સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખુદ ગાંધીજીએ 'સત્યના પ્રયોગો' આ પ્રક્રિયા વિશે લખ્યું હોવા છતાં લોકોને તેનાથી સંતોષ થતો નથી.

એટલે ગાંધીજીની લાગણીનાં બઢાવીચઢાવીને અર્થઘટનો કરવામાં આવે છે અને પોતપોતાની સુવિધા કે શ્રદ્ધા પ્રમાણે કદીક શ્રીમદ્ રાજચંદ્રને તો કદીક ટોલ્સ્ટૉયને, ક્યારેક રસ્કિનને તો ક્યારેક થૉરોને અને ક્યારેક આ બધાને ગાંધીજીના ગુરુ જાહેર કરી દેવામાં આવે છે.

છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં નાટક જેવા લોકપ્રિય માધ્યમ અને ચોક્કસ ધાર્મિક વલણને આધીન રહીને, શ્રીમદ્ રાજચંદ્રને ગાંધીજીના ગુરુપદે સ્થાપી દેવાનું પણ ઠીક ઠીક ચાલ્યું છે.

શું છે ગાંધીજીના 'ગુરુ'ઓની હકીકત?

સાવ બાળપણમાં બીક લાગે ત્યારે રામનામ લેવાનો મંત્ર આપનાર દાઈ રંભાથી માંડીને શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર, ટોલ્સ્ટૉય, રસ્કિન જેવા નામી વિચારકો તથા ગોપાલકૃષ્ણ ગોખલે જેવા રાજપુરુષો પાસેથી ગાંધીજીએ માર્ગદર્શન મેળવ્યું.

એ બધા પ્રત્યેની કૃતજ્ઞતા ગાંધીજીએ અનેક ઠેકાણે વ્યક્ત કરી છે.

શિષ્યત્વને 'એક પવિત્ર અને અંગત વિષય' ગણાવીને ગાંધીજીએ લખ્યું હતું કે તે દાદાભાઈ નવરોજીના ચરણે બેઠા, પણ દાદાભાઈ તેમનાથી ઘણા દૂર હતા.

'હું એમનો પુત્ર થઈ શકત, શિષ્ય નહીં.' એવી ટીપ્પણી સાથે ગાંધીજીએ લખ્યું હતું, 'શિષ્ય એ પુત્રથી અધિક નિકટનો નાતો છે. શિષ્ય થવું એ નવો જન્મ લેવા જેવું છે. એ સ્વેચ્છાથી કરેલું આત્મસમર્પણ છે.' (જુલાઈ, 1921, નવજીવન અંક 47નો વધારો, પૃ.4)

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજકીય ગુરુ : ગોખલે

ગાંધીજી અને ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલે ( પ્રથમ પંક્તિમાં)

ગાંધીજી વર્ષ 1896માં દક્ષિણ આફ્રિકાથી ભારત આવ્યા ત્યારે બીજા આગેવાનો ઉપરાંત ગોપાલકૃષ્ણ ગોખલેને પણ મળ્યા હતા.

ત્યારની ગોખલેની છાપ તેમણે આ શબ્દોમાં આપી, 'ગંભીર મુખમુદ્રાવાળા આ જ્ઞાનવૃદ્ધ વિદ્વદ્વર્યની મનમાં ને મનમાં મેં પૂજા કરી. પણ મારા હૃદયસિંહાસન ઉપર તેમને હું ન સ્થાપી શક્યો.' (જુલાઈ, 1921, નવજીવન અંક 47નો વધારો, પૃ.5)

ત્યાર પછી ગોખલે દક્ષિણ આફ્રિકા ગયા ત્યારે ગાંધીજી તેમની વધુ નિકટ પહોંચ્યા.

તેમના જ શબ્દોમાં, "તેમણે (ગોખલેએ) મારું હૃદયમંદિર સર કર્યું અને જ્યારે મેં તેમની વિદાય લીધી ત્યારે મારા મનમાં એક જ ધ્વનિ ઉઠ્યો : આ જ મારો મુરશીદ (ગુરુ)." (જુલાઈ, 1921, નવજીવન અંક 47નો વધારો, પૃ.5)

ટોલ્સ્ટૉયની જન્મશતાબ્દિ પ્રસંગે બોલતા પણ તેમણે કહ્યું હતું, "ગોખલેને મેં રાજ્યપ્રકરણી ગુરુ કહ્યા છે. તેમણે મને એ ક્ષેત્ર પરત્વે પૂરો સંતોષ આપ્યો હતો. એમના કહેવાને વિશે કે એમની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

બાળપણમાં સાવ ભીરુ અને સામાન્ય કહી શકાય એવું જીવન જીવનાર મોહનને ગાંધીજી બનાવવા માટે કોણ જવાબદાર હતું? આવો સવાલ સહજ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખુરશી પર એક પગ વાળીને બેઠા અને ટેબલ પર માથું નીચું કરીને લખી રહેલા કાન્તિભાઈએ અડધો-પોણો કલાક પછી તે છોકરી સામે જોયું.

'મારે અભિયાનમાં કામ કરવું છે' કહીને એ છોકરીએ લાલ વૅલ્વેટના પૂઠ્ઠાવાળી એક ડાયરી કાન્તિભાઈ સામે ધરી.  જેમાં એકાદ-બે નિબંધ કે વાર્તા લખી હતી.

કાન્તિભાઈએ એનાં પાનાંઓ પર નજર ફેરવી. કાન્તિભાઈએ કહ્યું, "રિપોર્ટિંગ કરીશ?" રિપોર્ટિંગ વિશે ખાસ કોઈ જાણકારી ન હોવા છતાં તે છોકરીએ કહ્યું, "હા ભલે."

"સારું તો આજથી તારી નોકરી શરૂ. કમાટીપુરા જા. આપણે મારવાડીઓ વિશે એક લેખ કરીએ છીએ એમાં મને માહિતી જોઈએ છે" કહીને કાન્તિભાઈ ફરી લખવા માંડ્યા.

કાન્તિભાઈ એટલે 'આધુનિક ગુરુકુળ'

ગીતા માણેક અને કાન્તિ ભટ્ટ

તે છોકરી બે ઘડી તો બગવાઈને ઊભી રહી કારણ કે કમાટીપુરા અને મારવાડીઓ વિશેના લેખને શું સંબંધ એ તેને સમજાતું નહોતું, પણ એવો કોઈ પ્રશ્ન પૂછવાને બદલે ફોટોગ્રાફરને લઈને તે નીકળી પડી.

એ છોકરી એટલે હું- ગીતા માણેક.

કમાટીપુરામાં બહુ બધા મારવાડીઓ છે જેમની પાસે ત્યાં કામ કરતી સેક્સ વર્કર્સ થાપણ મૂકી જાય અને જરૂર પડ્યે વ્યાજે પૈસા લે.

આ માહિતી મેળવવા તેમણે મને મોકલી હતી એ ત્યાં ગયા પછી સમજાયું.

કોઈ ઇન્ટરવ્યૂ નહીં, સર્ટિફિકેટ્સ કે ડિગ્રી સુદ્ધાં જોઈ નહીં અને સીધી નોકરી પર નિયુક્ત કરી લીધી.

કાન્તિભાઈ કાઠિયાવાડના ગામડાના અને ત્યાં તરવાનું કોઈ સ્વિમિંગ પુલમાં શીખવવામાં આવતું નથી.

સીધા પાણીમાં ધકેલી દેવામાં આવે અને હાથ-પગ મારીને તરવાનું શીખી જવાનું.

કાન્તિભાઈની પત્રકારત્વ શીખવવાની રીત પણ કંઈક આવી જ હતી કાન્તિભાઈ માટે પત્રકારત્વની યુનિવર્સિટી એવું કહેવાતું પણ મને કાન્તિભાઈ આધુનિક ગુરુકુળ જેવા લાગ્યા છે.

યુનિવર્સિટીમાં તમે ફી ભરો છો, અમુક ચોક્કસ કલાકો ભણવા જાવ પણ ગુરુકુળમાં એવું નહીં.

ગુરુ વઢે પણ ખરા અને આખો દિવસ રિપોર્ટિંગ કરીને ગયા હોઈએ તો જમાડે પણ ખરા!

મૃત્યુના બે દિવસ અગાઉ જ લેખ તૈયાર હતો

ગૂગલ અને વિકિપીડિયાનું નામ પણ જ્યારે કોઈએ નહોતું સાંભળ્યું ત્યારે કાન્તિભાઈએ આખું વિશ્વ ગુજરાતી વાચકો સમક્ષ મૂકી દીધું હતું.

દેશ-વિદેશમાંથી અસંખ્ય મૅગેઝિન, અખબારો, પુસ્તકો મેળવીને વિશ્વમાં ચાલી રહેલા તમામ પ્રવાહોથી વાચકોને માહિતગાર કરવાનો તેમણે યજ્ઞ આરંભ્યો હતો.

થોડાં વર્ષો અગાઉ ચિત્રલેખાના કાર્ટૂનિસ્ટે એક કાર્ટૂન દોર્યું હતું જેમાં કાન્તિ ભટ્ટ નનામી પરથી લેખ લખવા માટે ઊભા થઈ ગયા હોય એવું દર્શાવાયું હતું.

આ ભલે કાર્ટૂનિસ્ટની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

21 વર્ષની ગ્રેજ્યુએટ થઈને કૉલેજમાંથી તાજી જ બહાર પડેલી એક છોકરી કાન્તિ ભટ્ટ પાસે આવી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખુશાલી તેના પપ્પા વગર જ પરિણામ લેવા આવી હતી. 44 વર્ષીય ઉમેશ તમાયચી અમદાવાદની મેટ્રોપોલિટન કોર્ટમાં પ્રૅક્ટિસ કરતા હતા.

12 મેના રોજ તેમનો કોરોનાનો રિપોર્ટ આવ્યો અને તેમને ખબર પડી કે તેઓ પૉઝિટિવ છે. તેના એક દિવસ અગાઉ 11મી મેના રોજ સોમવારે સાંજે અચાનક જ તેમને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા માંડી હતી. અને તેમનાં પત્ની અને મારાં નાના બહેન શેફાલી તમાયચી તેમને લઈને નરોડા વિસ્તારની આનંદ સર્જિકલ પ્રાઇવેટ હૉસ્પિટલમાં લઈને ગયા.

આ હૉસ્પિટલ આ વિસ્તારની સૌથી મોટી હૉસ્પિટલ ગણાય છે અને થોડા દિવસો અગાઉ જ શેફાલીએ છાપામાં વાંચ્યુ હતું કે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશને આ હૉસ્પિટલને કોવિડ-19ના દર્દીઓ માટે હસ્તગત કરેલી છે.

જોકે આ હૉસ્પિટલે દર્દીની સારવાર કરવાની ના પાડી દીધી.

આનંદ સર્જિકલથી જ શેફાલીએ મને ફોન કર્યો અને મને ઉમેશની તબિયત વિશે જાણ કરી. આ કૉલ મારા માટે એક આંચકા સમાન હતો. આ કૉલ દરમિયાન મને સમજાઈ ગયું કે કોરોના વાઇરસ મારા પરિવારના આંગણે આવી ચૂક્યો છે.

લગભગ એક મહિનાથી વધુના સમય પછી હું પહેલી વખત ઘરથી બહાર એક સ્ટોરીની શૂટિંગ કરવા માટે નીકળ્યો હતો અને હું લીબડીથી પાછો અમદાવાદ તરફ આવી રહ્યો હતો એ વખતે આ કૉલ આવ્યો હતો.

જ્યારે શેફાલીએ મને કહ્યું કે ઉમેશને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ રહી છે ત્યારે મને ગંભીર સ્થિતિનો અંદાજ આવી ગયો.

હું પોતે ખૂબ ડરી ગયો હતો, પરંતુ મેં શેફાલીને સાંત્વના આપીને તુરંત જ આનંદ સર્જિકલ હૉસ્પિટલમાં ફોન કર્યો.

મને જાણવા મળ્યું કે ભલે એએમસી (અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન)એ આ હૉસ્પિટલને કોવિડ-19 માટે હસ્તગત કરી લીધી છે, પરંતુ હજી સુધી (એટલે કે તારીખ 11મી મેની સાંજે) આ હૉસ્પિટલ પાસે ન તો આઇસોલેશન રૂમ હતો કે ન ડૉક્ટર્સ હતા.

તેમની પાસે વૅન્ટિલેટર પણ નહોતું. મેં શેફાલીને કહ્યું કે કોઈ બીજી હૉસ્પિટલમાં તેમને પ્રાઇમરી ટ્રીટમેન્ટ આપવાની તે કોશિશ કરે, જેથી મને સમય મળી જાય અને હું કોઈ સરકારી હૉસ્પિટલમાં તેમની ટ્રીટમેન્ટ માટે થોડા ફોન કરી લઉં.

શેફાલી ઉમેશને લઈને એક બીજી હૉસ્પિટલમાં ગઈ અને ત્યાં તેમનો છાતીનો એક્સ-રે કાઢવામાં આવ્યો. રિપોર્ટ જોતા જ રેડિયોલૉજિસ્ટે કોરોના હોવાની શંકા વ્યકત કરી. ઉમેશને કોરોના હોઈ શકે તેની શંકા હવે પ્રબળ થઈ રહી હતી.

મારી બહેન શેફાલી તમાયચી ભારતની એક મોટી આઈટી કંપનીના ઉચ્ચ હોદ્દા પર કામ કરે છે. તેના પરિવાર સાથે તે છારાનગરમાં રહે છે.

અમદાવાદમાં રહેતા લોકો માટે આ વિસ્તાર વિશે વધુ કહેવાની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ધોરણ-12 સાયન્યનું પોતાનું પરિણામ લેતી વખતે 17 વર્ષીય ખુશાલી તમાયચીની આંખો માત્ર ભીની નહોતી, પરંતુ તે ધ્રૂસકેધ્રૂસકે રડી રહી હતી. તેના મિત્રો અને તેમના વાલીઓ પણ તેની સાથે રડી રહ્યાં હતાં. આ દિવસની ખુશાલીના પપ્પા ઍડવૉકેટ ઉમેશ તમાયચી ઘણાં વર્ષોથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા, અને તેઓ જાણે કે આ દિવસ માટે જ જીવી રહ્યા હતા. આ દિવસ આવે તેના એક દિવસ પહેલાં જ ઉમેશ કોરોના વાઇરસ સામેનો પોતાનો લાંબો જંગ હારી ચૂક્યા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખૂંટીના પોલીસ વડા અશ્વિની સિંહે મીડિયાને જણાવ્યું હતું, "ખૂંટી જિલ્લામાં એક બિનસરકારી સંસ્થા માટે કામ કરતી પાંચ યુવતિઓ પર સામૂહિક બળાત્કારના આરોપસર સાત લોકો સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે."

અશ્વિની સિંહના જણાવ્યા મુજબ, પોલીસે એક આરોપીનો ફોટોગ્રાફ પણ બહાર પાડ્યો છે. એ આરોપી વિશે માહિતી આપનારને 50,000 રૂપિયાનું ઇનામ આપવાની જાહેરાત પણ કરવામાં આવી છે.

ક્યારે, શું બન્યું હતું?

જે કોચાંગ ગામમાં આ ઘટના બની હતી તે ઝારખંડની રાજધાની રાંચીથી અંદાજે 80 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે.

આશાકિરણ નામની એક બિનસરકારી સંસ્થાની 11 લોકોની ટીમ માનવ તસ્કરી વિરોધી જાગૃતિ અભિયાન હેઠળ શેરી નાટક ભજવવા માટે 19 જૂને કોચાંગ ગામ ગઈ હતી.

ગામની બજારમાં નાટક ભજવ્યા પછી એ ટીમના સભ્યો એક સ્થાનિક મિશનરી સ્કૂલે પહોંચ્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, યુવતિઓ સ્કૂલે પહોંચી કે તરત જ મોટરસાયકલ પર સવાર થઈને કેટલાક લોકો પણ સ્કૂલે પહોંચ્યા હતા.

એ લોકોએ હથિયારોની ધાક દેખાડીને પાંચ યુવતિઓનું અપહરણ કર્યું હતું. ટીમમાં સામેલ ત્રણ પુરુષોને અપરાધીઓએ માર પણ માર્યો હતો.

આરોપીઓ યુવતિઓને નજીકના જંગલમાં લઈ ગયા હતા અને તેમના પર બળાત્કાર કર્યો હતો.

અશ્વિની સિંહે જણાવ્યું હતું કે 20 જૂને આ ઘટનાના સમાચાર મળતાની સાથે જ ખૂંટી જિલ્લાના નાયબ પોલીસ વડાએ તપાસ શરૂ કરી હતી.

21 જૂને એક પીડિતાને શોધીને તેને લાંબી પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી. પીડિતા હાલ પોલીસની નજર હેઠળ સલામત છે. તેમનું મેડિકલ ચેકઅપ કરાવવામાં આવ્યું છે.

પોલીસે શું કહ્યું?

• કોચાંગ ગામની મિશન સ્કૂલના ફાધર અને આશાકિરણ સંસ્થાના પદાધિકારીઓએ આ ઘટના બાબતે પોલીસને તત્કાળ જાણ કરી ન હતી.

• યુવતિઓની સંસ્થા સાથે જોડાયેલી બે સિસ્ટરને પૂછપરછ કરીને પોલીસ એ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે તેમણે કેવા સંજોગોમાં આ ઘટના વિશે મૌન જાળવ્યું હતું.

• ખૂંટી જિલ્લાના પોલીસ વડાના નેતૃત્વમાં ત્રણ ખાસ ટીમ આ ઘટનાની તપાસ કરી રહી છે.

• બળાત્કારનો વીડિયો બનાવવામાં આવ્યો હોવાનો કોઈ પુરાવો પોલીસને મળ્યો નથી.

પત્થલગડીના ટેકેદારોની સંડોવણી?

પોલીસને શંકા છે કે આ ઘટનામાં પત્થલગડીના ટેકેદારો સંડોવાયેલા હોઈ શકે છે.

પત્થલગડી નક્સલવાદ પ્રભાવિત અને દુર્ગમ વિસ્તાર હોવાને કારણે પોલીસ સાવચેતી સાથે કાર્યવાહી કરી રહી છે.

આ ઘટના બાબતે આશાકિરણ સંસ્થાનો પ્રતિભાવ મેળવવા માટે ત્યાંના સિસ્ટરનો સંપર્ક સાધવાનો પ્રયાસ બીબીસીએ કર્યો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ઝારખંડમાં આદિવાસીઓની મોટી વસતી ધરાવતા ખૂંટી જિલ્લામાં પાંચ યુવતિઓ સાથે કથિત ગેંગ રેપના આરોપસર એક મિશનરી સ્કૂલના ફાધર સહિત સાત લોકો સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખૂબ ઓછા લોકોને ખબર હશે કે ક્રિકેટ વિશ્વમાં પોતાની ઝડપી બૉલિંગને કારણે ‘રાવલપિંડી એક્સ્પ્રેસ’ તરીકે ઓળખાતા શોએબ અખ્તર બાળપણમાં કુપોષણ અને ઉટાંટિયાથી પીડાતા હતા સરખી રીતે ચાલી પણ નહોતા શકતા.

પાકિસ્તાનના આ ખેલાડી ગરીબીમાં જન્મ્યા, ઉછર્યા અને  વિશ્વમાં જાણીતા થયા અને સતત વિવાદોમાં રહ્યા. શોએબ અખ્તરની જિંદગી વિવાદો, ઈજાઓ અને ઘટનાઓથી ભરપૂર છે.

એક સમયે વિશ્વના સૌથી ફાસ્ટ બૉલર તરીકે જાણીતા થયેલા શોએબ અખ્તર તેમની કારકિર્દીમાં 49 ટેસ્ટ અને 133 વન ડે રમ્યા. તેમના ચાહકો પાકિસ્તાન ઉપરાંત ભારતમાં પણ મોટા પ્રમાણમાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બીજી તરફ ડ્રગ્સના આરોપો, સાથી ખેલાડીઓ સાથે ઝઘડાઓ અને સતત વિવાદો, પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ સાથે તંગ સંબંધોને કારણે પણ તે સમાચારોમાં ચમકતા રહ્યા.

આવી ફિલ્મ જેવી રોમાંચક કહાણી છે 43 વર્ષના શોએબ અખ્તરની.

ગરીબ કુટુંબમાં જન્મ

શોએબનો જન્મ રાવલપિંડીના મોર્ગાહમાં થયો હતો. પિતા ચોકીદાર અને તેમના માતા ગૃહિણી હતાં.

પોતાની આત્મકથા 'કૉન્ટ્રોવર્સિયલી યોર્સ'માં શોએબે પોતાના ઘર અને કુટુંબની કેવી સ્થિતિ હતી તેનું વર્ણન કર્યું છે.

આત્મકથામાં તેમણે લખ્યું છે, “મારો જન્મ આર્થિક રીતે પછાત એવી ગુજ્જર જ્ઞાતિમાં થયો હતો.”

“અમારું ઘર એક ખંડિયેર, અસ્વચ્છ અને કોઈ પણ માળખાકીય સુવિધા વિનાનું મકાન હતું."

"એક રૂમનું અમારું એ ઘર અડધું પાકું અને ભાંગ્યાંતૂટ્યાં છાપરાવાળું હતું. એક વરસાદી રાત્રે અમારા ઘરનાં છાપરાનો ભાગ પડી ગયો હતો."

તેમના પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ બહુ સારી ન હતી અને તેમના માતાએ માંડ માંડ કરીને તેમના બાળકોનું ભણતર પૂરું કરાવ્યું હતું.

'મારા જીવવાની આશા ન હતી'

શરીર સૌષ્ઠવની દૃષ્ટિએ ભલભલા હીરોના શરીર સૌષ્ઠવને ઝાંખા પાડી દેતા શોએબ બાળપણમાં સાવ માંદા બાળક હતા.

તેમની આત્મકથા અનુસાર તેઓ નાનપણમાં પોતાના શરીરનું યોગ્ય સંતુલન પણ જાળવી શકતા નહોતા.

ત્રણ વર્ષની ઉંમરે પણ તે સારી રીતે ચાલી શકવા પણ સક્ષમ નહોતા.

જોકે, તેનાથી પણ વધારે તેમના માતાપિતાને તેમને થયેલા ઉટાંટિયા (whooping-cough)ના રોગની ચિંતા હતી.

દિવસે ને દિવસે સતત નબળા પડતા જતા તેમના શરીરને જોઈને એક દિવસ તેમના નાનાએ તેમના માતાને કહ્યું હતું કે શોએબની સારવાર માટે વધારે પૈસા ડૉક્ટર્સને આપ્યા વિના તેમના અંતિમ સમય માટે તૈયારી કરો.

મુંબઈ : ક્રિકેટરોના બેટ રિપેર કરનાર આ માસ્ટર કોણ છે?

હૉસ્પિટલમાં સારવાર બાદ પણ તેમની તબિયતમાં કોઈ ખાસ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પોતાની બૉલિંગથી વિશ્વના ભલભલા બૅટ્સમેનોને હંફાવનારા અને પાકિસ્તાનના એક સમયના સ્ટાર ક્રિકેટર શોએબ અખ્તરનો આજે જન્મ દિવસ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખૂબ લાંબી ચર્ચા બાદ 38 સાંસદોએ બિલની વિરુદ્ધમાં અને 31 સાંસદોએ તેની તરફેણમાં મતદાન કર્યું હતું.

આ બિલ રજૂ ના થઈ શકવાનો મતલબ એવો છે કે એક વર્ષ સુધી તેને ફરીથી સંસદમાં લાવી શકાશે નહીં.

હાલમાં આર્જેન્ટિનામાં બળાત્કાર અને માતાનો જીવ જોખમમાં હોય તેવા કિસ્સામાં જ ગર્ભપાતને મંજૂરી આપવામાં આવે છે.

મતદાન શરૂ થતાની સાથે જ બંને તરફના પ્રદર્શનકારીઓએ સંસદની બાજુમાં રેલીઓ કાઢી હતી

બિલને સંસદે નકારી દેતાં ગર્ભપાતના કાયદામાં છૂટ આપવાનો વિરોધ કરનારા લોકોમાં ખુશી છવાઈ ગઈ હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રૉઇટર્સ ન્યૂઝ એજન્સી સાથે વાત કરતાં એક વ્યક્તિએ કહ્યું, "આ મતદાન એ સૂચવે છે કે આર્જેન્ટિના આજે પણ એ દેશ છે જેણે પોતાનાં પારિવારિક મૂલ્યો જાળવી રાખ્યાં છે."

જોકે, ગર્ભપાતના કાયદામાં ઢીલ મૂકવા માટે પ્રદર્શન કરી રહેલા કાર્યકર્તાઓ બિલ સંસદમાં પાસ ન થતાં નારાજ થઈ ગયાં હતાં.

અનેક કાર્યકર્તાઓ એકબીજાને ગળે મળતા અને રડતા જોવા મળ્યા હતા.

તો ગુસ્સે ભરાયેલા ઘણા કાર્યકર્તાઓ હિંસા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને અમૂક સ્થળોએ આગની ઘટનાઓ પણ બની હતી.

મતદાન બાદ નારાજ થયેલા કેટલાક લોકોએ પોલીસ પર હુમલો કર્યો હોવાના પણ અહેવાલ છે.

કઈ રીતે બિલ સંસદમાં સુધી પહોંચી શક્યું?

ગર્ભપાતના કાયદા હળવા કરવાનું સર્મથન કરનારા લોકો છેલ્લાં ચાર વર્ષથી પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, ત્યારબાદ બિલ સંસદમાં રજૂ થઈ શક્યું હતું.

આર્જેન્ટિનામાં મોટાભાગના લોકો રૉમન કૅથલિક છે.

તેમના આ કાર્યને ત્યારે વધારે ગતિ મળી જ્યારે આર્જેન્ટિનાના વડા પ્રધાન મોરિશિયો મેક્રીએ કોંગ્રેસને તેના પર મતદાન કરવા કહ્યું હતું.

આ પહેલાં મેક્રી ગર્ભપાતનો વિરોધ કરી ચૂક્યા છે. સંસદના નીચલા ગૃહમાં પણ આ બિલ ખૂબ ઓછા તફાવતથી પાસ થયું હતું.

ગર્ભપાતની હિમાયત કરનારાઓનું કહેવું છે કે ગર્ભપાતને કાયદેસરની માન્યતા આપવી એ જાહેર સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલો મુદ્દો છે.

તેમનો દાવો છે કે ગયા વર્ષે ગેરકાયદે ગર્ભપાતના કારણે 43 મહિલાઓનાં મોત થયાં હતાં.

સંસદમાં બિલ પર લગભગ 16 કલાક સુધી ચર્ચા ચાલી હતી.

આર્જેન્ટિનાના હાલના સંસદના સેનેટ અને ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ કે જેમણે તેમના શાસનકાળમાં આ કાયદામાં ફેરફાર કરવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

આજે તેમણે બિલને સમર્થન આપતાં કહ્યું હતું કે હજારો લોકોને વિરોધ કરતાં જોઈને તેમના વિચારો બદલાઈ ગયા છે.

લેટિન અમેરિકામાં માત્ર ઉરુગ્વે અને ક્યુબા જ એવા દેશો છે, જેમાં ગર્ભપાતને કાયદેસરની...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

આર્જેન્ટિનાની સંસદમાં પ્રૅગનન્સીનાં પ્રથમ 14 અઠવાડિયાં સુધી ગર્ભપાત કરાવવા માટે મંજૂરી આપતું બિલ પાસ થઈ શક્યું નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આ બંને ઘાતમાંથી ઊગરીને હાશ કરીને કામે લાગ્યો હતો. એરંડાના ખેતરમાં લૂમોમાં  લચી પડતા એરંડા જોઈએ તો દિલ બાગ-બાગ થઈ જતું.

રાયડો હવે માથું કાઢીને વધી રહ્યો હતો. એના ઉપર નજર પહોંચે ત્યાં સુધી પીળા રંગની ઝાંય દેખાતી હતી.

બનાસકાંઠા અને વડગામ પંથકમાં બે જાતના જીરું વાવાય, એકને ઘોડા જીરું જે ઇસબગુલ તરીકે ઓળખવામાં આવે અને બીજાને ખાધા જીરું કહેવાય.

ખાધા જીરુંનું વાવેતર પ્રમાણમાં વધુ થાય છે. છેક સમીથી માંડીને બનાસકાંઠા સુધી જ્યાં નહેરોનાં પાણી પહોંચ્યાં છે ત્યાં તરસી જમીન અત્યારે એકદમ ફળી રહી છે.

આ એ સમય છે જ્યારે ઘઉંનો પાક ખેતરમાં ઊભો હોય પણ એને ઊંબી ન આવી હોય.

સમી-હારીજ વિસ્તારમાં અને બનાસકાંઠાના કેટલાક ભાગમાં ચણાનું વાવેતર થાય છે.

ચણાને હવે પોપટા બેસવાનો સમય છે. ક્યાંક ટમેટાની વેલ ને ક્યાંક ફૂલ આવવા માંડયા છે.

તો ક્યાંક કપાસમાં હવે કાલાં ફાડીને રૂ આવવા માંડ્યું છે.

બટાકાનું વાવેતર થાય એનો છોડ જમીનથી ઊંચકવા માંડે અને જેમ ઠંડી વધારે પડે તેમ ચણા, ઘઉં, બટાકા સારા પાકે.

રાયડાને મસી ના આવે. કોઈને કોઈ જગ્યાએ ગાજર અને મૂળા પણ હવે પાલો પાથરીને જમીનની નીચે ફળવા માંડ્યા છે.

ગાજરના પાલાને પલૂર કહેવાય કે જે ઢોરને નીરણ તરીકે કામ આવે, મૂળાનાં પાનની ભાજી થાય.

આ બધું અત્યારે કાચાં સોના જેવું ખેતરમાં લહેરાતું હોય. રોઝડાં પાક ના બગાડે એટલે ખેડૂત ઘરની હુંફમાં ગોદડે લપેટાઈને પડ્યો ના રહે પણ કડકડતી ટાઢમાં એ રાતે ખેતરે જાય.

કાં તો રાત જાગીને પાણત કરે. ક્યાંક ઝેરી જીવજંતુ, ક્યાંક બાવળની શૂળ કે બોયડીનો કાંટો વાગે પણ કાળી મહેનતની કમાણી કરવા માટે જગતનો તાત ખેડૂત આ બધું વેઠી અને મથ્યા કરે.

આમ છતાંય ખેડૂતોનું નસીબ કાઠું. એના માટે કહેવાય કે, "ચોર ખાય, મોર ખાય, ઢોર ખાય અને બાકી રહે તો કરા કે કમોસમી વરસાદ પણ બરબાદી કરે પછીનું વધ્યું ઘટ્યું ખેડૂતના ભાગમાં આવે".

મેં ખાસો સમય કોસ હાંકયો છે. હળ જોતર્યું છે. ક્યારા વાળ્યા છે. અને ગાડું પણ જોડ્યું છે. ખેડૂતની જિંદગી એ વખતે પણ જીવ્યો અને આજે પણ ખેતી સાથે જોડાયેલો છું અને ગાયો પણ રાખું છું.

આ કારણથી મારા દિલમાં નાત-જાતના કોઈપણ ભેદભાવ વગર આટલાં જોખમો વેઠીને આપણને જમાડતા ખેડૂત માટે હંમેશાં એક અલગ સ્થાન રહ્યું છે.

મૂળ વાત પર પાછા આવીએ આ વર્ષ ખેડૂત માટે બરબાદીનું વર્ષ રહ્યું છે. જાતજાતની તકલીફો વેઠી જેમાં અનાવૃષ્ટિથી માંડી અતિવૃષ્ટિ અને અને કમોસમી વરસાદ અને કરા સુધ્ધાં આવી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

અત્યારે ઉત્તર ગુજરાતનો કેટલોક ભાગ તીડના આક્રમણની ઝપટમાં આવ્યો છે. આ વખતે પહેલાં ચોમાસું મોડું શરૂ થયું પછી ખાસ્સું લંબાયું અને દિવાળી પાર કરી ગયું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલન

ખેડૂતનેતા સાગર રબારી કહે છે કે, "1966માં ટેકાના ભાવની વ્યવસ્થા લાગુ થઈ ત્યારથી ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોને એનો નહીવત્ લાભ મળ્યો છે. મહત્તમ લાભ પંજાબ અને હરિયાણાના ખેડૂતોને જ મળ્યો છે."

આ કાયદાનો વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોને ચિંતા છે કે સરકાર હવે પાક પર મળતા ટેકાના ભાવ એટલે કે લઘુતમ સમર્થન કિંમતની જે યોજના છે એ હઠાવી દેશે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું છે કે "હું પહેલાં પણ કહી ચૂક્યો છું અને ફરી એક વખત કહું છું કે એમએસપીની વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે. સરકારની ખરીદી ચાલુ રહેશે."

કેન્દ્ર સરકારે આંદોલન કરી રહેલા ખેડૂતોને લેખિતમાં પ્રસ્તાવ આપીને જણાવ્યું કે ટેકાના ભાવની ખાતરી આપવામાં આવે છે. તેને રદ નહીં  કરાય અને સાથે જે એપીએમસી માર્કેટ છે તેને  કોઈ અસર નહીં થાય.  એને મજબૂત બનાવાશે.

જોકે, આંદોલન કરી રહેલા ખેડૂતો ટસના મસ થવા તૈયાર નથી.

ખેડૂતોના આંદોલનને સમર્થન કરી રહેલા ખેડૂતઆગેવાન તેમજ  ગુજરાત કિસાન કૉંગ્રેસના પ્રમુખ પાલ આંબલિયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું, "સરકાર જો લેખિતમાં આપે તો પણ એના પર ભરોસો ન બેસે. "

"ગુજરાતમાં 10 ઑગસ્ટે સરકારે મુખ્ય મંત્રી કિસાન સહાય યોજનાની જાહેરાત કરી હતી અને પરિપત્ર જાહેર કર્યો હતો. એ છતાં પણ ગુજરાતના 16 તાલુકાના ખેડૂતોને યોજનાનો મળવાપાત્ર લાભ નથી મળ્યો."

"તેથી સરકાર લેખિતમાં બાંહેધરી આપે તો પણ ભરોસો ન કરી શકાય."

સાગર રબારી કહે છે કે "સરકાર તો કહે છે કે નવા ખેડૂતકાયદાને લીધે ટેકાના ભાવની વ્યવસ્થાને કોઈ અસર નહીં પડે, પણ ખેડૂતોને સરકારની વાત પર ભરોસો નથી અને ડર છે. "

"સમજવાની વાત એ પણ છે કે સરકારે ટેકાના ભાવે તો ખરીદી ચાલુ રાખવી જ પડે એમ છે. કારણ એ છે કે સરકારને જાહેર વિતરણવ્યવસ્થા - ધ પબ્લિક ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમ(પીડીએસ) માટે તેમજ આર્મીના સ્ટૉક માટે અનાજ તો જોઈશે જ."

ટેકાના ભાવ શું છે?

ટેકાના ભાવ ક્યારથી લાગુ થયા એનો ઇતિહાસ જાણી લઈએ.

બીબીસી સંવાદદાતા સરોજ સિંહના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, વર્ષ 1964માં તત્કાલીન વડા પ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના સચિવ લક્ષ્મીકાંત ઝાના પ્રમુખપણે ખાદ્યાન્નસમિતિ રચવામાં આવી હતી.

શાસ્ત્રીજીનું કહેવું હતું કે ખેડૂતોની ઊપજના બદલામાં તેમને ઓછામાં ઓછા એટલાં નાણાં મળવા જ જોઈએ જેથી તેમને નુકસાન ન જાય.

એ સમિતિએ 24 સપ્ટેમ્બરે પોતાનો અહેવાલ સરકારને સુપરત કર્યો હતો અને ડિસેમ્બરમાં એના પર મહોર લાગી હતી.

1966માં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દેશમાં છ હજાર જેટલી એપીએમસી(ઍગ્રિકલ્ચર પ્રૉડ્યુસ માર્કેટ કમિટી) બજારો આવેલી છે. જેમાંની બે હજારથી વધુ પંજાબમાં છે. દેશમાં જે ખેડૂતોને ટેકાના ભાવ મળે છે, એમાં સૌથી વધુ ખેડૂતો પંજાબ, હરિયાણાના છે, તેથી વિરોધનો વંટોળ પણ ત્યાં વધારે છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલન

ખેડૂતોએ સરકારે કાયદામાં સુધારા અંગેનો રજૂ કરેલો પ્રસ્તાવ બુધવારે ફગાવી દીધો અને કાયદાઓ રદ ન થાય ત્યાં સુધી આંદોલનને આક્રમક બનાવવાની જાહેરાત કરી.

મંગળવારે ખેડૂત સંગઠનો દ્વારા ભારત બંધનું એલાન પણ કરવામાં આવ્યું હતું.

અત્યાર સુધી આંદોલનકારી ખેડૂત સંગઠનોની કેન્દ્ર સરકાર સાથે પાંચ તબક્કાની ઔપચારિક અને એક અનૌપચારિક  વાતચીત થઈ ચૂકી છે. ઉપરાંત ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથેની બેઠકમાં પણ કોઈ પરિણામ આવ્યું નથી.

તેમ છતાં હજુ સુધી આ વાતચીતોનું કોઈ નક્કર પરિણામ આવી શક્યું નથી.

એક તરફ ખેડૂત સંગઠનો દ્વારા સરકારના નવા કૃષિ કાયદાઓનો વિરોધ કરાઈ રહ્યો છે, જેમાં કૉંગ્રેસ સહિત ઘણાં રાજકીય દળોનું તેમને સમર્થન મળી રહ્યું. તો બીજી તરફ ભાજપના નેતાઓ દ્વારા કૉંગ્રેસ સહિત વિપક્ષો પર એ વાતે પ્રહાર કરાઈ રહ્યો છે કે જ્યારે તેઓ સત્તામાં હતા ત્યારે તેમણે પણ કૃષિ ક્ષેત્રે આવા જ સુધારાની વકીલાત કરી હતી.

નોંધનીય છે કે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ વિપક્ષ પર પ્રહાર કરતાં કહ્યું હતું કે, "કૉંગ્રેસ, NCP અને SPએ પોતપોતાના ઘોષણાપત્રોમાં APMC ઍક્ટમાં સુધારાની વાત કરી હતી. અને અત્યારે તેઓ આ સુધારાઓનો વિરોધ કરી રહ્યા છે."

વિજય રૂપાણી સહિત મધ્ય પ્રદેશના CM શિવરાજસિંહ ચૌહાણ, ઉત્તર પ્રદેશના CM યોગી આદિત્યનાથ સહિત ભાજપના ઘણા નેતાઓ અવારનવાર કૉંગ્રેસ સહિત વિપક્ષ પર નવા કૃષિ કાયદાઓની જોગવાઈને લઈને બેવડાં વલણ ધરાવવાની વાત કરી ચૂક્યા છે.

જ્યારે બીજી તરફ કૉંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષના પ્રતિનિધિઓ અવારનવાર નવા કાયદાઓને ખેડૂતવિરોધી કાળા કાયદા ગણાવી ચૂક્યા છે.

હવે અહીં મુદ્દો એ ઊઠે છે કે કૉંગ્રેસ અને ભાજપે વર્ષ 2019ના પોતાના ઘોષણાપત્રોમાં ખેડૂતોને ખરેખર કયા વાયદા કર્યા હતા? અને શું નવા કૃષિ કાયદાની જોગવાઈઓ અને આ બંને પક્ષોના ઘોષણાપત્રોમાં કઈ સમાનતા છે ખરી?

એ પહેલાં જાણીએ કે નવા કાયદાઓમાં શી જોગવાઈઓ છે અને કૉંગ્રેસ સહિતના વિપક્ષને આ કાયદાઓ સામે શો વાંધો પડ્યો છે?

ભાજપના વર્ષ 2019ના 'સંકલ્પ પત્ર'માં ખેડૂતો માટે શું હતું?

ભાજપના વર્ષ 2019ના સંકલ્પ પત્રમાં વર્ષ 2022 સુધી ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા માટે સરકાર દ્વારા પગલાં લેવાશે તે વાત પર ભાર મુકાયો હતો.

જોકે, નવા કાયદાઓની જોગવાઈઓ મુજબ APMC ઍક્ટમાં સુધારો, ખેતી ક્ષેત્રે કૉન્ટેક્ટ ફાર્મિંગની વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની વાત અને ખેતી ક્ષેત્રે ખાનગી ક્ષેત્રને પ્રવેશ માટેની તક વિશે કોઈ વાત કરાઈ નહોતી.

ભાજપના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

હાલ દેશના પાટનગરની સીમાઓ પર મોટી સંખ્યામાં ખેડૂત સંગઠનો એકઠાં થઈ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લવાયેલા નવા કૃષિ કાયદાઓ પાછા ખેંચવા માટે વિરોધપ્રદર્શન કરી રહ્યાં છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલન

બીજી તરફ કેન્દ્ર સરકારના મંત્રી ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્ય એટલે કે MSP પર ખેડૂતોને લેખિતમાં આશ્વાસન આપવા સિવાય અન્ય માગણીઓ માનવા માટે પણ તૈયાર છે. પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર હજુ સુધી નવા કૃષિકાયદા પાછા ખેંચવાના મૂડમાં નથી દેખાઈ રહી.

આવી પરિસ્થિતિમાં ખેડૂત અને સરકાર વચ્ચેનું ઘર્ષણ કેવી રીતે ઓછું થશે? આ પ્રશ્નનો જવાબ મેળવવા માટે બીબીસીએ ભૂતપૂર્વ કૃષિમંત્રી, ફૂડ કૉર્પોરેશન ઑફ ઇન્ડિયા ભૂતપૂર્વ ચૅરમૅન, સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ફૂડ કમિશનર અને ખેતી સાથે લાંબા સમયથી સંકળાયેલા જાણકારો સાથે વાત કરી.

આવો જાણીએ, છઠ્ઠા તબક્કાની વાતચીત પહેલાં શું છે તેમની ભલામણો.

ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્યને કાયદાકીય અધિકાર બનાવવામાં આવે - સોમપાલ શાસ્ત્રી, ભૂતપૂર્વ કૃષિમંત્રી

સોમપાલ શાસ્ત્રી વાજપેયી સરકારમાં કૃષિમંત્રી રહી ચૂક્યા છે. બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે ખૂબ જ સરળ શબ્દોમાં સમાધાન સૂચવ્યું છે.

“સરકાર આ જે કાયદા લઈને આવી છે, તે કોઈ નવી વાત નથી. તેની પ્રથમ વખત ઔપચારિક ભલામણ ભાનુ પ્રતાપ સિંહની અધ્યક્ષતામાં બનેલી કમિટીએ 1990માં કરી હતી. ત્યારથી તે સ્થગિત હતી. વર્તમાન સરકારે તેને લાગુ કરી છે. તેને લાગુ કરવાથી લાભ પણ થઈ શકે છે અને હાનિ થવી પણ સંભવ છે. લાભ માત્ર ત્યારે જ થઈ શકે છે જ્યારે આની સાથે સહકારી સહયોગી વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવે.“

“તેના માટે સૌપ્રથમ જરૂર છે ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્યને એક ગૅરંટી તરીકે ખેડૂતો માટે કાયદાકીય અધિકાર બનાવવામાં આવે.“

“બીજું એ કે કૃષિ ખર્ચ અને મૂલ્ય પંચ છે તેને બંધારણીય સંસ્થાનો દરજ્જો આપવામાં આવે. સાથે જ આ પંચની જે પાક ખર્ચ આકલનની રીત છે તેને ઔદ્યોગિક ખર્ચના આધારે સંશોધિત કરવામાં આવે.“

“ત્રીજું એ કે જે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગના કારણે સર્જાનારા વિવાદ માટે બ્લૉક સ્તરથી લઈને જનપદ સ્તર, રાજ્ય સ્તર અને કેન્દ્ર સત્ર પર અલગ અલગ ટ્રિબ્યૂનલ બનાવવામાં આવે. જેને ન્યાયિક અધિકાર મળે.“

“જો આ ત્રણેય વ્યવસ્થાઓને કાયદામાં સંશોધન કરીને લાગુ કરવામાં આવે તો આ કાયદાઓથી ખેડૂતોને લાભ થશે નહીંતર નહીં થાય. આ કાયદાને મારો સપોર્ટ છે પરંતુ ઉપરોક્ત સંશોધનો સાથે.“

“જો સરકાર આવું કરવા માટે તૈયાર થઈ જાય છે તો તે બાદ અમારી જેવી કોઈ વ્યક્તિએ ખેડૂતો સાથે વાત કરીને તેમની સમજાવટ કરવાની જરૂર પડશે, જેથી ખેડૂતોને ખેડૂતોની ભાષામાં સમજાવી શકાય.“

“વર્તમાન સરકાર પાસે આવી નિષ્ઠાવાળી કોઈ વ્યક્તિ નથી જે ખેડૂતોના પાયાની બાબતથી લઈને નીતિનિર્ધારણની સર્વોચ્ચ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

એક તરફ નવા કૃષિકાયદા પરત લેવાના નિર્ણય પર ખેડૂત સંગઠનના નેતાઓએ સરકાર પાસેથી ‘હા’ કે ‘ના’માં જવાબ માગ્યો છે. ખેડૂત નવા કૃષિકાયદા પાછા ખેંચી લેવાની માગ પર અડગ છે. આ માગણી કરતાં ઓછું તેમને કંઈ કબૂલ નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલન

શનિવારે પાંચમા તબક્કાની વાતચીતમાં પણ ખેડૂતનેતાઓ કડક વલણ અપનાવ્યું અને સરકાર પર એની એજ ચર્ચા કરવાનો બદલે નિર્ણય માટે દબાણ ઊભું કર્યું.

એક તબક્કે તો ખેડૂતનેતાઓએ મિટિંગમાં જ મૌનવિરોધ પણ કર્યો. એક તબક્કે તો ખેડૂતોએ એમ પણ કહ્યું કે સરકારને જો એની એજ વાતો કર્યા કરવી હોય તો અમે કંઈ વાત નહીં કરીએ.

વળી, શનિવારની મિટિંગમાં પણ ખેડૂતનેતાઓ પોતાનું ખાવાનું લઈને વિજ્ઞાન ભવન પહોંચ્યા હતા. આ મિટિંગની શરૂઆતમાં જ ખેડૂતનેતાઓએ અગાઉની મિટિંગની માહિતી મુદ્દાસર અને લેખિત માગી હતી.

શનિવારની વાતચીત કોઈ નીવેડો આવ્યા વિના પૂરી થઈ છે. આ દરમિયાન ખેડૂતનેતાઓએ 8 ડિસેમ્બરે ભારત બંધનું આહ્વાન યથાવત્ રહેશે એમ પણ કહ્યું છે.

હાલ તો સરકાર એની વાત પર અને ખેડૂતનેતાઓ સરકાર ત્રણ કૃષિ કાનૂન રદ કરે એ માગ પર અડગ દેખાઈ છે.

શનિવારે સરકાર સાથે યોજાનારી પાંચમા તબક્કાની બેઠક પહેલાં ખેડૂતોએ સ્પષ્ટ કરી દીધું હતું કે હવે તેઓ પોતાની માગથી પીછેહઠ નહીં કરે.

પહેલાં જે ખેડૂતો MSPનો કાયદાકીય અધિકાર મળી જવા પર માનવા તૈયાર હતા, તેઓ હવે ત્રણેય કાયદાઓને રદ કરવા સિવાય અન્ય કોઈ વાતે માનવા તૈયાર નથી.

કીર્તિ કિસાન યુનિયનના સ્ટેટ વાઇસ પ્રેસિડેંટ રાજિંદર સિંહ જણાવે છે કે, “અમારી એક જ માગ છે કે ત્રણેય કાયદા સંપૂર્ણપણે રદ થવા જોઈએ. અમે તેનાથી ઓછી કોઈ વાતે નહીં માનીએ. સરકાર સાથે જે ચર્ચા થવાની હતી, તે થઈ ગઈ છે. હવે સીધેસીધી વાત થશે. જ્યાં સુધી સરકાર કાયદો પાછો નહીં ખેંચે ત્યાં સુધી અમે મક્કમ રહીશું.”

પંજાબ અને હરિયાણાનાં ખેડૂત યુનિયનોએ 26-27 નવેમ્બરના રોજ ‘દિલ્લી ચલો’ આંદોલનનું આહ્વાન કર્યું હતું.

પંજાબથી દિલ્હીની તરફ માર્ચ કરી રહેલા ખેડૂતોના કાફલાને રોકવા માટે સરકારે દરેક સંભવ પ્રયત્ન કર્યા. સડક પર બૅરિકેટ લગાવ્યાં, રસ્તા ખોદી નાખ્યા, પાણીનો મારો કરવામાં આવ્યો, પરંતુ ખેડૂતો દરેક અવરોધ પાર કરીને દિલ્હી પહોંચી ગયા.

ત્યારથી દરરોજ ખેડૂતોનું આંદોલન વધુ મજબૂત બનતું જઈ રહ્યું છે.

પંજાબ અને હરિયાણાનાં મોટાભાગનાં ઘરોમાંથી લોકો અહીં પહોંચી રહ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓની વધતી જતી સંખ્યાની સાથે ખેડૂત આંદોલનના નેતાઓ પણ પોતાની રણનીતિ બદલી રહ્યા છે.

8 ડિસેમ્બરના રોજ ‘ભારત બંધ’

ખેડૂત આંદોલન

સરકારે ખેડૂતોનને બુરાડી મેદાન જઈને પ્રદર્શન કરવા જણાવ્યું હતું. ખેડૂત યુનિયન સાથે જોડાયેલા એક નેતા અનુસાર, ઘણાં યુનિયનો આ વાતે સંમત પણ થઈ ગયાં હતાં, પરંતુ ત્યાર બાદ જનાક્રોશને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દસ દિવસથી રાષ્ટ્રીય પાટનગર દિલ્હીની સીમાઓ પર મક્કમતાથી રહેલાથી ખેડૂત હવે વધુ આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલન

સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે કાયદાઓને લઈને પાંચ વાર વાતચીત થઈ છે પરંતુ કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી. ખેડૂત સંગઠનોની માગણી ત્રણે કૃષિ કાયદાઓ રદ થાય એવી છે અને આ મુદ્દે 8 ડિસેમ્બરે ભારત બંધનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું છે.

ખેડૂતો આ કાયદાઓનો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને વિપક્ષ સરકાર પર નિશાન તાકી રહ્યો છે પરંતુ સરકાર આ કાયદાઓ ખેડૂતોના હિતમાં હોવાની વાત કરી રહી છે.

પહેલાં સમજીએ કે આખરે આ ત્રણેય કાયદાઓમાં આખરે છે શું?

કૃષિક ઊપજ વેપાર અને વાણિજ્ય (સંવર્ધન અને સરળીકરણ) કાયદો, 2020

દિલ્હીની સીમાઓ પર ખેડૂતોનાં પ્રદર્શન

-     આ કાયદામાં એક એવી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાની જોગવાઈ છે જ્યાં ખેડૂતો અને વેપારીઓને રાજ્યની APMC (એગ્રીકલ્ચર પ્રોડ્યૂસ માર્કેટ કમિટી)ની રજિસ્ટર્ડ મંડીઓ બહાર પાક વેચવાની છૂટ હશે.

-     આ કાયદામાં ખેડૂતોના પાકને એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં કોઈ પણ જાતની રોકટોક વગર વેચાણ કરવાની વાતને ઉત્તેજન અપાયું છે.

-     બિલમાં માર્કેટિંગ અને ટ્રાસ્પોર્ટેશન પર ખર્ચ કરવાની વાત કરાઈ છે જેથી ખેડૂતોને સારી કિંમત મળી શકે.

-     તેમાં ઇલેક્ટ્રોનિક વેપારી માટે એક સુવિધાજનક માળખું પૂરું પાડવાની વાત પણ કરાઈ છે.

વિપક્ષનો તર્ક

-     રાજ્યોને આવકમાં નુકસાન થશે કારણ કે જો ખેડૂત APMCની બહાર પાક વેચશે તો તેઓ ‘મંડી ફી’ નહીં વસૂલી શકે.

-     કૃષિ વેપાર જો મંડીઓની બહાર જતો રહે તો ‘કમિશન એજન્ટો’નું શું થશે?

-     આવું થયા બાદ ધીમે ધીમે MSP (ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્ય) પર પાકની ખરીદી બંધ કરી દેવાશે.

-     મંડીઓમાં વેપાર બંધ થયા બાદ મંડીના માળખા તરીકે સર્જાયેલી ઈ-નેમ જેવી ઇલેકટ્રોનિક વેપારપ્રણાલીનું આખરે શું થશે?

કૃષિક (સશક્તિકરણ અને સંરક્ષણ) કિંમત આશ્વાસન અને કૃષિ સેવા પર કરાર કાયદો, 2020

કૃષિ પેદાશો

-     આ કાયદામાં કૃષિ કરારો (કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ)નો ઉલ્લેખ કરાયો છે. તેમાં કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ માટે એક રાષ્ટ્રીય ફ્રેમવર્ક બનાવવાની જોગવાઈ કરાઈ છે.

-     આ કાયદા અંતર્ગત ખેડૂતો કૃષિ વેપાર કરનાર ફર્મ, પ્રોસેસર્સ, જથ્થાબંધ વેપારી, નિકાસકારો કે મોટા છૂટક વિક્રેતાઓ સાથે કૉન્ટ્રેક્ટ કરીને પહેલાંથી નક્કી કરેલ કિંમત પર ભવિષ્યમાં પોતાના પાકનું વેચાણ કરી શકે છે.

-     પાંચ હેક્ટરથી ઓછી જમીનવાળા ખેડૂતો  કૉન્ટ્રેક્ટથી લાભ મેળવી શકશે.

-     બજારની અનિશ્ચિતતાનો ખતરો ખેડૂતના સ્થાને કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ કરાવનારા આયોજક પર નાખવામાં આવ્યો છે.

-     અનુબંધિત...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પંજાબ, હરિયાણા અને પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશ સહિત દેશના અનેક ભાગોથી આવેલા ખેડૂતો ખેતી સાથે જોડાયેલા ત્રણ કાયદાને લઈને દિલ્હીની ઉત્તર પ્રદેશ-હરિયાણા સાથે જોડાયેલી સીમાઓ પર વિરોધપ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલનના નેતા

આ પ્રદર્શનમાં હરિયાણામાં અને ઉત્તર પ્રદેશની સાથે સાથે પંજાબના 30થી વધારે ખેડૂત સંગઠન સામેલ છે. પરંતુ અમે અહીં પંજાબના એ પાંચ ખેડૂત નેતાઓ વિશે વાત કરી રહ્યા છે જે આ પ્રદર્શનનો મુખ્ય ચહેરા બનેલા છે.

ખેડૂતોના જનનેતા : જોગિંદરસિંહ ઉગરાહાં

જોગિંદર સિંહ ઉગરાહાં ભારતમાં ખેડૂત આંદોલનના મુખ્ય ચહેરાઓમાંથી એક છે. તે સાંગરૂર જિલ્લાના સુનામ શહેરમાં રહેનારા છે અને તેમનો જન્મ અને પાલનપોષણ એક ખેડૂત પરિવારમાં થયું છે.

જોગિંદર સિંહ ઉગરાહાં ખેડૂત આંદોલનના પ્રમુખ નેતાઓમાંથી એક છે.

ભારતીય સૈન્યમાંથી નિવૃત થયા પછી, તેમણે ખેતી કરી અને ખેડૂતોના હિતોની લડાઈમાં સક્રિય થઈ ગયા.

જોગિંદરસિંહ ઉગરાહાં આંદોલનના મુખ્ય નેતાઓમાંના એક છે

તેમણે વર્ષ 2002માં ભારતીય કિસાન યુનિયન (ઉગરાહાં)ની સ્થાપ્ના કરી અને ત્યારથી સતત તે ખેડૂતોના મુદ્દા પર સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.

જોગિંદર સિંહગ ઉગરાહાં એક ઉત્કૃષ્ટ વક્તા છે અને આ કલાથી તે લોકોને એકઠા કરવામાં માહેર છે. તેમનું સંગઠન પંજાબનું એક મુખ્ય ખેડૂત સંગઠન છે. પંજાબનો માળવા વિસ્તાર આ સંગઠનનો ગઢ માનવામાં આવે છે.

સંગરૂરના એક સ્થાનિક પત્રકાર કંવલજીત લહરાગાગા કહે છે, “હું ગત 20-25 વર્ષોથી ખેડૂતોના હિત માટે જોગિંદર સિંહ ઉગરહાંને લડતો જોઈ રહ્યો છું. તે હંમેશાં જનહિતની વાત કરે છે. મેં ક્યારેય પણ તેમને વ્યક્તિગત મુદ્દે લડતા નથી જોયા”

ખેડૂતોની થિંક ટૅન્ક : બલબીરસિંહ રાજેવાલ

બલબીર સિંહ રાજેવાલ ભારતીય કિસાન યુનિયનના સંસ્થાપક સભ્યોમાંના એક છે

77 વર્ષીય બલબીરસિંહ રાજેવાલ ભારતીય કિસાન યુનિયનના સંસ્થાપક નેતાઓમાંથી એક છે. બલબીર સિંહ પંજાબના ખન્ના જિલ્લાના રાજેવાલ ગામના છે અને 12 ધોરણ સુધી અભ્યાસ કરેલો છે.

ભારતીય કિસાન યુનિયનનું બંધારણ પણ બલબીર સિંહ રાજેવાલે લખ્યું હતું. તેમના સંગઠનનો પ્રભાવ લુધિયાણા અને તેની આસપાસના મધ્ય પંજાબના વિસ્તારમાં છે.

બલબીર સિંહ રાજેવાલ સ્થાનિક માલવા કૉલેજની પ્રબંધન સમિતિના અધ્યક્ષ પણ છે, જે વર્તમાનમાં સમરાલા વિસ્તારની અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થા છે.

સમરાલાના રહેવાવાળા ગુરમિંદરસિંહ ગ્રેવાલ કહે છે, “રાજેવાલને પંજાબના સૌથી તેજતર્રાર ખેડૂત નેતા માનવામાં આવે છે. જે ખેડૂતોના મુદ્દા પર નેતૃત્વ કરનારા અને ખેડૂત પક્ષને રજૂ કરીને ખેડૂત આંદોલનનો ચહેરો બની ગયા છે.”

ગ્રેવાલનું કહેવાનું છે કે રાજેવાલે પણ ક્યારેય રાજકીય ચૂંટણી લડી નથી અથવા કોઈ પણ રાજકીય પદનો સ્વીકાર કર્યો નથી, આ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કેન્દ્રના ત્રણ કૃષિ કાયદાઓની સામે પંજાબ અને હરિયાણાના ખેડૂતો દિલ્હીની સરહદ પર પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. તેમની માગ છે કે આ કાયદાઓને રદ્દ કરવામાં આવે અથવા કાયદો બનાવીને ટેકાના ભાવ (એમએસપી)ને તમામ માટે લાગુ કરવામાં આવે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલનમાં કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગનું નામ વારંવાર સામે આવે છે. ખેડૂતોના ભય સામે કોઈની જમીન નહીં છીનવાય એમ વડા પ્રધાનથી માંડી અનેક મંત્રી કહી ચૂક્યા છે.

ખેડૂતોનું એવું પણ કહેવું છે કે કંપનીઓ સાથે વિવાદ સર્જાવાની સ્થિતિમાં કોર્ટના દરવાજા ખખડાવવાનો વિકલ્પ પણ બંધ કરી દેવાયો છે, સ્થાનિક પ્રશાસન જો કંપનીઓનો સાથે આપશે તો ખેડૂતો ક્યાં જશે.

ખેડૂતોને લાગે છે કે નાના ખેડૂતો તેમના દાસ બની જશે. આ ત્રણ કાયદાઓ પૈકી કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગની પરવાનગી આપે છે. જેને લઈને ખેડૂતોના મનમાં આશંકાઓ છે.

તેનાથી ઊલટું સરકારને લાગે છે કે તે ખેડૂતોને તેમના પાકની કિંમતોમાં ઉતાર-ચઢાણથી બચાવશે. સાથે જ તેમને ખેતીની નવી રીતો અને ટૅક્નૉલૉજીથી રૂબરૂ કરાવશે.

સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે ચાલી રહેલા વિવાદનો અંત ક્યારે અને કેવી રીતે આવશે તે જાણવામાં હજુ સમય લાગશે., પરંતુ કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતીનાં ફાયદા અને નુકસાન શું છે, તે સમજવા માટે બીબીસીએ બે જાણકારો સાથે વાત કરી જેમના દૃષ્ટિકોણ એકબીજાથી ભિન્ન છે.

શું છે લાભ?

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિવિયન ફર્નાંડિસનું માનવું છે કે દેશમાં પહેલાંથી ચાલી રહેલ કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગનાં અમુક મૉડલો પર નજર કરવાથી ઘણી વાતો સમજ પડે છે.

પહેલાંથી નક્કી કરાય છે કિંમતો

વિવિયન ફર્નાંડિસ પ્રમાણે, “આ પદ્ધતિનું સમર્થન કરનારાઓનું કહેવું છે કે રોપણી વખતે જ પાકની કિંમત નક્કી કરીને ખરીદીનીં ગૅરંટી અપાવાને કાણે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ કરનારા ખેડૂતોનું જોખમ ઘટી જાય છે તેથી તેઓ બેફિકર થઈ પોતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ખેતીમાં લગાવે છે. ખેતીની રીતો અને ઉત્પાદન વધારવા પર કંપનીઓનું સંપૂર્ણ જોર હોય છે.”

“જોકે ખેડૂતોને હવામાન, જીવાત અને પાકને લાગનાર બીમારીઓના હુમલા જેવાં નુકસાનોનો ભય રહે છે. જો પાકને સિંચાઈનું સારું પાણી મળવાનું નક્કી હોય તો ઋતુના મારથી અમુક હદ સુધી બચી શકાય છે.”

તેમના પ્રમાણે પારંપરિક બ્રીડિંગ અને એડવાન્સ બાયોટૅક્નૉલૉજી દ્વારા થતા જીન સુધારા અને જીન એડિટિંગના કારણે પાકને રોગપ્રતિકારક બનાવી શકાય છે.

“જો કંપનીઓ ખેડૂતો પાસેથી કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ કરાવશે તો ઇચ્છશે કે ઊપજ વધે. પાકની ગુણવત્તા સારી રહે અને બરબાદી ઓછી થાય જેતી કંપનીઓને નુકસાન ન વેઠવું પડે.”

હરિત ક્રાંતિથી વધુ અલગ નહીં

ફર્નાંડિસ આની તુલના હરિત ક્રાંતિ સાથે કરે છે. તેમના પ્રમાણે હરિત ક્રાંતિની “વ્યવસ્થા હેઠળ ખેડૂતોએ જે પાક વાવ્યો, સરકારે તેની MSP ચૂકવીને તે ખરીદી લીધો. સરકારની આ ગૅરંટીના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દેશમાં હાલમાં લવાયેલા ત્રણ કૃષિકાયદાઓનો વિરોધ જારી છે. ખેડૂતોને આશંકા છે કે આ કાયદાઓને કારણે તેમની ખેતી પર કૉર્પોરેટ કંપનીઓનો કબજો થઈ જશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત આંદોલને કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વવાળી સરકારની ચિંતા વધારી દીધી છે અને હજી સુધી ઉકેલાઈ નથી.

વિરોધ કરી રહેલાં 40થી વધુ ખેડૂતસંગઠનોએ જાહેર કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ત્રણેય કાયદા પરત નહીં લેવાય ત્યાં સુધી તેઓ વિરોધ ચાલુ રાખશે.

2020નું વર્ષ વીતી ગયું છે અને એ એક વર્ષ દરમિયાન ઘણાં એવાં આંદોલનો થયાં, જેનાથી મોદી સરકારની ચિંતા વધી ગઈ હતી.

આ વિરોધપ્રદર્શનોમાં દરેક વર્ગના લોકોએ ભાગ લીધો હતો. વિરોધપ્રદર્શનના કારણે સરકાર પણ ભીંસમાં મુકાઈ હતી અને વડા પ્રધાન સહિતના નેતાઓએ સમજાવટ માટે સામે આવવું પડ્યું હતું.

JNUનું ફી-વધારા સામેનું આંદોલન

AISHI GHOSH

દિલ્હીની જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી (જેએનયુ) અનેક વખત વિવાદોમાં ઘેરાઈ છે. અહીં હૉસ્ટલની ફીમાં વધારો કરવાના મુદ્દે વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને જેએનયુના વિદ્યાર્થીઓ આંદોલન કરવા ઊતર્યા હતા.

આ આંદોલનની શરૂઆત 2019ના વર્ષમાં થઈ હતી પણ વર્ષ 2020ની શરૂઆતમાં આ આંદોલન અને તેની આસપાસ ઘણું બધું ઘટ્યું હતું.

આ દરમિયાન કૅમ્પસમાં કેટલીક હિંસક અથડામણો પણ થઈ હતી, જેમાં એબીવીપી અને ડાબેરી સંગઠનોએ સામસામે આક્ષેપો કર્યા હતા.

વિરોધ બાદ સરકારે નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા હતા અને 12000થી ઓછી પારિવારિક આવક ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓની હૉસ્ટેલનો ખર્ચ અડધો કરવામાં આવ્યો હતો.

સરકારે તેને 'મેજર રોલબૅક' એટલે કે 'ભારે કાપ' તરીકે રજૂ કર્યું છે.

5 જાન્યુઆરી 2020ની સાંજે જેએનયુ ફરી એક વખત સમાચારોમાં ચમકી, કેટલાક બુકાનીધારીઓએ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને નિશાન બનાવી હિંસા આચરી હતી અને ભારે તોડફોડ કરી હતી.

ઘટના બાદ જેએનયુ કૅમ્પસમાં, દિલ્હીના વિવિધ વિસ્તારોમાં અને દેશના અલગ-અલગ પ્રદેશોમાં આ ઘટનાને વખોડતાં પ્રદર્શનો યોજાયાં હતાં.

આ વચ્ચે ફિલ્મ અભિનેત્રી દીપિકા પાદુકોણ જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી પહોંચ્યાં હતાં, જ્યાં તેમણે હુમલાનો શિકાર બનેલાં વિદ્યાર્થીઓને પોતાનું સમર્થન આપ્યું હતું. મુલાકાત બાદ દીપિકા પાદુકોણ ટ્વિટર પર અને સોશિયલ મીડિયામાં ટ્રોલ પણ થયાં હતાં.

CAA - નાગરિકતા કાયદા વિરુદ્ધનું આંદોલન

દેશભરમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદો (CAA)ને લઈને વિરોધપ્રદર્શનો ચાલી રહ્યાં હતાં ત્યારે 10 જાન્યુઆરીથી કાયદો લાગુ થઈ ગયો.

આ કાયદા અંતર્ગત પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, અફઘાનિસ્તાનના બિનમુસ્લિમ એટલે કે હિંદુ, ખ્રિસ્તી, બૌદ્ધ, જૈન, શીખ અને પારસી સમુદાયના લોકોને ભારતમાં નાગરિકત્વ મળશે, એવો દાવો સરકાર દ્વારા કરાયો હતો.

કાયદાના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

2020નું વર્ષ પૂરું થયું અને 2021નું વર્ષ શરૂ થયું એ વખતે દિલ્હીની સરહદે કૃષિ કાયદાઓ સામે ખેડૂતોનાં વિરોધપ્રદર્શન યથાવત્ હતાં.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત નેતા અય્યાકન્નુના નેતૃત્વમાં તામિલનાડુથી આવેલા ખેડૂતોએ દિલ્હીના જંતરમંતર પર લાંબા સમય સુધી વિરોધ-પ્રદર્શન કર્યું હતું, જેને દુનિયાભરના મીડિયાએ સ્થાન આપ્યું હતું.

અય્યાકન્નુએ વારાણસીથી 111 ખેડૂતોને વડા પ્રધાન મોદી સામે ઉમેદવાર તરીકે ઊભા રાખવાની ઘોષણા કરી હતી, પરંતુ હવે અમિત શાહની મુલાકાત બાદ તેઓએ નિર્ણય બદલી નાખ્યો છે.

વિરોધ-પ્રદર્શન દરમિયાન તામિલનાડુના ખેડૂતોએ લોકોનું ધ્યાન ખેંચવા માટે પ્રદર્શનની વિવિધ રીતો અપનાવી હતી, જેની કલ્પના પણ કરવી મુશ્કેલ છે.

તેઓએ ઉંદરો ખાધા, સ્વમૂત્ર પીધું, મળ ખાધો, મરવાનું નાટક કર્યું, ખોપરીઓ સાથે નૃત્ય કર્યું, કેટલાક તો વડા પ્રધાન કાર્યાલય બહાર નિર્વસ્ત્ર પણ થઈ ગયા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રદર્શન છતાં પરિણામ નહીં

આ ખેડૂતોનું કહેવું હતું કે તમામ પ્રકારનાં પ્રદર્શનો કર્યાં પછી પણ તેમની માગ સ્વીકારવામાં આવતી નથી.

પોતાના મુદ્દાઓને ફરી ચર્ચામાં લાવવા માટે આ ખેડૂતોએ વારાણસીમાં ભીખ માગીને પૈસા એકઠા કરવા અને એ જ પૈસાથી મોદી સામે ઉમેદવારી નોંધાવવાનું એલાન કર્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય દક્ષિણ ભારત રિવર લિંકિગ ફાર્મર ઍસોસિયેશનના અધ્યક્ષ અય્યાકન્નુનું કહેવું છે કે હવે તેઓ ચૂંટણી નહીં લડે.

તેમનું કહેવું છે કે ભારતીય જનતા પાર્ટી તેમની મોટા ભાગની માગો સાથે સહમત છે એટલા માટે તેઓ મોદી સામે ઊભા નહીં રહે.

મહત્ત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે આગવું ખેડૂત સંગઠન શરૂ કરતાં પહેલાં અય્યાકન્નુ રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક સંઘ એટલે કે આરએસએસ સાથે જોડાયેલા ભારતીય કિસાન યુનિયનનો ભાગ હતા.

બીબીસીએ તેમની સાથે વાત કરી અને ચૂંટણી ન લડવાનું કારણ જાણ્યું

જ્યારે અય્યાકન્નુને પૂછવામાં આવ્યું કે મુલાકાતની પહેલ અમિત શાહે કરી હતી કે તેમણે કરી તો કહ્યું, "અમે ભાજપ નેતા અમિત શાહ અને કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીને અમારી માગ મોકલી હતી. જે બાદ અમે કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલનો સંપર્ક કર્યો તો જણાવવામાં આવ્યું કે અમિત શાહ સાથે અમારી મુલાકાત કરાવવાની વ્યવસ્થા કરાઈ રહી છે."

"અમને દિલ્હી બોલાવ્યા અને અમિત શાહે સાત એપ્રિલે અમારી સાથે મુલાકાત કરી. તામિલનાડુના મંત્રી થંગામની પણ ત્યાં હાજર હતા."

અમિત શાહ પાસે રજૂ કરાયેલી માગો વિશે તેઓ કહે છે, "નદીઓને જોડવી, કૃષિઉત્પાદનોના યોગ્ય ભાવ, કરજમાફી, ખેડૂતો માટે પેન્શન, જીએમ બીજની આયાત પર પ્રતિબંધ, નાના, સીમાંત અને મોટા ખેડૂતો વચ્ચેનો ભેદભાવ દૂર કરવો એ અમારી મુખ્ય માગો છે.

અમિત શાહે અમને જણાવ્યું...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહની મુલાકાત બાદ તામિલનાડુના 111 ખેડૂતોએ વારાણસીમાં વડા પ્રધાન મોદી સામે ચૂંટણી ન લડવાનો નિર્ણય કર્યો છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈત

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈતનું કહેવું છે કે ગુજરાતના ખેડૂતોને આંદોલનમાં ભાગ લેવાથી રોકવામાં આવી રહ્યા છે. આથી તેઓ ગુજરાત જશે અને ખેડૂતોને મળશે.

તેમણે એક નિવેદનમાં કહ્યું, "દેશ આઝાદ છે, પણ ગુજરાતના લોકો હજુ પણ કેદમાં છે. હળ ચલાવવાવાળા, હાથ નહીં જોડે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ખેડૂત આંદોલન અનિશ્ચિતકાળનું છે અને તેઓ ગુજરાતને કેન્દ્રના અંકુશમાંથી મુક્ત કરાવશે.

તપોવન ટનલમાંથી કુલ 36 મૃતદેહ મળ્યા

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ અનુસાર ઉત્તરાખંડ હોનારતને પગલે તપોવન ટનલમાં જે બચાવકામગીરી ચાલી રહી હતી, તેમાં અત્યાર સુધીમાં 36 મૃતદેહ મળી આવ્યા છે.

સત્તાધીશો અનુસાર હજુ પણ 170થી વધુ લોકોનો પત્તો નથી અને તેમની શોધખોળ ચાલી રહી છે.

વળી એક તરફ સત્તાધિશોનું એવું પણ કહેવું છે કે ટનલમાં હજુ પણ કોઈ જીવિત હોવાની આશા છે.

જોકે તેમ છતાં એક પછી એક મૃતદેહો મળી રહ્યા હોવાથી ચિંતા હજુ પણ યથાવત્ છે.

મલ્લિકાર્જુન ખડગે રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા

વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે

રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા ગુલામ નબી આઝાદનો કાર્યકાળ પૂરો થતાં હવે કૉંગ્રેસના પીઢ નેતા અને લોકસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા રહી ચૂકેલા મલ્લિકાર્જુન ખડગેને રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા બનાવવામાં આવ્યા છે.

સંગઠનના મહાસચિવ વેણુગોપાલે આની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે સભાપતિ વેંકૈયા નાયડુને આની જાણકારી આપી દેવાઈ છે.

ગૂગલના સીઈઓ સુંદર પિચાઈ સામે યુપીમાં એફઆઈઆર?

સુંદર પિચાઈ

વડા પ્રધાન મોદીના સંસદીય મત વિસ્તાર વારાણસીના ભેલુપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી એફઆઈઆર હાલ ચર્ચામાં છે.

'એનડીટીવી ખબર'ના રિપોર્ટ પ્રમાણે કુલ 18 વ્યક્તિઓ સામે આઈટી ઍક્ટ હેઠળ ફરિયાદ થઈ છે. તેમાં ગૂગલના સીઈઓ સુંદર પિચાઈ પણ છે.

ફરિયાદ 6 ફેબ્રુઆરીએ કોર્ટના આદેશ બાદ નોંધવામાં આવી છે. જોકે અગત્યની વાત એ છે કે બાદમાં કેસમાંથી તેમનું નામ હઠાવી લેવામાં આવ્યું છે. કેમ કે પ્રાથમિક તપાસના તારણ બાદ તેમની સામે કેસ ન બનતો હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

ફરિયાદીઓ વૉટ્સઍપમાં વાઇરલ થયેલા એક વીડિયો મામલે ફરિયાદ કરી હતી. જેમાં વડા પ્રધાન વિશે કથિતરૂપે વાંધાજનક વાતો કરવામાં આવી હતી.

આજથી ચેપોકમાં ભારત-ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે બીજી ટેસ્ટ

આજથી પ્રવાસી ઇંગ્લૅન્ડ ટીમ અને ભારતીય ટીમ વચ્ચે ચેન્નાઈના એમ. એ. ચિદમ્બરમ સ્ટેડિયમમાં બીજી ટેસ્ટ શરૂ થવા જઈ રહી છે.

ભારત પહેલી ટેસ્ટ હારી ગયું...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ખેડૂત આંદોલનને બે મહિનાથી વધુનો સમય થઈ ગયો છે. દેશભરના ખેડૂતો તેમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે, પરંતુ ગુજરાતના ખેડૂતોની હાજરી નોંધપાત્ર નથી જોવા મળી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈત

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી સરકાર નવા કાયદાને પાછા નહીં ખેંચી લે, ત્યાં સુધી તેઓ ત્યાંથી પાછા નહીં હઠે.

ભારતીય કિસાન યુનિયનના નેતા રાકેશ ટિકૈત કહે છે કે સરકાર જો પોતાની જીદ પકડી રાખશે તો ખેડૂતો 26 જાન્યુઆરીના રોજ ટ્રૅક્ટર-ટ્રૉલીઓ સાથે પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં સામેલ થવા માટે ઇન્ડિયા ગેટ પર પહોંચી જશે.

બીબીસી સાથેની વાતચીમાં રાકેશ ટિકૈત જણાવે છે :

"અત્યાર સુધી ખેડૂતોએ કોઈ એવું થી કર્યું જેનાથી સામાન્ય માણસને કોઈ પરેશાની થાય પરંતુ જો અમારી વાત નહીં સાંભળવામાં આવે તો અમે આંદોલનને વધુ ઉગ્ર બનાવવા માટે મજબૂર થઈ જઈશું અને સીમા પર જામ કરી દઈશું. 26 જાન્યુઆરીના રોજ ખેડૂતો પોતાનાં ટ્રૅક્ટરો સાથે ઇન્ડિયા ગેટ પહોંચશે અને રાજપથ પર થનારી પરેડમાં સામેલ થશે."

રાકેશ ટિકૈત કહે છે કે, "ખેડૂતો માટે આ પહેલાં બનાવાયેલા કાયદા પણ ખેડૂતોનું નુકસાન કરાવનારા હતા પરંતુ અત્યારે જ નવા કાયદા બનાવાયા છે, તે તો ખેડૂતોને સંપૂર્ણપણે બરબાદ કરી નાખશે."

તેઓ કહે છે કે, "અત્યારે સરકારી ખરીદકેન્દ્રો પર પણ MSP પર અનાજ સરળતાથી નથી વેચી શકાતું, જ્યારે આ બધું ખાનગી ક્ષેત્રને હવાલે કરી દેવામાં આવશે, ત્યારે કોણ MSP પર અનાજની ખરીદી કરશે. તેથી અમે ઇચ્છીએ છીએ કે સરકાર કાયદાકીય ગૅરંટી આપે કે MSP કરતાં ઓછી કીમતે કોઈ પણ ખેડૂત પાસેથી અનાજની ખરીદી નહીં કરી શકે."

'ખેડૂતો સંપૂર્ણ તૈયારી સાથે આવ્યા છે'

પ્રદર્શનકારીઓને રોકવા માટેનો બંદોબસ્ત

રાકેશ ટિકૈત UPના તમામ વિસ્તારોના ખેડૂતો પ્રદર્શનમાં સામેલ નથી એવી અફવાઓને નકારે છે.

તેઓ કહે છે કે, "પૂર્વાંચલ અને દૂરનાં સ્થળોના ખેડૂતો આટલી દૂર ભલે ન આવી શકતા હોય પરંતુ તેઓ પોતાના જિલ્લામાં  કાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે."

"જ્યારે જરૂરિયાત હશે ત્યારે તેઓ ત્યાં પહોંચી જશે. કેટલાક ખેડૂતો ખેતીનાં કામોમાં પણ વ્યસ્ત છે. જે લોકો એવી અફવા ફેલાવી રહ્યા છે કે  માત્ર પંજાબ, હરિયાણા અને પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશના ખેડૂતો આ આંદોલનમાં સામેલ છે, તેમણે અહીં આવીને જોવું જોઈએ કે લોકો ક્યાં-ક્યાંથી આવી રહ્યા છે."

દૂરનાં સ્થળોના ખેડૂતો નથી આવી શકી રહ્યા, રાકેશ ટિકૈત ટ્રેનો બંધ હોવાને તેના માટે કારણભૂત માને છે. જોકે, દિલ્હીથી ચાર-પાંચસો કિલોમીટર દૂરના જિલ્લાઓમાંથી પણ ખેડૂતો પ્રદર્શનસ્થળ પર પહોંચી રહ્યા છે.

લખીમપુરના પાલિયાથી આવેલા ખેડૂત રવિંદર સિંહ કહે છે તેમની સાથે સો કરતાં પણ વધુ લોકો ચાર દિવસ પહેલાં અહીં આવ્યા...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કૃષિકાયદા વિરુદ્ધ લગભગ બે અઠવાડિયાંથી પાટનગરની નજીક ગાઝીપુર સીમા પર અડગ રહેલા UP અને ઉત્તરાખંડના ખેડૂતોને શનિવારના રોજ વાતાવરણમાં વધી રહેલ ઠંડી અને વરસાદ પણ ડગાવી ન શક્યા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત નેતાની અટકાયત

ઉપરાંત રાકેશ ટિકૈતે ગુજરાતમાં આંદોલન તીવ્ર બનાવવા પણ તૈયારી દર્શાવી છે.

જોકે આ વચ્ચે ગુજરાતના અમદાવાદમાં દિલ્હીથી કેટલાક ખેડૂત આગેવાન આવ્યા હતા. આગામી 3-4 એપ્રિલના રોજ ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈત ગુજરાતની મુલાકાત લેવાના છે તે વિશે પત્રકાર પરિષદ યોજી જાહેરાત કરવા માટે આ ખેડૂત નેતા દિલ્હીથી આવ્યા હતા.

જોકે પોલીસે ચાલુ પત્રકાર પરિષદમાં તેમની ધરપકડ કરી હતી. દરમિયાન ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈતે અમદાવાદમાં ખેડૂત નેતા યુદ્ધવીર સિંહની ધરપકડની આકરી ટીકા કરી છે અને તેમને મુક્ત કરવાની માગ પણ કરી છે.

આ મામલે બીબીસી સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્યએ જણાવ્યું હતું કે સંયુક્ત કિસાન મોરચાના નેતા યુદ્ધવીર સિંહ પત્રકાર પરિષદમાં જાહેરાત કરી રહ્યા હતા કે રાકેશ ટિકૈત ગુજરાત આવશે.

આ વચ્ચે પોલીસે આવી તેમની અટકાયત કરી લીધી હતી.

તેજસ વૈદ્યએ જણાવ્યું હતું કે પોલીસે પત્રકાર પરિષદની મંજૂરી નથી એવું કારણ જણાવી તેમની અટકાયત કરી લીધી હતી.

તેમને પોલીસ સ્ટેશને લઈ જવાયા છે. અને કાર્યક્રમ અધવચ્ચે જ પડતો મૂકવામાં આવ્યો છે.

અમારા સહયોગીને મુક્ત કરવામાં આવે, નહીં તો આંદોલન કરીશું - રાકેશ ટિકૈત

અમદાવાદ : ચાલુ પ્રેસકૉન્ફરન્સમાંથી ખેડૂત નેતાઓને પોલીસ પકડી ગઈ

ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈતે અમદાવાદમાં ખેડૂત નેતા યુદ્ધવીર સિંહની ધરપકડની આકરી ટીકા કરી છે અને તેમને મુક્ત કરવાની માગ પણ કરી છે.

રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું કે આ ગુજરાત મૉડલ છે જે અમે લોકો સામે લાવવા માગતા હતા, રાજ્યના લોકો હજુ મુક્ત નથી થયા, તેઓ પૂર્ણ રૂપે બંધનમાં છે.

તેમણે કહ્યું કે જો યુદ્ધવીર સિંહને મુક્ત કરવામાં નહીં આવે તો ગુજરાતમાં આંદોલનને સક્રિય કરવામાં આવશે અને ગુજરાતના ખેડૂતોને પણ તેમાં જોડવામાં આવશે.

રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું, "પોલીસ ભારતીય કિસાન યુનિયનના રાષ્ટ્રીય મહાસિચવ યુદ્ધવીર સિંહ અમદાવાદમાં ચાલુ પ્રેસકૉન્ફરન્સની વચ્ચેથી ઊઠાવીને લઈ ગઈ. આ ગુજરાત મૉડલ છે જે અમે લોકોને બતાવવા માગતા હતા. લોકો ગુજરાતમાં આઝાદ નથી થયું. ગુજરાતના લોકો પૂર્ણ રૂપે બંધનમાં છે. આવું આખા દેશમાં ક્યાંય નથી થતું."

તેમણે ઉમેર્યું કે ગુજરાતમાં સંયુક્ત કિસાન મોર્ચાની પ્રથમ પ્રેસકૉન્ફરન્સ થઈ ત્યારે પોલીસ ખેડૂત નેતાને લઈને જતી રહી. અમે આની ટીકા કરીએ છીએ.

તેમણે માગ કરી કે તેમને રાત સુધી મુક્ત કરવામાં આવે.

રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું, "ચાર અને પાંચ એપ્રિલે ગુજરાતમાં બેઠકો છે, ગુજરાતના મુદ્દાઓ લઈને આગળ વધશું અને ગુજરાતના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

આજે સંયુક્ત કિસાન મોરચા દ્વારા ભારત બંધનું એલાન આપી ભારત બંધ પાળવામાં આવ્યું હતું. દિલ્હીની સિંગુર, અને ટિકરી સરહદે રસ્તા પણ બ્લૉક થયા હતા. જોકે બંધને મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત પર લાઠી વરસાવતો જવાન

આ તસવીર સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈના ફોટો-જર્નાલિસ્ટ રવિ ચૌધરીએ તેમના કૅમેરામાં કેદ કરી અને પછી આ તસવીર સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ ગઈ.

આ તસવીરને કારણે રાજકીય આપેક્ષબાજી પણ થઈ, વિપક્ષી નેતાઓએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમના પક્ષ ભાજપની ટીકા કરી છે.

વિપક્ષી નેતાઓનું કહેવું છે કે આ તસવીર જણાવે છે કે મોદી સરકાર ખેડૂતો સાથે કેવો વ્યવહાર કરે છે, પણ ભાજપનો દાવો છે કે આ તસવીરમાં દેખાતા વૃદ્ધ શીખને લાઠી લાગી નહોતી.

કેટલાક દિવસોથી રાજધાની દિલ્હીની સરહદે મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો એકઠા થયા છે.

ખેડૂતોનાં હિત પર અસર

હરિયાણામાં પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસના બેરિકેટ ખસેડતા ખેડૂતો

પ્રદર્શનકારી ખેડૂતો મોદી સરકારના હાલના કાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે, જેના અંગે તેમનો દાવો છે કે આ કાયદો ખેડૂતવિરોધી છે.

ખેડૂતો જે કાયદાનો વિરોધ કરે છે, તેને મોદી સરકાર સુધારો ગણાવી રહી છે, પણ ખેડૂતોનો દાવો છે કે આ તેમનાં હિતોથી વિપરીત છે.

મોદી સરકારનું કહેવું છે કે સુધારાને કારણે કૃષિમાં ખાનગી ક્ષેત્ર માટે રસ્તો બનશે, પરંતુ તેનાથી ખેડૂતોનાં હિતો પર કોઈ ખરાબ અસર નહીં પડે.

જોકે સરકારના આ દાવાથી અસહમત ખેડૂતોએ મોટી સંખ્યામાં દિલ્હી તરફ કૂચ કરી છે, પણ રસ્તામાં અવરોધક લગાવીને તેમને દિલ્હીમાં દાખલ થતા રોકવામાં આવ્યા.

ખેડૂતોને રોકવા માટે મોટી સંખ્યામાં પોલીસ અને અર્ધસૈનિક દળના જવાનોને તહેનાત કરાયા છે. બંને વચ્ચે ઘર્ષણ પણ થયું હતું.

વાઇરલ તસવીર

વિરોધપ્રદર્શન કરતાં ખેડૂતો

પોલીસે ખેડૂતોને વિખેરવા માટે આંસુગૅસના ગોળા અને વૉટર કૅનનનો પણ ઉપયોગ કર્યો.

જોકે દિલ્હી પોલીસે બાદમાં ખેડૂતોને દિલ્હીના બુરાડી મેદાનમાં આવીને ધરણાં-પ્રદર્શન કરવા માટે મંજૂરી આપી હતી, પણ ખેડૂતોએ ત્યાં જવાનો ઇન્કાર કરી દીધો અને તેઓ બધા છેલ્લા છ-સાત દિવસથી સીમા પર અડગ છે.

વૃદ્ધ શીખ પર લાઠી વરસાવતાં અર્ધસૈનિક દળના જવાનની તસવીર ગત શુક્રવારની સિંધુ બૉર્ડરની છે.

આ અંગે પીટીઆઈના ફોટો-જર્નાલિસ્ટ રવિ ચૌધરીએ ફૅક્ટ ચેક સાઇટ બૂમલાઇવ.કૉમને જણાવ્યું, "ત્યાં પથ્થરમારો થતો હતો, અવરોધકોને તોડવામાં આવતા હતા. પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે હિંસક ઘર્ષણમાં એક બસને પણ નુકસાન થયું હતું."

તેમનું કહેવું હતું કે પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓને મારવાનું શરૂ કર્યું અને તસવીરમાં દેખાતા વૃદ્ધ શીખને પણ મારવામાં આવ્યા.

આ તસવીર ઝડપથી વાઇરલ થઈ, જેને ટ્વિટર, ફેસબુક અને ઇંસ્ટાગ્રામ પર હજારો લોકોએ શૅર...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ભારતમાં ચાલુ ખેડૂતોનાં પ્રદર્શન દરમિયાન આમ તો અનેક તસવીરો સામે આવી છે, પણ તેમાંથી એક તસવીર વાઇરલ થઈ ગઈ છે, જેમાં અર્ધસૈનિક દળનો એક જવાન વૃદ્ધ શીખ ખેડૂત પર લાઠી મારતો નજરે ચડે છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂત સમાજે આક્ષેપ કર્યો છે કે ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ગુજરાત રાજ્યની 2017માં યોજાયેલી ચૂંટણીઓ જીતવા માટે નર્મદાનું પાણી વેડફ્યું છે

અહેવાલમાં લખાયું છે કે ખેડૂત સમાજનો આક્ષેપ છે કે ડિસેમ્બરના એક જ મહિનામાં જ 967 એમસીએમ (મિલિયન ક્યુબિક મીટર્સ) પાણીનો જથ્થો જળયોજનાના ઉદઘાટનોમાં વાપરી નાખ્યો હતો.

ખેડૂત સમાજે આંકડાઓ આપીને જણાવ્યું છે કે 1 ડિસેમ્બરે નર્મદા ડેમમાં 124.02 મીટરના સ્તરે પાણી હતું. એ સમયે લાઇવ સ્ટોરેજ 1946 મિલીયન ક્યુબિક મીટર (એમસીએમ) હતો આ સ્તર 31મી ડિસેમ્બરે ઘટીને 118.33 મીટરનું થઇ ગયું એટલે કે લાઇવ સ્ટોક 979 મિલીયન ક્યુબીક મીટર થયો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

એનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે 967 એમસીએમ પાણી એક જ મહિનામાં વાપરી નખાયું કેમકે આ દિવસો ચૂંટણીના હતા.

આજે સ્થિતિ એવી છે કે (25મી જાન્યુઆરીએ) ડેમની સપાટી 113.69 મીટર અને લાઇવ સ્ટોક 328 એમસીએમ જ બચ્યો છે.

અહેવાલો અનુસાર હવે એપ્રિલ - મે મહિનો આવતા સુધીમાં પાણીના ફાંફા પડશે એ નિશ્ચિત છે.

આ સંગઠને પ્રશ્ન કર્યો છે કે સપ્ટેમ્બર, ઓક્ટોબર દરમિયાન વરસાદના દિવસો હતો તો પછી પાણીનો થયેલો સંગ્રહ ક્યાં ગયો?

સરકાર કે સરદાર સરોવર નિગમ પાણી ક્યાં ગયું તેનો જવાબ આપવા તૈયાર નથી.

હકીકતમાં ચૂંટણીઓ જીતવા સૌરાષ્ટ્રમાં વિવિધ યોજનાઓની જાહેરાતો, ડેમો ભરવાના કથિત ઉદઘાટનો કરવામાં એ બધું પાણી વેડફી નાખવામાં આવ્યું છે અને નિગમની ભૂમિકા પણ શંકાસ્પદ રહી હોવાના આક્ષેપો ખેડૂત સમાજે કર્યા છે.

કાસગંજ સળગ્યું, ઉત્તર પ્રદેશમાં કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ ફરી લથડી

ઉત્તર પ્રદેશના કાસગંજ ખાતે ફરીથી હિંસાઓ ભડકી છે

હિંદુસ્તાન ટાઈમ્સમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ ઉત્તર પ્રદેશના કાસગંજ ખાતે ફરીથી હિંસાઓ ભડકી છે.

26મી જાન્યુઆરીના ગણતંત્ર દિવસે થયેલી તકરારમાં મૃત્યુ પામેલી વ્યક્તિની અંતિમક્રિયામાંથી શનિવારે પાછું ફરી રહેલું ટોળું જ્યારે વિફર્યુ ત્યારે ઉપરોક્ત પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ હતી.

કાસગંજ ખાતેના તાજેતરમાં થયેલા હિંસક બનાવોમાં 1 વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું છે, અન્ય દુકાનો અને વાહનોને આગ લગાડવામાં આવી હતી.

અહેવાલ મુજબ પ્રશાસને કાયદો અને વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે હેતુથી કલમ 144 લગાવેલી હોવા છતાં હિંસાના બનાવો ત્યારે સામે આવ્યા જ્યારે શુક્રવારે મુસલમાનની આબાદી ધરાવતા વિસ્તારોમાંથી હિંદુ યુવકોએ મોટરસાઇકલ રેલી કાઢી હતી.

જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ આર પી સિંગના જણાવ્યા અનુસાર 49 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે,...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગુજરાત સમાચાર અને ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ ખેડૂત સમાજે આક્ષેપ કર્યો છે કે ભારતીય જનતા પક્ષે ગુજરાત વિધાનસભાની 2017માં યોજાયેલી ચૂંટણીઓ જીતવા માટે નર્મદાનું પાણી વેડફ્યું છે જેને કારણે હવે પાણીની તંગી પડશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતો

વિવિધ મીડિયા અહેવાલ પ્રમાણે દિલ્હીની સરહદો પર હજારોની સંખ્યામાં ખેડૂતો કૃષિકાયદા રદ કરવાની માગને લઈને અડગ છે.

કડકડતી ઠંડી પણ આ કાયદાઓ વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરી રહેલા ખેડૂતોનો રોષ ઠંડો પાડી શકી નથી.

ખેડૂતોની ત્રણ નવા કૃષિદાયદા રદ કરવાની માગ છે, તો સામે પક્ષે સરકાર તરફથી કહેવામાં આવે છે કે આ કાયદા ખેડૂતોનાં હિતમાં છે.

ખેડૂત સંગઠનોના સંયુક્ત કિસાન મોરચા (એસકેએમ)એ કહ્યું કે મોદી સરકારના ત્રણ કૃષિકાયદા સામે ખેડૂતો પ્રદર્શનસ્થળે ભૂખહડતાળ શરૂ કરશે અને એનડીએના સાંસદોનો સંપર્ક કરશે.

દરમિયાન આજે સરકારે પણ એક ખુલ્લો પત્ર લખી ફરીથી વાતચીત માટે ખેડૂતોને આમંત્રણ આપ્યું છે. પત્રમાં સરકારે અગાઉની વાતચીતનો હવાલો આપી ખેડૂતનેતાઓને મિટિંગની તારીખ નક્કી કરવા કહ્યું છે.

દિલ્હી-હરિયાણા બૉર્ડર પાસે પ્રદર્શનસ્થળ સિંઘુમાં રવિવારે પત્રકારપરિષદ કરીને એસકેએમના નેતાઓએ કહ્યું કે 26 અને 26 ડિસેમ્બરે એનડીએના સાંસદોને સંપર્ક કરશે અને કહેશે કે ભાજપને કૃષિકાયદા પરત લેવા માટે મજબૂર કરે.

ભારતીય કિસાન યુનિયનના અધ્યક્ષ રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું, "અમે આ અઠવાડિયાના અંતમાં એનડીએના નેતાઓના આવાસ પર જઈશું અને તેમને ખેડૂત આંદોલનને સમર્થન આપવા માટે કહીશું. એનડીએના નેતાઓ પોતાના સમર્થનને લઈને જે પણ કહેશે એ અમે લોકોને લોકોને જણાવીશું."

ટિકૈતે કહ્યું કે જો એનડીએના નેતાઓ ખેડૂતોનું સમર્થન નહીં કરે તો તેમનો પણ વિરોધ કરાશે.

બીજી તરફ સ્વરાજ ઇન્ડિયાના નેતા યોગેન્દ્ર યાદવે કહ્યું કે સોમવારથી ખેડૂતનેતાઓ ભૂખહડતાળ શરૂ કરશે.

તેઓએ કહ્યું, "11 ખેડૂતનેતાઓ દરરોજ 24 કલાક ભૂખહડતાળ પર બેસશે. હું દેશના અન્ય ભાગોમાં આંદોલનરત ખેડૂતોને પણ અપીલ કરીશ કે તેઓ પણ ભૂખહડતાળ પર બેસે."

ખેડૂત આંદોલનનું ફેસબુક પેજ 'કિસાન એકતા મોરચા' સસ્પેન્ડ કરાયા બાદ ફરી શરૂ

ખેડૂત આંદોલનને સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે બનાવાયેલા 'કિસાન એકતા મોરચા'ના પેજને ફેસબુકે સસ્પેન્ડ કરી દેવાયું હતું, જોકે હવે આ પેજ ફરી શરૂ થઈ ગયું છે.

ફેસબુકનું કહેવું હતું કે 'કિસાન એકતા મોરચા'નું ઍકાઉન્ટ તેમના કૉમ્યુનિટી સ્ટાન્ડર્ડ્સનું પાલન નહોતું કરતું.

આ પછી @Kisanektamorcha ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી ટ્વીટ કરીને ફેસબુક વિરુદ્ધ રોષ પ્રગટ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ ઉપરાંત ખેડૂત આંદોલનના સમર્થકોએ પણ ફેસબુકને ટેગ કરીને ટ્વિટર પર પોતાનો રોષ ઠાલવ્યો હતો.

નરેન્દ્ર મોદીએ ગુરુદ્વારામાં માથું ટેકવ્યું

નરેન્દ્ર મોદીએ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દિલ્હીની સરહદે નવા ત્રણ કૃષિકાયદાની વિરુદ્ધમાં ખેડૂતો આંદોલન કરી રહ્યા છે, ધરણાં-પ્રદર્શનનો આજે 26મો દિવસ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતો કેન્દ્ર સરકારના નવા કૃષિસુધારા કાયદાઓનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

દિલ્હી પોલીસના પ્રવક્તા ઈશ સિંઘલ કહે છે, "ખેડૂતોના આગેવાનો સાથેની વાતચીત બાદ તેમને બુરાડીના નિરંકારી મેદાનમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ માટે પરવાનગી આપી દેવાઈ છે."

"અમે ખેડૂતોને અપીલ કરીએ છીએ કે તેઓ શાંતિ જાળવી રાખે."

આ પહેલાં પંજાબ અને હરિયાણાથી મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો ત્રણ દિવસથી સતત કૂચ કરીને દિલ્હીની નજીક પહોંચ્યા હતા.

ખેડૂતોની કૂચને ધ્યાને રાખીને સિંધુ બૉર્ડર પર મોટી સંખ્યા પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો.

પંજાબ અને હરિયાણાના ખેડૂતો બાદ હવે ઉત્તર પ્રદેશના ખેડૂતોએ રાજધાની દિલ્હી તરફ આગળ વધવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠમાં ભારતીય કિસાન સંગઠનના પ્રવક્તા રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું, "સરકાર ખેડૂતોની સમસ્યાને નિવારવામાં નિષ્ફળ નીવડી છે. આથી અમે દિલ્હી તરફ માર્ચ કરી રહ્યા છીએ."

અહીં કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમરે ખેડૂતોને અપીલ કરી છે કે ખેડૂતો પ્રદર્શન ખતમ કરે અને સરકાર તેમની સાથે વાતચીત માટે તૈયાર છે.

તેમનું કહેવું છે કે સરકાર જે કૃષિસુધારા કાયદા લાવી છે, તેનાથી ખેડૂતોના જીવનમાં મોટા ફેરફાર આવશે.

તેમણે ત્રણ ડિસેમ્બરે ખેડૂતો સાથે વાતચીત કરવાની પેશકશ કરી છે.

અમારે શહીદ થવું પડે તો થઈશું : ખેડૂતો

હરિયાણાના સિરસામાં ખેડૂતોના એક સમૂહે બૅરિકેડિંગ પાર કરી લીધું છે.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈને એક ખેડૂતે કહ્યું, "અમે જે પણ કરીશું શાંતિપૂર્વક કરીશું, અમે કોઈ પણ લોકોને કે સંપત્તિને નુકસાન નહીં કરીએ."

"જો અમારે મહિના સુધી રસ્તા પર રહેવું પડે તો રહીશું, જો અમારે શહીદ પણ થવું પડે તો થઈ જઈશું."

હરિયાણા દિલ્હીની સીમા પર ભારે પોલીસ તૈનાત કરવામાં આવી છે. સિંધુ બૉર્ડર પર પોલીસે ખેડૂતોને રોકવા માટે ટિયરગેસના ગોળા છોડ્યા હતા.

ટિયરગેસના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં ધુમાડો ફેલાઈ ગયો છે.

ખેડૂતોની માગણીઓ યોગ્ય : કેજરીવાલ સરકાર

ખેડૂતોની દિલ્હી તરફની કૂચને જોતાં દિલ્હી પોલીસે કેજરીવાલ સરકાર પાસે સ્ટેડિયમને અસ્થાઈ જેલમાં ફેરવવા માટે મંજૂરી માગી હતી. જોકે, દિલ્હી સરકારે પોલીસની આ માગણીને નકારી દીધી હતી.

દિલ્હીના ગૃહ મંત્રાલય તરફથી આપવામાં આવેલા જવાબમાં કહેવામાં આવ્યું, "ખેડૂતોની માગણીઓ યોગ્ય છે. કેન્દ્ર સરકારે ખેડૂતની માગણીઓ તાત્કાલિક માની લેવી જોઈએ."

"ખેડૂતોને જેલમાં નાખવા એ આનું સમાધાન નથી. તેમનું આંદોલન બિલકુલ અહિંસક છે. અહિંસક રીતે આંદોલન કરવું દરેક...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દિલ્હી પોલીસનું કહેવું છે કે ખેડૂતોને બુરાડીના એક મેદાનમાં પ્રદર્શન કરવાની પરવાનગી આપી દેવાઈ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતો ટ્રૅક્ટર રેલીને દિલ્હીમાં પહોંચી ગયા છે અને ખેડૂતો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ પણ સર્જાયું હતું.

રેલી દરમિયાન દિલ્હીના રસ્તાઓ પર થોડી વાર માટે અફરાતફરીનો માહોલ પણ સર્જાયો હતો.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ પ્રમાણે આંદોલનકારી ખેડૂતો હવે દિલ્હીના લાલા કિલ્લા પાસે પણ પહોંચી ગયા છે.

તો બીજી તરફ આઈટીઓ પાસે ખેડૂતો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ બાદ તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ટ્રૅક્ટર રેલી લઈને નીકળેલા ખેડૂતો લાલ કિલ્લા સુધી પહોંચી ગયા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતો ડુંગળી કાઢવાને બદલે ટ્રૅક્ટર ફેરવડાવી દેવાનું પસંદ કરે છે

જુનાગઢ જિલ્લાના જામકા ગામના ચંદુભાઈ રાદડિયાએ જ્યારે યાર્ડમાં 5,821 કિલોગ્રામ ડુંગળી વેચી અન તેના જે પૈસા હાથમાં આવ્યાં તે જોઈને તેમની આંખમાં પાણી આવી ગયા.

ત્રણ મહિનાની તનતોડ મહેનત બાદ નફો તો દૂરની વાત કિલોગ્રામ દીઠ માંડ 35 પૈસા મળ્યા, જ્યારે બીજી ખેપમાં તેમને રૂ. 70 હજારનું નુકસાન થયું.

બે હેક્ટરથી ઓછી જમીન ધરાવતા ખેડૂતોને વાર્ષિક રૂ. છ હજારની રકમ સહાય પેટે આપવાની જાહેરાત કરી છે.

સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં લસણ-ડુંગળીનું વાવેતર કરનારા હજારો ખેડૂતોની આવી જ સ્થિતિ છે.

સરકારનું કહેવું છે કે આ અંગે ઘટતું કરવામાં આવી રહ્યું છે.

ગુજરાતની લોકબોલીમાં ડુંગળીને 'ગરીબોની કસ્તૂરી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

કિલોગ્રામે 35 પૈસા

ખેડૂતો યાર્ડમાં માલ વેચવાને બદલે રસ્તા ઉપર ફેંકી દેવા મજબૂર

જુનાગઢ જિલ્લાના જામકા ગામના ખેડૂત રમેશભાઈ રાદડિયાએ સારા ઉત્પાદનની આશાએ દસ વીઘા વિસ્તારમાં ડુંગળીનું વાવેતર કર્યું હતું.

ઉત્પાદનમાં 5,800 કિલોની પહેલી ખેપ તેમણે ગોંડલ માર્કેટિંગ યાર્ડ ખાતે વેચી, જેના વેચાણ પેટે તેમને રૂ. 10,478 મળ્યાં.

તેમાં વાહન ભાડું રૂ. 5000, માલ ભરવાની તથા ઉતારવાની મજૂરી રૂ. 580 થઈ. આમ તેમના ભાગે રૂ. 4,897 હાથમાં આવ્યા.

ડુંગળીના વાવેતાર પાછળ સિંચાઈ અને ખાતર ઉપરાંત જમીનની અંદર થતી હોવાથી તેને કાઢવાનો ખર્ચ ગણતા તેમની પડતર કિંમત રૂ. 8,400 જેટલી આવી હતી.

આમ ત્રણ મહિનાની મહેનત બાદ તેમને કિલોગ્રામે માંડ 35 પૈસાની આવક થઈ હતી.

રમેશભાઈએ નુકસાન ઘટાડવા માટે તેમણે બાકીનું ઉત્પાદન યાર્ડના બદલે સ્થાનિક વેપારીને વેચી દીધી, જેમાં તેમને કુલ્લે લગભગ રૂ. 70 હજારનું નુકસાન થયું છે.

 ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા અને વ્યવસાયે ખેડૂત લલિત વસોયાએ બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું :

"ખેડૂતોની સમસ્યા લસણના ભાવો ગગડવાથી શરૂઆત થઈ હતી, જે ડુંગળી સુધી વિસ્તરી છે."

"છેલ્લા એક મહિના કરતાં વધુ સમયથી અમે ડુંગળી વહેંચણી, ડુંગળી ફેંકવી સહિતના કાર્યક્રમો આપ્યાં છે, છતાંય આ સરકારે તેની નોંધ નથી લીધી."

જાણકારોના કહેવા પ્રમાણે, ગુજરાત ઉપરાંત રાજસ્થાન તથા મધ્ય પ્રદેશમાં લસણનું જંગી ઉત્પાદન થયું છે, જેના કારણે ભાવો ગગડી ગયા.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

ઢોર ચરાવી દીધા

ડુંગળીએ 'ગરીબોની કસ્તુરી'

સામાન્ય રીતે ખેડૂત ઢોરને તેના ખેતરથી દૂર રાખે અને બીજાના ઢોરને ખેતરમાં પ્રવેશવા પણ ન દે,...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારે તેમના વચગાળાના બજેટમાં નાના ખેડૂતોને વાર્ષિક રૂ. છ હજારની 'કિસાન સન્માન નિધિ' આપવાની જાહેરાત કરી છે, ત્યારે તેમના વતન ગુજરાતમાં ખેડૂતો ડુંગળીના ભાવ ન મળતા રાતા પાણીએ રડવા મજબૂર છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતો માટે પાણી વીજળીની વાતો કર્યા બાદ, તેમણે ખૂબ જ સૂચક રીતે ચૂંટણીમાં ટ્રિપલ તલાકને પણ યાદ કર્યો.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ગુજરાતની ચૂંટણીમાં એક તરફ જ્યારે હિંદુત્વના મુદ્દાને આગળ વધારી રહેલો ભાજપ શું ટ્રિપલ તલાકના મુદ્દાની વાત કરીને મુસ્લિમ મહિલા મતદારોના મત આકર્ષવાની કોશિશ કરી રહ્યો છે?

ધાર્મિક માન્યતા શું છે?

આ વિશે વાત કરતા મુસ્લિમ અગ્રણી પ્રો. જે. એસ. બંદુકવાલાએ જણાવ્યું કે, "ભારતમાં જે રીતે ટ્રિપલ તલાક આપવામાં આવે તે કુરાનની વિરુદ્ધમાં છે.”

“ઇન્સ્ટન્ટ તલાક બિલકુલ ખરાબ અને ખોટી પ્રથા છે. આ એક ધાર્મિક મુદ્દો છે. પરંતુ મુસ્લિમ દેશોમાં પણ ઇન્સ્ટન્ટ તલાક આપવા પર પ્રતિબંધ છે.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "આ મુદ્દાની રાજકીય બાજુ એ છે નરેન્દ્ર મોદીને મુદ્દો જોઈતો હતો અને તે તેમને મળી ગયો છે."

"મને નથી લાગતું કે ભાજપને હાલ આ મુદ્દે વાત કરવાથી મુસ્લિમ મહિલા મતદારોના મતો મળે.”

“કારણ કે અમારા મુસ્લિમ સમાજમાં ભણેલી ગણેલી અને પોતાની વાત રજૂ કરી શકે તેવી મહિલાઓની સંખ્યા ખૂબ ઓછી છે."

તલાકનું સામાજિક કારણ

આ બાબતે વાત કરતાં અમદાવાદમાં મુસ્લિમ કન્યા શાળાનાં નિવૃત્ત આચાર્યા શરિફુન્નિસા કાઝી કહે છે, "ટ્રિપલ તલાકનો મુદ્દો ધાર્મિક કરતાં સામાજિક વધુ છે."

"જ્યાં ટ્રિપલ તલાક પર પ્રતિબંધ છે ત્યાં છુટાછેડાંનું પ્રમાણ ઓછું છે એવું નથી.”

તેમણે ઉમેર્યું, “જે દંપતીને એકબીજા સાથે બનતું જ નથી, તેમને ઇન્સ્ટન્ટ રીતે તલાકથી છૂટાં થવાનું હોય કે કાયદાની ચોક્કસ પ્રક્રિયાથી, એ તો છુટાં પડશે જ.”

“એનાં સામાજિક કારણો જોવા જરૂરી છે, જેમાં બેરોજગારી, ગરીબી અને નિરક્ષરતા મુખ્ય છે."

"તેને કારણે પતિ તેની પત્ની અને પરિવારનો આર્થિક ભાર સહન ન કરી શકે ત્યારે પણ આ પ્રકારનાં પગલાં ભરાય છે."

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું, "ધાર્મિક રીતે આ બાબતે મતમતાંતર છે, એટલે હું તે બાબતે ટિપ્પણી નહીં કરું.”

“જોકે, કોઈ ઇસ્લામનાં નિયમોની છટકબારી શોધીને તેનો દુરુપયોગ કરે તેમ બને. પરંતુ તેવા પુરુષોનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું છે જે ઇન્સ્ટન્ટ ટ્રિપલ તલાક જેવું પગલું ભરે.”

“હકીકતમાં ઇસ્લામમાં જીવન બોજ ન લાગે અને સહેલું બને તેવા નિયમો છે."

તેમણે કહ્યું કે, "ભાજપને ક્યારેય મુસ્લિમ મતો નથી જોઈતા, ભલે તેના નેતા જાહેરમાં આ મુદ્દાની વાતો કરતા હોય."

“બીજી બાબત એ પણ છે કે, નરેન્દ્ર મોદી જો ટ્રિપલ તલાકની વાત કરે તો તેમની વાત મુસ્લિમ મહિલાઓ સુધી પહોંચે અને તેમનાં મત ભાજપને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ધંધુકામાં થયેલી ચૂંટણી પ્રચાર રેલીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બાબા સાહેબ આંબેડકરને તેમના નિર્વાણ દિને યાદ કર્યા તો અયોધ્યામાં રામ મંદિરના મુદ્દાને પણ ઉઠાવ્યો.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતો સરકારના કૃષિ સુધારા કાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે

પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના ખેડૂતનેતા મહેન્દ્રસિંહ ટિકૈત લાખો ખેડૂતોને લઈને બોટ ક્લબ પહોંચીને ધરણાં પર બેસી ગયા હતા.

તેમની માગ હતી કે શેરડીના પાકના ભાવ વધુ મળે અને વીજળી-પાણીનાં બિલોમાં છૂટ મળે, જે પૂરી પણ થઈ હતી.

વર્તમાન આંદોલનને બે અઠવાડિયાંથી વધુ સમય થઈ ગયો છે અને દિલ્હીની સરહદે લાખો ખેડૂતો એ માગ પર અડગ છે કે કેટલાક મહિના પહેલાં લાગુ થયેલા નવા કૃષિકાયદાના પરત લેવામાં આવે.

બીજી તરફ સરકાર તેમની સાથે વાતચીત કરવા ઇચ્છુક દેખાઈ રહી છે, પણ નવા કૃષિકાયદાને પરત લીધા વિના કે પૂરી રીતે બદલવાની વાત કર્યા વિના.

આ દરમિયાન ત્રણ એવા સવાલ છે જે કદાચ જાણવા માગતા હશો.

શું ભારતીય ખેડૂતોએ કોઈ નવા કૃષિકાયદાની માગ કરી હતી?

આંદોલનકારી ખેડૂત

ભારતમાં ખેડૂત આંદોલનનો ઇતિહાસ જૂનો છે અને પંજાબ, હરિયાણા, બંગાળ, દક્ષિણ અને પશ્ચિ ભારતમાં છેલ્લાં સો વર્ષમાં ઘણાં વિરોધપ્રદર્શનો થયાં છે.

આ વખતે પણ એવું જ થયું છે, કેમ કે ખેડૂતોનું માનવું છે કે તેમને જે જોઈતું હતું એ આ નવા કાયદામાં નથી.

કેન્દ્ર સરકાર કહી રહી છે કે અસલમાં નવો કાયદો ખેડૂતોનાં હિતની જ વાત કરે છે, કેમ કે હવે ખેડૂતો પોતાનો પાક ખાનગી કંપનીઓને વેચી શકશે અને વધુ પૈસા કમાઈ શકશે. જોકે ખેડૂત સંગઠનોએ આ ઑફરને એમ કહીને ફગાવી દીધી છે કે આવી માગ તો તેઓએ ક્યારેય રાખી જ નથી.

ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સોશિયલ સાયન્સ (મુંબઈ)ના કૃષિ-અર્થશાસ્ત્રના વિશેષજ્ઞ પ્રોફેસર આર. રામકુમાર અનુસાર, "ખેડૂતોની એ માગ રહી છે કે તેમને વધુ મંડીઓ જોઈએ, પરંતુ નવા કાયદા બાદ આ સિલસિલો ખતમ થઈ શકે છે."

તેઓએ કહ્યું, એ પણ માગ રહી છે કે પ્રોક્યુરમૅન્ટ સેન્ટર વધુ પાક માટે અને વધુ રાજ્યોમાં ખોલાય, જેથી વધુમાં વધુ ખેડૂતોને લાભ મળે. પણ સરકાર પ્રોક્યુરમૅન્ટ સેન્ટર મોટા ભાગે પંજાબ, હરિયાણા અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં જ ખોલ્યાં છે. એટલે ત્યાં વધુ પ્રોક્યુરમૅન્ટ થાય છે અને અન્ય સ્થળોએ ઓછું. એ પણ માગ છે કે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ ઘણી જગ્યાએ થઈ રહ્યું છે, પણ તે નિયમિત નથી, એ નિયમિત થવું જોઈએ."

જોકે ઐતિહાસિક રીતે ભારત એક કૃષિ-નિર્ભર અર્થવ્યવસ્થા રહી છે તો સ્વાભાવિક છે કે તેમાં ફેરફારો આવતા રહે છે.

પણ મોટા ભાગના ફેરફારો ધીમીના ગતિના રહ્યા છે, જેના કેન્દ્રસ્થાને ખેડૂતોનાં હિત રાખવાના દાવાઓ પર રાજનીતિ પણ થઈ છે.

સંસદમાં નવા કાયદાને લઈને ખેંચતાણ ચાલુ રહી અને વિપક્ષે સરકાર પર ખેડૂતોનો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ઉત્તર ભારતના ખેડૂતોએ ઘણા લાંબા સમય બાદ રાજધાની દિલ્હીને પોતાના વિરોધનો ગઢ બનાવ્યો છે. દિલ્હીમાં જે જોવા મળે છે એ 32 વર્ષ પહેલાં દેખાતું હતું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતોએ 26 જાન્યુઆરીના રોજ ટ્રૅક્ટર રેલી કાઢવાની જાહેરાત કરી છે. આ અંગે દિલ્હી પોલીસે આ રેલીને અટકાવવા સંદર્ભે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટ દિલ્હી પોલીસની આ અરજી પર સુનાવણી કરી.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ બોબડેએ કહ્યું કે ખેડૂતોને દિલ્હીમાં પ્રવેશનો મુદ્દો કાયદો અને વ્યવસ્થાનો છે જેને જાળવવું પોલીસનું કામ છે.

ન્યાયાધીશ બોબડેએ ઉમેર્યું કે સત્તા આ વિશે કંઈ નથી વિચારી રહી તો કોર્ટે આ મુદ્દો હાથમાં લેવો પડશે.

ઉપરાંત તેમણે કહ્યું કે કોને પ્રવેશ મળવો જોઈએ અને કોને નહીં તે મુદ્દે પોલીસે નિર્ધારિત કરવું પડશે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું, "અમે ગત સુનાવણીમાં પણ કહ્યું હતું કે દિલ્હીમાં પ્રવેશ એ પોલીસનો મુદ્દો છે. તમારે જોવું પડશે કે ખેડૂતો દિલ્હીમાં પ્રવેશ કરી શકે છે કે કેમ? કોને પ્રવેશ મળવો જોઈએ અને કોને નહીં એ અમે નક્કી ના કરી શકીએ"

આ અંગે એટોર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલે કહ્યું કે દિલ્હીમાં 5000 લોકોનો પ્રવેશ ગેરકાયદે છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ સાથે આ બૅન્ચમાં સામેલ જસ્ટિસ એ. એસ. બોપન્ના અને વી. રામાસુબ્રમણ્યને ઍટર્ની જનરલને સવાલ કર્યો કે શું સુપ્રીમ કોર્ટે ભારત સરકારને જણાવવું પડશે કે પોલીસ ઍક્ટ અંતર્ગત તેમને કયા અધિકારો મળેલા છે?

આ અંગે ઍટર્ની જનરલે જવાબ આપ્યો કે જો આ મુદ્દે નિર્ણય આપી શકાય તો પોલીસના હાથ મજબૂત બનશે. અમે હાલમાં અણધારી પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છીએ.

ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે તમે શા માટે ઇચ્છો છો કે કોર્ટ તમને તમારી સત્તા વિશે અવગત કરાવે. કોર્ટનું આ પગલું ગેરસમજ ઊભી કરશે. શહેરમાં કોણ પ્રવેશે અને કોણ નહીં એ અમારો મુદ્દો નથી."

ભારત સરકારે દિલ્હી પોલીસ મારફતે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી કે 26 જાન્યુઆરીના રોજ ખેડૂતોને ટ્રેક્ટર રેલી કરતા અટકાવવા જોઈએ. આમ થવું એ દેશ માટે શરમજનક હશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે 12 જાન્યુઆરીના રોજ આ મુદ્દે સુનાવણી કરવાની વાત કરી હતી. તે સમયે કોર્ટે કહ્યું હતું, "વિરોધ કરવાના અધિકારને દેશની છબી ખરાબ થાય એવું ના કહી શકીએ"

સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને અપીલ કરી હતી કે વિરોધરેલી, ટ્રૅક્ટર રેલી, ટ્રૉલી રેલી કે પછી અન્ય વાહોનની રેલીને દિલ્હીમાં પ્રવેશથી રોકવામાં આવે.

અમુક અહેવાલોમાં એવો દાવો કરાયો છે કે ખેડૂત આગેવાનોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 26 જાન્યુઆરીના ટ્રેક્ટર રેલી માત્ર દિલ્હી-હરિયાણા બૉર્ડર પૂરતી જ સિમિત રહેશે. ઉપરાંત ખેડૂતો લાલ કિલ્લા પર આવીને ગણતંત્ર...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ખેડૂત આંદોલન મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ત્રણ જજની બૅન્ચે સુનાવણી હાથ ધરી હતી. આ બૅન્ચની આગેવાની મુખ્ય ન્યાયાધીશ અરવિંદ બોબડે કરી રહ્યા હતા.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતોની માગ છે કે નવા ત્રણેય કૃષિકાયદા રદ કરવામાં આવે, તેઓ આ કાયદાને "ખેડૂતવિરોધી" ગણાવે છે.

તો સામે પક્ષે કેન્દ્ર સરકાર સતત કહી રહી છે કે આ "કાયદાઓ ખેડૂતોના હિતમાં છે, તેનાથી ખેડૂતોને લાભ" થશે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સહિત કેન્દ્ર સરકારના મંત્રીઓ અને નેતાઓ નવા કૃષિકાયદા સંદર્ભે સરકારનો પક્ષ મૂકી રહ્યા છે.

ત્યારે 25 ડિસેમ્બરે સરકાર દ્વારા "સુશાસન દિવસ" નિમિત્તે એક કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં વિવિધ તાલુકાઓમાં ખેડૂતોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.

ગુજરાતમાં પણ તાલુકાકક્ષાએ આ કાર્યક્રમ યોજવાનું સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

ગુજરાત પ્રદેશ ભાજપની પ્રેસ રિલીઝ અનુસાર, 25 ડિસેમ્બરે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા બપોરે બાર વાગ્યે ખેડૂતોને કૃષિકાયદાના મહત્ત્વ વિશે સમગ્ર દેશની જનતાને સંબોધન કરવામાં આવશે.

આ જ દિવસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે "પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માનનિધિ" યોજના હેઠળ નવ કરોડ ખેડૂતોનાં ખાતાંમાં 18 હજાર કરોડ રૂપિયા એક જ ક્લિકમાં જમા કરવામાં આવશે.

હાલમાં દિલ્હીની સરહદે ખેડૂતોનું આંદોલન ચાલી રહ્યું છે અને આ સમયે જ કાર્યક્રમનું આયોજન થતાં વિપક્ષ તેને રાજકીય રીતે જુએ છે.

ગુજરાતમાં ખેડૂતો "નવા કૃષિકાયદાથી ખુશ છે અને કોઈ વિરોધ નથી" એવું ગુજરાતમાં સરકાર કહી રહી છે.

ત્યારે સવાલ એ પણ થઈ રહ્યો છે કે શું ખેડૂતોને ખુશ કરવા માટે આ કાર્યક્રમ કરાઈ રહ્યો છે કે સરકાર નવા કૃષિકાયદાના લાભ અંગે ખેડૂતોને અગાઉથી સમજાવવામાં નિષ્ફળ રહી છે?

ગુજરાતમાં શું છે કાર્યક્રમ?

દિલ્હીની સરહદ પર કૃષિકાયદાનો વિરોધ કરી રહેલા ગુજરાતી ખેડૂત

ગુજરાત ભાજપની પ્રેસ રિલીઝ અનુસાર, દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ પ્રદેશ ભાજપ સંગઠન અને સરકાર દ્વારા 25 ડિસેમ્બરે વિવિધ કાર્યક્રમો યોજીને ભારતરત્ન, દેશના પૂર્વ વડા પ્રધાન વાજપેયીના જન્મદિનને "સુશાસન દિવસ" તરીકે ઉજવવામાં આવશે.

નરેન્દ્ર મોદી બપોરે 12.00 કલાકે દેશભરના ખેડૂતોને સંબોધન કરવાના છે. કાર્યક્રમનું રાજ્યના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં LED સ્ક્રિન દ્વારા નિહાળવાનો કાર્યક્રમ ભાજપ દ્વારા કરવામાં આવશે.

આ કાર્યક્રમમાં ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી, નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ સહિત સરકારના મંત્રીઓ, અધિકારીઓ, પ્રદેશ અગ્રણીઓ વિવિધ સ્થાને ઉપસ્થિત રહેશે.

કાર્યક્રમ અંગે વાત કરતાં ભાજપના કિસાન મોરચાના બાબુભાઈ જેબલિયા બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહે છે કે ગુજરાત સરકારના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દિલ્હીની સરહદે કેન્દ્ર સરકારના નવા ત્રણ કૃષિકાયદા સામે ચાલી રહેલા આંદોલનને એક મહિનો થવા આવ્યો છે. હજુ પણ ખેડૂતો પોતાની માગણીઓ પર અડગ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતોની માગ છે કે સંસદ ખાસ સત્ર બોલાવે અને ખેડૂતોનાં કરજ તેમજ પાકના પડતર ખર્ચ અંગેના બે 'પ્રાઇવૅટ મૅમ્બર્સ બિલ' પસાર કરવામાં આવે.

'લાઠી ગોલી ખાયેંગે, ફિર ભી આગે જાયેંગે', 'મોદી સરકાર હોશ મેં આઓ' જેવા સરકાર વિરોધી સુત્રોચ્ચાર કરતા આ ખેડૂતો દેશઆખામાંથી દિલ્હી પહોંચ્યા છે.

ખેડૂત નેતાઓનું કહેવું છે કે દિલ્હીમાં એકઠા થયેલા ખેડૂતો આંધ્રપ્રદેશ, કર્ણાટક, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, તામિલનાડુ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તરપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને અન્ય રાજ્યોમાંથી અહીં પહોંચ્યા છે.

'કિસાન મુક્તિ માર્ચ'નું આયોજન 'ઑલ ઇન્ડિયા કિસાન સંઘર્ષ સમન્વય સમિતિ'એ કર્યું છે, જેમાં 200થી વધુ ખેડૂત સંગઠનો સામેલ છે.'

ગુજરાતી ખેડૂતની વ્યથા

ભાવનગર જિલ્લાના ઘોઘા તાલુકામાં રહેતા અને સજીવ ખેતી કરતા ખેડૂત અશોક કામઠ પણ 'કિસાન મુક્તિ માર્ચ'માં દિલ્હી પહોંચ્યા છે.

બીબીસી ગુજરાતીને તેમણે કહ્યું, "આ વર્ષે અમારા વિસ્તારોમાં પૂરતો વરસાદ પડ્યો નથી એટલા માટે જોઈએ તેવો પાક નથી લઈ શકાયો.''

તેમણે કહ્યું, ''ખેડૂતોને વીમાની રકમ મળવી જોઈએ, જેથી તે પોતાનું ગુજરાન ચલાવી શકે."

તેમના મતે સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા ટેકાના ભાવ પણ ખેડૂતોને મળતા નથી.

કામઠના મતે ભાવનગરમાં સજીવ ખેતીનું કોઈ બજાર નથી પરંતુ જો સરકાર આ અંગે કોઈ પગલાં ભરે તો ખેડૂતોને લાભ થઈ શકે.

ભાવનગરના કૂડા ગામમાંથી આવેલા રાજુભાઈ નામના ખેડૂતે પોતાની સમસ્યા બીબીસીને જણાવી.

રાજુભાઈએ કહ્યું, ''છેલ્લાં બે ત્રણ વર્ષથી પૂરતો વરસાદ નથી પડ્યો. ખેતરમાં પાણી નથી. પૂરતી નીપજ મળતી નથી.''તેમના મતે બધુ સમુ પાર ઊતરે તો ખેડૂતને બજારમાંથી પૂરતા ભાવ નથી મળતા.

રાજુભાઈએ પણ ટેકાના યોગ્ય ભાવ મળે એવી પોતાની માગ રજૂ કરી કરી.

કૃષિ-સંકટનો મોટો મુદ્દો

ખેડૂતોની મદદ માટે રામલીલા મેદાન પાસે કેટલાય યુવા ડૉક્ટરો પહોંચ્યા છે, જે જરૂરી સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પૂરી પાડી રહ્યા છે.

આ તરફ કેટલાય સ્વયં સેવકો પણ પાણી અને ભોજન લઈને રામલીલા મેદાન પહોંચી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ લોકોને અપીલ કરાઈ રહી છે કે તેઓ ઘરમાંથી બહાર નીકળે અને ખેડૂતોનું સમર્થન કરે.

આમ આદમી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય મીડિયા સંયોજનક વિકાસ યોગીએ ખેડૂતોની માર્ચ સંબંધિત અપીલ સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરી છે.

આ અપીલમાં કહેવાયું છે કે ''અમે તમામ વસ્તુઓ મોંઘી ખરીદીએ છીએ અને સસ્તી વેચીએ છીએ. અમારો જીવ પણ સસ્તો છે. ગત વીસ વર્ષોમાં ત્રણ લાખથી વધુ ખેડૂતોએ આત્મહત્યા કરી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કૃષિ સંબંધિત સમસ્યાઓને લઈને દેશભરના ખેડૂતો ગુરુવાર રાજધાની દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં એકઠા થયા બાદ શુક્રવારે સરકારના કાન સુધી પોતાનો અવાજ પહોંચાડવા સંસદ સુધી માર્ચ કરી રહ્યા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતોનું કહેવું છે કે દિલ્હીમાં 26 જાન્યુઆરીએ જે પરેડ થવાની છે, તેની તૈયારીના ભાગરૂપે આ ટ્રેક્ટર રેલી યોજાઈ રહી છે.

તો એનડીટીવીના અહેવાલ અનુસાર, સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ખેડૂત આંદોલનને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રને પૂછ્યું કે ખેડૂત આંદોલનમાં કોવિડને લઈને શું નિયમોનું પાલન કરાવી શકાય છે?

જસ્ટિસ એસએ બોબડેએ કહ્યું કે અમને ખબર નથી કે ખેડૂતો કોવિડ-19થી સુરક્ષિત છે કે નહીં. જો નિયમોનું પાલન નહીં કરાય તો તબલિગી જમાતની જેમ મુશ્કેલી થઈ શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ખેડૂતનેતાઓ અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે સાત તબક્કાની વાતચીત પછી પણ કોઈ નિવેડો આવ્યો નથી.

કોરોના વાઇરસ : દેશના તમામ જિલ્લામાં આવતીકાલે રસીની ડ્રાય રન થશે

કોવિડ વૅક્સિન માટે બીજી ડ્રાય રન આઠ જાન્યુઆરી થશે.

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના રિપોર્ટ અનુસાર દેશના બધા જિલ્લામાં આ ડ્રાય રન થશે.

વૅક્સિનેશન માટે પહેલી ડ્રાય રન 28 અને 29 ડિસેમ્બરે દેશનાં ચાર રાજ્યોમાં કેટલીક જગ્યાએ કરવામાં આવી હતી.

દેશમાં કોરોનાના રસીકરણનો કાર્યક્રમ શરૂ કરતા પહેલાં કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્યમંત્રી હર્ષવર્ધન અને બધાં રાજ્યોના સ્વાસ્થ્યમંત્રીઓ સાથે એક મહત્ત્વની બેઠક પણ થશે.

ગત શનિવારે 2 જાન્યુઆરીએ બધાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના 125 જિલ્લાઓમાં રસી માટે ડ્રાય રન કરવામાં આવી હતી.

જેલમાં આસારામના બેનર લગાવીને કાર્યક્રમ કરવા પર છ દોષી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઉત્તરપ્રદેશની શાહજહાંપુર જેલમાં આસારામનું બેનર લગાવીને કાર્યક્રમ કરવા પર જેલ અધીક્ષક સમેત છ લોકોને દોષી ઠેરવાયા છે.

ધ વાયરના અહેવાલ મુજબ, 21 ડિસેમ્બરે જેલ પરિસરમાં કેદીઓને ધાબળા આપવાનો કાર્યક્રમ યોજવામાં આવ્યો હતો, જેમાં આસારામની તસવીરવાળું બેનર લગાવામાં આવ્યું હતું.

સોશિયલ મીડિયામાં આ કાર્યક્રમની તસવીર વાઇરલ થયા બાદ સરકારે આ મામલે તપાસના આદેશ આપ્યા હતા.

ધ વાયરે ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના રિપોર્ટનો હવાલો આપીને લખ્યું કે શાહજહાંપુરસ્થિત જેલમાં બળાત્કારના આરોપમાં જેલ બંધ આસારામના સમર્થનમાં 21 ડિસેમ્બરે એક કાર્યક્રમ કરીને તેમનું મહિમામંડન કરવાનો મામલો સામે આવ્યો હતો.

જેલમાં આ કાર્યક્રમનું આયોજન આસારામના અનુયાયીઓએ લખનઉથી આવીને કર્યું હતું.

કાર્યક્રમ દરમિયાન આસારામની તસવીર લગાવીને કેદીઓને કથિત રીતે ધાબળા અને ઋષિપ્રસાદનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

સિનેમાઘરોમાં 100 ટકા દર્શક ક્ષમતાવાળો આદેશ પરત લેવા કહ્યું

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, દેશમાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

દિલ્હીની સરહદે ચાલી રહેલા વિરોધપ્રદર્શનને હવે ખેડૂત સંગઠનોએ તેજ કર્યું છે. હજારની સંખ્યામાં ખેડૂતો ટ્રેક્ટર લઈને દિલ્હી તરફ આવી રહ્યા છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેડૂતોનો આરોપ છે કે તેમને ઘઉંના પૂરતા ભાવ મળી રહ્યા નથી. ઉપરાંત તેમણે એવો પણ આરોપ મૂક્યો કે ટેકાના ભાવથી પણ ઓછા ભાવે ખરીદી થઈ રહી છે.

સાણંદમાં પૂરતા ભાવ ન મળવાથી નારાજ થયેલા ખેડૂતોએ સંખ્યાબંધ ટ્રૅક્ટરો એપીએમસીની બહાર ઊભા રાખીને હરાજીને બંધ કરાવી દીધી હતી.

તેમનું કહેવું છે કે જે ભાવ એમએસપીમાં અપાય છે એ અંગે વારંવાર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યાં હોવા છતાં કોઈ સમાધાન આવતું નથી.

ખેડૂતોનો પ્રશ્ન છે કે 'સરકાર એમએસપીની વાત કરે છે પણ ખેડૂતોને તેમના પાક માટે ટેકાનો ભાવ ક્યારે મળશે?'

ધંધુકાના ખેડૂત અનિરુદ્ધ સિંહ ડોડિયા બીબીસી સંવાદદાતા સાગર પટેલ સાથે ફેસબુક લાઇવમાં કહ્યું કે '395ની એમએસપી જાહેર કરવામાં આવે છે પરંતુ  330-320 રૂપિયાની આસપાસના ભાવમાં ખરીદી થાય છે તો એ અમને કેવી રીતે પોસાય? દસ વર્ષથી ઘઉંનો આટલો જ ભાવ છે, પેટ્રોલનો ભાવ 100ને અડી રહ્યો છે. સરકાર 395 જાહેર કર્યા પરંતુ આટલા ભાવમાં ખરીદે કોણ?'

તેમની ફરિયાદ છે કે 'ગોડાઉન પણ રાખવામાં નથી આવ્યું તો ખેડૂત ક્યાં જાય?'

ગોરધનભાઈ નામના ખેડૂતોએ કહ્યું કે, કમાણી નથી પણ ખર્ચો વધતો જાય છે. ઘઉંના 400-500 રૂપિયા પ્રતિમણ ભાવ આપે તો જ અમને પોસાય, હાલ જેટલા ભાવ મળે છે એનાથી અમને કોઈ ફાયદો નથી.

છારોડીના માજિદ ખાને કહ્યું કે, અમારો પાક 300 રૂપિયાના ભાવે ખરીદાય છે પરંતુ જ્યારે અમે બિયારણ લેવા જઈએ તો 600 રૂપિયામાં મળે છે. અમારું જ બિયારણ અમને ડબલ ભાવે મળે છે.

સાણંદ એપીએમસીમાં ખેડૂતોએ વિરોધપ્રદર્શન કર્યું અને ચીમકી આપી કે જો સરકાર પૂરતા ભાવ નહીં આપે તો આંદોલન કરવામાં આવશે.

એમએસપી ખેડૂતોનો એક મોટો મુદ્દો છે જે દિલ્હીની સરહદ પર ખેડૂતઓ મહિનાઓથી ચાલી રહેલા આંદોલનમાં પણ મહત્ત્વનો મુદ્દો છે. પંજાબ, હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશના ખેડૂતો દિલ્હીની સિંઘુ અને ગાઝીપુર બૉર્ડર પર આંદોલન કરી રહ્યા છે.

આ ખેડૂતો ત્રણ નવા કૃષિકાયદા પાછા લેવાની માગ પણ કરી રહ્યા છે અને એમએસપીને લઈને સરકાર પાસેથી લેખિત બાંહેધરીની માગ કરી રહ્યા છે. જોકે સરકારે કહ્યું છે કે નવા કૃષિકાયદાથી એમએસપી ઉપર કોઈ અસર નહીં આવે અને નવા કાયદાઓ ખેડૂતોના હિતમાં છે.

કેન્દ્ર સરકારનો દાવો છે કે 'એમએસપી હતી, છે અને રહેશે' પરંતુ ખેડૂતો પોતાની માગ પર હજી અડગ છે.

બીબીસી સંવાદદાતા સાગર પટેલે સાણંદ માર્કેટિંગ યાર્ડમાં ખેડૂતો સાથે વાત કરી. મોદી સરકારના ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના વાયદા અને એમએસપી વિશે ખેડૂતોએ શું કહ્યું?

તમે આ વાચ્યું?

તમે અમને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

સાણંદ માર્કેટિંગ યાર્ડમાં ખેડૂતોએ ઘઉંના ભાવ ન મળતા નારાજ થઈ હરાજી અટકાવી દીધી હતી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેત પેદાશોના વેચાણ, કિંમત, સંગ્રહ અને વેપાર અંગેના મુક્ત બજારલક્ષી ત્રણ કાયદાઓને દૂર કરવા માટેની માગણી સાથે ખેડૂતો આંદોલન કરી રહ્યા છે. આ ત્રણેય કાયદાને રદ કરવાથી ઓછું કશું ખેડૂતોને ખપતું નથી.

આ માગણી પૂર્ણ ના થાય ત્યાં સુધી દિલ્હી ફરતે પ્રવેશસમા માર્ગો પર ધરણા કરીને બેસી ગયેલા ખેડૂતો પાછા હઠવા માગતા નથી. સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પછીય આગળ શું થશે તે અનિશ્ચિત છે.

સવાલ એ થાય છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની ભારતીય જનતા પક્ષની સરકાર આ કાયદાઓ સામે પ્રતિકાર થશે તેવું સમજવામાં કેમ થાપ ખાઈ ગયા? પંજાબ અને હરિયાણા જેવા રાજ્યોમાં સીધી અસર થવાની હતી ત્યાંની પ્રજાનો મિજાજ કેમ પારખી ના શક્યા?

શું પંજાબના સાથી પક્ષ અકાલી દળે શરૂઆતમાં કાયદાઓને સમર્થન આપ્યું હતું તેનાથી આવું થયું હતું? (અકાલી દળે બાદમાં વિરોધ કર્યો અને તેમના પ્રધાને સરકારમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.) શું સરકાર એમ માનતી હતી કે કાયદાઓ પસાર કર્યા પછી જનસમર્થન અને લોકપ્રિયતામાં ખાસ કોઈ ફરક નહીં પડે?

નરેન્દ્ર મોદીએ ટીકાકારો સામે આકરા પ્રહારો અને પગલાં લેવાની ઓળખ ઊભી કરી છે અને એવું મનાય છે કે જનતાનો મિજાજ શું છે તે ભાજપ સારી રીતે જાણતો હોય છે.

કોરોના મહામારી વચ્ચે ગત સપ્ટેમ્બરમાં સંસદમાં કાયદા પસાર થયા તે પહેલાંથી જ પંજાબમાં તેનો વિરોધ થવા લાગ્યો હતો.

રોષે ભરાયેલા ખેડૂતોએ રેલવેના પાટા પર બેસી ગયા હતા. ગત સપ્ટેમ્બરમાં અકાલી દળે સરકારનો સાથ છોડી દીધો.

આ રીતે વિરોધ શરૂ થઈ ગયો અને હવે તે વિશ્વનું સૌથી મોટું વિરોધપ્રદર્શન બની ગયું ત્યાં સુધી નરેન્દ્ર મોદી કેમ ગફલતમાં રહી ગયા?

એક કારણ કદાચ એ છે કે અત્યાર સુધીમાં ક્યારેય નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર સામે આવું કોઈ જન આંદોલન થયું નથી.

2015માં ગુજરાતમાં અનામતની માગણી સાથે પટેલોએ આંદોલન શરૂ કર્યું હતું, જે ચારેક વર્ષ સુધી ચાલતું રહ્યું હતું.

દિલ્હીમાં મુસ્લિમ મહિલાઓ તેમના મહોલ્લા નજીક વિવાદાસ્પદ નાગરિક સુધારા ધારા (સીએએ) સામે ધરણામાં બેસી ગઈ હતી. જોકે કોરોના મહામારીના પગલે માર્ચમાં દેખાવકારોને ત્યાંથી હટાવી દેવાયા હતા. પરંતુ આ વિરોધો અત્યારે ખેડૂતોના વિરોધ આંદોલન જેટલા વ્યાપક થઈ શક્યા નહોતા.

હાલનું આંદોલન ઘણી રીતે જુદું

"મોદી પરિસ્થિતિને સમજી ના શક્યા એમ મને લાગતું નથી, કેમ કે પંજાબમાં વિરોધ પ્રદર્શનો વિશે તેઓ ખાસ જાણતા નથી. મને લાગે છે કે જન આંદોલનને સંભાળવાનો અનુભવ તેમને નથી, તેના કારણે તેઓ અતિ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ખેડૂતોના આંદોલનને 50 દિવસ થઈ રહ્યા છે. આઠ તબક્કાની વાતચીત પછી અને સુપ્રીમ કોર્ટે કૃષિ કાયદાના અમલને અટકાવ્યો તે પછી પણ ખેડૂતોનો અસંતોષ દૂર થયો હોય તેમ લાગતું નથી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેતરમાં લાગેલું સની લિયોનીનું પોસ્ટર

જેઓ આંધ્ર પ્રદેશના નેલ્લોર જિલ્લાના બંદકિંડપલ્લી ગામમાં રહે છે. તેમનું કહેવું છે કે ખેતરના પાકને ખરાબ નજરથી બચાવવા માટે સની લિયોનીનું પોસ્ટર લગાવ્યું છે.

રેડ્ડી પાસે 10 એકર જમીન છે અને જેમાં તેઓ રીંગણ, કોબી, મરચાં અને ભીંડા જેવી શાકભાજી ઉગાડે છે.

પાકના રક્ષણ માટે સની લિયોનીનું પોસ્ટર લગાવ્યું

રેડ્ડીના જણાવ્યા પ્રમાણે ખેતરમાં આ વર્ષે પાક સારો છે. જેના કારણે રસ્તેથી પસાર થતાં ગામલોકો કે રાહદારીઓનું ધ્યાન તેના તરફ જાય છે.

એ ધ્યાન ભટકાવવા માટે રેડ્ડીએ સની લિયોનીનું પોસ્ટર ખેતરમાં મૂક્યું છે અને આ પોસ્ટરમાં લખ્યું છે કે મને જોઈને રડશો નહીં.

દક્ષિણ ભારતની માન્યતા

બીબીસી સાથે વાત કરતાં ચેંચૂ રેડ્ડીએ કહ્યું કે તેમની આ ફૉર્મ્યૂલા કામ કરી રહી છે. લોકોની ખરાબ નજરથી બચી જતાં તેમના ખેતરમાં પાક સારો થયો છે.

ઘરની બહાર ડરાવે તેવી મૂર્તિ કે મોહોરૂં મૂકવાથી ખરાબ નજરથી બચી શકાય એવી માન્યતા દક્ષિણ ભારતમાં એ સામાન્ય છે

ઘણા લોકો એવું પણ માને છે કે ખેતરના પાકમાં પણ આ માન્યતા કામ કરે છે. લોકોની ખરાબ નજર લાગવાથી પાક બગડે છે કારણ કે કેટલાક લોકોની ખરાબ નજરને કારણે ખેતર તરફ નકારાત્મક ઉર્જા ખેંચાય છે.

કેટલાક લોકો ચકલીઓ અને પશુઓથી પોતાના પાકને બચાવવા માટે પણ આવા ઉપાય કરે છે.

ચેંચૂ રેડ્ડનું કહેવું છે કે તેમણે આ રીતમાં થોડો ફેરફાર કર્યો છે અને તે કામ કરી રહ્યો છે.

'...તો ખેડૂત પર કેસ થવો જોઈએ'

ગોગિનેની બાબુ નામના ખેડૂત આ પોસ્ટરની ટીકા કરે છે

જોકે, આવી કોશિશની ટીકા કરતાં એક અન્ય ખેડૂત ગોગિનેની બાબુ કહે છે કે આ સંપૂર્ણરીતે અંધવિશ્વાસને પ્રોત્સાહન આપનારી વાત છે. માણસની નજરથી કોઈને નુકસાન કઈ રીતે થઈ શકે?

તેઓ સવાલ કરે છે કે જો માણસોની નજર લાગવાથી ખરેખર કોઈને નુકસાન થઈ શકતું હોય તો સની લિયોનીને કંઈ થવા પર આ ખેડૂતને જિમ્મેદાર ગણાવી શકાય ખરો?

તેઓ કહે છે કે ખેડૂતના આ તર્ક પ્રમાણે તો સની લિયોનીએ પોતાની સુરક્ષા મામલે આ ખેડૂત પર કેસ કરી દેવો જોઈએ.

ગોગિનેની બાબુ કહે છે કે આ પોસ્ટરને કારણે તે ખેતરમાં કામ કરનારી મહિલા મજૂર પણ અસહજતા અનુભવતી હશે. તેમના વિશે પણ ચેંચૂ રેડ્ડીએ વિચારવું જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

પોતાના ખેતરોમાં મૉડલ અને બોલીવુડ એક્ટ્રેસ સની લિયોનીનું પોસ્ટર મૂકનાર એક ખેડૂત હાલ ચર્ચામાં છે. જેમનું નામ છે ચેંચૂ રેડ્ડી.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખેલાડીમાંથી કૅપ્ટન બનાવાયેલા જેપી નડ્ડા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની નજીક ગણાય છે પરંતુ મોદી અને અમિત શાહ બેઉ સંબંધો કરતાં પરિણામ જુએ છે.

નડ્ડા મિમિક્રીના ઉસ્તાદ છે પરંતુ નવી ભૂમિકામાં એ ગુણ કામ લાગવાનો નથી. રાજકીય કદ વધવાની સાથે એમનું ધ્યાન શારીરિક વજન ઘટાડવા પર છે.

આજકાલ તેઓ બે ટાઇમ જ ખાય છે. વિદ્યાર્થી જીવનમાં તેઓ એનસીસીના સારા કૅડેટ રહી ચૂક્યા છે.

રાજકીય જીવનમાં એમને મહેનતથી વધારે ફળ મળ્યું છે. એમનું રાજકીય રૂપાંતરણ 1992માં બાબરી ધ્વંસ પછી રાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવક સંઘ પર પ્રતિબંધ લદાયો એ પછી થયું. એ પછી એમના રાજકીય સ્વભાવમાં થોડી આક્રમકતા આવી.

1993માં તેઓ પહેલી વાર ધારાસભ્ય બન્યા

વર્ષ 1993માં તેઓ પહેલી વાર ધારાસભ્ય બન્યા અને એક જ વર્ષમાં વિપક્ષના નેતા બન્યા.

બીજી અને ત્રીજી વાર જીત્યા પછી હિમાચલ પ્રદેશ સરકારમાં મંત્રી બન્યા. એ પછી કદી વિધાનસભાની ચૂંટણી નથી લડ્યા અને રાજ્યસભાના સભ્ય બન્યા.

હિમાચલ પ્રદેશની રાજનીતિમાં એમણે પ્રેમકુમાર ધૂમલ અને શાંતા કુમારની જૂથબંધીથી અંતર જાળવી રાખ્યું.

નરેન્દ મોદી જ્યારે પાર્ટીમાં મહામંત્રી હતા ત્યારે હિમાચલ પ્રદેશના પ્રભારી હોવાને નાતે સતત એમની સાથે રહ્યા હતા. એ વખતની દોસ્તી 2014માં કામે લાગી હતી.

તેઓ સાડા પાંચ વર્ષથી અધ્યક્ષપદની હરીફાઈમાં હતા, પરંતુ અમિત શાહ સામે માત ખાઈ ગયા અને પછી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં આવ્યા.

આ વખતે ફરી નરેન્દ્ર મોદીની જીત થઈ તો જેપી નડ્ડાને મંત્રી ન બનાવાયા. આનાથી તેઓ ઉદાસ હતા પણ થોડા સમય પછી એમને કાર્યકારી અધ્યક્ષ બનાવી દેવાયા.

એમની વૈચારિક નિષ્ઠા અને બધાને સાથે લઈને ચાલવાની ક્ષમતા પર કોઈને શક નથી.

કોઈ કામ લઈને જાય તો વાતચીતથી સંતૃષ્ટ થઈને જ પરત ફરે. એ અલગ વાત છે કે કામ ક્યારેય થાય નહીં. આનો શિકાર નેતાઓ અને કાર્યકરો સમાનરૂપે છે. નડ્ડા સવાલો ટાળવામાં પાવરધા છે.

એમને જાણકારી બધી જ હોય છે પરંતુ કહે કંઈ નહીં. પત્રકારો સાથે સારી દોસ્તી છે, પરંતુ અમિત શાહની જેમ પાર્ટીની જાણકારી આપવામાં ખૂબ સંયમી છે.

અમિત શાહનો વારસો

એમને જે ભૂમિકા મળી છે એમાં એમનો સ્વભાવ સૌથી મોટો અવરોધ છે.

એમનું દુર્ભાગ્ય કહો કે સૌભાગ્ય, એમને આ જવાબદારી અમિત શાહ પછી મળી છે. સૌભાગ્ય એટલા માટે કે અમિત શાહે છેલ્લા સાડા પાંચ વર્ષમાં સંગઠનનું માળખું જ નહીં કાર્યસંસ્કૃતિ પણ બદલી નાખી છે.

જૂના લોકોની ફરિયાદ છે કે આ પહેલાંનું ભાજપ નથી રહ્યું. નવા લોકો ખુશ છે કે મોદી-શાહની નવી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

જગત પ્રકાશ નડ્ડા ભારતીય જનતા પાર્ટીના નવા રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બન્યા છે. સ્વભાવથી મૃદુભાષી, સૌને સાથે લઈને ચાલનારા, નિર્મળ સ્વભાવ પસંદ કરનારા અને આરામથી કામ કરનારા જેપી નડ્ડાનાં આગામી ત્રણ વર્ષ કઠિન જવાનાં છે. તેઓ સંગઠનમાં અમિત શાહનું સ્થાન લેશે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખોદકામસ્થળ

કીજહાદી મદુરૈથી દક્ષિણ પૂર્વમાં 13 કિલોમિટર દૂર આવેલું એક નાનું ગામ છે. આ ગામમાં જ્યાં ખોદકામ થઈ રહ્યું છે ત્યાંથી માત્ર બે કિલોમિટર દૂર વૈગઈ નદી વહે છે.

વર્ષ 2014માં ભારતીય પુરાતત્ત્વ વિભાગને અંદાજે બે હજાર વર્ષ પહેલાં અહીં માનવવસ્તી હોવાના અવશેષો મળ્યા હતા.

રમવા માટે આનો ઉપયોગ થતો હતો

2017માં કીજહાદીમાં ખોદકામસ્થળેથી મળેલા ચારકોલ (લાકડાથી બનેલો કોલસો)ના કાર્બર ડેટિંગ ટેસ્ટથી એ વાતની પુષ્ટિ થઈ કે અહીં ઈ.સ. પૂર્વે 200 પહેલાં માનવવસ્તી હતી.

એ સમયે કીજહાદી ખોદકામસ્થળની રખેવાળી કરનારા સુપરવાઇઝર અમરનાથ રામાકૃષ્ણને કામકાજને આગળ ધપાવવા માટે આવેદન આપ્યું હતું, પરંતુ તેમની આસામ બદલી કરી દેવાઈ.

જોકે તેમ છતાં રાજ્ય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગે અનુસંધાન કામને ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો.

ગત ગુરુવારે રાજ્ય સરકારે 2018 અનુસંધાનના ચોથા તબક્કાના આધારે તૈયાર કરેલો રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે.

શું છે કીજહાદી શહેરી સભ્યતા?

ખોદકામ સમયે સોનાનાં ઘરેણાં મળ્યાં હતાં

ખોદકામ દરમિયાન મળેલી છ ચીજોને એક્સલરેટેડ માસ સ્પેક્ટ્રૉમેટ્રી ટેસ્ટ (કાર્બન-14 ડેટિંગની જાણકારી માટેની ખૂબ જ સંવેદનશીલ તપાસ, જેનાથી કાર્બનિક પદાર્થોના આયુષ્યની ખબર પડે છે) માટે મોકલવામાં આવી છે. આ ટેસ્ટથી ખબર પડે છે કે આ ચીજો ઈ.સ. પૂર્વે છથી લઈને ઈસ પૂર્વે ત્રણ અગાઉની છે.

આ અનુસંધાનમાં એ પણ ખબર પડી છે કે કીજહાદીમાં 353 સેન્ટિમિટરની ઊંડાઈ પર મળેલી ચીજો ઈસ પૂર્વે 580ની છે અને 200 સેન્ટિમિટરની ઊંડાઈ પર મળેલી ચીજ ઈ.સ. પૂર્વે 205ની છે.

ખોદકામની જગ્યાએ ઉપર અને નીચે બંને સ્તરે ચીજો મોજૂદ છે. આથી પુરાતત્ત્વ વિભાગ એ નિર્ણય પર પહોંચ્યો છે કે ખોદકામની જગ્યા ઈ.સ. પૂર્વે ત્રણ જૂની છે.

તામિલનાડુનો ઐતિહાસિક સમય ઈ.સ. પૂર્વે ત્રીજી સદીથી શરૂ થાય છે. અગાઉ એવું માનવામાં આવતું કે તામિલનાડુમાં એ સમયે ગંગા નદી ઘાટીની જેમ કોઈ શહેરી સભ્યતા મોજૂદ નહોતી.

પરંતુ કીજહાદીમાં મળેલા પુરાવા પ્રમાણે ગંગા નદી ઘાટી સભ્યતાના સમયે જ તામિલનાડુમાં બીજી શહેરી સભ્યતા શરૂ થઈ ગઈ હતી.

2600 વર્ષ અગાઉ ભણેલાગણેલા લોકો હતા

વાસણો પર તમિલ બ્રાહ્મી લિપિમાં લખાણ

કોડમનલ અને અરાગનકુલમમાં મળેલી શિલાલેખોને આધારે શોધકર્તાઓ માને છે કે તમિલ બ્રાહ્મી લિપિ ઈ.સ. પૂર્વે ત્રીજી સદી જૂની છે, પરંતુ કીજહાદીમાં મળેલી ચીજોને આધારે હવે ખબર પડી છે કે આ લિપિ ઈ.સ. પૂર્વે છઠ્ઠી સદી જૂની છે.

રાજ્યના પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

તામિલનાડુના મદુરૈ શહેર સામેના કીજહાદી (કીઝાડી) ગામમાં પુરાતત્ત્વ વિભાગની વિસ્તૃત શોધમાં જાણવા મળ્યું છે કે દક્ષિણ ભારતનો સંગમકાળ હાલ સુધી જે સમય ગણાતો હતો એનાથી પણ 300 વર્ષ જૂનો હતો.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખોમદ્રામ ગંભીર સિંહ (જમણે)

ખોમદ્રામ ગંભીર સિંહ 1978માં મણિપુરથી ખોવાઈ ગયા હતા. એ સમયે તેઓ 26 વર્ષના હતા. ગંભીર સિંહ વિશે તેમના પરિવારને ક્યારેય કશું જાણવા મળ્યું ન હતું.

ગંભીર સિંહના પરિવારે થોડા દિવસ પહેલાં યૂ-ટ્યૂબ પર એક વીડિયો નિહાળ્યો હતો. એ વીડિયો મુંબઈનો હતો અને તેમાં એક પુરુષ રસ્તા પર હિંદી ગીતો ગાતો જોવા મળતો હતો.

ગંભીર સિંહના ભાઈ ખોમદ્રામ કુલાચંદે અંગ્રેજી અખબાર ધ હિંદુને જણાવ્યું હતું, "મારા ભત્રીજાએ યૂ-ટ્યૂબ પર એ વીડિયો દેખાડ્યો ત્યારે હું મારી આંખો પર ભરોસો કરી શક્યો ન હતો."

કુલાચંદે કહ્યું હતું, 'અમે તો બધી આશા મૂકી દીધી હતી. અમે તેમને જીવતેજીવ ફરી જોઈ શકીશું એવી આશા પણ ન હતી.'

ગુજરાન ચલાવવા ગાયન

ફિરોઝ શાકિર નામના એક શખ્સે ગંભીર સિંહનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યો હતો. એ વીડિયો ઓક્ટોબરમાં રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યો હતો.

ફિરોઝ શાકિર મુંબઈના રહેવાસી હોવાથી ગંભીર સિંહના પરિવારજનોને લાગ્યું હતું કે ગંભીર સિંહ મુંબઈમાં જ હોવા જોઈએ.

ફિરોઝ શાકિરે એએફપી ન્યૂઝ એજન્સીને કહ્યું હતું, "ગુજરાન ચલાવવા માટે ગંભીર સિંહ રસ્તાઓ પર જૂનાં ફિલ્મી ગીતો ગાતા હતા."

શું તમે આ વાંચ્યું?

ગંભીર સિંહનું તેમના પરિવાર સાથે પુનર્મિલન કરાવવામાં મુંબઈ પોલીસે પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

મણિપુરના ઇમ્ફાલની પોલીસે ગંભીર સિંહનો એક ફોટોગ્રાફ મુંબઈ પોલીસને મોકલ્યો હતો.

યૂ-ટ્યૂબ પર અપલોડ કરવામાં આવેલો વીડિયો બાંદ્રા વિસ્તારમાં શૂટ થયો હોવાનું જણાતું હતું.

એ પછી ફિરોઝ શાકિરની મદદથી ગંભીર સિંહની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

લગ્નજીવનથી હતા નારાજ

ઇન્સ્પેક્ટર પંડિત ઠાકરેએ બીબીસીને કહ્યું હતું, "ગંભીર સિંહ અમને રેલવે સ્ટેશનની બહાર મળી આવ્યા હતા. તેમની પરિસ્થિતિ અત્યંત ખરાબ હતી."

ગંભીર સિંહે પોલીસને જણાવ્યું હતું કે તેઓ ભૂતપૂર્વ સૈનિક છે અને તેમણે 1978માં તેમનું ઘર છોડી દીધું હતું.

ગંભીર સિંહે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે તેઓ તેમના લગ્નજીવનથી ખુશ નહોતા. તેથી લગ્નના થોડા મહિના બાદ જ તેમણે ઘર છોડી દીધું હતું.

મણિપુરથી આવ્યા બાદ ગંભીર સિંહ મુંબઈમાં જ રહેવા લાગ્યા હતા. ક્યારેક ભીખ માગીને તો ક્યારેક મજૂરી કરીને તેઓ ગુજરાન ચલાવતા હતા.

પંડિત ઠાકરેએ જણાવ્યું હતું કે ગંભીર સિંહ મળી આવ્યા પછી પોલીસે તેમના પરિવારને ફોન કર્યો હતો અને ગંભીર સિંહને તેમના નાનાભાઈ સાથે વાત કરાવી હતી.

મુંબઈ પોલીસે આ ઘટનાના ફોટોગ્રાફ તેના ટ્વિટર હેન્ડલ પર શેર...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

40 વર્ષ પહેલાં એક યુવાન તેના પરિવારને છોડી ગયો હતો. એ ફરી મળશે તેવી કોઈ આશા નહોતી, પણ છૂટા પડી ગયેલા પરિવારનું યૂ-ટ્યૂબ પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયોને કારણે પુનર્મિલન થયું હતું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ખોળામાં એક વર્ષના બાળક સાથે દુબળા પાતળા નેહા એક જ સૂરમાં બોલી રહ્યાં છે. તેઓ એમની એક નાનકડી કરિયાણાંની દુકાનમાં ઊભાં છે.

એમની દુકાનમાં અભિનેતા અમિતાભ બચ્ચનની તસવીરવાળા લાલ જુબાન ચુરણ નામની ગુલ (જૂનવાણી લોકોની એક પ્રકારની ટૂથપૅસ્ટ જેમાં નશો પણ હોય છે)થી લઈને રોજબરોજનો જરુરી નાનો-મોટો સામાન છે.

જી હા, ભારતમાં આજકાલ પાકિસ્તાનના ઉલ્લેખમાત્રથી લોકોના ભવાં તણાઈ જાય છે પરંતુ આ જ દેશમાં પાકિસ્તાન નામની એક જગ્યા પણ છે.

કયાં છે ભારતનું પાકિસ્તાન?

બિહારના પૂર્ણિયા જિલ્લાના મુખ્યમથકથી 30 કિલોમીટર દૂર શ્રીનગર પ્રખંડની સિંધિંયા પંચાયતમાં પાકિસ્તાન ટોલા (ટોલા એટલે નાનું ગામ) છે. 350 મતદારો ધરાવતા આ આ ગામની કુલ વસતિ 1200 છે.

આ નાનકડા ગામનું નામ નામ પાકિસ્તાન કેવી રીતે પડ્યુ એનો ચોક્કસ જવાબ કોઈ પાસે નથી.

ગામના વડીલ યદૂ ટુડુ કહે છે કે, અહીં પહેલા પાકિસ્તાની રહેતા હતા. આઝાદી પછઈ એમને સરકારે બીજે સ્થળે મોકલીને વસાવ્યા. પછી અમારા પૂર્વજો અહીં આવીને વસ્યા પરંતુ પહેલા અહીં પાકિસ્તાની રહેતા હતા એટલે બાપ-દાદાઓએ એ જ નામ રહેવા દીધું. કોઈએ નામ બદલ્યુ નહીં અને આસપાસના ગામોને પણ એની સામે કોઈ વાંધો નહોતો.

પાકિસ્તાની ટોલામાં સંથાલી આદિવાસીઓ રહે છે જેઓ હિન્દુ ધર્મનું પાલન કરે છે. અહીં ગામમાં અનેક સ્થળે તમને માટીથી લીંપેલો દોઢેક ફૂટ ઊંચો ચબૂતરા જોવા મળે છે જેના પર નાના-નાના બે શિવલિંગવાળા ઇશ્વર દેખાય છે પરંતુ એના પર કોઈ રંગ લગાવવામાં નથી આવેલો.

તૂટક હિન્દી બોલનારા આ સંથાલી પરિવારો ખેતી અને મજૂરી પર ગુજરાન ચલાવે છે. ખરેખર તો આ સમગ્ર વિસ્તાર શહેરી વસતિથી સાવ નોખો છે. પાકિસ્તાની ટોલાને બહારની વસતિ સાથે એક પુલ જોડે છે જે એક સુકાયેલી નદી પર બનેલો છે.

શ્રીનગર પ્રખંડના સ્થાનિક પત્રકાર ચિન્મયા નંદ સિંહ કહે છે કે ઓમૈલીના ગૅઝટમાં એ વાતનો ઉલ્લેખ છે કે મૂલ કોસી નદી જે હવે સુપૌલથી વહે છે તે 16મી સદીમાં અહીંથી વહેતી હતી. એ જ નદીને આજે આપણેકારી કોસી કહીએ છીએ. નદીને લીધે આ વિસ્તાર એક બિઝનેસ પૉઇન્ટ પણ હતો. ચનકા પંચાયત અને પાકિસ્તાન ટોલા વચ્ચે મોટાપાયે કાપડનો વેપાર થતો હતો. પછી નદી સુકાતી ગઈ તો લોકો એના પર ખેતી કરવા લાગ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સડક, શાળા કે હોસ્પિટલ કંઈ નથી અહીં

પાકિસ્તાની ટોલામાં સરકારની કોઈ યોજના નથી દેખાતી. ધંધે ડ્રાઇવર એવા અનૂપ લાલ ટુડુ પાંચ ધોરણ ભણ્યા છે. 30 વર્ષીય અનૂપ કહે છે બધા ગામોમાં કંઈને કંઈ સરકારી ચિહ્નો છે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ન તો કોઈ નેતા આવે છે ન તો કોઈ સરકારી અધિકારી. મુખી પણ ક્યારેય નથી આવતા. બસ મીડિયાવાળા આવે છે અને ફોટો પાડીને જતા રહે છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગંડક બંધ

સંજય ઝાએ ટ્વીટ કર્યું હતું, "ગંડક, લલબેકિયા, કમલા વગેરે નદીના અપસ્ટ્રીમ નેપાળ ભાગમાં વર્ષોથી પૂરની સુરક્ષા માટે સુરક્ષાત્મક કાર્ય કરવામાં આવે છે. પણ આ વર્ષે નેપાળ દ્વારા વિરોધને કારણે સુરક્ષાત્મક કાર્યની ગતિમાં અવરોધ પેદા થયો છે. તેને લઈને વિદેશમંત્રી એસ. જયશંકર અને જળશક્તિમંત્રી ગજેન્દ્રસિંહ શેખાવતને પત્ર લખ્યો છે."

આ ટ્વીટ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે 12 જૂને બિહારના સીતામઢી જિલ્લાના સોનબરસા ક્ષેત્રમાં ભારત-નેપાળ સીમા પર સ્થાનિક મુદ્દાને લઈને ગોળી ચલી હતી, જેમાં એક સ્થાનિક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું હતું.

નેપાળે બિહાર સરકારનો દાવો ફગાવ્યો

બિહાર સરકાર તરફથી અપાઈ રહેલી આ જાણકારીઓને નેપાળે ફગાવી દીધી છે

જોકે બિહાર સરકાર તરફથી અપાઈ રહેલી આ જાણકારીઓને નેપાળે ફગાવી દીધી છે.

નેપાળના જળસંસાધન અને સિંચાઈ વિભાગના મહાનિદેશક મધુકર પ્રસાદ રાજભંડારીએ નેપાળના સ્વતંત્ર સ્થાનિક પત્રકાર સુરેન્દ્ર ફુયાલ સાથેની વાતચીતમાં બિહાર સરકારનો દાવો ફગાવતાં કહ્યું કે બિહારે જ ગંડક બરાજ પર કામ કરનારા લોકોની સૂચિ મોડેથી મોકલી હતી.

પત્રકાર સુરેન્દ્ર ફુયાલે બીબીસી હિન્દીને જણાવ્યું, "ડીજી મધુકર પ્રસાદે જણાવ્યું છે કે નેપાળી અધિકારી, ભારતીય અધિકારીઓના સંપર્કમાં છે અને કોરોનાના આ મુશ્કેલ સમયમાં ઈંડો-નેપાળ બૉર્ડર પર અમે મૂવમેન્ટને સુચારુ કરવામાં લાગ્યા છીએ. ગંડક બરાજ પર બિહાર સરકારે પોતાના વર્કરો અને સાધનોની સૂચિ મોકલવામાં મોડું કર્યું, હવે તેઓએ અમને સૂચિ મોકલી આપી છે, તો કામ સારી રીતે થઈ શકશે."

બીબીસીએ જ્યારે આ બાબતે સંજય ઝા સાથે વાત કરી તો તેઓએ કહ્યું, "બિહાર સરકારે તટબંધની સ્થિતિ અંગે જાણકારી આપી હતી અને પોતાના નાગરિક અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, અમારો હેતુ કોઈ પણ વિવાદ પેદા કરવાનો નહોતો."

તેઓ આગળ કહ્યું, "વિવાદની તો વાત હું કરતો નથી. ગંડક બરાજની દેખરેખ બંને તરફના લોકો રાખે છે. હવે ત્યાં અવરજવરમાં મુશ્કેલી થશે તો કામ કેવી રીતે થશે. અમે ત્યાં નવો બંધ બાંધવા નહોતા ગયા, એ જ કરવા ગયા હતા જે વર્ષોથી કરતાં આવ્યા છીએ. અમને ત્યાં કામ કરવામાં સમસ્યા થતી હતી એટલે અમે તેને જાહેર કરી."

તો નેપાળના સિંચાઈ વિભાગના ડીજી મધુકર પ્રસાદે સુરેન્દ્ર ફુયાલ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "અમારા તરફથી કોઈ પરેશાની નથી. ગંડક બાદ નેપાળ હવે લલબેકિયા, કમલા અને અન્ય નદીઓ, જ્યાં પૂર સાથે સંકળાયેલી સમસ્યા બંને દેશ વેઠી રહ્યા છે, ત્યાં પણ નેપાળી અધિકારી, ભારતીય અધિકારીઓ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

22 જૂને જ્યારે બિહારના જળસંસાધનમંત્રી સંજયકુમાર ઝાએ પોતાના ટ્વિટર હૅન્ડલ પર આ જાણકારી આપી કે નેપાળ ગંડક, લલબેકિયા, કમલા નદીના તટબંધો પર સમારકામ કરવા દેતું નથી ત્યારે તેને નેપાળ અને ભારતના સંબંધોમાં તણાવની સાથેસાથે બિહારમાં પૂરના ખતરાના સંદર્ભમાં પણ જોવામાં આવ્યું.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગઈકાલે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે કોરોનાના સિંગાપોર સ્ટ્રેનને લઈને ચેતવણી આપી હતી અને ભારત સરકાર સમક્ષ ઍક્શનની અપીલ કરી હતી.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પહેલાં ભારત સરકારે અરવિંદ કેજરીવાલના આરોપોનો જવાબ આપ્યો હતો અને હવે સિંગાપોર તરફથી પણ જવાબ આપવામાં આવ્યો છે. સિંગાપોરે આ અંગે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે.

ભારતમાં સિંગાપોરના દૂતાવાસ તરફથી અરવિંદ કેજરીવાલના ટ્વીટ પર જવાબ આપવામાં આવ્યો છે.

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે "સિંગાપોરમાં કોરોનાનો નવો સ્ટ્રેન મળ્યો હોવાની વાત સાચી નથી. ટેસ્ટિંગના આધારે જાણી શકાય છે કે સિંગાપોરમાં કોરોનાનો B.1.617.2 વૅરિયન્ટ જ મળ્યો છે, જેમાં બાળકો સાથે જોડાયેલા કેટલાક કેસ પણ સામેલ છે."

સિંગાપોરના વિદેશ મંત્રી વિવિયન બાલાકૃષ્ણનને પણ આ મામલે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી કેજરીવાલને જવાબ આપ્યો છે કે, "રાજનેતાઓએ તથ્યો પર વાત કરવી જોઈએ, કોરોનાનો કોઈ સિંગાપોર વૅરિયન્ટ નથી."

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે શું કહ્યું?

આ મુદ્દે ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.

વિદેશ મંત્રાલયે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે, "સિંગાપોર સરકારે ભારતના હાઈકમિશનરને બોલાવ્યા છે અને સિંગાપોર વૅરિયન્ટવાળા ટ્વીટ અંગે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે."

"ભારત તરફથી જવાબ અપાયો છે કે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી પાસે કોવિડના વૅરિયન્ટ કે વિમાન પૉલિસી પર બોલવાનો અધિકાર નથી."

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પણ આ વિવાદ અંગે ભારતનો પક્ષ મૂક્યો છે.

તેમણે આ અંગે ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે "સિંગાપોર અને ભારત, બંને દેશ કોરોના વિરુદ્ધ લડાઈ લડી રહ્યા છે. આ લડાઈમાં સિંગાપોર તરફથી જે મદદ મળી છે, તેના માટે ખૂબ આભાર."

"હું સ્પષ્ટ કરવા માગું છું કે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રીનું નિવેદન ભારતનું નિવેદન નથી."

ફ્લાઇટનું શું?

અરવિંદ કેજરીવાલે પોતાના ટ્વીટમાં ફ્લાઇટ બંધ કરવા અંગે માગ કરી હતી. આ મુદ્દે કેન્દ્રીય ઉડ્ડયન મંત્રી હરદીપસિંહ પુરીએ કેજરીવાલને જવાબ આપ્યો છે.

તેમણે ટ્વીટ કરીને લખ્યું, "કેજરીવાલ જી, માર્ચ 2020થી જ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનો બંધ છે. સિંગાપોર સાથે ઍર-બબલ પણ નથી."

"બસ થોડી વંદે ભારત ફ્લાઇટ્સથી ત્યાં ફસાયેલા ભારતીયોને અમે પરત લાવીએ છીએ. તેઓ આપણા દેશના જ લોકો છે. તેમ છતાં સ્થિતિ પર અમારી નજર છે અને બધી સાવધાની અમે વર્તી રહ્યા છીએ."

સિંગાપોરની હાલ શું સ્થિતિ છે?

WHO પરથી પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર સિંગાપોરમાં કુલ 61,613 કોરોના વાઇરસના કેસ છે અને કુલ મૃત્યુઆંક 31...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણની બીજી લહેર સામે હાલ ગુજરાત અને આખો દેશ લડી રહ્યો છે, અને આ વચ્ચે તજજ્ઞોને ત્રીજી લહેરનો ભય છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગઈકાલે લેનિનની પ્રતિમાને ત્રિપુરામાં જેસીબી મશીન દ્વારા પાડી દેવાયા બાદ હાલ કોલકત્તામાં શ્યામા પ્રસાદ મુખરજીના પૂતળાને નુકસાન પહોંચાડવાની ઘટના સામે આવી છે.

આ મામલે પોલીસે જાદવપુર યુનિવર્સિટીના છ જેટલા વિદ્યાર્થીઓની અટકાયત કરી છે.

બીબીસી બાંગ્લા સર્વિસના અમિતાભ ભટ્ટાસાલીના કહેવા પ્રમાણે શ્યામા પ્રસાદ મુખરજીની પ્રતિમા પર કાળી શાહી ફેંકવામાં આવી હતી. પ્રતિમાને નુકસાન પહોંચ્યું હોવાના પણ અહેવાલ છે.

આ ઘટના દક્ષિણ કોલકત્તાના તરાતલા વિસ્તારમાં બની હોવાના અહેવાલ છે.

પ્રતિમા ખંડન મામલે મોદી નારાજ

પ્રતિમાઓને નુકસાન પહોંચાડવાની બની રહેલી ઘટનાઓ મામલે વડા પ્રધાને સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.

અહેવાલ મુજબ વડા પ્રધાન મોદી આવી ઘટનાઓથી દુ:ખી છે અને તેમણે આ મામલે ગૃહમંત્રી રાજનાથ સિંહ સાથે પણ તેમણે વાત કરી છે.

ઉપરાંત કેન્દ્રના ગૃહ વિભાગે પણ આ મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ગૃહ વિભાગ દ્વારા દરેક રાજ્યોને આ પ્રકારના મામલામાં કડકાઈથી કાર્યવાહી કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.

ગૃહ વિભાગે આવા તમામ મામલાઓમાં રાજ્ય સરકારને કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

મંગળવારે શું બન્યું હતું?

ત્રિપુરાના બેલોનિયા શહેરના 'સેન્ટર ઑફ કૉલેજ સ્ક્વેર' ખાતે લેનિનની પ્રતિમાને જેસીબી મશીનની મદદથી તોડી પાડી હતી.

જે બાદ સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિમા તોડતો વીડિયો વાયરલ થયો હતો. ત્યારબાદ રાજકીય પક્ષો તરફથી તેના પર પ્રતિક્રિયાઓ શરૂ થઈ હતી.

લેનિનની પ્રતિમા સિવાય તામિલનાડુના વેલ્લોરમાં દ્રવિડિયન નેતા પેરિયાર રામાસ્વામીની પ્રતિમાને પણ નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.

આ મામલે પોલીસે કાર્યવાહી કરતાં બે વ્યક્તિની ધરપકડ કરી હતી. ભાજપના નેતા એચ.રાજા દ્વારા ફેસબુક પર લખાયેલી એક પોસ્ટ બાદ આ ઘટના બની છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

હાલ દેશભરમાં વિવિધ જગ્યાએ પ્રતિમાઓ તૂટી રહી છે, ત્રિપુરા અને તામિલનાડુ બાદ હવે કોલકતામાં આવી ઘટના બની છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગણિતનો અભ્યાસ નહીં કરવા માટે બાળકો આગવા તર્ક રજૂ કરતા હોય છે.

બાળકો માનતા હોય છે કે સરવાળા, ગુણાકાર અને બાદબાકી તો જાણે ઠીક છે, પણ અંકગણિત અને બીજગણિતના અઘરા અભ્યાસનું રોજિંદા જીવનમાં શું કામ? તેને શીખવા માટે આટલી માથાકૂટ શા માટે કરવી?

આવી જ દલીલ અમેરિકાના અલાસ્કારના નિવાસી જેસન પેજેટ કરતા હતા.

તેમને ગણિત શીખવામાં જરાય રસ ન હતો, પણ એક અકસ્માતે તેમને ગણિતના પંડિત બનાવી દીધા અને એ પણ આયુષ્યના બીજા તબક્કામાં.

જેસન વેપારી છે અને ગાદલાંનો વેપાર કરે છે. તેઓ તેમનું જીવન બિન્ધાસ્ત શૈલીમાં જીવ્યા છે. અભ્યાસમાં તેમને ખાસ કોઈ રસ ન હતો, ખાસ કરીને ગણિતના અભ્યાસમાં.

જોકે, 12 સપ્ટેમ્બર, 2002 પછી તેમનું જીવન એકદમ પલટાઈ ગયું હતું.

એ દિવસે જેસન તેમના દોસ્તો સાથે પાર્ટીની મજા માણીને પરત આવી રહ્યા હતા. એ વખતે કેટલાક બદમાશોએ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો અને એ હુમલામાં જેસનને માથામાં ઊંડો જખમ થયો હતો.

એ જખમ તો સારવારથી ભરાઈ ગયો, પણ જેસનનું વર્તન અચાનક બદલાઈ ગયું. તેઓ ઘરની બહાર નીકળતાં ડરવા લાગ્યા. કોઈ તેમની નજીક આવે કે તરત જેસન પોતાના હાથ ધોવા લાગતા હતા.

જેસનની દીકરી તેમની નજીક આવતી ત્યારે પણ તેઓ હાથ ધોવા માંડતા હતા. આ પ્રકારના વર્તનને તબીબી વિજ્ઞાનની ભાષામાં ઓબ્સેસિવ કમ્પલસિવ ડિસોર્ડર (ઓસીડી) કહેવામાં આવે છે.

અકસ્માત પછી મોટું પરિવર્તન

પોતાના બદલાતા વર્તનની સાથે જેસનને ખુદમાં એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળ્યું. તેઓ દરેક ચીજને ધારીધારીને જોતા થયા.

તેમને દરેક ચીજમાં ભૌમેતિક આકાર દેખાવા લાગ્યો અને એ ત્યાં સુધી કે નળમાંથી ટપકતા પાણીનાં ટીપામાં પણ તેમને આકૃતિઓ દેખાવા લાગી. તેમનું દિમાગ ગણિત અને ભૌતિક વિજ્ઞાનને જોડતી કડીની તપાસમાં લાગી ગયું.

જેસન એકાંતમાં જીવન જીવી રહ્યા હતા ત્યારે ઇન્ટરનેટ તેમનું સાથી બન્યું અને તેમણે ઓનલાઇન ગણિત  શીખવાનું શરૂ કર્યું.

ઇન્ટરનેટ મારફત તેઓ ગણિતના અનેક કન્સેપ્ટ શીખ્યા. અલબત, એમનું દિમાગ જે તસવીરો નિહાળતું હતું તેનો સંબંધ તેઓ ગણિત સાથે જોડી શકતા ન હતા.

એક દિવસ તેમની દીકરીએ તેમને પૂછ્યું કે ટેલિવિઝન પર ચિત્રો કઈ રીતે જોવા મળતાં હોય છે?

દીકરીના આ સવાલ બાદ જેસનની મુશ્કેલી હળવી થઈ હતી.

ટેલિવિઝન પર આપણે જે ચિત્રો નિહાળીએ છીએ તે ચિત્રો વાસ્તવમાં બહુ નાના-નાના પિક્સેલથી બનતાં હોય છે, પણ એ પિક્સેલ્સને એકદમ નજીકથી નિહાળીએ તો સમજાય છે કે પિક્સેલ્સ ગોળ નહીં, પણ ઝીગઝેગ (વાંકાચૂકા) સ્વરૂપમાં હોય...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

ગણિત એક એવો વિષય છે, જેમાં બાળકોને મોટા ભાગે રસ હોતો નથી. બાળકોને ગણિતના ટીચર કોઈ રાક્ષસ જેવા લાગતા હોય છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગત 2000 વર્ષોથી બૈગા જાતિની મહિલાઓ પોતાના શરીર પર ટેટૂ બનાવે છે

ઘણા યુવાનો એવા છે કે જેઓ પોતાની ઓળખ જાળવી રાખવા માટે શરીર પર ટેટૂ બનાવડાવે છે.

પણ મારા માટે શરીર પર ટેટૂ ન બનાવવાનો નિર્ણય લેવો એ વિદ્રોહ છે.

હું ટેટૂ, નાક અને કાન વિંધવવાના વિચારો સાથે મોટી થઈ. આ ટેટૂ મહિલા પર હકનો સંકેત આપે છે.

મારી મમ્મીના શરીર પર કેટલાંક ટેટૂ હતા, અને મારી દાદીમાના શરીર પર મારી મમ્મી કરતા વધારે ટેટૂ હતા.

તેઓએ મને કહ્યું કે તેમની પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ ન હતો.

મારો પરિવાર ઉત્તર ભારતના રાજ્ય ઉત્તર પ્રદેશ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

અહીં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આજે પણ પ્રથા છે કે એક વિવાહીત મહિલાએ શરીર પર ટેટૂ બનાવવા ફરજિયાત છે.

ત્યાંના લોકો ટેટૂને ગોદનાના નામે ઓળખે છે.

ટેટૂ બનાવ્યા બાદ મહિલાના ઘા એક મહિના સુધી નથી રૂઝાતા

મારી મમ્મી મને કહે છે, "મારા પરિવારમાં મને કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો હું શરીર પર ટેટૂ નહીં બનાવું તો મારી સાસરીમાં કોઈ મારા હાથનું પાણી પણ નહીં પીવે."

સાથે જ ઉમેરે છે કે, "ઉપરાંત મારા હાથે બનાવેલું ભોજન પણ નહીં જમે. મને લોકો અપવિત્ર અને અસ્પૃશ્ય માનશે."

મારા પિતાએ આ બધું કરવાની જરૂર નથી. કેમ કે મારી મમ્મી કહે છે કે તેઓ એક પુરુષ છે.

મારી મમ્મીના બાળ વિવાહ થયા હતા. વર્ષ 1940માં જ્યારે તેમનાં લગ્ન થયાં હતાં, ત્યારે તેઓ માત્ર 11 વર્ષનાં હતાં.

 લગ્નના થોડા અઠવાડિયા બાદ ઘરની પાસે રહેતાં એક મહિલાને બોલાવવામાં આવ્યાં અને તેમણે મમ્મીના શરીર પર ટેટૂ બનાવ્યાં હતાં.

ટેટૂઃ વારસો કે બોજ ?

જે મહિલા મારી મમ્મીના શરીર પર ટેટૂ બનાવવા આવી હતી તેની પાસે ટેટૂ બનાવવાની નાની મોટી સામગ્રી જ હતી.

તેની પાસે એક અણીવાળું તીક્ષ્ણ ઓજાર હતું જેને તેણે આગથી ગરમ કર્યું હતું.

ટેટૂ બનાવવાની રીત હતી કે પહેલા ઉપરની ચામડીને દઝાડવવામાં આવે અને પછી કાળા રંગના દ્રવ્યોથી ટેટૂ બનાવવામાં આવતું.

એ જમાનામાં કોઈ એનેસ્થેસિયાની ટેકનૉલૉજી ન હતી. તેના કારણે જે મહિલાના શરીર પર ટેટૂ બનાવવામાં આવતું તેણે અસહ્ય દુઃખાવો સહન કરવો પડતો.

દુઃખાવો ઓછો થતા અને ઘા રૂઝાતા પણ લાંબો સમય લાગતો હતો.

ટેટૂના કારણે આવેલા ઘાને રૂઝાતા લગભગ એક મહિનાનો સમય લાગતો હતો.

ટેટૂમાં મુખ્યત્વે ગામનું ચિત્ર, પોતાની કૂળજાતિનું ચિત્ર અથવા તો ભગવાન કે દેવી- દેવતાના ચિત્ર હોય છે.

લગભગ સાત દાયકા કરતા પણ વધારે સમય વીતી ગયો છે અને મારી મમ્મીના ટેટૂ ધીરેધીરે આછા પડવા લાગ્યા છે....\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

શરીર પર ટેટૂ બનાવવા એ દેશમાં આજકાલની નવી ફૅશન છે. આ ટેટૂને યુવાનો સ્વતંત્રતાના ચિહ્ન તરીકે જુએ છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગત 22 જૂલાઈએ પ્રક્ષેપણ-યાન જીએસએલવી માર્ક-3એમ 1થકી પ્રક્ષેપિત કરાયેલા ચંદ્રયાને ગત 14 ઑગસ્ટે પૃથ્વીની કક્ષામાંથી નીકળીને ચંદ્રપથ તરફ આગળ વધવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

આ પહેલાં આ મૂનમિશનને 15 જુલાઈ 2019ના રોજ મોડી રાત્રે 2.15 કલાકે આંધ્ર પ્રદેશના શ્રીહરિકોટાથી સતિષ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી લૉન્ચ કરવામાં આવનાર હતું, પરંતુ ટેકનિકલ ખામીને કારણે તેને અટકાવી દેવાયું હતું.

યાન ચંદ્રની એવી જગ્યાએ ઊતરશે કે જ્યાં હજુ સુધી બીજો કોઈ દેશ પહોંચી શક્યો નથી.

કેટલાક ખતરાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કોઈ પણ સ્પેસ એજન્સી અત્યાર સુધી ત્યાં પહોંચી શકી નથી.

અત્યાર સુધી જેટલાં પણ મૂન મિશન થયાં છે, તે વિષુવવૃત્તિય વિસ્તારમાં જ થયાં છે. આ જગ્યા સમથળ છે.

દક્ષિણ ધ્રુવ વિસ્તાર ઊબડખાબડ સપાટી ધરાવતો વિસ્તાર છે અને ત્યાં યાન ઉતારવું વધારે પડકારજનક છે.

મુખ્ય ઉદ્દેશ

આ મિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ અસમતલ વિસ્તાર પર સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ કરવાનો છે અને તેની સપાટી પર રૉબોટિક રોવર ચલાવવાનો છે.

આ મિશન સાથે વૈજ્ઞાનિકોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ચંદ્રની ભૌગોલિક સ્થિતિ, ખનિજની સ્થિતિ, ચંદ્રની સપાટી પર ફેલાયેલાં રાસાયણિક તત્ત્વો, માટીનાં તત્ત્વો અને ચંદ્ર પર પાણીની સ્થિતિ અંગે સંશોધન કરવાનો છે.

સોવિયેટ યુનિયન, અમેરિકા અને ચીન બાદ ભારત ચોથો એવો દેશ છે કે જે મૂન મિશન ચલાવી રહ્યો છે અને તે ભ્રમણકક્ષા, તેની સપાટી અને વાતાવરણ અંગે વિવિધ પ્રકારના પ્રયોગો હાથ ધરશે.

આ મિશનનું લક્ષ્ય ચંદ્ર પ્રત્યે આપણી સમજને વધારે સારી કરવાનું છે કે જે મનુષ્ય માટે મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.

ચંદ્રયાન-2માં શું છે ખાસ?

નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ કેવી રીતે સૌથી પહેલા પહોંચ્યા ચંદ્ર પર?

ચંદ્રયાન-2 મિશન એ ચંદ્રયાન-1નો જ બીજો ભાગ છે.

ચંદ્રયાન-1ની મદદથી ચંદ્ર પર પાણીના કણોની શોધ થઈ હતી. હવે ચંદ્રયાન-2ની મદદથી પાણીની સ્થિતિને વધારે સારી રીતે જાણવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

ચંદ્રયાન-2 સ્પેસક્રાફ્ટને ત્રણ ભાગમાં વહેચવામાં આવ્યું છે જેમ કે ઑર્બિટર, લૅન્ડર અને રોવર.

તેમાં લૅન્ડરને ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈના નામ પરથી વિક્રમ નામ આપવામાં આવ્યું છે જ્યારે છ વ્હીલ ધરાવતા રોવરને પ્રજ્ઞાન નામ આપવામાં આવ્યું છે જેમનું નિર્માણ ઇસરોએ જ કર્યું છે.

મિશનના માધ્યમથી ચંદ્રની આસપાસ ઑર્બિટરને મૂકવામાં આવશે. વિક્રમ લૅન્ડર ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ વિસ્તારમાં લૅન્ડ થશે અને પ્રજ્ઞાન રોવર ચંદ્રની સપાટીની આસપાસ ભ્રમણ કરીને પરીક્ષણ કરશે.

લૅન્ડર ચંદ્રના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

અંતરીક્ષ ક્ષેત્રે ભારતે વધુ એક સિદ્ધિ હાંસલ કરી લીધી છે. ચંદ્રયાન-2 ચંદ્રની કક્ષામાં સ્થાપિત થઈ ગયું છે.


સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગત એક મહિનાથી ચાલી રહેલી ચૂંટણીનો અંતિમ તબક્કો 19 મેના રોજ છે.

જનતાનો અંતિમ નિર્ણય પોતાના પક્ષમાં મેળવવા માટે ભાજપની સાથે-સાથે કૉંગ્રેસ માટે પણ આઠ રાજ્યોની 59 લોકસભા બેઠકો પર યોજાનારી અંતિમ તબક્કાની ચૂંટણી મહત્ત્વની છે.

અંતિમ તબક્કાની ચૂંટણીમાં સૌથી વધારે ચર્ચા પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશની 13 લોકસભા બેઠકોની છે.

કારણ સ્પષ્ટ છે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની લોકસભા બેઠક વારાણસી અને પ્રિયંકા ગાંધીને પૂર્વાંચલનાં કૉંગ્રેસ પ્રભારી બનાવવાં.

પૂર્વાંચલની આ 13 બેઠકો પર ભાજપની સાથે-સાથે કૉંગ્રેસની પ્રતિષ્ઠા પણ દાવ પર છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન

પ્રતિષ્ઠા માત્ર ભાજપ અને કૉંગ્રેસની જ દાવ પર નથી, પરંતુ સમાજવાદી પાર્ટી અને બહુજન સમાજ પાર્ટીનો સાથ પણ સવાલોના ઘેરામાં છે.

અહીં કેટલીક બેઠકો પર ત્રિકોણીય, તો કેટલીક બેઠકો પર બહુકોણીય મુકાબલો છે.

પૂર્વાંચલની મહારાજગંજ, ગોરખપુર, કુશીનગર, દેવરિયા, બાંસગાંવ, ઘોસી, સલેમપુર, બલિયા, ગાઝીપુર, ચંદૌલી, મિર્ઝાપુર અને રૉબર્ટ્સગંજ લોકસભા બેઠકોની સાથે-સાથે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની વર્તમાન બેઠક વારાણસીમાં પણ 19 મેના રોજ અંતિમ તબક્કામાં મતદાન થશે.

બેઠકોનું ગણિત

આ બેઠકો પર મહાગઠબંધન તરફથી સપાએ 8 અને બસપાએ 5 બેઠકો પર પોતાના ઉમેદવાર ઊભા રાખ્યા છે.

બીજી તરફ ભાજપે 11 અને પૂર્વાંચલમાં તેમની સહયોગી પાર્ટી 'અપના દલ'એ બાકી બે બેઠક મિર્ઝાપુર અને રૉબર્ટ્સગંજમાં પોતાના ઉમેદવાર ઊભા રાખ્યા છે.

સાથે જ ત્યાં કૉંગ્રેસ સીધેસીધી 11 બેઠકો પર ચૂંટણીમેદાનમાં છે. આ તરફ કૉંગ્રેસને પોતાનું સમર્થન આપી ચૂકેલી જનઅધિકાર પાર્ટી એક સીટ (ચંદૌલી) પર લડી રહી છે.

પૂર્વાંચલની આ 13 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહેલાં સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ નામોની યાદી વારાણસીથી બીજી વખત લોકસભા ચૂંટણી લડી રહેલા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીથી શરૂ થાય છે.

સાથે જ કેન્દ્રીય મંત્રી મનોજ સિંહા, અફઝાલ અંસારી, ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ ડૉક્ટર મહેન્દ્ર નાથ પાંડે, અનુપ્રિયા પટેલ, રમાપતિ રામ ત્રિપાઠી, લલિતેશ ત્રિપાઠી, રવિ કિશન, સંજય સિંહ ચૌહાણ, રતનજિત પ્રતાપ નારાયણ સિંહ (આરપીએન સિંહ) અને શિવ કન્યા કુશવાહા એ મહત્ત્વપૂર્ણ નામ છે જેમના પર પૂર્વાંચલમાં દરેકની નજર રહેશે.

અહીં એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે 2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં 13માંથી 12 બેઠકો પર ભાજપે જાતે જીત પ્રાપ્ત કરી હતી.

આ તરફ એક સીટ પર તેમની સહયોગી પાર્ટી 'અપના દલ' ચૂંટણી જીતી હતી.

એક તરફ જ્યાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:

17મી લોકસભાની 543 બેઠકોમાંથી 483 બેઠકો પર જનતાનો નિર્ણય હાલ ઈવીએમમાં સીલ થઈ ગયો છે.