સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિક્ષકોએ આ રકમ સાર્વજનિક હૉસ્પિટલ ટ્રસ્ટને આપી છે.

"અરવલ્લી જિલ્લામાં 5500 પ્રાથમિક શિક્ષકો છે, જેમાંથી અમે 2000 શિક્ષકોનો સંપર્ક કરી શક્યાં હતાં. માત્ર 24 કલાકની અંદર અમે 18.45 લાખ રૂપિયાની રકમ ભેગી કરી."

"અમે આ રકમ હૉસ્પિટલમાં આપી જેનો ઉપયોગ કરીને કોરોના દરદીઓની સારવાર માટેનાં સાધનો વસાવવામાં આવ્યાં."

અરવલ્લી જિલ્લાનાં પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી સ્મિતા પટેલના આ શબ્દો છે.

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કેસમાં વધારો થતા દરદીઓને ઓક્સિજન બેડ મેળવવામાં મુશ્કેલી થઈ રહી છે. દરેક જિલ્લાની જેમ અરવલ્લી જિલ્લામાં પણ હૉસ્પિટલોમાં સુવિધા ઓછી પડી રહી છે.

જિલ્લાના ઘણા દરદીઓને સારવાર લેવા માટે બીજા શહેરમાં જવું પડે છે.

રાજકોટનાં સાસુ-વહુએ સિલાઈથી ભેગા કરેલા પૈસા કોરોના દર્દીઓ માટે દાન કર્યા

જ્યારે જિલ્લાના પ્રાથમિક શિક્ષકોને ખબર પડી કે મોડાસાની સાર્વજનિક હૉસ્પિટલમાં ઓક્સિજન બેડની અછતના કારણે કોરોના વાઇરસના દરદીઓને સારવાર મેળવવામાં મુશ્કેલી થઈ રહી છે, ત્યારે શિક્ષકો મદદ માટે આગળ આવ્યા છે.

શિક્ષકોએ ફાળો ઉઘરાવી મોડાસાની સાર્વજનિક હૉસ્પિટલમાં બાઇપેપ, મલ્ટિવર્ક મૉનિટર, ઓક્સિજન પમ્પ, ફાઉલર બેડ સાથેની સુવિધાવાળા આઠ બેડ મુકાવ્યા, જેથી જરૂરિયાતમંદને સારવાર મળી શકે.

સાર્વજનિક હૉસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ રાકેશ પટેલે બીબીસીને જણાવ્યું કે હૉસ્પિટલમાં 16 આઈસીયુ બેડ છે પરંતુ દરદીઓની સંખ્યામાં વધારો થતા બેડની અછત ઊભી થઈ હતી.

"જ્યારે પ્રાથમિક શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓએ અમને જણાવ્યું કે તેઓ હૉસ્પિટલમાં બેડ વધારવા માટે નાણાકીય મદદ કરવા માગે છે ત્યારે અમને સુખદ આશ્ચર્ય થયું હતું. આ કપરા સમયમાં પ્રાથમિક શિક્ષકોએ માનવતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે."

જ્યારે શિક્ષકો મદદ માટે આગળ આવ્યા

શિક્ષકોએ ફાળો ઉઘરાવી મોડાસાની સાર્વજનિક હોસ્પિટલમાં બાઇપેપ, મલ્ટી વર્ક મોનિટર ,ઓક્સિજન પમ્પ, ફાઉલર  બેડ સાથેની સુવિધા વાળા આઠ બેડ મૂકાવ્યા જેથી જરૂરિયાતમંદને સારવાર મળી શકે.

અરવલ્લી જિલ્લાના પ્રાથમિક શિક્ષકોને કોરોના દરદીઓની ટેલિફોનિક કાઉન્સેલિંગ કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.

મેઘરજ તાલુકાના ઈસરી ગામમાં રહેતી એક છોકરીને કાઉન્સેલિંગ કરવા માટે જિલ્લાના પ્રાથમિક શિક્ષકે ફોન કર્યો હતો.

કાઉન્સેલિંગ દરમિયાન છોકરીએ કહ્યું કે મારા પિતાને મોડાસાની સાર્વજનિક હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે અને તેમનું ઓક્સિજન લેવલ સતત ઘટતા હૉસ્પિટલના ડૉક્ટરઓએ તેમને બીજી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

"મોડાસા સાર્વજનિક હૉસ્પિટલમાં ઓક્સિજન બેડ ન હોવાના કારણે એક છોકરીના પિતાને બીજી હૉસ્પિટસમાં શિફ્ટ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું. અમારા શિક્ષકને આ વાતની ખબર પડતાં તેમણે મને જાણ કરી અને અમે બધાએ ફાળો ઉધરાવી હૉસ્પિટલમાં બેડ અને બીજી સુવિધાઓ ઊભી કરવાનું નક્કી કર્યું."


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિક્ષણ પાછળ ખર્ચેલા પૈસા એક પ્રકારનું મૂડી રોકાણ

આજીવિકાના પરંપરાગત સાધનો જમીન અને ગૃહ ઉદ્યોગ દિવસે ને દિવસે ઓછાં થયાં છે. તેવા સંજોગોમાં શિક્ષણ અને રોજગાર વચ્ચેનાં સીધા સંબંધનું મહત્ત્વ વધતાં શિક્ષણની માંગ ઉત્તરોતર વધી છે.

એટલે જે તે રાજ્યના વિકાસ કેટલો સમનવિષ્ટ છે તે ચકાસવા માટે ત્યાંના શિક્ષણનો વિકાસ સમજવો પડે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

ગુજરાતનો આર્થિક વૃદ્ધિ દર ખુબ ઊંચો છે. પણ શિક્ષણની સ્થિતિ આશા જન્માવતી નથી. રાજ્યની આર્થિક વૃદ્ધિનો જરૂરી લાભ શિક્ષણના વિકાસ મળ્યો હોય એવું દેખાતું નથી.

શિક્ષણની ગુણવત્તાનું ગુલાબી ચિત્ર કેટલું સાચું?

આંકડા દ્વારા રજુ થતું ગુલાબી ચિત્ર વાસ્તવિકતા કરતાં થોડું છેટું

શિક્ષણ માટે જરૂરી માળખાકીય સવલતોમાં નોધપાત્ર સુધારો છે પણ સત્તાવાર આંકડા દ્વારા રજૂ થતું ગુલાબી ચિત્ર વાસ્તવિકતા કરતાં થોડું છેટું છે.

શિક્ષણની ગુણવત્તાનું સ્તર ચિંતાજનક રીતે નીચું છે. એમાં કોઈ નોંધપાત્ર સુધારો થયેલો દેખાતો નથી. રાજ્યમાં સાક્ષરતાનું પ્રમાણ 2001માં 69.14 ટકા હતું, તે વધીને 2011માં 78.03 ટકા થયું છે.

પણ અન્ય રાજ્યોની સરખામણીમાં ગુજરાતનો ક્રમાંક 16માંથી નીચો ઉતરીને 18 થયો છે. શાળામાં દાખલ થતાં બાળકોની સંખ્યા વધી છે, પણ 11 થી 14 વર્ષના 5 ટકા બાળકો હજુ પણ સ્કૂલ સુધી પહોંચતા જ નથી.

આ માટે બધાં રાજ્યોની તુલનામાં ગુજરાતનો  ક્રમાંક છેક 22 છે. એનો અર્થ એ થયો કે દેશના ઘણાં રાજ્યોએ ગુજરાત કરતાં વધુ પ્રગતિ કરી છે.

આંકડાઓ પર એક નજર

વચ્ચેથી અભ્યાસ છોડી દેનાર ધોરણ 1 થી 4માં બાળકોની સંખ્યા 1999-2000મા 22.30 ટકામાંથી નોંધપાત્ર રીતે ઘટીને 2014-15માં 1.97 ટકા તેમજ ધોરણ 5 થી 7 વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 41.88 ટકાથી ઘટીને 6.61 થઈ છે.

આ વર્ષો દરમ્યાન છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં એક શિક્ષક દ્વારા ચાલતી શાળાઓનું પ્રમાણ ઘટીને 1.5 ટકા અને એક જ વર્ગખંડમાં ચાલતી શાળાનું પ્રમાણ ઘટીને 1.1 ટકા થયું છે.

શાળામાં જરૂરી માળખાકીય સવલતો સુધારવામાં સરકારી પ્રયત્નોનું ઘણું સારું પરિણામ મળ્યું છે.

ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલયના આંકડા પ્રમાણે, હવે 99.9 ટકા શાળાઓમાં વિદ્યાર્થિનીઓ માટે અલગ ટોઇલેટની અને પીવાના પાણીની સગવડ છે.

99.7 ટકા શાળામાં વીજળી અને 70.7 ટકા શાળાઓમાં કોમ્પ્યુટર લેબ છે. ગુજરાતમાં માળખાકીય સવલતો અન્ય રાજ્યો કરતાં ઘણી સારી છે અને છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં ઘણો  સુધાર પણ  આવ્યો છે.

સરકારી આંકડા અને વાસ્તવિક સ્થિતિ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

શૈક્ષણિક લાયકાત સાથે માણસની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધતા રોજગારીની તકો પણ વધે છે. એટલે શિક્ષણ પાછળ ખર્ચેલા પૈસા એક પ્રકારનું મૂડી રોકાણ પણ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિક્ષણ પાછળ ખર્ચેલા પૈસા એક પ્રકારનું મૂડી રોકાણ

છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી ગુજરાતમાં વાલીમંડળો અને સરકાર 'સ્કૂલ ફી' મુદ્દે આમને-સામને આવી ગયાં હોવાના ઘણા બનાવ નોંધાયા છે. આ મામલા હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પણ પહોચ્યાં હતાં.

આથી સવાલ એ છે કે ગુજરાતમાં વાલીઓ અને સ્કૂલ સંચાલકો વચ્ચે છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી સતત ઘર્ષણ કેમ થઈ રહ્યાં છે? તથા વાલીઓ અને સરકાર વારંવાર કેમ આમને-સામને આવી જાય છે?

આ સમજવા માટે એજ્યુકેશનના ઇકૉનૉમિક્સને સમજવું જરૂરી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે પહેલા ઇકૉનૉમિક્સ સમજવા એજ્યુકેશન (શિક્ષણ) લેવું પડતું, પણ હવે એજ્યુકેશન લેવા પહેલા એનું ઇકૉનૉમિક્સ સમજવું પડે છે.

છેલ્લા દાયકામાં વાલીઓએ શિક્ષણની નીતિઓ સામે જેટલા વિરોધપ્રદર્શન નથી કર્યાં એના કરતા વધુ પ્રદર્શનો સ્કૂલ ફીના મુદ્દે થયા છે. આમ, સવાલનું મૂળ 'કોસ્ટ ઓફ એજ્યુકેશન' (શિક્ષણ પાછળ થતા ખર્ચ)માં છે.

સ્કૂલ શિક્ષણ પાછળ કેટલો ખર્ચ?

ગુજરાતની 81.1 ટકા શાળામાં છોકરીઓ માટે અલગ ટોઇલેટ

નિષ્ણાતોના નિરીક્ષણ અને વાલીઓના અંદાજ પ્રમાણે ગુજરાતમાં સ્કૂલ શિક્ષણના ખર્ચની વાત કરીએ તો સરકારી સ્કૂલમાં 1-12 ધોરણનો સરેરાશ સ્કૂલ ફી કુલ ખર્ચ (વગર ટ્યુશન) 10થી 12 હજાર રૂપિયા થાય  છે.

જ્યારે ગુજરાત બોર્ડ (ગુજરાતી મીડિયમ)નો ધોરણ 1-12નો સરેરાશ કુલ અંદાજિત ફી ખર્ચ 4-7 લાખ રૂપિયા થાય છે. પરંતુ જો સીબીએસઈ કે આંતરરાષ્ટ્રીય બોર્ડ હોય અથવા ઇંગ્લિશ મીડિયમ સ્કૂલ હોય તો સરેરાશ 8-10 લાખ રૂપિયા સુધી ખર્ચો થતો હોય છે.

નિષ્ણાતોના મતે આ તમામ ખર્ચ મોટા ભાગે સ્કૂલ ફી સંબંધિત છે. તેમાં ટ્રાન્સપોર્ટેશન, સ્ટેશનરી, ટ્યુશન ક્લાસ અને અન્ય શૈક્ષણિક ખર્ચ સામેલ નથી. આ ખર્ચાઓ સામેલ કરતા કુલ ખર્ચમાં 70થી 100 ટકાનો વધારો જોવા મળે છે.

પરંતુ અત્રે એક વાત એ પણ નોંધવા લાયક છે કે રાજ્યમાં ખાનગી સ્કૂલોનું પ્રમાણ રાજ્ય સરકાર કે સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા ચાલતી સ્કૂલોની સંખ્યા કરતાં વધી રહ્યું છે.

સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે રાજ્યમાં ખાનગી સ્કૂલોની ફી નિયમન કરતી 'ફી રેગ્યુલેટરી કમિટી' (FRC)ની વેબસાઇટ પર સ્કૂલોની ફીના ઓર્ડર ચકાસતા માલૂમ પડે છે કે ગુજરાતમાં કેટલીક ખાનગી સ્કૂલોની ફી સુરતની સરદાર પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનૉલૉજી (એનઆઈટી) કરતાં પણ ઊંચી છે. એટલે કે ભારતની પ્રતિષ્ઠિત ઇજનેરી કોલેજમાં મળતા શિક્ષણ કરતાં સ્કૂલ્સમાં મળતું માધ્યમિક કે ઉચ્ચતર માધ્યમિક કક્ષાનું શિક્ષણ વધારે મોંઘું છે.

શિક્ષણ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

તાજેતરમાં જ ગુજરાત સરકારે વાલીઓને સ્કૂલ ફીમાં 25% રાહત આપવાની જાહેરાત કરી. કોરોના વાઇરસે સર્જેલી આફતને લીધે આર્થિક ફટકો પડતા વાલીઓએ કરેલી રજૂઆતોને પગલે સરકારે આ જાહેરાત કરી હતી. જોકે, હજી આ મામલો પત્યો નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિક્ષણ, ટ્રાવેલ, ફેશન, ફિટનેસ, ઈન્વેસ્ટમેન્ટ, ઈ-કૉમર્સ અને બીજાં તમામ ક્ષેત્રમાં ટીનેજર કન્યાઓ તથા યુવતીઓ અનેક સામાજિક, વ્યાવસાયિક મર્યાદાને લાંઘીને પોતાની સફળતાની ગાથા લખી રહી છે.

કેટલીક યુવતીઓ એવી છે, જેમણે પુરુષોનો જ ઈજારો ગણાતા ક્ષેત્રમાં ઝંપલાવ્યું છે અને અસાધારણ સફળતા મેળવી છે. આવી જ એક યુવતી છે રાજકોટનાં રૂખસાના.

મોટાભાગે જીન્સ-ટીશર્ટમાં સજ્જ રહેતાં રૂખસાના રાજકોટમાં "ધ ચાયવાલી" નામથી ચાની લારી ચલાવે છે. રૂકસાના જિંજર, ફૂદીના, ઈલાયચી તથા તંદૂરી જેવા વિવિધ સ્વાદવાળી ચા બનાવે છે અને તેનો સ્વાદ લોકોની દાઢે વળગ્યો છે.

ચાની લારી ચલાવવાના બિઝનેસમાં અત્યાર સુધી પુરુષોનો ઈજારો રહ્યો છે ત્યારે એક સ્ત્રી તરીકે ચાની લારી ચલાવવાનો રૂખસાનાનો અનુભવ કેવો રહ્યો?

રૂખસાના કહે છે, "મારી લારીની આજુબાજુની ઈમારતોમાં બધે ઓફિસો આવેલી છે. એ ઓફિસોમાંથી ગમે ત્યારે ફોન આવે તો હું જ ચા પહોંચડાવા જાઉં છું. ઓફિસમાં મિટિંગ હોય કે બીજો કોઈ કાર્યક્રમ હોય, હું ચા પહોંચાડીને પરત આવી જઉં છું. લોકો બહુ સારા છે. લોકોએ મારો સ્વીકાર કર્યો છે, લોકો મને ઍપ્રિશિયેટ પણ કરે છે."

લોકોના અભિગમની વાત કરતાં રૂખસાના ઉમેરે છે, "કેટલા બધા લોકો એવા છે કે જેઓ તેમનાં બાળકોની મુલાકાત મારી સાથે કરાવે છે. તેઓ તેમનાં બાળકોને કહે છે કે જુઓ, આ ધંધો નાનો નથી. આ પણ કરી શકાય છે. બધું કરી શકાય"

રુખસાનાને ચા બનાવવાનો શોખ છે. તેમણે ચાની એક ફ્રેન્ચાઈઝીમાં કામ પણ કર્યું છે. તેઓ બે વર્ષથી પોતાનો બિઝનેસ કરી રહ્યાં છે પણ રૂખસાનાને આ બિઝનેસ શરૂ કરવાનો વિચાર આવ્યો ક્યાંથી?

રૂખસાના કહે છે, "મને જાતજાતની ચા બનાવવાનો શોખ છે. હું અલગ-અલગ લોકોને મળવા ઈચ્છતી હતી, એમના વિચારો જાણવા ઈચ્છતી હતી, જે હું બધે ફરી-ફરીને ન કરી શકી હોત. ચાની લારી એક એવી જગ્યા છે, જ્યાં બધા પ્રકારના લોકો આવે છે. મારા અત્યાર સુધીના બધા ગ્રાહકો બહુ સારા છે. એમની પાસેથી મને કંઈક શિખવા મળ્યું છે."

રૂખસાના ચાનું વેચાણ કરીને રોજ 1,000 રૂપિયા કમાઈ લે છે. તેમની તંદુરી ચા ખુબ જ પ્રખ્યાત છે. તેમણે તેમના પરિવારને જણાવ્યા વગર જ આ બિઝનેસ શરૂ કર્યો હતો. એવું કેમ કર્યું?

સ્પષ્ટ વિચાર ધરાવતાં રૂખસાના કહે છે, "હું કોઈ બિઝનેસ કરું તેમાં પરિવારની 'ના' હતી એટલે મેં પરિવારમાં કોઈને પૂછ્યા વિના આ બિઝનેસ શરૂ કરી દીધો હતો. મને ખબર હતી કે પરિવારના લોકોની પ્રતિક્રિયા શું હશે. તેથી મેં તેમને પૂછ્યું જ નહીં."

રૂખસાનાને ચા...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પોતાની પ્રગતિ માટે કટિબદ્ધ સ્ત્રીથી વધારે શક્તિશાળી બીજું કશું આ દુનિયામાં નથી, એવું જાણકારો કહે છે. બિઝનેસનાં અજાણ્યા શિખરો નિડર બનીને સર કરતી આજની મહિલા ઉદ્યમીઓના મિજાજને ઉપરોક્ત કથન સટિક રીતે વ્યક્ત કરે છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા

આ અંગે શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ કહ્યું કે આ શૈક્ષણિક સત્ર પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી આ શાળાનું સંચાલન રાજ્ય સરકાર કરશે અને ધોરણ 1થી 12ના જે પણ વિદ્યાર્થીઓ આ શાળાના છે તેઓ અહીં જ ભણશે.

એમણે વિદ્યાર્થીઓના વ્યાપક હિતને ધ્યાનમાં લઈને આ ઐતિહાસિક નિર્ણય સરકારે કર્યો હોવાનો દાવો કર્યો હતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે ડીપીએસ ઇસ્ટ સ્કૂલના વાલીઓ તેની માન્યતા રદ થવાને લઈને વિરોધ-પ્રદર્શન કરી રહ્યાં હતાં. ગઈ કાલે મંગળવારે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ રાત્રે પણ વિરોધ-પ્રદર્શન કર્યું હતું.

બાળકોને ગોંધી રાખવાનો અને યુવતીઓના લાપતા થવાના એક કેસમાં તપાસ દરમિયાન બહાર આવેલી વિગતોને કારણે ડીપીએસ-ઈસ્ટ સ્કૂલની માન્યતા રદ કરવામાં આવી હતી.

મંજુલા શ્રોફ

દક્ષિણ ભારતના સ્વામી નિત્યાનંદે અમદાવાદના છેવાડે ખોલેલા 'સર્વાજ્ઞપીઠમ' આશ્રમમાં બાળકોને ગોંધી રખાયાં હોવાની અને યુવતી લાપતા હોવાની ઘટના બની હતી.

એ કેસમાં આશ્રમના બે સંચાલિકાની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

આશ્રમ પર બાળકોને ગોંધી રાખવાનો અને બાળમજૂરીનો અને ધમકી આપવાનો ગુનો દાખલ કરવામાં આવેલો છે.

આ ઘટના પછી નિત્યાનંદના સર્વાજ્ઞપીઠમ આશ્રમને ડીપીએસ સ્કૂલની જમીન લીઝ પર કેવી રીતે આપવામાં આવી તે અંગે તંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું. જેની તપાસમાં શાળા પાસે અનેક કાયદાકીય મંજૂરીઓનો અભાવ હતો.

ડીપીએસ-ઈસ્ટની માન્યતા પર સવાલ

ડીપીએસ ઈસ્ટ

ડીપીએસ - પૂર્વ (હીરાપુર-મહેમદાબાદ) પાસે નિયમ મુજબ જરૂરી એવું સરકારના શિક્ષણ વિભાગનું એનઓસી (નૉ-ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ) ન હોવાથી તેની માન્યતા રદ કરવામાં આવી છે.

સીબીએસઈ (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ સેકન્ડરી ઍજ્યુકેશન) દ્વારા પણ સરકારના શિક્ષણ વિભાગ અને સ્કૂલના પ્રિન્સિપાલને પત્ર મોકલીને પ્રોવિઝનલ જોડાણ પાછું ખેંચવાની જાણ કરી દેવામાં આવી છે.

ડીપીએસના જનસંપર્ક અધિકારી ઉન્મેષ દીક્ષિતે જણાવ્યું હતું કે સીબીએસઈને અમારો પ્રસ્તાવ સમજાવવા માટે ખૂબ સમય ઓછો મળ્યો છે.

દીક્ષિતે વધુમાં કહ્યું, "સીબીએસઈએ સુનાવણી માટેની કોઈ પણ તક આપ્યા વગર પ્રાકૃતિક ન્યાયના સિદ્ધાંતને અવગણીને શાળાને એસસીએન આપ્યાના લગભગ સાત દિવસના જ સમયગાળામાં ઉતાવળે નિર્ણય લઈને રવિવારે જ શાળાનું માન્યતા રદ કરવાનો પત્ર મોકલ્યો હતો."

"સીબીએસઈને અમે દસ્તાવેજ તો મોકલ્યા, પરંતુ અમારે અમારો પક્ષ રજૂ કરવો પડે, એના માટે અમને સમય આપવો જોઈતો હતો."

જોકે, માન્યતા રદ થવાની સાથે જ શાળામાં અભ્યાસ કરી રહેલા બાળકો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

સ્વામી નિત્યાનંદના આશ્રમ કેસ થકી શરૂ થયેલા આવેલી ડીપીએસ ઇસ્ટ સ્કૂલ વિવાદમાં હવે નવી વિગતો ઉમેરાઈ છે. સીબીએસઈએ જેની માન્યતા રદ કરી છે તે સ્કૂલની જવાબદારી હવે ગુજરાત સરકારે સ્વીકારી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિક્ષિકાની પ્રતીકાત્મક તસવીર

શાળાઓમાં શિક્ષકો જાય છે, પણ વિદ્યાર્થીઓ આવતા નથી. લૉકડાઉન થયું ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધી આ જ સ્થિતિ પ્રવર્તી રહી છે.

એવામાં ગુજરાત સરકારે ગુજરાત હાઈકોર્ટના મૌખિક આદેશનો સંદર્ભ ટાંકી ગુજરાતની સ્વનિર્ભર શાળાઓને નિયમિત કાર્યરત ન થાય ત્યાં સુધી વિદ્યાર્થીઓની ફી નહીં લેવાનો આદેશ કર્યો છે.

જોકે આ સ્થિતિમાં સરકારી શાળા કરતાં પ્રાઇવેટ શાળાઓ અને તેમના શિક્ષકોની હાલત કફોડી થઈ હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે.

સરકારના આ પરિપત્ર બાદ ખાનગી શાળાના સંચાલકોએ હવે ઑનલાઇન શિક્ષણ બંધ કરવાનું અને પરીક્ષા નહીં લેવાનું નક્કી કર્યું છે.

આવી સ્થિતિમાં વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓની હાલત કફોડી થઈ ગઈ છે. તો શિક્ષકોને પણ આર્થિક મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો હોવાનું ધ્યાને આવ્યું છે.

બીબીસી ગુજરાતીએ એવા કેટલાક શિક્ષકો સાથે વાત કરી, જેઓ પ્રાઇવેટ સ્કૂલમાં ભણાવે છે.

સાબરકાંઠા જિલ્લામાં એક પ્રાઇવેટ સ્કૂલમાં શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવતા પિનાકીનભાઈ (નામ બદલેલ છે) બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમની આર્થિક મુશ્કેલી અને સંકડામણની વાત કરે છે.

તેઓ કહે છે કે તેમને માર્ચથી લૉકડાઉન શરૂ થયું ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં પગાર મળ્યો નથી.

તેમણે કહ્યું કે 'શાળાસંચાલકોને વાત કરી તો તેમણે પણ કહ્યું કે ઉપરથી ફી આવશે તો પગાર આપીશું અને અમે પણ તેમની મુશ્કેલીને સમજી શકીએ છીએ, કેમ કે અત્યાર સુધી અમને સંચાલકોએ સાચવ્યા છે, હાલની પરિસ્થિતિ પણ એવી છે કે સંચાલકો પણ મજબૂર છે.'

ખાનગી શાળાસંચાલક મહામંડળના પ્રમુખ ભરત ગાજીપરા કહે છે, "ઘણી નાની શાળાઓ છે, જેની માસિક આવક ઓછી હોઈ એવી શાળાઓએ કદાચ શિક્ષકોને છૂટા કર્યા હોય એવું બની શકે, કેમ કે તેની પાસે કોઈ વિકલ્પ ન હોય. મોટી સ્કૂલોએ કોઈ શિક્ષકોને છૂટા નથી કર્યા અને આજની તારીખે પણ એમને પગાર મળે જ છે."

'ઘરખર્ચ માટે સોનાની ચેઇન વેચી'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

શિક્ષક પિનાકીનભાઈના ઘરમાં તેમનાં માતા, પત્ની અને બે બાળકી છે. થોડા દિવસ પહેલાં જ પિનાકીનભાઈની પત્નીએ એક બાળકીને જન્મ આપ્યો છે.

તેઓ કહે છે કે "મારે પપ્પા નથી, મારે કોઈ જમીન નથી. માત્ર સ્કૂલનો પગાર જ મારો સહારો હતો. હાલમાં તમામ ધંધાઓ ખૂલ્યા પણ ખાનગી શાળાના શિક્ષકોને આધાર માત્ર સ્કૂલો જ હતી. પગાર ન મળતો  હોવાથી શું કરવું એ સમજાતું નથી."

"અમે ભીખ પણ માગી શકતા નથી અને કોઈની પાસે ઉધાર પણ માગી શકતા નથી. ઉધાર લઈએ તો એમને આપવા કઈ રીતે? કેમ કે ક્યારે પગાર થશે એ નક્કી નથી."

ઘરની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કોરોના વાઇરસને કારણે હાલમાં ગુજરાતમાં તમામ શાળાઓ બંધ છે. શાળાઓ ક્યારે ખૂલશે એ અંગે હાલ કશું કહી શકાય તેમ નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિખા ગોએલને આજથી ત્રણ માસ પહેલાં બ્રેસ્ટ કૅન્સર થયું હોવાનું સામે આવ્યું હતું

દિલ્હીસ્થિત ફૅશન લેબલ 'ઇલ્ક'નાં સ્થાપક શિખાએ તેમના જીવનની દરેક ચીજમાં ફેરફાર કરવા પડ્યા હતા. તેમનું કામ, તેમના મિત્રો અને તેમની ભાવિ યોજનાઓ થોડા સમય માટે એક બાજુ ધકેલાઈ ગઈ હતી.

તેમના માટે પ્રારંભિક આંચકો સહન કરવો બહુ મુશ્કેલ હતો. છતાં તેમણે હાર ન માની અને પોતાના પરિવાર અને મિત્રોની મદદથી આ રોગનો સામનો કરવાનો નિર્ણય લીધો.

વધુને વધુ મહિલાઓ બ્રેસ્ટ કૅન્સરનું રૂટિન સ્ક્રિનિંગ કરાવે તે માટે મહિલાઓને પ્રોત્સાહિત કરવા તેમણે એક સોશિયલ મીડિયા અભિયાન શરૂ કર્યું. ત્યારબાદ તેમણે તાત્કાલિક એક સર્જરી કરાવવી પડી અને કિમોથૅરપીના અનેક રાઉન્ડમાંથી પસાર થવું પડ્યું.

તેમણે પ્રથમ મહિનામાં જ હૉસ્પિટલોની વારંવાર મુલાકાત લીધી. તેમના માટે "બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હતું." પરંતુ તેવામાં દિલ્હી સહિત જુદાં જુદાં રાજ્યોમાં કોવિડ-19ના કેસ અચાનક વધવા લાગ્યા.

તેઓ ગભરાઈ ગયાં અને ઇન્ટરનેટ પરથી કોવિડ-19 અને કૅન્સર વિશે માહિતી શોધવા લાગ્યાં.

થોડા જ સમયમાં તેમને સમજાઈ ગયું કે કૅન્સરગ્રસ્ત હોવાના કારણે તેમને ચેપ લાગવાનું જોખમ વધારે છે. તેમને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગે તો તેમના માટે ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.

"બેવડો ફટકો" લાગવાની શક્યતાએ જ તેમને ગભરાવી દીધાં. પરંતુ તેમણે હૉસ્પિટલની મુલાકાત વખતે અગમચેતીનાં પગલાં વધારી દીધાં.

તેઓ કહે છે કે કોવિડને દૂર રાખવામાં રસીકરણ એ વધુ "સુરક્ષિત રસ્તો" છે. પરંતુ તેઓ આ માટે પાત્ર ન હોવાના કારણે તેમને રસી નથી મળી.

ઘણી યુવાન વયની બીમાર વ્યક્તિઓને છે રસીની જરૂર

આવી સ્થિતિમાં તેઓ એકલાં નથી. ભારતમાં હજારો યુવાનો હાઇ-રિસ્ક કૅટેગરીમાં આવે છે અને તેમને તાત્કાલિક વૅક્સિનેશનની જરૂર છે.

જોકે, ભારતમાં 45 વર્ષથી ઓછી વયના લોકોને જીવલેણ બીમારીનું નિદાન થયું હોય તો પણ તેમને રસી લેવાની છૂટ નથી. તેના કારણે તેમને કોવિડનો ચેપ લાગવાનું જોખમ વધી જાય છે.

શિખા માટે આ "હૃદયભગ્ન" કરનારી બાબત હતી. તેમણે રસી મુકાવવા માટે વિવિધ હૉસ્પિટલોનો સંપર્ક કર્યો, પરંતુ તેઓ તેમાં સફળ ન રહ્યાં.

તેઓ કહે છે કે "તેમને રસ્તો ન મળે ત્યાં સુધી તેઓ જુદી જુદી હૉસ્પિટલોનો સંપર્ક" ચાલુ રાખશે.

તેઓ કહે છે, "ખતરનાક કૅન્સરને પરાસ્ત કરવામાં હું સારો દેખાવ કરી રહી છું અને મારી સ્થિતિ સુધરી રહી છે. પરંતુ કોવિડના જોખમે મારી ઊંઘ ઉડાવી દીધી છે."

તેમણે હજુ કિમોથેરેપીના કેટલાક રાઉન્ડ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

37 વર્ષનાં શિખા ગોએલને જ્યારે ત્રણ મહિના અગાઉ બ્રેસ્ટ કૅન્સર હોવાનું નિદાન થયું ત્યારે તેમનું જીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું હતું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિપ્રા દાસ

કાંપતા અવાજે પોતાના સસરા વિશે વાત કરી રહેલાં 34 વર્ષનાં શિપ્રાનાં ચહેરા પર પોતાની અને તેમની નાગરિકતાને લઈને ચિંતા અને ડર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યા હતા.

આસામના સિલચર શહેરથી લગભગ 35 કિલોમીટર દૂર આવેલા ભુબનખાલ ગામમાં મોટાભાગના પરિવાર બંગાળી હિંદુઓના છે.

જોકે, તેમાંથી અડધા પરિવારોની નાગરિકતાના પ્રશ્ને કારણે ઊંઘ ઊડી ગઈ છે.

તેમનો દાવો તો ભારતીય નાગરિક હોવાનો છે પરંતુ એ તમામ લોકોને વિદેશી હોવાની નોટિસ પકડાવી દેવામાં આવી છે.

શિપ્રાના સસરા પ્રદ્યુમ્ન દાસ પણ એ લોકોમાંથી એક છે અને હાલ એ ભૂગર્ભમાં ઊતરી ગયા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આસામમાં બનાવવામાં આવી રહેલી 'નૅશનલ રજિસ્ટર ઑફ સિટિઝનશિપ' એટલે કે NRCની અંતિમ યાદી 30 જુલાઈએ જાહેર થવાની છે.

જોકે, જેમ જેમ તારીખ નજીક આવી રહી છે, તેમતેમ આ ગામના લોકોમાં પોતાની નાગરિકતા ગુમાવી બેસવાનો ડર વધી રહ્યો છે.

'NRCમાંથી નામ કપાઈ જશે તો ક્યાં જઈશું?'

અબોલા દાસ

શિપ્રા કહે છે, "મારા સસરા તો છેલ્લાં કેટલાંય વર્ષોથી મતદાન પણ કરતા હતા."

"તેમના નામની આગળ 'ડી' મતદાતા એટલે કે શંકાસ્પદ મતદાતા પણ નહોતું પરંતુ અચાનક એક દિવસ અમારા ઘરે પોલીસ આવી ગઈ."

"અમે પોલીસને સમજાવ્યું કે એ બીમાર છે. ઘણા સમય સુધી આજીજી કર્યા બાદ પોલીસ થોડા દિવસોની મુદત આપીને જતી રહી. ત્યાર બાદ અમારો સમગ્ર પરિવાર તણાવમાં છે."

એમણે કહ્યું, "મારા સસરાએ ગામમાં ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ) માટે પણ કામ કર્યું છે. છતાં કોઈ અમારી મદદ નથી કરી રહ્યું."

"જો અમારું નામ NRCમાંથી નીકળી જશે તો અમે ક્યાં જઈશું? મારા આઠ વર્ષના દીકરાનું શું થશે?"

શિપ્રાના સાસરામાં તેમના પતિનો મોટો પરિવાર એક જ પરિસરમાં બનેલા જુદાં જુદાં મકાનોમાં રહે છે પરંતુ હવે એ અલગ પડી ગયો છે.

તેમનાં સાસુ અબોલા દાસ આ મુશ્કેલીને કારણે આઘાતમાં છે.

તેમણે કહ્યું, "જીવનમાં આવી હેરાનગતિ ક્યારેય નથી જોઈ. હવે તો ઈશ્વરની જે ઇચ્છા હશે તે જ થશે."

"પતિ નથી તો ખાવા પિવાનું અસંભવ છેֹ"

અર્ચના દાસ

શિપ્રાનાં પાડોશમાં જ રહેતાં 35 વર્ષનાં અર્ચના દાસની પણ આવી જ વ્યથા છે.

તેમણે બીબીસીને કહ્યું, "મારા પતિનું નામ રોંગેશ દાસ છે. અમારા વકીલે કહ્યું હતું કે તેમના પર વિદેશી હોવાનો જે વિવાદ છે એ હવે પતી જશે."

"જોકે, એના થોડા દિવસો પછી મારા પતિના નામનું વૉરંટ કાઢવામાં આવ્યું."

"પોલીસ મારા પતિને પકડવા માટે ઘરે આવી ગઈ હતી પરંતુ એ સમયે મારા પતિ ઘરે નહોતા."

"એટલે પોલીસે એમને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

"મારા સસરાની ઉંમર 80 વર્ષથી વધુ છે. એ બીમાર હતા પરંતુ ઘણા દિવસોથી ઘરે નથી આવ્યા. ખબર નહીં કોણે તેમની વિરુદ્ધ શંકાસ્પદ નાગરિક હોવાની ફરિયાદ નોંધાવી છે."


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિલાજિત મધ્ય એશિયાના પર્વતોમાંથી મળે છે

"મેં તરત જ ડોલ ભરીને પાણી મારી પર રેડી દીધું અને દોડીને ડૉક્ટર પાસે પહોંચ્યો. મેં કહ્યું કે મેં એક કપ શિલાજિત પીધી છે. એટલું કહીને હું બેભાન થઈ ગયો."

"ચાર કલાક પછી હું હોશમાં આવ્યો. ડૉક્ટરે મને જોરથી થપ્પડ મારી અને કહ્યું કે બીજી વાર આવી ભૂલ કરતો નહીં."

હુંઝા ખીણના અલીઆબાદ ગામના રહેવાસી કરીમુદ્દીનની આ વાત છે.

1980થી પિતા સાથે શિલાજિત બનાવવાનો ધંધો તેઓ કરે છે. તેમના ઘરની છત પર શિલાજિત સુકાઈ રહી હતી ત્યાં તેમની સાથે અમારી વાતચીત થઈ હતી.

શિલાજિત શું છે અને કેવી રીતે બને છે?

પહાડોમાંથી શિલાજિત એકઠી કરવામાં આવે છે

શિલાજિત મધ્ય એશિયાના પર્વતોમાંથી મળે છે. પાકિસ્તાનમાં મોટા ભાગે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનના પહાડોમાંથી શિલાજિત એકઠી કરવામાં આવે છે.

કરીમુદ્દીન સમજાવે છે કે પર્વતમાં બનેલી ગુફાઓમાં વર્ષો સુધી ધાતુઓ અને છોડના ઘટકો એકબીજામાં ભળી જાય તેમાંથી શિલાજિત બને છે.

અમુક વર્ષો સુધી તે આ રીતે તૈયાર થાય તે પછી તેને બહાર કાઢવામાં આવે છે.

જોકે શિલાજિત શોધવાનું કામ ધારીએ તેટલું સરળ નથી. ગગનચુંબી પહાડોની વચ્ચે ખતરનાક અને મુશ્કેલ રસ્તાઓ પરથી પસાર થઈને ગુફાઓ સુધી પહોંચવું પડે છે.

કરીમુદ્દીનના કારીગરો સૂરજ નીકળે તે પહેલાં જ શિલાજિત શોધવા માટે પર્વતો તરફ નીકળી જાય છે. શિલાજિતની શોધમાં ઘણી વાર દિવસો નીકળી જાય છે.

શિલાજિત તૈયાર થાય તે પહેલાં બે મહત્ત્વના તબક્કા હોય છે.

1. ગગનચુંબી પહાડોમાંથી શિલાજિતની શોધ

2. શિલાજિત લાવ્યા પછી તેને સાફ કરીને તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા

શિલાજિતની શોધ

ચારથી પાંચ લોકો ભેગા મળીને શિલાજિત શોધવા નીકળે છે

પહાડોની ટોચ પર જઈને શિલાજિતને શોધવાની રીત તમે જુઓ અને તમારા રૂવાડાં ઊભાં ન થઈ જાય તો તમારી હિંમતને દાદ દેવી પડે.

કેટલાક કલાકોનો પ્રવાસ કરીને હું પહાડોની ટોચ પર પહોંચ્યો ત્યારે મારી પણ આવી જ હાલત હતી.

ઉપરથી બરફથી છવાયેલાં શિખરો દેખાય, સાથે જ શિખરો વચ્ચે વસેલી હુંઝા ખીણના નયનરમ્ય દૃશ્યથી આંખો ભરાઈ જાય.

હુંઝા ખીણની આસપાસના પર્વતોમાંથી શિલાજિત શોધી લાવવાનું કામ કરનારા અહીંના ખૂણેખૂણાથી પરિચિત હોય છે.

છેલ્લાં 15 વર્ષથી આ કામ કરી રહેલા ગાઝી કરીમ કહે છે કે "શિલાજિત માટે ક્યારેક થોડા કલાકોથી માંડીને કેટલાય દિવસો સુધીની રખડપટ્ટી કરવી પડે."

પહાડોમાંથી કાચું શિલાજિત લાવીને તેને શહેરોના દુકાનદારોને વેચી દેવામાં આવે છે. દુકાનદારો તેને ખાસ પદ્ધતિથી સાફ કરીને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

"1985ની આ વાત છે. મેં વિચાર્યું કે શિલાજિતમાં એવું તો શું છે કે લોકો થોડી પીએ છે, આખો કપ પીને જોઉં તો ખરો. કપ ભરીને હું પી ગયો કે તરત ચક્કર આવવા લાગ્યા."


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિલાન્યાસને બે વર્ષ થઈ ગયા છે અને ગુરૂવારે ગુજરાત હાઈ કોર્ટે આ પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલી ખેડૂતોની તમામ પિટિશનો ફગાવી દીધી છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ છે જેનો કુલ અંદાજિત ખર્ચ હાલ 1.08 લાખ કરોડ રૂપિયા છે.

બુલેટ ટ્રેન 2023માં શરૂ થશે એવું આયોજન છે.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે જમીન સંપાદન સાથે સંકળાયેલી ખેડૂતોની તમામ પિટિશનો ફગાવી દેતા હવે National High Speed Rail Corporation Limited (NHRCL) સામે આ પ્રોજેક્ટને લઈને કોઈ મોટી મુશ્કેલીઓ નથી એવું માનવામાં આવે છે.

હાઈકોર્ટનો ચુદાકો આવી ગયો છે અને શિલાન્યાસને પણ બે વર્ષ થઈ ગયા છે ત્યારે આ પ્રોજેક્ટમાં ખરેખર કેટલું કામ થયું છે તે જાણવાનો બીબીસીએ પ્રયાસ કર્યો.

આ પ્રોજેક્ટમાં ડિઝાઇનિંગ અને બજેટિંગ પછી હાલમાં મુખ્યત્વે ટૅન્ડરિંગની કામગીરી ચાલી રહી છે.

મળતી માહિતી મુજબ પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા વિવિધ કામો માટે ટૅન્ડર મંગાવવામાં આવી રહ્યાં છે.

ટૅન્ડરિંગની આ પ્રક્રિયા હજી આગામી બે મહિના સુધી ચાલશે અને તે પછી આવતા વર્ષે માર્ચ મહિના સુધીમાં વિવિધ બાંધકામો શરૂ થશે એમ મનાય છે.

બાંધકામમાં પાટા લગાવવાની સાથે સાથે વિવિધ ઇમારતોનું નિર્માણ, અને સ્ટેશન બનાવવાની કામો શરૂ થવાના હજી બાકી છે.

જોકે, સાબરમતી રેલવે સ્ટેશન પરનું ઇમારતનું બાંધકામનુ કાર્ય શરૂ થઈ ગયું છે.

અડચણો હઠાવવાની કામગીરી

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા નૅશનલ હાઇસ્પીડ રેલ કૉર્પોરેશન લિમિટેડના એડિશનલ જનરલ મેનેજર સુષ્મા ગૌર કહે છે કે "હાલમાં જ્યાં સાબરમતી રેલવે સ્ટેશન છે ત્યાં બુલેટ ટ્રેન માટે સાબરમતી પેસેન્જર હબ અને ટ્રેનિંગ હૉસ્ટેલ બિલ્ડિંગ બનાવવાનું કામ શરૂ થઈ ચૂક્યું છે."

તેઓ જણાવે છે કે અમદાવાદથી મુંબઈ વચ્ચેના બુલેટ ટ્રેનના ટ્રેકમાં હાલમાં અનેક અવરોધો છે.

આમાં વીજળીના થાંભલા, પાણીની પાઇપલાઇન વગેરે જેવી લોકોને ઉપયોગી સુવિધાઓ પણ છે જેને ડાઇવર્ટ કરવી જરૂરી છે.

હાલ અનેક સ્થળોએ આવી લોકઉપયોગી સુવિધાઓને ડાઇવર્ટ કરવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે.

સુષ્મા ગૌર કહે છે કે "૧૬૦૦ ઇલેક્ટ્રિકલ સુવિધાઓ જેમ કે કેબલ તથા થાંભલાઓ તેમજ 150 વધારાની હાઇ-વૉલ્ટેજ લાઇનોને ડાઇવર્ટ કરવાની કામગીરીમાં અંદાજે 50 ટકા કામગીરી પૂરી થઈ ગઈ છે."

બુલેટ ટ્રેનના ટ્રેકમાં ONGCના પાંચ કૂવા પણ આવે છે. આ પાંચમાંથી ૩ કૂવાને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં છે તથા અમદાવાદમાં સ્થિત RRB બિલ્ડિંગ ટ્રેકમાં આવતું હોવાથી તેને રિલોકેટ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સાબરમતી ખાતે સપ્ટેમ્બર 2017માં અમદાવાદ-મુંબઈ વચ્ચે બુલેટ ટ્રેનના પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવ પ્રતિષ્ઠાનના સંભાજી ભિડે

સવાલ એ છે કે ભીમા કોરેગાંવ પ્રકરણમાં મુખ્ય આરોપી સંભાજી ભિડે વિરુદ્ધ અત્યાર સુધી કોઈ કાર્યવાહી કેમ થઈ નથી?

બીબીસી મરાઠી સાથે વાત કરતાં પૂણે(ગ્રામ્ય)ના પોલીસ વડા સંદીપ પાટિલે જણાવ્યું હતું કે શિવ પ્રતિષ્ઠાનના સંભાજી ભીડે અને સમસ્ત હિંદુ અઘાડીના મિલિંદ એકબોટે વિરુદ્ધ આગામી 15-20 દિવસમાં આરોપનામું દાખલ કરવામાં આવશે.

સંદીપ પાટિલે કહ્યું હતું, "બન્ને વિરુદ્ધ ચાર્જશીટ દાખલ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે અને એ કામ આગામી 15-20 દિવસમાં પૂર્ણ થઈ જશે."

આ વર્ષની પહેલી જાન્યુઆરીએ ભીમા કોરેગાંવમાં થયેલી હિંસા પછીના દિવસે પિંપરી ચિંચવડની અનિતા સાવલેએ આ સંબધે પિંપરી ચિંચવડ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ ફરિયાદમાં સંભાજી ભિડે અને મિલિંદ એકબોટેને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા.

ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવ્યાના સાડા ત્રણ મહિના પછી આ વર્ષની 14 માર્ચે મિલિંદ એકબોટેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને એપ્રિલમાં તેમને જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ મામલામાં સંભાજી ભિડેની તો હજુ ધરપકડ પણ થઈ નથી.

સંદીપ પાટિલે કહ્યું હતું, "અહીં પોલીસ વડા તરીકે મારી નિમણૂંક થોડા દિવસ પહેલાં જ થઈ છે. હું કેટલાક જરૂરી કાગળિયાં ચકાસ્યા પછી જ આ બાબતે કંઈ વાત કરી શકીશ."

સંભાજી ભિડે વિશે મુખ્ય પ્રધાને શું કહ્યું?

મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ વર્ષે માર્ચમાં જણાવ્યું હતું કે ભીમા કોરેગાંવ હિંસા સંબંધે સંભાજી ભિડે વિરુદ્ધ કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી. મુખ્ય પ્રધાને આ નિવેદન વિધાનસભામાં આપ્યું હતું.

મુખ્ય પ્રધાને કહ્યું હતું, "ફરિયાદી મહિલાએ દાવો કર્યો હતો કે તેમણે સંભાજી ભિડે તથા મિલિંદ એકબોટેને ભીમા કોરેગાંવ હુલ્લડમાં નેતૃત્વ કરતા જોયા હતા."

"મહિલાના નિવેદન અનુસાર પોલીસે ફરિયાદ નોંધી હતી પણ મેજિસ્ટ્રેટ સામે આપેલા નિવેદનમાં મહિલાએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ સંભાજી ભિડે ગુરુજીને જાણતાં નથી અને તેમને ક્યારેય જોયા પણ નથી."

"મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ મહિલાએ એટલું જ કહ્યું હતું કે સંભાજી ભિડે હુલ્લડ કરાવી રહ્યા હોવાનું તેમણે સાંભળ્યું હતું."

"ગુરુજી હિંસામાં સામેલ હતા તેવું સાબિત કરી શકાય તેવા કોઈ નક્કર પુરાવા પોલીસને હજુ સુધી મળ્યા નથી."

ફરિયાદી મહિલાની વાત

બીબીસી મરાઠીએ ફરિયાદી અનિતા સાવલે સાથે મુખ્ય પ્રધાનના નિવેદન બાબતે વાત કરી ત્યારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે દેવેન્દ્ર ફડણવીસ તેમના નિવેદનનું ખોટું...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ડાબેરી વલણ ધરાવતા માનવાધિકાર કાર્યકરોની મહારાષ્ટ્રના ભીમા કોરેગાંવમાં થયેલી હિંસા સંબંધે દેશભરમાંથી ધરપકડ થયા બાદ એક મહત્ત્વનો સવાલ સર્જાયો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવ મંદિરમાં નમાઝ પઢતા મુસલમાનો

આ તસવીરો બુલંદશહરમાં ચાલી રહેલા ત્રણ દિવસના વિશેષ ધાર્મિક સમંલેન 'ઇજ્તેમા'માં સામેલ થવા આવેલા મુસલમાનોના એક સમૂહની છે.

આ ઇજ્તેમામાં દેશ-વિદેશથી લગભગ દસ લાખ મુસલમાનો એકઠા થયા છે.

તેઓ અહીંથી સમૂહોમાં વહેંચાય છે અને ધાર્મિક સંદેશ ફેલાવવાનું કામ કરે છે.

વાઇરલ થઈ રહેલી આ તસવીરો રવિવારની છે અને સોશિયલ મીડિયા પર લોકો તેને એક સાંપ્રદાયિક સૌહાર્દનું પ્રતીક ગણાવી રહ્યા છે.

આ ઇજ્તેમા બુલંદશહરના દરિયાપુર ગામમાં આયોજીત કરાયો છે.

અહીં આવી રહેલા લોકો માટે આસપાસના ગામના લોકોએ પણ ખાવા-પીવાની વ્યવસ્થા કરી છે.

ભારે ભીડને કારણે મેરઠ-બુલંદશહર માર્ગ પર જામ લાગી ગયો છે.

મંદિરમાં કેમ અદા કરાઈ નમાઝ?

મંદિરના વ્યસ્થાપક અને પુજારી કનૈયાલાલ શર્માએ બીબીસીને જણાવ્યું, "કાર્યક્રમમાં સામેલ થવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો આવી રહ્યા છે."

"સડક પર જામ લાગ્યો હતો, અમે પણ આવનારા લોકો માટે પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા કરી છે."

"બપોરે જ્યારે નમાઝ પઢવાનો સમય થયો તો તેમણે નમાઝ અદા કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી."

કનૈયા કહે છે, "અમે તેમને કહ્યું કે મંદિર સાફ જગ્યા છે, તમે અહીં જ નમાઝ અદા કરી લો."

"અમારા કહેવાથી તેમણે મંદિરમાં જ નમાઝ પઢી, અમને ખૂબ સારું લાગ્યું."

મંદિરના પૂજારી અને વ્યવસ્થાપક કનૈયાલાલ શર્મા

જે સમયે આ લોકો નમાઝ પઢી રહ્યા હતા ત્યારે કનૈયા પણ ત્યાં હાજર હતા.

તેઓ કહે છે, "અમે તમામ ધર્મોનું સન્માન કરીએ છીએ. આ મંદિર મુખ્ય માર્ગ પર છે. અહીં તમામ ધર્મના સાધુ-સંતો આવે છે."

"અમે તમામની સેવા કરવામાં વિશ્વાસ કરીએ છીએ. મુસલમાનોએ નમાઝ પઢી, અમને સારું લાગ્યું. ભગવાનો તો બધાના છે."

કનૈયાને ખુશી છે કે તેમના મંદિરમાં લેવામાં આવેલી તસવીર દેશભરમાં ભાઈચારાનો સંદેશ આપી રહી છે.

તેઓ કહે છે, "તમામ લોકો ભાઈચારાથી અને હળીમળીને રહે. આ જ સૌથી સારું છે. જીવો અને જીવવા દો. આનાથી સારી કોઈ વાત નથી."

તસવીરો સામે આવ્યા બાદ કોઈએ પણ મંદિરના પ્રશાસનને કોઈ પણ પ્રકારની ફરિયાદ કરી નથી.

કનૈયા કહે છે, "અમારા વિસ્તારમાં સાંપ્રદાયિક ભાઈચારો ખૂબ જ છે. અહીં હિંદુઓએ ઇજ્તેમા માટે શક્ય એટલી મદદ કરી છે."

"ઉપરાંત શાંતિ વ્યવસ્થા જાળવી રાખી છે. ખાવા-પીવાની વ્યવસ્થા પણ કેટલાક હિંદુ સમૂહોએ કરી છે."

ગામ લોકો પણ આ મામલે ખુશ છે

કનૈયા કહે છે, "હિંદુ-મુસલમાનના નામ પર ફેલાવવામાં આવી રહેલી નફરતનું સૌથી મોટું કારણ નિરક્ષરતા છે."

"જ્યારે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદશહર સ્થિત જૈનપુર ગામમાં શિવ મંદિરમાં નમાઝ પઢતા મુસલમાનોની તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ રહી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવ મંદિરમાં રાહુલ ગાંધી

આ તસવીર સાથે દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે રાહુલ ગાંધી શિવ મંદિરમાં પણ નમાઝ પઢતા હોય તે રીતે હાથ રાખીને બેઠા છે.

MISSION MODI 2019 ☑ मोदी को लाना है देश बचाना है । નામના પેજ પર આ તસવીર શેર કરવામાં આવી છે. તેમાં લખવામાં આવ્યું છે કે રાહુલને એ પણ ખબર નથી કે આ મંદિર છે કે મસ્જિદ છે.

ઉપરાંત વૉટ્સઍપમાં પણ આ ફોટો શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં લખેલું છે 'મંદિરમાં નમાઝ.'

આ સિવાય राजनीति નામના ફેસબુક પેજ પર પણ આ તસવીર પોસ્ટ કરવામાં આવી છે અને લખવામાં આવ્યું છે કે 'આને એ પણ ખબર નથી કે આ મંદિર છે કે મસ્જિદ છે.'

આ પેજ પરથી 8,000 જેટલી આ પોસ્ટ શેર થઈ છે. આવા અનેક પેજ પર આ ફોટો હાલ વાઇરલ થઈ રહ્યો છે.

પરંતુ આ તસવીરની વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ જ છે.

શું છે ઘટના?

વૉટ્સઍપમાં શેર થઈ રહેલો ફોટો

આગામી નવેમ્બર મહિનાના અંતમાં મધ્ય પ્રદેશમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે.

જેને લઈને મધ્ય પ્રદેશમાં સત્તાધારી પક્ષ ભાજપ અને વિપક્ષ કોંગ્રેસ બંનેએ કમર કસી છે.

આ ચૂંટણી પ્રચારના ભાગ રૂપે રાહુલ ગાંધી 15 ઑક્ટોબરના રોજ મધ્ય પ્રદેશના પ્રવાસે ગયા હતા.

અહીં તેમણે દાંતિયામાં આવેલા પીતાંબરા પીઠ મંદિરની મુલાકાત લઈને પોતાનો પ્રવાસ શરૂ કર્યો હતો.

આ તસવીર મધ્ય પ્રદેશના ગ્વાલિયરમાં આવેલા અચલેશ્વર શિવ મંદિરમાં લેવામાં આવી હતી.

જ્યાં રાહુલ ગાંધીએ પૂજા અર્ચના કરી હતી અને તેમની સાથે કોંગ્રેસના અન્ય નેતાઓ પણ હતા.

શું છે તસવીરની સત્યતા?

રાહુલ ગાંધીની બંને તસવીર

જોકે, તસવીરને ઝીણવટથી જોતાં માલુમ પડે છે કે તેઓ પૂજારી દ્વારા અપાતાં જળ અને ફૂલ પોતાના હાથમાં લઈ રહ્યા છે.

હવે તમે આ બંને તસવીરને એકસાથે જોશો તો વાસ્તવિકતા સામે આવશે.

જેમાં રાહુલ ગાંધી જળ હાથમાં લઈને તેનું પાન કરે છે. આ બીજી તસવીર Jyotiradity Scindhiya , My Leader My Proud નામના પેજ પર શેર કરવામાં આવી છે.

ઉપરાંત Indian National Congress નામના યૂ-ટ્યૂબ પેજ પર એક વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.

જેમાં જોઈ શકાય છે કે રાહુલ ગાંધી કઈ રીતે પૂજા કરી રહ્યા છે.

જેથી નમાઝ પઢવાની આ ખોટી તસવીર હાલ વાઇરલ કરવામાં આવી રહી છે.

આ પહેલાં પણ થયા હતા વિવાદ

કૈલાસ માનસરોવરની યાત્રા દરમિયાન પણ રાહુલ ગાંધીની તસવીરો પર વિવાદ થયો હતો.

ઉપરાંત ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ બિન હિંદુ રજિસ્ટરમાં સાઇન કરી હોવાનો ખોટો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.

ચૂંટણી નજીક...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

હાલ રાહુલ ગાંધીની એક તસવીર સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ છે, જેમાં રાહુલ ગાંધી એક શિવ મંદિરમાં બેઠા છે. તેમની સાથે કોંગ્રેસના નેતા જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને કમલનાથ પણ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવકુમાર

રિપોર્ટ મુજબ, તેમના હાથ તેમના હાથ અને પગમાં ફ્રેક્ચર થયા છે અને તેમના નખ તૂટી ગયા છે. આ સિવાય તેમનામાં પૉસ્ટ-ટ્રોમૅટિક ડિસૉર્ડરના લક્ષણ પણ જોવા મળી રહ્યા છે.

શિવકુમારના વકીલ અર્શદીપ ચીમાના કહેવા પ્રમાણે, "શિવકુમારને ગંભીર ઈજા સંદર્ભનો મેડિકલ રિપોર્ટ પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટને સુપ્રત કરવામાં આવ્યો છે." ચીમાએ ઉમેર્યું કે અદાલતે હરિયાણા પોલીસ પાસેથી જવાબ માગ્યો છે, જેણે અગાઉ દાવો કર્યો હતો કે શિવકુમારને કોઈ ઈજા નહોતી થઈ.

અદાલતે શિવકુમારનો કેસ સમગ્ર કેસ સેન્ટ્રલ બ્યૂરો ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેશનને (સી.બી.આઈ.) સોંપવા સંબંધિત અરજી ઉપર સુનાવણી હાથ ધરી હતી.

શિવકુમારની સાથે શ્રમિકોના અધિકાર માટે કાર્યરત કર્મશીલ નવદીપ કૌર (25)ના કેસને પણ સાંભળ્યો હતો, જેમાં નવદીપે નિયમિત જામીનની અરજ કરી હતી. આ અંગે વધુ સુનાવણી શુક્રવારે હાથ ધરવામાં આવશે.

ઈજાનો અહેવાલ

રિપોર્ટ મુજબ આ ઈજાઓ બે અઠવાડિયાથી પુરાણી છે

તબીબોએ સુપ્રત કરેલા શિવકુમારના મેડિકલ રિપોર્ટની નકલ બીબીસી પાસે છે. જેમાં ઈજાઓનું વિવરણ આપતાં નોંધ્યું છે :

ડાબા હાથ તથા જમણા હાથના ભાગોમાં ફ્રેકચર સહિતની ઈજાઓ ; થોડા ખચકાઈને ચાલે છે; જમણા પગમાં સોજો; ડાબા પગમાં સોજો અને દુખાવો; ડાબા પગના આગળના ભાગમાં કાળા રંગના ડાઘ; ડાબા અંગૂઠા તથા તર્જનીમાં બ્લૂ રંગની ઝાંયવાળા કાળા ડાઘા; જમણા હાથના કાંડાના ભાગમાં દુખાવો ; ડાબી જાંઘમાં અલગ રંગ (કાળો) ભાગ.

રિપોર્ટ મુજબ આ ઈજાઓ બે અઠવાડિયાથી પુરાણી છે અને તે બૂઠ્ઠાં કે ધારવિહિન હથિયારને કારણે થઈ હોવાનું જણાય છે. વકીલોનું કહેવું છે કે ધરપકડના એક મહિના બાદ પણ ઈજાઓ જોવા મળી રહી છે, તે બાબત નોંધપાત્ર છે.

હાઈકોર્ટે ચંદીગઢમાં તબીબો દ્વારા મેડિકલ તપાસ કરાવવાના આદેશ આપ્યા હતા.

શું છે શિવકુમાર કેસ?

કાચા કામના કેદી (અંડરટ્રાયલ) તરીકે શિવકુમારને લાવવામાં આવ્યા હતા.

હરિયાણાના સોનિપતની જેલના અધિકારીઓના કહેવા પ્રમાણે, તા. બીજી ફેબ્રુઆરીએ કાચા કામના કેદી (અંડરટ્રાયલ) તરીકે શિવકુમારને લાવવામાં આવ્યા હતા. તા. 28મી ડિસેમ્બરે કુંડલી પોલીસ સ્ટેશને તેમની વિરુદ્ધ હુલ્લડ તથા ગુનાહિત ઉશ્કેરણી સહિતના આરોપો હેઠળ ભારતીય દંડ સંહિતાની વિવિધ કલમો (148,149,323,384,506) હેઠળ કેસ નોંધ્યો હતો.

12મી જાન્યુઆરીએ હુલ્લડ, હત્યાનો પ્રયાસ તથા અન્ય આરોપો સબબ વધુ એક ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી. એ જ દિવસે કુંડલી પોલીસ સ્ટેશનમાં ત્રીજો કેસ પણ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો.

શિવકુમારે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મજદૂર અધિકાર સંગઠનના અધ્યક્ષ શિવકુમાર (24)ના મેડિકલ રિપોર્ટમાં બહાર આવ્યું છે કે તેમને સામાન્ય તથા ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી છે, પોલીસે ગયા મહિને તેમની ધરપકડ કરી હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવસેના, એનસીપી અને કૉંગ્રેસ ત્રણેય પક્ષો 'મહાવિકાસ અઘાડી'ની સરકાર બનાવવાનું નક્કી કરી દીધું છે.

શિવસેના, એનસીપી (નેશનાલિસ્ટ કૉંગ્રેસ પાર્ટી, રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટી) અને કૉંગ્રેસે ઉદ્ધવ ઠાકરેને વિધાયકદળના નેતા તરીકે ચૂંટી લીધા છે.

ત્રણેય દળના નેતા ચૂંટાયા બાદ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કહ્યું કે 'આ સરકાર નથી, એક પરિવાર છે' અને તેઓ ગુરુવારે સાંજે શપથ લેશે.

સમગ્ર ઘટનાક્રમથી વધુ એક વખત એ વાત સાબિત થઈ ગઈ કે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણને પવાર જેટલું સારી રીતે કોઈ નથી સમજતું.

જેનો સૌ પ્રથમ પરચો તેમણે લગભગ ચાર દાયકા પહેલાં આપ્યો હતો.

આ પહેલાં શનિવારે 23 નવેમ્બરના પરોઢિયે ભાજપના નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસે બીજી વાર મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ ગ્રહણ કર્યા.

તેમની સાથે ઉપમુખ્યમંત્રી તરીકે અજિત પવારની પણ શપથવિધિ કરી દેવામાં આવી હતી.

શરદ પવારની બગાવત

આવી જ ઘટનાઓ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં 1978માં બની હતી.

શરદ પવારે કૉંગ્રેસમાંથી બળવો કર્યો હતો અને તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી વસંતદાદા પાટિલની સરકારથી જુદા થઈ ગયા હતા.

તેમણે પ્રૉગેસિવ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટ તૈયાર કર્યો હતો અને નાની ઉંમરે મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી બની ગયા હતા.

મહારાષ્ટ્રમાં જ્યારે પણ આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ થાય છે, ત્યારે કહેવાતું હોય છે કે પવારે વસંતદાદા પાટિલને દગો કર્યો હતો.

શનિવારે અજિત પવાર ઉપમુખ્ય મંત્રી બન્યા ત્યારે આ ઘટનાને સૌ ફરીથી યાદ કરવા લાગ્યા હતા.

શિવસેનાના પ્રવક્તા અને રાજ્યસભાના સભ્ય સંજય રાઉતે કહ્યું, "અજિત પવારે મહારાષ્ટ્રની પીઠમાં ખંજર ભોંક્યું છે."

નાની ઉંમર, મોટી પરિપક્વતા

પ્રૉગેસિવ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટની રચના કરીને શરદ પવારે પ્રથમ વાર મહારાષ્ટ્રમાં ગઠબંધનની સરકાર બનાવી હતી.

તેઓ માત્ર 38 વર્ષની ઉંમર મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા.

તે વખતે પણ આવી રીતે જ નાટકીય ઘટનાઓ અને ચઢાવઉતાર બાદ પવાર મુખ્ય મંત્રી તરીકે શપથ લઈ શક્યા હતા.

પવારે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણના મોટા ગજાના નેતા વસંતદાદાને દગો દીધો, તે આરોપ હંમેશાં તેમના પર લાગતો રહ્યો.

રાજકારણના કેટલાક જાણકારો કહે છે કે વસંતદાદા પાટિલની સરકાર ઊથલાવીને પોતાની સરકાર બનાવીને શરદ પવારે નાની ઉંમરમાં જ રાજકીય પરિપક્વતાના અણસાર આપી દીધા હતા.

પ્રૉગેસિવ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટના પ્રયોગથી શરદ પવાર પ્રથમ વાર મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા.

તે માટે કટોકટી, 1977માં યોજાયેલી મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીનાં પરિણામ અને તે પછીની રાજકીય અસ્થિરતાની સ્થિતિ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં હાલના દિવસો રોજેરોજ ભૂકંપના આંચકા આપે તેવી ચોંકાવનારી ઘટનાઓ બની રહી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવસેના, કૉંગ્રેસ અને એનસીપી વચ્ચે ગઠબંધન થઈ શક્યું નહીં

મહારાષ્ટ્રમાં પરિણામ આવ્યા બાદ જ રાજકીય ઊથલપાથલ શરૂ થઈ ગઈ હતી. સામસામાં નિવેદનો અને સરકાર માટેના દાવપેચ વચ્ચે રાજકારણમાં ચહલપહલ વધી ગઈ હતી.

જોકે, મંગળવારનો દિવસ રાજ્ય માટે એક ઐતિહાસિક દિવસ તરીકે નોંધાઈ ગયો, કારણ કે આ દિવસે મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગી ગયું.

હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્ર બંનેની ચૂંટણીનું પરિણામ સાથે આવ્યું હતું, હરિયાણામાં સરકાર બન્યાને ઘણો સમય થઈ ગયો છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં આ કોકડું ઉકેલાતું જ નથી.

મહારાષ્ટ્રમાં ત્રીજી વખત રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગ્યું

મહારાષ્ટ્રમાં આ પહેલાં પણ રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગી ચૂક્યું છે

દેશનાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં અત્યાર સુધી કુલ 125 વખત રાષ્ટ્રપતિ શાસન લગાવવામાં આવ્યું છે.

જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં આ પહેલાં માત્ર બે વાર રાષ્ટ્રપતિ શાસન લગાવવામાં આવ્યું છે. આ ત્રીજી વખત એવું બન્યું છે કે મહારાષ્ટ્ર રાષ્ટ્રપતિ શાસન હેઠળ આવ્યું હોય.

પ્રથમ વખત મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન 17 ફેબ્રુઆરી 1980ના દિવસે લગાવવામાં આવ્યું હતું. ત્યારે એકસાથે સાત રાજ્યોમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસનની ઘોષણા કરવામાં આવી હતી.

એ સમયે મહારાષ્ટ્રમાં શરદ પવાર મુખ્ય મંત્રી હતા અને તેમની પાસે બહુમતી પણ હતી. પ્રથમ વખત મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન 122 દિવસ સુધી લાગેલું હતું.

બીજી વખત 28 સપ્ટેમ્બર 2014ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ શાસન લગાવવા આવ્યું હતું. એ સમયે રાજ્યમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી.

આ સમયે કૉંગ્રેસ પોતાના સહયોગી પક્ષ એનસીપીથી અલગ થઈ ગઈ હતી અને વિધાનસભા ભંગ કરી દીધી હતી. આ સમયે 32 દિવસ સુધી રાષ્ટ્રપતિ શાસન ચાલ્યું હતું.

ચૂંટણી બાદ કેમ સરકાર બની શકી નહીં

મહારાષ્ટ્રમાં એક પણ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નથી

મહારાષ્ટ્રમાં વિધાનસભાની કુલ 288 બેઠકો છે પરંતુ આ વખતની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોઈ પણ પક્ષને એકલા હાથે બહુમતી મળી નથી.

ભાજપ અને શિવસેનાના ગઠબંધનને બહુમતી મળી પરંતુ બંને સાથે મળીને સરકાર બનાવી શક્યા નહીં.

24 ઑક્ટોબરે આવેલા પરિણામમાં ભાજપ-શિવસેનાની બંનેની મળીને 161 બેઠકો થતી હતી જે બહુમતીના આંકડા 145થી વધારે હતી.

કોને કેટલી બેઠકો મળી તેના પર એક નજર

ભાજપ-શિવસેનાની તાણખેંચે બાજી બગાડી?

મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપ અને શિવસેનાએ સાથે મળીને વિધાનસભાની ચૂંટણી લડી હતી અને બંનેના ગઠબંધનને બહુમતી પણ મળી ગઈ હતી.

જોકે, પરિણામ આવ્યા બાદ ખરેખરો સત્તાનો ખેલ શરૂ થયો, શિવસેનાએ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મહારાષ્ટ્રમાં વિધાનસભા ચૂંટણીનું પરિણામ આવ્યાને ત્રણ અઠવાડિયાં જેટલો સમય થઈ ગયો છે. જોકે, રાજ્યમાં હજી કોઈની સરકાર બની શકી નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવસેના-કૉંગ્રેસ-એનસીપી ગઠબંધનની સરકાર મહારાષ્ટ્રમાં રચાવા જઈ રહી છે. આજના શપથવિધિ સમારોહમાં અજિત પવાર શપથ લેવાના નથી.

એનસીપીના પ્રવક્તા નવાબ મલિકે બીબીસી મરાઠી સેવાના સંવાદદાતા સંકેત સબનીસને કહ્યું કે અજિત પવાર નજીકના સમયમાં જ મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્ય મંત્રી બનશે.

એમણે કહ્યું, "10 ડિસેમ્બર પછી વિધિમંડળનું અધિવેશન મળશે એ પછી જ આ પ્રક્રિયા પાર પડશે. 3 ડિસેમ્બરે વિશ્વાસમત લેવાશે અને પછી વિધાનસભા અધ્યક્ષની નિમણૂક કરવામાં આવશે."

"એ પછી અજિત પવારની ઉપ મુખ્ય મંત્રીપદે નિમણૂક કરાશે. કેટલાક લોકો અજિત પવાર નારાજ હોવાનું કહે છે પરંતુ તે વાત સાવ ખોટી છે. અજિત પવાર નારાજ નથી. તેઓ જલદી જ રાજ્યના ઉપમુખ્ય મંત્રી બનશે."

અજિત પવારે પણ એમની નારાજગીના અહેવાલોને ફગાવી દીધા હતા.

તેમણે કહ્યું કે હું કાલે પણ નારાજ નહોતો અને આજે પણ નારાજ નથી. મારી નારાજગીની વાતો ખોટી છે.

અગાઉ અજિત પવારે પણ કહ્યું હતું કે આજે ગઠબંધનના દરેક પક્ષમાંથી 2-2 નેતાઓ શપથ લેશે.

જોકે એમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે નાયબ મુખ્ય મંત્રી કોણ બનશે એ હજી નક્કી કરવામાં નથી આવ્યું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં સત્તાની રમત હજી આગળ જ ચાલી રહી છે. આજે શિવાજી પાર્કમાં ઉદ્ધવ ઠાકરે મુખ્ય મંત્રીપદે શપથ લેવાના છે ત્યારે અજિત પવાર ફરી નાયબ મુખ્ય મંત્રી બનશે એવા સમાચાર છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવસેનાએ પોતાના મુખપત્ર 'સામના'ના તંત્રીલેખમાં લખ્યું હતું કે ચૂંટણીપરિણામો સંકેત આપી રહ્યાં છે કે જનતા હવે સત્તામાં બેઠેલા લોકોનો 'અહંકાર' સહન નહીં કરે.

જાણકારોનું માનવું છે કે શિવસેનાનો આ સંદેશ પોતાના 'મોટા ભાઈ' એટલે કે ભારતીય જનતા પક્ષ તરફ ઇશારો છે.

પરિણામો બાદ શિવસેનાએ ભારતીય જનતા પક્ષ પર દબાણ વધારવાનું શરૂ કર્યું છે. હવે શિવસેના સત્તામાં 50-50 ભાગીદારીની ફૉર્મ્યુલા પર વાદે ચડી છે. તેનો એક અર્થ એવો પણ છે કે અડધા કાર્યકાળ સુધી ભારતીય જનતા પક્ષના મુખ્ય મંત્રી હોય અને અડધા કાર્યકાળ સુધી શિવસેનાના.

જોકે, દેવેન્દ્ર ફડણવીસે જ્યારે ગુરુવારે મોડી સાંજે પત્રકારો સાથે વાત કરી તો એવું લાગ્યું કે તેઓ કોઈ વાદવિવાદમાં પડવા માગતા નથી.

તેમણે 50-50 ફૉર્મ્યુલાનો ઉલ્લેખ તો કર્યો પરંતુ સ્પષ્ટ ન કર્યું કે આ ફૉર્મ્યુલા લાગુ કઈ રીતે કરાશે. અલબત્ત તેમણે 15 અપક્ષ ઉમેદવારોના સંપર્કમાં હોવાની વાત કરી.

ભાજપને અપક્ષોની જરૂર કેમ?

અહીં સવાલ એ પણ છે કે જો બધું જ બરોબર હોય તો પછી યુતિને પૂર્ણ બહુમત મળવા છતાં ફડણવીસ અપક્ષ ઉમેદવારોના સંપર્કની વાત કેમ કરી રહ્યા છે?

વરિષ્ઠ પત્રકાર અનુરાગ ત્રિપાઠીના મતે યુતિને પૂર્ણ બહુમત મળવા છતાં જો ભાજપ અપક્ષ ઉમેદવારોના સંપર્કમાં હોય તો કંઈક ગડબડ છે.

તેઓ કહે છે, "પૂર્ણ બહુમત મળ્યા પછી તો રાજ્યપાલને મળવું જોઈએ, અપક્ષ ઉમેદવારોને નહીં. આ જ સંકેત છે કે બધું બરાબર નથી. આમ પણ ભારતીય જનતા પક્ષનાં નગારાં મુંબઈમાં તો મૌન જ રહ્યાં જ્યારે શિવસેનાના ઠાકરે પરિવારના રાજકુમાર ગણાતા આદિત્ય ઠાકરેએ મન ભરીને જીતનો જલસો માણ્યો."

જો બંને પક્ષોની વાત કરવામાં આવે તો મહારાષ્ટ્રમાં વર્ષ 1995થી વર્ષ 1999 સુધી શિવસેના 'મોટા ભાઈ' ભૂમિકામાં હતી અને 'ભાજપ'ને  નાનો ભાઈ બનવું પડ્યું હતું.

આ વાત એટલા માટે મહત્ત્વની છે કે એ દરમિયાન અપક્ષ ઉમેદવારોના સમર્થનથી સરકાર બની હતી. એ સરકારમાં શિવસેનાના બે મુખ્ય મંત્રી હતા, મનોહર જોશી અને નારાયણ રાણે.

એ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં શિવસેનાને 73 બેઠકો મળી હતી જ્યારે ભાજપને 65. આ કારણે અપક્ષોનું સમર્થન સરકાર માટે જરૂરી હતું.

શું કોઈ રસીકસી છે?

શિવસેના પ્રમુખ ઉદ્ધવ ઠાકરેનો દાવો છે કે તેમણે પોતાના સાથી એટલે કે ભાજપ સાથે  મળીને ગઠબંધન માટે નિશ્ચિત શરતો પર કામ કર્યું અને 288માંથી 124 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી.

બાકીની બેઠકો ભારતીય જનતા પક્ષ માટે છોડી દીધી હતી. આ બધું ગઠબંધનમાં પહેલાંથી નક્કી કરાયેલી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપ અને શિવસેનામાં મોટા ભાઈ કોણ, એની ચર્ચા છાશવારે થતી રહે છે. ચૂંટણીનાં પરિણામો આવ્યા બાદ શિવસેનાના પ્રમુખ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે હવે મોટા ભાઈ કે નાના ભાઈ એવું કંઈ  નહીં ચાલે, બંને એક સમાન ભાગીદાર છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવસેનાના નેતા સંજય રાઉતે અજાણ્યે તેમનો ઉલ્લેખ કરીને એવી ચર્ચા જગાવી છે, જેના પર અત્યાર સુધી વાત થતી નહોતી.

તેમણે દાવો કર્યો કે ઇન્દિરા ગાંધી માફિયા ડૉન કરીમ લાલાને મળ્યાં હતાં. તેનાં કારણે કરીમ લાલા અને તેમના કિસ્સા ફરી ચગ્યા છે.

દક્ષિણ મુંબઈમાં આવેલી ગીચ વસતી પાઇધૂનીમાં કરીમ લાલાની ઑફિસમાં લગાડવામાં આવેલી મોટી તસવીરના નામે વિવાદ થવા લાગ્યો છે.

તે તસવીરના આધારે એવો વિવાદ કરાયો કે ઇન્દિરા ગાંધીએ કરીમ લાલાની મુલાકાત લીધી હતી.

દાઉદ ઇબ્રાહિમ મુંબઈના અલ કપોન એટલે કે માફિયા ડૉન બન્યા, તે પહેલાં કરીમ લાલા અને તેમના જેવા લોકોને અસામાજિક તત્ત્વો સમજીને તેમની સાથે પનારો પાડવામાં આવતો નહોતો.

જોકે સોનાની દાણચોરી કરનાર હાજી મસ્તાન મંત્રાલયમાં જઈને સત્તાધીશોને મળતા હતા અને હિન્દુ મુસ્લિમ તંગદિલી કરવા યોજાયેલી ઘણી બેઠકોમાં સામેલ પણ થયા હતા.

હાજી મસ્તાન અને કરીમ લાલાએ તેમની જતી જિંદગીમાં પોતાના સંગઠનો માટે કામ કર્યું હતું.

હાજી મસ્તાને દલિત-મુસ્લિમ સુરક્ષા મહાસંઘ નામનો રાજકીય પક્ષ સ્થાપ્યો હતો, જ્યારે કરીમ લાલાએ પખ્તૂન જિરગા-એ-હિન્દ નામનું સંગઠન બનાવ્યું હતું.

અફઘાનિસ્તાનથી આવેલા પશ્તૂન અને પઠાણો માટે આ સંગઠન કામ કરતું હતું.

કરીમ લાલા પોતે પઠાણ હતા અને નાની ઉંમરે ભારત આવી ગયા હતા.

તેઓ 'સરહદના ગાંધી' તરીકે ઓળખાતા ખાન અબ્દુલ ગફ્ફાર ખાનથી પ્રભાવિત હતા, પણ તેમણે જે માર્ગ પસંદ કર્યો હતો તે સરહદના ગાંધીના આદર્શોથી બહુ વિપરિત હતો.

વ્યાજવટાવનો ધંધો

ભારત આવ્યા પછી પ્રારંભના વર્ષોમાં અબ્દુલ કરીમ ખાન ઉર્ફે કરીમ લાલાએ જુગારની ક્લબ ખોલી હતી.

લાલાના જુગારખાનામાં હારીને બરબાદ થનારા લોકો તેમના જ માણસો પાસેથી ઘર ચલાવવા માટે ઉછીના નાણાં લેતાં હતાં.

ખાને વિચાર્યું કે ઉછીના નાણાં આપવાનું બંધ કરવું હોય તો તેમના પર મહિને વ્યાજ વસૂલવું પડશે. લોકોએ ઉછીના લેવાનું બંધ ના કર્યું અને લાલાનો ગલ્લો દર મહિને 10 તારીખે વ્યાજના પૈસાથી ખીચોખીચ ભરાવા લાગ્યો.

એ રીતે લાલાએ વ્યાજે પૈસા ફેરવવાનું શરૂ કર્યું હતું.

તે પછી લાલાએ મકાનો ખાલી ના કરતા હોય તેવા ભાડૂતોને તગેડીને મકાનો ખાલી કરાવવા માટે છોકરાઓને મોકલીને તેનો ધંધો ચાલુ કર્યો.

50 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં લાલાનું નામ મોટું થઈ ગયું હતું.

તે વખતે તેમના કોઈ સાગરિતે લાલાને સોનાની નકશીકામ કરેલી ટેકણલાકડી ભેંટમાં આપી હતી.

લાલા કોઈને પાર્ટીમાં કે સામાજિક પ્રસંગે જાય ત્યારે પોતાની સોનાની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કરીમ લાલાનું નામ તેમના મોત પછી 18 વર્ષે ફરીથી ચગ્યું છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિવસેનાના પ્રમુખ બાલ ઠાકરે પર ફિલ્મ બની ચૂકી છે અને 'ઠાકરે' ફિલ્મમાં બાલ ઠાકરેની ભૂમિકા નવાઝુદ્દીન સિદ્દિકીએ ભજવી છે.

બાલ ઠાકરે ,લગભગ 46 વર્ષો સુધી સાર્વજનિક જીવનમાં સક્રિય રહ્યા છે. એમણે ના તો કોઈ ચૂંટણી લડી કે ના તો પછી કોઈ રાજકીય પદનો સ્વીકાર કર્યો.

તેમ છતાં પણ તેમણે મહારાષ્ટ્રનાં રાજકારણમાં મહત્તવની ભૂમિકા ભજવી છે.

માયાનગરી મુંબઈને પોતાનો ગઢ બનાવી બાલ ઠાકરે પોતાનાં ચર્ચાસ્પદ નિવેદનોને કારણે લોકોનું ધ્યાન હંમેશાં આકર્ષિત કર્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એમનાં કેટલાક વિવાદાસ્પદ નિવેદનો આ પ્રમાણે છે:

મુંબઈમાં પરમિટ સિસ્ટમ

ભારતના અન્ય રાજ્યોમાંથી મુંબઈ આવીને વસેલાં લોકો વિરુદ્ધ બાલ ઠાકરે આકરતા શબ્દો વાપરતા રહ્યા છે.

ઉત્તર ભારતમાં ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારથી આવીને વસેલાં લોકો માટે એમના મનમાં કડવાશ જોવા મળી છે.

તેમણે ઘણાં પ્રસંગે યૂપી-બિહારથી કામની શોધમાં મુંબઈ આવતા લોકો પર આકરાં વેણ ઉચ્ચાર્યાં છે.

બાલ ઠાકરેના સમયમાં યૂપી-બિહારથી આવતાં લોકોને એક ખાસ શબ્દ 'ભૈયા'થી સંબોધવામાં આવતા હતા.

માર્ચ 2010માં મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ કે. શંકર નારાયણે જણાવ્યું હતું કે મુંબઈમાં કોઈ પણ રહી શકે છે.

આ અંગે બાલ ઠાકરે ' સામના' માં લખ્યું હતું, 'મુંબઈ ધર્મશાળા બની ગઈ છે. બહારથી આવતા લોકોને અટકાવવાની એક માત્ર રીત છે કે પરમિટ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવે.'

બિહારીને બીમારી ગણાવ્યાં

વર્ષ 2008માં શિવસેના પ્રમુખ બાલ ઠાકરેએ બિહારના લોકો સામે વિષ ઓક્યું હતું.

પાર્ટીના મુખપત્ર 'સામના'માં પ્રકાશિત સંપાદકીયમાં બાલ ઠાકરેએ બિહારના લોકોને ' છાણમાં રહેતા કીડા' તરીકે ઓળખાવ્યાં હતાં.

એમણે બિહારીઓ માટે 'એક બિહારી 100 બીમારી' જેવી ભાષાનો પણ પ્રયોગ કર્યો હતો.

સમાચાર પત્રમાં જણાવામાં આવ્યું હતું કે 'બિહારમાં ભ્રષ્ટાચારની ગંગા વહે છે અને આ જ કારણે ગંગા મેલી થઈ ગઈ છે.'

'ત્યાં ગરીબી , ભૂખ ,બેરોજગારી અને જાતિવાદ સહિત અરાજકતા પ્રવર્તે છે.'

સચિન પર તાક્યું નિશાન

નવેમ્બર 2009ની આ વાત છે. ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના સૌથી મોટા સ્ટાર સચિન તેંડુલકરે કહ્યું હતું, "મુંબઈ... દરેક ભારતીયની છે."

સચિને એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મને એ વાત પર ગર્વ છે કે હું મહારાષ્ટ્રીયન છું, પણ સૌ પ્રથમ તો હું ભારતીય છું.

આ નિવેદન પર બાલ ઠાકરેએ તેમની ઝાટકણી કાઢી હતી.

બાલ ઠાકરેએ કહ્યું હતું ,"જ્યારે તમે ચાર કે છ રન ફટકારો છો ત્યારે લોકો તમારી પ્રશંસા કરે છે પણ જો તમે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મુંબઈના રાજકારણમાં મોટું માથું ગણાતા બાલ ઠાકરે, મુંબઈ આવીને વસેલા ઉત્તર ભારતીયો માટે આકરાં વેણ ઉચ્ચારવા માટે જાણીતા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શિશુના કાન એટલા મોટા હતા કે તે જોઈને મોટા ભાગના લોકોએ કહ્યું કે ગાંધીજીના કાનને મળતા આવે તેવા કાન છે.

અંબાલાલના નિકટના લોકોએ મજાક પણ કરી કે કાનને પાનની જેમ વાળી પણ શકાશે. આ બાળકનું નામ રાખવામાં આવ્યું વિક્રમ - વિક્રમ અંબાલાલ સારાભાઈ.

તે વખતે સારાભાઈના અમદાવાદના નિવાસસ્થાને ભારતના ટોચના બુદ્ધિજીવી અને વૈજ્ઞાનિક જગદીશ ચંદ્ર અને સી. વી. રમણ, જાણીતા ઇતિહાસકાર જદુનાથ સરકાર, રાજનેતા અને વકીલ ભુલાભાઈ દેસાઈ, પ્રસિદ્ધ નૃત્યાંગના રુક્મણી અરુંદેલ અને ચિંતક ગુરુ જિદ્દૂ કૃષ્ણમૂર્તિ જેવા લોકોના ઉતારા રહેતાં હતાં.

1920માં રવીન્દ્રનાથ ટાગોર અમદાવાદ આવ્યા ત્યારે પણ સારાભાઈના ઘરે જ રોકાયા હતા.

વિક્રમ સારાભાઈની જીવનકથા લખનારાં અમૃતા શાહ કહે છે, "ટાગોરને કોઈનું પણ કપાળ જોઈને તેમના વિશે ભવિષ્યવાણી કરવાનો શોખ હતો. નવજાત વિક્રમને તેમની સામે લાવવામાં આવ્યા ત્યારે તેમનું અસામાન્ય રીતે પહોળું અને મોટું કપાળ જોઈને ટાગોરે કહેલું, 'આ બાળક એક દિવસ મોટું કામ કરી બતાવશે.'"

હંમેશાં વિચારોમાં તલ્લીન

યુવાનવયે વિક્રમ સારાભાઈએ કૅમ્બ્રિજમાં ભણવા જવાનો નિર્ણય કર્યો ત્યારે ટાગોરે તેમને ભલામણપત્ર પણ લખી આપ્યો હતો.

વિક્રમ સારાભાઈનાં પુત્રી મલ્લિકા સારાભાઈ ભારતનાં અગ્રણી નૃત્યકારોમાં સ્થાન પામે છે.

મલ્લિકા કહે છે કે તેમણે હંમેશાં પોતાના પિતાને વિચારોમાં ખોવાયેલા જોયા હતા. જાણીતા ચિત્રકાર રોડાંની કલાકૃતિ 'થિન્કર'ની જેમ તેઓ ગાલ પર હાથ રાખીને વિચારની મુદ્રામાં જ હોય.

મલ્લિકા યાદ કરતાં કહે છે, "મારા પિતા જમીન સાથે જોડાયેલા માણસ હતા. દરેકની વાત બહુ ધ્યાનથી સાંભળતા હતા. હંમેશાં ખાદીનાં કુરતાં-પાયજામા પહેરતા."

"જરૂર હોય તો જ સૂટ પહેરતા હતા. તે પછી તેની સાથે બૂટ પહેરવાના બદલે કોલ્હાપુરી ચપ્પલ પહેરતા. અમે બંને ભાઈબહેન પર તેમને બહુ ગૌરવ હતું."

"તેઓ લોકતાંત્રિક પ્રકારના માણસ હતા. મને યાદ છે કે એક વખત કાર ખરીદવાની હતી, ત્યારે અમને બધાને પૂછ્યું હતું કે કેવા રંગની લેવી છે. હું ત્યારે ત્રણ જ વર્ષની હતી."

"મેં જીદ કરી કે અમ્માની કાર ગુલાબી રંગની હોવી જોઈએ. તેમણે અને મારી માતાએ ત્રણ દિવસ સુધી મને સમજાવી હતી. તે પછી હું માની ત્યારે કાળા રંગની ફિઆટ કાર ખરીદવામાં આવી હતી."

હોમી ભાભાએ  જીવનસાથી સાથેમુલાકાત કરાવી

કૅમ્બ્રિજથી પરત આવ્યા પછી વિક્રમ સારાભાઈ બેંગુલુરુમાં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયન્સમાં જોડાયા હતા. નોબેલ પુરસ્કાર મેળવનારા સી. વી. રમણની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

12 ઑગસ્ટ 1919ના રોજ અમદાવાદના મિલમાલિક અંબાલાલ સારાભાઈના ઘરે પુત્રજન્મ થયો ત્યારે સૌનું ધ્યાન તેના કાન તરફ ગયું હતું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શી જિંગપિંગ

ચીનના વિદેશમંત્રાલયના પ્રવક્તા વેંગ વેનબિને જણાવ્યું કે, "જુદાંજુદાં દેશોમાં હજુ રસી વિકસાવવામાં આવી રહી છે. તેની કિંમત કેટલી રાખવામાં આવશે તે હજુ સુધી નક્કી નથી."

"પરંતુ ચીન માટે એક વાત નિશ્ચિત છે. અમે વૈશ્વિક જનકલ્યાણ માટે દુનિયાને અમારી રસી યોગ્ય અને વાજબી ભાવે પૂરી પાડીશું."

સરકારી મીડિયાએ અમેરિકા પર આરોપ મૂક્યો છે કે તે આ રોગનો ફેલાવો અસરકારક રીતે અટકાવવાના બદલે માત્ર પોતાનાં આર્થિક હિતોની ચિંતા કરે છે.

ચાઇના ગ્લોબલ ટેલિવિઝન નેટવર્ક (CGTN) જેવાં મીડિયા જૂથે અમેરિકન સરકાર અને મીડિયા પર આરોપ મૂક્યો છે કે તેઓ ચીનની રસી વિરુદ્ધ મોટા પાયે ગેરમાહિતી ફેલાવવાનું અભિયાન ચલાવે છે.

મૉસ્કોસ્થિત અમેરિકન ઍનાલિસ્ટ ઍન્ડ્રુ કૉરિબ્કોએ CGTN માટે એક લેખમાં દલીલ કરી હતી, "અમેરિકા પાસે બડાશ મારી શકાય તેવું પોતાનું કંઈ નથી, તેથી તે જેને પોતાનું મુખ્ય હરીફ સમજે છે, તેને ઉતારી પાડવામાં વ્યસ્ત છે."

"તે (અમેરિકા) માને છે કે તે બીજા લોકોને ડરાવીને ચાઇનીઝ રસીથી દૂર ધકેલી શકશે."

આફ્રિકાને મદદ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે આફ્રિકાના દેશોનો સંપર્ક કર્યો છે અને તેમને વચન આપ્યું છે કે કોરોના વાઇરસની રસીના ઉપયોગ માટે લાઈસન્સ મળે ત્યારે આફ્રિકાના દેશોને તેના ઉપયોગમાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.

સાથોસાથ સરકારી મીડિયાએ ચીન-આફ્રિકાના સંબંધોને 'અડગ' અને 'મજબૂત' ગણાવ્યા છે તથા નિષ્ણાતોને ટાંક્યા છે જેઓ કહે છે કે ચીને આફ્રિકાને કરેલી મદદ 'નક્કર અને ઉપયોગી' છે.

સરકારી મીડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે 'જૂન મહિનામાં ચીન-આફ્રિકા મંત્રણા દરમિયાન જિનપિંગે જણાવ્યું હતું કે ચીન એડિસ અબાબા ખાતે આફ્રિકન સૅન્ટર્સ ફૉર ડિસીઝ કંટ્રોલ ઍન્ડ પ્રિવેન્શન (CDC)હેડક્વાર્ટર્સનું બાંધકામ શિડ્યુલથી વહેલું શરૂ કરશે.'

તેમણે કહ્યું કે 'ચીન FOCAC (ફોરમ ઓન ચાઇના-આફ્રિકા કૉઑપરેશન) બીજિંગ સમિટ ખાતે અપનાવાયેલી હેલ્થ કૅર પહેલ લાગુ કરવા આફ્રિકા સાથે કામ કરશે અને ચાઇના-આફ્રિકા ફ્રેન્ડશિપ હૉસ્પિટલના બાંધકામ તથા ચાઇનીઝ અને આફ્રિકન હૉસ્પિટલો વચ્ચેનો સહકાર વધારવામાં ઝડપ લાવશે.'

રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગે એ બાબતનો ફરીથી ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે ચીનમાં કોવિડ-19 રસી વિકસાવવાનું અને ઉપયોગ કરવાનું કામ પૂર્ણ થાય ત્યાર પછી "તેનો લાભ મેળવવામાં આફ્રિકન દેશો અગ્રેસર હશે."

એશિયાના દેશોને વચન

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સરકારી મીડિયાએ જણાવ્યું કે રસીના સંશોધન તથા વિકાસ, ઉત્પાદન...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ચીનનું સરકારી નિયંત્રણ હેઠળનું મીડિયા તેની વૅક્સિન (રસી)ને 'ગ્લોબલ પબ્લિક પ્રોડક્ટ' તરીકે રજૂ કરવા માંગે છે, જેનો હેતુ 'રોગચાળાનો સામનો કરવામાં બીજા વિકાસશીલ દેશોને મદદ કરવાનો' છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શી જિનપિંગ

જેમ તમે ટૅક્સ કે બિલ સમયસર ભરો તો તમને પોઇન્ટ્સ મળે, કોઈ રેડ લાઇટ તોડી તો તેના માટે પોઇન્ટ્સ ઓછાં થઈ જાય.

ચીનમાં આને સોશિયલ સ્કોરર કહે છે અને આ સ્કોરનું મૅનેજમૅન્ટ કરવાની અડધી જવાબદારી મશીનો પર છે.

આ મશીનો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનું એક વિવાદિત અને દિલચસ્પ ઉદાહરણ છે.

મશીનો નિર્ણય લઈ શકે છે કે કોઈ વ્યક્તિનો વ્યવહાર સારો છે કે ખરાબ.

એવું લાગે છે કે આવનારા સમયમાં ચીન આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનું સૌથી મોટું સુપરપાવર બની શકે છે.

આમ તો અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે સુપરપાવર બનવાની હોડ લાગેલી રહે છે પરંતુ સુપરપાવર બનવાનો એક ખાસ રસ્તો છે, જેના પર ચીન ચાલી રહ્યું છે અને તે છે ટેકનૉલૉજી.

માત્ર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જ નહીં, અવાજ અને ચહેરો ઓળખવાની ટેકનૉલૉજી, રોબોટિક્સ ક્ષેત્રમાં પણ ચીન દુનિયામાં ટોપ પર છે.

ચીને પોતાનું સ્વદેશી વિમાન પણ બનાવી લીધુ છે અને 400 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપથી ચાલતી પહેલી બુલેટ ટ્રેન પણ બનાવી ચૂક્યું છે જેનુ મોડેલ હવે નિકાસ માટે તૈયાર છે.

ચીનમાં એપલ, જીએમ, વૉક્સવેગન અને ટોયોટા જેવી કંપનીઓ પોતાની ફેક્ટરીઓ અને રિસર્ચ સેન્ટરો ચલાવી રહી છે. તો ચીનમાં આ બધુ કેવી રીતે થઈ રહ્યું છે?

કેવી રીતે આગળ છે ચીન?

ચીનના વુહાન શહેરમાં હાઈ-સ્પીડ ટ્રેન મેઇન્ટેનેન્સ બેસમાં બુલેટ ટ્રેનની તસવીર

એનો જવાબ છે ' મેડ ઇન ચાઇના' - 2025

2015માં ચીનની સરકારે 10 વર્ષનું એક વીઝન નક્કી કર્યું હતું.

જેનો હેતુ હતો ચીનને ઉદ્યોગ અને ટેકનૉલૉજી ક્ષેત્રમાં શક્તિશાળી બનાવવું.

ચીન ખુલ્લી રીતે કહી ચૂક્યું છે કે તેઓ સસ્તા જૂતાં, કપડાં અને રમકડાં સપ્લાય કરનાર દેશ તરીકેની પોતાની છાપને બદલવા માગે છે.

રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ પણ પોતાનો ઇરાદો સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યા છે કે તેઓ ચીનને સાયબર પાવર બનાવવા માગે છે.

આ યોજના માટે ચીન ખૂબ પૈસા રોકી રહ્યું છે, વિદેશી કંપનીઓ પર પ્રત્યક્ષ અને અપ્રત્યક્ષ રીતે ટેકનૉલૉજી ટ્રાન્સફર કરવા દબાણ પણ વધારી રહ્યું છે.

આ કેવી રીતે થાય છે?

ચીનમાં એક મહિલાએ એવા સ્માર્ટ ચશ્મા પેહેર્યાં છે જેમાં સ્પીચને ટેક્સ્ટમાં ફેરવાઈને ચશ્મા પર દેખાય છે

ચીનના માર્કેટમાં ઘૂસવા માટે કોઈ વિદેશી કંપનીને લોકલ કંપની સાથે જોડાવું જ પડે છે. તે સિવાય ચીન પોતાની રણનીતિ અંતર્ગત વિદેશી કંપનીઓને ખરીદે પણ છે.

જેમકે મર્સિડિઝ બેન્ઝ કાર બનાવનારી જર્મન કંપની ડૅમલરમાં ચીની કંપની ગીલી સૌથી મોટી શેર હોલ્ડર બની ગઈ છે.

તે સિવાય ચીનના ઘણાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કેવું થાય ત્યારે જ્યારે તમે કોઈ સારું કામ કરો અને એ કામ માટે તમારા ખાતામાં એક નંબર જોડાઈ જાય, જો કોઈ ખોટું કામ કરે તો તેના માટે નંબર ઓછો થઈ જાય.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શી ઝિનપિંગ

કરોડો લોકોના કાં તો નોકરી ગઈ છે કે પછી કમાણી ઓછી થઈ ગઈ છે. સરકારો અર્થતંત્રને થઈ રહેલા નુકસાનને રોકવા માટે અબજો ડૉલર લગાવી રહી છે. જોકે, વર્ષ 2021માં આર્થિક રિકવરી હજુ પણ અત્યંત અનિશ્ચિત છે. એક પ્રારંભિક અનુમાન પ્રમાણે, ચીનનું અર્થતંત્ર મજબૂતી સાથે ફરીથી આગળ વધવા લાગ્યું છે.

પરંતુ વિશ્વના ઘણા ધનિક દેશો માટે વર્ષ 2022 સુધી રિકવરી થવામાં કદાચ મુશ્કેલી પડશે. અસમાનતામાં પણ મોટા પાયે વધારો થઈ રહ્યો છે. 651 અમેરિકન અબજપતિની નેટવર્થ 30 ટકા વધીને ચાર લાખ કરડો ડૉલર પર પહોંચી ગઈ છે.

બીજી તરફ, વિકાસશીલ દેશોમાં 225 કરોડ લોકોને અત્યંત ગરીબાઈનો સામનો કરવો પડી શકે છે અને કદાચ વિશ્વની અડધી વર્કફોર્સને પોતાની આજીવિકાનાં સાધન ગુમાવવાં પડ્યાં છે. મહામારીને  રોકવાની ઝડપની સંપૂર્ણ દુનિયાનાં અર્થતંત્રોના પ્રદર્શન પર ઘેરી અસર થવાની છે.

કોરોના વાઇરસના નવા સ્ટ્રેન અને વૅક્સિનોની દોડ વચ્ચે ઝડપથી જીત મળવાની કોઈ ગૅરંટી નથી. ભલે ધનિક દેશોએ મોટા ભાગની ઉપલબ્ધ વૅક્સિન હાંસલ કરી લીધી છે, પરંતુ તેમના માટે પણ વર્ષ 2021ના અંત સુધી હર્ડ ઇમ્યુનિટી માટે પર્યાપ્ત લોકો સુધી તેને પહોંચાડવું કદાચ શક્ય નહીં હોય.

વિકાસશીલ દેશોમાં વૅક્સિનની સપ્લાય સામાન્ય રીતે ઓછી જ છે, આવી પરિસ્થિતિમાં આ જગ્યાઓ પર વાઇરસ વધુ ઝડપથી ફેલાય તેવી આશંકા છે.

જીતવાવાળા દેશ

વિશ્વના વિકાસશીલ દેશો માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે.

આ મામલામાં મોટા ભાગે જીતનારા દેશોમાં ચીન અને દક્ષિણ કોરિયા હોઈ શકે છે. આ એવા દેશે છે જે કોવિડ-19ને શરૂઆતના તબક્કે જ રોકવામાં સફળ રહ્યા છે. ચીનનું અર્થતંત્ર વર્ષ 2021માં આઠ ટકાની ઝડપથી વધી શકે છે.

આ પ્રમાણે ચીનનો ગ્રોથ રેટ મહામારી અગાઉના વિશ્વના સૌથી સફળ પશ્ચિમી દેશોની સરખામણીએ બેગણો રહી શકે છે. મોટા ભાગે નિકાસ પર ટકેલું ચીનના અર્થતંત્રને પશ્ચિમી દેશોમાં થયેલા લૉકડાઉનનો લાભ થયો છે. મનોરંજન અને ટ્રાવેલ જેવી સર્વિસ માટે ભલે પશ્ચિમી દેશોની માગમાં ઘટાડો થયો છે.

પરંતુ, ઘરના સામાનો અને મેડિકલ સપ્લાય માટે તેની માગમાં વધારો થયો છે. સાથે જ ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા લાદવામાં આવેલા ઊંચા ટૅરિફ છતાં ચીન મારફતે અમેરિકામાં થતી નિકાસ રેકૉર્ડ સ્તરે પહોંચી છે. આખા એશિયામાં પણ ચીન પોતાનો આર્થિક પ્રભાવ વધારી રહ્યું છે.

પૅસિફિકમાં એક નવા ટ્રેડ ઝોન અને યુરોપથી લઈને આફ્રિકા સુધી પોતાના ટ્રેડ રૂટ્સની આસપાસ ભારે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટના બળ પર ચીન પોતાનું પ્રભુત્વ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કોરોના વાઇરસે વિશ્વના અર્થતંત્રને હચમચાવી નાખ્યું છે. બીજા વિશ્વ યુદ્ધ બાદ વર્ષ 2020માં વિશ્વના અર્થતંત્રમાં સૌથી ઝડપી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શીખ રીતિ-રિવાજ મુજબ સોનમ કપૂરનાં લગ્ન યોજાયાં

લગ્ન પ્રસંગના અન્ય કાર્યક્રમોની જેમ લગ્નમાં પણ મોટી સંખ્યામાં બોલિવૂડ કલાકારો ઉમટી પડ્યા હતા.

સવારે લગ્નવિધિ યોજાઈ તથા રાત્રે રિસેપ્શન યોજાયું હતું.

સ્વરા સાથે સોનમ

વરરાજા આનંદે પીચ કલરની શેરવાની પહેરી હતી, જ્યારે દુલ્હન સોનમ કપૂરે લાલ રંગનો ડ્રેસ પહેર્યો હતો.

લગ્નપ્રસંગ દરમિયાન સોનમનાં ખાસ દોસ્ત સ્વરા ભાસ્કર પણ તેમની સાથે જ રહ્યાં.

અનેક ટોક-શો દરમિયાન સોનમ કહી ચૂક્યાં છે કે તેઓ સ્વરા સાથે ખાસ મિત્રતા ધરાવે છે.

બંનેએ 'રાંઝણા' તથા સૂરજ બરજાત્યાની ફિલ્મ 'પ્રેમ રતન ધન પાયો'માં સાથે કામ કર્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

લગ્ન બાદ સાંજે મુંબઈની 'ધ લીલા હોટલ'માં રિસેપ્શન યોજાયું, જેમાં પણ બોલીવૂડ કલાકારો મોટી સંખ્યામાં હાજર રહ્યા.

સોનમ તથા આનંદે કેક કાપીને લગ્નજીવનની શરૂઆત કરી હતી.

રિસેપ્શનમાં સોનમે વ્હાઇટ અને બ્લેક કલરનો ડ્રેસ પહેર્યો, જ્યારે આનંદે ઇન્ડો-વેસ્ટર્ન ડ્રેસ પહેર્યો હતો.

આનંદ મૂળ દિલ્હીના છે. તેઓ શાહી એક્સ્પોર્ટ્સ કંપનીના મેનેજિંગ ડાયરેક્ટર છે.

 દીકરીના લગ્ન પ્રસંગે અનિલ કપૂરે સફેદ રંગની શેરવાની પહેરી હતી, જ્યારે રિસેપ્શનમાં ફોર્મલ શૂટ પહેર્યો હતો.

લગ્નના દરેક પ્રસંગની જેમ રિસેપ્શન દરમિયાન પણ કાકા સંજય કપૂરનો ઉત્સાહ ઉડીને આંખે વળગતો હતો.

તો સંજય કપૂરની દીકરી પિતરાઈ બહેનના રિસેપ્શનમાં કંઈક આવા અંદાજમાં નજરે પડ્યાં.

કરીના કપૂરે ગોલ્ડન કલરનો ડ્રેસ પહેર્યો હતો. સોનમ સાથેની તેમની આગામી ફિલ્મ 'વીરે દી વેડિંગ' ટૂંક સમયમાં રિલીઝ થવાની છે.

'વીરે દી વેડિંગ'માં કરીના કપૂર ઉપરાંત સોનમની ખાસ બહેનપણી સ્વરા ભાસ્કર પણ છે. રિસેપ્શન દરમિયાન સ્વરાનો આવો લૂક રહ્યો હતો.

રાજૂ હિરાણી તથા વિધુ વિનોદ ચોપડા સાથે કંગના પણ સોનમ અને આનંદના રિસેપ્શનમાં પહોંચ્યા હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

બોલીવૂડમાં લાંબા સમયથી જે લગ્નની રાહ જોવાઈ રહી હતી તે સંપન્ન થઈ ગયા છે. સોનમ કપૂર અને આનંદ આહુજાએ મંગળવારે શીખ રીતિ-રિવાજ મુંબઈમાં લગ્ન કર્યાં.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શીલા દીક્ષિત કૉંગ્રેસનાં વરિષ્ઠ નેતા હતાં અને તેઓ વર્ષ 1998થી 2013 સુધી દિલ્હીનાં મુખ્ય મંત્રી રહ્યાં હતાં. 2014માં તેમણે રાજીનામું આપ્યું.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ પ્રમાણે દિલ્હીમાં તેમનું નિધન થયું છે.

તેઓ લાંબા સમયથી બીમાર હતાં અને હૃદયરોગની સારવાર ચાલી રહી હતી.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વીટ કરીને શીલા દીક્ષિતને અંજલિ આપી હતી, તેમણે દિલ્હીના વિકાસમાં શીલા દીક્ષિતના યોગદાનને નોંધનીય ગણાવ્યું હતું.

કૉંગ્રેસના પૂર્વ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કર્યું હતું કે શીલા દીક્ષિત કૉંગ્રેસનાં દીકરી સમાન હતાં, જેમની સાથે મારું ભાવનાત્મક જોડાણ હતું.

તેમણે એવું પણ લખ્યું હતું, "તેમના પરિવારજનો અને દિલ્હીના નાગરિકો માટે હું સહાનુભૂતિ ધરાવું છું. તેમણે ત્રણ ટર્મ સુધી મુખ્ય મંત્રી તરીકે સેવા આપી છે."

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ટ્વીટ કરીને શીલા દીક્ષિતને અંજલિ આપી હતી.

તેમણે ટ્વીટમાં લખ્યું હતું કે શીલા દીક્ષિતના નિધનના સમાચારથી હું વ્યથિત છું અને દિલ્હીના વિકાસના યોગદાનમાં તેમનું યોગદાન હંમેશાં યાદ રાખવામાં આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દિલ્હીનાં પૂર્વમુખ્ય મંત્રી શીલા દીક્ષિતનું 81 વર્ષની વયે નિધન થયું છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું આ ઘટનાક્રમમાં ગાંધીજી રાજકારણી પુરવાર થયા? શું તેમણે દલિતોનું મોટું અહિત કર્યું?

શું પુના કરારનાં માઠાં પરિણામો હજુ સુધી ચાલુ છે?  આવા સવાલના જવાબ મોટે ભાગે હકીકતોને બદલે સૂત્રોચ્ચારથી અપાતા રહ્યા છે.

પ્રતિનિધિત્વનો પ્રશ્ન

ગાંધીજીની આગેવાની હેઠળ 1920ના દાયકામાં સ્વરાજ માટેની લડત આગળ ચાલી, તેમ અંગ્રેજો તરફથી થોડી છૂટછાટો મળી અને ભારતના ભાવિ બંધારણ વિશે વાત થવા લાગી. મુસ્લિમ, શીખ, ખ્રિસ્તી, ઍન્ગ્લો ઇન્ડિયન જેવા સમુદાયોને અંગ્રેજ સરકાર અલગ લઘુમતી ગણતી હતી. એટલે તેમના હિતરક્ષણનો તો ખ્યાલ કરવામાં આવે, પરંતુ 'અસ્પૃશ્ય'ની (અંગ્રેજીમાં 'ડીપ્રેસ્ડ ક્લાસ'ની) ઓળખ ધરાવતા દલિતોનું શું?

ભારતના ભાવિ બંધારણની ચર્ચા કરવા માટે આવેલા સાયમન કમિશન સમક્ષ જુદી જુદી 18 દલિત સંસ્થાઓએ દલિતોના હિતની જાળવણી માટે રજૂઆતો કરી.

તેમાંથી 16 સંસ્થાઓએ દલિતોને ધારાસભાઓમાં પ્રતિનિધિત્વ માટે અલગ મતદાર મંડળની માગણી કરી હતી.

(દલિત ઉમેદવારો ફક્ત દલિતોના મતથી જ ચૂંટાય) ત્યારે 'બહિષ્કૃત હિતકારણી સભા' વતી રજૂઆત કરનાર ડૉ. આંબેડકરે અલગને બદલે સંયુક્ત મતદાર મંડળ અને દલિતો માટે અનામત બેઠકોની માગણી કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

(ડૉ. આંબેડકરઃ જીવન અને કાર્ય, લે. ધનંજય કીર, અનુ. દેવેન્દ્ર કર્ણિક, મૂળજીભાઈ ખુમાણ, પૃ. 135) દલિતોને 'હિંદુ સમાજથી અલગ એવી સ્વતંત્ર લઘુમતી જાતિ' તરીકે ગણવાનો આગ્રહ રાખીને (પૃ.137) અને મુસ્લિમો માટેના અલગ મતદાર મંડળનો વિરોધ કરીને ડૉ. આંબેડકરે સૂચવ્યું હતું કે મુંબઈ પ્રાંતની 140 બેઠકોમાંથી મુસ્લિમો માટે ૩૩ ટકા અને દલિતો માટે 15 ટકા બેઠકો અનામત હોવી જોઈએ. (કીર, પૃ.145)

1919માં પહેલી વાર અંગ્રેજ સરકારે દલિતોને રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ આપ્યું, પણ તે પ્રતિનિધિત્વ ખરું જોતાં દલિત સમાજનું ન હતું.

સરકાર પોતે જ કેન્દ્રની અને પ્રાંતોની ધારાસભામાં તેની પસંદગીનો દલિત પ્રતિનિધિ નીમવાની હતી. ડૉ. આંબેડકર સ્પષ્ટપણે માનતા હતા અને બ્રિટનમાં યોજાયેલી પહેલી ગોળમેજી પરિષદ(1931માં તેમણે કહ્યું પણ ખરું કે 'ઉપલા વર્ગમાંથી આવતા નેતાઓએ તેમની સંકુચિતતાઓ છોડી નથી.

દલિતોનાં દુઃખ દલિતો સિવાય કોઈ નિવારી શકશે નહીં અને એ રાજસત્તા ન આવે ત્યાં સુધી શક્ય નથી.' (કીર, પૃ.178-179)

ગાંધીજી સાથે પહેલો મતભેદ

બીજી ગોળમેજી પરિષદમાં કૉંગ્રેસના પ્રતિનિધિ તરીકે ગાંધીજી હાજર રહ્યા. ત્યાર પહેલાં તેમણે ડૉ. આંબેડકરને મળવાનું કહેણ મોકલ્યું.

14 ઑગસ્ટ, 1931ના રોજ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દલિતોની સમસ્યાના ઉકેલ અંગે ગાંધીજીના અને ડૉ. આંબેડકરના અભિગમમાં પાયાનો તફાવત હતો. એ તફાવતોનું-મતભેદોનું શિખર એટલે પુના કરાર. આ એક એવી ઘટના છે, જેની કડવાશ સાડા આઠ દાયકા પછી પણ ઓસરી નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું કહે છે તમિલનાડુના કોઇમ્બતુરની મહિલાઓ

એક રાજ્ય જેની ઓળખ જ તેનો શ્યામ વર્ણ હોય, ત્યાં દેશના બીજા ભાગની જેમ જાહેરાતોના હોર્ડિંગ કેમ લાગેલા છે.

આ પ્રકારના સવાલો જેને બેચેન કરતા હતા, તેવા લોકોમાં હું એકલી ન હતી. #BBCShe પ્રોજેક્ટ માટે જ્યારે અમે લોકો અવિનાશી લિંગમ યુનિવર્સિટી પહોંચ્યા, તો ત્યાંની યુવતીઓએ પણ કંઈક આવા જ સવાલ ઉઠાવ્યા.

"વિજ્ઞાપનોમાં અમે જે મહિલાઓના ચહેરા જોઈએ છીએ, મને નથી લાગતું નથી કે મહિલાઓ તેવી હોય છે. આપણે એવા સમાજની આશા રાખી શકતા નથી કે જ્યાં દરેક મહિલાનો વર્ણ ગોરો હોય. તે લાંબી હોય, તેના વાળ લાંબા હોય."

આ વાત સાંભળતા જ ત્યાં હાજર 70 યુવતીઓએ એકસાથે તાળીઓ વગાડી. તેમાંથી મોટાભાગની યુવતીઓનો રંગ શ્યામ હતો.

દુનિયાભરમાં જ્યાંની વસતીનો એક મોટો ભાગ એક ખાસ રંગ ધરાવે છે, તેમાં એ વાતને લઈને ગુસ્સો છે કે જાહેરાતોમાં બીજા રંગની મૉડલ કેમ હોય છે?

ગોરા રંગની મૉડલ માત્ર હોર્ડિંગ અને ટેલિવિઝનની જાહેરાતોમાં દેખાતી નથી.

સોનાનાં આભૂષણોની જાહેરાતમાં પણ આવી જ મૉડલ હોય છે. ઘણી બ્રાન્ડની જ્વેલરી કંપનીઓની જાહેરાત પર કદાચ તમારી નજર પણ ગઈ હશે.

કૉલેજની એક વિદ્યાર્થિનીએ કહ્યું કે માત્ર જાહેરાતમાં જ નહીં, તમિલનાડુ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી કોલિવૂડમાં પણ ગોરો રંગ ધરાવતી હીરોઇનની માગ છે.

ગૂગલ પર જ્યારે મેં તમિલ એક્ટ્રેસ લખીને સર્ચ કર્યું તો આ પરિણામ મળ્યા.

એ વાત રસપ્રદ છે કે કાજલ અગ્રવાલ અને સિમરન પંજાબી છે. તમન્ના અને હંસિકા મોટવાણી મહારાષ્ટ્રથી છે. અનુષ્કા શેટ્ટી કર્ણાટકથી, સ્નેહાની માતૃભાષા તેલુગૂ છે અને આસીન કેરળથી છે.

દસમાંથી માત્ર ત્રણ, તૃષા કૃષ્ણા, સામંથા અક્કીનેની અને શ્રુતિ હસન તમિલનાડુથી છે.

ત્રણેયમાં સમાન વાત એ છે કે ત્રણેય હીરોઇનનો વર્ણ ગોરો છે.

આ તરફ શ્યામવર્ણ ધરાવતા હીરો ધનુષ, વિશાલ, વિજય સેતુપતિ, વિજયકાંત અને સુપરસ્ટાર રજનીકાંત આ ગોરી હીરોઇન સાથે ફિલ્મો કરી રહ્યા છે અને તમિલના દર્શક તેમને પસંદ કરી રહ્યા છે.

ઘણી ફિલ્મોમાં ગોરા રંગની હીરોઇન શ્યામવર્ણ ધરાવતા હીરોની ચાહત રાખતી જોવા મળે છે.

ઘણાં લોકો આ વાતને એ કહીને ફગાવી શકે છે કે જાહેરાત અને ફિલ્મોમાં કાલ્પનિક દુનિયા બતાવવામાં આવે છે અને લોકો તેને એ જ રીતે જુએ છે.

કૉલેજની આ વિદ્યાર્થિનીઓ જાહેરાતોના પ્રભાવો વિશે કહે છે કે આ જોઈને તેમની અંદર પણ ગોરા હોવાની ચાહત જાગે છે.

સ્કૂલ, કૉલેજ, શિક્ષણ અને ઘરમાં પણ આત્મવિશ્વાસની ખામીને લઈને ભેદભાવની વાતો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જ્યારે હું કોઇમ્બતૂરના રસ્તાઓ પર ફરી તો મને બે વાતો સમજાઈ. શ્યામવર્ણ ધરાવતી મહિલાઓ રસ્તા પર હતી અને ગોરો રંગ ધરાવતી મહિલાઓના ચહેરા મોટા મોટા હોર્ડિંગનાં માધ્યમથી મને એકી નજરે જોઈ રહ્યા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું ખરેખર જ્ઞાનવાપી મસ્જિદના સ્થાને પહેલાં મંદિર હતું?

સાથેસાથે આ વિવાદને હવે કાનૂની માન્યતા પણ મળી ગઈ છે. જોકે, સુન્ની સૅન્ટ્રલ વકફ બૉર્ડ અને જ્ઞાનવાપી મસ્જિદના મૅનેજમૅન્ટે આ આદેશને હાઈકોર્ટમાં પડકારવાનો નિર્ણય લીધો છે.

વારાણસીમાં કાશી વિશ્વનાથ મંદિર અને તેની બરાબર નજીકમાં ઉભેલી જ્ઞાનવાપી મસ્જિદના નિર્માણ તથા પુનર્નિમાણ અંગે જાતજાતની ધારણાઓ છે.

આ ઉપરાંત તે અંગેના ઐતિહાસિક તથ્યો પણ આ બાબતમાં બહુ સ્પષ્ટ માહિતી આપતાં નથી.

સામાન્ય રીતે એવું કહેવામાં આવે છે કે આ જગ્યા પર પહેલાંથી એક મંદિર હતું જેને ઔરંગઝેબે તોડાવી નાખ્યું હતું અને તેના પર મસ્જિદ બંધાવી હતી.

પરંતુ ઐતિહાસિક દસ્તાવેજોના આધારે આ હકીકત અંગે સ્પષ્ટ નિવેદન આપવું સરળ નથી.

કેટલાક ઇતિહાસકારોનું માનવું છે કે જ્ઞાનવાપી મસ્જિદને 14મી સદીમાં જૌનપુરના શર્કી સુલતાનોએ બંધાવી હતી.

તેના માટે તેમણે અહીં પહેલેથી ઉપસ્થિત વિશ્વનાથ મંદિરને તોડાવ્યું હતું.

જોકે, શર્કી સુલતાનોએ મસ્જિદ બંધાવી હોવાના કોઈ પુરાવા નથી મળતા.  તેવી જ રીતે મંદિર તોડવામાં આવ્યું હતું તે વાતના પુરાવા પણ નથી.

મંદિર-મસ્જિદના નિર્માણના સમયગાળા અંગે નિષ્ણાતોમાં મતભેદ

મોઘલ શાસક ઔરંગઝેબે મસ્જિદ બનાવડાવી હોવાનો દાવો, પણ શું છે હકીકત?

કાશી વિશ્વનાથ મંદિરને બાંધવાનો શ્રેય અકબરના નવરત્નો પૈકી એક રાજા ટોડરમલને આપવામાં આવે છે.

રાજા ટોડરમલે 1585માં અકબરના આદેશના પગલે દક્ષિણ ભારતના વિદ્વાન નારાયણ ભટ્ટની મદદથી મંદિર બંધાવ્યું હતું.

વારાણસીસ્થિત કાશી વિદ્યાપીઠમાં ઇતિહાસવિભાગના પ્રોફેસર રાજીવ દ્વિવેદી કહે છે :

"શર્કી સુલતાનોએ બનારસમાં આવીને કોઈ નિર્માણકાર્ય કરાવ્યું હતું કે કોઈ બાંધકામ ધ્વસ્ત કર્યું હતું તે સમજવું મુશ્કેલ છે. કારણ કે બનારસ પોતે એક રાજ્ય હતું."

"વળી, તે જૌનપુરના શર્કી શાસકોને આધીન ન હતું. શર્કી શાસકો એટલા મજબૂત પણ ન હતા કે બનારસમાં તેઓ પોતાની મનમાની કરી શકે."

તેઓ વિશ્વનાથ મંદિરના નિર્માણ અંગેની થિયરીને માન્યતા આપતાં કહે છે, "વિશ્વનાથ મંદિરનું નિર્માણ રાજા ટોડરમલે કરાવ્યું હતું તે વાતના ઐતિહાસિક પુરાવા હાજર છે અને ટોડરમલે આ પ્રમાણે બીજાં કેટલાંક નિર્માણ પણ કરાવ્યાં હતાં."

"બીજી એક વાત, આ બાંધકામ તેમણે અકબરના આદેશથી કરાવ્યું હતું તે વાત પણ ઐતિહાસિક રીતે આધારભૂત નથી. અકબરના દરબારમાં રાજા ટોડરમલનો એટલો પ્રભાવ હતો કે તેમને આ કામ માટે અકબરના આદેશની જરૂર ન હતી."

પ્રોફેસર રાજીવ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વારાણસીની જ્ઞાનવાપી મસ્જિદમાંથી મંદિરના અવશેષ શોધવા માટે અદાલતે ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગને આદેશ આપ્યા પછી વારાસણીમાં મંદિર-મસ્જિદ વિવાદ ચર્ચામાં આવી ગયો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું ગાયનું દૂધ માણસના ખોરાકનો હિસ્સો હોવું જોઈએ? તે માણસ માટે કેટલું સ્વાસ્થ્યવર્ધક છે?

હજારો વર્ષો પહેલાં ગાયને પાળવાની શરૂઆત થઈ ત્યારથી તેનું દૂધ અને તેમાંથી બનેલી ચીજો આપણા આહારનો હિસ્સો છે.

કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે 10 હજાર વર્ષોથી આ દૂધ અને તેમાંથી બનતી વસ્તુઓને આપણે આહારમાં સામેલ કરી લીધી છે.

જોકે,  કેટલાક લોકો ગાયના દૂધને માણસોના સ્વાસ્થ્ય માટે સારું નથી માનતા. આવા લોકો હવે દૂનિયાનું ધ્યાન ખેંચવા લાગ્યા છે.

આ જ કારણ છે કે તેની માગમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે અને એ પણ ઝડપથી.

કેમ ગાયના દૂધની માગ ઘટી રહી છે?

અમેરિકાના કૃષિવિભાગ અનુસાર વર્ષ 1970 બાદ દેશમાં ગાયના દૂધની માગમાં 40 ટકાનો ઘટાડો આવ્યો છે.

કેટલાક લોકો એવું પણ માને છે કે આ ઘટાડો દૂધના વિકલ્પોને કારણે થયો છે. જેમ કે, સોયા મિલ્ક અને બદામ મિલ્ક વગેરે.

વીગન (શાકાહારી) બનવાના ચલણને કારણે તેની માગ પ્રભાવિત થઈ છે. વીગન એ લોકો હોય છે જે માંસ અને પશુઓ સાથે સંકળાયેલા કોઈ પણ ખાદ્ય પદાર્થોનું સેવન કરતા નથી. એમાં દૂધ અને ઇંડા સામેલ છે.

આ સિવાય દુનિયાની લગભગ 65 ટકા વસતિમાં લેક્ટોઝ (દૂધમાં મળનારી સુગર)ને પચાવવાની સીમિત ક્ષમતા હોવાને કારણે પણ માગમાં ભારે ઘટાડો થયો છે.

હવે સવાલ એ ઊઠે છે કે દૂધ સ્વાસ્થ્ય માટે લાભદાયક છે કે નહીં. શું તેનાથી શરીર પર પડનારા પ્રભાવથી બચવા માટે તેનો ઉપયોગ રોકવો જોઈએ?

સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું લાભકારક છે દૂધ?

આરોગ્યની બાબતમાં ભારત કયા-કયા દેશથી પાછળ?

પહેલાં એના પર વાત કરીએ કે દૂધ માણસોના સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું લાભકારક છે.

બ્રિટનની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સેવા(એનએચએસ) અનુસાર ગાયનું દૂધ અને તેનાથી બનતી ચીજો, જેવી કે પનીર, દહીં, માખણ વધારે માત્રામાં કૅલ્શિયમ અને પ્રોટીન આપે છે. જે સંતુલિત આહાર માટે જરૂરી છે.

અમેરિકાના ન્યુટ્રિશનિસ્ટ ડોનાલ્ડ હેંસરડ કહે છે કે કૅલ્શિયમ અને પ્રોટીન સિવાય દૂધમાં અનેક પ્રકારનાં વિટામિન હોય છે. દૂધ વિટામિન A અને D માટે ખૂબ સારો સ્રોત છે.

તેઓ સમજાવે છે, "તમારે એ સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે કે ગાયનું દૂધ પૌષ્ટિક અને સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે પરંતુ તે એટલું આવશ્યક નથી જેટલું તેને વર્ષોથી દર્શાવવામાં આવે છે."

બ્રિટિશ ન્યુટ્રિશન ફાઉન્ડેશન પ્રમાણે, "બાળકો અને મોટા લોકોને જેટલી માત્રામાં આયર્ન, કૅલ્શિયમ, વિટામિન, ઝિંક અને આયોડીનની જરૂરિયાત હોય છે, તે તેમના અન્ય આહારમાંથી પૂરતાં પ્રમાણમાંથી નથી મળી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગાયનું દૂધ એક એવો આહાર છે કે જેના પર વૈજ્ઞાનિકો અલગઅલગ મત ધરાવે છે. આ જ કારણે તેના પર વર્ષોથી વિવાદ ચાલ્યો આવે છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું ગુજરાતની શાળાઓ બની રહી છે કોરોના હોટસ્પોટ?

પહેલાં ધોરણ 10 અને 12 પછી ધોરણ 9 અને 11 ત્યારબાદ અંતે 18 ફેબ્રુઆરીએ ધોરણ છથી આઠના વિદ્યાર્થીઓ માટે રાબેતા મુજબ શાળાકીય શિક્ષણકાર્યની શરૂઆત થઈ હતી.

આ પહેલાં રાજ્ય સરકારે કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓ માટે તો કૉલેજમાં જ શિક્ષણકાર્ય અગાઉથી જ શરૂ કરી દીધું હતું.

ઘણા વાલીઓ અને નિષ્ણાતો આ નિર્ણયને યોગ્ય ગણાવી તેને વધાવી રહ્યાં હતાં. જ્યારે ઘણા નિષ્ણાતો અને માતા-પિતા એવાં પણ હતાં, જેઓ કોરોનાની પરિસ્થિતિમાં બાળકોને શાળા અને કૉલેજે મોકલવાથી હજુ પણ ખચકાઈ રહ્યાં હતાં.

તેમને ભય હતો કે આવું કરવાથી રાજ્યમાં કોરોનાની પરિસ્થિતિ થોડી ઘણી નિયંત્રણમાં આવી હોવાનું કહેવામાં આવતું હતું તેમાં ફરીથી વધારો થશે અને કોરોના આ નિર્ણયના કારણે ફરીથી વકરી શકે તેવા ભયસ્થાન અંગે તેઓ ચેતવી રહ્યાં હતાં.

આ માતા-પિતા અને નિષ્ણાતોનો મત એવો હતો કે જ્યાં સુધી તમામ લોકોને રસી ન મુકાઈ જાય ત્યાં સુધી ફિઝિકલ શિક્ષણકાર્ય કરતાં તેના અવેજી તરીકે વિકસાવાયેલી ઑનલાઇન શિક્ષણની વ્યવસ્થા ચાલુ રાખવી જોઈએ.

ઘણા રાજ્ય સરકારના આ નિર્ણયને ઉતાવળિયો ગણાવી રહ્યા હતા. હવે જ્યારે પાછલા અમુક સમયથી રાજ્યમાં કોરોનાના નવા કેસોમાં સતત વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે અને તેમાં પણ આ નવા કેસોમાં નોંધપાત્ર કેસો શાળાનાં બાળકો અને શિક્ષકોના આવી રહ્યા હોવાથી કોરોના વકરવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરનાર વાલીઓ અને નિષ્ણાતોનો અંદાજ સાચો પુરવાર થતો હોય તેવું જણાઈ રહ્યું છે.

તાજેતરની પરિસ્થિતિ અંગે વધુ માહિતી મેળવવા માટે અમે કેટલાક નિષ્ણાતો અને સરકારી અધિકારીઓ સાથે વાત કરી અને હાલ સર્જાયેલી પરિસ્થિતિના કારણે ગુજરાતની શાળાઓને કોરોનાનો હોટસ્પોટ બનતી અટકાવવા માટે કયાં પગલાં લઈ શકાય તે અંગે જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

ગુજરાતની શાળાઓમાં કેસ કેમ વધી રહ્યા છે?

ગુજરાતમાં પાછલા અમુક સમયમાં શાળાઓમાં કોરોનાગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીઓ મળી આવ્યાં છે.

થોડા સમય પહેલાં કોરોનાના કેસની સંખ્યા જે 400 કરતાં પણ ઓછી થઈ ગઈ હતી તે ફરીથી વધીને દરરોજના 700 કેસ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

શનિવારે (13 માર્ચ) સુરત જિલ્લામાં નવા નોંધાયેલા 188 કોરોનાના કેસ પૈકી 31 કેસ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને અન્ય મદદનીશ સ્ટાફના હોવાથી વાલીઓ અને નિષ્ણાતોનાં મનમાં આ નિર્ણય અંગે રહેલી ચિંતામાં વધારો થયો છે.

નોંધનીય છે કે આ કેસમાં 27 નવા કેસ તો વિદ્યાર્થીઓના જ હતા. આ અગાઉ પણ સ્થાનિક મીડિયામાં શાળા અને કૉલેજો શરૂ થયા બાદથી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાત સરકાર દ્વારા કોરોનાની મહામારીને પગલે કરાયેલ લૉકડાઉન બાદ લગભગ એક વર્ષનો સમય વીતી ગયા બાદ રાજ્યમાં ફરીથી શાળાકીય શિક્ષણકાર્ય શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું તમને આ તસવીરમાં કોઈ હલચલ દેખાઈ રહી છે?

આ તસવીર ઑપ્ટિકલ ઇલ્યૂઝન મતલબ કે દૃષ્ટિભ્રમનું એક ઉદાહરણ છે. આ તસવીર ઇન્ટરનેટ પર ખૂબ જ શેર થઈ રહી છે.

સૌથી પહેલાં આ તસવીર ન્યુરોસાયન્ટિસ્ટ એલિસ બ્રોવર્બે ટ્વિટર પર શેર કરી હતી. તેઓ એક્સપેરિમેન્ટલ સાઇકૉલૉજિસ્ટ છે જે દિમાગ કેવી રીતે કામ કરે છે તેની પર અધ્યયન કરે છે.

ઉપરની આ તસવીર મલ્ટિમીડિયા આર્ટિસ્ટ બૉ ડીલે બનાવી છે. આ તસવીરમાં એક બૉલ અને સ્તંભ ફરતો નજરે પડે છે. પરંતુ આ કોઈપણ પ્રકારનું એનિમેશન કે GIF ફાઇલ નથી.

એલિસ કહે છે કે આ તસવીર 100 ટકા સ્થિર તસવીર છે. પરંતુ તેને એવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવી છે કે તે આપણા દિમાગને છેતરે છે અને લાગે છે કે તે ફરી રહી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દિમાગને ભ્રમ કેવી રીતે થાય છે?

વૈજ્ઞાનિક એલિસે સોશિયલ નેટવર્ક પર લખ્યું, "આવો શાનદાર ભ્રમ ત્યારે પેદા થાય જ્યારે V4ની ક્ષમતા પૂર્ણ થયા બાદ V5 પોતાનું કામ શરૂ કરે છે."

તો હવે સવાલ એ પણ થાય કે V4 અને V5 શું છે?

એલિસ કહે છે, "V5 દિમાગનો એ ભાગ છે જે હલચલને સમજે છે જ્યારે V4 રંગ અને આકૃતિઓને સમજે છે."

"આ તસવીરો સમજવા માટે દિમાગના આ ભાગોમાં દ્વંદને કારણે આપણે આવો દૃષ્ટિભ્રમ થાય છે."

"જયારે એક પ્રકારનાં સિગ્નલો દબાઈ જાય છે ત્યારે દિમાગ બીજા પ્રકારનાં સિગ્નલોને વધુ ગ્રહણ કરવા લાગે છે."

એલિસના ટ્વીટ પર કલાકાર બૉ ડીલે આ પ્રકારની જ તેમણે તૈયાર કરેલી તસવીરો શેર કરી. જો તમને આ તસવીરોમાં કોઈ હલચલ ના દેખાતી હોય તો સંભવ છે કે તમે મોટી સ્ક્રીનમાં નથી જોઈ રહ્યા.

એવું પણ બની શકે કે તમે મોબાઇલ ફોનમાં જોઈ રહ્યા હોય. જો ઇફેક્ટને સારી રીતે જોવા માગો છો તે આડી નજરે અથવા તો કમ્પ્યુટરમાં તસવીરો જુઓ.

પ્રોવર્બ જણાવે છે કે ઇફેક્ટ નજરે પડવી તમે કેટલી દૂરથી તસવીરો જુઓ છો તેની ઉપર પણ નિર્ભર કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

તમને આ તસવીરમાં હલચલ દેખાઈ રહી હશે. જોકે, આ તસવીર છે કોઈ વીડિયો કે GIF ફાઇલ નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું તમારા બેંક ખાતામાં થોડાઘણાં પૈસા જમા છે? શું તમારા નામ પર કોઈ ઘર, દુકાન કે જમીનનો ટુકડો છે? શું તમારી પાસે સોનાનાં ઘરેણાં, હીરા-મોતી કે કોઈ મૂલ્યવાન વસ્તુઓ છે?

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો જો તમારી પાસે કોઈ ચલ કે અચલ સંપત્તિ છે તો આ લેખ તમારા માટે છે કારણ કે તમારા જીવતે જીવ એ નક્કી થઈ જવું જોઈએ કે મૃત્યુ બાદ તમારી ચીજ વસ્તુઓનું શું થવું જોઈએ.

અને એટલા માટે તમારું વસિયતનામું હોવું ખૂબ જરૂરી છે. તો શું હોય છે આ વસિયત અને તમે તેને કેવી રીતે બનાવી શકો છો કે બદલી શકો છો?

શું છે આ વસિયતનામું?

વસિયત કે વીલ એક એવો કાનૂની દસ્તાવેજ છે જેમાં એને બનાવનાર વ્યક્તિ એ નક્કી કરે છે કે તેનાં મરણ બાદ તેની સંપત્તિનું શું થશે.

આ દસ્તાવેજને તૈયાર કરનાર વ્યક્તિ પોતાના જીવતે જીવ પોતાની વસિયત ગમે ત્યારે રદ કરી શકે છે કે એમાં ફેરફાર કરી શકે છે.

વસિયતની કાયદાકીય માન્યતા નક્કી કરવા માટે એ જરૂરી છે કે એનું અમલીકરણ યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું હોય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અગ્રણી વકીલ ગૌરવ કુમારનાં જણાવ્યાં અનુસાર, ''આનો સૌથી મોટો હેતુ છે કુટુંબમાં ઝઘડા ના થાય. અને બીજી ખાસ વાત કે વસિયત માણસનાં મૃત્યુ બાદ જ અમલી બની શકે છે.''

સાથે સાથે જો કોઈ માણસ પોતાની સંપત્તિ પોતાનાં કુદરતી વારસદારો સિવાય અન્ય કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થાને આપવા માગે છે તો પણ વસિયત એ ઉત્તમ રીત છે.

જો તમને બાપદાદાની મિલકતમાં કોઈ પણ શરત વગર હિસ્સો મળ્યો હોય તો વસિયત દ્વારા તમે તેને કોઈને પણ આપી શકો છો.

કોણ કેવી રીતે બનાવી શકે છે?

એવો દરેક માણસ કે જે માનસિક રીતે સ્વસ્થ છે, તે સભાન અવસ્થામાં વસિયત બનાવી શકે છે.

કાયદો એવા લોકોને પણ વસિયત બનાવવાની છૂટ આપે છે કે જેઓ જોઈ-સાંભળી શકતા નથી, પણ પોતાના નિર્ણયને સંપૂર્ણ રીતે સમજી શકે છે.

કાયદો એવી વ્યક્તિની વસિયત પર સવાલ ઊઠાવી શકે છે કે જેની વસિયત જ્યારે તૈયાર કરવામાં આવી હોય ત્યારે તે/તેણી માનસિક રીતે બીમાર હોય.

વસિયત કોઈ સાદા કાગળ પર પણ બનાવી શકાય છે અને કોઈ સ્ટૅમ્પ પેપર પર પણ.

જોકે વસિયત બનાવનારની સહી કે નિશાન, એ કાગળ પર હોવું અનિવાર્ય છે.

જો વસિયતકર્તા આમ કરવામાં સક્ષમ નથી તો તે પોતાની હાજરીમાં બીજી કોઈ વ્યક્તિને આના અમલીકરણ (એક્ઝીક્યૂશન)નો અધિકાર આપી શકે છે.

વસિયત બનાવનારની સહી થયા બાદ આ વસિયતને બે અથવા બે કરતાં વધારે સાક્ષીઓ દ્વારા પ્રમાણિત કરાવવી જરૂરી છે.

વસિયતના સાક્ષી બનવા માટે 18 વર્ષ કરતાં વધારે ઉંમર હોવી અનિવાર્ય...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાતમાં છેલ્લાં થોડાક દિવસોથી ભૂખ હળતાળ પર બેઠેલા પાટીદાર નેતા હાર્દિક પટેલે પોતાની વસિયતનામું કે વીલ જાહેર કર્યું છે. શું હોય છે વસિયત અને એને કેમ અવગણી ના શકાય?


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું તમે એવા લોકોમાં સામેલ છો જે દુનિયામાંથી શોષણ અને અસમાનતાનો ખાત્મો ઇચ્છે છે?

જો તમારો જવાબ હા હોય તો આજનો દિવસ યાને કે 5 મે આપના માટે ખાસ છે. આજને દિવસે કાર્લ માર્ક્સનો જન્મ થયો હતો.

જેમણે 20મી સદીનો ઇતિહાસ વાંચ્યો હશે એમને એ પણ ખબર હશે કે માર્ક્સની ક્રાંતિકારી રાજનીતિનો વારસો ખૂબ મુશ્કેલીભર્યો રહ્યો છે.

એક મજબુત સામાજિક એન્જિનિયરિંગ એમના વિચારોથી જ પ્રેરિત માનવામાં આવે છે. સામ્રાજ્યવાદ, આઝાદી અન સામૂહિક હત્યાઓ સાથે એમના સિદ્ધાં જોડાયાં પછી એમને એક વિભાજનકારી ચહેરાં તરીકે જોવામાં આવ્યા પરંતુ માકર્સનો એક બીજો પણ ચહેરો છે.

એ ચહેરો છે એક ભાવનાશાળી વ્યકિતનો જેમણે દુનિયાને બહેતર બનાવવામાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપ્યું.

એમની આ પાંચ વાતો એવી છે જેમણે આપણી જિંદગી બદલી દીધી. વાંચો.

1. તેઓ બાળકોને શાળાએ મોકલવા માગતા હતા, કામે નહીં.

કેટલાંક લોકો આ વાક્યને ફક્ત એક નિવેદન તરીકે લઈ શકે છે પરંતુ 1848માં જ્યારે તેઓ કમ્યુનિસ્ટ ઘોષણાપત્ર લખી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે બાળ મજૂરીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રિય મજૂર સંઘના 2016ના જાહેર થયેલા આંકડાઓ પ્રમાણે આજે પણ દુનિયામાં દર 10માંથી 1 બાળક મજૂર છે.

બહુ બધા બાળકો કારખાનું છોડી શાળાએ જઈ રહ્યાં છે તો આ કાર્લ માર્ક્સનો ઉપકાર છે.

ધ ગ્રેટ ઇકોનોમિક્સના લેખિકા લિંડા યૂહ કહે છે કે 1848માં રજૂ કરવામાં આવેલા કાર્લ માર્ક્સના ઘોષણાપત્રના દસ મુદ્દાઓમાં બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં મફત શિક્ષણ આપવાની વાત પણ સામેલ હતી. કારખાનાઓમાં બાળમજૂરી પર પ્રતિબંધનો પણ એમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

2. તેઓ ઇચ્છે છે કે તમે પોતે જ તમારી જિંદગીના માલિક બનો.

શું તમે અત્યારે દિવસના 24 કલાક પૈકી નિશ્ચિત સમય માટે કામ કરો છો? નિશ્ચિત દિવસ કામ કરો છો? કામના સમયે લંચ બ્રેક લો છો? એક ચોક્કસ ઉંમર પછી નિવૃત થાવ છો અને પેન્શન પામો છો?

જો આનો જવાબ હા હોય તો તમારે કાર્લ માર્ક્સનો આભાર માનવો જોઇએ.

લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સના પ્રોફેસર માઇક સૈવેજ હે છે કે, પહેલા તમને વધારે લાંબા સમય સુધી કામ કરવાનું કહેવામા આવતું. તમારો સમય તમારો નહોતો અને તમે પોતે તમારી પોતાની જિંદગી વિશે વિચારી નહોતા શકતા.

મૂડીવાદી સમાજમાં જીવન જીવવા માટે શ્રમ વેચવો એની મજબૂરી બનાવી દેવામાં આવે છે એવું કાર્લ માર્ક્સે લખ્યું હતું.

કાર્લ માર્ક્સના કહેવા મુજબ મોટા ભાગે આપને આપની મહેનત મુજબ પૈસા નથી આપવામાં આવતા અને તમારું શોષણ કરવામાં આવે છે.

કાર્લ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

તમે રજાને દિવસે શું કરવા ધારો છો? લૉન્ગ ડ્રાઇવ પર જવા માગો છો કે પછી કોઈ પુસ્તકાલયમાં જઈને પુસ્તક વાંચવા ઇચ્છો છો?


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું કે આવું કેમ થાય છે? કૅમ્બ્રિક યુનિવર્સિટીના સંશોધકોને આ દિશામાં કેટલીક નોંધપાત્ર સફળતા મળી છે.

કૅમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ લોહીના નમૂનાનો અભ્યાસ કરીને કોવિડ-19 વાઇરસની ઘાતકીપણાનું કારણ શોધ્યું છે.

તેમણે કોરોનાની સંક્રમણશક્તિ અને લોહી વચ્ચેનો સંબંધ શોધી કાઢ્યો છે. બીબીસીના વિજ્ઞાન સંવાદદાતા રિચર્ડ વેસ્ટકોટ્ટનો વિશેષ અહેવાલ જુઓ વીડિયોમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કોરોના વાઇરસની બીમારી કેટલાક દરદીઓ ઉપર ગંભીર અસર ઊભી કરે છે, જ્યારે અન્ય કેટલાક દરદીઓ ઉપર તેની આંશિક અસર જોવા મળે છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું તમે સેક્સ અંગેના તમારા વિચારો વિશે ક્યારેય જુઠ્ઠું બોલ્યા છો?

કેટલાક તારણ પ્રમાણે, સેક્સમાં વધુ સક્રિય વ્યક્તિ સેક્સ સંબંધો વિશે વધારે જુઠ્ઠું બોલતી હોય છે.

આ વિશે વધુ જાણવા જુઓ આ વીડિયો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

આ વિચિત્ર સવાલ છે, પરંતુ એક નવા અભ્યાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આવું બનતું હોય છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું તે ઘટના પછી ભારતમાં મહિલાઓ જાતીય હુમલાની બાબતમાં વધારે સલામત થઈ છે ખરી?

2012માં બનેલા તે બનાવના કારણે દેશભરમાં ભારે આક્રોશ ફેલાયો હતો. તેના કારણે ભારતીય રાજકારણમાં જાતીય હિંસાનો મુદ્દો અગત્યનો બન્યો હતો.

આ ઘટનાના બે વર્ષ બાદ સત્તા પર આવેલી ભાજપ સરકાર એ બાબત પર ભાર મૂકતી રહી છે કે જાતીય હિંસાનો સામનો કરવા માટે વધારે કડક કાયદાઓ ઘડવામાં આવ્યા છે.

પરંતુ વિપક્ષ કૉંગ્રેસ કહે છે કે પહેલાં કરતા પણ ભારતીય નારી વધારે અસુરક્ષિત છે.

હવે વધુ સ્ત્રીઓ પોતાનાં પર થયેલા જાતીય હુમલાની ફરિયાદ કરવાં આગળ આવે છે અને બળાત્કારના કેસમાં કેટલીક વધારે આકરી સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આમ છતાં મહિલાઓ આજે પણ માત્ર જાતીય હુમલાની ફરિયાદ કરવાની બાબતમાં જ નહીં, પણ ન્યાય મળે તે બાબતમાં પણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફરિયાદમાં વધારો

નેશનલ ક્રાઇમ રેકૉર્ડ્સ બ્યૂરોના 2016 સુધીના આંકડા દર્શાવે છે કે પોલીસમાં નોંધાતી બળાત્કારની ફરિયાદોમાં વધારો થઈ રહ્યો છે.

દિલ્હીમાં 2012માં બસમાં ગૅંગ-રેપનો કિસ્સો બન્યો તે પછી બળાત્કારની ફરિયાદોમાં મોટો વધારો નોંધાયો છે.

ફરિયાદોમાં વધારો થયો તે માટેનું એક કારણ આ બાબતમાં વધેલી સભાનતા પણ છે.

આ ઉપરાંત એવા પણ પુરાવા મળે છે કે મહિલા પોલીસ અધિકારીઓની સંખ્યામાં વધારો થયાની પણ અસર થઈ છે. મહિલા પોલીસ સ્ટેશનો ખોલવામાં આવ્યા તેનાથી પણ ફરક પડ્યો છે.

નાગરિકોમાં વધેલા આક્રોશને કારણે 2012માં કાયદામાં પણ ફેરફારો થયા હતા.

બળાત્કારની વ્યાખ્યામાં ફેરફાર કરીને શરીરના કોઈ પણ ભાગ સાથે સેક્સ્યુલ ચેડાં કરવામાં આવ્યાં હોય તેનો પણ સમાવેશ કરી લેવાયો હતો.

આ ઉપરાંત પીછો કરવો, છુપાઇને જાતીય ક્રિયાઓ કે અંગો જોવાં, એસિડથી હુમલો કરવો વગેરેને પણ ચોક્કસ ગુનાની વ્યાખ્યામાં આવરી લેવાયાં હતાં.

તે માટે વધારે આકરી સજાની જોગવાઈઓ 2013માં કરવામાં આવી હતી.

આ ઉપરાંત ગયા વર્ષથી 12 વર્ષથી નીચેની ઉંમરનાં એટલે કે સગીર પર બળાત્કારનાં કિસ્સામાં ફાંસીની સજાની પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

16 વર્ષથી નીચેની કિશોરી પર બળાત્કાર બદલ થતી કેદની લઘુતમ સજામાં પણ વધારો કરાયો હતો.

જોકે, હજુ પણ એવા પુરાવા મળી રહ્યા છે કે દેશમાં જાતીય હિંસાના ઘણા કિસ્સાઓમાં ફરિયાદ થતી નથી.

એક અખબારે 2015-16ના ગુનાખોરીના સત્તાવાર આંકડા મેળવીને, તેની સરખામણી રાષ્ટ્રવ્યાપી પરિવાર આરોગ્યના સર્વે સાથે કરાયો હતો.

આ સર્વેમાં સ્ત્રીઓને જાતીય હિંસાનો અનુભવ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

છ વર્ષ પહેલાં દિલ્હીમાં એક  વિદ્યાર્થિની પર બસમાં સામૂહિક બળાત્કાર  થયો હતો અને બાદમાં તે વિદ્યાર્થિનીનું મૃત્યુ થયું હતું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું ભાજપ સામે મમતાને પોતાનો વિજય કપરો જણાય રહ્યો છે?

ગત જાન્યુઆરી મહિનામાં મમતા બેનરજીએ આ પ્રકારની અપીલ કરી હતી અને બુધવારે પાર્ટીનો ચૂંટણીઢંઢેરો બહાર પાડ્યા બાદ આ અપીલનો પુનર્રોચ્ચાર કર્યો હતો.

મમતાનું કહેવું હતું, "ડાબેરી પક્ષો ચૂંટણી જીતીને પણ સત્તા ઉપર આવી શકે તેમ નથી એટલે ડાબેરી મતદારોએ ડાબેરી મોરચાને મત આપીને તેમના મતને વેડફવા ન જોઈએ. આને બદલે ભાજપને હરાવવા માટે તેમણે ટીએમસીને મત આપવા જોઈએ."

આને કારણે સવાલ ઊઠી રહ્યા છે કે શું ભાજપ સામે મમતાને પોતાનો વિજય કપરો જણાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે તેઓ આ પ્રકારની અપીલ કરી રહ્યાં છે?

ડાબેરી મતદારોની મુશ્કેલી

વર્ષ 2014ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ટીએમસીને 39.05 ટકા મત મળ્યા હતા

લાંબા સમયથી ટીએમસી (તૃણમૂલ કૉંગ્રેસ)ને કવર કરનારા પત્રકાર પુરકેષ ઘોષને લાગે છે કે મમતા બેનરજીને ડાબેરી મતોની જરૂર નથી.

ઘોષ માને છે, "જ્યાં સુધી ડાબેરી મોરચા અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે ગઠબંધનની વાત હતી, ત્યાં સુધી બધું બરાબર હતું, પરંતુ જ્યારે યુતિએ પીરજાદા અબ્બાસની પાર્ટી ઇન્ડિયન સેક્યુલર ફ્રન્ટ (આઈએસએફ) સાથે ગઠબંધન થયું, ત્યારે વાત વણસી ગઈ."

"અમુક લેફ્ટ સમર્થકોનું માનવું છે કે જો કોઈ કોમવાદી પક્ષનો સાથ લેવાનો જ હતો તો આઈએસએફ જ કેમ, અને બીજી કોઈ પાર્ટી કેમ નહીં?"

"આ પ્રકારના મતદારોને આકર્ષવા માટે મમતા બેનરજીએ ભાજપને નહીં, પરંતુ ટીએમસીને મત આપવા માટે અપીલ કરી હતી."

ઘોષ ઉમેરે છે, "ટીએમસી ઉપરાંત ડાબેરી પક્ષો તથા કૉંગ્રેસના નેતા પણ ભાજપને કોમવાદી પક્ષ ઠેરવે છે. એટલે મમતા બેનરજીએ ભાજપને હરાવવા માટે ડાબેરીના અસંતુષ્ટ મતદારોનો સાથ માગ્યો છે."

ટીએમસીના વરિષ્ઠ નેતા તથા પાર્ટીના સંસદસભ્ય સૌગત રૉયે જાન્યુઆરીમાં કહ્યું હતું, "જો ડાબેરી મોરચો અને કૉગ્રેસ ખરેખર ભાજપવિરોધી હોય તો તેમણે ભગવા પક્ષની કોમવાદી અને વિભાજનકારી રાજનીતિની વિરુદ્ધના મમતા બેનરજીના સંઘર્ષમાં તેમની સાથે ઊભા રહેવું જોઈએ. મમતા બેનરજી જ ધર્મનિરપેક્ષ રાજકારણનો અસલી ચહેરો છે."

ત્રિકોણીય ચૂંટણીનો લાભાર્થી કોણ?

વર્ષ 2019ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ટીએમસીને 43.69 ટકા તથા ડાબેરીઓને 6.34 ટકા મત મળ્યા.

ઘોષ કહે છે કે ડાબેરી સમર્થકોની મદદથી જ વર્ષ 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ભાજપ બે સંસદસભ્યોથી વધીને 18ની સંખ્યા સુધી પહોંચવામાં સફળ રહ્યો હતો.

વર્ષ 2014માં લોકસભાની ચૂંટણી દરમિયાન ટીએમસીને 39.05 ટકા, ડાબેરી મોરચાને 29.71 ટકા, ભાજપને 17.02 ટકા તથા...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પશ્ચિમ બંગાળમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજી માટે ડાબેરી પક્ષોનો સાથ લેવો જરૂરી છે કે તેઓ સમજીવિચારીને યોજનાપૂર્વક ટીએમસીને વોટ કરવા માટે ડાબેરી મતદારોને અપીલ કરી રહ્યાં છે?


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું ભારત પાસે કોઈ વિકલ્પ છે કે પછી આવા હુમલાનો ભવિષ્યમાં પણ સામનો કરવો પડશે?

અટલ બિહારી વાજપેયીની સરકારમાં વિદેશ સચિવ રહી ચૂકેલા કંવલ સિબ્બલને લાગે છે કે પાકિસ્તાનને લઈને ભારતે જે કડક પગલાં ઉઠાવવા જોઈએ તે ભારત લઈ શકતું નથી.

સિબ્બલ માને છે કે ભારત પાસે વધારે વિકલ્પ નથી, પરંતુ કેટલીક એવી વ્યૂહરચના છે કે જે માસ્ટરસ્ટ્રોક સાબિત થઈ શકે છે.

સિબ્બલ કહે છે, "ભારત પાસે એક ખૂબ અસરકારક વિકલ્પ છે અને તે છે સિંધુ જળ સંધિ તોડવી. મને ખબર પડતી નથી કે આ સંધિને સરકાર તોડી કેમ નથી દેતી."

"આ સંધિને તાત્કાલિક ધોરણે નિલંબિત કરવી જોઈએ. આવું કરતાં જ પાકિસ્તાન સીધું થઈ જશે."

"જેવું કહેવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાની આતંકવાદનો ભારત પાસે કોઈ જવાબ નથી એ રીતે પાકિસ્તાન પાસે સિંધુ જળ સંધિ તોડવાનો કોઈ જવાબ નથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સિબ્બલ કહે છે કે ટ્રમ્પે સત્તામાં આવ્યા બાદ ઘણી સંધિઓ તોડી છે. અમેરિકાએ પોતાના ખાસ મિત્ર જાપાન અને કૅનેડા સાથે પણ આવું કર્યું છે.

જો અમેરિકા આવું કરી શકે છે તો ભારતને સંધિ તોડવામાં શું વાંધો છે? અમેરિકા જળવાયુ સંધિથી બહાર નીકળી ગયું. ઈરાન સાથે પરમાણુ સમજૂતી રદ કરી દીધી.

સિબ્બલને એ વાત સમજાતી નથી કે ભારતે કેમ સિંધુ જળ સંધિ ચાલુ રાખી છે?

સિબ્બલ માને છે કે આ સંધિને તોડવાથી ભારતને કોઈ અસર થશે નહીં. તેઓ કહે છે કે એક વખત ભારત આ સંધિ તોડી નાખશે તો પાકિસ્તાનને ખબર પડી જશે.

ભારત વિદેશ સેવાના વરિષ્ઠ અધિકારી વિવેક કાટજૂ પણ માને છે કે ભારતે હવે દરેક વિકલ્પ પર વિચાર કરવો જોઈએ.

કંવલ સિબ્બલ કહે છે, "ભારત માટે ડિપ્લોમેટિક વિકલ્પ જ પૂરતાં સાબિત નહીં થાય, સિંધુ જળ સંધિનો પણ સહારો લેવો પડશે.

હવે મજબૂત પગલાં ઉઠાવવાનો સમય આવી ગયો છે. હવે કાશ્મીરમાં થોડો સફાયો કરવો પડશે. હજુ સુધી કોઈ મજબૂત પગલાં ઉઠાવવામાં નથી આવ્યા."

"થોડાં દિવસ પહેલા પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રીએ કાશ્મીરમાં અલગાવવાદી નેતા મીરવાઇઝ ઉમર ફારુક સાથે વાત કરી હતી. ભારતે તેનો વિરોધ પણ કર્યો, પરંતુ કંઈ ન થયું."

"પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રીએ પછી ગિલાનીને ફોન કર્યો. અલગાવવાદીઓને એટલે કે જેઓ ગ્રાઉન્ડ પર આતંકી ગતિવિધિઓનું સમર્થન કરે છે તેમને ખૂબ મોકળાશ આપવામાં આવે છે."

"કાશ્મીરની પાર્ટીઓના જે પ્રવક્તા છે તેઓ ટીવી પર એટલી રાષ્ટ્રવિરોધી વાતો કરે છે કે સાંભળીને ખરાબ લાગે છે."

પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રી ખુર્શીદ મહમૂદ કસૂરીએ આ બન્ને અલગાવવાદીઓ સાથે વાત કરી તો ભારતીય વિદેશ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જમ્મુ કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લામાં CRPFના એક કાફલા પર થયેલા હુમલામાં 46 જવાનો મૃત્યુ પામ્યા ત્યારબાદથી સવાલ ઉઠી રહ્યાં છે કે શું ભારત પોતાની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષા મુદ્દે લાચાર છે?


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું ભારતીય ક્રિકેટ ટીમને પણ આગામી સમયમાં કોઈ કઠોર પરિવર્તનનો સામનો કરવો પડી શકે છે? ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડે અત્યાર સુધી તેનાં પત્તાં નથી ખોલ્યાં પરંતુ આ સવાલ આ સમયે સોશિયલ મીડિયા અને ગલીઓમાં ચર્ચાનો વિષય છે.

ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ 2019માં ભારતીય બૅટ્સમૅન 240 રનનો લક્ષ્યાંક મેળવી ન શક્યા અને હારીને ટુર્નામેન્ટમાંથી બહાર ફેંકાઈ ગયા.

તો શું આગામી સમયમાં ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના નેતૃત્વમાં પરિવર્તનના અણસાર છે?

વરિષ્ઠ ખેલ પત્રકાર પ્રદીપ મૅગેઝીન માને છે કે કૅપ્ટન બદલવાની જરૂરના અણસાર નથી પણ કોચ બદલવા અંગે ચોક્કસ વિચાર થઈ શકે છે.

તેઓ કહે છે કે વિરાટ કોહલીની આગેવાનીમાં ભારતીય ટીમ નિયંત્રણમાં છે. આ દુનિયાનો શ્રેષ્ઠ બૅટ્સમૅન ક્રમાંક છે. ટીમ સાચી દિશામાં આગળ વધી રહી છે અને કૅપ્ટન બદલવાનું કોઈ કારણ નથી.

કોચ સાથે સંકળાયેલી કેટલીક વાતો જરૂરી છે. તે એ વાત પર આધાર રાખે છે કે રવિ શાસ્ત્રી કોચ રહેવા માગે છે કે નહીં. બોર્ડ અને કૅપ્ટન કોહલી શું વિચારે છે તે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.

રોહિતને મળે સારા પ્રદર્શનનું ઇનામ

જો કે સોશિયલ મીડિયા પર લોકોએ ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે કે વાઈસ કૅપ્ટન રોહિત શર્માને વર્લ્ડ કપમાં શાનદાર પ્રદર્શનનું ઇનામ મળવું જોઈએ.

તેમને વન-ડે અને ટી-20 મૅચના કૅપ્ટનની જવાબદારી સોંપી દેવી જોઈએ. ટેસ્ટ મૅચના કૅપ્ટનનો કાર્યભાર ભલે કોહલી સંભાળે.

પ્રદીપ મૅગેઝિન કહે છે, "રોહિત શર્મામાં એક કૅપ્ટનની કુશળતા જરૂર છે. તેઓ સમજદાર છે અને કૅપ્ટન તરીકે તેમનો રેકર્ડ પણ સારો છે."

"પણ જે દેશની ટીમમાં ટેસ્ટ અને વન-ડેના કૅપ્ટન અલગ-અલગ હોય છે, તેમાં કેટલીય વાર ટેસ્ટ મૅચના કૅપ્ટન વન-ડે મૅચ નથી રમતા."

"અહીં જો વિરાટ કોહલી ટેસ્ટમાં કૅપ્ટન હશે અને વન-ડેમાં અન્ય કોઈની કૅપ્ટનશીપમાં રમશે તો રમત સારી નહીં રહે. ભારતીય માળખામાં આ પ્રયોગ ચાલશે નહીં."

જો કે ભૂતકાળમાં એવું થયું છે કે જ્યારે અનિલ કુંબલે ટેસ્ટ કૅપ્ટન હતા અને ધોની વન-ડેની કૅપ્ટનશીપ સંભાળતા હતા. તેમના પછી ધોની ટેસ્ટ મૅચના કૅપ્ટન રહ્યા અને વન-ડેની કૅપ્ટનશીપ વિરાટ કોહલીને સોંપી દેવાઈ.

કૅપ્ટન તરીકેના રેકર્ડને જોઈએ તો 70થી વધારે મૅચમાં કૅપ્ટનશીપ કરનારાઓમાં વિરાટ કોહલીની સફળતાનો દર સૌથી ઊંચો છે. તેમણે 77 મૅચમાંથી 56 મૅચ જીતી છે. તેમની કૅપ્ટનશીપમાં ભારત 74.34 ટકાના દરે મૅચ જીત્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પરંતુ શું કોહલીથી કોઈ ચૂક થઈ છે?

કૅપ્ટન તરીકે રોહિત શર્માનું પ્રદર્શન પણ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વર્લ્ડ કપ 2019ની સેમિફાઇનલ મૅચમાં ભારત હારી ગયું. દરેક હારની સમીક્ષા થાય છે અને આ સમીક્ષા પછી કેટલાક કડક નિર્ણય લેવાય છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું મમતા બેનરજી જાણીજોઈને વડા પ્રધાન સાથેની મિટિંગમાં ગેરહાજર રહ્યાં?

કેન્દ્ર સરકારે આ બનાવ બાદ પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય સચિવ અલપન બંદોપાધ્યાયને દિલ્હી બોલાવી લીધા છે. અમુક દિવસ પહેલાં જ બંદોપાધ્યાયને કેન્દ્ર સરકારે ઍક્સટેન્શન આપ્યું હતું.

મમતા બેનરજીએ આ આદેશને રદ કરવાની માગ કરી છે.

પશ્ચિમ બંગાળના વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રભાકરમણિ તિવારીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે TMCનાં સૂત્રોનું કહેવું છે કે મમતા બેનરજી આ મામલે કાયદાકીય સલાહ લઈ શકે છે.

ભાજપના નેતાઓએ મમતા બેનરજી પર પ્રોટોકૉલ તોડવાના અને વડા પ્રધાનનું અપમાન કરવાના આરોપ લગાવ્યા છે. જોકે મમતા બેનરજીએ આ આરોપોથી ઇન્કાર કર્યો છે.

મમતા બેનરજીએ શું કહ્યું?

મમતા બેનરજીની ગેરહાજરીવાળી આ તસવીર સોશિયલ મીડિયા પર ઘણી શૅર કરાઈ

તેમણે શનિવારે એક પત્રકારપરિષદ કરીને કહ્યું કે પહેલાં સમીક્ષા બેઠક વડા પ્રધાન અને મુખ્ય મંત્રી વચ્ચે થવાની હતી. તેથી મેં મારી મુલાકાત ટુંકાવીને કલાઈકુંડા જવાનો કાર્યક્રમ ઘડ્યો.

"પરંતુ બાદમાં બેઠકમાં આમંત્રિત કરાયેલા લોકોની સંશોધિત યાદીમાં રાજ્યપાલ, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને વિપક્ષના નેતાનું નામ પણ સામેલ કરવામાં આવ્યું."

"તેથી મેં બેઠકમાં ભાગ ન લીધો કારણ કે તે વડા પ્રધાન અને મુખ્ય મંત્રીની બેઠક હતી જ નહીં..."

જોકે, બંગાળમાં વિપક્ષના નેતા શુભેંદુ અધિકારીએ મમતા બેનરજીના આરોપોને ખોટા ઠેરવ્યા છે. સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું, "ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય મંત્રી બંનેને મિટિંગ વિશે એક જ પ્રક્રિયા હેઠળ જણાવવામાં આવ્યું હતું. તેઓ બહાનાં બનાવી રહ્યાં છે."

"તેમણે કહ્યું કે તેઓ વિપક્ષના નેતાના કારણે મિટિંગમાં ન ગયાં. તેઓ પોતાના અહમ્ માટે ખોટું બોલી રહ્યાં છે, તેઓ પોતાને બંગાળની નહીં, સમગ્ર દેશનાં મુખ્ય મંત્રી માને છે."

મારે ઘણી વાર સુધી રાહ જોવી પડી - મમતા બેનરજી

મમતા બેનરજી પોતાની જાતને આ બાબતે નિર્દોષ ગણાવે છે

મમતા બેનરજીએ કહ્યું, "એટીસીએ જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાનનું હેલીકૉપ્ટર ઉતરવાના કારણે મને સાગર દ્વીપથી કલાઈકુંડા માટે રવાના થવામાં 20 મિનિટ મોડું થશે."

"ત્યાર બાદ કલાઈકુંડામાં પણ લગભગ 15 મિનિટ બાદ હૅલીકૉપ્ટર ઉતરવાની અનુમતિ મળી."

"ત્યાં સુધી વડા પ્રધાન પહોંચી ગયા હતા. મેં ત્યાં જઈને તેમની સાથે મુલાકાત માટે મંજૂરી માગી. પરંતુ ઘણી રાહ જોયા બાદ મને તેમની સાથે મુલાકાતની મંજૂરી મળી."

"મેં વડા પ્રધાનને રિપોર્ટ સોંપ્યો અને તેમની મંજૂરી મેળવીને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વડા પ્રધાન મોદી દ્વારા બોલાવવામાં આવેલી બેઠકમાં મમતા બેનરજીના મોડાં પહોંચવા અને દસ્તાવેજ સોંપ્યા બાદ કથિતપણે તરત નીકળી જવાના મામલા પર ચર્ચા ગરમ છે અને બંને પક્ષે સતત આરોપ-પ્રત્યારોપ ચાલુ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું માણસને પોતાના આહાર ઉપર ફેર વિચારણા કરવાની જરૂર છે?

વીગન આહારનો મતલબ છે- માંસ, પોલ્ટ્રી, માછલી, ડેરી, ઈંડા અને મધ વગર ખાવું.

આમાં લોકો તમામ પ્રકારનાં ડેરી ઉત્પાદનો એટલે કે દૂધ, દહીં, માખણ, ઘી અને છાશ સુદ્ધાં છોડી દે છે.

વીગન આની સાથે જ ચામડાં, ઊન અને એટલે સુધી કે મોતીનો ઉપયોગ પણ કરતા નથી.

આજકાલ છોડ/પ્લાન્ટ્સ આધારિત આહાર પણ ઑનલાઇન ટ્રેન્ડમાં છે.

જેને સોશિયલ મીડિયા ઉપર વીગન આહારની ફટાફટ પ્રસરતી આકર્ષક તસવીરોથી વધુ બળ મળી રહ્યું છે.

ચાલો આ વીગન મૂવમેન્ટ વિશે જાણીએ પાંચ વાતો.

વીગનનો ઇતિહાસ

વીગન સોસાયટીની સ્થાપના બ્રિટનમાં ડોનાલ્ડ વૉટસને 1944માં કરી હતી, તેઓએ 'વીગન' શબ્દનો ઉપયોગ એ 'ડેરીની વસ્તુઓ વગરના શાકાહારીઓ' માટે કર્યો જે ઈંડા પણ ખાતા નથી.

વૉટસન, ડેરી ઉદ્યોગમાં જાનવરો ઉપર થઈ રહેલા અત્યાચારોથી ખૂબ જ દુ:ખી હતા પરંતુ તેમણે કટ્ટર શાકાહારી જીવનની શરૂઆત ના કરી.

માંસ વગરનું ભોજન પ્રાચીન ભારત અને પૂર્વીય ભૂમધ્ય સાગરની સંસ્કૃતિમાં અઢી હજાર વર્ષ પહેલાં પ્રચલિત હતું.

કૉલિન સ્પેંસરના પુસ્તક 'વેજિટેરિયનીઝ્મ: એ હિસ્ટ્રી' અનુસાર ભારતમાં શાકાહારની પરંપરા ચાલતી આવી છે.

અહીંયા એ હિંદુ ધર્મના રૂપમાં સ્વીકાર્ય છે અને અપરિહાર્ય (ટાળી ન શકાય એ રીતે) રૂપે આ પવિત્ર ગાય અને મૃત્યુ બાદ આત્માઓના એક શરીરમાંથી અન્ય શરીરમાં પ્રવેશ સાથે જોડવામાં આવ્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બૌદ્ધ ધર્મ, હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મના અનુયાયી પણ શાકાહારની તરફેણ કરે છે, તેમનું માનવું છે કે મનુષ્યોએ અન્ય જાનવરોના દર્દનું કારણ ન બનવું જોઈએ.

ઈ.સ. પૂર્વે 500માં યૂરોપમાં યુનાની દાર્શનિક અને ગણિતજ્ઞ પાઇથાગોરસ તમામ પ્રાણીઓ તરફ પરોપકારના હિમાયતીમાંના એક હતા.

તેઓ માનતા હતા કે માણસનું માંસ ખાવું ખરાબ બાબત છે, એક જીવને મારીને જીવિતને તૃપ્ત કરવાથી એટલે કે અન્ય શરીરને પોતાના શરીરમાં મેળવવાથી માણસમાં લાલચ વધે છે.

હકીકતમાં, શાકાહારી શબ્દ ચલણમાં આવ્યા પહેલાં, જે લોકો માંસ નહોતા ખાતાં તેમને 'પાઇથાગોરિયન આહાર' લેનારા કહેવામાં આવતા હતા.

સ્વાસ્થ્ય ઉપર અસર

બ્રિટનમાં થયેલા એક તાજા સર્વે અનુસાર, માંસની ખપતમાં ઘટાડો કરવામાં રસ ધરાવનારા લોકોમાંથી 49% લોકોએ કહ્યું કે તેઓ આરોગ્યને લીધે આમ કરવાનું પસંદ કરશે.

કેટલાંક સંશોધનોથી ખબર પડે છે કે રેડ મીટ (બીફ) અને પ્રોસેસ્ડ મીટ (સૉસેઝેસ) ખાવાથી આંતરડાનું કૅન્સર થવાનું જોખમ વધી જાય છે.

2015માં વિશ્વ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વીગન આહારનું ચલણ આખી દુનિયામાં તેજીથી વધી રહ્યું છે. બીજી તરફ માંસની ખપત પણ ઝડપથી વધી રહી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું રંગ આવો જાદુ કરી શકે? ખરેખર રંગો થકી ‘ચલ રંગ દે’ સંસ્થાએ લોકોની માનસિકતા અને નકારાત્મક અભિગમ બદલી નાખ્યો છે.

સમગ્ર રંગરૂપને લીધે મુંબઈમાં આવેલું આ સ્થળ હવે પર્યટકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની ગયું છે.

સ્થાનિકો પણ તેનાથી ખુશ છે અને ત્યાંના બાળકો પણ રંગીન દીવાલોને સ્વચ્છ રાખવામાં સહયોગી બની રહ્યા છે.

જુઓ વીડિયોમાં કઈ રીતે આ અભિયાનની શરૂઆત થઈ અને કેવું લાગે છે એ નવો સ્લમ વિસ્તાર.

ફૂટેજ સૌજન્ય : ‘ચલ રંગ દે’

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

મુંબઈમાં અસલ્ફા કૉલોનીને એક નવું સ્વરૂપ મળ્યું છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શું સુરતમાં નરેન્દ્ર મોદીનો જાદુ ઓસરી રહ્યો છે?

તે સમયે બીબીસી ગુજરાતીની ટીમ નરેન્દ્ર મોદીના ટેકેદારો સાથે ફેસબુક લાઇવમાં વાતચીત કરી રહી હતી.

હજી તો ફેસબુક લાઇવ અડધે પહોંચ્યું, ત્યાં ઘણાં બધા લોકો સભાથી નીકળીને મુખ્ય ગેટ તરફ ચાલવા માંડયા હતા.

અમને થયું કે શું મોદીની સભા પૂર્ણ થઈ ગઈ? પરંતુ ધ્યાન દઈને સાંભળ્યું તો મોદીનું ભાષણ ચાલુ જ હતું.

લોકો મોદીનાં ભાષણ વખતે જ ચાલવા માંડ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

અનેક ખુરશીઓ ખાલી થઈ રહી હતી અને અનેક ખુરશીઓ ખાલી થઈ ગઈ હતી.

ગુજરાતે નજીકના ઇતિહાસમાં ન જોયા હોય તેવા સૌથી લોકપ્રિય નેતાની સભામાંથી લોકોનું આવી રીતે ચાલ્યાં જવું કંઈક અજુગતું હતું.

ખાલી ખુરશીઓ અને સભા છોડી જતાં લોકો

સુરત ભાજપ માટે ચિંતાનો વિષય?

ખાલી ખુરશીઓ અને નીરસ લોકો સુરતમાં ભાજપ માટે એલાર્મ વગાડી રહી હોય તેવું લાગ્યું.

જ્યારે લોકો સાથે વાત કરી તો ઘણા લોકો પરપ્રાંતીય હોવાનું જાણવા મળ્યું.

સુરતના પાટીદારોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવેલી મોદીની સભામાં પાટીદારોને બદલે પરપ્રાંતીય લોકો વધુ હતા.

હું અને મારા શુટ-એડીટ પવન જયસ્વાલે નક્કી કર્યું કે સભા સ્થળની વચ્ચે જઈને જાણીએ કે લોકોની સંખ્યા અને મોદીને સાંભળવા માટે લોકોનો રસ કેવો છે.

એ વાતમાં કોઈ બે મત નથી કે મોદીના ચાહકોથી ખુરશીઓ ભરાયેલી હતી, પરંતુ એ વાત પણ માનવી પડે કે આ સભા મોદીની 2014 પહેલાંની સભા જેવી નહોતી.

મેદની ભેગી કરનાર એ કીમિયાગરનો એ જાદુ ક્યાંક ફીકો પડતો નજરે પડ્યો.

2002થી ગુજરાતની ચૂંટણીઓનું રિપૉર્ટિંગ કરતા મને મોદીની સભામાં ક્યારેય ખાલી ખુરશીઓ જોવા મળી નથી.

શું મોદીનો જાદુ ઓસરી રહ્યો છે?

સભામાં ઘણી ખુરશીઓ ખાલી હતી

સુરત જેવા ભાજપના ગઢમાં એક તરફ જ્યા્ં વરાછા રોડ પર રાહુલ ગાંધી ૨૫ વર્ષો બાદ કોંગ્રેસ માટે હજારોની સંખ્યામાં લોકોની મેદની ભેગી કરવામાં સફળ થયા.

ત્યાં બીજી બાજુ સુરત શહેરથી દૂર મોદીની સભામાં ખાલી ખુરશીઓ જોઇને આશ્ચર્ય થયું.

જ્યારે લોકો જોડે વાત કરી તો જાણવા મળ્યું કે ઘણા લોકો સભા માટે કલાકોથી બેઠા હતા.

મોદીને આવવામાં મોડું થતાં કંટાળીને સભા છોડીને જવા માંડયા હતા.

પહેલા મોદીને સાંભળવા માટે કલાકો સુધી રાહ જોઈને બેસનાર લોકોની સંખ્યામાં ઘટોડો થતો હોય તેવું લાગ્યું.

લાખોની મેદનીને સંબોધીને લોકો સાથે પોતાનું કનેક્શન મેળવી લેતા મોદીનો 2014નો એ જાદુ મને સુરતમાં જોવા ન મળ્યો.

ભાજપનાં હોદ્દેદારો જોડે વાત કરતા જાણવા...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સભામાં સુરતના વિવિધ વિસ્તારોથી લોકો તેમને સાંભળવા કામરેજ વિધાનસભાથી આશરે 10 કીલોમીટર દૂર કડોદરામાં હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શુક્રવાર મોડી રાતે 'જમ્મુ ઍન્ડ કાશ્મીર લિબરેશન ફ્રન્ટ'ના પ્રમુખ યાસિન મલિકની અટકાયત કરાઈ અને તેમને કોઠીબાગ પોલીસ સ્ટેશન લઈ જવાયા.

શનિવારે કાશ્મીરમાં મોટી સંખ્યામાં સૈન્ય મોકલવાને પગલે એવી અફવા ફેલાઈ હતી કે કાશ્મીરમાં કેન્દ્ર સરકાર કોઈ મોટું પગલું ભરવા જઈ રહી છે.

જોકે, શું ઘટવા જઈ રહ્યું છે એ સ્પષ્ટ નહોતું.

મોટી અટકાયતો અને અનુચ્છેદ 35-એ સાથે સંભવિત બાંધછોડની આશંકાને ધ્યાનમાં લેતા અલગતાવાદીઓએ રવિવારે કાશ્મીર બંધનું એલાન આપ્યું હતું.

અલગતાવાદીઓ અને વેપારી મંડળે ધમકી આપી હતી કે જો 35-એ સાથે કોઈ પણ પ્રકારની છેડછાડ કરવામાં આવશે તો મોટા પ્રમાણમાં વિરોધ પ્રદર્શન થશે.

'ઑલ પાર્ટી હુર્રિયત કૉન્ફરન્સ'એ પોતાના એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે પૂરી ના થઈ રહેલી આ લડાઈ અને સતત કરાઈ રહેલી ધરપકડો ભારતની હતાશાનો સંકેત છે. તેમણે (ભારતે) સમગ્ર વસતિ વિરુદ્ધ યુદ્ધ શરૂ કરી દીધું છે.

અલગતાવાદીઓએ આપેલા બંધને કારણે કાશ્મીરમાં રવિવારે જનજીવન સંપૂર્ણ રીતે ઠપ રહ્યું. દુકાનો બંધ રહી અને રસ્તાઓ સૂમસામ ભાસ્યા.

તો આ દરમિયાન રવિવારે વિરોધ પ્રદર્શોને અટકાવા માટે તંત્રએ સમગ્ર કાશ્મીરમાં સુરક્ષા દળોને મોટા પ્રમાણમાં તહેનાત કર્યા અને સાથે જ શ્રીનગરના કેટલાય વિસ્તારોમાં પ્રતિબંધ પણ લગાવ્યા.

રાજ્યપાલની અપીલ : અફવાઓ પર ધ્યાન ના આપો

રાજ્યપાલ સત્પાલ મલિકે રવિવારે કાશ્મીરની જનતાને જણાવ્યું કે સુરક્ષા દળોને તહેનાતીને ચૂંટણીને ધ્યાનમાં લઈને કરવામાં આવી છે.

તેમણે લોકોને આ તહેનાતીને અન્ય કોઈ કારણ સાથે ના જોડવા પણ અપીલ કરી.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "કાશ્મીરના લોકો અફવા ફેલાવી રહ્યા છે અને હું શું કરી શકું? આને કઈ રીતે અટકાવું?"

"કેટલાક વર્ગોમાં ફેલાયેલી અફવા પર લોકોએ વિશ્વાસ ના કરવો જોઈએ અને શાંતિ બનાવી રાખવી જોઈએ."

"આ અફવા લોકોના મનમાં બિનજરૂરી ભય જન્માવે છે અને તેનાથી સામાન્ય જનજીવનમા તણાવ સર્જાય છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "સૈન્યએ સુરક્ષા સંબંધિત સાવધાની વર્તી છે. પુલવામામાં કરાયેલા હુમલાને પગલે કરાઈ રહેલા ઉપાયનો આ ભાગ છે."

રાજ્યપાલે વધુમાં જણાવ્યું, "પુલવામામાં કરાયેલા હુમલા અને ભારતની લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાને અટકાવવા માટે પૂરજોશ પ્રયાસો કરી રહેલા ઉગ્રવાદી સંગઠનોની કોઈ પણ પ્રકારની સંભવિત કરતૂતને પહોંચી વળવા સુરક્ષા દળો આ પગલાં ભરી રહ્યાં છે."

"હાલની સુરક્ષા તહેનાનીને માત્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયાના સંદર્ભમમાં જ જોવી જોઈએ."

"આગામી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

શુક્રવારે 'જમાત-એ-ઇસ્લામી' અને અન્ય કેટલાક અલગતાવાદી નેતાઓને અટકાયતમાં લેવાયા બાદ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરની ખીણમાં અનિશ્ચિતતા અને ભયનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શુક્રવાર સામાન્યપણે અઠવાડિયાનો છેલ્લો વર્કિંગ ડે હોય છે. એ પછી લોકોને વીક-એન્ડની રજાઓ મળે છે.

તેઓ ઑફિસના તણાવથી દૂર, પરિવાર કે મિત્રો સાથે શનિ-રવિવારનો સમય વિતાવે છે. મોજ મસ્તી કરે છે.

એ જ કારણ છે કે અઠવાડિયાના છેલ્લા બે દિવસની લોકો કાગડોળે રાહ જુએ છે.

શુક્રવારે તેમને સારું લાગે છે. લોકોમાં વીક-એન્ડની રજાની રાહતનો ઉત્સાહ હોય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

અલબત, શુક્રવારે લોકોને જેટલી ખુશી હોય છે, તેટલું જ દુઃખ સોમવારે હોય છે. સોમવારનો દિવસને લોકોને ગમતો નથી.

સોમવારના દિવસે લોકોનાં મોઢે સાંભળવા મળે છેઃ

"લ્યો, ફરી સોમવાર આવી ગયો...કાશ! સોમવારનો દિવસ જ ન હોત"

આ વાક્યોને સાંભળીને એવું લાગે છે કે સોમવારનો દિવસ અઠવાડિયાનો સૌથી ખરાબ દિવસ હોય છે.

સાત દિવસમાં આ જ એક દિવસ હોય છે જેને લોકો સૌથી વધારે નફરત કરે છે.

વાસ્તવિકતા શું છે?

શું લોકો ખરેખર સોમવારને નફરત કરે છે?

દુનિયાભરના તમામ સંશોધન જણાવે છે કે લોકો સોમવારના દિવસને નાપસંદ કરે છે.

બે દિવસના આરામ બાદ સોમવારે તેમણે કામ પર પરત ફરવાનું હોય છે.

તેથી ગમે તેને પૂછો, બધા લોકો સોમવારનું અસ્તિત્વ જીવનમાંથી નાબૂદ કરી દેવા ઈચ્છતા હોય છે.

જ્યારે મનોવૈજ્ઞાનિકોને આ બાબતને વાસ્તવિક માનતા નથી. સોમવાર આવતા પહેલા અને એ વીતી ગયા બાદ ખરેખર લોકો અલગ અલગ મત ધરાવતા હોય છે.

મનોવૈજ્ઞાનિકોએ સોમવાર પહેલાં કેટલાક લોકોને સવાલ કર્યા હતા.

તેના જવાબમાં મોટાભાગના લોકોએ સોમવારનો દિવસ બહુ ખરાબ સાબિત થવાની આશંકા વ્યક્ત કરી હતી.

કોઈને ઑફિસમાં જઈને કામનો બોજ માથા પર પડવાની ચિંતા હતી તો કોઈએ બિઝનેસ માટે જવાનું હતું, તો કોઈની સામે પડકાર હતા.

તેથી શનિવાર અને રવિવારના દિવસે, લોકો આગામી સોમવાર બાબતે વધારે નેગેટિવ અને નિરાશ જોવા મળ્યા. તેમણે સોમવાર ખરાબ નીવડવાની આશંકા હતી.

એ જ લોકો સાથે સોમવાર વીતી ગયા બાદ વાત કરવામાં આવી ત્યારે તેમણે જે જવાબ આપ્યો હતો એ જાણીને તમે આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો.

લોકોએ કહ્યું કે સોમવાર તેમણે ધાર્યું હતું એટલો ખરાબ ન હતો. દિવસ સારી રીતે વિત્યો હતો.

ઘણી વખત તો સોમવારે જ લોકોનો મૂડ પહેલા કરતા વધુ સારો જોવા મળ્યો હતો.

સમય વીતી જવા સાથે બદલાય છે મૂડ

મનોવૈજ્ઞાનિક કહે છે, કોઈ દિવસ ખરાબ વિત્યો એવું લાગતું હોય ત્યારે કેટલાક દિવસ બાદ કદાચ એવું લાગી શકે છે કે તે દિવસ ખરેખર એટલો ખરાબ પણ ન હતો.

જીવનનાં તમામ અનુભવોનો અહેસાસ અલગ-અલગ સમય પર જુદો-જુદો હોય છે....\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

"થેંક ગૉડ ઇટ્સ ફ્રાઇડે". આ વાક્ય તો તમે ઘણાં લોકોના મોઢે સાંભળ્યું હશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શુક્રવારથી જ સામાન્ય વર્ગને આર્થિક આધાર પર કેન્દ્ર સરકારની તમામ નોકરીઓમાં 10 ટકા અનામત પણ લાગુ થઈ ગઈ છે.

આ અનામતનો લાભ લેવા માટે વાર્ષિક આવક 8 લાખ રૂપિયાથી ઓછી હોવી જોઈએ, એ શરત રાખવામાં આવી છે.

જ્યારે 10 ટકા અનામતની જોગવાઈ લાવવામાં આવી તો એ સવાલ ઉઠ્યો કે જ્યારે 8 લાખની આવકવાળા 10 ટકા અનામતનો લાભ લઈ શકે છે તો આવકવેરમાં છૂટ માત્ર અઢી લાખ સુધી જ કેમ છે.

હવે બજેટ 2019માં આવકવેરાની મર્યાદા વધારીને 5 લાખ રૂપિયા કરી દીધી છે.

જોકે, આવકવેરો ભરતા લોકોમાં અસમંજસની સ્થિતિ બની છે કે ગરીબીના આધાર પર અનામતનો ફાયદો લેનારા એ લોકોએ ટૅક્સ આપવો પડશે જેમની વાર્ષિક આવક 5 લાખથી વધારે છે.

કેવી રીતે કરે ટૅક્સની છૂટની ગણતરી?

તમારે એ અસમંજસમાં રહેવાની જરૂર નથી કે કેમ કે અમે તમને જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ કે આવકવેરામાં છૂટ પાંચ લાખ રૂપિયા સુધી તો મળશે જ.

સરકારે બજેટમાં 2019માં સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનમાં પણ 40 હજારથી વધારીને 50 હજાર રૂપિયા સુધીની છૂટ આપી છે.

તેના બાદ વિવિધ રોકાણોમાં કલમ 80C અંતર્ગત દોઢ લાખ રૂપિયાની છૂટ મળે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)માં રોકાણ કરવાથી તમે કલમ 80C અંતર્ગત 1.5 લાખના રોકાણથી અલગ ટૅક્સની છૂટનો ફાયદો ઉઠાવી શકે છે.

તેમાં 50,000 રૂપિયા સુધીનું રોકાણ કરીને સેક્શન 80CCD(1b) અંતર્ગત ટૅક્સમાં છૂટનો લાભ ઉઠાવી શકો છો.

એ સિવાય કલમ 80D અંતર્ગત 25 હજાર રૂપિયા સુધી મેડિકલ ખર્ચ પર ટૅક્સ છૂટ ક્લેમ કરી શકવાની સુવિધા પણ આપવામાં આવી છે.

આ સિવાય રાજીવ ગાંધી ઇક્વિટી સેવિંગ સ્કીમનો ઉપયોગ કરીને 25 હજાર રૂપિયા સુધીની અલગ છૂટ લઈ શકો છો.

એટલે કે તમારે પાંચ લાખ રૂપિયા + પચાસ હજાર સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન + દોઢ લાખ 80C અંતર્ગત + એનપીએસમાં 50 હજારના રોકાણ પર + 25 હજાર મેડિકલ ખર્ચ પર ક્લેમ + 25 હજાર રાજીવ ગાંધી ઇક્વિટી સ્કીમમાં.

એટલે કે કુલ 8 લાખ રૂપિયા સુધી કોઈ ટૅક્સ ભરવો પડશે નહીં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે પોતાનું વચગાળાના બજેટ 2019 દરમિયાન ટૅક્સની છૂટની મર્યાદા અઢી લાખથી વધારીને 5 લાખ રૂપિયા કરી દીધી છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: શુક્રવારે આ ચાર સરકારી બૅન્કોએ જાન્યુઆરીથી માર્ચ એમ ત્રણ મહિનાના આંકડા જાહેર કર્યા અને જણાવ્યું કે કુલ 11,729 કરોડ રૂપિયાની ખોટ થઈ છે.

આ પહેલાં હીરાના વેપારી નીરવ મોદી પર આરોપ લાગ્યો કે તેઓ પંજાબ નેશનલ બૅન્કને 13,700 કરોડ રૂપિયાનો ચૂનો લગાવીને વિદેશ રવાના થઈ ગયા છે.

આ અગાઉ, વિજય માલ્યા પણ બૅન્કોના આશરે 10 હજાર કરોડ લઈને રફૂચક્કર થઈ ગયા હતા.

PNB કૌભાંડ: નીરવ મોદીએ કેવી રીતે કરી છેતરપિંડી

પીએનબી કૌભાંડ એ મોદીના શાસનમાં પહેલું બૅન્ક કૌભાંડ નથી.

સરકારી બૅન્કોની ડૂબી રહેલી લોન (એનપીએ)ની સ્થિતિ એટલી ખરાબ છે કે, વર્ષ 2013થી 2017 દરમિયાન 311 ટકાનો વધારો થયો છે. જે 1.55 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધીને 6 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે.

11 ઓગસ્ટ 2017એ નાણાંમંત્રી અરુણ જેટલીએ લોકસભામાં એક પ્રશ્નના ઉત્તરમાં કહ્યું હતું કે, બૅન્કોની કુલ સંપત્તિમાં એનપીએની ભાગીદારી વધીને 12.47 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે.

જોકે, ખાનગી બૅન્કો પણ આ હરીફાઈમાં પાછળ નથી અને 2013ના 19,986 કરોડ રૂપિયાની સરખામણીએ 2017માં તેમની એનપીએ 73,842 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે.

એનપીએ શું હોય છે?

એનપીએ સમજતા પહેલાં એ જાણી લેવાની જરૂર છે કે બૅન્ક કેવી રીતે કામ કરે છે.

તેને એક ઉદાહરણથી સમજીએ. ધારો કે બૅન્કમાં 100 રૂપિયા જમા છે તો એમાંથી 4 ટકા (સીઆરઆર) રિઝર્વ બૅન્ક પાસે રાખવામાં આવે છે.

સાડા 19 રૂપિયા (હાલમાં એસએલઆર 19.5 ટકા છે) બૉન્ડ્સ કે સોના સ્વરૂપે રાખવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બાકી વધેલા સાડા 76 રૂપિયાને બૅન્ક લોન સ્વરૂપે આપી શકે છે. જેમાંથી મળતાં વ્યાજથી બૅન્ક ગ્રાહકોને ખાતામાં એમની જમા રકમ પર વ્યાજની ચૂકવણી કરે છે અને બાકી વધતી રકમ બૅન્કનો નફો હોય છે.

રિઝર્વ બૅન્ક પ્રમાણે બૅન્કોને જો કોઈ એસેટ્સમાંથી વ્યાજની આવક મળવાની બંધ થઈ જાય તો તેને એનપીએ ગણવામાં આવે છે.

બૅન્કે જે રકમ લોન તરીકે આપી છે, તેની મૂડી કે વ્યાજનો હફતો 90 દિવસમાં પાછો ન મળે તો બૅન્ક તેને લોનના એનપીએમાં ગણશે.

રિઝર્વ બૅન્કના નિયમ

કોઈ લોન ખાતું આવનારા સમયમાં એનપીએ થશે કે નહીં, એ જાણવા માટે રિઝર્વ બૅન્કે નિયમ બનાવ્યા છે.

નિયમ અંતર્ગત બૅન્કોએ તેમના લોન ખાતાને સ્પેશિયલ મેન્શન અકાઉન્ટ (એસએમએ) તરીકે ચિન્હિત કરવાનું હોય છે.

જો કોઈ લોન ખાતામાં મૂડી કે વ્યાજના હફતાની ચૂકવણી નિયત તારીખથી 30 દિવસ સુધીમાં ન થાય તો તેને એસએમએ-0 કહેવામાં આવે છે.

જો ચૂકવણી 31 થી 60 દિવસમાં ન થાય તો તેને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2018 સુધીના ત્રણ મહિનામાં ખોટ.