સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લાં 40 વર્ષોમાં દેવેન્દ્ર ફડણવીસ મહારાષ્ટ્રના એવા પહેલા મુખ્ય મંત્રી છે જેમણે પોતાનો પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો કર્યો છે અને ફરીથી તેઓ મુખ્ય મંત્રી બન્યા છે.

દેવેન્દ્ર ફડણવીસ મુખ્ય મંત્રી પદ સુધી કેવી રીતે પહોંચ્યા? તેમની રાજનીતિ કેવી છે? શું તેમણે પાર્ટીમાં મુખ્ય મંત્રીપદ માટેની હરીફાઈ ખતમ કરી નાખી છે?

મીડિયાની સમજ ધરાવતા ફડણવીસ શું હવે મીડિયાને નિયંત્રિત કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે? આવનારાં પાંચ વર્ષોમાં તેમની સામે કેવા પડકારો આવશે? ચાલો આ પ્રશ્નોના જવાબો મેળવવાની કોશિશ કરીએ.

29 જુલાઈ 2014ના રોજ અનુસૂચિત જનજાતિમાં સામેલ કરવાની માંગ સાથે એનસીપી પ્રમુખ શરદ પવારના બારામતી મત વિસ્તારમાં ધનગર સમુદાયના લોકોએ ધરણાં કર્યાં. ત્યારે ભાજપ પ્રદેશ અધ્યક્ષ પદે રહેલા ફડણવીસ ત્યાં પહોંચ્યા અને આ પ્રશ્નનું નિરાકરણ લાવ્યા.

તેમણે વચન આપ્યું હતું કે જ્યારે ભાજપ સત્તામાં આવશે ત્યારે કૅબિનેટની પહેલી જ બેઠકમાં ધનગર સમુદાયનો મુદ્દો ઊઠાવશે.

પાંચ વર્ષો વીતી ગયાં પણ હજુ ધનગર સમુદાયને અનામતની વાત તો એક તરફ પણ વિધાનસભામાં તેમના મુદ્દાને પ્રાથમિકતા પણ આપવામાં આવી નહીં.

આ દરમિયાન ધનગર સમુદાયના એક જાણીતા નેતા ગોપીનાથ પડલકર ભાજપમાં જોડાઈ ગયા અને બારામતીમાં અજીત પવાર સામે ચૂંટણી લડ્યા.

આ એ ઉદાહરણોમાંનું એક છે, જેના આધારે છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં દેવેન્દ્ર ફડણવીસે કંઈક આ રીતે કૂટનીતિથી રાજકારણમાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી છે.

90ના દાયકામાં રાજનીતિમાં પ્રવેશ કરનાર ફડણવીસનો પરિવાર પહેલાંથી જ રાજનીતિમાં હતો.

તેમના પિતા જનસંઘના નેતા હતા અને તેમનાં કાકી શોભા ફડણવીસ ભાજપ-શિવસેનાની પહેલી સરકારમાં મંત્રી હતાં.

90ના દાયકામાં તેઓ નાગપુરના મેયર હતા અને પહેલી વખત 1999માં તેઓ વિધાનસભામાં ચૂંટાયા.

રસપ્રદ વાત એ છે કે મુખ્ય મંત્રી બન્યા તે પહેલાં તેમનો વહીવટી અનુભવ મેયરના પદ સુધી જ સીમિત હતો. આ પહેલાં તેઓ ક્યારેય મંત્રીપદે પણ રહ્યા નહોતા.

જ્યારે દેવેન્દ્ર ફડણવીસે નાગપુરથી પોતાની રાજકીય સફર શરૂ કરી તો ત્યારે સમગ્ર વિદર્ભ અને નાગપુરમાં ભાજપના નેતા માત્ર ગડકરી જ હતા. ફડણવીસે ગડકરીના માર્ગદર્શનમાં જ પોતાની સફર શરૂ કરી હતી.

પાછળથી જેમ જેમ ભાજપનાં આંતરિક સમીકરણો બદલાવા લાગ્યાં તેમ તેમ ફડણવીસે ગડકરીથી પોતાને દૂર કરી લીધા અને પાર્ટીમાં તેમના વિરોધી મનાતા ગોપીનાથ મુંડેનો હાથ પકડી લીધો.

આ ઘનિષ્ઠતાને કારણે ફડણવીસ રાજ્યમાં પાર્ટી પ્રમુખના પદ સુધી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

શનિવારે સવારે દેવેન્દ્ર ફડણવીસે એકાએક મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી તરીકે શપથ લીધા અને તેમની સાથે એનસીપીના અજિત પવારે પણ ઉપમુખ્ય મંત્રી તરીકે શપથ લીધા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લાં 70 વર્ષોમાં મંટોના પુસ્તકની માંગ સતત વધી રહી છે. એક રીતે જોઈએ તો તેઓ દરેક ઘરમાં જાણીતું નામ બની ગયા છે.

તેમના પુસ્તકોની કૉપીઓ સતત છપાતી રહે છે અને વેચાઈ જાય છે. એ વાત પણ સાચી છે કે મંટો અને પ્રતિબંધોનો સંબંધ ચોલી-દામનના સાથ જેવો છે.

દર વખતે તેમના પર પિશાચ હોવાનો આરોપ લાગે છે અને પ્રતિબંધો લાગી જાય છે.

'ઠંડા ગોશ્ત', 'કાલી સલ્વાર' અને 'બો' નામની કહાણીઓ પર પ્રતિબંધ લાગી ગયો.

મંટોને લેખક તરીકે પ્રતિબંધોનો ખૂબ ફાયદો થયો. મંટોની કહાણીઓ પર પાંચ વખત પ્રતિબંધ લાગ્યો અને તેમને દોષિત જાહેર કરવામાં ન આવ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હવે એક તરફ નંદિતા દાસની નવી ફિલ્મ 'મંટો' પર પાકિસ્તાનમાં પ્રતિબંધ લગાવી દેવાયો છે અને બીજી તરફ લાહોરના સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર અલહમરાએ 'મંટો મેળા' પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે.

13 જાન્યુઆરીના રોજ લાહોર આર્ટ્સ કાઉન્સિલ- અલહમરાએ પોતાના ફેસબુક પેજ પર નેશનલ સમાચારપત્રના સમાચાર શૅર કર્યા હતા જેના આધારે મંટો મેળો ફેબ્રુઆરીના મધ્યાંતરમાં યોજાવા જઈ રહ્યો છે.

આ પ્રતિબંધના કારણે મંટોની કહાણીઓનું બોલ્ડ નેચર સાંભળવા મળ્યું છે.

એવી પણ ચર્ચા છે કે આ પ્રતિબંધના કારણે મિનિસ્ટ્રી ઑફ કલ્ચરમાં ધાર્મિક કટ્ટરવાદોનો પ્રભાવ છે.

તેમનું માનવું છે કે લેખકની કૃતિઓ નિષ્ક્રિયતા ફેલાવવાનું કારણ છે.

લોકોના દબાણના કારણે અલહમરાએ આ મેળા પર પ્રતિબંધ લગાવવાના બદલે તેને આગળ કરવાની દલીલ આપી છે. પરંતુ હજુ સુધી કોઈ તારીખની જાહેરાત થઈ નથી.

આ મંટો મેળામાં ચાર નાટક મંડળીઓ દ્વારા નાટક યોજાવની હતી જેમાં પાકિસ્તાનના વિશ્વ ખ્યાતિ પ્રાપ્ત અજોકા થિયેટરનો પણ સમાવેશ થયો છે.

આ બધી જ નાટક મંડળીઓ ઘણા દિવસોથી રિહર્સલ કરી રહી હતી.

નંદિતા દાસની ફિલ્મ પર પ્રતિબંધ લગાવવા વિશે એ દલીલો સામે આવી છે કે બોર્ડને કોઈ તકલીફ ન હતી પણ ફિલ્મમાં ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલાનો યોગ્ય રીતે ઉલ્લેખ થયો નથી.

હવે ફિલ્મ નૅટફ્લિકસ પર મૂકી દેવાઈ છે અને તેને કોઈ પણ જોઈ શકે છે.

પ્રતિબંધનો વિરોધ

આ ફિલ્મ પર પ્રતિબંધ વિરુદ્ધ લાહોર, પેશાવર અને મુલતાનમાં વિરોધ પ્રદર્શન થયા છે. લાહોરમાં મંટો મેમોરિયલ સોસાયટીના પ્રધાન સઈદ અહેમદ અને બીજા બુદ્ધિજીવીઓની સાથે મળીને આ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યો હતો.

તેમણે ગત અઠવાડિયે એક સમારોહ મંટો ફિલ્મ માટે જ કર્યો હતો. આ સમારોહમાં હાજરી આપતા ઇતિહાસકાર આયશા જલાલે મહત્ત્વના મુદ્દા રાખ્યા.

આયશા જલાલ વિશ્વ ખ્યાતિ પ્રાપ્ત ઇતિહાસકાર...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દક્ષિણ એશિયામાં સઆદત હસન મંટો અને ફૈઝ અહેમદ ફૈઝ સૌથી વધારે શિક્ષિત લેખક છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી અવી સ્થિતિ છે કે દર વર્ષે ચોમાસામાં એકાદ વખત તો એવું થાય જ કે મુંબઈમાં વરસાદી પાણી ભરાઈ જાય. પણ આવું કેમ થાય છે?

એકસમયે 'પૂર્વના લંડન' તરીકેની ખ્યાતિ ધરાવતા શહેર મુંબઈની સ્થિતિ ઉત્તરોત્તર વિકટ થઈ રહી છે. આ પરિસ્થિતિ માટે અનેક પરિબળો કારણભૂત છે.

1. ભૌગોલિક સ્થિતિ

સાત બેટને એકબીજા સાથે જોડીને આ શહેર તૈયર કરવામાં આવ્યું હતું, જે મુંબઈની ઐતિહાસિક ઓળખ પણ છે.

આ સાત બેટ પર કુલ 22 ટેકરીઓ છે, ખાડી અને સમુદ્ર વચ્ચેની 22 નાની-મોટી ટેકરીઓ પર વસેલા મુંબઈ શહેરની ભૌગોલિક સ્થિતિ પૂરની સ્થિતિ ઊભી કરે છે.

ઘાટકોપરથી ભાંડુપ વચ્ચે આજે પણ ટેકરીઓની માળા આવેલી છે. આ ટેકરીઓની માળાની પૂર્વ દીશામાં આવેલો પ્રદેશ સમથળ છે.

પૂર્વમાં ઠાણા નદી વહેતી હતી એવો ઉલ્લેખ બૉમ્બ ગેઝેટમાં છે. એટલે કે એક તરફ ટેકરીઓ, બીજી તરફ ખાડી અને વચ્ચે સમથળ પ્રદેશ હોવાથી અહીં પાણી ભરાય છે.

શીવ અને કુર્લા વચ્ચે ખાડી અને દલદલનો ભાગ હતો. રેલવેની પહેલવહેલી લાઇન નાંખતી વખતે આ ભાગને ભરી દેવામાં આવ્યો ને પછી શહેર વિકસિત થયું એ સાથે અનેક જગ્યાએ દલદલ પ્રદેશમાં પૂરણ કરવામાં આવ્યું.

જ્યાં પૂરણકામ થયું છે એ નીચાણવાળો વિસ્તાર હોવાથી ત્યાં પાણી ભરાય છે. સાયન ચુનાભટ્ટી, દાદર પશ્ચિમ અને મુંબઈના અનેક વિસ્તારો પૂરણકામ કર્યા બાદ જ અસ્તિત્વમાં આવ્યા છે. આજે પણ આવા અનેક નીચાણવાળા વિસ્તારો છે જ્યાં પાણી ભરાઈ જાય છે.

2. મેન્ગ્રુવ્ઝ અને મીઠાના અગરોનો નાશ

આ વ્યક્તિ ઇચ્છે ત્યારે વરસાદે લાવી શકે છે?

મુંબઈની ત્રણ તરફ સમુદ્ર છે. મુંબઈનો દરિયાકિનારો મેન્ગ્રુવ્ઝનાં જંગલો વચ્ચે સુરક્ષિત છે.

મેન્ગ્રુવ્ઝનાં જંગલો સમુદ્રના પાણીનો વેગ ઓછો કરે છે અને જમીનમાં પાણીને પ્રસરી જતું અટકાવે છે.

પર્યાવરણ વિશેષજ્ઞ ઋષિ ગ્રવાલ માને છે કે વસાહતો અને ઇમારતો ઊભી કરવાની પ્રક્રિયામાં છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં મેન્ગ્રુવ્ઝનાં જંગલોનો નિશા થયો છે.

તેઓ કહે છે, "ભરતી આવે ત્યારે મેન્ગ્રુવ્ઝનાં જંગલો દરિયાના પાણીને ખાડીઓમાંથી મુંબઈમાં પ્રવેશતું અટકાવે છે. જે કાંઠાના વિસ્તારોની જમીનનું ધોવાણ અટકાવે છે. તે શહેરને રક્ષણ પૂરું પાડે છે. પણ છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં મેન્ગ્રુવ્ઝનાં જંગલોનો નાશ થયો છે."

પર્યાવરણ વિશેષણ ગિરિશ રાઉતે મેન્ગ્રુવ્ઝનાં જંગલો પર અભ્યાસ કર્યો છે.

તેઓ કહે છે, "મુંબઈની આસપાસનાં લગભગ 70 ટકા જંગલોનો આપણે નાશ કર્યો છે. જેના કારણે ઘણું નુકસાન થયું છે."

રાહુત કહે છે કે મુંબઈના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

છેલ્લા બે દિવસથી મુંબઈમાં પડી રહેલા વરસાદે મુંબઈના લોકોનું રોજબરોજનું જીવન ખોરવી દીધું છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લાં કેટલાક અઠવાડિયાઓથી ભારતની આર્થિક રાજધાની ગણાતા મુંબઈમાં ભારે વરસાદ પડ્યો છે. જ્યારે દેશનાં અન્ય રાજ્યોમાં અનેક સ્થળે દુષ્કાળની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં સવાલ એ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે એક દેશમાં આ રીતે ભયાનક વાતાવરણની અલગ અલગ સ્થિતિ કેમ સામાન્ય બનતી જઈ રહી છે?

આ મામલે રિયાલિટી ચેકની ટીમે કેટલાક સમયગાળા દરમિયાનનાં પૂર અને દુષ્કાળના આંકડા એકત્રિત કર્યા અને એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે આ પૅટર્ન કેવી રીતે ઉદ્ભવી રહી છે.

વરસાદ

ભારતની પાણીની જરૂરિયાત સંપૂર્ણપણે વાર્ષિક વરસાદ પર આધારિત છે.

દેશમાં અલગ અલગ જગ્યાએ વરસાદ અલગ અલગ સમયે પડે છે. જો તે વહેલો કે મોડો પડે, તો ખેડૂતો માટે તકલીફ ઊભી થાય છે.

જો તે સામાન્ય કરતાં વધારે વરસે છે તો વિનાશ લઈને આવે છે. હાલના દિવસોમાં જ મુંબઈ વરસાદથી ખૂબ જ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયું છે.

મુંબઈમાં ભારે વરસાદ બાદ આવેલા પૂરના કારણે 30 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. શહેરના અધિકારીઓ કહે છે કે શહેરનું બાંધકામ એવું નથી કે જેનાથી તે અતિભારે વરસાદનો સામનો કરી શકે.

પણ શું આ પૅટર્ન લાંબા ગાળાની છે? 36 સ્થળોના વાતાવરણના વાર્ષિક આંકડા પર નજર કરીએ કે જે ચોમાસામાં પડતા વરસાદ પર નજર રાખે છે તો તેનાથી કોઈ સ્પષ્ટ પૅટર્ન જોવા મળતી નથી.

હા, વરસાદના સ્તરની કોઈ આગાહી થઈ શકતી નથી, પરંતુ વર્ષ 2002થી ચોમાસામાં પડતા વરસાદમાં કોઈ ખાસ વધારો નોંધાયો નથી.

યૂએન રિપોર્ટમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યો છે કે વર્ષ 2006થી 2015ની વચ્ચે 90 વખત પૂર આવ્યું હતું.

આ પૂરમાં 16 હજાર લોકોના જીવ લેવાયા હતા. આ પહેલાંના દાયકામાં 67 વખત પૂર નોંધાયું હતું કે જેમાં 13,600 લોકોનો ભોગ લેવાયો હતો.

એક દાયકામાં પૂર વધ્યા બાદ એ કહી શકાતું નથી કે બે દાયકામાં પણ પૂરની તિવ્રતા કે સંખ્યા વધશે જ.

દુષ્કાળની શું છે સ્થિતિ?

એક તરફ જ્યાં મુંબઈએ ભારે વરસાદ અને પૂરનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, ત્યારે દેશના બીજા ઘણા વિસ્તાર છે કે જે શુષ્ક તાપમાનનો સામનો કરી રહ્યા છે.

તામિલનાડુની રાજધાની ચેન્નાઈ મોડા વરસાદના કારણે જળસંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. આખા ભારતમાં હિટવેવની સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.

કેટલીક જગ્યાએ જૂન મહિનામાં પણ તાપમાન 45 ડિગ્રીને પાર કરી ગયું હતું. એવું અનુમાન છે કે ભારતનો 44% ભાગ દુષ્કાળની ઝપેટમાં છે. આ આંકડો ગત વર્ષ કરતા 10% વધારે છે.

હિટવેવ ત્યારે કહેવાય છે કે જ્યારે કોઈ વિસ્તારમાં બે દિવસ સુધી તાપમાન સામાન્ય કરતાં 4.5 ડિગ્રી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

શું ભારતનું હવામાન ભયાનક બની રહ્યું છે? મુંબઈમાં દાયકાનો સૌથી ભારે વરસાદ પડ્યો છે. ત્યારે રિયાલિટી ચેકની ટીમે એક નજર કરી ભારતના ભયાનક બની રહેલા વાતાવરણ પર.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લાં બે અઠવાડિયાંથી ગુજરાતમાં અનેક સ્થળોએ ભારેથી અતિભારે વરસાદ થયો હતો.

જે બાદ ત્રણ-ચાર દિવસથી વરસાદે વિરામ લીધો હતો. હવે હવામાન વિભાગે આગાહી કરી છે કે ફરીથી ગુજરાતમાં વરસાદનું આગમાન થશે.

ઉત્તર ઓડિશા તરફ બનેલા લો પ્રેશરને કારણે 14 અને 15 ઑગસ્ટના રોજ મધ્ય અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ થઈ શકે છે.

આ લો પ્રેશર સક્રિય થતાં 15 તારીખના રોજ વરસાદ ફરીથી ગુજરાતમાં કેટલીક જગ્યાએ પૂરની પરિસ્થિતિ સર્જી શકે છે.

ક્યા વિસ્તારોમાં થઈ શકે છે અતિભારે વરસાદ?

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ ગુજરાતના બનાસકાંઠા, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, દાહોદ અને મહિસાગર જિલ્લાઓમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ થઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત ગુજરાતના અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની આગાહી હવામાન વિભાગે કરી છે.

વરસાદ અને પવનની ગતિની સ્થિતિને જોતાં હવામાન વિભાગે માછીમારોને 14થી 16 ઑગસ્ટ સુધી દરિયામાં ન જવા માટે પણ સૂચના આપી છે.

આ દિવસોમાં પવનની ઝડપ 40થી 50 પ્રતિ કલાકની રહેવાની સંભાવના છે. જેના કારણે દરિયામાં ઊંચાં મોજાં ઉછળવાની શક્યતા છે.

વરસાદને કારણે ગુજરાતમાં 30થી વધુનાં મોત

ગુજરાતમાં છેલ્લાં બે અઠવાડિયામાં થયેલા વરસાદને કારણે દક્ષિણ ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને મધ્ય ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં પૂરની સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી.

વડોદરામાં આવેલા પૂરની ભયાનક સ્થિતિની સાથે સાથે ગુજરાતના અન્ય શહેરોમાં પણ વરસાદને કારણે પાણી ભરાઈ ગયાં હતાં.

ગુજરાતમાં વરસાદને કારણે અત્યાર સુધીમાં 30થી વધુ લોકોનાં મોત થયાં છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં પડેલા ભારે વરસાદને કારણે એનડીઆરએફની મદદ લેવી પડી હતી. વરસાદને કારણે હજારો લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવા પડ્યા હતા.

દક્ષિણ ગુજરાતમાં પણ અનેક સ્થળોએ સ્થાનિક તંત્ર અને એનડીઆરએફે લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડ્યા હતા.

જામનગરમાં પણ અતિભારે વરસાદને કારણે કેટલાક લોકોને હેલિકૉપ્ટરની મદદથી બચાવવામાં આવ્યા હતા.

જળાશયો પાણીથી છલકાયાં

ગુજરાતે ગયા ઉનાળે પાણીની ભારે તંગીનો સામનો કર્યો હતો. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કેટલાક વિસ્તારોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી.

ઉનાળામાં કચ્છમાંથી લોકોએ કરેલી હિજરતે સમગ્ર રાજ્યનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.

જોકે, ગુજરાતમાં થયેલા વરસાદે આવનારા સમયમાં પાણીની તંગીમાંથી રાહત આપવાના અણસાર આપ્યા છે.

ગુજરાત સરકારે આપેલી માહિતી પ્રમાણે રાજ્યમાં 42 જળાશયો 100 ટકા ભરાઈ ગયાં છે. જ્યારે 24 જળાશયોમાં 1,000 ક્યુસેક...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ફરી ભારેથી અતિભારે વરસાદ થવાની આગાહી હવામાન વિભાગે કરી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લી બે સદીમાં, મૂળ વતનના 10 ટકા એવા સસ્તન પ્રાણીઓ નામશેષ થયા છે.

છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં જ પાંચસો જેટલી પ્રજાતિઓ ભય હેઠળ છે. આથી હવે અહીંના પ્રાણીઓની સુરક્ષા માટે વધુ પગલાં લેવાની માંગ થઈ રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વૈજ્ઞાનિકો અનુસાર લુપ્ત થતી જાતિઓને બચાવવામાં ઑસ્ટ્રેલિયા વિશ્વનો સૌથી ખરાબ દેશ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લી સુનાવણીના એક દિવસ અને એક કલાક પહેલાં 16 ઑક્ટોબર, 2019ના રોજ સુનાવણી પૂરી થવાની જાહેરાત કરી દેવાઈ.

સાથે જ ન્યાયાલયે એવું પણ કહ્યું કે જો દલીલો બાકી હોય તો સંબંધિત પક્ષો 3 દિવસમાં લેખિત સ્વરૂપે પોતાની દલીલો રજૂ કરી શકે છે.

આ કેસની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટની એક કોન્સ્ટિટ્યુશનલ બૅન્ચ કરી રહી છે. રામ મંદિર-બાબરી મસ્જિદ વિવાદ પર 16 ઑક્ટોબર, 2019ના રોજ સુનાવણી પૂર્ણ થઈ ગઈ અને હવે એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટ પોતાનો નિર્ણય નવેમ્બર, 2019માં સંભળાવશે, કારણ કે મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈ 17 નવેમ્બરના રોજ નિવૃત થઈ રહ્યા છે.

આ પીઠના અધ્યક્ષ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈ છે. લગભગ 40 દિવસ સુધી ચાલેલી સુનાવણી બાદ કોર્ટે પોતાનો નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો છે.

16 ઑક્ટોબર, 2019ના રોજ આ કેસની સુનાવણી પૂર્ણ થઈ ગઈ, ત્યાર બાદ ખબર પડી કે ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટના ઇતિહાસમાં આ બીજી સૌથી લાંબી ચાલનારી સુનાવણી હતી.

આ પહેલાં, માઇલસ્ટોન કહેવાતા કેશવાનંદ ભારતી કેસની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટે 68 દિવસો સુધી કરી હતી.

સૌથી લાંબી ચાલેલી ત્રીજા ક્રમની સુનાવણી આધારકાર્ડની બંધારણીય માન્યતા અંગેની હતી જે 38 દિવસ ચાલી હતી.

અયોધ્યા કેસમાં અદાલતની અંદર આ લાંબી સુનાવણીમાં શું થયું તે સમજીએ.

સમાધાનની નિષ્ફળ કોશિશ

ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ કેસની સુનાવણી 38 દિવસ સુધી ચાલી હતી. રામમંદિર અને બાબરી મસ્જિદ વિવાદની સુનાવણી કરનાર  સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય પીઠના બીજા 4 માનનીય ન્યાયાધીશો નામ કંઈક આ પ્રમાણે છે, જસ્ટિસ શરદ અરવિંદ બોબડે, જસ્ટિસ અશોક ભૂષણ, જસ્ટિસ ડી.વાય. ચ્રદ્રચૂડ અને જસ્ટિસ એસ. અબ્દુલ નઝીર. દેશની સુપ્રીમ કોર્ટે 6 ઑગસ્ટથી આ કેસની પ્રતિદિન સુનાવણી કરી હતી.

એટલે કે અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ. આ પહેલાં રિટાયર્ડ જસ્ટિસ એફએમઆઈ કલીફુલ્લાહની અધ્યક્ષતાવાળી 3 સદસ્યની મધ્યસ્થતા પેનલની આ વિવાદની સમાધાન મારફતે નિરાકરણ શોધવાની કોશિશ નાકામ થઈ ગઈ હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલા આ કેસની સુનાવણી, 30 સપ્ટેમ્બર, 2010ના રોજ આ કેસ અંગે અલાહાબાદ હાઈ કોર્ટના નિર્ણય વિરુદ્ધ  દાખલ કરાયેલી અપીલોના આધારે કરાઈ રહી હતી.

અલાહાબાદ હાઈ કોર્ટે 9 વર્ષ પહેલાં અયોધ્યાની વિવાદિત 2.77 એકર જમીનને 3 બરાબર ભાગમાં વહેંચી દેવાનો નિર્ણય સંભળાવ્યો હતો.

હાઈકોર્ટે આ જમીનને રામલલા, સુન્ની વક્ફ બોર્ડ અને નિર્મોહી અખાડા વચ્ચે  સમાન ભાગમાં વહેંચવાનો નિર્ણય સંભળાવ્યો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

રાજકીય દૃષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ રામ મંદિર અને બાબરી મસ્જિદની જમીનના માલિકીહક અંગેનો કેસની સુનાવણી આજે પૂરી થઈ ગઈ છે અને સર્વોચ્ચ અદાલતે પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છેલ્લે વર્ષ 1876માં આ માપદંડ નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો.

18 વર્ષનાં યુવાનોને કેવી છૂટ મળશે?

આ કાયદાથી સૌથી મોટો બદલાવ આવશે એ છે કે 18 વર્ષનાં યુવાનો માતાપિતાની પરવાનગી વિના લગ્ન કરી શકશે.

હાલમાં અહીં યુવકની ઉંમર 18 વર્ષ અને યુવતીની ઉંમર 16 વર્ષથી વધુ હોય તો લગ્ન કરવા માટે માતાપિતાની પરવાનગી લેવી જરૂરી છે.

પરંતુ આ કાયદો લાગું થતા કોઈપણ 18 વર્ષના યુવાઓને લગ્ન કરવા માટે માતાપિતાની પરવાનગીની જરૂર પડશે નહીં.

બીજી એક ખાસ વાત કે આ કાયદા અંતર્ગત યુવાઓને લૉન અને ક્રેડિટ કાર્ડ લેવા માટે માતાપિતાની મંજૂરીની જરૂર પડશે નહીં. તેઓ દસ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ પણ મેળવી શકશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે હાલમાં જાપાનમાં સગીર વયના બાળકોને પાંચ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ આપવામાં આવે છે.

એમાં પણ માતાપિતા અથવા વાલીની સહી હોય તો જ ઈશ્યૂ કરવામાં આવે છે.

પુખ્તતામાં થયેલા સુધારાને કારણે જાપાનના બીજા 20 કાયદામાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.

આ કાયદા અંતર્ગત જે લોકોએ પોતાની જાતિમાં ફેરફાર કર્યો હોય તેઓ 18 વર્ષની ઉંમરે આ અંગે નોંધણી કરાવી શકશે.

લોકોની પ્રતિક્રિયાઓ

આ કાયદા અંતર્ગત 18 વર્ષના યુવાનો દારૂ, ધૂમ્રપાન કરવા, જુગાર રમવો કે બાળકોને દત્તક લેવા જેવી પ્રવૃત્તિઓ કરી શકશે નહીં.

આ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર લોકોની પ્રતિક્રિયાઓ જોઈએ તો તેઓ ઉત્સાહી નથી લાગી રહ્યા.

ટ્વીટર પર એક યૂઝરે લખ્યું, "હું 18 વર્ષનો થઈશ તો દારૂ નહીં પી શકું અને ગેમ્બલિંગ નહીં કરી શકું? આ વાજબી નથી લાગતું."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બીજા એક યૂઝરે લખ્યું,"હું 18 વર્ષે લૉન લઈ શકીશ પરંતુ દારૂ નહીં પી શકું."

ઉલ્લેખનીય છે કે જાપાનમાં જે બાળકો 20 વર્ષના થાય છે તેમના માટે દર વર્ષ જાન્યુઆરીમાં એક દિવસ રજા જાહેર કરવામાં આવે છે જેને 'કમિંગ ઑફ એજ સેરેમની' કહેવાય છે.

એક ટ્વિટર યૂઝરે લખ્યું, "તો શું 20 વર્ષે પણ અમારી 'એજ સેરેમની' ઉજવાશે?"

બદલાવ શા માટે?

દાયકાઓથી જાપાનમાં આ પુખ્તતાની ઉંમર અંગે ચર્ચાઓ થતી આવી છે.

ન્યાય મંત્રાલયની લેજિસ્લેટિવ કાઉન્સિલે વર્ષ 2009માં એક રિપોર્ટ બહાર પાડ્યો હતો જેમાં પુખ્તતાની ઉંમર 18 વર્ષથી ઘટાડવાની ભલામણ કરી હતી.

આ કાયદાના અમલ માટે વર્ષ 2022ની રાહ જોવી પડશે. મતલબ કે જે યુવાનો હાલમાં 18 વર્ષના છે તેઓ 20 વર્ષના થશે ત્યારે બંધારણીય રીતે પુખ્ત બનશે.

જે યુવાનો હાલમાં 14 વર્ષના છે તેઓ વર્ષ 2022માં નવા કાયદા પ્રમાણે પુખ્ત ગણાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જાપાનમાં સરકારે પુખ્તતાની ઉંમર 20 વર્ષથી ઘટાડીને 18 વર્ષ કરવાનો કાયદો બનાવતું બિલ રજૂ કર્યું છે. વર્ષ 2022માં જ્યારે આ કાયદો અમલી બનશે ત્યારે દેશના લાખો યુવક-યુવતીઓને તેની અસર થશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છોકરાઓ અન્ડરકેરેજમાં સંતાઈને બેઠેલા જોવા મળ્યા હતા

એ બન્ને છોકરાઓ ચીનના દક્ષિણી ગુઆંગ્શી નજીકના એક ગામના રહેવાસી છે અને તેમણે તેમના મમ્મી-પપ્પાને મળવા માટે આ સાહસ કર્યું હતું.

છોકરાઓના મમ્મી-પપ્પા પાડોશના ગુઆંગ્ડોંગ પ્રાંતમાં કામ કરે છે, જ્યારે છોકરાઓ બોર્ડિંગ સ્કૂલમાં રહીને અભ્યાસ કરે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ટીચરે નોંધાવી ફરિયાદ

છોકરાઓના ફોટોગ્રાફસ સોશિઅલ મીડિયા પર વાઇરલ થયા હતા

એ છોકરાઓ ગૂમ થયા હોવાની ફરિયાદ તેમની ટીચરે 23 નવેમ્બરે નોંધાવી હતી.

એ જ દિવસે બન્ને છોકરાઓ એક બસ સ્ટેશન પર અંડરકેરેજમાંથી મળી આવ્યા હતા.

ફોટોગ્રાફ અને વીડિયોમાં એ છોકરાઓનાં કપડાં તથા શરીર પર મોટા પ્રમાણમાં ધૂળ ચોંટેલી જોવા મળી રહી છે.

બન્ને છોકરાઓ અંડરકેરેજમાં સંકડાઈને બેઠેલા જોવા મળે છે.  છોકરાઓએ આવી અવસ્થામાં લાંબો પ્રવાસ કર્યો હતો.

મમ્મી-પપ્પાને શોધવા કર્યું સાહસ

ચીનમાં લોકો રસ્તાઓ પર માલસામાન વેચતા જોવા મળે છે

બસ ઊંચા-નીચા રસ્તા પરથી પસાર થઈ હોવા છતાં છોકરાઓ સલામત રહ્યા એ જાણીને બસના સ્ટાફને આશ્ચર્ય થયું હતું.

એક કર્મચારીએ જણાવ્યું હતું કે ''બન્ને છોકરાઓ દૂબળા-પાતળા છે એટલે અન્ડરકેરેજમાં આસાનીથી ગોઠવાઈ ગયા હતા.''

છોકરાઓ પોતાની સ્થિતિ બાબતે વાત કરવા તૈયાર ન હતા.

જોકે, બસના એક કર્મચારીએ જણાવ્યું હતું કે ''બન્નેને તેમના મમ્મી-પપ્પાની યાદ આવતી હોવાનું અમને આખરે સમજાઈ ગયું હતું.''

કર્મચારીએ ઉમેર્યું હતું, ''છોકરાઓ સ્વેચ્છાએ અન્ડરકેરેજમાં છૂપાયા હતા અને તેમના મમ્મી-પપ્પાને શોધવા નીકળ્યા હતા.''

છોકરાઓના પરિવારજનોને આ વાતની જાણ કરવામાં આવી હતી અને તેઓ બન્નેને સાંજે લઈ ગયા હતા.

આ ઘટનાના ફોટોગ્રાફ્સ ચીનમાં વાયરલ થયા હતા. લોકોએ આ બાબતે આશ્ચર્ય અને દુઃખની લાગણી વ્યક્ત કરી હતી.

આ ઘટનાના ફોટોગ્રાફ્સને મોટા પ્રમાણમાં શેર કરવામાં આવ્યા હતા.

'ચાઈના ડ્રીમ'ની જોરદાર મજાક

રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે 'ચાઇના ડ્રીમ'ના વિચારનો 2013માં બહુ પ્રચાર કર્યો હતો.

આ ઘટના પછી લોકોએ 'ચાઈના ડ્રીમ'ના વિચારની સોશિઅલ મીડિયા પર જોરદાર મજાક ઉડાવી હતી.

'ચાઈના ડ્રીમ'નો આઈડિયા શાસક કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીનો છે અને રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે તેનો 2013માં બહુ પ્રચાર કર્યો હતો.

જેમનાં મમ્મી-પપ્પા પાડોશી રાજ્યોમાં નોકરી કરવા જતા હોય તેવા અનેક બાળકો ચીનના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહે છે.

કેટલાક કિસ્સાઓમાં બાળકો તેમના દાદા-દાદી સાથે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

બસના અન્ડરકેરેજ એટલે કે સામાન રાખવાની જગ્યામાં છૂપાઈને 80 કિલોમીટર સુધી પ્રવાસ કરી ચૂકેલાં બે છોકરાઓના ફોટોગ્રાફ્સ જોઈને ચીનના લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છોટાઉદેપુરમાં કોરોનાના અનેક શકમંદ દર્દીઓ મોતને ભેટ્યા હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે

“પરંતુ બીજા દિવસે વહેલી સવારે હૉસ્પિટલથી ફોન આવ્યો કે તેઓ ગુજરી ગયાં. હૉસ્પિટલ અને સ્ટાફની બેદરકારીના કારણે જ આવું બન્યું છે. તેમણે ભાભીને જોઈતી સારવાર નહોતી આપી. હૉસ્પિટલમાં ઇન્જેક્શન અને ઓક્સિજન નહોતાં.”

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં છોટાઉદેપુર તાલુકાના રહેવાસી વિજયભાઈ રાઠવા પોતાના પરિવાર સાથે બનેલી દુ:ખદ ઘટના વિશે કંઈક આવું જણાવે છે.

વિજયભાઈનાં 42 વર્ષીય ભાભી લીલાબહેન રાઠવાનું છોટાઉદેપુરની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન 2 મેના રોજ મૃત્યુ થયું હતું.

વિજયભાઈ જણાવે છે કે તેમનાં ભાભીના દેહાંત પછી ગામના લોકો હવે સિવિલ હૉસ્પિટલમાં સારવાર લેવા જતા ખચકાય છે. તેમને લાગે છે કે સિવિલમાં જઈશું તો યોગ્ય સારવારના અભાવે અમારું પણ મૃત્યુ નીપજશે. તેથી ઘણા લોકો ઘરે જ ખાનગી ડૉક્ટર પાસેથી દવા લઈને કામ ચલાવી રહ્યા છે. પરંતુ તેમાંથી ઘણા લોકો કમનસીબે ઘરે સારવાર લેવાના કારણે મૃત્યુ પામી રહ્યા છે.

પાછલા અમુક દિવસોમાં છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં કોરોના જેવાં લક્ષણો ધરાવતાં અનેક લોકોનાં ઘરે મૃત્યુ થયાં હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

સરકારી ચોપડે કોરોનાથી મૃત્યુ પામેલાં દર્દીઓ જેટલાં મૃત્યુ આ જિલ્લામાં દરરોજ નોંધાઈ રહ્યાં હોવાની રાવ ઊઠી છે.

સ્થાનિક આગેવાનો અને સમાજસેવકોના મતે જિલ્લામાં દરરોજ કોરોનાની સારવારના અભાવે અનેક લોકો મૃત્યુ પામી રહ્યા છે.

જે પૈકી કેટલાક એવા પણ છે જેઓ સરકારી હૉસ્પિટલમાં દાખલ થયા હોય પરંતુ સારવારના અભાવના ડર અને જાગૃતિના અભાવને કારણે હૉસ્પિટલમાંથી પાછા ઘરે આવીને મૃત્યુ પામી રહ્યા છે.

જોકે, નિષ્ણાતો આ જાગૃતિના અભાવ માટે સરકારી તંત્રને જ જવાબદાર ઠેરવે છે.

આ અંગે વધુ વિગતો જાણવા માટે બીબીસી ગુજરાતી આ સમસ્યા સામે ઝઝૂમી રહેલા કેટલાક લોકો સાથે વાત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

કોરોનાનાં લક્ષણોવાળા સેંકડો દર્દીઓ ઘરે જ દમ તોડી રહ્યા છે?

છોટાઉદેપુરના આદિવાસીઓની અપૂરતી સારવારની ફરિયાદ

“છોટાઉદેપુર જિલ્લાના ક્વાંટ તાલુકાનાં અમુક ગામ એવાં છે જ્યાં દરરોજ એક વ્યક્તિ મૃત્યુ પામી રહી છે. માત્ર પાછલા સાત દિવસમાં જ અમે નોંધેલાં ગામોમાં જ 63 મૃત્યુ થઈ ચુક્યાં છે.  તેમને કોરોના હતો કે કેમ? એ હજુ સ્પષ્ટ નથી. પરંતુ એટલું સ્પષ્ટ છે કે તેમને તાવ હતો, શરીરમાં પીડા હતી અને મૃતકો પૈકી ઘણાને ખાંસીની સમસ્યા હતી. જે મોટા ભાગે કોરોનાનાં જ લક્ષણો છે.”

“અમારા...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

“આગલા દિવસે જ મારાં ભાભી સાથે હૉસ્પિટલમાં અમારી વાત થઈ હતી. તેઓ ત્યાં સુધી એકદમ સ્વસ્થ હતાં.”


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છોટુ વસાવા

નોંધનીય છે કે નર્મદા અને ભરૂચમાં જિલ્લા પંચાયતમાં કૉંગ્રેસ અને BTPનું ગઠબંધન શાસનમાં છે.

BTPના પ્રમુખ છોટુભાઈ વસાવાએ આ અંગે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે, "અમે નર્મદા અને ભરૂચમાં કૉંગ્રેસ સાથેનું ગઠબંધન સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

તેમણે ટ્વીટ કર્યું, "ભાજપ અને કૉંગ્રેસ બંને એક સરખાં છે."

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં જ રાજસ્થાનના ડુંગરપુરના જિલ્લા પરિષદમાં કૉંગ્રેસના નવનિયુક્ત સભ્યોએ ડિસ્ટ્રિક્ટ બૉર્ડમાં પ્રમુખની પોસ્ટ માટે ભાજપના ઉમેદવારને મત આપ્યા હતા.

ડુંગરપુર જિલ્લા પરિષદની 27 બેઠકો પૈકી 13 બેઠકો પર BTPનું સમર્થન કરતા 13 સ્વતંત્ર સભ્યો હતા. જ્યારે છ બેઠકો પર ભાજપ અને આઠ બેઠકો કૉંગ્રેસ પાસે હતી.

BTPને પોતાના પ્રમુખ બનાવવા માટે માત્ર કૉંગ્રેસના એક મતની જરૂર હતી. પરંતુ કૉંગ્રેસના સભ્યોએ ભાજપના ઉમેદવાર સુર્ય અહારીને ટેકો આપ્યો હતો.

ભારતમાં FDIમાં ગુજરાત પ્રથમ ક્રમે

વિજય રૂપાણી

'બિઝનેસ વર્લ્ડ'ના એક અહેવાલ પ્રમાણે ડિપાર્ટમેન્ટ ફૉર પ્રમોશન ઑફ ઇન્ડસ્ટ્રી ઍન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) દ્વારા એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર 2020ના ગાળાના ડેટા અનુસાર ગુજરાતમાં સમગ્ર દેશમાં સૌથી વધુ પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણ (FDI)થયું છે.

અહેવાલ અનુસાર આ સમયગાળા માટે દેશના 1.19 લાખ કરોડના કુલ FDI પૈકી 53 ટકા રોકાણ ગુજરાતમાં થયું.

ગુજરાતના પ્રિન્સિપાલ સૅક્રેટરી મનોજ દાસે આ અંગે કહ્યું કે ગત બે દાયકાથી લવચીક, રિસ્પોન્સિવ અને વાઇબ્રન્ટ અર્થતંત્રના નિર્માણની દિશામાં ગુજરાત ગતિશીલ રહ્યું છે.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, "ગુજરાત તેના પરિવર્તનશીલ આર્થિક મૉડલને કારણે આત્મનિર્ભર ભારતના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવનાર રાજ્ય બન્યું છે."

"સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ટેકનૉલૉજીકલ વિકાસમાં પોતાનું રોકાણ વધારવા સહિતનાં પગલાંને કારણે ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં વિદેશી રોકાણ આકર્ષવામાં પ્રથમ ક્રમાંકે રહ્યું છે."

અમેરિકામાં કોરોનાનું રસીકરણ સોમવારથી શરૂ થશે

અમેરિકાની જનતાને સોમવારથી ફાઇઝર/બાયોટેક કોરોના વૅક્સિન મળવા લાગશે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે વૅક્સિનના પ્રથમ 30 લાખ ડોઝ ટૂંક સમયમાં જ બધાં રાજ્યોમાં પહોંચતા કરી દેવાશે.

ફાઇઝર/બાયોએનટૅક વૅક્સિન, કોરોના વાઇરસ વિરુદ્ધ 95 ટકા સુધી અસરકારક છે અને ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA)એ તેને સુરક્ષિત જાહેર કરી છે.

FDA પ્રમાણે કોરોનાના સંકટ વચ્ચે તેના ઉપયોગ માટેની મંજૂરી મળી તે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

' એનડીટીવી 'ના એક અહેવાલ પ્રમાણે રાજસ્થાનમાં જિલ્લા પંચાયતની ચૂંટણીમાં ભાજપનો સાથ આપવાને કારણે ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી (BTP)એ કૉંગ્રેસ સાથે બે જિલ્લામાં પોતાના ગઠબંધનનો અંત લાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છોટું મિયાંએ અરજીમાં કહ્યું છે, "તેઓ પોતાના પરિવારના ચાર સભ્યો સાથે વર્ષ 2007માં પાકિસ્તાન આવ્યા હતા પરંતુ  હજુ સુધી તેમને પાકિસ્તાનનું નાગરિકત્વ મળ્યું નથી."

તેમનું માનવું છે, "જૂનાગઢના નવાબે પાકિસ્તાન સાથે જોડાવાનો નિર્ણય કર્યો હતો એટલે જૂનાગઢના રહેવાસી પાકિસ્તાનના નાગરિક છે."

ભારતના ભાગલા પડ્યા ત્યારે ઉપમહાદ્વીપમાં એવાં કેટલાય રજવાડાં હતાં, જેમાં નવાબોનું રાજ હતું. જૂનાગઢ પણ આવું જ એક રજવાડું હતું.

જૂનાગઢની 80 ટકા જેટલી વસતી હિંદુ હતી પરંતુ નવાબે પાકિસ્તાન સાથે જોડાવાનો નિર્ણય લીધો હતો. જોકે, આઝાદીના થોડા મહિના બાદ જૂનાગઢને ભારતમાં અધિકૃત રીતે જોડી દેવાયું હતું.

તો શું હવે જૂનાગઢના રહેવાસીઓને પાકિસ્તાનનું નાગરિકત્વ આપી શકાય? સિંધની હાઈકોર્ટે આ બાબતે પાકિસ્તાનની સરકારનો મત માગ્યો છે.

છોટું મિયાંના વકીલ સૈયદ સિકંદરે બીબીસીને જણાવ્યું કે પાકિસ્તાનમાં જૂનાગઢમાંથી લોકો આવતા રહે છે.

તેમણે કહ્યું, "પાકિસ્તાન તેમને નાગરિકત્વ આપવા માટે બંધાયેલું છે. જોકે, છેલ્લા કેટલાક સમયથી આ પ્રક્રિયા બંધ હોવાથી હાલ તંત્રને આ મામલે કોઈ જાણ નથી."

"જૂનાગઢના નવાબે પાકિસ્તાન સાથે જોડાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો એ મામલે ન તો સરકારી વકીલને જાણ છે કે ન તો ન્યાયાધીશોને. એટલે કોર્ટે સરકારી વકીલોને સંઘીય સરકારનું વલણ જાણી કોર્ટને જાણ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે."

વકીલ સૈયદ સિકંદર મુજબ પાકિસ્તાનની આઝાદીના બે મહિના બાદ ભારતે જૂનાગઢ પર કબજો કર્યો હતો અને આ મામલે પાકિસ્તાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પણ પહોંચ્યું હતું.

પાકિસ્તાનના બંધારણના અનુચ્છેદ 2-ડીને ટાંકતાં તેમણે દાવો કર્યો કે પાકિસ્તાનનું બંધારણ જૂનાગઢના રહેવાસીને પણ નાગરિકત્વ આપે છે.

પાકિસ્તાનના બંધારણની આ જોગવાઈ હેઠળ, આ આર્ટિકલ ત્યારે જ લાગુ પડશે જ્યારે કોઈ રાજ્ય કે પ્રાંત પાકિસ્તાનમાં ભળી ગયાં હોય અથવા કોઈ અન્ય રીતે જોડાઈ ગયાં હોય.

આ પછીના ધારા પ્રમાણે, પાકિસ્તાનની સંસદ, કાયદાકીય પ્રમાણે નવા રાજ્યો અથવા પ્રદેશને સંસદને યોગ્ય લાગે તે પ્રમાણેની શરતે સંઘમાં સામેલ કરે.

જોકે, પૂર્વવર્તી ધારા પ્રમાણે પાકિસ્તાનની ભૌગોલિક સરહદમાં ખૈબર-પખ્તૂનખ્વા. બલૂચિસ્તાન, સિંધ અને પંજાબ આવે છે.

જૂનાગઢમાં શું થયું હતું?

ઉપમહાદ્વીપના ભાગલા પડ્યા, ત્યાર પહેલાં બ્રિટનની સરકારે 262 રાજ્યો અને દેશી રજવાડાંઓને માટે ભારત કે પાકિસ્તાન સાથે જોડાવાનો અથવા સ્વતંત્ર રહેવાનો વિકલ્પ રજૂ કર્યો હતો.

આ દેશી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પાકિસ્તાનમાં સોમવારે સિંધની હાઈકોર્ટમાં જસ્ટિસ સલાહુદ્દીન પન્હવાર અને શમ્સુદ્દીન અબ્બાસીએ જૂનાગઢની એક વ્યક્તિની એ અરજી પર સુનાવણી કરી જેમાં તેમણે પાકિસ્તાનનું નાગરિકત્વ ન મળવાની ફરિયાદ કરી હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છોટુભાઈ વસાવા સાથે શરદ યાદવ (ફાઈલ ફોટો)

ગુજરાત અને રાજસ્થાનની સીમાએ આવેલા ડુંગરપુર જીલ્લામાં ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીના રાજકુમાર રાઉતે ચોરાસી બેઠક પરથી ભાજપના ઉમેદવારને 12,934 મતોથી હરાવ્યા હતા.

અન્ય એક બેઠક સગવારાથી બીટીપીના રામપ્રસાદે ભાજપના શંકરલાલને 4,582 વોટથી હરાવ્યા હતા.

બીટીપીએ રાજસ્થાન વિધાનસભા ચૂંટણીમાં 11 ઉમેદવારો ઉતારી રાજકીય પક્ષોને આર્શ્ચર્યમાં નાખી દીધા હતા.

રાજસ્થાન સ્થિત પત્રકાર નારાયણ બારેઠનું કહેવું છે કે બીટીપીએ પહેલી વાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં રાજસ્થાનમાં ઉમેદવાર ઉતાર્યા અને બે બેઠકો જીતી, એ કૉંગ્રેસ અને ભાજપ બન્ને માટે ચેતવણી છે કે હવે આદિવાસીઓનાં હિતોની અવગણના થઈ શકશે નહીં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નારાયણ બારેઠ કહે છે કે થોડા મહિના અગાઉ બીટીપીએ દક્ષિણ રાજસ્થાનના બે જિલ્લાઓમાં ભીલ પ્રદેશ વિદ્યાર્થી મોર્ચાથી કામગીરી શરૂ કરી હતી.

 એમના કહેવા મુજબ, ભાજપ સમર્થિત અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ અને કૉંગ્રેસના વિદ્યાર્થી સંગઠન એનએયુઆઈને હરાવીને શિક્ષણ સંસ્થાનો પર વર્ચસ્વ જમાવ્યું હતું.

ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મહેશ વસાવાએ કહ્યું, ''અમે આદિવાસી, મુસ્લિમ, ઓબીસી અને દલિતોને એકઠાં કરીને દેશભરમાં આગળ વધીશું.''

''અમે ગુજરાતથી શરૂઆત કરી દીધી હતી અને 2017માં  વિધાનસભાની છેલ્લી ચૂંટણીમાં બે બેઠકો પર વિજય મેળવ્યો હતો. ''

તેમણે કહ્યું, ''આઝાદીનાં 70 વર્ષથી વધુ થઈ ગયાં છે પરંતુ બંધારણના અનુસૂચિ-5ની કેટલીક જોગવાઈઓ લાગુ ન કરવાને કારણે આદિવાસીઓ પાસે શિક્ષણ નથી, પાણી નથી, તેમની પાસે જમીનો પણ નથી. ''

''રાજસ્થાનના લોકો ગુજરાતના અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને મુંબઈ સુધી મજૂરી કરવા માટે મજબૂર થયા છે. ''

તેમનું કહેવું છે કે કૉંગ્રેસ અને ભાજપ બન્ને પક્ષોએ આદિવાસીઓ માટે કશું નથી કર્યું.

બીટીપી અધ્યક્ષ આવતાં વર્ષની લોકસભા ચૂંટણીમાં ગુજરાત સિવાય મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ અને ઓડિશામાં લડવાની તૈયારી બતાવે છે.

પણ સામાજિક કાર્યકર ગણેશ દેવી ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીની ગુજરાત અને હવે રાજસ્થાનમાં વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શરુઆતને બહુ મહત્ત્વ નથી આપી રહ્યા.

એમનું કહેવું છે, ''સ્થાનીય મુદ્દાઓને લઈને બીટીપીને વિજય મળ્યો હોઈ શકે પરંતુ લોકસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટી બહુ પ્રભાવી રહે તેવું લાગતું નથી. કારણકે પક્ષને રાષ્ટ્રીય સ્તર પર આગળ લઈ જવાની તૈયારી તેમની પાસે નથી.''

જ્યારે મહેશ વસાવા કહે છે, ''આવનારા સમયમાં આદિવાસી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાતના ધારાસભ્ય છોટુ વસાવાએ સ્થાપેલી ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી(બીટીપી)એ રાજસ્થાન વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બે બેઠકો પર વિજય મળવ્યો છે અને એમણે કૉંગ્રેસ સરકાર રચે એનું સમર્થન કર્યુ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: છોડનાં મૂળ એવા સાધનમાં હોય છે, જે મૂળભૂત રીતે મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ માટે ડિઝાઇન કરાયું હતું.

ટ્રાન્સપરન્ટ પોલીમર ફિલ્મમાં મોરી પોતાના છોડ ઉગાડે છે. નીચે પાથરેલી ફિલ્મની અંદર પાણી અને પોષક પદાર્થો રાખી શકાય છે.

ફિલ્મની ઉપર છોડ ઊગે છે અને છોડનાં મૂળિયા અંદર જવાના બદલે આડાં પથરાય છે.

આ પદ્ધતિને કારણે કોઈ પણ આબોહવામાં છોડ ઉગાડી શકાય છે અને તેમાં ફાયદો એ છે કે 90 ટકા ઓછા પાણીની જરૂર પડે છે.

જંતુનાશકો વાપરવાની પણ જરૂર પડતી નથી, કેમ કે પોલિમરના કારણે વાઇરસ અને બૅક્ટેરિયા આવતાં નથી.

સંશોધક મોરીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "રેનલ ડાયાલિસિસ સિસ્ટમમાં રક્તને ફિલ્ટર કરવા માટે વપરાતું આ મટિરિયલ મેં અપનાવ્યું છે, જેથી છોડને ઊગવા માટેના માધ્યમ તરીકે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે."

જાપાનમાં કૃષિ ક્રાંતિ તરીકે ગણાયેલી તેમની આ પદ્ધતિ માટે તેમની કંપની મેબિઓલે 120 દેશોમાં પેટન્ટ નોંધાવી દીધા છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ઇન્ટરનેટ ઑફ થિંગ્ઝ અને લૅબોરેટરીમાંથી પ્રાપ્ત થતા જ્ઞાનનો ઉપયોગ કરીને કૃષિમાં વધારે ને વધારે ટેક્નિકલ પ્રયોગો થઈ રહ્યા છે.

જાપાનમાં ખેતીલાયક જમીન અને ખેતમજૂરોની અછત છે, ત્યારે એગ્રો ટૅક્નૉલૉજી પાકની જાળવણી અને દેખરેખમાં પણ ઉપયોગી થઈ રહી છે.

તેના કારણે જમીન ઉપલબ્ધ ના હોય અથવા દુનિયાભરને સતાવવા લાગેલી મર્યાદિત જળસ્રોતની સમસ્યા હોય ત્યાં પણ ખેતી થઈ શકે છે.

જમીન વિના થતી આ ખેતીને હાઇડ્રોપોનિક ખેતી કહે છે.

જળસ્રોત વિશેના સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના આ વર્ષના વર્લ્ડ રિપોર્ટમાં અંદાજ મુકાયો છે વર્તમાન ગતિએ જ પર્યાવરણ અને જળસ્રોતને હાની થતી રહેશે તો મોટું જોખમ ઊભું થશે.

2050 સુધીમાં અનાજના ઉત્પાદનમાં 40% તથા દુનિયાના જીડીપીમાં 45% ટકા સુધીનું નુકસાન તેના કારણે થઈ શકે છે.

યૂચી મોરી જે રીતે પોલિમર ખેતી કરે છે, તે પદ્ધતિ બીજા દેશોમાં પણ દેખાવા લાગી છે.

જાપાનમાં 150થી વધુ જગ્યાએ તેનો ઉપયોગ થાય છે. સાથે જ સંયુક્ત આરબ અમિરાતના રણપ્રદેશ સહિત અન્યત્ર પણ તેનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો છે.

માર્ચ 2011માં વિનાશક ભૂકંપ પછી સુનામી આવી હતી. તેનાથી ઈશાન જાપાનમાં જમીનો ખરાબ થઈ ગઈ હતી. આ વિસ્તારમાં ફરીથી ખેતીને જીવંત કરવા માટે પણ આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

ટ્રેક્ટર રોબો

દુનિયાની વસતિ ધારણા પ્રમાણે વધશે (2050 સુધીમાં 760 કરોડથી 980 કરોડ) તો તેના માટે ઊભી થનારી અનાજની માંગને પૂરી કરવામાં વેપારની મોટી તક રહેલી છે.

તે તકનો ફાયદો ઉઠાવવા કંપનીઓ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જાપાનના યૂચી મોરી ફળો અને શાકભાજી ઉગાડે છે, પણ તે માટે તેમને જમીન કે માટીની જરૂર પડતી નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જંગલમાં દીપડાને પકડવા માટે પિંજરામાં બકરી બાંધવામાં આવી

ગુજરાતમાં પણ કંઈક આવો જ કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે.

મધ્ય ગુજરાતમાં આવેલા આદિવાસી વિસ્તારના દાહોદના ધાનપુર તાલુકાના કૌટબી ગામે દીપડાએ છેલ્લા બે દિવસમાં ચાર લોકો પર હુમલો કર્યો છે.

દીપડાએ કરેલા આ હુમલામાં બે બાળકીએ જીવ ગુમાવ્યા છે.

શું છે સમગ્ર ઘટના?

હુમલાના બનાવ બનતા વન અધિકારીઓએ સર્ચ ઑપરેશન હાથ ધર્યું

21 નવેમ્બર 2018ના રોજ ધાનપુર તાલુકાના ખટલા ગામની 9 વર્ષની બાળકી અસ્મિતા જંગલમાં બળતણ એકઠાં કરવા ગઈ હતી ત્યારે દીપડાએ તેની પર હુમલો કર્યો હતો. જેમાં તેનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

આ ઘટનાના બીજા જ દિવસે આ વિસ્તારમાં 11 વર્ષની કિશોરી જ્યોત્સના પરમાર જંગલમાં ઢોર ચરાવવા ગઈ હતી.

ત્યારે અચાનક દીપડાએ તેની પર હુમલો કર્યો હતો અને જંગલમાં ખેંચીને લઈ ગયો હતો.

આ જોઈને જ્યોત્સનાના પરિવારે બૂમાબૂમ કરતાં દીપડો તેને છોડીને નાસી ગયો હતો.

જોકે,  જ્યોત્સનાને દીપડાએ ગળાથી પકડી હોવાને કારણે તેને ગંભીર ઈજા થઈ હતી અને બાદમાં તેનું મૃત્યું થયું હતું.

આ વિસ્તાર રતનમહલ વન્ય રૅન્જમાં આવે છે. આ વિસ્તારમાં લગભગ 2 હજાર લોકો વસવાટ કરે છે જેમનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતીકામ છે.

આ વન્ય વિસ્તારના ડિવિઝનલ ફોરેસ્ટ ઑફિસર જનકસિંહ ઝાલાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "આ બનાવ ધાનપુર જંગલ વિસ્તારમાં બન્યા છે."

"આ વિસ્તાર જે 15 હજાર વર્ગ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો છે. "

"વર્ષ 2014ની વસતિ ગણતરી પ્રમાણે સમગ્ર દાહોદ જિલ્લામાં 62 દીપડાઓ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું."

"આ બનાવો બન્યા તે ધાનપુર વિસ્તારમાં 28 દીપડાઓ હોવાનું ત્યારે સામે આવ્યું હતું."

હુમલા પાછળ એક જ દીપડો જવાબદાર?

ઝાલાએ જણાવ્યું કે જે વિસ્તારમાં હુમલાઓની ઘટના બની ત્યાં દીપડાનું રહેઠાણ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

ઝાલા કહે છે, "બનાવના ઘટનાસ્થળમાં 3 કિલોમીટરનો તફાવત છે."

"દીપડા દ્વારા કરવામાં આવેલી શિકારની પદ્ધતિને જોઈએ તો લાગે છે કે એક જ દીપડા દ્વારા હુમલો કરાયો છે પરંતુ ખાતરીપૂર્વક તેવું કહી શકાય નહીં."

તેમના અનુસાર સામાન્ય રીતે દીપડાઓ ગજબના શિકારી હોય છે અને 5થી 6 કિલોમીટરમાં તેઓ પોતાનો વિસ્તાર જમાવીને રહેતા હોય છે.

અમુક દીપડાઓ 15 કિલોમીટર સુધીના વિસ્તારમાં પોતાનું વર્ચસ્વ ધરાવતા હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હુમલા પાછળ કોણ જવાબદાર?

ઝાલાનું કહેવું છે કે આ પ્રદેશ ખૂબ જ ડુંગરાળ અને ઘનઘોર જંગલથી ભરેલો છે.

"દીપડાઓ પાણી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

થોડા દિવસો પહેલાં જ મહારાષ્ટ્રમાં માનવભક્ષી બની ગયેલી એક વાઘણ 'અવની'ને ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી. અવનીએ છેલ્લા 20 મહિનામાં 13 લોકોના જીવ લીધા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જંગલમાં દીપડાને પકડવા માટે પિંજરામાં બકરીની સાથે લોહીવાળાં કપડાં મૂકવામાં આવ્યાં

દાહોદ જિલ્લાનો ધાનપુર તાલુકો જંગલથી ઘેરાયેલો છે. આ જંગલ અહીં વસતા આદિવાસી લોકોના જીવનનો જ એક ભાગ છે, પરંતુ છેલ્લા થોડા દિવસોથી આ લોકો ભયના ઓથાર હેઠળ જીવી રહ્યાં છે.

ગીરના જંગલોમાં સિંહોનું પગેરું દાબવાનું કામ કરતા ત્રણ અનુભવી ટ્રૅકર અહીં પહોંચ્યા છે.

સાસણગીર, ભાવનગર, લગભગ 150 થી 200 કર્મચારીઓ 25 વર્ગ કિલોમીટરનો જંગલ વિસ્તાર ખૂંદી રહ્યા છે.

એક જ દીપડાએ છેલ્લા સાત દિવસમાં ત્રણ લોકોનો જીવ લીધો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

સમગ્ર ઘટનાક્રમે મહારાષ્ટ્રમાં નરભક્ષી બનેલી અવનીનું પ્રકરણ યાદ અપાવ્યું છે. આ વાઘણે તેર લોકોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યાં હતાં.

ગીરનાં જંગલના ટ્રૅકર

જંગલમાં દીપડાને ટ્રૅક કરવા ગોઠવવામાં આવેલા ટ્રેપ કૅમેરા

વડોદરા જિલ્લાના સીસીએફ (ચીફ કન્ઝર્વેટિવ ઓફિસર) એસ. કે. શ્રીવાસ્તવે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાચતીતમાં જણાવ્યું કે દીપડાને પકડવા માટે સાસણથી ત્રણ ટ્રૅકર (પંજાના નિશાન શોધી શકનાર)ને બોલાવવામાં આવ્યા છે.

શ્રીવાસ્તવ જણાવે છે, "તાજેતરમાં જે વિસ્તારમાં દીપડા દ્વારા હુમલો થયો, ત્યાં આજે સવારે જ તાજા પગલાના નિશાન મળી આવ્યા છે."

"દીપડાઓ હંમેશાં શિકાર કર્યાં બાદ ફરીથી તેના શિકારને ખાવા માટે પરત ફરતા હોય છે. એટલા માટે અમે અહીં પાંજરું ગોઠવ્યું છે."

આ માટે જ્યાં દીપડાએ મહિલાનો શિકાર કર્યો હતો, ત્યાં મહિલાનાં લોહીવાળા કપડાંને એક પિંજરામાં રાખી બકરી બાંધવામાં આવી છે, જેથી તેને પકડી શકાય.

શ્રીવાસ્તવ ઉમેરે છે કે હુમલાખોર દીપડાઓને પકડવાનો વિશેષ અનુભવ ધરાવતા હોવાથી સાસણગીરથી આ ટ્રૅકર્સને બોલાવવામાં આવ્યા છે.

એક જ દીપડો જવાબદર?

પેટર્નને કારણે ત્રણેય હુમલા પાછળ એક જ દીપડો જવાબદાર હોવાનું અનુમાન

શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું કે આ ત્રણેય બનાવના સ્થળોની વચ્ચે લગભગ ત્રણ કિલોમીટરનું અતંર છે.

પેટર્નને જોતાં એવું કહી શકાય છે આ ત્રણેય હત્યા પાછળ એક જ દીપડાનો હાથ છે.

ભોગ બનેલી ત્રણેય વ્યક્તિનો ગળાના ભાગે હુમલો કરીને શિકાર કરવામાં આવ્યો હતો અને બાદમાં તેમને ગાઢ જંગલમાં ઢસડી જવાનો પ્રયાસ થયો હતો.

જોકે, હજુ સુધી કોઈ નક્કર પુરાવા નથી મળ્યા કે આ હુમલા પાછળ એક જ દીપડો જવાબદાર છે.

આથી જ વન વિભાગે 25 વર્ગ કિલોમીટરના વિસ્તાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.

વન વિભાગ દ્વારા જંગલ વિસ્તારમાં ટ્રૅક કૅમેરા મૂકવામાં આવયા છે, જે વન્ય પ્રાણીની અવરજવરથી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાત વન વિભાગ એક દીપડાને ઠાર મારવાનું વિચારી રહ્યું છે, પરંતુ તે માટે સરકાર તરફી મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જગદીશ ત્રિવેદી અગિયારમા અને બારમા ધોરણમાં નાપાસ થયા ત્યારે તેમણે આ નિષ્ફળતાને ઘણી ગંભીરતાથી લીધી અને ત્રણ-ત્રણ વખત પીએચ.ડીની ડિગ્રી મેળવી.

નાપાસ થયા બાદ તેમણે નક્કી કર્યું હતું કે હું સાબિત કરીશ કે ભલે હું નાપાસ થયો પણ હું ઠોઠ નિશાળીયો નથી.

 જગદીશ ત્રિવેદી મૂળ ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના થાનગઢ ગામના વતની છે.

તેમણે મનમાં દ્રઢ નિશ્ચય કર્યો કે તેઓ બે વખત પીએચ.ડીની ડિગ્રી મેળવીને સાબિત કરશે કે તેમને જે કોઈપણ વિષયમાં રસ છે તેમાં તેઓ પારંગત બનીને રહેશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રસપ્રદ વાત એ છે કે જગદીશ ત્રિવેદીએ બે વખત નહીં પણ ત્રણ-ત્રણ વખત પીએચડીની ડિગ્રી મેળવીને તેમનો નિશ્ચય પૂરો કર્યો.

પત્ની નીતાબેન સાથે જગદીશ ત્રિવેદી

જગદીશ ત્રિવેદી અહોભાવ સાથે કહે છે કે "મારે તો એટલું જ કહેવું હતું કે તમને જે વિષયમાં રસ હોય તેને વળગી રહો અને નિરાશ ન થાવ.

મને વિજ્ઞાનના વિષયો ભણવામાં જરાય રસ ન હોવાથી હું નાપાસ થયો હતો. મને તો આર્ટસમાં રસ હતો.

મારા ગમતા ત્રણ વ્યક્તિઓ - શાહબુદ્દિન રાઠોડ, મારા નાના દેવશંકર મહેતા અને રામકથાકાર મોરારિબાપુ પર થીસિસ (મહાશોધનિંબધ) લખીને મેં પીએચડીની ત્રણ ડિગ્રી મેળવી છે."

"આ ત્રણેય મહાનુભાવોને મારા સંશોધનના વિષય તરીકે પસંદ કરી મેં તેમને મારી અંજલિ આપી છે".

જગદીશ ત્રિવેદીએ હરીવંશરાય બચ્ચનની દીર્ઘ કાવ્યરચના 'મધુશાલા'નો ગુજરાતીમાં અનુવાદ કર્યો છે.

જે જગદીશ ત્રિવેદી બે-વખત નાપાસ થયા હતા તેમનો લખેલો એક લેખ હવે મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નવમા ધોરણના ગુજરાતી વિષયમાં પાઠ તરીકે ભણાવવાનું આ વરસથી શરૂ થયું છે.

આ લેખનું શિર્ષક છે 'ચોરને માલુમ થાય કે'. આજ રીતે ગુજરાત રાજ્યના શાળા અભ્યાસક્રમમાં ગુજરાતી ભાષાના પાઠ્યપુસ્તકમાં તેમનો લખેલો લેખ 'ફાટેલી નોટ' એક પાઠ સ્વરૂપે છેલ્લા સાતેક વર્ષથી ભણાવાય છે.

નવલકથાકાર દેવશંકર મહેતા પર જગદીશ ત્રિવેદીનો શોધનિબંઘ

આ મહિને તેઓ પચાસમાં વર્ષમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે. તેમણે પચાસથી વધુ પુસ્તકો લખ્યા છે.

જગદીશ ત્રિવેદીને તેમના હાસ્ય-સર્જન માટે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના 'જ્યોતિન્દ્ર દવે' પારિતોષિકથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

અનુભવના નિચોડ સાથે જગદીશ ત્રિવેદી જણાવે છે કે "પરીક્ષામાં નાપાસ થવાથી અને તેના ડરથી વિદ્યાર્થીઓ આત્મહત્યા કરે છે પણ હું તેમને કહેવા માગું છું કે નિરાશ ન થાવ. નક્કી કરો કે તમને કયા વિષયમાં રસ પડે છે. તે જાણો અને આગળ વધો. તમને સફળતા જરૂર મળશે જ'.

તેમણે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

હાસ્યકારો કોઈ વાતને ગંભીરતાથી નથી લેતા તે વાત ગુજરાતી હાસ્યકાર જગદીશ ત્રિવેદીએ ખોટી પુરવાર કરી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જગન્નાથ શેલકે

તેમનું નામ જગન્નાથ શેલકે હતું અને તેઓ 36 વર્ષના હતા.

જગન્નાથ શેલકેના પરિવારજનોએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે આત્મહત્યા પહેલાં લખેલી ચિઠ્ઠીમાં પણ જગન્નાથ શેલકેએ વીજળીના બિલની વાત લખી હતી.

વીજળી વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, જગન્નાથ શેલકેનું વીજળીનું બિલ વાસ્તવમાં 2800 રૂપિયા હતું.

પરિવારજનોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે જગન્નાથ શેલકે બિલ સંબંધે વીજળી વિભાગનો સંપર્ક કર્યો ત્યારે તેમને કોઈએ મદદ કરી ન હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આત્મહત્યા કરતાં પહેલાં જગન્નાથ શેલકે વીજળી વિભાગમાં અનેક વખત રજૂઆત કરી હોવાનું પણ તેમના પરિવારજનોએ જણાવ્યું હતું.

ખોટું બિલ મોકલવા બદલ પોલીસે વીજળી વિભાગના એક અધિકારી સામે ફરિયાદ નોંધી છે.

જગન્નાથ શેલકેએ આપઘાત પહેલાં લખેલી ચિઠ્ઠી સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ વીજળી બોર્ડે સંબંધિત અધિકારીને સસ્પેન્ડ પણ કરી દીધા હતા.

કેમ આવ્યું તોતિંગ બિલ?

જગન્નાથ શેલકેને મોકલવામાં આવેલું વીજળીનું બિલ

જગન્નાથ શેલકેને 6117.8 યુનિટ વીજળીના વપરાશનું બિલ મોકલવાનું હતું, પણ તેમને 61,178 યુનિટ વીજળીના વપરાશનું બિલ મોકલવામાં આવ્યું હતું.

મીટર રીડરે અયોગ્ય રીતે મીટર રીડિંગ નોંધ્યું હતું અને એ આધારે જ બિલ બનાવીને જગન્નાથ શેલકેને મોકલવામાં આવ્યું હતું.

જગન્નાથ શેલકેને માર્ચ મહિનાનું બિલ એપ્રિલના અંતે મોકલવામાં આવ્યું હતું.

વીજળી વિભાગના વરિષ્ઠ એન્જિનિયર સુરેશ ગણેશકરે બીબીસીને કહ્યું હતું, "દશાંશનું ચિહ્ન ગાયબ થવાને કારણે ખોટું બિલ બન્યું હતું અને તે જગન્નાથ શેલકેને મોકલવામાં આવ્યું હતું."

"એ માટે જવાબદાર કર્મચારી સામે અમે કાર્યવાહી કરી છે."

સુરેશ ગણેશકરના જણાવ્યા અનુસાર, જગન્નાથ શેલકેની સમસ્યાનું સમાધાન કરી શકાયું ન હતું, કારણ કે તેમણે વીજળી વિભાગને કોઈ લેખિત ફરિયાદ કરી ન હતી.

વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતા

જગન્નાથ શેલકેના શોક સંતપ્ત પરિવારજનો

જગન્નાથ શેલકેના ભાઈ વિઠ્ઠલે કહ્યું હતું, "મારા ભાઈએ આઠ દિવસ પહેલાં મને ફોન કર્યો હતો. તેઓ વીજળીના તોતિંગ બિલથી પરેશાન હતા."

"વીજળી વિભાગના અધિકારી સંપત્તિ જપ્ત કરવાની ધમકી આપતા હોવાનું પણ જગન્નાથે મને જણાવ્યું હતું."

જગન્નાથનાં દીકરી અશ્વિનીએ જણાવ્યું હતું કે વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતાને કારણે મારા પિતાનું મોત થયું છે.

અશ્વિનીએ કહ્યું હતું, "મારા પિતા આર્થિક મુશ્કેલીનો સામનો કરતા હતા ત્યારે વીજળીનું તોતિંગ બિલ તેમના માટે મોટા આંચકા સમાન હતું."

તમે અમને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મહારાષ્ટ્રના ઔરંગાબાદમાં શાકભાજીના વેપારી(કાછિયા)એ તેનું લાઇટ બિલ 8.64 લાખ રૂપિયાનું હોવાનું જાણતાં કથિત રીતે આપઘાત કર્યો હતો.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જજ મધુસૂદન શર્મા, આરોપી આસારામ, બન્ને પક્ષના કુલ 14 વકીલ અને જોધપુર પોલીસના કેટલાક ઉચ્ચ અધિકારીઓ સિવાય કોઈને પણ આ વિશેષ 'જેલ ન્યાયાલય'માં પગ રાખવાની પરવાનગી નહોતી.

આખરે જોધપુર જેલમાં 25 એપ્રિલના રોજ નિર્ણયના સમયે શું થયું હતું? પીડિતાના વકીલ પીસી સોલંકી શરૂઆતથી માંડીને અંત સુધી આ સ્પેશ્યલ કોર્ટમાં હાજર હતા.

બીબીસી સાથે વિશેષ વાતચીતમાં તેમણે આ નિર્ણય સાથે સાથે કડક સુરક્ષા વચ્ચે  થયેલી આ વિશેષ સુનાવણી અંગે પણ સંપૂર્ણ વિવરણ આપ્યું હતું.

શું તમે આ વાંચ્યું?

25 એપ્રિલની સવારે 8 કલાકે સોલંકી સૌથી પહેલા જોધપુરની એ વિશેષ સેશન્સ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા જ્યાં છેલ્લા પાંચ વર્ષોથી આ મામલે સુનાવણી ચાલી રહી હતી.

અંદર બેઠેલા જજ મધુસૂદન શર્મા એક 'પરમિશન લિસ્ટ' પર અંતિમ નિર્ણય કરી રહ્યા હતા.

આ 'પરમિશન લિસ્ટ' પર એ દરેક લોકોના નામ લખવામાં આવી રહ્યા હતા જેમને સુનાવણી દરમિયાન જોધપુરની સેન્ટ્રલ જેલમાં હાજર રહેવાની પરવાનગી હતી.

સૌથી પહેલા શિવા અને પ્રકાશ પર નિર્ણય આવ્યો

આસારામના વકીલ સજ્જન રાજ સુરાના પોતાની ટીમમાં સામેલ આસિસ્ટન્ટ વકીલોની સંખ્યા વધારવા માટે અનુમતિ માગી રહ્યા હતા. લગભગ અડધા કલાક બાદ અંતિમ 'પરમિશન લિસ્ટ' તૈયાર થઈ ગઈ.

આ લિસ્ટમાં આસારામની તરફથી હાજર રહેનારા 12 વકીલોના જૂથને સુનાવણીમાં હાજર રહેવાની પરવાનગી મળી. પીડિતા તરફથી માત્ર બે વકીલ પીસી સોલંકી અને સરકારી વકીલ પોકર રામ ફરિયાદીપક્ષ તરફથી જવાબદારી સંભાળી રહ્યા હતા.

સોલંકી જણાવે છે, "આ વચ્ચે નીચે ઊતરીને મેં એક વખત પીડિતાના પિતા સાથે ફોન પર વાત કરી તો તેઓ ખૂબ રડવા લાગ્યા. મેં તેમને સમજાવ્યા અને હિમ્મત બાંધતા કહ્યું કે બસ થોડું ધૈર્ય રાખો. હવે તેમના ચહેરા પર સ્મિત જ હશે."

લગભગ સવારે સાડા નવ કલાકે જજ મધુસૂદન શર્માની વિશેષ કોર્ટ બધા જ સામાન અને સરકારી ટીમ સાથે કેન્દ્રીય જેલ જવા માટે રવાના થઈ.

જેલ તરફ રવાના થયેલી ગાડીઓના લાંબા કાફલામાં પોલીસ જીપ વચ્ચે સૌથી પહેલા જજ મધુસૂદન શર્માની ગાડી, તેમની પાછળ આસારામના વકીલોની ગાડીઓ અને છેલ્લે પીડિતાના વકીલોની ગાડીઓ હતી.

સવા 10 કલાકે જોધપુરની કેન્દ્રીય જેલમાં જજ મધુસૂદન શર્માએ આ મામલા સાથે જોડાયેલી કોર્ટની અંતિમ કાર્યવાહી શરૂ કરી.

સોલંકી જણાવે છે, "જજ સાહેબે આગામી 15 મિનિટમાં જ નિર્ણય સંભળાવી દીધો. નિર્ણય સંભળાવતા તેમણે સૌથી પહેલા કહ્યું કે આરોપી શિવા અને પ્રકાશને દોષમુક્ત જાહેર કરવામાં આવે છે."

"જ્યારે તેમણે આ વાત કહી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

સગીર સાથે બળાત્કાર મામલે જ્યારે આસારામને જોધપુર જેલમાં સજા સંભળાવવામાં આવી ત્યારે સુરક્ષા કારણોસર જોધપુર પોલીસે શહેરની કેન્દ્રીય જેલને કિલ્લામાં પરિવર્તિત કરી દીધી હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જજ લોયાના મૃત્યુ મામલે તપાસ માટે લાતૂરના બાર એસોસિએશને ન્યાયિક કમિટીના ગઠનની માંગ કરી છે

આ મામલે ભાજપના હાલના અધ્યક્ષ અને ગુજરાતના પૂર્વ ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આરોપી હતા. તેમને લોયાના મૃત્યુ બાદ સીબીઆઈની સ્પેશિયલ કોર્ટના નવા જજે નિર્દોષ મુક્ત કર્યા હતા.

મહારાષ્ટ્રના લાતૂર શહેરના બાર એસોસિયેશને લોયાના મૃત્યુની તપાસને લઇને એક ન્યાયિક કમિટીના ગઠનની માંગ કરી છે, જેથી દરેક તથ્યો સ્પષ્ટ થઈ શકે.

લાતૂર બાર એસોસિયેશનએ બીબીસીને જણાવ્યું છે કે સોમવારના રોજ લાતૂરમાં  જિલ્લા કોર્ટથી ડિસ્ટ્રિક્ટ કલેક્ટર ઓફિસ સુધી માર્ચ કાઢીને તેઓ પોતાનું આવેદનપત્ર જિલ્લા કલેક્ટરને સોંપશે.

લાતૂર બાર એસોસિએશનના અધ્યક્ષ અન્નારાવ પાટિલે બીબીસી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું કે, સીબીઆઈ જજના મૃત્યુની તપાસ મામલે મુંબઈ હાઇકોર્ટ અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશને પણ પત્ર મોકલવામાં આવશે.

પત્રમાં હાઇકોર્ટ કે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત જજની દેખરેખ હેઠળ કમિટી બનાવવાની માંગ કરાશે.

અન્નારાવ કહે છે, "આ મૃત્યુની તપાસ થવી જરૂરી છે કેમ કે ન્યાયપાલિકાની સુરક્ષા પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોહરાબુદ્દીન શેખનું વર્ષ 2005માં એન્કાઉન્ટર થયું હતું

બૃજગોપાલનું મૃત્યુ 30 નવેમ્બર અને પહેલી ડિસેમ્બર 2014ની મધરાતે નાગપુરમાં થયું હતું. તેઓ તેમના એક સાથી જજની દીકરીનાં લગ્નમાં સામેલ થવા માટે નાગપુર ગયા હતા.

તેમના મૃત્યુનું કારણ હૃદયરોગનો હુમલો જણાવવામાં આવ્યું છે.

'ધ કૅરવૅન' પત્રિકાને બૃજગોપાલના પરિવારજનોએ જણાવ્યું હતું કે ત્યારબાદ કેટલીક એવી ઘટનાઓ બની છે કે, જેના કારણે લોયાનું મૃત્યુ અસામાન્ય લાગી રહ્યું છે.

પરિવારજનોનું કહેવું છે કે, તેમણે ડરના કારણે આ મુદ્દા પર કંઈ કહ્યું નહીં.

જ્યારે બીબીસીએ જજ લોયાના પૂર્વ સહપાઠી લાતૂર બાર એસોસિએશનના સભ્ય વકીલ ઉદય ગવારેને પૂછ્યું કે, અત્યાર સુધી તેઓ કેમ કંઈ ન બોલ્યા?

તો તેમણે કહ્યું, "એ વાત પર શંકા હતી કેમ કે લોયા જ્યારથી એન્કાઉન્ટર મામલે સુનાવણી કરી રહ્યા હતા, ત્યારથી તેઓ દબાવમાં હતા.

"તેમના અંતિમ સંસ્કારમાં અમે ગયા હતા અને ત્યારે જ ચર્ચા કરી કે આ પ્રાકૃતિક મૃત્યુ નથી. તેમાં ચોક્કસથી કંઈક ગડબડ છે.

"તેમના પરિવારજનો દબાવમાં હતા અને તેઓ વાત કરી રહ્યાં ન હતા.

"પત્રિકાની ખબરમાં જે સવાલ ઉઠાવાયા છે તેનાથી આ મૃત્યુ પર શંકા થવી સ્વાભાવિક છે. ત્રણ વર્ષ બાદ પણ આ મામલે કેમ વાત ન થવી જોઈએ?"

એન્કાઉન્ટર મામલાને સુપ્રીમ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

અંગ્રેજી પત્રિકા 'ધ કૅરવૅન'માં એક સમાચાર પ્રકાશિત થયા હતા કે સોહરાબુદ્દીન શેખ એન્કાઉન્ટર મામલે સુનાવણી કરી રહેલા સીબીઆઈની સ્પેશિયલ કોર્ટના જજ બૃજગોપાલ હરકિશન લોયાના પરિજનોએ તેમના મૃત્યુની પરિસ્થિતિઓ પર શંકા વ્યક્ત કરી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જજ સુરેન્દ્ર કુમાર યાદવે ભાજપના નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણી, મુરલી મનોહર જોશી, ઉત્તર પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી કલ્યાણસિંહ, ભાજપનાં રાષ્ટ્રીય ઉપાધ્યક્ષ ઉમા ભારતી, વિશ્વ હિંદુ પરિષદનાં સાધઅવી ઋતુંભરા સમેત 32 આરોપીઓની ભૂમિકા પર ચુકાદો આપતા કહ્યું કે આ ઘટના પૂર્વાયોજિત નહોતી.

બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ કેસની 28 વર્ષ ચાલેલી કાર્યવાહી દરમિયાન 17 આરોપીઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા.

હૈદરાબાદસ્થિત નૈલસાર લૉ યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સેલર ફૈઝાન મુસ્તફાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે આ ચુકાદો નિરાશાજનક છે અને ભારતની ક્રિમિનલ ન્યાયપ્રણાલિ માટે ધક્કા સમાન છે.

એમણે કહ્યું કે "ભાજપ, શિવ સેનાના નેતાઓનાં એ વખતના ભાષણો ઉપલબ્ધ છે. એ વખતે જે ધર્મસંસદ આયોજિત થઈ રહી હતી, એમાં નારાઓ જોવા મળે છે, જે કારસેવકો એ દિવસે આવ્યા હતા તેઓ કુહાડી, પાવડો અને દોરડાંઓથી સજ્જ હતાં. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ષડ્યંત્ર હતું."

રામજન્મભૂમિ આંદોલન ચરમ પર હતું ત્યારે 6 ડિસેમ્બર 1992ના રોજ અયોધ્યામાં કારસેવકોની એક ભીડે બાબરી મસ્જિદને તોડી પાડી હતી અને એ પછી ગુનાહિત ષડ્યંત્રની તપાસ માટે કેસ દાખલ કરાયો હતો.

આ ઘટના પછી આખા ભારતમાં કોમી હિંસા થઈ જેમાં 2 હજાર જેટલા લોકોનાં મોત થયાં અને હજારો ઘાયલ થયાં.

રામજન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદ ભૂમિવિવાદના કેસમાં સુન્ની વક્ફ બોર્ડની વકીલાત કરનાર એડવોકેટ ઝફર જિલાનીએ બીબીસી સંવાદદાતા સલમાન રાવી સાથે વાત કરતા આ નિર્ણયને ખોટો અને કાયદાની વિરુદ્ધ ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે આની સામે સમયસીમામાં હાઈકોર્ટમાં અપીલ દાખલ કરવામાં આવશે.

જિલાનીએ કહ્યું, "આઈપીએસ ઑફિસર, સરકારી અધિકારી અને વરિષ્ઠ પત્રકારોએ અદાલતમાં જુબાની આપી હતી, શું એમની જુબાની ખોટી છે અને જો એમ છે તો એમની વિરુદ્ધ કાર્યવાહી થવી જોઈએ."

સીબીઆઈ પર સવાલ

ઝફર જિલાની

પ્રોફેસર મુસ્તફાએ કહ્યું કે એક લોકશાહી દેશમાં એક ધાર્મિક સ્થળને આ રીતે તોડી પાડવાના કેસમાં કોઈ દોષિત ન મળવો એ દેશની કાનૂન વ્યવસ્થા માટે સારી વાત નથી.

એમણે કહ્યું કે "આનાથી તો એમ જ લાગે છે કે સીબીઆઈએ પોતાનું કામ યોગ્ય રીતે નથી કર્યું કારણે કે આપણે સરેઆમ ટેલિવિઝન પર આ થતું જોયું, આટલાં ઓડિયો-વીડિયો પુરાવા અને 350થી વધારે પ્રત્યક્ષદર્શી સાક્ષીઓના નિવેદનો પછી પણ ઠોસ પુરાવો ન મળવાની વાત સમજમાં નથી આવતી."

દેશની સર્વોચ્ચ તપાસસંસ્થા સીબીઆઈ ગૃહ મંત્રાલય, ભારત સરકારને હસ્તક આવે છે અને સીબીઆઈ તરફથી હજી કોઈ પ્રતિક્રિયા નથી આવી.

જોકે,...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

સીબીઆઈની વિશેષ અદાલતે બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ કેસમાં તમામ આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનમતને પ્રભાવિત કરતા આ ક્ષેત્રમાં 2014ની લોકસભા ચૂંટણીઓ અને તે પહેલા પણ ભાજપનો પ્રભાવ હતો. લાંબા સમય સુધી એવું જ લાગતું હતું કે, કોંગ્રેસ આ કૌશલ્યને સાધી નથી શકતી.

પરંતુ આ વખતની ગુજરાતની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ વખતે અલગ દૃશ્ય જોવા મળી રહ્યું છે.

આ ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસનું સૂત્ર - 'વિકાસ ગાંડો થયો છે' એ દિલ્હીમાં પણ ચર્ચાયું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જેનો પ્રતિકાર ભાજપે 'હું છું વિકાસ, હું છું ગુજરાત' દ્વારા કર્યો છે. આ રીતે ભાજપે સોશિઅલ મીડિયા પર તેનું વધુ પતન અટકાવ્યું છે. સાથે જ સ્પર્ધામાં પાછો ફરતો જણાય છે.

ગુજરાતની ચૂંટણીઓમાં ઇન્ટરનેટ યુદ્ધે રસપ્રદ વળાંક લીધો છે. બંને પક્ષોનાં યુવા 'યૌદ્ધા' એકબીજાના પ્રચાર અભિયાનની હવા કાઢવામાં વ્યસ્ત છે.

20 હજાર વૉલન્ટિયર્સ હોવાનો કોંગ્રેસનો દાવો

અમદાવાદના સત્યમ મોલમાં ત્રીજા માળે ગુજરાત કોંગ્રેસના આઈટી સેલનું કાર્યાલય છે. રોહન ગુપ્તા આ સેલના વડા છે, જ્યારે આઠ ઉપાધ્યક્ષ છે. હિરેન બેંકર તેમાંના એક છે.

કોંગ્રેસના આઈટી સેલના કાર્યાલયમાં 10-12 નવયુવાન કામ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ તેમની સાથે વાત કરવાની અમને મંજૂરી ન મળી.

હિરેન એક વીડિયો જોઈ રહ્યાં છે, જેમાં બે લોકો ગુજરાતની અસ્મિતા અંગે તર્ક-વિતર્ક કરી રહ્યા હતા.

દરમિયાન ત્રીજો શખ્સ તેમને દલીલો દ્વારા સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કે ગુજરાતીઓને કારણે ગુજરાતની અસ્મિતા છે. ભાજપને કારણે નહીં.

ગુજરાતીઓને કારણે રાજ્યનો વિકાસ થયો છે, કોઈ સરકારને કારણે નહીં.

હિરેન બેંકર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઍન્ડ કમ્યુનિકેશ એન્જિનિયર છે. તેઓ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી માસ કૉમ્યુનિકેશન (સામૂહિક પ્રત્યાયન)નો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે.

હિરેન ચાર વર્ષથી કોંગ્રેસના આઈટી સેલ સાથે સંકળાયેલા છે.

હિરેનના કહેવા પ્રમાણે, 20-25 પ્રોફેશનલ્સ કોંગ્રેસના આઈટી સેલ માટે કામ કરે છે. ઉપરાંત દરેક જિલ્લામાં 250થી વધુ પદાધિકારી નિમવામાં આવ્યા છે.

હિરેનનો દાવો છે કે ગુજરાતભરમાં 20 હજારથી વધુ વૉલન્ટિયર્સ તેમની સાથે જોડાયેલા છે.

હિરેનના કહેવા પ્રમાણે, "લગભગ એક હજાર લોકો ટ્વિટર પર સક્રિય છે. જેઓ કોઈ ટ્રેન્ડ શરૂ કરે છે. બાદમાં વૉલન્ટિયર્સ તેને ફોલો કરે છે."

વ્હૉટ્સઍપ માટે સજ્જતા

સંદીપ પંડ્યા (ડાબે) અને હીરેન બેંકર

હિરેનના કહેવા પ્રમાણે, 'વિકાસ ગાંડો થયો છે' પછી તેમની ટીમે વધુ બે કટાક્ષપૂર્ણ અભિયાન હાથ ધર્યાં હતાં. જેમાં 'મારા હાળા છેતરી ગયા' તથા 'જો જો છેતરાતાં નહીં'નો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

હજુ થોડા સમય પહેલા સુધી સોશિઅલ મીડિયા તથા ઇન્ટરનેટ દ્વારા રાજકીય વાતાવરણ ઊભું કરવામાં કોંગ્રેસની હથોટી ન હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનરલ અલ-ઇદરોસા (જમણે) જનરલ ચૌધરી

"મને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ પ્રસંગે મહામહિમ શાહિદ આઝમ પણ હાજર રહેશે, પરંતુ હું જીપ લઈને પહોંચ્યો ત્યારે ત્યાં માત્ર જનરલ ઇદરોસને જોયા."

"તેમણે ઢીલો લાગતો યુનિફોર્મ પહેર્યો હતો અને આંખો પર કાળાં ચશ્માં હતાં. તેમને ભારે અફસોસ થતો હોય તેવું લાગતું હતું."

"હું તેમની નજીક ગયો. અમે એકબીજાને સલામ કરી. પછી મેં કહ્યું : હું તમારી સેનાની શરણાગતિ માટે આવ્યો છું. તેના જવાબમાં જનરલ અલ-ઇદરોસે ધીમા અવાજે કહ્યુંઃ અમે તૈયાર છીએ."

એ વખતે મેજર જનરલ ચૌધરીએ પૂછેલું કે શું તમને ખબર છે કે કોઈ શરતો વિના શરણાગતિ સ્વીકારવાની છે? જનરલ ઇદરોસે કહ્યું કે 'હા, મને ખબર છે'.

આ સવાલ-જવાબ સાથે શરણાગતિનો પ્રસંગ પૂરો થયો.

જનરલ ચૌધરીએ લખ્યું છે, "મેં જનરલ ઇદરોસને સિગારેટ આપી. અમે બંનેએ અમારી સિગારેટ પેટાવી અને પછી ચૂપચાપ અલગ થઈ ગયા."

આ રીતે 70 વર્ષ પહેલાં ઉનાળાની બળબળતી બપોરે હૈદરાબાદ પર 650 વર્ષોથી ચાલતા મુસ્લિમ શાસનો અંત આવી ગયો.

આ યુદ્ધમાં હજારો લોકોના જીવ ગયા હતા. ઘણા બધા હિંદુઓ મુસ્લિમ બળવાખોરોના હાથે, જ્યારે મુસ્લિમો હિંદુઓ બળવાખોરોના હાથે માર્યા ગયા હતા.

કેટલાકને ભારતીય સેનાએ લાઇનમાં ઊભા રાખીને ગોળીથી ઊડાવી દીધા હતા તેમ પણ કહેવાય છે.

બીજી બાજુ નિઝામની સરકાર ખતમ થઈ તે સાથે જ બહુમતી હિંદુ વસતિ સક્રિય થઈ હતી. તેણે મોટા પાયે કત્લેઆમ, બળાત્કાર, આગચંપી અને લૂંટફાટ કરી હતી.

આની જાણ ભારતના વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુને થઈ ત્યારે તેમણે સંસદસભ્ય પંડિત સુંદરલાલની અધ્યક્ષતામાં એક તપાસ પંચની રચના કરી હતી.

જોકે, તે પંચનો અહેવાલ ક્યારેય જાહેર થયો નથી. 2013માં તે અહેવાલના કેટલાક અંશો બહાર આવ્યા હતા, તેના પરથી ખ્યાલ આવે છે કે આ રમખાણોમાં 27થી 40 હજાર લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

પંડિત સુંદર લાલ પંચનો અહેવાલ

સુંદરલાલ કમિટીનો રિપોર્ટ જે આજ સુધી જાહેર નથી કરાયો

અહેવાલમાં લખાયું હતું કે "અમારી પાસે એવી ઘટનાઓના પાકા પુરાવા છે કે જેમાં ભારતીય સેના અને સ્થાનિક પોલીસે પણ લૂંટફાટ કરવામાં ભાગ લીધો હોય.''

''અમારી તપાસમાં અમને જણાયું કે ઘણી બધી જગ્યાએ ભારતીય સેનાએ માત્ર લોકોને ઉશ્કેર્યા એટલું જ નહીં, પણ ઘણી જગ્યાએ હિંદુઓનાં જૂથોને મુસ્લિમોની દુકાનો અને ઘરોને લૂંટવા માટે  મજબૂર પણ કર્યા."

અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સેનાએ ગામડાંમાં ઘણા મુસ્લિમોનાં હથિયારો કબજે કરી લીધાં હતાં, જ્યારે હિંદુઓ પાસે હથિયારો રહેવા...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

બાદમાં ભારતીય સૈન્યના વડા પણ બનેલા જનરલ ચૌધરીએ ઉપરોક્ત ઐતિહાસિક પ્રસંગનું વર્ણન કંઈક આ પ્રમાણે કર્યું હતું :


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનરલ જેકબની 2012ની તસવીર

'ઑબ્ઝર્વર' અખબારના સંવાદદાતા ગાવિન યંગ ભોજન લેવાઈ રહ્યું હતું તે સ્થળની બહાર ઊભા હતા.

તેમણે ત્યાં જ ઊભેલા જનરલ જેકબને પૂછ્યું, 'સર મને પણ ભૂખ લાગી છે, શું હું પણ અંદર જઈ શકું?' તમામ લોકો અંદર પહોંચ્યા.

જેકબ નજારો જોઈને દંગ રહી ગયા કેમ કે ત્યાં ભોજનથી ઘણાં ટેબલ સજાવવામાં આવ્યાં હતાં. કાંટા, ચાકુ અને નૅપ્કિન પણ ગોઠવેલાં હતાં.

જેકબને ભોજનનું આમંત્રણ હતું પણ તેમને ભોજન લેવાનું મન ન થયું.

તે એજ રૂમમાં ખૂણામાં ઊભા રહીને તેમના સહાયક કર્નલ ખાડા સાથે વાતચીત કરવા લાગ્યા.

પાકિસ્તાન અધિકારીઓ 'રોસ્ટેડ ચિકન'ની લિજ્જત માણી રહ્યા હતા.

બાદમાં ગાવિન યંગે પોતાના અખબારમાં એક લેખ લખ્યો હતો. તેનું ટાઇટલ હતું 'સરેન્ડર લંચ'.

એ જ દિવસની સવારે પૂર્વિય કમાનના સ્ટાફ ઑફિસર જનરલ જે. એફ. જેકબને ફોન આવ્યો હતો અને સામે ફોન પર ભારતીય સેનાધ્યક્ષ જનરલ સેમ માણેક શૉ હતા.

જ્યારે જનરલ જેકબ આત્મસમર્પણ કરાવવા ગયા...

જનરલ જેકબ સાથે રેહાન ફઝલ

કેટલાંક વર્ષો પહેલાં મારી સાથે વાતચીત કરતા જનરલ જેકબે જણાવ્યું હતું, "માણેક શૉએ મને ફોન કર્યો હતો અને કહ્યું કે જેક જાઓ અને આત્મસમર્પણ કરાવો."

"મેં કહ્યું કે તમને પહેલાં જ આત્મસમર્પણનો મુસદ્દો મોકલી ચૂક્યો છું. શું તેના આધારે પાકિસ્તાનીઓ સાથે વાતચીત કરી શકું છું?"

"તેમણે કહ્યું કે 'તમને ખબર છે તમારે શું કરવાનું છે. તમે ત્યાં પહોંચી જાઓ.'"

"હું એ જ દસ્તાવેજ લઈને ઢાકા પહોંચ્યો. ત્યાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતિનિધિ માર્ક હેનરીએ મારું સ્વાગત કર્યું."

"તેમણે રજૂઆત કરી કે તેઓ સરકાર પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે મારી મદદ ઇચ્છે છે."

"મેં તેમનો આભાર માન્યો પણ તેમની માંગણીનો સ્વીકાર ન કર્યો."

"મને લેવા માટે પાકિસ્તાન તરફથી એક બ્રિગેડિયરને કાર લઈને મોકલવામાં આવ્યા હતા."

"અમે પાકિસ્તાનની કારમાં આગળ વઘ્યા કે તરત જ મુક્તવાહિનીના લડાકુઓએ અમારી પર ગોળીબાર કર્યો."

"હું કારનો દરવાજો ખોલીને મોટેથી બોલ્યો કે ઇન્ડિયન આર્મી."

"તેમણે ગોળીબાર બંધ કરી દીધો પણ તેઓ મારી સાથે રહેલા પાકિસ્તાનના બ્રિગેડિયરને મારી નાખવા માંગતા હતા."

"અમે તેમને ગમેતેમ સમજાવીને નિયાઝીની કચેરીએ પહોંચ્યા."

"મેં તેમને આત્મસમર્પણના દસ્તાવેજ હાથમાં આપતાની સાથે જ નિયાઝી બોલ્યા કે કોણ કહી રહ્યું છે કે અમે આત્મસમર્પણ કરી રહ્યા છીએ?"

"મેં તેમને એક ખૂણામાં બોલાવીને કહ્યું કે મેં તેમને ખૂબ જ સારી શરતો આપી છે."

"જો તેઓ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

16 ડિસેમ્બર 1971ની બપોર હતી. ઢાકામાં પાકિસ્તાનની સેનાના મુખ્યાલય પર આત્મસમર્પણ કરતા પહેલાં પાકિસ્તાનની સેનાના ઉચ્ચસ્તરીય અધિકારીઓ બપોરનું ભોજન લઈ રહ્યા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનરલ બેદીએ બીબીસીને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું કે જે ભારતીય સૈનિક ગલવાન ખીણમાં ચીની સૈનિકો સાથે લડ્યા હતા, તેમની પાસે જાસૂસી ચેતવણી પહોંચવી જોઈતી હતી.

એમણે કહ્યું, "આપણા સૈનિકોને પહેલાંથી ચીની સૈનિકોની ગતિવિધિ વિશે જાણકારી મળવી જોઈતી હતી."

"મને લાગે છે કે આ સંકટ સમાપ્ત થયા પછી આ વિશે સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ. આપણા સૈનિકોને આ વિશે અંદાજ પણ ન આવ્યો."

"ભવિષ્યમાં આપણી સિસ્ટમમાં સુધારવા માટે પણ એ જરૂરી છે. ફક્ત સેનાની અંદર જ નહીં, જાસૂસી એજન્સીઓ અને અન્ય તમામ સંસ્થાઓની અંદર પણ આ તપાસ થવી જોઈએ."

"આ પ્રકારની તપાસ અમે કારગિલ હુમલા પછી કરી હતી, જે માટે વિશેષ ટાસ્કફૉર્સ બનાવવામાં આવી હતી."

જનરલ બેદીનું માનવું છે કે ચીને જેવું આક્રમક વલણ અપનાવ્યું અને હિંસક સંઘર્ષમાં જે રીતે ભારતીય સૈનિકો માર્યા ગયા, તેનાથી જાણ થાય છે કે ચીને ખૂબ જ યોજનાબદ્ધ રીતે આ તમામ બાબતો પર કામ કર્યું છે.

બેદી કહે છે, "મને લાગે છે કે ચીન લાંબા સમયથી આની ઉપર કામ કરી રહ્યું હતું. શક્ય છે કે એમણે માર્ચ-એપ્રિલથી જ આ બધી તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી હોય."

ગલવાન ઘાટીમાં હુમલા પછી ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે જાતે જ આને 'યોજનાબદ્ધ' અને 'પૂર્વાયોજિત' ગણાવ્યું હતું.

તો શું ભારતની જાસૂસી એજન્સીઓ પાસે એટલી ક્ષમતા નથી કે 'યોજનાબદ્ધ' અને 'પૂર્વાયોજિત' હુમલાઓ વિશે સેનાને ઍલર્ટ કરી શકે?

ક્યારે ક્યારે ભારત-ચીન સામસામે આવ્યા?

આ સવાલના જવાબમાં જનરલ બેદીએ કહ્યું, "હું એમ તો ન કહી શકું કે આ જાસૂસી અને મૉનિટરિંગ એજન્સીઓની નિષ્ફળતા છે."

"આપણે પણ પોતાને તૈયાર રાખ્યા હતા. પરંતુ આપણને લાગ્યું હતું કે ચીન સંધિઓની કલમો અનુસાર કામ કરશે, પણ એમ ન થયું."

જનરલ બેદી માર્ચ સુધી ભારતના સૈન્ય જાસૂસી પ્રમુખ હતા. શું ત્યાં સુધી ચીનની યોજનાઓ વિશે ભારતને કંઈક જાણકારી મળી શકી હતી.

આના જવાબમાં એમણે કહ્યું, "અમને ચીનની અંદર થનારી તમામ પ્રકારની ગતિવિધિ, જેમકે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવું, સૈન્ય અભ્યાસ હોય કે પછી કોઈ પ્રકારની અસામાન્ય ગતિવિધિ હોય તો એના વિશે જાણકારી મળતી હતી."

"માર્ચ સુધી અમને ચીની સૈનિકોના અભ્યાસ વિશે કંઈક સંકેતો મળ્યાં હતાં, જેની જાણકારી અમે આગળ પહોંચાડી હતી."

ચીનની જાસૂસી અને મોનિટરિંગ એજન્સીઓની ક્ષમતા વિશે જનરલ બેદીનો શું અભિપ્રાય છે?

ભારત-ચીન સીમા વિવાદમાં ચીની સૈનિકો પણ માર્યા ગયા છે?

જનરલ બેદી કહે છે, "ચીન પાસે સંસાધન નિ:શંકપણે વધારે રહ્યાં છે. સમયની સાથોસાથ ચીને પોતાની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ભારતના પૂર્વ સૈન્યજાસૂસી પ્રમુખ જનરલ (રિટાયર્ડ) અમરજિત બેદીનું કહેવું છે કે ભારતે પોતાની જાસૂસી એજન્સીઓની ભૂમિકાની સમીક્ષા કરવી જોઈએ અને ચીનસંકટ સમાપ્ત થયા બાદ એને દુરસ્ત કરવી જોઈએ.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનરલ માણેક શૉ

બરાબર ચાર વાગ્યે જનરલ હમીદ ટોયોટા મિલિટરી જીપને જાતે ડ્રાઇવ કરીને પ્રૅસિડેન્ટ હાઉસ પહોંચ્યા.

તેમની બાજુમાં જ તેમના એડીસી બેઠા હતા. જીપ ઊભી રહી એટલે એડીસી (ઍઇડ દ કૅમ્પ) પાછળ જતા રહ્યા.

આગળની સીટ પર હવે જનરલ યાહ્યા અને જનરલ હમીદ બેઠા હતા. પાછળ બંનેના એડીસી બેઠા. જીપ આગળ વધી કે એક મોટું ગીધ સામે આવીને બેસી ગયું.

જનરલ હમીદે ધીમે-ધીમે જીપને આગળ વધારી, પણ ગીધ પોતાની જગ્યાએથી હલ્યું નહીં.

તેમણે હૉર્ન માર્યું તો ગીધ તેની સામે ઘૂરીને જોવા લાગ્યું. જનરલ યાહ્યાએ નીચે ઊતરીને પોતાની બૅટનથી તેને ભગાવવાની કોશિશ કરી, પણ ગીધ ટસનું મસ ના થયું.

આ જોઈને ત્યાં કામ કરી રહેલો માળી દોડીને આવ્યો અને પોતાના પાવડાથી ગીધને ભગાવવાની કોશિશ કરી. માંડ માંડ ગીધ રસ્તામાંથી હટ્યું અને જીપ આગળ વધી.

બહારથી ગોદામ જેવી દેખાતી એક ઇમારત પાસે આવીને જીપ ઊભી રહી.

હૉર્ન વગાડ્યું એટલે એક ગાર્ડ દોડીને આવ્યો. જનરલ યાહ્યાને ઓળખીને તેમને સલામ કરી અને દરવાજો ખોલી નાખ્યો.

પૉર્ચમાં ઊભેલા પાકિસ્તાન ઍરફોર્સના વડા એર માર્શલ રહીમ ખાને તેમનું સ્વાગત કર્યું.

તે હકીકતમાં ઍરફોર્સનું વડુંમથક હતું, જેના વિશે પબ્લિકમાં ભાગ્યે જ કોઈને જાણ હતી.

મહેમાનો અંદર પહોંચ્યા ત્યારે પાકિસ્તાનના એફ-86 બૉમ્બર વિમાનો ભારતના ઍરપૉર્ટ પર હુમલો કરવા માટે રવાના થઈ ગયા હતા.

જ્યારે હવાઈ હુમલાની સાયરન વાગી

એરફોર્સના વડામથકે અડધો કલાક વીતાવ્યા પછી યાહ્યા આઈવાન-એ-સદર પરત જવા નીકળ્યા, પરંતુ તેઓ રસ્તામાં હતા ત્યાં જ હવાઈ હુમલાની સાયરન વાગી.

સ્કવોડ્રન લીડર અરશદ ખાને બીબીસીને જણાવ્યું કે 'અમે જોયું કે અમારી ઉપરથી બહુ નીચે ઊડતાં યુદ્ધવિમાનો પસાર થયાં.

'યાહ્યાએ ડ્રાઇવરને ઊભા રહેવા અને જીપની લાઇટ બંધ કરી દેવા કહ્યું.

'એટલામાં બીજી તરફથી પણ તેજ ગતિથી આવતા વિમાન દેખાયા. યાહ્યાએ ગર્વ સાથે કહ્યું કે આ આપણા ઇન્ટરસેપ્ટર્સ છે.'

જોકે, આ લડાઈ યાહ્યાની ધારણા પ્રમાણે ચાલી નહીં અને દરેક મોરચેથી નિષ્ફળતાના સમાચારો આવવા લાગ્યા.

'ચીન મદદ કરશે તેવી આશા પર પણ પાણી ફરી વળ્યું'

ચીન મદદ કરશે તેવી આશા પર પણ પાણી ફરી વળ્યું હતું. મજબૂરીમાં હવે તેમણે અમેરિકાના પ્રમુખ રિચર્ડ નિક્સનને ફોન કર્યો.

અરશદ ખાન કહે છે, "નિક્સનને ફોન લગાવાયો, ત્યારે તેઓ કોઈ મિટિંગમાં હતા."

"13 ડિસેમ્બર, 1971ની રાત્રે બે વાગ્યે ટેલિફોન ઑપરેટરે મને ફોન કરીને જાણ કરી કે પ્રૅસિડેન્ટ નિક્સન હવે લાઇન પર છે."

"મેં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

3 ડિસેમ્બર, 1971ના રોજ જનરલ યાહ્યા ખાને પોતાના એડીસી સ્કોવડ્રન લીડર અરશદ સમી ખાનને કહ્યું કે ચાર વાગ્યે જનરલ હમીદ અહીં પ્રૅસિડેન્ટ હાઉસ (આઈવાન-એ-સદર) પર આવશે. ત્યારબાદ આપણે બધા એક જગ્યાએ જઈશું, પણ ક્યાં તે અત્યારે હું જણાવવા માગતો નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનરલ રાવતે કહ્યું, "નેતાની ઓળખ તેનું નેતૃત્વ હોય છે. જો તમે પ્રગતિના રસ્તે લઈ જાઓ તો બધા તમારી પાછળ ચાલે. નેતા તે જ હોય જે લોકોને સાચા રસ્તે લઈ જાય. નેતા એ નથી હોતો જે ખોટા રસ્તે લઈ જાય. કૉલેજ અને યુનિવર્સિટીમાં વિરોધપ્રદર્શનોમાં હિંસા અને આગની ઘટના ઘટી રહી છે. આ કોઈ નેતૃત્વ નથી."

જનરલ રાવતના આ નિવેદનને રાજકીય અને સૈન્ય અધિકારી માટે અનુચિત ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

સીપીએમના મહાસચિવ સીતારામ યેચુરીએ આની ટીકા કરતાં ટ્વિટર પર ચિંતા વ્યક્ત કરી કે આપણે 'સેનાનું રાજનીતિકરણ નથી કરી રહ્યા?' અને 'પાકિસ્તાનના રસ્તે તો નથી ચાલી રહ્યા?'

ત્યારે એઆઈએમઆઈએમના પ્રમુખ અને હૈદરાબાદના સાંસદ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ કહ્યું કે 'જનરલ રાવતે પોતાના નિવેદનથી સરકારને નબળી પાડી રહ્યા છે.'

એવામાં પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે જનરલ રાવતનું નિવેદન રાજકીય હતું અને શું તેમણે સેનાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે?

આ બાબતે બીબીસી સંવાદદાતા મહમદ શાહિદે સંરક્ષણનિષ્ણાત વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય શુક્લા સાથે વાત કરી હતી. તેમનું વિશ્લેષણ અહીં વાંચો.

'સેનાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન'

સેનાની કામ કરવાની રીત, નિયમ અને કાયદા પ્રમાણે 'આર્મી રૂલ બુક'ના આર્મી રૂલ 21માં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે રાજકીય પ્રશ્નો પર સેનાના કોઈ પણ સભ્ય તરફથી સાર્વજનિક રૂપે કોઈ નિવેદન નહીં અપાય.

નિવેદન આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારની પરવાનગી બહુ જરૂરી છે અને નિયમોમાં લખવામાં આવ્યું છે કે 'પરવાનગી વગર કોઈ સેનાધિકારી અને સૈનિક રાજકીય બાબતો પર વાત નહીં કરી શકે'. જનરલ બિપિન રાવતે આ નિયમ વિરુદ્ધ વાત કરી છે.

તેમણે એવી રાજકીય બાબત ઉપર નિવેદન આપ્યું છે જે આજકાલ ચર્ચામાં છે. એ બાબતે લોકોનો અંગત મત હોઈ શકે પણ સેનાપ્રમુખ આ વિશે વાત કરી શકે કે નહીં.

સેનાના નિયમ અનુસાર, ખાસ કરીને રૂલ 21 હેઠળ આ નિવેદન ગેરવ્યાજબી છે.

'જનરલ રાવત સામાન્ય નાગરિક નથી'

સેનાના દરેક જુનિયર જવાનથી લઈને આર્મી ચીફ માટે મૌલિક અધિકારો આર્મી રૂલ 19 મુજબ સીમિત કરવામાં આવ્યા છે.

બંધારણ અંતર્ગત સામાન્ય નાગરિકને અભિવ્યક્તિની જે સ્વતંત્રતા મળે છે, આર્મી રૂલ 19 અનુસાર આ અધિકારને સેના સાથે સંકળાયેલા લોકો માટે સીમિત  કરવામાં આવ્યો છે.

આ કોઈ નવી વાત નથી, આર્મીની દરેક વ્યક્તિને ખબર હોય છે અને તેમને આ વાત જણાવવામાં આવે છે. દરેક વર્ષે આ વાત ફરી વાર કહેવામાં આવે છે.

તો એમ ન કહી શકાય કે આર્મી ચીફ એક નાગરિક છે અને તેમને નાગરિક હોવાને કારણે નિવેદન આપવાની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ભારતના સેના પ્રમુખ જનરલ બિપિન રાવતે નવી દિલ્હીમાં ગુરુવારે એક કાર્યક્રમમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદા વિરુદ્ધ થઈ રહેલાં વિરોધપ્રદર્શનોને લઈને એક નિવેદન આપ્યું, જેની ટીકા રાજકીય દળો કરી રહ્યાં છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનસંખ્યાની દૃષ્ટિએ ઇન્ડોનેશિયા દુનિયાનો સૌથી મોટો ઇસ્લામિક દેશ છે, પરંતુ અહીંયા હિન્દુ સંસ્કૃતિની અસર વ્યાપક છે.

ઇન્ડોનેશિયા પોતાની સંસ્કૃતિ માટે સમગ્ર દુનિયામાં મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે.

ઇન્ડોનેશિયાના બાલી ટાપુ પર હિન્દુ સમુદાયની બહુમતી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભારત અને ઇન્ડોનેશિયાનાં સંબંધો હજારો વર્ષ જૂનાં છે. ઈશુ ખ્રિસ્તના જન્મ થયા પહેલાં, ભારતનાં સોદાગર વેપારીઓ અને નાવિક ત્યાં જતાં આવતાં.

જેના કારણે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયામાં ઘણી બધી સાંસ્કૃતિક સમાનતા જોવા મળે છે.

પ્રાચીનકાળથી ભારતીય સોદાગર વેપારીઓ અને નાવિકો દ્વારા મુસાફરી કરવાના કારણે ઇન્ડોનેશિયામાં માત્ર હિન્દુ ધર્મ જ નહીં, પરંતુ બૌદ્ધ ધર્મનો મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રભાવ જોવા મળ્યો છે.

ઇન્ડોનેશિયાની ભાષા, દેશની શિલ્પકળા, દેશનો રાજવી પરિવાર અને દંતકથાઓ હિન્દુ ધર્મથી પ્રભાવિત છે.

દાખલા તરીકે, ઇન્ડોનેશિયાના ભૂતપૂર્વ રાજાઓનાં નામ શ્રીવિજયા અને ગજાહ મધા વગેરે સામેલ છે.

ભાષાની બાબતે પણ કેટલીક સમાનતા જોવા મળે છે. ત્યાંના લોકો 'બહાસા ઇન્ડોનેશિયા' ભાષામાં વાતચીત કરે છે. તેમની ભાષા પર સંસ્કૃતનો પ્રભાવ જોવા મળે છે, જેમ કે મેઘાવતી સુકાર્ણોપુત્રી, જેઓ ઇન્ડોનેશિયાના પાંચમા રાષ્ટ્રપતિ હતા.

મજબૂત સાંસ્કૃતિક સમાનતાઓ

જો ઇન્ડોનેશિયામાં તમે મહાભારત અને રામાયણની વાત કરો, તો તેઓ કહેશે કે તે બધાં તેમનાં દેશનાં ગ્રંથો છે.

ત્યાં થતી ઉજવણી અને ઝાંખીમાં આ ગ્રંથોનાં પાત્રો કાષ્ઠની પૂતળીના રૂપે જોવા મળે છે. દાખલા તરીકે, ચામડામાંથી બનેલી કઠપૂતળીનાં શોમાં આવા કેટલાક પૌરાણિક પાત્રો જોવા મળે છે.

કેટલીક જગ્યાએ કૌરવોમાંથી વિચિત્ર નાયક નીકળી આવે છે તો અન્ય જગ્યાએ હનુમાન જોવા મળે છે.

ઇન્ડોનેશિયાના પ્રાચીન રાજાઓ જેમ કે શ્રીવિજયા અને ગજાહ મધામાં ભારતીય સંસ્કૃતિની ગાઢ છાપ છે, પરંતુ નોંધનીય મુદ્દો એ છે કે આ છાપ માત્ર હિન્દુ ધર્મની નહીં ,પરંતુ બૌદ્ધ ધર્મની પણ છે.

ઇસ્લામે પણ ભારતનો રસ્તો અપનાવ્યો

ઇન્ડોનેશિયામાં ઇસ્લામિક ધર્મ ભારતના પૂર્વ દરિયાકિનારેથી પસાર થઈને ત્યાં પહોંચ્યો છે, જેનાં કારણે ઇન્ડોનેશિયા અને દક્ષિણ એશિયા, ખાસ કરીને ભારતના ઇસ્લામ બાબતે કેટલાક સમય પહેલાં સુધી કેટલીક સમાનતાઓ રહી છે.

બન્ને દેશોમાં ઇસ્લામિક ધર્મ સૂફીવાદથી પ્રભાવિત થઈને ઉદાર અને મનુષ્ય સંબંધી પરંપરાઓ અનુસરે છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઇન્ડોનેશિયામાં કટ્ટરપંથ સંબંધિત ઘટનાઓ વધી ગઈ છે.

વરિષ્ઠ ફ્રાંસના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

આસિયાન દેશોની પાંચ  દિવસની મુલાકાત દરમિયાન ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સૌથી પહેલાં ઇન્ડોનેશિયા પહોંચ્યા છે, જ્યાં તેમણે રાષ્ટ્રપતિ જોકો વિડોડો સાથે મુલાકાત કરી હતી. એવી અપેક્ષા છે કે આ મુલાકાત બન્ને દેશોનાં સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનસત્તાના રિપોર્ટ અનુસાર, નરસમ્મા અશિક્ષિત મહિલા હતાં, તેમ છતાં તેમણે 15 હજારથી મહિલાઓને પ્રસૂતિના સમયે મદદ કરી હતી.

તેઓ કર્ણાટકના પવગાડા તાલુકાના કૃષ્ણપુરા ગામના રેહવાસી હતા અને માત્ર 12 વર્ષની વયે લગ્ન થયાં હતાં.

તેમના દાદી મરીજિમ્માએ નરસમ્માના બાળકોની પ્રસૂતિમાં મદદ કરી હતી અને આ જ રીતે તેમણે બાળકના જન્મ સમયે મહિલાઓની મદદ કરવાની કળા પોતાના દાદી પાસેથી શીખી હતી.

તેમના આ કાર્યના કારણે તેમને વર્ષ 2018માં પદ્મશ્રીનું સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું.

લોકોનું માનવું છે કે તેઓ પેટ જોઈને બાળકના સ્વાસ્થ્ય વિશેની માહિતી મેળવી શકતાં હતાં.

કર્ણાટકના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રીએ હૉસ્પિટલ પહોંચી શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી

આજતકની માહિતી અનુસાર, નરસમ્મા શ્વાસની બીમારીના કારણે 29 નવેમ્બરથી બેંગલૂરુની બીજીએસ હૉસ્પિટલમાં ભરતી થયાં હતાં અને છેલ્લા પાંચ દિવસથી વૅન્ટિલેટર પર હતાં.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

નરસમ્માના પરિવારમાં ચાર પુત્ર, ત્રણ પુત્રી અને 36 પૌત્ર અન પ્રપૌત્ર હતાં. મૃત્યુના સમાચાર સાંભળતા જ પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી બીએસ યેદિયુરપ્પાએ હૉસ્પિટલ પહોંચી શ્રદ્ધાંજલી આપી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે સમાજમાં તેમના યોગદાન માટે ટિમકુર યુનિવર્સિટી દ્વારા તેમને ડૉક્ટરની માનદ પદવી અપાઈ હતી.

નિધન બાદ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રી દ્વારા શ્રદ્ધાંજલી

નરેન્દ્ર મોદીએ તેમનાં મૃત્યુ અંગે દુ:ખ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે પદ્મશ્રી સુલાગિટ્ટી નરસમ્માના મૃત્યુથી દુ:ખની લાગણી અનુભવું છું.

તેમના કર્ણાટકમાં કરેલા લોકોની મદદ કરનારા કાર્યક્રમોને હંમેશાં યાદ કરવામાં આવશે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે હું તેમના પરિવાર અને તેમના પ્રશંસકો સાથે છું.

કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રીએ દુ:ખ વ્યક્ત કર્યું હતું અને તેઓ મહાન હતાં તેવી વાત જણાવી હતી. તેમણે તેમજ 15 હજારથી વધારે બાળકોની ડિલિવરી કરવાની વાત પણ જણાવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

'જનની અમ્મા' નામથી પ્રખ્યાત પદ્મશ્રીનું સન્માન મેળવનારા સુલાગિટ્ટી નરસમ્માનું 98 વર્ષે મંગળવારે બેંગલુરુની હૉસ્પિટલમાં નિધન થયું હતું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનસત્તામાં પ્રકાશિત એક અહેવાલ પ્રમાણે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મેજબાની માટે સરકાર 100 કરોડ કરતાં વધારે રૂપિયા ખર્ચ કરશે.

માત્ર 3 કલાકની યાત્રા પર 100 કરોડ રૂપિયા કરતાં વધારે ખર્ચ કરવાની વાત મામલે ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે.

ટ્રમ્પની મેજબાનીમાં સામેલ અધિકારીઓ દ્વારા પ્રાપ્ત માહિતી પ્રમાણે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના સત્કારમાં બજેટ બાધા ન બનવું જોઈએ.

રસ્તા રિપેર કરવાથી માંડીને શહેરનું સુશોભન કરી રહેલું AMC અને AUDA સંયુક્ત રૂપે આશરે 100 કરોડ રૂપિયા ખર્ચશે.

માહિતી પ્રમાણે 17 જગ્યાએ રસ્તા રિપેર કરવા માટે 60 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે.

અરવિંદ કેજરીવાલ આજે લેશે CM પદના શપથ

અરવિંદ કેજરીવાલ ત્રીજી વખત દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી તરીકે આજે શપથ લેવાના છે. અરવિંદ કેજરીવાલની સાથે જ તેમના કૅબિનેટ મંત્રીઓ પણ આજે જ શપથગ્રહણ કરશે.

અરવિંદ કેજરીવાલના શપથગ્રહણ સમારોહ માટે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પણ નિમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે.

વડા પ્રધાન સિવાય ભાજપ તેમજ કૉંગ્રેસના પ્રદેશ અધ્યક્ષોને પણ આ સમારોહમાં હાજરી આપવા નિમંત્રણ પાઠવવામાં આવ્યું છે.

જોકે, હજુ એ સ્પષ્ટ થઈ શક્યું નથી કે કેજરીવાલના શપથગ્રહણ સમારોહમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આવશે કે નહીં.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે આ શપથ સમારોહ દરમિયાન દિલ્હીના વિકાસમાં ફાળો આપનાર અલગ અલગ વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા 50 મહેમાન હાજર રહેશે.

આ ખાસ મહેમાનોની યાદીમાં વેપારીઓ, શિક્ષકો, આચાર્યો, મજૂર, વકીલ, ઍન્જિનિયર, ડૉક્ટર, ખેલાડી, બસ ટ્રાઇવર- કંડક્ટર, રિક્ષા-ચાલક, મેટ્રો પાઇલટ, ખેડૂત અને આશા વર્કર્સનો સમાવેશ થાય છે. આ યાદીમાં આવતા લોકોને 'દિલ્હીના નિર્માતા' નામ આપવામાં આવ્યું છે.

શનિવારે નાયબ મુખ્ય મંત્રી મનીષ સિસોદીયાએ કહ્યું હતું, "આ દિલ્હીવાસીઓની મોટી જીત છે, જેમણે કેજરીવાલ સરકારને સુશાસનનું મૉડલ બનાવી છે અને વિકાસમાં ફાળો આપ્યો છે."

"આ એ લોકોની જીત છે જેઓ દિલ્હીને એક વર્લ્ડ-ક્લાસ શહેર બનાવવા માગે છે અને તેની માટે સતત કામ કરે છે. 50 'દિલ્હી કે નિર્માતા' મુખ્ય મંત્રીની સાથે સ્ટેજ પર બેસશે. "

શાહીનબાગના પ્રદર્શનકારીઓ અમિત શાહને મળશે?

નાગરિકતા સંશોધન કાયદાનો 15 ડિસેમ્બરથી દિલ્હીના શાહીનબાગમાં વિરોધ થઈ રહ્યો છે. લોકો રસ્તા પર બેસીને ધરણાં કરી રહ્યા છે.

હવે આશરે 2 મહિનાથી પ્રદર્શન કરી રહેલા લોકોના એક વર્ગનું કહેવું છે કે તેઓ આજે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ 24 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમદાવાદની મુલાકાતે આવવાના છે અને તેને લઈને ગુજરાત સરકારે જોરશોરથી તૈયારીઓ શરૂ કરી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જનસભામાં વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "હું જરા કૉંગ્રેસના લોકોને કહેવા માગું છું કે દર્પણમાં જઈને પોતાનું મોઢું જુઓ. તમારા મોઢામાંથી માનવાધિકારની વાતો શોભતી નથી. તમારે કૉંગ્રેસના લોકોએ ભારતનાં એકેએક બાળકને જવાબ આપવો પડશે. ભારતનાં એકેએક બાળકોને ન્યાય આપવો પડશે. તમે કૉંગ્રેસીઓએ 'બાલા સાહેબ'ની નાગરિકતા છીનવી લીધી હતી. તેમની પાસેથી મતદાન કરવાનો અધિકાર છીનવી લીધો હતો."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

લાતુરની જનસભામાં જે સમયે નરેન્દ્ર મોદીએ આ વાત કહી હતી, તે સમયે બાલ ઠાકરેના પુત્ર અને શિવસેના પ્રમુખ ઉદ્ધવ ઠાકરે મંચ પર જ હાજર હતા.

ભાજપ અને શિવસેના, બન્ને પક્ષો વચ્ચે 18 ફેબ્રુઆરીના રોજ બેઠકો પર પરસ્પર સંમતિ સધાઈ હોવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મહારાષ્ટ્રની 48 બેઠક પૈકી 25 બેઠક પર ભાજપ અને 23 બેઠક પર શિવસેના ચૂંટણી લડી રહ્યા છે.

પરંતુ શિવસેનાના સંસ્થાપક બાલ ઠાકરે વિશે મંગળવારે પીએમ મોદીએ જે કંઈ કહ્યું તેમાં એક હકીકતદોષ છે.

બાલ ઠાકરેના ચૂંટણી લડવા કે મત આપવા પર કૉંગ્રેસ પાર્ટી કે કૉંગ્રેસ સરકારે પ્રતિબંધ લગાવ્યો ન હતો.

પરંતુ દેશના રાષ્ટ્રપતિના રીફર કરવા પર ચૂંટણીપંચે બાલ ઠાકરે માટે આ સજા નક્કી કરી હતી.

બાલ ઠાકરે પાસેથી 1995થી માંડીને 2001 સુધી મતદાનનો અધિકાર છીનવી લેવામાં આવ્યો હતો.

કાયદાના જાણકાર આ સજાને 'કોઈની નાગરિકતા છીનવી લેવી' પણ ગણાવે છે.

જાણો સંપૂર્ણ કહાણી

આ મામલો આશરે 31 વર્ષ જૂનો છે.

મુંબઈમાં આવતી મહારાષ્ટ્રની વિધાનસભા સીટ 'વિલે પાર્લે' પર પેટાચૂંટણી થઈ રહી હતી.

એક તરફ કૉંગ્રેસના નેતા પ્રભાકર કાશીનાથ કુંટે હતા, તો બીજી તરફ અપક્ષીય ઉમેદવાર ડૉક્ટર રમેશ યશવંત પ્રભુ ચૂંટણી મેદાનમાં હતા જેમને બાલ ઠાકરેની પાર્ટી શિવસેનાનું સમર્થન પ્રાપ્ત હતું.

બાલ ઠાકરે પોતે ડૉક્ટર રમેશ પ્રભુ  માટે મત માગવા ચૂંટણી સભાઓમાં જઈ રહ્યા હતા. 13 ડિસેમ્બર 1987ના રોજ મતદાન થવાનું હતું.

14 ડિસેમ્બર 1987ના રોજ આ પેટા-ચૂંટણીનું પરિણામ આવ્યું અને કૉંગ્રેસી નેતા પ્રભાકર કુંટે ડૉક્ટર રમેશ પ્રભુ સામે હારી ગયા.

આ પેટાચૂંટણી પહેલાં વિલે પાર્લે વિધાનસભા સીટ કૉંગ્રેસ પાસે જ હતી.

જ્યારે ઠાકરેને દોષી ગણાવવામાં આવ્યા

પેટાચૂંટણીમાં હાર્યા બાદ કૉંગ્રેસના નેતા પ્રભાકર કાશીનાથ કુંટે પુરાવા સાથે કોર્ટ પહોંચી ગયા અને તેમણે આરોપ લગાવ્યા કે ભડકાઉ ભાષણ આપીને ડૉક્ટર રમેશ આ ચૂંટણી જીત્યા છે.

7 એપ્રિલ 1989ના રોજ બૉમ્બે હાઈકોર્ટે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મહારાષ્ટ્રના લાતુરમાં યોજાયેલી એક ચૂંટણીસભામાં શિવસેનાના સંસ્થાપક બાલ ઠાકરે અને કૉંગ્રેસ પાર્ટી વિશે એક નિવેદન આપ્યું હતું કે જે ખરેખર સાચું નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જન્મ આપનારાં માતાને શોધી રહેલાં કિરણ ગુસ્તાફસન

તેમના પ્રેમાળ માતા-પિતાએ તેમને તમામ સુખ-સગવડ ભરેલું જીવન આપ્યું હતું. છતાં કિરણને પોતાના જીવનમાં કોઈ ખાલીપો અનુભવાતો હતો.

તેમના માતા-પિતાએ તેમને કહ્યું હતું કે તેમને ગુજરાતનાં સુરતનાં એક અનાથાશ્રમમાંથી દત્તક લીધાં હતાં.

સ્વીડનના માલમોમાંથી બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કિરણે કહ્યું, “હું જ્યારે સ્વીડન આવી ત્યારે લગભગ ત્રણ વર્ષની હતી. ભારતમાં વીતેલું મારું બાળપણ મને યાદ નથી.”

“જે વકીલ મને દત્તક આપવાની પ્રક્રિયામાં શામેલ હતા તેમની અને તેમના પત્ની સાથે હું 14 માર્ચ, 1988ના દિવસે સ્વીડન પહોંચી. અમે ગોથનબર્ગના લેન્ડવેટર એરપોર્ટ પર ઊતર્યા અને હું ત્યાં મારા પાલક માતાપિતાને પહેલીવાર મળી.”

કિરણ ગુસ્તાફસનનાં બાળપણની તસવીર

સ્વીડનના એ ગુસ્તાફસન પરિવારે જે સહજતાથી બાળકનો ઉછેર થાય તેવી જ રીતે કિરણને ઉછેર્યાં.

કિરણનું કહેવું છે તેમને ક્યારેય ત્યાં અજાણ્યું કે અજુગતું નહોતું લાગ્યું. તેમના માતા મારિયા વેરનાન્ટ એક નિવૃત્ત શિક્ષક છે. તેના પિતા ચેલ્લ ઓકયા ગુસ્તાફસન બિઝનેસમેન અને ફોટોગ્રાફર છે.

કિરણ કહે છે, “મારા માતાપિતાએ મને ક્યારેય હું અલગ હોવાની લાગણી નથી થવા દીધી. તેમણે મને હંમેશા હું જે છું તેના પર ગર્વ કરતાં શીખવાડ્યું છે. તેમણે મને જે આપ્યું છે તે શ્રેષ્ઠ છે તેનાથી વધુ કંઈ ન હોઈ શકે.”

છતાં કિરણ તેમના સ્વીડીશ માતા મારિયામાં પોતાની જાતને જોઈ શક્તાં નથી. તેમને લાગે છે મારિયા સાથેના સંબંધમાં તે ઊંડાણ અથવા એવું જોડાણ નથી જે એક મા-દીકરીના સંબંધમાં હોય.

શરૂ થઈ એક શોધ

કિરણના પાલક માતાપિતા

કિરણને તેમને જન્મ આપનારાં માતા બાબતે ઘણા સવાલો હતાં, જેનાથી તે પરેશાન રહેતાં હતાં.

તેમણે વર્ષ 2000માં આ સવાલોના જવાબ શોધવાની કવાયત શરૂ કરી અને તેમના આખા સ્વીડીશ પરિવાર સાથે પહેલીવાર સુરત આવ્યાં. પરિવારે પણ તેમને પોતાની ઓળખ શોધવાની આ યાત્રામાં ખુશીથી સાથ આપ્યો.

તે સુરતના ઘોડદોડ રોડ પર આવેલા નારી સંરક્ષણ ગૃહમાં ગયાં, જ્યાંથી તેમને દત્તક લેવામાં આવ્યાં હતાં.

કિરણ કહે છે, “આખા પરિવારે સાથે આ યાત્રા એટલે કરી કે બધા મારા મૂળને ઓળખી શકે, સમજી શકે.”

વર્ષ 2005માં કિરણ ફરી સુરત આવ્યાં. આ વખતે તે સોશિયોલૉજી અને માનવ અધિકારના વિષયોના અભ્યાસના ભાગ રૂપે સુરત પહોંચ્યાં હતાં.

આ બે મુલાકાતો બાદ તેમના મનમાં વધારે પ્રશ્નો થયાં.

પોતાના સ્વીડિશ ભાઈ-બહેન સાથે કિરણ

સ્વીડન પાછા જઈને તેમણે આ શોધ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કિરણ ગુસ્તાફસન તેના ભાઈ-બહેનો સાથે સ્વીડનના એક સુંદર શહેરમાં મોટા થયાં. કિરણને હંમેશા એવું લાગતું રહેતું કે, તેમનાં બહેન એલન અને ભાઈ બીયોર્ન એકબીજા સાથે જે રીતે જોડાયેલાં છે, તેવું જોડાણ તેમની સાથે નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જન્મના સમયે તેઓ માથાથી જોડાયેલી હતી. જોકે લંડનમાં સર્જનનોની એક મોટી ટીમે એક વર્ષ પહેલાં તેમની સર્જરી કરીને છૂટી પાડી હતી.

તેમનું ઑપરેશન ઘણું મુશ્કેલ હતું કારણકે તેમનું મગજ પણ જોડાયેલા માથામાં ગૂંચવાયેલું હતું.

મારવા અને સફા પરિવાર સાથે યુકેમાં સારવાર કરાવીને બે વર્ષે સ્વદેશ પહોંચી છે.

ત્યારે જાણો તેમની પરિસ્થિતિ કેવી છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પાકિસ્તાનના એક પરિવારમાં જન્મેલી મારવા અને સફા જોડકી બહેનો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જપ્ત કરાયેલા સાપોને જંગલમાં છોડી દેવાયા

આ સાપોની લંબાઈ ચાર ફૂટ જેટલી હતી. કૉબ્રા (ચશ્મેશાહી નાગ, વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં નાજા નાજા) સાતસો ગ્રામ, જ્યારે રસલ્સ વાઇપર (ખડચિતરો) દોઢ કિલોગ્રામ જેટલો હતો.

પ્રાથમિક તપાસમાં આરોપીઓએ કબલ્યું હતું કે તેઓ આ દુર્લભ સાપોને મુંબઈના ખરીદદારોને વેચવાના હતા.

વન વિભાગનું માનવું છે કે આ સાપોમાંથી ઝેર કાઢી, તેનો ઉપયોગ 'પાર્ટી ડ્રગ' તરીકે થવાનો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સાપોનું ઝેર એક કરોડ રૂપિયાના એક લિટરના ભાવથી વેચાય છે.

વાઇલ્ડ લાઇફ પ્રોટેક્શન ઍક્ટ-1972ની અનુસૂચિ બે હેઠળ આ પ્રજાતિઓના સાપ સંરક્ષિતની યાદીમાં આવે છે.

મૉડસ ઑપરેન્ડી

અહેવાલ મુજબ વન વિભાગે હિંમતનગર-શામળાજી નેશનલ હાઈવે ઉપર મોતીપુરા સર્કલ નજીક એક કારને અટકાવીને તેની તપાસ હાથ ધરી હતી.

અંદરથી તપાસ કરતાં બે કૉબ્રા અને એક રસલ્સ વાઇપર સહિત દુર્લભ પ્રજાતિના કુલ ત્રણ સાપ મળી આવ્યા હતા.  જેમાં રસલ્સ વાઇપર મૃત હતો બાકીના સાપ જીવતા હતા.

કાંતિસિંહ હિંમતસિંહ મકવાણા (રેન્જ ફોરેસ્ટ ઑફિસર, રાયગઢ, વાઇલ્ડ લાઇફ વોર્ડન)ના કહેવા પ્રમાણે, "વન વિભાગે હાથ ધરેલી પૂછપરછમાં આરોપીઓએ કબુલ્યું છે કે જ્યારે પંદર સાપ એકઠા થઈ જાય એટલે તેઓ મુંબઈની એક પાર્ટીને આ સાપ વેચવાના હતા."

"એ લોકો સાપનું ઝેર કાઢી તેને પાર્ટી ડ્રગ તરીકે વેચવાના હતા."

મૂળ રાજસ્થાનના અને હાલ હિંમતનગરમાં રહેતા કિશન મિસ્ત્રી, સંદીપ મિસ્ત્રી તથા દિવ્યપ્રકાશ સોનારા રાયગઢ ફૉરેસ્ટ રેન્જમાંથી સાપ પકડીને અમદાવાદ નિવાસી પરેશ પુરોહિતને આપતા હતા.

લગભગ પંદર જેટલા સાપ એકઠા થાય એટલે તેઓ મુંબઈના ખરીદદારોને વેચતા હતા.

આસિસ્ટન્ટ કન્ઝર્વૅટિવ ફોરેસ્ટ ઓફિસર યોગેશભાઈ દેસાઈના જણાવ્યા પ્રમાણે, "વન વિભાગ દ્વારા જીવતા કૉબ્રાને જંગલમાં છોડી દેવાયા છે, જ્યારે રસલ્સ વાઇપરને અગ્નિદાહ આપી દેવાયો છે."

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

કિક માટે કૉબ્રા

વન વિભાગે હાથ ધરેલી પ્રાથમિક તપાસ પ્રમાણે, આ સાપના ઝેરનો ઉપયોગ કિક મેળવવા માટે થવાનો હતો.

અમદાવાદના કાંકરિયા ઝૂના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ આર. કે. સાહૂના કહેવા પ્રમાણે, નશાખોરો અફીણ કે મૉર્ફિન જેવા પદાર્થો દ્વારા નશો કરે છે પરંતુ એક તબક્કા સુધી સળંગ સેવન બાદ તેમાંથી 'કિક' નથી મળતી."

"આથી તેઓ વધુ ખતરનાક નશા તરફ વળે છે, જેનો એક વિકલ્પ ઝેરી સાપોનું ઝેર પણ છે."

"કેટલાક લોકો કૉબ્રાનું બચ્ચું સાથે રાખીને જીભ પર તેનો ડંખ મેળવીને પણ કિક મેળવતા હોય છે."

આરોપીઓના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાત વન વિભાગે દુર્લભ પ્રજાતિના બે કૉબ્રા તથા એક રસલ વાઇપર સાથે ચાર આરોપીઓની ધરપકડ કરીને ઇન્ટર-સ્ટેટ રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમાત-ઉદ-દાવા હાફિઝ સઈદનું સંગઠન છે અને હાફિઝ સઈદ 2008ના મુંબઈ હુમલાના સૂત્રધાર ગણાય છે.

પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિની બેઠક ગુરુવારે યોજાઈ હતી. જેમાં આ સંગઠનો પર પ્રતિબંધનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

પાકિસ્તાનના ગૃહ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું છે કે વડા પ્રધાનની કચેરી ખાતે યોજાયેલી નેશનલ સિક્યૉરિટી કમિટીની મિટિંગમાં નેશનલ ઍક્શન પ્લાન અંગે સમીક્ષા કરી હતી.

આ મિટિંગ દરમિયાન નક્કી કરવામાં આવ્યું કે ગેરકાયદેસર જાહેર કરાયેલાં સંગઠનો વિરુદ્ધ ઝડપથી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

વધુમાં ઉમેર્યું કે જમાત-ઉદ-દાવા અને ફલહ-એ-ઇન્સાનિયત ફાઉન્ડેશનને ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા ગેરકાયદેસર ઘોષિત કરવામાં આવ્યા છે.

પાકિસ્તાનમાં વહી જતું ત્રણ નદીઓનું પાણી અટકાવાશે - ગડકરી

પુલવામા ઘટના બાદ કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ પાકિસ્તાનને મળતું ભારતીય નદીઓનું પાણી અટકાવવાની જાહેરાત કરી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે પુલવામા ઘટના બાદ પાકિસ્તાનને આપેલો મોસ્ટ ફૅવર્ડ નેશનનો દરજ્જો પરત લેવામાં આવ્યો છે અને એક્સાઇઝ ડ્યુટી પણ વધારવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો.

ઉત્તર પ્રદેશના બાઘપતમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં સંબોધન કરતા નીતિન ગડકરીએ કહ્યું, "આપણા દેશની ત્રણ નદીઓનું પાણી પાકિસ્તાન જતું હતું. એ ત્રણ નદીઓ પર પ્રોજેક્ટ ઊભા કરીને એ પાણીને પરત યમુના નદીમાં લાવવામાં આવશે."

કેન્દ્રીય મંત્રી દ્વારા કરાયેલી જાહેરાત પ્રમાણે ત્રણ નદીઓ પર પ્રોજેક્ટ ઊભા કરીને પાકિસ્તાનમાં જતું પાણી અટકાવી દેવામાં આવશે.

ગુજરાતમાં એસટીની હડતાળ

ગુજરાત રાજ્ય પરિવહન નિગમના 45 હજાર કર્મચારીઓ આજથી હડતાળ પર છે.

સાતમા પગારપંચનો લાભ તેમજ ખાનગી બસ સેવાને કારણે નિગમને થઈ રહેલા નુકસાનના વિરોધ જેવા અન્ય પડતર મુદ્દાઓ લઈને કર્મચારીઓ હડતાળ પર ઊતર્યા છે.

હડતાળને કારણે રાજ્યમા રાજ્ય પરિવહનની 8 હજાર જેટલી બસો થંભી ગઈ છે.

પરિવહન નિગમના ત્રણેય માન્ય સંઘોની સંકલન સમિતિના નેતૃત્વમાં આ હડતાળનું આયોજન કરાયું છે.

આ દરમિયાન મુખ્ય મંત્રી વિજય રુપાણીએ પરિવહન નિગમના કર્મચારીઓને સાતમા પગાર પંચનો લાભ આપવા અસમર્થતા દર્શાવી છે.

બિહાર કરતાં ગુજરાતમાં વધુ લોકોએ દારૂ ચાખ્યો : સરવે

ઑલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સના નેશનલ ડ્રગ ડિપેન્ડન્સ ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટર દ્વારા હાથ ધરાયેલા એક સરવેમાં ગુજરાતમાં આલ્કૉહૉલના સેવનને લઈને એક ચોંકવનારી માહિતી સામે આવી છે.

સરવેમાં જણાવાયું છે કે ગુજરાતની સરખામણીએ બિહારમાં ઓછા લોકોએ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પાકિસ્તાન દ્વારા જમાત-ઉદ-દાવા અને ફલહ-એ-ઇન્સાનિયત સંગઠનોને ગેરકાયદેસર ઘોષિત કરવામાં આવ્યાં છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમાત-ઉદ-દાવાના પ્રમુખ હાફિઝ સઈદે એવી અરજી કરી હતી કે 'આતંકવાદી' તરીકેના લિસ્ટમાંથી તેનું નામ દૂર કરવામાં આવે.

મુંબઈમાં થયેલા 2008ના હુમલા બાદ હાફિઝ સઈદનું નામ આ લિસ્ટમાં ઉમેરવામાં આવ્યું હતું.

હાફિઝને મુંબઈમાં થયેલા હુમલાનો માસ્ટર માઇન્ડ પણ માનવામાં આવે છે.

ભારતે પુલવામાં હુમલા બાદ જૈશ-એ-મોહમ્મદના પ્રમુખ મસૂદ અઝહરનું નામ પણ આ લિસ્ટમાં સામલે કરવાની માગ કરી છે.

અયોધ્યા વિવાદને મધ્યસ્થી માટે મોકલવાનો નિર્ણય આજે

રામજન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદના જમીન વિવાદને મધ્યસ્થી માટે મોકલવો કે નહીં, તેના પર આજે સુપ્રીમ કોર્ટ નિર્ણય કરશે.

અદાલત આજે એ નક્કી કરશે કે જો આ મામલાને મધ્યસ્થી માટે મોકલવામાં આવે તો તેના માટે કોણ મધ્યસ્થી કરશે?

મધ્યસ્થી માટે આ કેસના પક્ષકારોએ પોતાના તરફથી કોર્ટને નામો પણ મોકલ્યાં છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈની અધ્યક્ષતાવાળી બૅન્ચ શુક્રવારે એ નક્કી કરશે કે આ વિવાદનો ઉકેલ એકબીજાની અંદરોઅંદરની સમજૂતીથી લાવવો જોઈએ કે નહીં.

નિર્મોહી અખાડાને છોડીને લગભગ તમામ હિંદુ પક્ષકાર અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર આ મામલે મધ્યસ્થીની વિરુદ્ધમાં છે.

સોનિયા રાયબરેલીથી જ લડશે ચૂંટણી, પ્રિયંકા મામલે કોઈ નિર્ણય નહીં

લોકસભાની ચૂંટણી માટે કૉંગ્રેસે ઉત્તર પ્રદેશ અને ગુજરાતના એમ કુલ 15 ઉમેદવારોની પ્રથમ સૂચિ જાહેર કરી દીધી છે.

જેમાં ઉત્તર પ્રદેશની 11 અને ગુજરાતની 4 બેઠકો પર ઉમેદવારોનાં નામ ઘોષિત કરવામાં આવ્યાં છે.

જેમાં એ નક્કી થઈ ગયું છે કે સોનિયા ગાંધી રાયબરેલીથી ચૂંટણી લડશે જ્યારે કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી અમેઠીથી ચૂંટણી લડશે.

ગુજરાતની ચાર બેઠકોની વાત કરીએ તો યૂપીએ સરકારમાં રાજ્યકક્ષાના પ્રધાન રહેલા ભરતસિંહ સોલંકીને આણંદ, જ્યારે પ્રશાંત પટેલને વડોદરાની બેઠક ઉપરથી ઉમેદવાર બનાવવામાં આવ્યા છે.

છોટા ઉદેપુર (શિડ્યુલ્ડ ટ્રાઇબ)ની બેઠક માટે રણજીત રાઠવાને ઉમદેવાર બનાવવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અમદાવાદ પશ્ચિમ (શિડ્યુલ્ડ કાસ્ટ) બેઠક ઉપરથી રાજુ પરમારને ઉમેદવાર બનાવવામાં આવ્યા છે.

બીસીસીઆઈના નવા કૉન્ટ્રેક્ટમાં ક્યા ખેલાડીને શું મળ્યું?

ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડે(બીસીસીઆઈ) પુરુષ અને મહિલાઓના નવા વાર્ષિત કોન્ટ્રાક્ટ જારી કરી દીધા છે. જેમાં ચાર ગ્રેડમાં અલગ અલગ ખેલાડીઓને રાખવામાં આવ્યા છે.

ટોપ ગ્રેડ A+માં ત્રણ ખેલાડીઓ સામેલ છે. જેમાં કપ્તાન વિરાટ કોહલી, ઉપકપ્તાન રોહિત શર્મા અને ફાસ્ટ બૉલર જસપ્રીત બુમરાહનું નામ છે.

આ ગ્રેડમાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

યુનાઇટેડ નેશન્સે ગુરુવારે હાફિઝ સઈદને 'આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદીના લિસ્ટ'માંથી બહાર કરવાની અરજી ફગાવી દીધી હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમાલ ખાશોગી સાઉદી અરેબિયાના જાણીતા પત્રકાર છે

આ અંગેના પુરાવા તપાસ એજન્સીને મળ્યા હોવાનો દાવો પણ તૂર્કીએ કર્યો છે.

શનિવારે તુર્કીના બે અધિકારીઓએ નિવેદન આપ્યું કે જાણીજોઈને પત્રકારની હત્યા કરવામાં આવી છે અને પત્રકારના મૃતદેહનો દૂતાવાસમાંથી નિકાલ કરી દેવાયો છે.

જમાલ ખાશોગી મંગળવારે પોતાના તલાકના દસ્તાવેજો લેવા માટે દૂતાવાસ ગયા હતા ત્યારબાદ તેમનો પતો લાગ્યો નહોતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ખાશોગી સાઉદી અરેબિયાના જાણીતા પત્રકાર છે.

તેઓ અમેરિકામાં રહેતા હતા અને 'ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ' માટે કામ કરતા હતા.

ખાશોગી સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલામના મોટા ટીકાકાર હતા.

શનિવારે ઇસ્તંબૂલ સ્થિત સાઉદી અરેબિયાના રાજદૂત મોહમ્મદ અલ ઓતૈબીએ જણાવ્યું હતું કે પત્રકાર દૂતાવાસમાં કે સાઉદી અરેબિયામાં નથી.

દૂતાવાસ દ્વારા તેમને શોધવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યા હોવાનું પણ તેમણે જણાવ્યું.

વિદેશ પ્રવાસમાં ક્રિકેટરસાથે  પત્નીને રહેવાની છૂટ મળે: કોહલી

'ઇન્ડિયા ટૂડે'ના અહેવાલ મુજબ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કૅપ્ટન વિરાટ કોહલીએ બીસીસીઆઈ સમક્ષ રજૂઆત કરી છે કે ટીમના વિદેશ પ્રવાસ દરમ્યાન ક્રિકેટરો સાથે પત્નીને રહેવાં છૂટ આપવામાં આવે.

અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ આ રજૂઆત કોહલી દ્વારા કેટલાંક અઠવાડીયા અગાઉ કરાઈ હતી.

જોકે, બીસીસીઆઈના નિયમ મુજબ ભારતીય ટીમના કોઈ પણ ખેલાડીની રજૂઆત બૉર્ડ ત્યારે જ ધ્યાનમાં લઈ શકે કે જ્યારે આ અંગે ટીમના મેનેજર રજૂઆત કરે.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે બીસીસીઆઈના વર્તમાન નિયમ મુજબ વિદેશ પ્રવાસ દરમ્યાન ક્રિકેટર સાથે તેમનાં પત્ની બે સપ્તાહ સુધી રહી શકે છે.

ગીરના સિંહોનું સ્થળાંતર નહીં થાય: વિજય રૂપાણી

'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ મુજબ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ રવિવારે 7મી ઑક્ટોબરે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ગીરમાં સિંહો સુરક્ષિત છે અને હાલમાં સિંહોનું સ્થળાંતર નહીં થાય.

ગીરમાં એક મહિના કરતાં ઓછા સમયમાં બીમારીના કારણે 23 સિંહોનાં મૃત્યુ બાદ તેમના સ્થળાંતરની ચર્ચાઓએ જોર પકડ્યું હતું.

અહેવાલમાં વધુમાં જણાવ્યા મુજબ વાઇરસના પગલે ગીરની આસપાસના 20 ગામમાં કૂતરાનું રસીકરણ હાથ ધરાયું છે.

આ રસીકરણની પ્રક્રિયા ગીરના સરસિયા વીડી ગામની આસપાસ આવેલા ગામોમાં કરવામાં આવી છે.

ટ્રેડ વૉરની અસર : ચીન અર્થતંત્રમાં 109 અબજ ડૉલરનું રોકાણ કરશે

'ધ હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સના' ના અહેવાલ મુજબ ચીનની સેન્ટ્રલ બૅન્કે 15મી ઑક્ટોબરથી 'રિઝર્વ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

'બીબીસી હિંદી સર્વિસ'ના અહેવાલ મુજબ તુર્કીના સત્તાધારી પક્ષના ઉચ્ચ અધિકારીએ એવો આક્ષેપ કર્યો છે કે સાઉદી અરેબિયાના ગુમ થયેલા પત્રકાર જમાલ ખાશોગીની હત્યા ઇસ્તંબૂલ સ્થિત સાઉદી અરેબિયાના વાણિજ્ય દૂતાવાસમાં થઈ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમીન નથી તો તેમણે છત પર ખેતી શરૂ કરૂ દીધી. ઘરમાં ઉપયોગમા લેવાતી બધી શાકભાજી તેઓ જાતે ઉગાડે છે. આ જમીન વગરની ઓર્ગેનિક ખેતી છે.

તેમણે તેમની અગાશીમાં 450 સ્ક્વૅર ફૂટ જેટલા વિસ્તારમાં છોડા વાવ્યા છે.

જુઓ બીબીસીનો વિશેષ અહેવાલ.

વીડિયો - નીતિન નાગરકર, અહેવાલ - પ્રાજકતા ધુલપ

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

છેલ્લાં 10 વર્ષથી આ યુવતી જમીન વગર ખેતી કરે છે. તમને થશે એવું કેવી રીતે શક્ય છે?


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમીનદાર પરિવારની મહિલાના એક નોકરની સાથેના શરીરસંબંધોને ડી. એચ. લૉરેન્સે પોતાની નવલકથા 'લેડી ચેટર્લીઝ લવર'માં સવિસ્તાર વર્ણવ્યા હતા.

લેડી ચેટર્લીની કામુકતાના ઘણા બધા યુવાનો દીવાના બની ગયા હતા.

તેમને લાગતું હતું કે લૉરેન્સની નવલકથાનું આ પાત્ર હકીકતમાં તેમની જિંદગીમાં આવી જાય તો કેવી મજા આવી જાય!

નાદાન, મદમસ્ત, કામુક લેડી ચેટર્લીએ દુનિયાભરમાં કરોડો લોકોને પોતાના દીવાના બનાવી દીધા હતા.

પરંતુ, લેડી ચેટર્લીના કિસ્સાના રસિક કરોડો લોકોમાંથી બહુ ઓછા જ લોકોને ખબર હશે કે ડી. એચ. લૉરેન્સની નવલકથાનું એ પાત્ર કોઈ રચિત પાત્ર નહોતું.

તે પાત્ર એક કલ્પના માત્ર નહોતું પરંતુ જીવતી-જાગતી મહિલા હતી, જે લૉરેન્સના જીવન ઉપર ઊંડી અસર છોડી ગઈ હતી.

એ મહિલાનું નામ હતું ફ્રીદા વૉન રિચથોફેન.

વિખ્યાત બ્રિટીશ લેખિકા એનાબેલ એબ્સે ફ્રીદા વૉન રિચથોફેનના જીવન ઉપર પ્રકાશ પાડતું પુસ્તક લખ્યું છે, જેનું નામ છે 'ફ્રીદા'.

ફ્રીદાના જીવન વિષે બહુ જ ઓછા લોકોને જાણકારી છે. તેઓ ડી. એચ. લૉરેન્સનાં પ્રેમિકા હતાં, પ્રેરણા હતાં અને હમરાઝ પણ હતાં.

અંગ્રેજી ભાષાનો શબ્દ મ્યૂઝ(muse) એવા વ્યક્તિ માટે વાપરવામાં આવે છે, જે કોઈ કલાકારને કંઈક નવું રચવા-ઘડવા માટે પ્રેરણા આપે.

દુનિયામાં ઘણા એવા લોકો થઈ ગયા છે, જેમણે કલાકારોને એકથી એક ચઢિયાતી કૃતિઓ રચવાની પ્રેરણા આપી છે.

ડી. એચ. લૉરેન્સના જીવનમાં આવેલાં ફ્રીદાએ પણ લૉરેન્સને લેડી ચેટર્લી જેવું પાત્ર ઘડવાની પ્રેરણા આપી અને લૉરેન્સને અમર બનાવી દીધા.

ફ્રીદાની જિંદગી

ખુદ ફ્રીદાની જિંદગી કેવી હતી? શું તેઓ ખરેખર લેડી ચેટર્લી જેવાં કામુક અને ઉન્મુક્ત મહિલા હતાં?

ફ્રીદાની જિંદગી ઉપર નજર કરીએ, તો તમને કથા સાવ જુદી જ નજરે પડશે.

તેઓ પોતે ભલે લૉરેન્સની સાહિત્યિક કૃતિઓમાં નોંધાયેલાં ઘણાં બધાં મહિલા પાત્રોની પ્રેરણા હતાં.

પરંતુ, ફ્રીદાની પોતાની જિંદગી હકીકતથી બિલકુલ અલગ હતી.

ફ્રીદા વૉન રિચથોફેન, ડી એચ લૉરેન્સનાં પ્રેમિકા, હમરાઝ, મૉડલ અને 'પંચિંગ બૅગ' પણ હતાં.

ફ્રીદા, ગરીબીનો શિકાર થઈ ગયેલા જર્મન સામંતનાં દીકરી હતાં.

રખડું મિજાજની ફ્રીદાને જોખમ ભરેલાં કામો કરવામાં આનંદ આવતો હતો.

તેઓ બૌદ્ધિક પ્રેરણા માટે તડપતાં હતાં પરંતુ એ વખતના યુરોપીયન સમાજમાં મહિલાઓને બરાબરીનો દરજ્જો મળતો ન હતો.

ગરીબ બાપના ઘરના અંકુશોમાંથી આઝાદીનો એક જ રસ્તો ફ્રીદાની પાસે હતો અને એ હતો લગ્ન.

1899માં ફ્રીદાએ ફક્ત વીસ વર્ષની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કૉલેજના દિવસોમાં ઘણા બધા યુવાઓએ લેડી ચેટર્લીનો કિસ્સો વાંચ્યો હશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમુના બોરો

54 કિલો કૅટેગરીમાં હાલમાં ભારતનાં નંબર વન અને વિશ્વમાં પાંચમો ક્રમાંક ધરાવતાં જમુના બોરોએ સફળતા માટે ઘણો સંઘર્ષ કર્યો છે.

અસમના ધેકીયાજૂલી શહેર નજીક આવેલા બેલસિરી ગામમાં જમુના બોરો મોટાં થયાં છે. નાનપણથી તેઓ દરેક બાબતને કુતૂહલપૂર્વક સમજવાનો પ્રયત્ન કરતાં હતાં.

એક દિવસ શાળાએથી ઘરે પરત આવતી વેળા જમુનાની નજર યુવાનોના એક જૂથ પર પડી, જેઓ કંઈક રમી રહ્યા હતા. તેમણે તરત નક્કી કરી લીધું કે તેઓ આ રમત પર હાથ અજમાવશે. આ રમત હતી વુશુ.

શરૂઆતના દિવસોમાં તેમને ક્યારેય પણ વિચાર્યું નહોતું કે એક દિવસ તેઓ કોઈ રમતમાં ભારતનું પ્રતિનિધત્વ કરશે. પરતું વુશુ તેમની ઝળહળતી કારકિર્દીનું પ્રથમ પગથિયું પુરવાર થઈ.

જોકે જમુનાએ ટૂંક સમયની અંદર વુશુ છોડી દીધું અને બૉક્સિંગ કરવા લાગ્યાં. તેમનું માનવું હતું કે બૉક્સિંગમાં વધુ તકો છે.

સંઘર્ષપૂર્ણ શરુઆત

જમુના બોરો

એક નાના ગામ અથવા નગરથી આવવાના અનેક ગેરફાયદાઓ હોય છે. ખાસ કરીને સુવિધાઓની બાબતે. એક ખેલાડી તરીકેના પ્રારંભિક દિવસોમાં જમુનાને કોઈ પણ પ્રકારની ટ્રેનિંગ મળી નહોતી.

જેમને પણ આ રમત પસંદ હતી તેઓ પ્રોફેશનલ માર્ગદર્શન વગર પ્રૅકટિસ કરતા હતા અને નાનકડી જમુના પણ એ જ રસ્તે ચાલવા લાગી.

અંગત જીવનમાં જમુનાને વધુ મોટી લડાઈ સામે ઝઝૂમી રહ્યાં હતાં. તેઓ નાનાં હતાં ત્યારે તેમના પિતાનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

પિતાના મૃત્યુ બાદ બાળકોનો ઉછેર કરવા માટે માતાએ ખેતરમાં હળ ચલાવ્યો. તેઓ ચા અને શાકભાજી પણ વેચતાં હતાં. રમતની અપૂરતી સુવિધાઓ સામે લડવાની સાથે-સાથે બૉક્સિંગમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે જમુના રિંગની બહાર પણ એક લડાઈ લડી રહ્યાં હતા. સંબંધીઓ અને પાડોશીઓ જમુનાને સતત બૉક્સિંગથી દૂર રહેવાની સલાહ આપતા હતા.

તેઓ જમુનાને કહેતાં કે બૉક્સિંગ એ છોકરીઓ માટેની રમત નથી. ઈજાના કારણે ચહેરો બગડી શકે છે, જેના કારણે લગ્ન કરવામાં તકલીફ થઈ શકે છે. આ એ સમયગાળો હોય છે જ્યારે પરિવારના સભ્યોનું પીઠબળ મહત્ત્વનું હોય છે અને કોઈ ખેલાડીની કારકિર્દી ઘડવામાં મદદરૂપ થાય છે.

જમુના નસીબદાર હતાં કે પરિવાર તેમની પડખે ઊભો રહ્યો અને આકરી મહેનત કરવા માટે માનિસક બળ પુરું પાડ્યું. પરિવારે ક્યારેય પણ જમુનાને હિંમત હારવા ન દીધાં.

સફળતા

જમુના બોરો

પરિવારના પીઠબળ અને આકરી મહેનત થકી જમુનાએ 2010માં તામિલનાડુમાં યોજાયલ સબ-જુનિયર વુમન બૉક્સિંગ ચૅમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ મેડલ જિત્યો. આ જીતથી તેમના જીવનમાં મહત્ત્વના ફેરફારો આવ્યા.

રાષ્ટ્રીય...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

2019માં યોજાયલ એઆઈબીએ વિમેન્સ વર્લ્ડ બૉક્સિંગ ચૅમ્પિયનશિપમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતનારાં યુવાન બૉક્સર જમુના બોરો અસમના અંતરિયાળ ગામથી આવે છે. તેમનાં માતા એક સમય ઘર ચલાવવા માટે ચા અને શાકભાજી વેચતાં હતાં.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ અને કાશ્મીરનો રાજ્યનો દરજ્જો ખતમ થયો તે પછી પ્રથમવાર અમિત શાહે આ રીતે રાજ્યસભામાં સત્તાવાર રીતે તેની સ્થિતિ વિશે નિવેદન આપ્યું હતું.

છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં રિપોર્ટિંગ કરતા બીબીસીના સંવાદદાતા રિયાઝ મસરૂરે આ દાવામાં કેટલું તથ્ય છે તે જાણવાની કોશિશ કરી.

શું સ્થિતિ થાળે પડી છે?

અમિત શાહે દાવો કર્યો કે "ત્યાં સ્થિતિ સામાન્ય જ છે. તેના વિશે ખોટો ભ્રમ ફેલાવવામાં આવી રહ્યો છે. હું સ્થિતિ પૂરી રીતે સામાન્ય છે તે વિશે જણાવવા માગું છું."

પાંચ ઑગસ્ટ પછી હૉસ્પિટલથી લઈને શાળાઓ સુધીની સ્થિતિ અને અશાંત સ્થિતિ વિશે રિપોર્ટિંગ કરનારા રિયાઝ કહે છે કે થોડા દિવસ પહેલાં બરફવર્ષા થઈ ત્યાર પછી કાશ્મીર ખીણમાં સ્થિતિ થાળે પડતી લાગતી હતી.

અમિત શાહે ગૃહમાં નિવેદન આપી રહ્યા હતા, ત્યારે રિયાઝ મસરૂર શ્રીનગરના લાલ ચોકમાં હાજર હતા.

કાશ્મીરના લોકો પર આ ભાષણની શી અસર થઈ તે વિશે રિયાઝ કહે છે, "થોડા દિવસ પહેલાં અહીં બિનસત્તાવાર રીતે હડતાલ ચાલી રહી હતી."

"11 વાગ્યા સુધી દુકાનો ખૂલી રહેતી હતી અને પછી બંધ થઈ જતી હતી."

"પરંતુ બરફવર્ષા પછી ખીણમાં સ્થિતિ ધીમે-ધીમે રાબેતા મુજબ થઈ રહી હતી. લોકો દુકાનો પણ ખોલવા લાગ્યા હતા."

"પરંતુ અમિત શાહના ભાષણ પછી એક કલાક બાદ લાલ ચોકની દુકાનો બંધ થઈ ગઈ."

"તે પછી ડાઉન ટાઉન શ્રીનગરમાં પણ દુકાનો બંધ થઈ ગઈ. કેટલાક છોકરાઓએ દુકાનો પર પથ્થરમારો પણ કર્યો."

શું પથ્થરમારાની ઘટનાઓ ઓછી થઈ?

અમિત શાહે દાવો કર્યો, "195 પોલીસ સ્ટેશનમાંથી સીઆરપીસી (ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડ) 144 હઠાવી લેવામાં આવી છે. પથ્થરમારાની ઘટનાઓમાં ઘટાડો થયો છે."

રિયાઝ મસરૂર કહે છે, "આ વાત સાચી છે. કાશ્મીરમાં પહેલાં આવી સ્થિતિમાં પથ્થરમારો થતો હતો તેવી ઘટનાઓ હવે ઓછી થઈ છે."

"સ્થાનિક લોકો કહે છે કે તેની પાછળનું કારણ એ છે કે પાંચ ઑગસ્ટ પછી સાડા છ હજાર લોકોની ધરપકડ થઈ છે. જોકે તેમાંથી 5000 લોકોને છોડી મૂકવામાં આવ્યા છે."

"અહીં પથ્થરમારાની ઘટના એક જ વાર જોવા મળી. યુરોપિયન યુનિયનનું પ્રતિનિધિમંડળ અહીં પ્રવાસે આવ્યું, ત્યારે પથ્થરમારો થયો હતો."

"એક જ દિવસમાં 60 જેટલી જગ્યાએ પથ્થરમારો થયો હતો."

શું પોલીસની ગોળીથી કોઈનો જીવ નથી ગયો?

અમિત શાહે દાવો કર્યો કે પાંચ ઑગસ્ટ પછી પોલીસ ગોળીબારમાં કોઈનું પણ મૃત્યુ થયું નથી.

રિયાઝ મસરૂર કહે છે, "એ વાત સાચી કે પાંચમી ઑગસ્ટ પછી પોલીસ ગોળીબારમાં કોઈનું મોત થયું નથી."

"6 ઑગસ્ટે પ્રદર્શન કરી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગૃહપ્રધાન અમિત શાહે 20 નવેમ્બરે રાજ્યસભામાં એવો દાવો કર્યો કે કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સામાન્ય થઈ ગઈ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ કાશ્મીરમાં 200 જેટલા ઉગ્રવાદીઓ અને કર્મશીલોની પોલીસ દ્વારા અટકાયત કરાઈ છે.

જમાત-એ-ઇસ્લામીના ચીફ હામીદ ફયાઝ અને જમ્મુ કાશ્મીર લિબરેશન ફ્રન્ટ (જેકેએલએફ)ના ચૅરમૅન યાસીન મલિકની પણ અટકાયત કરાઈ છે.

20 હજાર જેટલા અર્ધ લશ્કરી જવાનોના ઇમર્જન્સી લૅન્ડિંગ બાદ આ અટકાયતનો ઘટનાક્રમ શરૂ થઈ ગયો હતો.

પુલવામા ઘટના બાદ થઈ રહેલી તપાસ વચ્ચે આ પગલાં લેવામાં આવ્યાં છે અને એ પિટિશનની પણ સુનાવણી થવાની છે જેમાં આર્ટિકલ 35એને ચૅલેન્જ કરવામાં આવી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ ચર્ચામાં છે કે બંધારણીય જોગવાઈ ખતમ કરાઈ રહી છે, જેના કારણે હિમાલયની ખીણમાં ચિંતાનો માહોલ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, પોલીસે આ અફવાઓને ખાળી કાઢતાં જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યવાહી ચૂંટણીને અનુલક્ષીને કરાઈ રહી છે.

વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "ઉગ્રવાદીઓએ ચૂંટણી-વિરોધી પ્રચાર કરવાનું એલાન કર્યું હતું, જે અમે ચલાવી ન શકીએ."

"મોટાભાગનાં મતદાન મથકો સંવેદનશીલ ગણવામાં આવે છે અને દુર્ઘટના વગર ચૂંટણી સંપન્ન થાય એ માટે અમારે વધારે સૈન્યની જરૂર હતી."

"અમરનાત યાત્રા અને પંચાયતની ચૂંટણી પછી જે ટુકડીઓને પરત બોલાવી લેવાઈ હતી, તેને ફરીથી તહેનાત કરાઈ રહી છે."

"અફવા ફેલાવનાર સામે કડકાઈ દાખવવામાં આવશે."

પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી મેહબુબા મુફ્તિ અને ભાજપના અલી સજાદ લોને ઉગ્રવાદીઓ પરનાં પગલાં અંગે પ્રશ્નો ઉઠવ્યા છે, આ પગલાંને તેઓ 'નિષ્ફળ મૉડલ' ગણાવે છે.

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સમર્થિત કેટલાક લોકોએ ગયા વર્ષે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આર્ટિકલ 370 અને 35-એને પડકાર્યા હતા.

બંધારણના આ આર્ટિકલના કારણે જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને 'વિશેષ રાજ્ય'નો દરજ્જો મળે છે. જે અંતર્ગત તેઓ પોતાના કાયદા બનાવી શકે છે અને જરૂર પડ્યે કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓને નકારી પણ શકે છે.

ઉગ્રવાદી અને ભારત તરફી રાજકીય જૂથોને ભય છે કે જો આ ભલામણોનો ભંગ થશે તો 'દારુણ પરિણામો' આવશે.

મહેબુબા મુફ્તી કહી ચૂક્યા છે કે જો રાજ્યનો બંધારણીય દરજ્જો જતો રહેશે તો ત્રિરંગો પકડનાર અહીં કોઈ નહીં રહે.

કેન્દ્ર સરકારમાં શાસિત પક્ષ ભાજપે લોકસભાની 2014ની ચૂંટણીમાં મતદારોને વાયદો કર્યો હતો કે જો તેઓ ચૂંટણી જીતશે તો અયોધ્યામાં રામ મંદિર બનાવશે એટલું જ નહીં, આર્ટિકલ 35-એ અને 370 હટાવીને કાશ્મીરને સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ભેળવી દેવામા આવશે.

નરેન્દ્ર મોદીએ વડા પ્રધાનનું કાર્યાલય સંભાળ્યું ત્યારબાદ આ બન્ને આર્ટિકલને ચૅલેન્જ કરતી પિટિશન સુપ્રીમ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

શનિવારે ભારત પ્રાશાસિત કાશ્મીરમાં પોલીસે 200 જેટલા ભાગલાવાદીઓ અને કર્મશીલોની અટકાયત કરી છે, જેના કારણે ડરનો માહોલ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ-કાશ્મીરના વિભાજન પછી ભારતે ગત વર્ષે નવેમ્બરમાં નવો નક્શો બહાર પાડ્યો હતો, ત્યારે તેમાં કાલાપાની વિસ્તારને સામેલ કરાતા નેપાળના લોકોએ વિરોધ કર્યો હતો.

નેપાળના લોકોએ પોતાની સરકાર વિરુદ્ધ પણ રોષ પ્રકટ કર્યો હતો.

આખા વિવાદમાં નેપાળની સરકારે સામે આવીને ભારતના નક્શા પર આપત્તિ દાખવવી પડી હતી, ત્યારથી નેપાળ સરકાર પર પગલાં લેવાનું દબાણ હતું.

જ્યારે લિપુલેખમાં ભારતે ચીન સુધી જનાર રસ્તાનું નિર્માણ કર્યું, તો નેપાળે પણ અમુક દિવસો પછી નવો નક્શો જાહેર કર્યો અને જેમાં તેણે એ માનચિત્રમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા જેના પર તે દાવો કરતું આવ્યું છે. ભારતે આપત્તિ દર્શાવી અને બંને દેશો વચ્ચે વિવાદ હજી પણ ચાલુ છે.

નેપાળના વડા પ્રધાન ઓલી વિશે કહેવામાં આવે છે કે તેઓ વિદેશસંબંધોમાં પોતાના બે મોટા પાડોશી ભારત અને ચીન વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માગે છે.

ઓલીનું રાજકારણ બદલાયું?

એક સમયે ઓલી ભારતના સમર્થક હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે નેપાળના રાજકારણમાં તેમનું વલણ ભારતતરફી હતું.

1996માં ભારત અને નેપાળ વચ્ચે ઐતિહાસિક મહાકાળી સંધિમાં ઓલીની મોટી ભૂમિકા રહી છે. ઓલી 1990ના દાયકામાં તત્કાલીન નેપાળ સરકારમાં કૅબિનેટના મંત્રી હતા.

2007માં તેઓ વિદેશ મંત્રી બન્યા હતા, ત્યારે તેમના ભારત સાથે સારા સંબંધ હતા.

હવે ઓલી વિશે કહેવાય છે કે તેમનો ચીન તરફ ઝુકાવ   વધારે  છે, જોકે નેપાળ એક સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર છે અને તે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોને લઈને સ્વતંત્ર છે.

કેપી શર્મા ઓલી ફેબ્રુઆરી 2015માં નેપાળના વડા પ્રધાન બન્યા હતા, ત્યારથી તેઓ ત્રણ વખત ભારતની મુલાકાત લઈ ચૂક્યા છે. તેઓ પાતાના ચૂંટણી અભિયાનમાં ચીન સાથે સહકાર વધારવા અને ભારત પર નિર્ભરતા ઓછી કરવાની વાત કહી ચૂક્યા છે.

નેપાળના નવા બંધારણ પર ભારતના અસંતોષ પર નેપાળની ઓલી સરકાર કહે છે કે આ તેની આંતરિક બાબત છે.

ભારત અને નેપાળ વચ્ચે 1950માં થયેલી 'પીસ ઍન્ડ ફ્રેન્ડશિપ સંધિ' અંગે પણ ઓલીનું વલણ કડક રહ્યું છે.

તેમનું કહેવું છે કે સંધિ નેપાળના હિતમાં નથી. આ સંધિ વિરુદ્ધ ઓલી નેપાળના ચૂંટણી અભિયાનમાં પણ આ વિશે નિવેદન આપી ચૂક્યા છે. ઓલી ભારત સાથે આ સંધિ ખતમ થાય તેની તરફેણમાં છે.

પ્રચંડનું રાજકારણ

2008માં પ્રચંડ વડા પ્રધાન બન્યા પછી તે વખતે ત્યારે તેમણે સૌપ્રથમ ભારતની મુલાકાત લેવાને બદલે ચીન જવાનું પસંદ કર્યું અને દિલ્હીને આશ્ચર્યચકિત કર્યું હતું.

નેપાળે મે મહિનાના ત્રીજા અઠવાડિયામાં પોતાનો સત્તાવાર નક્શો બહાર...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

લોકપ્રિય ચૂંટણીના રાજકારણમાં કોઈ પણ વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપતિ દેશની જનભાવનાની ઉપેક્ષા નથી કરતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ-કાશ્મીરના વિશેષાધિકાર રદ કરવાના વિરોધમાં શેહલા રાશિદે કરેલાં ટ્વીટ્સ મામલે તેમની વિરુદ્ધમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી.

શેહલા વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ અલખ આલોક શ્રીવાસ્તવ દ્વારા ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી અને તેમની ફરિયાદને આધારે એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં આવી છે.

ફરિયાદમાં શેહલા પર આરોપ છે કે તેમણે ભારતીય સેના સંદર્ભે ફેક ન્યૂઝ ફેલાવ્યા છે.

શેહલાએ જમ્મુ-કાશ્મીરના વિશેષાધિકાર મામલે ટ્વીટ્સ કર્યાં હતાં. જે પૈકી એક ટ્વીટમાં ભારતીય સેનાની કાર્યવાહી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

ટ્વીટ્સથી વિવાદની શરૂઆત

શેહલા રાશિદે જમ્મુ-કાશ્મીરના વિશેષાધિકારની નાબૂદી અંગે 17 ઑગસ્ટથી ટ્વીટ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

5 ઑગસ્ટે રાજ્યસભામાં બિલ પસાર થયું એ સાથે આર્ટિકલ 370 હેઠળના કાશ્મીરના વિશેષાધિકારની નાબૂદીનો મામલો સ્પષ્ટ થઈ ચૂક્યો હતો.

શેહલાએ આ વિશેષાધિકારની નાબૂદી અંગે સરકારનો વિરોધ કર્યો હતો અને ટ્વીટ્સમાં લખ્યું હતું કે 'ભારત સરકાર કાશ્મીરીઓ પર તૂટી પડી છે. આ સ્ટેટ ટૅરરિઝમ છે.'

18 ઑગસ્ટે પણ શેહલાએ ટ્વીટ્સ કર્યાં. જે ટ્વીટ બદલ તેમની વિરુદ્ધ ફરિયાદ દાખલ થઈ, એ ટ્વીટ પણ આમાં સામેલ છે.

શેહલાએ ટ્વીટ કર્યું, "સશસ્ત્રોદળો રાત્રે ઘરોમાં ઘૂસે છે, છોકરાઓને ઉઠાવી જાય છે, ઇરાદાપૂર્વક રૅશન ઢોળી દે છે, વગેરે."

શેહલા વિરુદ્ધ ફરિયાદ દાખલ થઈ એ પછી તેમણે આ ટ્વીટ્સના થ્રેડને 19 ઑગસ્ટે રિટ્વીટ કર્યું.

આ ટ્વીટમાં તેમણે લખ્યું કે જો મારી ધરપકડ થઈ જાય તો આ થ્રેડ વિશ્વભરમાં શૅર કરજો.

વિવાદ સર્જાયા બાદ તેમણે તેમના ટ્વીટ્સ અંગે સ્પષ્ટતા કરતું અન્ય એક ટ્વીટ કર્યું, "મારાં તમામ ટ્વીટ્સ લોકો સાથેની વાતચીતને આધારે છે. મારા થ્રેડમાં ઍડમિનિસ્ટ્રેશનના હકારાત્મક કાર્યો વિશે પણ લખ્યું છે."

'આધાર વગરના શેહલાના આરોપો'

વકીલ આલેખ આલોક શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું કે તેમણે આ ટ્વીટ્સ જોયા બાદ ફરિયાદ કરી હતી.

શેહલાએ જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યનો વિશેષ દરજ્જો ખતમ કરવા સંદર્ભે 17 તથા 18 ઑગસ્ટે એક પછી એક ટ્વીટ્સ કર્યાં હતાં. જે ટ્વીટ્સ અંગે ફરિયાદીએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

19 ઑગસ્ટે તેમના વિરુદ્ધમાં ફરિયાદ દાખલ કરાઈ હતી.

ફરિયાદી અલખ આલોક શ્રીવાસ્તવે બીબીસી હિંદી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "દિલ્હી પોલીસના સ્પેશિયલ સેલમાં આ એફઆઈઆર દાખલ કરાઈ છે. તેમણે ભારતીય સેના પર જૂઠા આરોપ લગાવ્યા હતા. તેમણે આ આરોપોનો કોઈ આધાર આપ્યો ન હતો."

"તેમણે કોઈ પણ પુરાવા વગર ઘણા ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા. તેમણે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દિલ્હી પોલીસે જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી(JNU)નાં પૂર્વ વિદ્યાર્થિની શેહલા રાશિદ વિરુદ્ધ સેડિશન એટલે કે રાજદ્રોહનો કેસ દાખલ કર્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ-કાશ્મીરને ત્રણ ભાગમાં વહેંચી દેવામાં આવ્યું છે. તેમાંથી લદાખને અલગ કરી દેવામાં આવ્યું છે અને જમ્મુ-કાશ્મીરને એકસાથે રાખવામાં આવ્યાં છે.

જ્યારે 1947 ભારતને સ્વતંત્રતા મળી ત્યારે ત્યાંના રાજા હરિસિંહ જમ્મુ કાશ્મીરને સ્વતંત્ર રાખવા માગતા હતા અને જનરલ લૉર્ડ માઉન્ટબેટને પણ ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેના દાવાને જોતા લોકમત યોજીને નક્કી કરવાનો વિકલ્પ આપ્યો.

1949માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે આ મામલે સંઘર્ષ થયો અને છેવટે રાજ્યનો 2/3 (બે તૃતીયાંશ) હિસ્સો ભારત પાસે રહ્યો, જેમાં જમ્મુ, લદાખ અને કાશ્મીરના ખીણ પ્રદેશનો સમાવેશ થાય છે, અને 1/3 (ત્રીજો) ભાગ પાકિસ્તાનને મળ્યો.

અને ત્યારબાદ 26 જાન્યુઆરી 1957માં રાજ્યમાં ભારતના બંધારણીય આર્ટિકલ 370 અંતર્ગત જમ્મુ કાશ્મીરને વિશષ દરજ્જો મળ્યો.

શું છે કલમ 370?

370 અંતર્ગત સંસદને જમ્મુ કાશ્મીરની રક્ષા, વિદેશ મામલાઓ અને સંચાર વિષયક કાનૂન બનાવવાનો અધિકાર છે. પરંતુ અન્ય કોઈ વિષયક કાનૂન લાગુ કરાવવા માટે કેન્દ્રને રાજ્ય સરકારની પરવાનગી લેવી પડે છે.

આ જ વિશેષ દરજ્જાને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 356 લાગુ નથી થતી અને 1976નો શહેરી જમીન કાયદો પણ લાગુ નથી થઈ શકતો.

એટલા માટે જ તો કોઈ પણ ભારતીય નાગરિક દેશના અન્ય કોઈ પણ રાજ્યમાં જમીન ખરીદી વસવાટ કરી શકે છે પણ જમ્મુ કાશ્મીરમાં નહીં.

બીજું કે ભારત બંધારણીય કલમ 360 અંતર્ગત દેશમાં નાણાકીય કટોકટી જાહેર કરવાની સત્તા સરકાર પાસે છે, પરંતુ એ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ નથી પડતી.

આર્ટિકલ 35A કેવી રીતે ખાસ દરજ્જો આપે છે?

આર્ટિકલ 35A કલમ 370નો ભાગ છે જે કાશ્મીરને ખાસ દરજ્જો આપે છે.

જે રાજ્યને પોતાનું અલગ બંધારણ, અલગ ધ્વજ અને વિદેશી બાબતો, સુરક્ષા અને સંચાર સિવાયની બાબતોમાં સ્વતંત્રતા આપે છે.

જે કાશ્મીરમાં રહેતા લોકોને અલગ રીતે પરિભાષિત કરી શકે છે.

કાશ્મીર માટે અલગ જોગવાઈને કારણે રાજ્યમાં રહેતા સ્થાયી નિવાસીઓ જ સંપતિ ખરીદી શકે છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં બહારના લોકો સંપત્તિ ખરીદી શકતા નથી. બહારના લોકો કાશ્મીરમાં સરકારી નોકરી કરી શકતા નથી.

14 મે, 1954થી જે લોકો કાશ્મીરમાં રહે છે અથવા જે 10 વર્ષ કે તેનાથી વધારે સમયથી રહી રહ્યા છે તેમને સ્થાયી નિવાસી ગણી શકાય છે.

રાજ્યની વિધાનસભાને હક છે કે તે સ્થાયી નિવાસીઓ માટેની જોગવાઈમાં પોતાની રીતે ફેરફાર કરી શકે છે.

કેવી રીતે આર્ટિકલ 35A અસ્તિત્વમાં આવ્યો?

કાશ્મીરના મહારાજા હરિસિંહે સૌપ્રથમ 1927માં આ પ્રકારનો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કલમ 370 અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો, જેને નાબૂદ કરવાની અમિત શાહે જાહેરાત કરી હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ-કાશ્મીરનો લાલ ચોક

જનમતના એ ઉલ્લેખને ઘણા રાજકીય વિશ્લેષકો અને પક્ષો કૂટનીતિની રીતે ભારતની એક ભૂલ ગણે છે.

શેખ અબ્દુલ્લાએ ખુશીના અવસર પર ફારસી ભાષામાં એક કવિતા વાંચી હતી જેનો અર્થ હતો,

"હું તમારા જેવો બની ગયો અને તમે મારા જેવા. હું તમારું શરીર બની ગયો અને તમે મારી આત્મા બની ગયા. હવે કોઈ કહી શકતું નથી કે આપણે અલગ-અલગ છીએ."

વર્ષ 1947 બાદ કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સતત બગડતી ગઈ. ઉગ્રવાદ અને સામ્યવાદનો અડ્ડો બનતા કાશ્મીરના લાલ ચોકને રશિયાના 'રેડ સ્ક્વૅર'ની જેમ જોવામાં આવ્યો.

લાલ ચોક ધીમે-ધીમે ભારત વિરુદ્ધ થતી દરેક હલચલનું કેન્દ્ર બની ગયો. લાલ ચોક પર લોહીથી ઘણી ઇબારતો પણ લખવામાં આવી.

ભારત સામે વિદ્રોહ અને પાકિસ્તાનનું સમર્થન, આ બન્નેની કવાયત કરતા નેતાઓએ લાલ ચોક પર ખૂબ ઝંડા ફરકાવ્યા.

આજે આપણે એ વિચારવાનું છે કે કાશ્મીરનું લાલ ચોક શું ખરેખર કોઈ પ્રતીકાત્મક વિજયઘોષનું કેન્દ્ર છે?

લાલ ચોક હવે એક સામાન્ય ચોક?

અનુચ્છેદ 370ના નિષ્પ્રભાવી થવા પર લાલ ચોકનું સામ્યવાદી મિથક હવે રહ્યું નથી.

એક સુદૂર, અપ્રાપ્ય અને બૌદ્ધિક રોમાંચના દીવાસ્વપ્નનું પ્રતીક એવો લાલ ચોક શું આજે ભારત અને કાશ્મીરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?

1990માં કાશ્મીરિયતને મળેલી સાંપ્રદાયિક દગાખોરી અને પંડિતોના બળજબરી પલાયનો મૂકદર્શક લાલ ચોક નહેરુ અને શેખ અબ્દુલ્લાના મૌખિક સંકલ્પ પર ક્યારેય ખૂલે નહીં તેવી સાંકળ સમાન છે.

કાશ્મીરિયતના નામે થતા રાજકારણનું કેન્દ્ર બનેલો લાલ ચોક આજના સંદર્ભે નકારાત્મકતાનું કેન્દ્ર છે.

પછી તે 2008, 2009 કે 2010નો ભારતવિરોધી પ્રચાર હોય કે પછી કર્ફ્યુ લાગેલા કાશ્મીરમાં પૈસા લઈને પથ્થર ફેંકતા યુવાનોનો જથ્થો હોય, લાલ ચોક કાશ્મીરની બરબાદીનું પ્રતીક છે.

છેલ્લા ઘણા દાયકાઓની ભારતવિરોધી અને કાશ્મીરીવિરોધી રાજકીય સ્ટ્રેટેજી અને તેના પ્રયોગોનું કેન્દ્ર છે લાલ ચોક.

પરંતુ અનુચ્છેદ 370ના નિષ્પ્રભાવી થયા બાદ કાશ્મીર સાથે ભારતના બંધારણીય એકીકરણ બાદ લાલ ચોક આ દેશના અન્ય કોઈ ચોક સમાન બની ગયો છે.

જોકે, એક સમયે કાશ્મીરમાં થયેલા સાંપ્રદાયિક ઇસ્લામિક ઉગ્રવાદે નહેરુના સંકલ્પની અવગણના કરતાં લાલ ચોકની સ્મૃતિઓને દૂષિત કરી હતી.

પરંતુ કલમ 370નું નિષ્પ્રભાવી થવું, લાલ ચોકના પ્રતીકાત્મક રાજકારણને સંપૂર્ણપણે ધ્વસ્ત કરે છે.

જેમ કે ત્રિપુરામાં લેનિનની મૂર્તિને તોડી પાડી ત્રિપુરાવાસીઓએ જર્જરીત થઈ ચૂકેલી એક વૈચારિક પરંપરાનો બહિષ્કાર કર્યો, એ જ રીતે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જવાહરલાલ નહેરુ અને શેખ અબ્દુલ્લાહ વચ્ચે કાશ્મીર મામલે સમજૂતી થઈ હતી. જવાહરલાલ નહેરુએ કાશ્મીરીઓ સામે સંકલ્પ લીધો હતો કે કાશ્મીરી જ કાશ્મીરનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 370 નાબૂદ કરવામાં આવી ત્યાર બાદ કેટલાક નેતાઓની અટકાયત કરવામાં આવી નહોતી. તેમાં શાહ ફૈઝલનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

સમાચાર અનુસાર દિલ્હી ઍરપૉર્ટ પર જ તેમની અટકાયત કરાઈ હતી. તે પહેલાં જ શાહ ફૈઝલે શંકા વ્યક્ત કરી હતી કે 'બીજા નેતાઓની જેમ મારી પણ ગમે ત્યારે ધરપકડ થઈ શકે.' તેમનું કહેવું હતું કે કાશ્મીરમાં ભય ફેલાયેલો છે.

બીબીસી 'હાર્ડટૉક' કાર્યક્રમના સંચાલક સ્ટિફન સૅકરે જમ્મુ-કાશ્મીર પીપલ્સ મૂવમૅન્ટના નેતા શાહ ફૈઝલ સાથે લાંબી વાતચીત કરી હતી.

વર્ષ 2009માં કાશ્મીરમાથી યુપીએસસીની પરીક્ષા આપીને ટૉપર બનેલા ફૈઝલનું કહેવું છે કે કાશ્મીરના 80 લાખ લોકો છેલ્લા કેટલાક દિવસથી કેદી જેવી હાલતમાં છે.

યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ

શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "જમ્મુ-કાશ્મીરમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી કર્ફ્યુ લાગેલો છે. કાશ્મીરના 80 લાખ લોકો કેદી જેવી સ્થિતિમાં છે."

"રસ્તા ખાલીખમ છે. બજારો બંધ છે. એક જગ્યાથી બીજી જગ્યાએ જવું મુશ્કેલ છે. ટેલિફોન, મોબાઇલ બંધ છે."

"બહાર વસેલા કાશ્મીરીઓ પોતાના પરિવારજનો સાથે વાત કરી શકે તેમ નથી. ખાદ્ય પદાર્થોની તંગી ઊભી થવા લાગી છે."

"લોકોને સમજાતું નથી કે શું થઈ રહ્યું છે. સુરક્ષા દળોને અભૂતપૂર્વ રીતે ગોઠવી દેવાયા છે. અહીં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ છે."

"લોકો સગાઓને પણ મળી શકતા નથી. અલગતાવાદી હોય કે ભારતના સમર્થક હોય બધા નેતાઓને પકડી લેવાયા છે."

ફૈઝલ કહે છે, "ચોથી ઑગસ્ટે થયેલી સર્વપક્ષીય બેઠકમાં હાજર નેતાઓમાંથી માત્ર હું બહાર છું."

"હું અહીંથી નીકળ્યો ત્યારબાદ પોલીસ એકથી વધુ વાર મારા ઘરે આવી છે."

"પણ હું એરપોર્ટ અને ત્યાંથી દિલ્હી કેવી રીતે પહોંચ્યો તેની પણ એક કહાની છે."

"એવું બને કે સંપર્ક સુવિધા બંધ હોવાથી હું ઘરેથી નીકળ્યો તે વાત તેઓ પોતાના ઉપરીઓને જણાવી શક્યા નહીં હોય."

"પણ હવે મને શંકા છે કે હું અહીંથી પરત જઈશ ત્યારે બીજાની જેમ મને પણ પકડી લેવામાં આવશે."

'કાશ્મીરના બધા નેતાઓ કેદમાં છે'

તમારા પક્ષના કાર્યકરો અને આમ જનતા માટે શું સંદેશ છે? તથા તમે ભારતે કબજો જમાવ્યો છે એવું કહી રહ્યા છો, ત્યારે લોકો રસ્તા પર ઊતરી આવે તેવું ઇચ્છો છો? એવો સવાલ તેમને પૂછવામાં આવ્યો હતો.

શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "તમે જુઓ કે પાંચ ઑગસ્ટે શું થયું. મારી જેમ ચૂંટણીના રાજકારણમાં રસ ધરાવતા મુખ્યધારાના બધા નેતાઓને પકડી લેવામાં આવ્યા."

"તેમના પર કોઈ તર્ક વિના સંસદમાં પસાર થયેલો કાયદો થોપી દેવાયો. હજી સુધી બે ભૂતપૂર્વ મુખ્ય...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ભૂતપૂર્વ આઈએએસ અધિકારી અને પીપલ્સ મૂવમૅન્ટ (જેકેપીએમ)ના પ્રમુખ શાહ ફૈઝલની ધરપકડ કરીને તેમને પરત કાશ્મીર મોકલી દેવાયા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હટાવવાની માગ કરનારા સમુદાયમાંનો એક સમુદાય આ પણ છે.

બકરવાલ સમુદાયના આ લોકો કાશ્મીરની ઘાટીઓમાં તેમનું જીવન વ્યતિત કરે છે.

કલમ 370ને કારણે તેમને લગતો વન કાયદો જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ નહોતો થતો અને તેમના માટે મુશ્કેલી ઊભી થતી.

પરંતુ જમ્મુ-કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો પરત ખેંચાતા તેમના જીવન પર શું અસર પડી, જુઓ આ વીડિયોમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજર અને બકરવાલ સમુદાય જમ્મુ-કાશ્મીરના વણઝારાઓ છે.