la competitivitat d'aquelas regions ricas e pro poderosas, notadament en matièra d'economia, de sciéncias e de tecnologias.

Mai especificament a l'escala macro-regionala, trobam un forum interestatal, lo Dialòg 5+5, creat en 1990 entre Espanha, França, Itàlia, Malta, Portugal, Argeria, Líbia, Marròc, Mauritania e Tunisia. Es l'organ mai ancian que religa los países de las doas ribas de la Mediterranèa e forma un jos-grop actiu al sen de l'Union per la Mediterranèa. Lo forum a botat en plaça un Grop dels Ministres dels Transpòrts de la Mediterranèa occidentala (GTMO 5+5), que sos trabalhs son gerits pel centre CETMO, basat a Barcelona. Sorsa: http://www.euroregio.eu Figura 6. L'euroregion Pirenèus-Mediterranèa Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -178-Se pòt citar tanben l'Arc latin, una associacion basada a Barcelona entre las autoritats territorialas de nivèl NUTS 3 costièras (províncias e departaments). De mai, mantuns programas Interreg transnacionals de l'UE pòdon sotenir la cooperacion macro-regionala, en particular lo programa Mediterranèa (MED). Per exemple, mantuns actors de la Mediterranèa occidentala participan a la plataforma Panoramed, qu'es un ais del programa MED que visa a l'enfortiment de las capacitats de govèrn e de cooperacion en Mediterranèa, notadament en desvolopant las complementaritats entre los utisses, las sorsas de finançament e los actors de la zòna. Se pòt remarcar aquí que de 2008 à 2011 un projècte Interreg MED, Medgovernance, a estudiat un novèl sistèma de governança regionala eficaç per la zòna Euromed. La cooperacion macro-regionala èra ja prevista dins aquel projècte. 3 De mai, los programas transnacionals Region alpenca e Euròpa del Sud-Oèst incluson cèrts territòris de la Méditerranèa occidentala. Las partidas beneficiàrias pòdon tanben mobilizar de ressorsas Interreg a partir de quatre programas transfrontalièrs dins la region: Alcotra (França-Itàlia), Poctefa (França-Espanha), Maritima França-Itàlia e lo programa transfrontalièr de la politica europèa de vesinatge meridional.

Demèst los actors sub-estatals, se remarca una implicacion afirmada de tres regions situadas dins l'arc nodal de la Méditerranèa occidentala: Catalonha, PACA e Occitània. Catalonha e PACA co-presidisson d'alhors lo grop de trabalh de l'IMC sus la cooperacion macro-regionala e territoriala en Mediterranèa. Aquelas regions son tanben implicadas dins d'organizacions que complètan lo malhatge cooperatiu d'aquel espaci nodal: l'euroregion Pirenèus-Mediterranèa e l'euroregion Alps-Mediterranèa.

Catalonha a ocupat istoricament una plaça estrategica dins aquel espaci. Istoricament, Barcelona es estat e demòra l'un dels principals pòrts mediterranencs. A l'Edat Mejana, la vila èra l'una de las capitalas politicas e economicas d'una talassocracia mediterranenca occidentala, la confederacion de la Corona d'Aragon. Se pòt observar un rapèl geocultural d'aquel quadre territorial dins la vision de l'Institut Ignasi Villalonga d'Economia i Empresa (Prytherch, 2009). Aquel grop de reflexion basat a Valença promòu lo concèpte de l'Euroregió de l'Arc Mediterrani que s'espandís de la Comunitat Valenciana en Espanha a Catalonha del Nòrd, la region istorica catalana del sud-oèst de França que correspond al departament dels Pirenèus-Orientals. Preconisa notadament lo melhorament de las infrastructuras de transpòrt dins lo corridor mediterranenc espanhòl (Boira e Prytherch, 2015). Se pòt observar un tropisme mediterranenc dins la cooperacion e las estrategias exterioras que lo govèrn catalan, la Generalitat, a desvolopadas après la democratizacion d'Espanha a la fin dels ans 1970. A multiplicat los engatjaments actius dins la cooperacion territoriala e es venguda l'iniciatora o lo leader de nombrosas cooperacions e organizacions [START_REF] Perrin | La Catalogne dans l'Europe. Entre évidence et stratégie[END_REF].

3. http://www.programmemed.eu/en/the-projects/project-database/results/view/single.html?no_cache=1&idProject= 133&cHash=689829865606acfb85bbe053ed505901

Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -179-Aital Barcelona es lo sèti de nombrosas organizacions cooperativas mediterranencas: Union per la Mediterranèa, GTMO 5+5, Comission Intermediterranenca de la CRPM, Arc Latin, Associacion de las Cambras de Comèrci e d'Industria de la Mediterranèa (ASCAME), Institut Europèu de la Mediterranèa (IEMed), Partenariat per la recerca e l'innovacion dins la region mediterranenca (PRIMA). En febrièr de 2019, lo govèrn catalan a organizat, en collaboracion amb l'Euroregion Pirenèus-Mediterranèa e la Comission Intermediterranenca, un Forum Catalonia Mediterranean que son objectiu es de promòure e de relançar una Estrategia mediterranenca catalana (MedCat), en particular lo ròtle de la cooperacion macro-regionala dins la politica regionala de l'UE après 2020. A aquela escasença, los representants de 5 organizacions mediterranencas (CIM, Euroregion Pirenèus-Mediterranèa (EPM), MedCités, Arc Latin e Euroregion Adriatica-Ioniana) an signat una Aligança de Cooperacion Mediterranenca.

Emai se tradicionnalament -e comparativament a Catalonha-las regions francesas an pauc de competéncias e pauc de ressorsas, la region PACA concentra sas relacions exterioras sus "Euròpa e la Mediterranèa". Aquò s'inscriu dins una estrategia nacionala amb lo grand programa de renovacion urbana Euromediterranèa, iniciada per l'Estat francés en 1995 per far de Marselha una metropòli euro-mediterranenca de primièr plan. La region es estada l'autoritat de gestion del programa Interreg per la Mediterranèa en 2007-2013 e 2014-2020. S'endralha actualament dins la revision de la cartografia de las rets transeuropèas de transpòrt de l'UE per inclure lo tròç Marselha-Gènoa dins lo corridor mediterranenc.

La region Occitània creada novèlament en 2016 (Bernié-Boissard, Courouau e Perrin, 2018), per la fusion de las doas ancianas regions Miègjorn-Pirenèus e Lengadòc-Rosselhon -que es estada una de las primièras regions a signar un acòrdi de cooperacion amb Catalonha tre los ans 1980-mòstra per quant a ela una preocupacion creissenta pels afars mediterranencs. Per la dobertura de l'ostal de la region Occitània-Euròpa a Brusèllas, sa presidenta, Carole Delga, declarèt: "en tant que caireforc de l'Euròpa del Sud-Oèst, es temps de soscar sus una "macro-region» de la Mediterranèa occidentala amb Itàlia e Espanha, e dobèrta als países de la riba nòrd d'Africa". En 2018, la region organizèt sos primièrs Rescontres internacionals de la Mediterranèa e s'es endralhada, còsta de la CIM-CRPM, dins l'organizacion, a l'Ostal de la Region Occitània a Casablanca, dins de formacions a destinacion dels responsables regionals dels países del Sud de la Mediterranèa.

La macro-regionalizacion es dintrada dins una novèla fasa amb lo lançament, en abrial de 2017, de l'iniciativa Oèst-Med per la Comission europèana e le Dialòg 5+5. A l'exemple de nombrosas estrategias de bacins maritims, l'iniciativa visa principalament a far fàcia als enjòcs del desvolopament durable de l'economia blava en Mediterranèa occidentala: pollucion, urbanizacion costièra, securizacion del trafic. Una question critica es l'immigracion Sud-Nòrd que sos problèmas de gestion noirrisson un scepticisme popular creissent cap a Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -180-l'Union europèa e l'emergéncia de movements anti-UE e sovent xenofòbs dins de nombroses Estats membres. En decembre de 2018, l'iniciativa a permés a uèch projèctes de recebre un finançament total d'a l'entorn de 7,6 milhons d'euros per cooperar dins lo domeni de la pèsca durabla, dins los instituts e acadèmias de formacion maritima, la restauracion dels bòsques, la planificacion espaciala maritima per la securitat, per exemple. La Comission europèa a tanben botat en plaça un mecanisme d'ajuda de 1,4 milhon d'euros per estimular aquela iniciativa. La Comission farà un rapòrt sus aquela iniciativa al Conselh europèu e al Parlament europèu d'aquí a 2022.

L'iniciativa Oèst-Med presenta de caracteristicas macro-regionalas per diferentas rasons. Es la resulta d'una dinamica de governança a mantuns nivèls: Comission europèa, Estats e autoritats sub-estatalas. L'iniciativa illustra tanben un apròchi "soft space" amb una delimitacion variabla e "pas de territorialitat predefinida, es mai flexible", coma o solinha una persona interrogada. Sa mesa en òbra seguís de questions o de subjèctes que devon pas necessàriament implicar totes los partenaris o territòris. De novèls partenaris se pòdon eventualament jónher a l'iniciativa. Se retròba tanben l'objectiu de coordonar e de racionalizar las politicas e los programas qu'existisson dins aquel espaci. Aquelas dinamicas suggerisson que la Méditerranèa occidentala constituís un espaci potencial en via de macro-regionalizacion. Per apregondir la question, nos prepausam de discutir diferentas variablas relativas que tenon un efièch politic o un efièch espacial presupausat de la macro-regionalizacion:

-d'un costat, la mobilizacion dels actors e las interaccions multi-nivèls -d'autre costat, la relacion entre una logica d'amainatjament europeanizada e sa mesa en òbra operacionala Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -181-

Interaccions e interferéncias a nivèls multiples: rescalonament e resiliéncia de l'Estat, persisténcia dels paramètres politics

La situacion en Mediterranèa occidental confirma que las autoritats sub-estatalas son d'agents importants de la macro-regionalizacion. L'union de las ressorsas e de las voses de las regions al dintre del grop de trabalh del CIM sus la cooperacion territoriala e las estrategias macro-regionalas en Mediterranèa a contribuit al lançament de l'iniciativa maritima Oèst-Med (IOM), e los actors interrogats indican que los representants de regions o de las principalas aglomeracions urbanas participan activament a l'iniciativa despuèi la debuta. L'implicacion de la Comission europèa, en particular dels DG Mare e Regio, es estat tanben una vertadièra clau dins l'establiment de l'IOM. Aquel percors evòca l'Estrategia maritima adriatica e ioniana que, de 2012 à 2014, a precedit l'estrategia macro-regionala EUSAIR (Cugusi e Stochierro, 2016), amb un ròtleclau de l'entreprenariat politic de la Region italiana de las Marchas. Aqueles faches pòdon suggerir que lo passatge d'una iniciativa maritima a une estrategia macro-regionala es susceptible de se produire en Mediterranèa occidentala.

Pasmens, los prepauses de diferents actors nuáncian aquelas perspectivas: "[una estrategia macro-regionala] es pas un subjècte [...], la dinamica es dife- , 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -182-renta [...], pas pro de valor ajustada per justificar una estrategia macro-regionala"; "l'estrategia macro-regionala aurà pas jamai luòc, es tròp complèxa". Emai se reconneisson que "[l'IOM] pòt ajudar a establir una estrategia macro-regionala", solinhan que la mesa en òbra d›una iniciativa maritima es ja un procès long e dificile. D'autres actors emeton tanben de resèrvas a rapòrt de l'experiéncia de "transicion" de la cooperacion maritima a la cooperacion macro-regionala dins la macro-region adriatica e ioniana.

L'estudi de cas bota tanben en question l'ipotèsi que las organizacions transfrontalièras e las euroregions son d'actors-claus sistematics de la macro-regionalizacion. Las situacions semblan mai variablas. Per exemple, l'Euroregion Alps-Mediterranèa es inactiva despuèi mantunas annadas, notadament en rason de desacòrdis politics o d'un desinterès de las regions membres, que son ara implicadas dins l'estrategia de l'UE per la macro-region alpenca (EUSALP). Dans l'Euroregion Pirenèus-Mediterranèa, Occitània e Catalonha an clarament afirmat lors estrategias mediterranencas. Mas Occitània a una capacitat limitada segon l'organizacion territoriala francesa. En Catalonha, la relacion sòciopolitica controversada de longa data amb l'Estat espanhòl a atent un punt de rompedura en octòbre de 2017, quand lo govèrn catalan organizèt un referendum sus l'independéncia de la region, non autorizat per l'Estat espanhòl. Mantuns politicians catalans foguèron empresonats e d'unes deguèron fugir cap a d'autres países europèus. Las resultas d'aquela crisa son incèrtas e questionan l'evolucion del regionalisme e la dinamica de rescalonament de l'Estat en Euròpa [START_REF] Pellistrandi | La crise en Catalogne, une fracture décisive[END_REF]. La creacion d'un novèl Estat es la responsa als movements independentistas sub-estatals? Coma l'Union europèa pòt respondre a la volontat de millhons de ciutadans sens violar l'Estat de drech?

Mai concrètament, lo conflicte pòt entravar los projèctes de macro-regionalizacion dins la region, dins la mesura que la cooperacion macro-regionala es tanben, per las autoritats sub-estatalas, un mejan de projectar lor capacitat al-delà del domeni estatal (Gänzle e Kern, 2016, p. 9). Catalonha es una defensora essenciala de la macro-regionalizacion, mas en Espanha, l'Estat demòra l'autoritat de gestion de la màger dels fonses estructurals europèus 2014-20, e consèrva lo contraròtle d'autras politicas europèas que an d'implicacions majoras en matièra de planificacion, coma per exemple la realizacion d'una ligason ferroviària rapida dins lo corridor mediterranenc espanhòl. Activament promogut per Catalonha e la Comunitat Valenciana e incluch dins lo corridor mediterranenc sostengut pel programa de transpòrt de l'UE, aquel grand projècte d'infrastructura fa fàcia a una mesa en òbra puslèu lenta e a de prioritats estatalas divergentas (Boira e Prytherch, 2015), malgrat l'existéncia del Grop dels Ministres dels Transpòrts per la Mediterranèa occidentala.

Çaquelà, lo lançament de l'estrategia Cat Med en 2019 pòt marcar una novèla virada dins la dinamica de cooperacion en Mediterranèa occidentala puèi qu'associa fòrtament l'Euroregion Pirenèus-Mediterranèa al procès. Per çò que tòca a la cooperacion transfrontalièra franco-italiana, se pòt tanben observar Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -183-que mantunas organizacions cooperativas existisson al-delà de l'Euroregion Alps-Mediterranèa, coma per exemple AlpMed, lo gropament de las cambras de comèrci de l'euroregion (vej. fig. 7) 4 .

Lo cas de la Mediterranèa occidentala confirma que la macro-regionalizacion, al-delà de la logica espaciala, depend fòrtament de paramètres politics… que los Estats centrals i consèrvan una capacitat preponderanta. L'iniciativa Oèst-Med resulta d'un percors "dels Estats cap als Estats" e un actor l'interprèta coma "una mena de responsa [dels Estats] a l'aspiracion de crear una estrategia macro-regionala". Lo projècte foguèt iniciat dins lo quadre interestatal del Dialòg 5+5, e, emai se la Comission europèa actèt sa mesa en òbra efectiva, lo procès es estat (tornar) pres en carga pel Dialòg 5+5. Cèrtas, las regions participan a la concepcion dels contenguts e de las activitats de l'IOM, mas lo comitat director es format de representants dels Estats. Tot parièr, sonque los representants dels Estats pòdon votar per prene una decision dins lo quadre de la plataforma de governança Panoramed mencionada mai naut. Un actor a declarat: "Nos cal utilizar de geometrias que correspondon a las volontats de l'Estat".

De mai, existís pas lo meteis gra de decentralizacion politica entre las ribas Nòrd e Sud de la Mediterranèa occidentala, çò qu'enfortís la plaça dels Estats, emai se se pòt senhalar que Marròc, integrat dins un procès de regionalizacion despuèi sas refòrmas constitucionalas de 2011, es actualament associat amb la region Occitània per la formacion dels responsables regionals.

Per mantuns aspèctes, las estrategias macro-regionalas, que representan la forma mai elaborada de macro-regionalizacion, demòran de quadres de cooperacion sub-diplomatics puslèu qu'interregionals, que los servicis diplomatics dels Estats membres i mantenon un contraròtle seguit. Las estrategias devon èstre aprovadas pels Estats membres del Conselh de l'UE. Malgrat lo lobbying de mantunas autoritats sub-estatalas de l'Arc Atlantic, una estrategia es pas estada adoptada fins ara en rason de las reticéncias dels Estats concernits (Carmona, 2013;Wise, 2016). Dins aquel sentit, las formas "classicas" de cooperacion sub-regionala, malgrat lor caractèr a priori datat, pòdon aver un ròtle a jogar dins la macro-regionalizacion, coma o a mostrat d'alhors lo ròtle del Dialòg 5+5 en Mediterranèa occidentala o encara los Conselhs nordics dins la cooperacion de la macro-region de la mar Baltica.

Los paramètres politics concernisson tanben las relacions entre las autoritats sub-estatalas, que pòdon variar segon las majoritats e las linhas politicas, los engatjaments cambiadisses e las contingéncias politicas realas, coma o mòstra lo cas de l'Euroregion Alps-Pirenèus. Aquelas questions de governança evòcan un dilèma recurrent de l'amainatjament regional, e a fortiori de l'amainatjament macro-regional, que las visions territorialas i seguisson un apròchi relacional e en ret, mentre que la mesa en òbra de politicas es ligada a las circonscripcions administrativas (Seltzer e Carbonell, 2011, p. 6-12).

4. https://cci-alpmed.eu Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -184-

Tension entre projeccions espacialas e politicas d'amainatjament: quals limits per la Mediterranèa occidentala?

Lo cas de la Mediterranèa occidentala mòstra que l'apròchi macro-regionala pel "soft space" es confrontat a la realpolititk. Emai se dins lo discors de l'UE la dimension exteriora pòt representar un avantatge important de las estrategias macro-regionalas, per organizar l'espaci europèu en ligam amb los espacis de vesinatge, la macro-region de la Mediterranèa occidentala apareis, per d'unes aspèctes, coma "tròp dobèrta per fonccionnar". Retrobam aquí un indicator (suplementari) dels risques de la cooperacion euro-mediterranenca. L'Union per la Mediterranèa deviá marcar un novèl inici après lo fracàs del procès de Barcelona, primièra iniciativa lançada en 1995. Fins ara, las resultas de l'UpM son puslèu limitadas, se se considèra la situacion geopolitica, sociala e environamentala dins de nombrosas partidas de la Mediterranèa, amb la guèrra, las inegalitats creissentas e las tensions ligadas a las migracions. Mantuns observators an mostrat que la mesa en òbra de la cooperacion macro-regionala representa una escomesa importanta dins un espaci tant instable e discontinú (PE, 2015;Scott et al., 2019;Cugusi e Stocchiero, 2016, p. 184). Sul terren, lo programa transfrontalièr mediterranenc de la politica de vesinatge 2014-2020 es estat retardat e lo primièr apèl a projècte es estat lançat pas qu'en julh de 2017. Se pòt tanben mencionar aquí l'impacte relativament confidencial dels trabalhs del projècte Medgovernance que son estats liurats en 2011 (vej. supra nòta 1). D'autres observators considèran emai que la logica d'una macro-regionalizacion mediterranenca veïcula un fantasme tecnocratic ambigú e que lo discors sul soft space pòt servir una estrategia de "refrontalizacion", de reafirmacion de las frontièras de l'UE [EU rebordering], per a l'encòp exportar las prioritats politicas de l'UE e melhor delimitar sos limits meridionals (Bialasiewicz et al., 2013). Aquò remanda a una "natura nautament selectiva de las concepcions de l'UE sus las relacions de vesinatge e l'espaci mediterranenc. Aquelas conceptualizacions partejan generalament la tendéncia ambivalenta de considerar la mar coma una region, d'un costat, e de la considerar coma una frontièra, d'autre costat" (Scott et al., 2019, p. 6).

Compte tengut d'aqueles obstacles potencials, una solucion alternativa a la macro-regionalizacion poiriá èstre d'elaborar e de metre en òbra una estrategia per las regions del Nord-Oèst de la Mediterranèa, per tal d'enfortir e de racionalizar la cooperacion territoriala sens la limitar a las questions maritimas. Una tala cartografia presenta una cèrta coëréncia amb la dinamica cooperativa existenta. Mas diferents actors, fàcia a aquela ipotèsi, critican la valor ajustada operacionala, la coëréncia espaciala d'una particion Nòrd-Sud de la Mediterranèa, a fortiori se l'objectiu es la cooperacion. D'aquel punt de vista, l'IOM fornís la responsa mai adaptada per cooperar dins una zòna tanben fragmentada, ja que la mar es lo melhor -o lo mai rasonable -denominator comun. La causida d'una estrategia maritima pòt èstre Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -185-interpretada coma un mejan de circonscriure lo domeni de la cooperacion a la mar, e doncas d'evitar las questions territorialas potencialament conflictualas dins la zòna. Se pòt pensar a la question del Sahara occidental entre Marròc e Argeria, a las tensions entre Marròc e Espanha sus las vilas de Ceuta e Melilla, o als problèmas entre los Estats europèus e nòrd-africans suls fluxes migratòris (Scott et al., 2019). Un actor estima que "las ribas nòrd e sud se parlan, es ja fòrça", çò que rejonh l'idèa que "la Mediterranèa poiriá potencialament significar de novèls espacis d'interaccion politica e de dialòg sòciocultural d'escalas multiplas, mai que mai s'aquestes facilitan una cooperacion negociada conjonchament a l'entorn de preocupacions comunas" (Scott et al., 2019, p. 7).

La compartimentalizacion de la Mediterranèa pòt doncas èstre una responsa per operacionalizar la cooperacion a una escala mai eficaça que l'escala globala, mas disfonccionala fins ara, de l'Union per la Mediterranèa. Pr'aquò, coma o an mostrat los debats al Forum Med Cat en febrièr de 2019, las opinions demòran partejadas entre una estrategia per l'ensemble de la Mediterranèa, mantunas estrategias mediterranencas o encara una cooperacion basada sus de dispositius mai ponctuals, de composicion e delimitation variablas. Debats que tornan afirmar la pregnància dels paramètres politics. Dins aquela perspectiva, la mesa en òbra dels programas Interreg de l'UE après 2020, amb lo projècte d'alinhament dels programas sus las estrategias macro-regionalas o de bacin maritim, serà una variabla-clau en Mediterranèa occidentala.

Per alhors, las iniciativas en favor d'una macro-regionalizacion de la Mediterranèa occidentala confirman que cèrtas questions e problèmas de planificacion pòdon pas èstre abordats qu'a d'escalas novèlas, distinctas de las delimitacions administrativas tradicionalas e implican una governança cooperativa. Illustran coma l'integracion europèa pòt influenciar las prioritats e los metòdes de l'amainatjament. Mas revèlan tanben qualques contradiccions d'"injonccions europeanisantas". D'un biais genral, la dinamica macro-regional indica una evolucion cap a un contèxt que poiriam qualificar de "pòst-complèx". L'Union europèa es un sistèma complèx de prerogativas entremescladas, de societats mobilas e de fluxes interconnectats de personas e de mercas. Las estrategias macro-regionalas, amb lor logica multi-partenariala, flexibla e cooperativa, incarnan una temptativa de "far fonccionar lo complèx", de mobilizar e d'organizar las divèrsas ressorsas de la complexitat per elaborar de politicas mai eficaças e legiblas. Coma o menciona una persona interrogada: "l'objectiu es la resulta e non l'element bureucratic o l'eligibilitat". Mas la question demòra dobèrta de saber coma la flexibilitat e la coëréncia pòdon correspondre. Coma las partidas beneficiàrias, e mai encara los ciutadans, pòdon identificar una cèrta politica o organizacion se los titularis e la circonscripcion territoriala pòdon variar d›un projècte a l'autre? Los dispositius macro-regionals pòdon ganhar en espessor institucionala sens crear una novèla institucion? Retrobam aquí lo limit de l'apròchi pels soft spaces e l'operabilitat limitada de l'oposicion entre espacis soft/hard per interpretar Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -186-los contèxtes macro-regionals [START_REF] Boulineau | Les macrorégions en Europe, une nouvelle régionalisation pour renforcer la cohésion territoriale?[END_REF]. A un cèrt punt, pareis necessari de delimitar clarament las accions, los domenis o los camps d'aplicacion per pervenir a de politicas eficaças e lor donar de sens. Pareis dificil per una planificacion estrategica de se contentar d'adicionar de projèctes de geometria variabla, a mens que sián unicament estrategics que pel nom.

Aquela evolucion pòst-complexitat pòt tanben èstre interpretada coma una temptativa per reduire l'escart entre los ciutadans e las politicas de l'Union europèa, per mostrar la valor ajustada de las realizacions concrètas de l'UE dins la vida quotidiana. Amb las estrategias macro-regionalas, l'Union europèa cerca de renovelar la cooperacion territoriala a d'escalas e per de modalitats apropriadas per tractar dels problèmas concrèts, que poirián pas èstre tractats a l'escala nacionala, regionala o locala. Simplificacion, flexibilitat, sinergias, comunicacion e visibilitat son dins los objectius-claus de la politica regionala de l'UE anonciada per 2021-2027. Al lum de las evolucions sòciopoliticas mondialas, se pòt far l'ipotèsi qu'aquelas preocupacions son pas especificas a l'Union europèa, mas que constituisson d'enjòcs actuals dins las societats dobèrtas, democraticas e plurialas: coma conciliar complexitat sociala e eficacitat politica sens faussa simplificacion, coma raprochar los ciutadans de lors representants sens demagogia grossièra.

Çaquelà, se la logica de la macro-regionalizacion es clara, los efièches demòran discutibles. Per mantuns aspèctes lo quadre macro-regional se sembla a una autra organizacion intergovernementala, una "escala" suplementària de presidéncias que viran e de reünions annadièras confidencialas. Mentre que la proposicion de la Comission europèa per la politica regionala de l'UE après 2020 sembla de visar a una normalizacion de la cooperacion macro-regionala, una cèrta "fatiga macro-regionala" es pas d'exclure dins cèrts cases en fonccion dels paramètres politics e de las resultas enregistradas.

Conclusion

Lo cas de la Mediterranèa occidentala met en relèu las divèrsas potencialitats e dificultats de la macro-regionalizacion. Mòstra qu'aquesta modalitat de cooperacion territoriala, emai foguèsse complèxa e de còps desordonada, pòt èstre un instrument d'amainatjament pertinent dins l'espaci europèu actual. La zòna presenta d'indicators socials, economics o politics que pòdon favorizar la cooperacion macro-regionala, subretot se se considèra l'intensitat de la cooperacion territoriala dins aquela zòna. Una iniciativa maritima per la Mediterranèa occidentala foguèt iniciada en 2017 e pòt èstre considerada coma una etapa dins un procès de macro-regionalizacion. Los actors politics de la region preconisan un apregondiment e una melhora estructuracion de la cooperacion a l'escala macro-regionala, per respondre a las escomesas de l'economia blava, d'una mehora infrastructura de transpòrt o de sinergias Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190 Thomas Perrin Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala -187-economicas, entre d'autres. Dins lo meteis temps, la Mediterranèa occidentala revèla un contèxt geopolitic fragil e tendut, amb notadament una fragmentacion sòciopolitica marcada entre países del Nòrd e del Sud. Aquò limita d'un cèrt biais la cooperacion macro-regionala a las questions maritimas, que son consideradas coma los sols denominators comuns rasonables al jorn de uèi. Aital, lo cas de la Mediterranèa occidentala lèva de questions sus la possibilitat de pervenir a una macro-regionalizacion sens una estrategia macro-regionala en pròpri. D'estudis comparatius complementaris poirián permetre de comprene melhor aquel aspècte de la macro-regionalizacion.

Per alhors, aqueste estudi de cas illustra coma la macro-regionalizacion s'inscriu dins una dinamica mai generala d'europeanizacion espaciala, que los dispositius de cooperacion territoriala de l'UE i construson una novèla cartografia d'Euròpa que transcendís las frontièras "westfalianas" dels Estats. Las macro-regions participan a aquela redefinicion transnacionala de las representacions territorialas e, d'aquí, a un renovelament de la meta-geografia europèa. En combinant diferentas escalas de regionalizacion, del local al global, la macro-regionalizacion suggerís que la construccion d'organizacions regionalas 'macro' interestalas e lo desvolopament de regions 'micro' sub-estatalas e transnacionalas son de procèsses interactius e dependents que se pòdon combinar, mai que s'opausar, a las formas sòcio-espacialas dels Estats-nacions. Sul terren, la dinamica macro-regionala actuala indica una volontat de trobar una responsa politica adaptada a las escomesas de la pòst-complexitat contemporanèa, per combinar complexitat e eficacitat, diversitat e racionalizacion. E de mostrar la valor ajustada e la pertinéncia de l'UE en tant qu'entrepreneire politic. D'un cèrt biais, aquò evòca l'"escomesa critica de l'UE" que consistís a formar un demos comun a partir de mantunas nacions e culturas especificas, sens las remplaçar [START_REF] Menasse | Der Europäische Landbote[END_REF].

Malgrat las injonccions e los discorses cooperatius, los paramètres politics -en particular al nivèl dels Estats e de las autoritats territorialas-condicionan encara l'eficacitat dels arrengaments macro-regionals. Aquesta limitacion es parallèla a d'unas de las carrièras bòrnias de la governança de l'UE. De mai, la participacion populara demòra lo parent paure de las realizacions macro-regionales, çò que pòt entravar tota evolucion de las representacions espacialas e meta-geograficas, e los ligams entre los ciutadans e l'UE. Lo passatge d'una simpla incarnacion fonccionala a una incarnacion mai sòcio-culturala de la macro-regionalizacion pòt èstre un pas de far, se l'agenda de l'europeanizacion espaciala demòra d'actualitat.

Figura 1 .

 1 Figura 1. Estrategias macro-regionalas e de bacin maritim

Figura 2 .

 2 Figura 2. Las mega-regions d'Euròpa

Figura 3 .

 3 Figura 3. L'arc mediterranenc occidental en Euròpa, version espandida

Figura 4 .

 4 Figura 4. L'arc mediterranenc occidental, interfàcia entre lo Nòrd e lo Sud

Figura 5 .

 5 Figura 5. Cooperacion territoriala en Mediterranèa occidentala: participacion de las regions e de las vilas europèas per nombre d'entitats e de sètis socials

Figura 7 .

 7 Figura 7. Dispositius principals de macro-regionalizacion de la Mediterranèa occidentala

Taula 1. Tipologia de la macro-regionalizacion en Euròpa Iniciativa Actors principals Delimitacion espaciala Exemple

  

	Treballs de la SCG, 87, 2019, 167-190		Thomas Perrin
	Dinamicas macro-regionalas en Mediterranèa occidentala: cap a un renovelament de la cooperacion territoriala
	Taula 2. Quadre conceptual d'analisi de la macro-regionalizacion
	Unions	Estats	Fix	Benelux, Grop de Visegrád,
	sub-regionalas		Frontièras estatalas	Conselh nordic
	Organizacions	Autoritats	Fix	Comissions geograficas
	interregionalas	sub-estatalas	Frontièras sub-estatalas	de la Conferéncia de las re-
				gions perifericas maritimas
	Programas	UE	Fix	Euròpa del Nord-Oèst,
	Interreg	Estats et autoritats	Nomenclatura europèa NUTS	Adriatica-Ioniana
	transnacionals	sub-estatalas		
	Estrategias	UE	Mixte	Estrategia de l'Espaci
	macro-regionalas	Estats et autoritats	Frontièras estatalas ou sub-estatalas,	alpenc, estrategia
		sub-estatalas	mas discors sus la delimitacion	del Danubi
			variabla/adaptabla en fonccion de	
			l'objectiu politic o del projècte	
	Estrategias de	UE	Mixte	Atlantic, mar del Nòrd
	bacins maritims	Estats et autoritats	Frontièras estatalas ou sub-estatalas,	
		sub-estatalas	mas discors sus la delimitacion	
			variabla/adaptabla en fonccion de	
			l'objectiu politic o del projècte	
				-173-

Efièch / fenomèn Domeni espacial Domeni d'accion publica

  

	Treballs de la SCG		
	Rescalonament de l'Estat	Transformacion de la capacitat de l'Estat "de bas en naut"
	State rescaling	Renovelament del regionalisme e de la regionalizacion "micro & micro"
	Soft space / regions relacionalas	Delimitacions espacialas ad-hoc, basat sus de projèctes e sus mesura	
			Conjonccion & coordinacion
	Governança multi-nivèls		de divèrses actors a diferents nivèls per realizar un projècte /
			un accion en comun
	Europeanizacion	Re-cartografia: promocion d'una meta-geografia renovelada	Promocion dels metòdes e prioritats de l'UE