Hati ya kufanya muhtasari: George Floyd mara kwa mara aliwaambia maafisa waliomkamata kwamba hawei kupumua

George Floyd , 46 alifariki baada ya kukamtwa na maafisa wa polisi nje ya duka moja katika mji wa Minneapolis katika jimbo la Minnesota.

Kanda ya video ya tarehe 25 mwezi Mei  inamuonyesha afisa wa polisi mzungu , Derek Chauvin , akiwa amepiga magoti  katika shingo ya bwana Floyd huku akiwa amezuiliwa chini katikati ya barabara.

Bwana Chauvin ,44  kwa sasa ameshtakiwa kwa mauaji.

Matukio yaliopelekea kifo cha bwana Floyd yalitokeo katika kipindi cha dakika 30 .

Kulingana na walioshuhudia , kanda ya video na taarifa rasmi, hiki ndicho tunachokijua.

Ilianza na ripoti kuhusu noti bandia ya $20.  Ripoti ilitolewa jioni ya tarehe 25 Mei, wakati bwana Floyd alinunua pakiti ya sigara katika duka la Cup foods.

Baada ya kuamini kwamba noti ya dola 20 aliyoitoa Floyd ilikuwa bandia , mfanyakazi mmoja wa duka hilo aliripoti kwa polisi.

Bwana Floyd alikuwa akiishi katika mji wa Minneapolis kwa miaka kadhaa baada ya kuhama kutoka Houston katika jimbo la Texas.

Alikuwa akifanya kazi kama mlinzi mjini humo, kama mamilioni ya raia wengine wa Marekani, alikuwa amepoteza kazi yake kutokana na mlipuko wa virusi vya corona.

Bwana Floyd alikuwa mteja katika dula la Cup Foods .

''Alikuwa rafiki wa duka hilo, mteja mzuri ambaye hakusababisha tatizo lolote'' , mmiliki wa duka hilo Mike Abumayyaleh aliambia chombo cha habari cha NBC.

Lakini bwana Abumayyaleh hakuweko kazini siku ya tukio hilo. Katika kuripoti kuhusu noti hiyo bandia, mfanyakazi wake kijana alikua anafuata itifaki za kazi.

Baada ya kupiga simu ya 911 mwendo 20.01, mfanyakazi huyo alimtaka Floyd kurudisha sigara hizo , lakini Floyd alikataa kurudisha  kulingana na maandishi yaliotolewa na mamlaka.

Mfanyakazi huyo alisema kwamba Floyd alionekana kana kwamba amekunywa pombe  na hakuweza kujizuia , yalisema maandishi hayo. Muda mfupi baada ya simu mwendo wa 20.08, Maafisa wawili wa polisi waliwasili.

Bwana Floyd alikuwa ameketi na watu wengine wawili katika gari...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Marekani imekabiliwa na maandamano ya kitaifa kuhusu kifo cha M'marekani mweusi aliyekua amekamatwa na maafisa wa polisi.


Hati ya kufanya muhtasari: Getayawkal Ayele: 'Nabii' wa Ethiopia aliyejaribu kumfufua mfu

Tukio hilo lilifanyika katika mji wa Galilee huko Wollega magharibi mwa Ethiopia.

Kanda ya video ya 'nabii' huyo ikiita jina la mfu huyo kwa lengo la kumfufua ilisambazwa sana katika mtandao wa facebook.

Kanda hiyo ya video inaonyesha 'nabii' huyo akilala kando ya mwili huo na kuita jina la marehemu.

Awali alikuwa amekwenda kwa familia  ya mfu huyo kwa jina Belay Bifu na kuwahubiria kuhusu habari ya Lazurus, vile Yesu alivyomfufua, muhubiri kutoka mji wa Dhinsa Dabela aliambia BBC.

''Niliona watu wengi wakikimbia kuelekea kule kaburi hilo lilikokuwa  wakisema Belay anakaribia kufufuka. Niliwashauri watu kutomuamini nabii huyo lakini walinifukuza wakisema sina imani'', muhubiri huyo alisema.

Nabii huyo baadaye aliwafanya watu kuchimba kaburi , na kuchukua kipande cha nguo kilichotumika kumfunga marehemu na kuanza kumwambia Belay amka tena na tena.

Baada ya majaribio kadhaa ambayo hayakufanikiwa nabiii huyo aliondoka katika kaburi hilo akisema haiwezekani.

Wanachama kadhaa wa familia walikuwa wagonjwa huku wengine karibia wazirai hapo hapo Dhinsa alisema.

Watu waliokuwa wakitazama kisa hicho walikasirika na kuanza kumpiga  kabla ya polisi kuwasili na kumkamata.

Kamanda wa polisi katika eneo hilo Tadese Amenu alithibitisha kwa BBC kwamba nabii huyo anazuiliwa na maafisa wa polisi.

Kulingana na kamanda huyo nabii huyo aliyegunduliwa kuwa mfanyikazi wa afisi ya idara ya afya na hakuwa mwanachama wa kanisa lolote.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Maafisa wa polisi nchini Ethiopia wamemkamata kijana mmoja anayejiita 'nabii' kwa jina Getayawkal Ayele baada ya kushindwa kumfufua mfu aliyefariki siku nne zilizopita.


Hati ya kufanya muhtasari: Gianluigi Buffon ameshinda Serie A mara kumi

Kwenye kikosi hicho, maarufu kama Fifpro World XI, mlindalango Gianluigi Buffon amechukua nafasi ya Manuel Neuer, naye beki wa AC Milan Leonardo Bonucci akachukua nafasi ya kigogo wa Barcelona Gerard Pique kwenye safu ya ulinzi.

Mshambuliaji wa PSG Neymar, ambaye ndiye mchezaji ghali zaidi duniani naye ameingia nafasi ya Luis Suarez katika safu ya mashambulizi.

Kikosi hicho kina wachezaji watano kutoka Real Madrid, wawili wa Barcelona, wawili wa PSG, mmoja wa Juventus na mmoja kutoka AC Milan.

Hakuna mchezaji hata mmoja wa Ligi ya Premia aliyefanikiwa kujumuishwa katika kikosi hicho.

Mkufunzi bora duniani soka ya wanaume

Zinedine Zidane amemshinda meneja wa Chelsea Antonio Conte baada ya kuongoza Real Madrid kushinda La Liga msimu uliopita kwa mara ya kwanza tangu 2012 na kushinda Ligi ya Klabu Bingwa Ulaya mtawalia msimu uliopita.

Conte alishinda Ligi ya Premia msimu uliopita.

Massimiliano Allegri wa Juventus, ambaye aliongoza klabu yake kushinda Serie A na Coppa Italia msimu uliopita alikuwa wa tatu.

Mkufunzi bora duniani soka ya wanawake

Kocha wa Uholanzi Wiegman aliyeongoza Uholanzi kushinda Euro 2017 nyumbani kwao amechukua taji hilo.

Waliwalaza Denmark kwenye fainali.

Sarina Wiegman akipokea taji lake

Kipa bora zaidi

Mshindi wa Kombe la Dunia na mshindi wa Serie A mara 10 Gianluigi Buffon ndiye mshindi wa tuzo ya mlindalango bora duniani mwaka huu.

Aliwasaidia Juventus kushinda taji la ligi mara ya sita mtawalia msimu uliopita.

Aidha, alicheza dakika 600 Ligi ya Klabu Bingwa Ulaya bila kufungwa.

Buffon, 39, amewashinda kipa Keylor Navas, wa Real Madrid na Manuel Neuer wa Bayern Munich.

"Ni heshima kubwa sana kwangu kupokea tuzo hii katika umri wangu huu," alisema Buffon.

Uchezaji haki

Mchezaji wa Togo Francis Kone, ambaye alimfanyia huduma ya dharura kipa wa Bohemians 1905 Martin Berkovec uwanjani wakati wa mechi ya ligi Jamhuri ya Czech mwezi Februari ametunukiwa tuzo ya uchezaji wa haki.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirikisho la soka duniani Fifa limetangaza kikosi bora cha soka ya wanaume duniani mwaka 2017 ambapo kuna mabadiliko matatu kutoka kwa kikosi kilichotangazwa mwaka 2016.


Hati ya kufanya muhtasari: Gina Haspel anadaiwa kukasirishwa na kuvuja kwa ripoti ya CIA

Vyombo vya habari nchini Marekani vinaripoti kuwa bi Haspel atakutana na viongozi wa bunge la Seneti baadae leo Jumanne.

Mkurugenzi huyo hakuwepo wiki iliyopita wakati mawaziri wa mambo ya nje na ulinzi walipofanya mazungumzo na viongozi wa Seneti, kitendo ambacho kiliwakasirisha baadhi ya wajumbe wa bunge hilo.

Khashoggi aliuawa ndani ya ofisi za ubalozi mdogo wa Saudi Arabia jijini Istanbul, Uturuki Oktoba 2. Mwanahabari huyo alikuwa ni mkosoaji mkubwa wa sera za Saudia hususani mwanamfalme Mohammed bin Salman.

Vyombo vya habari vya Marekani pia vimeripoti kuwa ripoti ya CIA juu ya mkasa huo inaonesha kuwa kuna uwezekano mkubwa kuwa bin Salman aliamuru mauaji hayo.

Tayari Saudia imewashitaki watu 11 juu ya mauaji hayo, lakini wanakanusha vikali juu ya uhusika wa bin Salman.

Vyombo vya habari nchini Marekani pia vinaripoti kuwa CIA wana ushahidi unaonesha kuwa bin Salman aliwasiliana kwa wa ujumbe nfupi wa simu ya mkononi na Saud al-Qahtani ambaye inadaiwa ndiye aliyeendesha operesheni ya mauaji ya Khashoggi.

Hiki ndicho kikosi 'kilichomuua' Khashoggi

Waziri wa mabo ya nje wa Marekani Mike Pompeo na waziri wa ulinzi James Mattis waliwaambia maseneta wiki iliyopita kuwa hakuna ushahidi wa moja kwa moja unaomhusisha bin Salman na mauaji hayo.

Rais wa Marekani Donald Trump amekuwa mstari wa mbele kumtetea bin Salman akidai kuwa ripoti ya CIA haikuhitimisha kinagaubaga kuwa mwanamfalme huyo aliamuru Khashoggi auawe.

Bi Haspel pia anadaiwa kukasirishwa na kuvuja kwa ripoti ya CIA kwa vyombo vya habari.

Msimamo wa Seneti

Maseneta wengi, kutoka vyama vyote vya Republican na Democrats hawafurahishwi na msimamo wa Trump juu ya mauaji hayo, na hasira zao ziliongezeka zaidi baada ya bi Haspel kutohudhuria mahojiano ya wiki iliyopita.

Kuonesha hasira zao, maseneta hao walipiga kura 63 kwa 37 mpango wa kusitisha usaidizi wa Marekani kwa Saudia na washirika wake kwenye vita nchini Yemen.

Mpango kama huo uliwasilishwa bungeni mapema...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mkurugenzi wa shirika la ujasusi la Marekani Bi Gina Haspel atafanya mahojiano na wajumbe wa bunge la Congress juu ya mauaji ya mwanahabari Jamal Khashoggi.


Hati ya kufanya muhtasari: Glenn aliibuka mtu mzee zaidi kusafiri anga za juu akiwa na miaka 77

Alikuwa mwanajeshi wa zamani na alihudumu pia kama seneta.

Glenn alikuwa amelazwa hospitalini Columbus, Ohio, kwa zaidi ya wiki moja na alifariki akwia amezingirwa na wanawe na mke wa miaka 73.

Glenn anafahamika sana kwa kuizunguka dunia mwaka 1962 akiwa na chombo cha anga za juu cha Friendship 7.

Ufanisi wake uliashiria wakati ambao Marekani iliufikia Muungano wa Usovieti katika kutumma binadamu anga za juu.

Glenn atazikwa katika makaburi ya Arlington, Virginia.

Aliporejea duniani, Glenn alichaguliwa seneta wa chama cha Democratic mwaka 1974, ambapo alihudumu kwa miaka 24.

Mwaka 1998, miaka 36 baada ya safari yake ya kihistoria anga za juu, aliandika historia tena kwa kuwa mtu mzee zaidi kwenda anga za juu, akiwa na miaka 77.

Glenn alizaliwa 1921 Cambridge, Ohio.

Rais Barack Obama ameongoza Wamarekani kutoa heshima zao kwa Glenn, ambapo amemtaja kama "rafiki aliyetutoka".

Glenn akijiandaa kwa safari yake ya kuizunguka dunia

John Glenn akiwa Nasa mwaka 1963

Aliwania kuwa mgombea urais mwaka 1984, lakini akashindwa na Walter Mondale.

John Glenn (kushoto), Rais John F Kennedy (kati) na Makamu Rais Lyndon Johnson (kulia) wakikagua chombo cha Friendship 7

Glen alitunukiwa tuzo ya dhahabu kwa Kiingereza, Congressional Gold Medal, tuzo ya juu zaidi inayopewa rais Marekani mwaka 2011.

Rais Obama akimpa John Glenn nishani ya Rais ya Uhuru

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwana anga wa zamani John Glenn, ambaye alikuwa Mmarekani wa kwanza kuizunguka dunia kupitia mzingo wa dunia, amefariki dunia akiwa na miaka 95.


Hati ya kufanya muhtasari: Greenwood mwenye umri wa miaka 18 aliwasawazishia wenyeji  baada ya goli lililofungwa na Junior Stanislas kuishangaza Man United kunako dakika ya 15  kabla ya kuifungia United goli lake la nne  baada ya kipindi cha kwanza .

Marcus Rashford alikuwa ameiweka United 2-1 juu kutoka mkwaju wa penalti  kabla ya Anthony Martial kufunga bao zuri kabla ya kipindi cha kwanza kukamilika.

Katika mechi ilioja  mbembwe za kila aina , Joshua King aliifungia timu yake goli la pili kupitia mkwaju wa penalti  dakika nne baada ya kipindi cha mapumziko.  Kikosi hicho cha Edie Howe  , kilifunga goli la kusawazisha ambalo lilikataliwa kwa kuwa la kuotea.

Wakati huohuo Arsenal iliishangaza klabu ya Wolves ugenini na kuimarisha matumaini yake ya kufuzu katika mashindano ya klabu bingwa Ulaya baada ya kuwalaza wenyeji wao 2-0 katika uwanja wa  Molineux.

Kinda wa Gunners Bukayo Saka, ambaye alitia saini  kandarasi mpya  siku ya Jumtano  alianza kuifungia klabu yake .

Adama Traore aliharibu nafasi bora zaidi ya kusawazisha , kabla ya Alaxandre Lacazette kuingia kama mchezaji wa ziada na kufunga bao la ushindi.

Arsenal ilipanda hadi katika nafasi ya saba huku ikiwa pointi tatu nyuma ya Wolves.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mason Greenhood alifunga mara mbili  katika ligi ya premia  kwa mara ya kwanza  huku Man United ikitoka nyuma na kuilaza Bournemouth 5-2  na kuongeza matatizo ya klabu hiyo inayokaribia kushushwa daraja.


Hati ya kufanya muhtasari: Guzman alikuwa mkuu wa genge la walanguzi la Sinaloa

Hata hivyo, Guzman anaweza akakata rufaa uamuzi wa kumpeleka Marekani na mawakili wake wanasema watapigana vita hadi mwisho.

Anakabiliwa na mashtaka kadha nchini Marekani yakiwemo ulanguzi wa dawa na mauaji.

Kiongozi huyo wa genge la Sinaloa anazuiliwa katika gereza la Ciudad Juarez, karibu na mpaka wa Mexico na Marekani, chini ya ulinzi mkali.

Alikamatwa mwezi Januari miezi sita baada yake kutoroka gerezani kwa kupitia njia ya chini ya ardhi iliyochimbwa hadi kwenye seli yake gerezani.

Alikuwa tayari ametoroka kutoka gereza la ulinzi mkali mara moja awali, na akakaa miaka 13 akitafutwa sana na maafisa wa usalama.

Kamishna mkuu wa usalama wa Mexico Renato Sales Heredia amesema kwenye mahojiano na kituo kimoja cha runinga kwamba Mexico inatarajia kumhamishia Marekani mshukiwa huyo "Januari au Februari".

Lakini wakili Jose Refugio Rodriguez, amesema kuna kesi nyingi za rufaa ambazo uamuzi wake unasubiriwa na kwamba hilo haliwezi kufanyika haraka.

"Muda huo hautoshi," Bw Rodriguez amesema na kudokeza kwamba njia pekee ya kumpeleka Guzman Marekani mapema mwaka ujao ni kwa kutumia nguvu pekee.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mexico inapanga kumkabidhi mlanguzi hatari wa mihadarati Joaquin "El Chapo" Guzman kwa maafisa wa Marekani mwezi Februari, kwa mujibu wa afisa mmoja mkuu nchini Mexico


Hati ya kufanya muhtasari: Gwaride la kijeshi la Korea Kaskazini

Taifa hilo limesema hivyo wakati ambapo kiongozi wa Korea Kaskazini, Kim Jong-un, amehudhuria gwaride la heshima katika mji mkuu wa Pyong yang, akiadhimisha siku ya kuzaliwa ya babu yake, marehemu Kim II-Sung, ambaye ni mwanzilishi wa taifa hilo.

"tumejiandaa kwa vita kamili'' ,alisema Choe Ryong-hae, anayeaminika kuwa mu wa pili mwenye uwezo mkubwa katika taifa hilo.

''Tuko tayari kulipiza kisasi na mashambulio ya Nuklia kwa mbinu zetu  dhidi ya shambulio lolote la Kinyuklia''.

Jeshi la Korea Kaskazini likiwa katika gwaride la kijeshi

Huku kukiwa na wasiwasi kwamba Korea Kaskazini inakaribia kupata ufanisi wa kukamilisha silaha za Kinyuklia, Gwaride la Jumamosi ilikuwa fursa kwa bwana Kim kuonyesha uwezo wa kijeshi wa taifa hilo.

Vifaa vilivyoonyeshwa kwa mara ya kwanza vilikuwa vile vilivyotajwa kuwa manuwari za  Pukkuksong ,makombora ya masafa marefu yanayoweza kwenda kwa takriban kilomita 1000.

Wachanganuzi wa vifaa vya kijeshi pia wanasema kuwa kuna makombora mawili mapya yanayoweza kurushwa kutoka bara moja hadi jingine, lakini haijulikani iwapo yamefanyiwa majaribio.

Kulikuwepo na sherehe za kawaida, kama vile mamia ya wanajeshi kupiga gwaride  na msafara wa magari ya kivita huku yakiwa yamebeba silaha kama vile makombora.

Rais Kim Jong Un wa Korea Kaskazini

Maonyesha ya silaha nyingi yanaendelea nchini humo wakati ambapo kuna hali ya uhasama kati ya Korea Kaskazini na Marekani kufuatia mazoezi ya makombora ya kinyukilia yanayoandaliwa na Korea Kaskazini.

Hali ya wasiwasi imekumba eneo la Korea kwa ujumla kufuatia majaribio kadhaa ya makombora ya kisasa na Korea Kaskazini na  mapema Jumamosi shirika la habari la taifa hilo lilionya Marekani kusitisha kiherehere chake cha vitisho vya kijeshi.

Marekani imetuma meli kadhaa za kivita katika Rasi ya Korea.

Hiyo jana waziri wa mashauri ya kigeni wa Uchina alionya kuwa vita vyovyote kati ya Korea Kaskazini na Marekani havitamfaidi ye yote.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Korea Kaskazini imeionya Marekani kutoanzisha vitendo vya uchokozi katika eneo la Korea ikisema kuwa iko tayari kulipiza kisasi kupitia mshambulio ya kinyuklia.


Hati ya kufanya muhtasari: Gwaride la kijeshi lililofanywa na Korea Kaskazini hivi karibuni

Kombora hilo lililorushwa lilienda anagani urefu wa kilomita 2,000 na kusafiri kilomita 700 kabla ya kuanguka katika bahari Magharibi mwa Japan.

Korea Kaskazini ilisema siku ya Jumatatu ni jaribio la uwezo wa kombora jipya.

Jeshi la Korea Kusini limesema kuwa haliweza kuthibitisha madai hayo ya Korea Kaskazini.

Lakini limesema kuwa kombora hilo lilionekana kuweza kuruka angani, hatua ambayo ni muhimu katika utengenezaji wa makombora ya masafa marefu kulingana na kituo cha habari cha Yonhap.

Majaribio ya mara kwa mara ya makobora ya masafa marefu yanayofanywa na taifa hilo yanakiuka vikwazo vya Umoja wa Mataifa na yamesababisha wasiwasi miongoni mwa jamii ya kimataifa pamoja na Marekani.

Marekani na Japan zimetaka kufanyika kwa mkutano wa dharura katika baraza la usalama la Umoja wa Mataifa  siku ya Jumanne.

Shirika la habari la Korea Kaskazini KCNA limesema Jumatatu kwamba jaribio la kombora jipya la masafa marefu la Hwasong 12 lilifanyika kama ilivyopangwa.

Limesema kuwa jaribio hilo lililenga kuonyesha kwamba kombora hilo jipya lina uwezo wa kubeba kichwa cha Nyuklia.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Korea Kaskazini imedai kwamba kombora la masafara marefu ililolifanyia majaribio siku ya Jumapili ni kombora jipya linaloweza kubeba kichwa cha nyuklia .


Hati ya kufanya muhtasari: Hadi sasa, chanjo mbili dhidi ya virusi vya rotavirus zimekuwa zikitumika kuzuwia maambukizi hayo, lakini zote ni ghali na lazima ziwekwe kwenye friji

Upatikanaji wa chanjo hii umeonekana kama mafanikio makubwa pale itakapofika kwenye masoko  kwa kuwa inatarajiwa kuuzwa  kwa bei nafuu kuliko chanjo nyingine zilizopo na haihitaji kuwekwa ndani ya friji.

Matokeo ya majaribio ya chanjo hiyo yaliyofanyika nchini Niger yamechapishwa katika jarida la tiba la Uingereza.

Inakadiriwa kuwa watoto 1,300 hufa kila siku kutokana na kuhara kunakosababishwa na  rotavirus.

Hadi sasa , chanjo mbili zimekuwa zikitumika kuzuwia maambukizi hayo, lakini zote ni ghali  na lazima ziwekwe kwenye friji.

Watoto wengi katika jamii zenye kipato kidogo ambazo hazina huduma ya umeme hushindwa kupata chanjo hiyo.

Lakini sasa , shirika la madaktari wasio na mpaka - MSF -linasema kuwa  chanjo mpya iliyofanyiwa majaribio nchini  Niger inaweza kusaidia kuokoa maisha ya watoto   wanaoihitaji zaidi.

 Dawa hiyo mpya inaweza kutibu aina ya virusi vya rotavirus vinavyopatikana katika nchi zilizoko kusini mwa jangwa la Sahara barani Afrika.

Inatarajiwa kugharimu chini ya dola mbili unusu kwa kila mtoto.

 Lakini kabla  kutengenezwa ama kusambazwa chanjo zilizokuwepo kulihitaji kwanza idhini ya Shirika la Afya Duniani (WHO)

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Chanjo mpya  dhidi ya maradhi hatari ya  virusi vya rotavirus - yanayoongoza kwa  kusababisha vifo vya utotoni imethibitishwa kufaa na salama.


Hati ya kufanya muhtasari: Haijulikani ikiwa serikali ya Afrika Kusini ilimpa Bi Mugabe kinga ya kidiplomasia.

Inaeleweka kwamba Grace Mugabe alisafiri pamoja na mumewe leo asubuhi.

Wawili hao walikuwa wanahudhuria mkutano wa kikanda Afrika kusini.

Haijulikani ikiwa serikali ya Afrika Kusini  ilimpa Bi Mugabe kinga ya kidiplomasia.

Mwamitindo Gabriella Engels 20, alimshtumu Bi Mugabe kwa kumpiga baada ya kumpata akiwa na watoto wake wawili wavulana ndani ya chumba kimoja cha hoteli huko Sandton, mtaa mmoja wa kifahari kaskazini mwa mji wa Johannesburg

Mwamitindo Gabriella Engels

Bi Engels aliambia BBC kwamba alishambuliwa na bi Mugabe aliyeamini kwamba alikuwa akijua kule aliko mwanawe Bellarmine.

Mawakili wa Gabriella Engels mwanamke ambaye analaumu Bi Mugabe kwa kumgonga, wanasema kuwa mteja wao alipewa pesa kuachana na kesi hiyo lakini akakataa.

Bi Engels, alionekana kwenye mkutano wa  waandishi waahabari siku ya Alhamisi akiwa na bendeji kubwa kwenye uso wake.

Grace Mugabe alikataa kufika mahakamani baada ya kushtakiwa wiki jana, akisema kwamba ana kinga ya kidiplomasia.

Mamalaka za Afrika kusini zimekanusha madai kwamba Grace Mugabe ana kinga ya kidiplomasia.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Vyombo vya habari nchini Zimbabwe zinasema mkewe rais Mugabe, Grace Mugabe amerejea nyumbani kutoka Afrika kusini licha ya kukabiliwa na mashtaka ya kushambulia mwanamitindo Gabriella Engels katika hoteli moja Johannesburg.


Hati ya kufanya muhtasari: Haki za wanawake wengi nchini Sudan hukiukwa

"Leo tulikata rufaa kwenye mahakama ya rufaa kupinga uamuzi uliotolewa na mahakama ya chini," wakili wake Al-Fateh Hussein aliliambia shirika la AFP Alhamsi.

Mahakama  ya Sudan ilimpata na hatia Bi Hussein kwa kuua makusudi mapema mwezi Mei baada ya familia ya mumewe kukataa kufidiwa fedha.

Hatma ya Bi Hussein ambaye sasa yuko miaka 19, ilizua maoani kote duniani na hata kuanzisha kampeni #HakikwaNoura

Baba yake Bi Hussein alimalazimisha kuolewa akiwa na miaka 16 na alikua amejaribu kukimbia.

Baada ya ya familia kumkabidhi kwa mume wake, Bi Hussein alisema mume wake aliwaita binamu zake waliomshika huku akimbaka.

Alimdunga kisu na kumua mumewe wakati alijaribu tena kumbaka siku iliyofuati.

Mahaka ya sharia ilimhumu kifo kwa kunyongwa.

Wakati huo huo kundi la wanaharakati wa kupigania haki za kibinaadamu la Equality Now limesema kuwa litamwandikia rais Omar al-Bashir kumuomba amuonee huruma.

Shirika la Amnesty International limesema kuwa hukumu ya mwanamke ya kifo ambaye alikuwa akijitetea inaangazia uzembe wa serikali kukabiliana na ndoa za watoto , ndoa za lazima na ubakaji katika ndoa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Msichana raia wa Sudan Noura Hussein ambaye alihukumiwa kifo kwa kumuua mume wake kutokana ya madai kuwa alimbaka amekata rufaa.


Hati ya kufanya muhtasari: Haley amesema teknolojia ya Korea ya Kaskazini kwenye mabomu ya nyukilia ni ya hatari na haina mfano

Nikki Haley ametaka kuwepo kwa muda wa dharura wa Baraza la Umoja wa Mataifa utakao jibu majaribio hayo kwa hatua kali.

"Vita sio kitu ambacho Marekani ingetaka," alisema. "Hatutaki vita kwa sasa lakini uvumilivu wa nchi yetu hautuzuii."

Baadae, kupitia mazungumzo ya simu na Rais Trump, Kansela wa Ujerumani Angela Merkel amesema atahimiza kuwepo kwa vikwazo vikali kutoka umoja wa nchi za ulaya dhidi ya Pyongyang.

Hata hivyo, China imesisitiza wito wake wa kutaka pande zote zirudi katika meza ya mazungumzo.

Baraza la usalama la umoja wa mataifa mara ya mwisho liliweka vikwazo kwa Korea Kaskazini juu ya bidhaa zake mwezi Agosti

Ripoti zinasema kuwa Korea Kaskazini inajiandaa kwa majiribio mengie ya makombora.

Siku ya Jumapili ilifanya jaribio la bomu la chini ya ardhi lililoaminika kuwa na nguvu ya kati ya kilotani 20 na 120.

Kifaa hicho hicho kinaweza kuwa na nguvu mara tatu zaidi ya bomu lililotumiwa kuharibu mji wa Hiroshima mwaka 1945.

China haitaki kuwepo nchi yenye silaha za nyuklia ya Korea Kaskazini na mara kwa mara imeeleza msimamo wake kwa nchi hiyo.

Lakini pia haitaki kuona utawala wa Korea Kaskazini ukiondolewa madarakani. Hii itasababisha mamilioni ya wakimbizi kukimbia kwenda China na kuchangia kuungana kwa Korea ambayo itakuwa chini ya ushawishi wa Marekani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Balozi wa Marekani kwenye Umoja wa Mataifa ameilaumu Korea ya Kaskazini kwa kulazimisha vita kutokana na majaribio yake ya makombora ya mara kwa mara.


Hati ya kufanya muhtasari: Hali hiyo imesababisha maeneo hayo kuwa katika hatari ya kukosa kabisa uthabiti na amani na maelfu ya watu katika nchi kama vile Nigeria , Mali,Chad ,Burkina Faso na Niger wameachwa bila makao .

Ufaransa  ambayo imekuwa mstari wa mbele kuzisaidia nchi hizo kukabiliana na makundi mbali mbali ya wapiganaji pia imeonekana kushindwa katika kuleta utulivu katika eneo hilo .

Hali huenda ikawa mbaya zaidi kwa sababu ya kifo cha aliyekuwa rais wa Chad Idriss Deby ambaye alikuwa mojawapo ya viongozi wanaotegemewa kupambana na kundi la Boko Haram ambalo limekuwa likizihangaisha  nchi za Nigeria , Chad ,Niger na Burkina faso .

Mashambulizi yalianza lini?

Mashambulio dhidi ya  jeshi na raia katika eneo lote yanatokea kila mara na yameongezeka  licha ya uwepo wa maelfu ya wanajeshi kutoka nchi zote zilizoathiriwa pamoja na Ufaransa. Mwaka wa 2019  kulikuwa na idadi kubwa zaidi ya vifo vya kila mwaka kutokana na mzozo wa silaha katika eneo la Sahel tangu 2012.

Hali imezidi kuwa mbaya na hata kuanza kuyaathiri mataifa ya Afrika magharibi ambayo hapo awali yalionekana kuwa salama .

Silaha zinatoka wapi?

Kuendelea kwa mapigano nchini Libya kumesababisha kutokuwepo kwa serikali thabiti  kumudu mipaka ya nchi hiyo na maeneo ya Sahel na hivyo basi silaha  hatari  zimezidi kupatikana katika mikono ya makundi mbalimbali ya wapiganaji .

Kundi la Boko Haram limejiingiza katika ushirikiano na mitandao ya kimataifa ya ugaidi na kuendelea kufanya mashambulizi nje na ndani ya Nigeria huku serikali ya taifa hilo ikionekana kushindwa kuchukua hatua madhubuti za kuwahakikishia raia wake usalama .

Katika shambulizi moja lililosababisha vifo vya wanajeshi 89 wa Niger mwaka wa 2019  ,Ufaransa pia ilijipata ikisajili maafa ya wanajeshi wake baada ya helikopta ya kijeshi kuanguka  nchini Mali mwezi Novemba mwaka huo .

Katika maeneo ya taifa la Mauritania makundi yenye silaha kali yameendelea kufanya mshambulizi dhidi ya maafisa wa usalama na hata kushikilia miji na sehemu zenye  barabara muhimu katika maeneo ya mipakani .

Tatizo...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mataifa  kadhaa ya eneo la Sahel  - sehemu ya mataifa kadhaa ya afrika ya kati na magharibi yaliyo jangwani  yapo mashakani kwa sababu ya tishio la usalama kutoka kwa makundi mbali mbali yaliyojihami .


Hati ya kufanya muhtasari: Hali ilivyo kwenye eneo la jangwani ambapo barabara ya Morogoro imefunikwa na maji yaliyofurika.

Kampuni ya Mabasi  ya mwendo kasi  (Udart) imelazimika kusitisha huduma zake usafiri kwa mabasi yanayotumia barabara kuu  ya Morogoro eneo la Jangwani na barabara ya Kawawa katika Bonde la Mkwajuni kuelekea Morocco.

Taarifa ya Mkuu wa Idara ya Mawasiliano Udart, Deus Bugaywa imeeleza kuwa safari zilizositishwa ni kati ya Kimara -Kivukoni, Kimara - Gerezani, Morocco - Kivukoni na Morocco -Gerezani kuanzia mapema alfajiri ya leo Jumatatu.

"Huduma zinazotolewa sasa ni kati ya Kimara - Mbezi, Kimara -Magomeni Mapipa, Gerezani - Muhimbili, Kivukoni - Muhimbili na Gerezani - Kivukoni" amesema Buyagwa.

Eneo la Jangwani linafahamika kwa kujaa maji mengi barabarani kipindi cha mvua.

Udart wameomba radhi wateja wao na kuongeza kuwa wanaendelea kufuatilia hali ya maji Jangwani na  kwamba yakipungua huduma zitaendelea kutolewa.

Baadhi ya watu wamekua wakitoa ushauri kwa wenzao walioshindwa kufika sehemu zao za kazi kutokana na changamoto ya usafiri ya kati kati ya mji kutumia usafiri mbadala.

Wengine waliamua kutumia mtandao wa kijamii wa Twitter kufanya hivyo.

Ukiachana kutatizika kwa usafiri wa mwendokasi, wakaazi wengine wa maeneo mbalimbali ya Dar es Salaam wamekubwa na adha kubwa ya foleni kutokana na mvua hizo kuharibu ama kuziba baadhi ya barabara muhimu.

Mamlaka zaonya mvua kubwa

Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (MET) tayari imeshatoa tahadhari juu ya uwepo wa mvua kubwa ambayo itaupiga ukanda wa pwani wa nchi hiyo kwa siku tatu mfululizo kutokea leo Jumatatu Mei 13 mpaka Jumatano Mei 15.

MET wametahadharisha kuwa mvua hizo zitakuwa na madhara makubwa ikiwemo: "Baadhi ya makazikuzungukwa na maji, ucheleweshwaji wa usafiri, kusimama kwa muda kwa baadhi ya shughuli za kijami. Kuanguka kwa kwa majani na matawi ya miti. Kuathirika kwa usafiri wa baharini na uvuvi."

Mamlaka hiyo pia imetahadharisha kuwa kwa siku za Alhamisi na Ijumaa wiki hii, ukanda huo wa pwani ya Tanzania utakabiliwa na upepo mkali.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mvua kubwa inayoendelea kunyesha katika mji wa Dar es Salaam, Tanzania imeathiri huduma ya usafiri wa umma huku idara ya hali ya hewa ikitoa tahadhari.


Hati ya kufanya muhtasari: Hapa ni katika ufukwe wa Nungwi visiwani Zanzibar, Tanzania. Watu hawa wanaonekana kuwa tayari sana kuukaribisha mwaka mpya wa 2018.

Yogyakarta, Indonesia, fataki zilitanda angani mshale wa saa ulipogonga saa tisa usiku

Hapa ni katika Bandari ya Victoria nchini Hong Kong

Jumba refu sana la Petronas Towers nalo liliangazwa kwa fataki Kuala Lumpur, Malaysia

Tukirudi Indonesia tena, taa zenye puto ziliwashwa na kupeperushwa angani katika hekalu la Borobudur

Na katika jumba la ghorofa la 123 la Lotte World Tower, Seoul, Korea Kusini, hali haikuwa tofauti sana

Cairo nchini Misri, Santa Claus alipiga kengele sokoni kutangaza kufika kwa mwaka mpya

Mjini Jakarta, eneo la katikati mwa jiji fataki zilirushwa kila pahali

Nchini Singapore, Marina Bay ndicho kilichokuwa kitovu cha sherehe

Marekani wakazi walikuwa miongoni mwa watu wa mwisho kuukaribisha Mwaka Mpya. Katika Times Square, New York, wawili hawa walivumilia baridi kali kuusubiri Mwaka Mpya

Sydney Harbour, maonesho haya ya fataki maarufu sana yalikuwa miongoni mwa matukio ya kuukaribisha mwaka ambayo yalioneshwa kwenye runinga pande mbalimbali duniani

Na mbali kidogo kusini mashariki Melbourne pia walisherehekea

Mabuddha katika hekalu la Kelaniya nchini Sri Lanka waliomba kuukaribisha Mwaka Mpya

Mjini Istanbul nchini Uturuki wakazi walijitokeza barabarani kusherehekea wakisubiri kuvuka mwaka

Champs-Élysées mjini Paris watu walifurika kama siafu

Jijini London saa ya Big Ben ililia mshale wake wa saa ulipogonga saa sita usiku, licha ya kwamba bado inafanyiwa ukarabati mkubwa

Na katika ufukwe maarufu wa Copacabana, Rio de Janeiro, wengi walikusanyika kuburudika na kuukaribisha mwaka mpya kwa shangwe

.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ulimwengu unapoendelea kusherehekea kufika kwa mwaka mpya wa 2018, sherehe za aina yake zimekuwa zikifanyika miji mbalimbali mashariki hadi magharibi.

Picha hizi ni za jinsi hali ilivyokuwa miji mbalimbali.


Hati ya kufanya muhtasari: Harpreet Kaur alimuandikia barua waziri mkuu ili wabadili jina la kijiji chake

 "Jina la kijiji changu kinaitwa 'Ganda' maana yake ni chafu au haipendezi," Harpreet Kaur alimuandikia waziri mkuu Narendra Modi mwaka 2016 ili waweze kubadili rasmi jina la eneo hilo.

Aliongeza kuwa jina la kijiji peke yake linaweza kuwadhalilisha hata wakazi wa hapo.

"Hali ni mbaya sana, yani hata ndugu zetu huwa wanatutania mara kwa mara ," mwanamke mmoja ambaye ni miongoni mwa watu wanaofanya shinikizo la kubadili jina.

Mwaka 2017, mamlaka ilibadilisha jina la kijiji hicho  na sasa kinaitwa 'Ajit Nagar' kikimaanisha fahari ya kaskazini mwa jimbo la Haryana,India.

Kiongozi wa kijiji Lakwinder Ram, alisema kuwa wamekuwa wakijaribu kwa miaka mingi kuishinikiza serikali kubadili majina bila mafanikio.

Licha ya kuwa hakuna mtu ambaye alikuwa hataki kijiji kibadilishwe jina.

Wanakijiji wanasema jina la Ganda lilikuja baada ya mafuriko kuharibu eneo hilo  miongo kadhaa iliyopita.

Na afisa aliyetembelea eneo hilo baada ya janga la mafuriko kutokea ndio alitoa jina hilo, kutokana na uchafu uliokuwa umejaa.

Hivyo tangu siku hiyo jina likabaki kuwa ganda yani pachafu.

Wawakilishi wengine wa vijiji 50 wameikasirikia serikali ya India kwa kubadilisha jina hivi karibuni.

Sababu zao zikiwa kwamba majina mengine yanaonekana kama yana ubaguzi, au ya ajabu na yanaleta aibu kwa wakazi wake.

Barua kutoka vijiji 40 zilikuwa zinakubali mabadiliko hao, Krishan Kumar,afisa wa serikali alisema.

Miongoni mwa vijiji vilivyobadilishwa ni kijiji kinachoitwa Kinnar yaani mtu mwenye jinsia mbili.

Hatua za kubadili jina vijiji sio rahisi nchini humo.

Lazima mtu uanze kwa kuishawishi serikali  ambayo ndio ina maamuzi ya mwisho.

Kwa wakazi wa kijiji cha Lula Ahir kilichopo jimbo la Haryana jina lilikuwa linawakebei watu wenye ulemavu na harakati za kubadili jina hilo limepitia mlolongo wa urasimu mwingi.

Waliwahi kuiandikia barua serikalini mwaka 2016 na kuwaeleza jinsi wasivyoridhika na jina la kijiji hicho .

Walisubiri majibu kwa miezi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kaskazini mwa  nchini India, hivi karibuni vijiji vingi vyenye majina ya kudhalilisha kumekuwa na  kampeni ya kuhimiza serikali  kubadilisha majina hayo.


Hati ya kufanya muhtasari: Harvey Weinstein ni mwandaaji filamu maarufu

Bw Weinstein alikuwa anachanga fedha nyingi kwa chama cha Democratic.

Kampuni yake ilimfuta kazi Jumapili kutokana na tuhuma hizo.

Binti wa rais huyo wa zamani, Malia, alifanya kazi kama mkurufunzi katika kampuni ya Weinstein majira yaliyopita ya joto.

Mwandaaji huyo wa filamu ametuhumiwa kuwabaka wanawake watatu.

Baadhi ya waigizaji nyota Hollywood wamejitokeza na kudai kwamba walidhalilishwa kingono pia ni Weinstein wakiwemo Angelina Jolie, Mira Sorvino na Gwyneth Paltrow.

Produsa huyo amekanusha tuhuma hizo na kusema kwamba alishiriki tendo la ngono na wanawake hao kwa hiari yao.

Angelina Jolie (kushoto) na Gwyneth Paltrow ni miongoni mwa waliomtuhumu Weinstein

Mke wake Georgina Chapman ametangaza kwamba atamwacha.

Chapman, 41, ambaye ni mwanzilishi mwenza wa kampuni ya mitindo ya mavazi ya Marchesa, na Weinstein, 65, wana watoto wawili.

Jolie aliandika kwenye barua pepe: "Nilikuwa na kisa cha kusikitisha sana kati yangu na Harvey Weinstein wakati wa ujana wangu, na kwa sababu yake, niliamua kwamba singefanya kazi naye tena na nilikuwa nikiwatahadharisha wengine wakifanya kazi naye.

"Tabia hii dhidi ya wanawake katika fani yoyote haikubaliki katika taifa lolote lile."

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rais wa zamani wa Marekani Barack Obama, na mkewe, Michelle, wamesema wameshangazwa sana na tuhuma za udhalilishaji wa kimapenzi wa wanawake ambazo zinamkabili mwandaaji wa filamu wa Hollywood Harvey Weinstein.


Hati ya kufanya muhtasari: Hasunga amewasili leo mkoani Mtwara mara baada ya kuapishwa na rais John Magufuli jana Ikulu jijini Dar es Salaam kuchukua nafasi ya Charles Tizeba aliyefutwa kazi kutokana na kadhia ya korosho.

Rais Magufuli jana alitangaza rasmi kuwa serikali itazinunua korosho zote kwa kupitia benki ya kilimo na uratibu wa jeshi baada ya wafanyabiashara kuonekana wakisuasua.

"Hatima ya wafanyabiashara wa korosho labda wasuburi tukishanunua hizi korosho  ndio tutakaa nao tuamue. Tulishakaa nao vikao vingi, tukakubaliana na bei elekezi, wao hawakutaka kuzingatia. Wanadhani serikali labda hatuwezi ndio maana tunanua wenyewe sasa, halafu ndio tufikirie sasa namna ya kushirikiana nao," amesema Hasunga na kuongeza: "Tunajua kuwa wanaumuhimu, lakini si umuhimu wa kuringa ama kutaka kununua kwa shilingi 1,500 au 2,000..."

Hasunga pia amesema maamuzi ya serikali yanalenga kuongeza kipato kwa mkulima, kutoa ajira mpya kwa kuzibangua  korosho ndani ya nchi na pia kuliongezea thamani zao hilo kwa kulifungasha kabisa kabla ya kusafirisha nje ya nchi na kuongeza pato la taifa.

Waziri huyo amesema kuwa wanajeshi wanatarajiwa kuwasili muda wowote hii leo kuanza kuratibu mfumo mpya wa manunuzi ya zao hilo.

Hali imepoa kidogo leo Mtwara hakuna kazi

Awali, wanawake wajasiriamali wanaoshughulika na kubangua korosho nchini Tanzania wameulalamikia mpango mpya wa ununuzi uliotangazwa.

Wanawake hao wanasema kuwa hatua hiyo itawanyima fursa ya ununuzi wa kiwango cha kawaida kwa lengo la biashara ndogo ndogo kwani, wana wasiwasi kwamba huenda jeshi likabadili kabisa mfumo wa uuzaji korosho tofauti na walivyozoea.Hapo jana ikiwa ni kabla ya muda uliowekwa kwa wafanyabiashara kujiorodhesha ili wanunue korosho ya wakulima mkoani Mtwara, rais alibadili mawazo yake na kuamua kwamba wafanya biashara hao hawatanunua tena korosho hiyo, akihoji kwamba walikuwa wapi.

"Yani huu mpango ambao rais ameuweka katika uuzaji wa korosho Mtwara kusimamiwa na jeshi, sisi wafanyabiashara wadogo kiukweli wametuangusha", amedai mmoja wa wanawake ambaye ni...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Waziri mpya wa Kilimo nchini Tanzania Japhet Hasunga ameiambia BBC kuwa serikali itafikiria hatima ya wafanyabiashara wa korosho mara baada ya kumaliza ununuzi wa zao hilo.


Hati ya kufanya muhtasari: Hata hivyo Achilles alitabiri sawa Iran kuishinda Morocco, Urusi kuishinda Misri na Brazil kuishinda Costa Rica.

Achilles, anayeishi makavazi ya Hermitage ya mji St Petersburg, aliwekwa tayari kwa wapiga picha na kuletewa sahani mbili za chakula, moja kikiwa na bendera ya Nigeria na nyingine ya Argentina kuwekwa mebele yake.

Paka huyo wa rangi nyeupe ambaye ni kiziwi, hubashiri mshindi kwa kuchagua moja kati ya bakuli mbili ambazo zimewekwa bendera za mataifa yanayocheza.

Paka huyo ni miongoni mwa paka wanaofugwa kukabiliana na panya katika makumbusho ya Hermitage mjini St Petersburg, ingawa sasa ana majukumu hayo mapya.

Paka huyo ni miongoni mwa paka wanaofugwa kukabiliana na panya katika makumbusho ya Hermitage mjini St Petersburg

Baada ya muda mfupi Achilles alichagua sahani ya Nigeria na kwa pupa akala chakula kilichokuwa sahani ya bendera  ya Nigeria, ishara kuwa Nigeria ingeishinda Argentina.

Hata hivyo Achilles alitabiri sawa Iran kuishinda Morocco, Urusi kuishinda Misri na Brazil kuishinda Costa Rica.

Licha ya Achilles kutabiri ushindi wa Nigeria dhidi ya Argentina, Nigeria ilibanduliwa kutoka mashindano baada ya kushindwa kwa mabao mawili kwa mamoja na Argentina.

Paka huyo ni kati ya wanyama wanajaribu uwezo wao wa kutabiri matokeo ya kombe la Dunia wakiwemo wengine huko Kaliningrad, Yekaterinburg na Sochi.

Wana matumaini ya kumuiga Paul the octopus ambaye alipata umarufu duniani wakati alitabiri vyema matokeo ya mechi zote za Ujerumani kwenye mechi za Kombe Dunia za mwaka 2010 na kuchagua Uhispania kama mshindi.

Achilles ni kati ya wanyama wanajaribu uwezo wao wa kutabiri matokeo ya kombe la Dunia wakiwemo wengine huko Kaliningrad, Yekaterinburg na Sochi.

.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Paka Achilles aliyetabiri vyema matakeo ya mechi zote tatu katika mashindano ya dunia alinoa alipotabiri kuwa Nigeria ingeishinda Argentina wakati kabla ya timu hizo kukutana jana Jumanne lakini Argentina waliwashinda Nigeria kwa mabao 2-1.


Hati ya kufanya muhtasari: Hata hivyo shughuli hiyo katika eneo hilo kwa sasa inaenda kombo kutokana na uhaba wa samaki kwenye ziwa Tanganyika huku baadhi ya wavuvi wakiamini kuachwa kwa mila na desturi ni moja ya sababu inayochangia uhaba wa samaki.

Jitihada ni kubwa, mavuno madogo,  wanawake wamefika ufukweni asubuhi na mapema kuchuuza samaki lakini upatikanaji ni adimu.

Miezi kadhaa iliyopita wavuvi walikuwa wakipata zaidi ya ndoo ishirini za samaki,  lakini kwa sasa mambo ni tofauti.

Wanawake wamefika ufukweni asubuhi na mapema kuchuuza samaki lakini upatikanaji ni adimu.

Wavuvi wengine wameamua kuachana na kazi hii na kuingia kwenye kilimo huku baadhi yao wanaona kuzipa kisogo mila na desturi ndio huchangia uhaba wa samaki katika ziwa hili.

Dunia Rashid ni mvuvi katika eneo hili anasema: 'Tunaweza kuchukua  mwaka mzima tunavuwa samaki kama dagaa na samaki wakubwa wakubwa.

'Basi wale waliokuwepo, wazee wametoweka wengine, wamebaki vijana wadogo, shughuli hawawezi kuzifanya.'

Wazee wa kimila wanasema asiyesikia la mkuu huvunjika mguu, wananyooshea vidole teknolojia kama chanzo cha vijana wengi kuachana na mila na desturi ambazo huamini ndio njia pekee ya mafanikio.

'Machifu walikuwa wanafanya matambiko, wanaomba dua kwa MwenyeziMngu kutumia mambo ya asili, na kweli MwenyeziMngu alikuwa anatoa jibu.

Moshi Haruna ambaye ni mvuvi, anawaelemisha wavuvi wenzake dhidi ya kuamini kuwa mila ndio husababisha uhaba wa samaki

Mboga zilikuwa zinavulika na kupatikana,' anasema mzee Muhsini Mmbanga.

Katika mkusanyiko ulio mfano wa kanisa ila sio kanisani, Moshi Haruna, mvuvi mwingine katika eneo hili anawaelemisha wavuvi wenzake dhidi ya kuamini kuwa mila ndio husababisha kushindwa kupata mavuno ya samaki.

'Wale wanaoendekeza mila, wanaamini kwamba bila ya mila hawawezi kupata. Ila sisi ambao hatuamini mila tunaamini, Mungu anatoa kulingana na vile anaona awalisheje binaadamu.

Kwa wa mila wanakula, na sisi ambao hatuamini mila tunakula na tunaishi' anaeleza Haruna.

Mamlaka za serikali zinazoshughulikia uvuvi katika ziwa hili,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nchini Tanzania uvuvi hunufaisha zaidi ya watu milioni nne, huku wakaazi wa mkoa wa Kigoma magharibi mwa Tanzania wakiutegemea kama shughuli kuu inayoendesha Maisha yao kiuchumi.


Hati ya kufanya muhtasari: Hata hivyo, teknolojia ya uzazi wa kusaidiwa  kwa upandikizaji wa mbegu za kiume katika yai la uzazi la mwanamuke na  maarufu IVF, umelainisha mtizamo wa kitamaduni na hivyo kuwachochea  wanawake wengi kupata watoto  wakiwa na umri mkubwa  jambo lililofanya uzazi wa njia ya kumbebea mimba mwanamke mwingine kuongezeka.

Katika miongo miwili iliyopita, limekuwa ni jambo la kawaida duniani. Hakuna idadi kamili inayofahamika kuhusu idadi ya watot wanaozaliwa kwa njia hiyo lakini mwaka 2012 sekta ya uzazi wa kubeba mimba kwa niaba ya mwanamke mwingine ilikuwa na thamani ya dola takriban Bilioni 6 kwa mwaka.

Nchini Uingereza pekee, idadi ya wazazi walioagiza wanawake kuwabebea mimba za watoto wao wana watoto  mapacha watatu  kuanzia  121 hadi 368  kufikia mwaka 2018 lakini idadi kamili ya  matukio ya uzazi huu inaweza kuwa ni ya juu zaidi, kwani sio lazima kwa mtu kutuma maombi ya kufanya hivyo

Kim Kardashiananatarajia kupata mtoto wa nne, wapili alipatikana kwa kubebewa mimba na mwanamke mwingine

Aina za kupata mtoto kwa kusaidiwa na mwanamke unayemchagua

Watoto wanaopatikana kwa njia ya mwanamke kujifungua kwa niaba ya mwanamke mwenzake huja kwa aina mbili  - aina ya kwanza ni ile inayofahamika kama gestational, ambapo mama wa kujitolea hupandikizwa yai na mbegu ya uzazi ya mwanamume na ya pili iliyoanza kutumika tangu zamani ambapo yai la mwanamke anayejitolea kumzalia mwenzake hutumika.

Mchakato huu unaweza kuleta faida kubwa, hasa kwa wale ambao hawana uwezo wa kupata watoto  kwa njia ya kawaida, kwa kuwaruhusu watu binafsi na wanandoa kuwa na watoto wao ''wenyewe'' bila kupitia mchakato mrefu wa kuasili.

Katika matukio mengi, mchakato huu hufanyika bila matatizo, Lakini uzazi huu ambao umekuwa maarufu umekuja kwa gharama za uanadamu na hadithi za uwezekano mateso wanayofanyiwa watoto wanaozaliwa kwa njia hii zimekuwa zikigonga vichwa vya habari katika miaka ya hivi karibuni.

Mtoto mchanga Gammy na mama aliyesaidia kumpata Pattaramon Chanbua, ambaye amemlea na kumkuza

Kwa mfano, kisa cha baby...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kujifungua mtoto au watoto kwa niaba ya mwanamke mwingine soi jambo geni. Kwa miaka maelfu kadhaa wanawake wamekuwa wakiwachagua wengine kujifungua watoto wa niaba yao.


Hati ya kufanya muhtasari: Hata kama hujawahi kusikia kuhusu illuminati , kuna uwezekano kwamba umeshawahi kuona ishara  zinazohusishwa nazo.

Mbuzi, jicho linaloona kila kitu - 'the all seeing eye'  linaloonekana kwenye noti za Marekani.

Katika kanda za video za muziki, baadhi ya mistari iliyokatwa pia huhusishwa na hilo kama kibao cha Rihana S&M kilichoonyesha kichwa bandia cha habari kinachomtaja yeye kuwa mwanamfalme wa illuminati.

Basi kwanini wanamuziki na wasanii wanapenda kufanya mzaha kuhusisha illuminati?

Mwandishi habari na muandishi vitabu, David Bramwell anasema kwa ufupi ni kujifurahisha.

Jay-Z ni mmoja wa wasanii mashuhuri duniani ambao wamedaiwa kuonyesha ishara ya Illuminati

Wengi wanavutiwa na hadithi hizo kama baadhi yetu tunavyovutiwa.

'Nakumbuka uvumi uliosambazwa mnamo 1966 kwamba Paul McCartney wa kundi la the Beatles alifariki katika ajali ya gari alipokuwa akielekea nyumbani baada ya kurekodi muziki.

Na kwamba alibadilishwa na DJ mmoja wa Canada ambaye alifanana mno na yeye ambaye alijifunza kwa haraka, kuimba na kupiga gita kama yeye'.

Bramwell anaeleza kwamba McCartney mwenyewe hajawahi kukana fikra hiyo. Na kama ilivyo kwa Mccartney na Jay Z na Rihanna, wengineo pia wanafurahishwa na taarifa hiyo.

Ishara inayohusishwa na illuminati

Iluminati ni nani?

Ni kweli kwamba Illuminati ni vivuli vya watu wanaoidhibiti dunia?

Illuminati kwa ufahamu uliopo, walikuwa ni jamii yenye usiri kutoka Bavaria iliyoundwa katika karne ya 18.

Jamii hiyo ilipinga mazingaombwe, ushawishi wa kidini na uongozi wa taifa.

Waliunda kitabu cha sheria kilichosema kuwa lengo kuu ni kusitisha matumizi ya mashine ya wanaodhulumu watu, na kuwadhibiti bila ya kuwatawala.

Punde si punde jamii hiyo ya Bavaria ikaishia kutokuwa na maana.

Na halihusiki kwa namna yoyote na fikra zilizopo leo kuhusu Illuminati.

Fikra inayofahamika leo inatokana na vuguvugu la Discordian - wanaomini kwamba vurugu ni muhimu kama utulivu.

Inaelezwa kwamba vuguvugu hilo lilianzishwa mnamo 1965 katika ofisi ya wakili mmoja jimboni texas...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Je Jay Z ni mfuasi wa Ilimunati? Donald Tump, Katty Perry na hata Beyonce wameshutumiwa kuwa wafuasi wa Illumanti.  Kundi la siri linalo arifiwa kuwajumuisha watu wenye nguvu na udhibiti duniani.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua hii inafuata kusainiwa kwa makubaliano mnamo mei mwaka jana baina ya serikali ya rais Yoweri Museveni na shirika la kitaifa la nyuklia China CNNC, kulisaidia taifa hilo la Afrika mashariki  kuendeleza matumizi ya nishati ya nyuklia kwa madhumuni ya amani.

Katika ujumbe rasmi wa wizara ya nishati Uganda, makubalinao hayo na Urusi  yalisainiwa hapo jana Jumatano huko Vienna kati ya waziri Irene Muloni na naibu mkurugenzi mkuu wa shirika la kitaifa la nishati ya atomiki ROSATOM, Nikolai Spasskiy.

Urusi itaisaidia Uganda kujenga miundo mbinu ya nyuklia kwa matumizi katika viwanda sekta ya afya na pia ukulima.

"Spasskiy ameeleza uwajibikaji na utayari wa ROSATOM kuisaidia Uganda kuidhinisha matumizi ya amani ya nishati ya nyuklia hususan katika ujenzi wa kinu cha nishati ya nyuklia," taarifa imeeleza.

Afrika inasonga mbele katika matumizi ya nishati ya nyuklia

Kwa mujibu wa ripoti ya IAEA ya mwaka 2015, zaidi ya nchi 30 duniani, theluthi moja zikitoka Afrika zinajiandaa kuanzisha mipango ya nyuklia kwa ajili ya kuzalisha umeme kwa usaidizi wa wataalamu kutoka shirika hilo.

Kampuni ya Urusi Rosatom, imeshauriana na kuingia katika mikataba ya makubaliano na serikali kadhaa barani Afrika katika miaka ya hivi karibuni  katika kuidhinisha matumizi ya nishati ya nyuklia.

Rwanda:

Mwaka jana kampuni hiyo ilitangaza kwamba imesaini makubaliano (MOU) na serikali ya Rwanda kupitia wizara yake ya miundo mbinu kushirikiana katika matumizi ya amani ya nishati ya atomiki.

Makubaliano hayo yaliidhinishwa kwa misingi ya ushirikiano wa pande mbili kujenga miundo mbinu ya nyuklia Rwanda na miradi mingine inayotokana na teknolojia ya nyuklia kama ilivyo kwa Uganda hivi sasa katika sekta zikiwemo za afya na hata ukulima.

Kenya:

Katika nchi jirani Kenya, serikali na kampuni hiyo ya Urusi  zilisaini maelewano mnamo 2016 ya matumizi ya amani ilio kutoa fursa ya ushirikiano baina ya pande hizo mbili  ya matumizi ya nyuklia.

Katika kuhimiza ushirikiano huo, mwaka jana Rosatom ilishiriki katika warsha ya mafunzo nchini...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Uganda imesaini makubaliano na Urusi  kuisaidia kujenga uwezo wake wa kutumia teknolojia ya nyuklia kwa matumizi ya kutengeneza nishati, dawa na matumizi mengine ya amani.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua hii inajiri miezi saba baada ya Bashir kusaidia katika upatanishi na kufikiwa makubaliano ya amani kati ya Rais Kiir na kundi kuu la waasi wa upinzani Sudan kusini , uliosaidia kupata uhuru wa taifa hilo changa barani Afrika baada ya mapigano ya miongo kadhaa.

"Rais amejitolea kuwa mpatanishi katika majadiliano ya makundi tofauti nchini Sudan kwa matumaini kwamba mageuzi mapya yataidhinisha siku mpya Sudan...," Reuters limenukuu taarifa ya ofisi ya rais.

Mzozo wa kisiasa na wa kiaraia nchini Sudan umegubika majadaliano, lakini hali inayojiri  nchini humo inatazamwa vipi kutoka Sudan Kusini?

Swali kubwa ni vipi taifa hilo litakavyofanikiwa katika pendekezo hili sasa?

Inafahamika kwamba Bashir alikuwa na jukumu kubwa katika kufikiwa makubaliano ya amani Sudan Kusini.

Makubaliano yaliosainiwa Khartoum mnamo Juni 2018 kati ya rais Omar al-Bashir, Rais Salva Kiir Mayardit, na Riek Machar, ya kusitisha mapigano Sudan kusini

Historia ya Sudan mbili

Mataifa hayo mawili yana historia ndefu  na huenda ndio sababu Sudan Kusini inaona ina wajibu wa kuhusika katika yanayoshuhudiwa hivi sasa Sudan.

Sudan kusini ilijitenga na Sudan mnamo 2011 na miaka miwili baada ya hatua hiyo kubwa, taifa hilo changa lilitumbukia katika vita vya kiraia.

Takriban watu 400,000 wameuawa na karibu thuluthi ya idadi jumla nchini imeachwa bila ya makaazi.

Rais Salva Kiir na aliyekuwa makamu wake Riek Machar wametia saini makubaliano ya amani hivi karibuni kumaliza mzozo huo wa miaka mitano.

Ni makubaliano yaliofikiwa kwa usaidizi wa Sudan, lakini jana Riek Machar alisema hayuko tayari kurudi Juba na anataka mipango ya kuunda serikali ya muungano iahirishwe  mpaka masuala ya usalama yatakapo tatuliwa nchini.

Siku chache zilizopita rais Salva Kiir pia amesema haoni uwezekano wa kuundwa serikali ya muungano mwezi ujayo na kuongeza kwamba masuala ya usalama hayajatatuliwa.

Wanaharakati mjini Juba wana wasi wasi mwingi kuhusu uwezekano wa kufikia makubaliano katika mzozo ambao kiini chake ni masuala ya usalama.

'Wasiwasi wa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rais Salva Kiir wa Sudan kusini amejitolea kuwa mpatanishi katika kuidhinisha mageuzi ya kisiasa nchini Sudan baada ya kupinduliwa kwa kiongozi aliyekuwepo Omar al-Bashir, Reuters linaripoti.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua hiyo imechukuliwa baada ya kutokea ripoti Marekani na Korea Kusini kwamba simu hizo zilikuwa "zinalipuka" wakati au baada ya kuwekwa chaji.

Hilo limejiri wiki moja tu kabla ya mshindani wake mkuu Apple kuzindua simu mpya zaidi ya iPhone.

Jumatano, kampuni ya Samsung ilisema imesitisha usafirishaji wa simu hizo kwa kampuni tatu kuu zinazosafirisha simu hizo hadi maeneo mbalimbali duniani ili kufanya uchunguzi zaidi.

Mtu mmoja katika YouTube, anayesema anaishi Marekani, aliweka mtandaoni video inayoonesha Galaxy Note 7 ikiwa imeungua na skrini yake kuharibika.

 Ariel Gonzalez, kwenye video hiyo aliyoweka 29 Agosti, anasema simu yake ilishika moto baada yake kuitoa kutoka kwenye chaja rasmi ya Samsung, chini ya wiki mbili.

Picha zaidi za Galaxy Note 7 zilizoungua ziliwekwa kwenye mtandao wa kijamii wa Kakao Story, maarufu nchini Korea, mnamo 30 Agosti.

Simu ya Galaxy Note 7 inadaiwa kuungua baada ya kutolewa kwenye chaja

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kampuni ya kuunda simu ya Samsung imesema itasitisha uuzaji wa simu maarufu ya Galaxy Note 7 kutokana na matatizo ya betri.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua hiyo inajiri baada ya waliohudhuria mnada huo kushindwa kuafikia bei iliowekwa.

Kulingana na gazeti la the Citizen nchini Tanzania, mnada huo ulifanyika katika eneo la ndani la kuweka makasha ICD chini ya usimamizi wa wakala Yono Auction Mart ambaye amepewa kandarasi na mamlaka ya ushuru nchini Tanzania TRA kuchukua jukumu hilo.

Baadhi ya bidhaa zilizopatikana katika makasha hayo ni pamoja na samani za afisini kama vile viti, meza na kabati.

Kulingana na ripoti iliowekwa wazi kwa umma na Makonda, bidhaa hizo ziliagizwa na marafikize kutoka nchini Marekani ili kukabidhiwa shule za  mjini Dar es Salaam.

Ripoti kutoka eneo la mnada huo zinasema kuwa waliotaka kununua vitu hiyo walitoa kati ya sh.15 milioni na sh.30 milioni fedha zilizokuwa chini ya bei iliotolewa ya Sh60 million.

Mmoja ya wanunuzi hao amesema kuwa bei ya vitu hivyo ni ghali mno.

Maswali mengi pia yaliibuka juu ya mzigo huo wa samani baada ya kusambaa mtandaoni kwa barua iliyokuwa ikionesha Paul Makonda kuomba msamaha wa kodi ambao halikuridhiwa mpaka sasa.

Rais  Magufuli amewataka viongozi wote nchini kutekeleza majukumu yao kwa kuzingatia sheria sambamba na kuhakikisha wanasimamia ipasavyo matumizi ya rasilimali za umma kwa maslahi ya wananchi.

"Kwa mujibu wa sheria ya Madeni, Dhamana na Misaada Namba 30 ya mwaka 1974 (kama ilivyorekebishwa na sheria namba 9 ya mwaka 2003) kifungu cha 3, 6, 13 na 15, Waziri wa Fedha na Mipango ndiye mwenye mamlaka ya kukopa nje na ndani, kutoa dhamana na kupokea misaada kwa niaba ya Serikali.

Kwa msingi huo, hakuna mtu yoyote mwenye mamlaka ya kukopa, kutoa dhamana na kupokea misaada kwa niaba ya Serikali bila mtu huyo kukasimiwa mamlaka hayo na Waziri wa Fedha kwa mujibu wa sheria hiyo" amesisitiza Rais Magufuli.

BBC imefanya mazungumzo na mtaalamu wa masuala ya siasa Goodluck Ng'ingo, ambae anasema kila kitu ambacho kinachozua mjadala sheria yake ipo wazi.

"Waziri Mpango anasimamia sheria na kanuni na Mkuu wa Mkoa anaonekana kuweka siasa."

Kwa mujibu wa sheria ya Bodi ya Afrika...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Jaribio la tatu la kupiga mnada makontena 20 yalioingizwa nchini Tanzania na kamishna wa jimbo la Dar es Salaam Paal Makonda  yamekosa mnunuzi siku ya Jumamosi.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua hiyo inajiri huku Mbunge huyo akizuiliwa katika kituo cha polisi usiku kucha ambapo anasubiri kuwasilishwa mahakamani siku ya Alhamisi.

Kulingana na mtandao wa runinga ya Citizen nchini Kenya, licha ya wabunge wengi kushutumu jinsi ambavyo bwana Jaguar alitoa hoja yake , baadhi yao walikubaliana kwamba kuna swala tata kuhusiana na raia wa kigeni ambalo lilihitaji kuangaziwa.

Kulingana na mtandao huo swala hilo liliwasilishwa na mwenyekiti wa kamati ya Ulinzi  na Uhusiano wa kigeni Katoo Ole Metito  katika taarifa yake, akithibitisha kwamba raia wa kigeni hususan kutoka Jumuiya ya Afrika mashariki wana uhuru wa kufanya biashara nchini Kenya.

''Tunashutumu sana matamshi yoyote ya chuki yanayokiuka msimamo huu unaotuleta sisi pamoja kama taifa na kuthibitisha sera ya kuwakaribisha raia wote wa kigeni'', alisema mbunge huyo wa Kajiado kusini.

Matamshi yake yaliungwa mkono na mbunge wa Suba Kaskazini John Mbadi ambaye aliwarai wabunge wenzake kutotoa matamshi mbele ya umma kwa lengo la kujitafutia umaarufu na badala yake kuchukua tahadhari.

''Kama bara, tunahitaji kukuza uwiano katika mipaka yetu ili kutafuta ajira; Wakenya wako huru kwenda Tanzania kufanya biashara iwapo biashara hiyo ni halali'', alisema Mbadi.

''Sio sera ya Kenya kuwafukuza Waganda, Watanzania au Wasomali iwapo wako hapa kulingana na sheria na wanafanya biashara halali''.

Hatahivyo kiongozi wa walio wengi bungeni Aden Duale, ambaye pia alishutumu matamshi hayo ya mbunge huyo wa Starehe alisema kwamba Kenya sio jaa la raia wa kigeni na bidhaa zao, kulingana na mtandao wa Citizen kenya.

Kulingana na mbunge huyo wa Garissa mjini, Bunge pamoja na serikali zinafaa kuwalinda wananchi wa kawaida  kutopoteza kazi kwa idadi kubwa ya raia wa kigeni waliomo nchini.

Mbunge huyo alitaja mfano ambapo wataalam kutoka Kenya kama vile afisa wa kampuni ya Safaricom Sylvia Mulinge alinyimwa fursa ya kufanya kazi katika taifa jirani la Tanzania, akiongezea kuwa Kenya pia inafaa kutokubali maswala mengine.

"Lazima ukweli usemwe; Unapoona...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Matamshi ya mbunge wa Starehe nchini Kenya Charles 'Jaguar' Kanyi kuhusu kuwatishia raia wa kigeni wanaofanya kazi nchini Kenya yaliwasilishwa mbele ya kikao cha bunge ili kujadiliwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua hiyo inaweza kuzifanya nchi tajiri zinazotoa msaada kutoa fedha zaidi kukabiliana na ugonjwa huo.

Lakini shirika hilo limesema hatari ya ugonjwa huo kusambaa nje ya Congo si kubwa.

Ugonjwa wa Ebola umesababisha vifo vya watu 1,600 nchini humo.

Juma hili ugonjwa ulibainika mjini Goma, kuliko na wakazi zaidi ya milioni moja.

''Sasa ni wakati wa kuchukua tahadhari, ''Mkuu wa WHO Adhanom Ghebreyesus amewaambia wana habari mjini Geneva siku ya Jumatano, siku ambayo hali ya dharura ilitangazwa.

Amesema amekubali mapendekezo yaliyotolewa kwamba kusiwe na zuio la watu kusafiri au kwa ajili ya kufanya biashara wala kuwapima abiria katika bandari au viwanja vya ndege.

Shirika la msalaba  mwekundu limeunga mkono mapendekezo hayo.

''Ingawa haibadili ukweli wowote kwa waathirika na washirika wanaosaidia kupambana na Ebola, tuna matumaini kuwa itafanya jumuia ya kimataifa kulichukulia kwa uzito unaotakiwa.'' Taarifa ya shirika hilo ilieleza.

Hali ni mbaya kiasi gani nchini humo?

Mlipuko wa Ebola ni ugonjwa wa pili kwa ukubwa katika historia ya nchi hiyo, ulianza mwezi Agosti na inaathiri majimbo mawili nchini DRC, Kivu Kaskazini na Ituri.

Zaidi ya watu 2500 wameathiriwa na ugonjwa huo na theluthi mbili kati yao wamepoteza maisha.

Ilichukua siku 224 kwa idadi ya walioathirika kufika 1,000 , lakini ndani ya siku 71 zaidi idadi ilifika 2,000.

Watu takribani 12 huripotiwa kupata ugonjwa huo kila siku.

Kwanini ugonjwa huu haujadhibitiwa?

Wafanyakazi wa afya wamekua wakipata vikwazo vya kutoaminika na machafuko nchini humo.

Watu wengine hawawaamini watoa huduma za afya, hivyo hufanya watu wenye dalili za ugonjwa huo kukwepa matibabu, hali hii inawia vigumu kuzuia kuenea kwa virusi vya ebola.

Ingawa zaidi ya watu 1,300 wamepoteza maisha tangu mwezi Agosti, Shirika la misaada la Oxfam linasema linakutana na watu kila siku ambao hawaamini kama kuna virusi vya ebola.

Tangu mwezi Januari kulikua na matukio 198 ya mashambulizi dhidi ya vituo vya afya, na kusababisha majeruhi 58.

Shirika la afya duniani WHO,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirika la afya duniani, WHO limetangaza ugonjwa wa Ebola nchini Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Congo  kuwa ni ''dharura ya kiafya inayohitaji jumuia ya kimataifa kuitazama''.


Hati ya kufanya muhtasari: Hatua yao inakuja wakati ambapo Wizara ya Afya nchini humo inajiandaa kufanya kampeini ya chanjo hiyo katika kipindi cha wiki mbili zijazo.

Madaktari hao wanasema hatua ya kupinga chanjo hiyo inazingatia ''utafiti'' ambao  unaashiria kuwa chanjo ya HPV ni hatari kwa binadamu.

"Chanjo hiyo sio salama kwa mtu yeyote sio watoto pekee. Walioitengeneza hawasemi madhara yake wakati yapo wazi kabisa na ibainike wazi kuwa sio usemi wangu ," Mwenyekiti wa KCDA, Dkt Stephen Karanja, ameiambia BBC.

"Hawa watoto sharti walindwe na kila mtu ikiwa ni pamoja na serikali kuhakikisha wanadumisha maadili mema katika jamii." aliongeza

Dkt Stephen Karanja, Mwenyekiti wa KCDA,

Wataalamu wa ngazi ya juu wanasema madai hayo ''Hayana msingi wowote''

Daktari bingwa wa wanawake katika Hospitali Kuu ya Kenyatta Dkt Alfred Mokomba katika tafiti zake zilizopita amesema chanjo hiyo ni salama na inaweza kutumiwa kwa watoto.

Wizara ya Afya itawapatia bila malipo dozi mbili ya chango ya HPV wasichana wa miaka 10 katika hospitali za umma 9,000, za kibinafsi na zile za kidini kote nchini.

Shirika la Afya Duniani linapendekeza wasichana wapewe chanjo hiyo na wanawake kufanyiwa uchunguzi wa kimatibabu mara moja kwa mwaka ili kuwapunguzia hatari ya kupata maradhi ya saratani.

Siku ya Jumanne maafisa wakuu wa wizara ya Afya nchini Kenya walikutana na washirika wao kujadiliana kuhusu hali ya saratani nchini na kujiandaa kwa mpango wa chanjo ya kitaifa dhidi ya ugonjwa huyo.

"Kupata chanjo ya HPV ni njia bora zaidi ya kujikinga na saratani ya shingo ya uzazi na ni salama. Mimi pia ni baba wa watoto wa wasichana na wote wamepata chanjo. Kwa kuwapa chanjo watoto wetu wasichana tunawakinga  na ugonjwa huo  maisha. Watakuwa vizuri, nakufikia malengo yao maishani," alisema mwakilishi wa WHO nchini Kenya Dr Rudi Eggers.

Wizara ya Afya inalenga kupunguza visa vya saratani ya shingo ya uzazi - ambaye  ni ya pili  baada ya saratani ya matiti nchini Kenya, kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na shirika la kimataifa la utafiti wa saratani.

Ugonjwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirika la madaktari wa Kanisa Katoliki nchini Kenya (KCDA), linapinga mpango wa kuwapa chanjo dhidi ya virusi vya HPV viinayosababisha saratani ya shingo ya uzazi kwa watoto wasichana wa miaka 10.


Hati ya kufanya muhtasari: Hawa ni bakteria wanne ambao husababisha magonjwa makali ya zinaa ambayo yanaweza kuleta tishio la afya ya jamii.

1. Neisseria meningitides

Neisseria meningitidis, pia hufahamika kama meningococcus husababisha uvimbe hatari wa tando za uti wa mgongo na ubongo.

Lakini, bakteria huyo sasa anapata umaarufu zaidi kwa kusababisha maambukizi kwenye maungo ya uzazi.

Utafiti mmoja uliofanywa miaka ya 1970 ulibainisha ni kwa namna gani dume moja la sokwe alihamisha bakteria hao hatari kutoka mdomoni na puani kwenda kwenye uume wake baada ya kujilamba sehemu zake nyeti.

"Mnyama huyu (sokwe) mara kwa mara hujilamba uume wake," waandishi wa utafiti huo walibaini.

Takribani asilimia 10 ya watu wazima wana bakteria aina ya Neisseria katika makoo na pua zao. Tafiti zinabainisha kuwa wanaweza kuhamisha bakteria hao kupitia mabusu makali yahusishayo ndimi, ama kunyonya sehemu za siri za watu ambao hawana bakteria hao.

Watafiti hata hivyo hawana hakika ni kwa nini bakteria hao wamesambaa kwa kasi na kuzuz ugonjwa hatari kwa wanaume wanaojihusisha na mapenzi ya jinsia moja barani Ulaya, nchini Marekani na Canada.

Hata hivyo, utafiti mmoja juu ya uwasho mkali wa mrija wa kupitisha mkojo toka kweye kibofu unaosababishwa na bakteria huyo ulibainisha kuwa wanaume waliopata maambukizi hayo kupitia ngono ihusishayo mdomo.

Wanasayansi wanaamini kuwa, maambukizi makali ya bakteria huyo yaliyokumba kwa nguvu miji kadhaa ya Marekani mwaka 2015 yalichochewa na vinasaba vya karibu vya bakteria wa familia mojaNeisseria gonorrhoeae, ambaye husababisha ugonjwa mwengine wa zinaa wa kisonono.

Ukaribu wa bakteria ha ulisababisha kusambaa kwa haraka kwa maambukizi hayo hatari.

Kuna aina tano ya bakteria hatari wa Neisseria meningitidis duniani, lakini kwa bahati nzuri kuna chanjo za aina mbili ambazo zinapatikana na zinakinga dhidi ya aina zote za bakteria hao.

2. Mycoplasma genitalium

Mycoplasma genitalium ni hatari sana kwa mfumo wa uzazi kwa wanawake

Mycoplasma genitalium, moja ya bakteria wadogo zaidi wanaofahamika,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Magonjwa mapya huibuka kila uchao, na magonjwa yaambukizwayo kwa ngono nayo ni miongoni mwao.


Hati ya kufanya muhtasari: Helicopter footage of the maiden flight of the world's longest aircraft.

Hatua hiyo inakuja baada ya sampuli ya awali ya Airlander 10 yenye thamani ya pauni milioni 32 - ambayo ni mjumuiko wa ndege na meli inayopaa - kustaafishwa rasmi baada ya kufaulu majaribio ya mwisho.

Kutokana na mafanikio hayo, kampuni iliyobuni ndege hiyo ya Hybrid Air Vehicles (HAV) yenye maskani yake Bedford, Uingereza imepewa ruhusa na mamlaka ya usafiri wa anga wa kiraia wa nchi hiyo Civil Aviation Authority (CAA) kuanza uzalishaji wa aina hyo ya ndege.

Kampuni hiyo awali mwezi wa Oktoba 2018 ilipewa kibali cha usanifu kutoka kwa mamlaka ya usalama wa usafiri wa kiraia barani Ulaya European Aviation Safety Agency (Easa).

Airlander 10 baada ya kuanguka Novemba 18, 2017 wakati wa safari ya majaribio

Stephen McGlennan, ambaye ni mtendaji mkuu wa kampuni ya HAV amesema mwaka 2018 ulikuwa mzuri sana na kusema kibali cha Easa kilikuwa ni ishara kubwa.

Amesema kwa sasa azma ya kampuni yake ni kutengeneza ndege aina ya Airlander 10 kwa ajili ya biashara na kupakia abiria.

"Sampuli ya awali imetimiza kazi yake kwa kutusaidia kupata takwimu na taarifa muhimu tulizokuwa tukizihitaji ili kuvuka kutoka hatua ya sampuli mpaka utengenezwaji wa ndege halisi," amesema.

Kwa sasa matarajio ni kwamba ndege ya kibiashara itakamata mawingu ikiwa na abiria waliolipia safari yao miaka ya mwanzoni ya 2020.

Sampuli ya awali ya Airlander iikiwa katika majaribio

HAV ilitenga kitita cha pauni milioni 32 baada ya sampuli ya awali kudondoka, na kuwaarifu wanahisa wake kuwa hiko ndicho "kiwango cha juu zaidi cha bima".

Vibali kutoka kwa CAA na Easa sasa vinaipa kampuni hiyo "nafasi imara ya kuanza uzaishaji".

HAV ilifanya majaribio ya awali ya Airlander 10 kutoka katika eneo lake la awali la uwanja wa ndege wa Cardington mwezi Agosti 2016 lakini walihama eneo hilo Juni mwaka jana.

Mwezi Julai wakatangaza mipango yao ya kutoa "huduma za kifahari" pale ambapo majaribio yote yatakapomalizika kwa mafanikio.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ndege ndefu zaidi duniani ipo tayari kwa ajili ya kuanza kutengenezwa kibiashara na kupakia abiria.


Hati ya kufanya muhtasari: Henry Rotich aachiliwa kwa dhamana

Rotich, na mshtakiwa mwenzake katibu mkuu Kamau Thugge wameagizwa kuwasilisha pasipoti zao za usafiri kama sehemu ya masharti ya dhamana.

Hakimu Douglas Ogoti amewazuia wasifike katika makao ya wizara ya fedha, na kufafanua kwamba sasa eneo hilo linachunguzwa kwa uhalifu.

Mapema leo, Rotich amekanusha mashtaka ya ufisadi dhidi yake kuhusiana na kandarasi ya ujenzi wa mabwawa mawili  siku moja tu baada ya kukamatwa na kuzuiliwa - hatua isio ya kawaida kwa waziri katika taifa hilo lenye kiwango cha juu cha ufisadi.

Waziri huyo na maafisa wengine wakuu wanatuhumiwa kwa ushirikiano kuwalaghai Wakenya , miongoni mwa mashtaka mengine.

Akiwa amevalia koti na tai na kusimama karibu na naibu wake  katika wizara hiyo , Kamau Thugge, Rotich alikana mashtaka hayo wakati yalipokuwa yakisomwa na waendesha mashtaka katika chumba cha mahakama kilichojaa watu mjini Nairobi.

Mashtaka dhidi ya Rotich yanatokana na uchunguzi wa polisi kuhusu matumizi mabaya ya fedha katika miradi miwili ya mabwawa magharibi mwa taifa hilo ambayo yalikuwa yakisimamiwa na kampuni moja ya Italia kwa Jina CMC Di Ravenna.

Kenya pia itaomba kurudishwa  nchini kwa Paolo Porcelli, mkurugenzi wa kampuni ya CMC di Ravenna, ili kushtakiwa, nchini mkurugenzi wa mashtaka aliambia chombo cha habari cha Reuters.

''Kuna huyu raia wa Itali, hakuweza kufikishwa mahakamani hivyobasi tutaomba ahukumiwe hapa nchini , Tutahakikisha kuwa kibali cha kimataifa cha kukamatwa kwake kimetolewa'', alisema Noordin Haji.

CMC di Ravenna amekana kufanya makosa. Katika taarifa siku ya Jumatatu, kampuni hiyo ilisema siku ya Jumatatu kwamba haijaelezewa kuhusu mawasiliano yoyote rasmi kutoka kwa mamlaka .

Mabwawa hayo mawili yalipangiwa kugharimu dola bilioni 46 lakini wizara ya fedha ilikopesha bilioni 63 badala yake , alisema Hajj siku ya Jumatatu hivyobasi kuongeza deni kubwa la Kenya ambalo linadaiwa kufikia asilimia 55 ya mapato ya taifa hilo.

Na huku hayo yakijiri mkurugenzi wa zamani wa shirika la kukabiliana na ufisadi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Waziri wa Fedha Kenya, Henry Rotich ameachiliwa huru kwa dhamana ya $150,000 baada ya kukana zaidi ya mashtaka 10 yanayohusiana na ufisadi.


Hati ya kufanya muhtasari: Heroin ilipatikana ndani ya dege ya Pakistan ambaye ingesafiri kuenda London

Tarehe 15 mwezi huu wa Mei, maafisa wa mipaka wa Uingereza walikamata ndege iliyokuwa ikitokea mjini Islamabad ilipowasili uwanja wa Heathrow mjini London na kuikagua kwa saa kadhaa.

Shirika la kukabiliana na uhalifu nchini Uingereza baadaye lilisema kuwa kiwango fulani cha heroin kilipatikana kimefichwa katika sehemu tofauti za ndege hiyo.

Kuna madai kuwa utawala nchini Uingereza ulichukua hatua hiyo kutokana na taarifa ulizopokea kutoka Pakistan.

Heroin ilipatikana ndani ya dege ya Pakistan ambaye ingesafiri kuenda London

Hakuna mtu aliyekamatwa lakini rubani wa ndege hiyo hakuruhusiwa kurudi Pakistan siku iliyofuata.

Kisa hicho kilisabisha aibu kwa shirika la ndege la Pakistan ambalo linapata nafuu baada ya ajali mbaya iliyowaua watu wengi mwezi Disemba,

Tarehe 22 mwezi Mei maafisa wa Pakistan katika uwanja wa ndege wa Islamabad, walikamata zaidi ya kilo 20 za dawa ya heroin ndani ya ndege nyingine iliyokuwa isafiri kuenda Heathrow.

Kwa sasa uchunguzi unafanyika kubaini ikiwa kuna ushirikiano wa kutumiwa ndega za shirika la ndege la Pakistan, kusafirisha madawa ya kulevya kuenda nchi za ng'ambo.

Mimea ya kuzalisha heroin inapatikana sehemu nyingi nchini Afghanistan

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirika la ndege la serikali nchini Pakistan, linasema kuwa linachukua hatua kuhakikisha kuwa ndege zake hazitumiwi kubeba madawa ya kelevya baada ya dawa ya heroin, kupatikana kwenye ndege zake mbili zinazofanya safari kuenda mjini London


Hati ya kufanya muhtasari: Hii ni baada ya wapiga mbizi wa jeshi la Kenya kwa ushirikiano na wapiga mbizi kutoka Afrika kusini kufanikiwa kufikia gari hilo.

Miili ya mama Mariam Kighenda, 35, na mwanawe wa kike Amanda Mutheu, 4, pia imeopolewa kutoka ndani ya maji.

Aliyekuwa mume wa Mariam, bwana John Wambua aliweza kutambua miili ya marehemu kabla haijaondolewa katika eneo la tukio.

Vilevile ibada maalum ya kuwaombea marehemu , iliendeshwa na mchungaji mara tu baada ya miili hiyo kutolewa kwenye maji.

Jitihada  za kuopoa miili ya mama na mtoto wake wa kike waliokuwemo ndani ya gari hilo lililozama zilianza mnamo Septemba 29.

Wakenya wamekua wakitumia mitandao ya kijamii kuelezea masikitiko yao.

Wanamaji wa Kenya walipata shinikizo kubwa la kumaliza zoezi hilo la uopoaji kabla ya Oktoba 10 - tarehe inayoadhimishwa kama sikukuu ya Mashujaa iliyopangiwa kufanyika kitaifa katika mji huo wa Pwani ya Kenya.

Wakaazi walikuwa wametishia kuisusia sherehe hiyo ambayo rais Uhuru Kenyatta alitarajiwa kuhudhuria, iwapo miili hiyo haitakuwa imeopolewa.

Tukio lilivyojiri:

Sept 29: Gari dogo aina ya soloon lililoarifiwa kuwa na watu wawili ndani lazama katika kivuko cha Likoni

Sept 30: Mkurugenzi mkuu wa shirika la Ferry Bakari Gowa asema kwamba wataalam wamebaini kuwa gari hilo lilizama kima cha mita 60, hivyobasi kufanya kuwa vigumu kuliokoa.

 Sept 30: Shughuli za uokoaji ambazo zimejumuisha maafisa kutoka vitengo vya Kenya Navy, Kenya Ferry, na wapiga mbizi wa kibinafsi zaanza.

Okt 1: Kivuko cha feri chafungwa kwa saa tatu ili kuruhusu utafutaji ulioendelea wa gari na miili ya waliokuwemo ndani.

Okt 2:  Familia ya waathiriwa yalalamikia kujikokota kwa operesheni ya uopoaji miili ya waathiriwa.

Okt 2: Kikosi cha pamoja  katika operesheni ya uopoaji kinasema kimegunuda sehemu lilipo gari. Hii ni baada ya kuyakagua maeneo kadhaa yalioshukiwa kuwepo gari hilo.

Okt 3:  Maafisa wanaendelea kushughulika na ukaguzi wa maeneo yalioshukiwa kuwepo gari hilo.

Okt 7: Wapigambizi wa Afrika Kusini wajiunga katika operesheni hiyo ya uopoaji.

Okt...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Gari lililozama baharini siku 13 zilizopita katika kivuko cha Likoni feri, mjini Mombasa pwani ya Kenya hatimae limetolewa.


Hati ya kufanya muhtasari: Hii ni kutokana na uhasama wa kisiasa ambao umekuwa ukiendelea kati ya taifa lake la Armenia na Azerbaijan.

Mkhitaryan, 29, hakuweza kusafiri pamoja na wachezaji wenzake kwenda mji mkuu wa taifa hilo, Baku, Jumatano kwa ajili ya mechi hiyo ya Alhamisi.

Hakuna uhusiano wowote wa kidiplomasia kati ya Armenia na Azerbaijan kutokana na mzozo wa muda mrefu kuhusu eneo linalozozaniwa la Nagorno-Karabakh.

"Hawezi kusafiri huko," meneja wa Arsenal Unai Emery alikiri hilo.

"Tuko hapa, wachezaji wana mtazamo mwema na wamejiandaa vyema kucheza."

Gunners watakutana na Qarabag katika mechi ya Kundi E saa mbili kasoro dakika tano saa za Afrika Mashariki.

Uefa wameambia BBC kwamba uamuzi wa pamoja ulifanywa na Arsenal na Mkhitaryan kwamba asisafiri kwa sababu za kiusalama.

Matokeo ya mechi za Jumatano Ligi ya Mabingwa UEFA

Alipokuwa anawachezea Borussia Dortmund mwaka 2015, Mkhitaryan hakuweza kusafiri kwa mechi ya Europa League dhidi ya klabu ya ligi kuu ya Azerbaijan ya Gabala kwa sababu ya wasiwasi kuhusu usalama wake.

Henrikh Mkhitaryan ameanza mechi mara tano msimu huu, na kufunga bao moja

Kupitia taarifa, Uefa walisema: "Ni kawaida kwa Uefa kutuma barua za kusaidia mashirika, klabu na afisi za kibalozi katika kupata viza kuwawezesha wachezaji kusafiri kwenda nchi nyingine kucheza mechi za mashindano ya Uefa."

Alipoulizwa kuhusu mzozo kati ya mataifa hayo mawili, Emery alisema: "Kazi yangu ni kandanda.

"Naheshimu utamaduni wa kila mtu na naliheshimu kila taifa, lakini siifahamu hali katika kila taifa. Kwangu, hawezi kucheza.

"Kuna heshima kwake na heshima kwako. Tuko hapa tukiwa na fursa ya kucheza vyema."

Fainali ya Europa League 2019 itachezewa mjini Baku.

Alipoulizwa iwapo Mkhitaryan ambaye ni nahodha wa timu ya taifa ya Armenia atasafiri Azerbaijan kucheza fainali iwapo Arsenal watafika hatua hiyo, Emery alisema: "Ni safari ndefu sana kwetu kufika huko fainali.

"Ka sasa, tunaangazia maandalizi ya mechi zijazo."

Mkufunzi mkuu wa Qarabag  Gurban Gurbanov alidai Arsenal walijaribu "kumuokoa"...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kiungo wa kati wa Arsenal Henrikh Mkhitaryan hataweza kuwachezea katika mechi yaligi ndogo ya klabu Ulaya, Europa League, dhidi ya klabu ya Qarabag.


Hati ya kufanya muhtasari: Hii ni kwa sababu ya jamaa huyo Islam Mohammed Ibrahim Battah  mwenye umri wa miaka 27  kufanana sana na nyota huyo raia wa Argentina mwenye umri wa miaka 33 anayeichezea klabu ya Barcelona .

''Nilipoanza kuacha ndevu zangu  rafiki zangu waliniambia nilikuwa nafanana na Messi . Nilipoacha zikawa ndefu hata zaidi  nilifanana naye hata kabisa''  Aliliambia shirika la Habari la  Reuters .

Katika ziara  mjini Zagazig  kilomita 90 kaskazini mwa mji mkuu Cairo watoto katika hifadhi inayowapa malezi walifurahi sana .

Akiwa amevalia jezi ya Barcelona  Battah alicheza soka na watoto hao kwenye uwanja wa  mazoezi ulio karibu ,shirika la Reauters lina furaha ya watoto hao kuona jinsi  Battah anavyofanana na Messi kwa kutoweza kutofautisha  ni kitu 'kisichoweza kuelezeka'.

" Ukimfanya mtu afurahi ,Mungu anakuwazadi.Nilitaka  wawe na furaha hii  nami''

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mchoraji mmoja kutoka Misri  amepata mashabiki wengi katika taifa hilo la Afrika Kaskazini hasa  wapenzi wa soka wanaovutiwa na mchezo wa Nyota wa Barcelona Lionel Messi.


Hati ya kufanya muhtasari: Hii ni mara ya kwanza kwa mmea wa kibaolojia kuchipuwa mwezini, na ni hatua inayofungua njia ya tafiti zaidi za kisayansi mwezini.

Chang'e 4 pia ndio chombo cha kwanza kutafiti sehemu ya mbali zaidi ya mwezi, ambayo haitazamani na uso wa dunia.

Chombo hicho kilitua mwezini Januari 3 kikiwa kimebeba vifaa vya kuchunguza jiolojia ya eneo hilo.

Mimea imekuwa ikioteshwa kwenye kituo cha kimataifa cha anga za juu lakini haijawahi kujaribiwa mwezini.

Uwezo wa kuotesha mimea mwezini itakuwa ni sehemu muhimu ya utafiti wa muda mrefu wa mwezi, na pia safari ya kuelekea Mars ambayo inakadiriwa kuchukua miaka miwili na nusu.

Hii inafungua milango ya uwezekano wa wanaanga kuweza kuzalisha chakula chao wenyewe wakiwa anga za mbali na kupunguza uhitaji wa kurudi duniani ili kufuata chakula.

Chombo hicho cha Uchina kilibeba udongo wenye mbegu za pamba, viazi na hamira.

Mimea hiyo imo ndani ya mabakuli yaliyofungwa. Mazao hayo yanatarajiwa kujitengenezea kinga na kujikuza katika mazingira yake itakayojitengenezea.

Je mwezi utaathirika?

Swali kuu linaloulizwa ni iwapo jaribio hilo la kuotesjha mimea litaleta madhara. Lakini utafiti huo ambao unafanywa kwa ushirikiano wa vyuo 28 vya Uchina unalenga kupata taarifa za namna gani viumbe hai vinavyotumia hewa na kuzalisha nguvu ya baianuwai (hasa mimea) vinaweza kukua mwezini.

Mimea hiyo iliyohifadhiwa vizuri imewekewa hewa, maji na virutubisho vingine vitakavyoisaidia kukua. Changamoto kubwa kwa wanasayansi wa Uchina ni kubadilika kwa hali ya hewa mwezini ambapo huwa baina ya -173C and 100C ama zaidi.

Wanasayansi wengi wanaamini kuwa uwezekano wa kuathiri mwezi ni mdogo kutokana na utafiti huo. Na pia wanasisitiza kuwa tayari kuna mifuko takribani ya 100 ya uchafu iliyoachwa na binadamu waliotua mwezini na chombo cha Marekani cha Apollo.

Fred Watson, mwananga kutoka Australia ameiambia BBC kuwa kuchipua huko kwa mbegu hizo ni habari njema.

"Hii inatueleza kuwa yawezekana kusiwe na shida kwa wanaanga kuzalisha chakula chao wenyewe mwezini katika mazingira...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mbegu ambazo zimepelekwa mwezini na chombo cha utafiti wa anga za juu cha Chang'e-4 zimechipua, mamlaka jijini Beijing zimethibitisha.


Hati ya kufanya muhtasari: Hili ni swali ambalo huenda la kudhalilisha- kwa mfano kabla ya tendo la ndoa ukimuuliza mpezi wako "umenawa mikono?" - lakini wataalamu wa masuala ya kujamiiana wanasisitiza umuhimu wa kuzingatia usafi katika uhusiano wa kimapenzi.

Ni hatua muhimu ambayo inaweza kukuepusha kwa mfano na magonjwa yanayoathiri sehemu za siri.

"Kunawa mikono na kusafisha meno ni muhimu kwasababu viungo hivyo vinatumika sana wakati wa tendo la ndoa," Thamara Martínez Farinós, mwanasaikolojia na mtaalamu wa masuala ya ngono kutoka Taasisi ya Espill Institute, mjini Valencia, Uhispania ameiambia BBC Mundo.

Kando na kunawa mikono pia ni muhimu kuosha sehemu za siri kila siku. Lakini "kuosha haraka haraka" haitoshi, alifafanua mtaalamu huyo.

"Usafi ni muhimu kwa sababu unasaidia kuzuia magonjwa ya zinaa yanayoambukizwa kupitia ngono", Vicente Briet, mwanasaikolojia na mtaalamu wa saikolojia ya kujamiiana, ameiambia BBC Mundo.

Mkurugenzi wa kituo cha matibabu cha Vicente Briet na mkuu wa kitengo cha saikolojia ya ngono katika Chuo Kikuu cha Alicante nchi Uhispania anasema usafi "ni chanzo kikuu cha hamasa wakati wa tendo landoa".

Na kuongeza kuwa "Ukuzaji wake unaanza na umuhimu tunaopatia usafi wa miili yetu kabla na baada ya kushiriki tendo la ndoa  ."

Usafi huu unaweza kuzingatiwa vipi.

Kwa wanaume...

Mtandao wa Huduma ya Afya ya Umma ya Uingereza (NHS) unaelezea jinsi wanaume na wanawake wanavyotakiwa kusafisha maeneo yao ya siri.

Madaktari wanapendekeza wanaume kuosha sehemu zao kwa kutumia maji ya uvuguvugu kila siku kwa kuangazia zaidi maeneo ambayo huenda yakachangia kukusanyika kwa bakteria, kwa kutumia sabuni ambayo inakabiliana na viini vinavyosababisha bakteria

"Suluhisho la kukabiliana na bakteria wanaoshambulia maeneo ya siri kwa wanaume ni kuzingatia usafi wa mara kwa mara,"anasema Dk. Briet.

Je unazingatia usafi wakati wa tendo la ndoa?

"Inashangaza jinsi baadhi ya wanaume wanavyopuuza usafi wa kimwili hususani katika sehemu zao za siri. Sio tu kwamba hali hiyo huleta matatizo yanayotokana na usafi duni,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kunawa mikono ni jambo muhimu zaidi siku hizi kuliko ilivyokuwa zamani, lakini je watu wananawa mikono kabla na baada ya kufanya tendo la ndoa?


Hati ya kufanya muhtasari: Hillary Clinton alitunukiwa heshima na wakfu wa Children's Defense Fund katika Newseum mjini Washington DC

Bi Clinton, akihutubu mjini Washington DC amesema alikuwa hataki kutoka nyumbani tena.

Ameambia shirika la kuwasaidia watoto wasiojiweza kwamba uchaguzi huo umewafanya Wamarekani wengi kutafakari.

Bi Clinton aliongoza kwa wingi wa kura za kawaida lakini akashindwa kinyang'anyiro cha urais kupitia kura za wajumbe, ambazo ndizo huamua mshidni wa urais.

"Sasa, nitakiri kwamba kuja kwangu hapa halikuwa jambo rahisi," alisema alipokuwa akitunukiwa heshima na wakfu wa Children's Defense Fund.

"Kuna nyakati kadha wiki hiyo moja iliyopita ambapo nilitaka kujikunyata tu nikiwa na kitabu kizuri na nisiwahi kutoka nje ya nyumba tena."

Aliendelea: "Ninajua wengi wengu mmevunjwa moyo sana na matokeo ya uchaguzi. Hata mimi, pia, zaidi kushinda ninavyweza kueleza.

"Ninajua si jambo rahisi. Najua wiki moja iliyopita, watu wengi wamekuwa wakijiuliza iwapo Marekani ni nchi ambayo tumekuwa tukiamini ndiyo.

"Migawanyiko iliyowekwa wazi na uchaguzi huu imekolea, lakini tafadhali nisikezi ninaposema hili.

"Marekani ni ya thamani. Watoto wetu ni wa thamani. Kuweni na imani katika nchi yetu, mpiganie maadili yetu na daima, msikate tamaa."

Alipokuwa anatoa hotuba ya kukubali kushindwa wiki iliyopita, Bi Clinton alsiema Bw Trump anafaa kupewa fursa ya kuongoza.

Tangu wakati huo, amekuwa haonekani, ingawa siku moja alionekana akifanya matembezi porini.

Bi Clinton alishinda ngome za Democratic California, Oregon, New York, New Jersey, Connecticut, Massachusetts, Maryland, Vermont, Delaware, Illinois, Rhode Island, Hawaii, Washington na District of Columbia, pamoja na New Mexico na Colorado.

Kwenye mawasiliano ya simu ambayo yalifichuliwa kwa wanahabari Marekani, alisikika akimlaumu mkurugenzi mkuu wa FBI James Comey, aliyetangaza kuanzishwa kwa uchunguzi mpya kuhusu kashfa yake ya barua pepe zikiwa zimesalia siku 11 kabla ya uchaguzi mkuu kufanyika.

Baadaye uchaguzi ulipokuwa umekaribia kabisa, Bw Comey alisema...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mgombea urais wa chama cha Democratic Hillary Clinton ameelezea masikitiko yake alipojitokeza hadharani mara ya kwanza tangu ashindwe kwenye uchaguzi wa rais nchini Marekani na Donald Trump wa chama cha Republican.


Hati ya kufanya muhtasari: Hivi ndivyo msanii Evans Yegon alivyomchora Bwana Trump

 Afrika Kusini-  na Pumza Fihlani

Afrika kusini imeweza kujiweka katika hali ya nchi ambayo haihitaji misaada bali mshirika mwenye uwezo na anayejiamini kibiashara . Lakini mazungumzo magumu na Marekani kuhusu  makataba wa  fursa ya ukuaji wa kiuchumi wa Afrika  (AGOA)  mwishoni mwa mwaka jana huenda yalikuwa ukumbusho kwa nchi zinazoendelea kuhusu mahala halisi zilipowekwa kiuchumi  na Marekani.

 Baaadhi ya wakosoaji wa Mapatano ya  AGOA wanasema Afrika kusini, kama mataifa mengi ya Afrika, ilikuwa ngao thabiti katika kukubali masharti ambayo hayainufaishi  kwa minajili tu ya kupata mshirika thabiti.

Bwana Trump ana sifa ya kuwa mfanyabiashara maarufu, na huku haijawa wazi ni sera gani aliyo nayo kwa Afrika kusini, baadhi nchini humo wana hofu kuwa huenda uhusiano mzuri iliyokuwa nayo nchi yao na Marekani ukavunjika. Wanasema utawala wa mfanyabiashara huyo huenda ukaitaka Afrika Kusini kuonnyesha  ni kwa nini inafaa kuwa katika kikosi cha Bwana Trump.

Nigeria - na Naziru Mikailu

Tangu kuchaguliwa kwa  rais  Muhammadu Buhari mwaka jana , Nigeria imeboresha uhusiano na Marekani uliotiwa dosari kubwa na shutuma za ukiukaji wa haki za binadamu dhidi ya jeshi la Nigeria, hususan katika vita  dhidi ya wanamgambo wa Boko Haram  . Jeshi la Nigeria lilipata mafunzo na zana kutoka kwa utawala wa Obama na bila shaka itataka kuendeleza uhusuiano huu ulioboreka. Nigeria pia itataka uhusiano wa kibiashara na taifa lililoimarika zaidi kiuchumi duniani.

Hivi ndivyo magazeti ya Kenya yalivyoripoti ushindi wa Trump

Kwa upande mwingine nchi hizi mbili zinaweza kujikuta katika uhasama ikiwa Bwana Trump ataamua kuwatambua waasi wanaotaka kujitenga wa Biafra. Pia inasemekana kuna raia  wa Nigeria zaidi ya milioni moja wanaoishi nchini Marekani , na baadhi wanahofu kwamba sera za uhamiaji za Bwana Trump  zinaweza kupelekea maelfu yao kurejeshwa nyumbani.

Uganda - na Catherine Byaruhanga

Serikali ya Marekani hutoa msaada wa dola milioni mia saba ($700m)  kwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Donald Trump alishinda urais  baada ya kusema kuwa atafanya mabadiliko makubwa kuhusu mahusiano ya nchi yake na nchi nyingine duniani. Je kuingia kwake katika ikulu ya  White House kuna maana gani kwa nchi tofauti za Afrika ?


Hati ya kufanya muhtasari: Hotuba ya wazi inayofahamika kutoka kwa Rais Bouteflika ilikua mwaka 2014

Hakuna aliyeamini ilipotangazwa kuwa  Abdelaziz Bouteflika anawania awamu ya tano mwezi Aprili-hata mwenyewe hakujitokeza binafsi siku ya Jumapili kujisajili kuwania nafasi hiyo .

Waalimu, wanafunzi, wanasheria hata waandishi wa habari waliingia mitaani kuandamana wakiwa na hasira , walionekana kutokubaliana na hatua ya kuongozwa na mtu ambaye haonekani.

Wengi wanahofu kuwa kutopatikana kwa mrithi wa Rais Bouteflika, ambaye aliingia madarakani mwaka 1999, kunaweza kusababisha hali ya usalama kuyumba nchini humo.

Kiongozi wa kwenye TV

Kwa mara ya mwisho alionekana akihutubia Umma mwaka 2014 -hotuba ya shukrani kwa raia wa Algeria kwa kuuamini utawala wake baaa ya kushinda uchaguzi uliokuwa umetangulia.

Aliahidi kutekeleza suala la mgawanyo wa madaraka, kuupa nguvu upinzani na kuhakikisha haki za raia zinafuatwa.

Baadhi waliona kuwa hii ni ishara ya mabadiliko ya sera katika uongozi , lakini hakua ushahidi wa kuonekana kwake kwa muda mrefu.

Rais wa Algeria amtimua Waziri mkuu

Miss Algeria 'mweusi' abaguliwa

Raia wa nchi hiyo wamekua wakibahatika kumuona mara chache kwenye Televisheni akisalimiana na ujumbe kutoka nchi za kigeni wanaofika nchini Algeria.

Au kumuona kwenye ufunguzi wa mkutano mwaka 2016-akionekana amekaa kwenye kiti cha magurudumu, akionekana dhaifu, mwenye uchovu lakini mwenye tahadhari

Mpaka mwaka 2018,ikawa wazi kuwa Chama chake kimempendekeza kuwania tena uchaguzi wa mwaka huu.

Alikua kwenye ufunguzi wa Msikiti na vituo vya treni za umeme katika mji mkuu wa Algiers.Wiki chache baadae alikua kwenye ziara kutazama ujenzi wa Msikiti mkubwa wa tatu duniani uliogharimu dola za Marekani bilioni mbili.

Upinzani

Kiongozi huyo alishinda uchaguzi wa mwaka 2014, ingawa hakuwa na Kampeni zozote, mpaka sasa hana wapinzani wenye nguvu

Utawala wa Muammar Gaddafi nchini Libya ulionyesha kutoaminiwa baada ya kuruhusu mtu mmoja kutawala

Kwa nini sasa chama tawala na upinzani umeshindwa kupata wagombea...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kwa raia wengi wa Algeria ni vigumu kuelewa ni kwa vipi rais wao mwenye miaka 82 ,aliyeugua kiharusi miaka sita iliyopita na kupata shida kwenye kutembea au kuzungumza anaweza kuongoza nchi.


Hati ya kufanya muhtasari: Huo sio ubakaji chini ya sheria za Uingereza  na Wales lakini mwanzilishi wa utafiti mpya kuhusu swala hilo pengine anasema unafaa kuwa ubakaji.

Baadhi ya wasomi watakerwa ba habari hii

Dkt Siobhan Weare wa chuo kikuu cha sheria cha  Lancaster  alifanya utafiti wa kwanza kuhusu mwanamume kulazimishwa kushiriki tendo la ngono  mwaka 2016-7 na kukusanya habari kutoka kwa zaidi ya wanaume 200 kupitia utafiti uliofanyika kupitia mitandao.

Utafiti wake wa hivi karibuni uliochapishwa wiki hii kutokana na mahojiano ya ana kwa ana na wanaume 30 kati ya mwezi Mei  2018 hadi Julai 2019-unaonyesha kwa maelezo ya ndani jinsi ngono ya lazima inapofanyika, madhara yake  pamoja na sheria inavyosema.

Wote walioshiriki hawakutajwa majina  lakini nitamuita mmoja wao kwa jina John. John anasema kwamba ishara ya kwanza kwamba mambo hayakua shwari ni wakati mwenzake alipoanza kujiumiza .

Baada ya kisa cha kutisha alimkimbiza kwa matibabu. Wapenzi hao wawili walijadiliana kuhusu uwezekano wa sababu za kisaikolojia.

Takriban miezi sita baadaye badala ya kujiumiza mwenyewe alimlenga John.

''Nilikuwa nimeketi sebuleni na alikuja kutoka jikoni , na kunipiga ngumi kwa nguvu katika pua yangu na kukimbia akicheka'', John anasema. Ugomvi ukaanza polepole na kuendelea mara kwa mara.

Alijaribu kupata usaidizi kutoka kwa GP, John anasema. Alipatiwa ushauri nasaha  na kuambiwa amuone dkt wa saikolojia . Hatahivyo hakwenda.

''Angeweza kuja nyumbani kutoka kazini na kutaka kushiriki ngono kwa nguvu'', anasema. ''Yeye angetumia nguvu na ikafikia wakati ambapo nilikuwa nikichukia anaporudi kutoka kazini''.

Wakati mmoja John aliamka na  kugundua kwamba mpenzi wake alimfunga kamba mkono wake wa kulia na kitanda. Na baadaye akaanza kumgonga katika kichwa na spika kubwa akamfunga mkono mwengine na kitanda na kujaribu kumlazimisha kushiriki ngono naye.

Akiogopa mamumivu aliokuwa nayo John alilazimika kufanya anachotaka - baadaye alimpiga tena na kumwacha amefungwa kwenye kitanda kwa nusu saa kabla ya kurudi na kumfungua.

Baadaye...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wakati mwanamume anapofanya tendo la ngono na mwanamke bila ruhusa yake ,huo ni ubakaji. Lakini je inakuwaje  wakati mwanamke anapomlazimu mwanamume kushiriki ngono naye bila ruhusa yake?


Hati ya kufanya muhtasari: Hydroxicloroquine ni dawa ya gharama ya chini abayo imetumika kutibu magonjwa kama vile ya malaria

Rais huyo anaamini kwamba  dawa hii inaweza kuleta tofauti kubwa duniani katika vita dhidi ya virusi vipya vya ugonjwa wa covid-19  katika mwili wa mwanadamu.

''Inaonekana kuwa na matumaini baada ya kutoa matokeo mazuri. Na tutahakikisha kwamba dawa hiyo inapatikana kila mahali mara moja'', alisema katika mkutano na vyombo vya habari  wiki iliopita.

''Nafikiria huenda ikaleta manufaa na pengine hata kushindwa lakini nadhani inaweza., kutokana na kile ninachoona inaweza kubadilisha mambo''.

''Dawa hiyo ina uwezo mkubwa , ina uwezo mkubwa'' , aliongezea.

Ijumaa iliopita alisisitiza uwezo wake na kusema kwamba idara ya chakula na dawa  ilikuwa ikiifanyia majaribio.

Na siku ya Jumamosi alisisitiza kupitia mtandao wake wa Twitter ' Hydroxychloroquine  na azithromycin zikitumika kwa pamoja zinaweza kuleta mafanikio makubwa katika historia ya tiba.

Idara ya chakula na dawa FDA imefanya kitu muhimu na natumai zote mbili zitaanza kutumika mara moja. Watu wanafariki , harakisheni na Mungu ambariki kila mmoja, aliandika.

Rais huyo alisema kwamba, tayari dawa hiyo imeidhinishwa na Idara hiyo ya chakula na dawa na kwamba kwa kuwa ni maarufu inaweza kutengenezwa kwa urahisi.

Hatahivyo idara hiyo ya chakula ilitoa taarifa ambapo ilisema kwamba dawa hiyo inafanyiwa majaribio katika maabara  hivyo basi matumizi dhidi ya wagonjwa walioambukizwa virusi vya corona hayajaruhusiwa.

Dawa hiyo imetumika kwa miongo kadhaa katika tiba ya ugonjwa wa malaria.

Rais Trump amekuwa na matumaini makubwa ya matumizi ya ya dawa ya hydroxychloroquine kutibu cirusi vya corona

Idara ya dawa nchini Marekani  FDA  inaamini kwamba ijapokuwa dawa hiyo  ina uwezo mkubwa dhidi ya virusi vipya , ni lazima ifanyiwe majaribio ili kubaini iwapo ndio dawa inayoweza kukabiliana na virusi hivyo ambavyo tayari vimesababisha zaidi ya vifo 10,000 duniani.

''Ni dawa ambayo rais huyo ametaka kuiangazia kwa karibu  ili kuona iwapo matumizi yake...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Jina lake ambalo ni gumu kulitamka limekuwepo katika kinywa cha rais Trump, mara kwa mara rais huyo wa Marekani alitaja dawa aina ya hydroxychloroquine.


Hati ya kufanya muhtasari: IEBC imekuwa ikitangaza matokeo ya awali ya urais mtandaoni, na kwa sasa matokeo hayo yalikuwa yanamuonyesha Rais Uhuru Kenyatta wa chama cha Jubilee akiwa mbele na kura  7,795,083 (54.38%) naye Bw Odinga akiwa na kura 6,433,161 (44.76%).

Matokeo hayo ni ya kutoka vituo

38561 kati ya vituo 40883 nchini humo.

Kura zilizoharibika kufikia sasa ni 382,705

Bw Odinga, akiandamana na mgombea mwenza wake Kalonzo Musyoka, na viongozi wengine wakuu wa muungano huo, amesema wadukuzi walitumia taarifa alizokuwa nazo meneja wa teknolojia wa IEBC Chris Msando aliyeuawa wiki moja iliyopita kuingia katika mitambo ya IEBC.

Waziri huyo mkuu wa zamani amesema baada ya kuingia, wadukuzi walitumia programu fulani kuongeza matokeo ya Rais Kenyatta na kupunguza matokeo yake.

Amesema anaamini hilo lilifanyika katika kaunti zote na kwamba wagombea wa NASA katika nyadhifa nyingine waliathirika pia.

Bw Odinga, amesema huo ulikuwa "ulaghai wa hali ya juu".

Hata hivyo, ametoa wito kwa wafuasi wa muungano huo waendelee kuwa watulivu.

Bw Musyoka amesema anawashauri wafuasi wa muungano huo waendelee na shughuli zao za kawaida, ingawa huenda karibuni wakatakiwa kuchukua hatua.

Bw Odinga na Kalonzo wamekataa kusema ni hatua gani zaidi watachukua na badala yake wakasema wanasubiri kusikia ufafanuzi kutoka kwa IEBC kuhusu yaliyotokea.

Mwenyekiti wa IEBC Wafula Chebukati amewaambia wanahabari baadaye kwamba wamepata habari kuhusu tuhuma za muungano huo wa upinzani kwamba mitambo yao ya uchaguzi ilidukuliwa.

Amesema tume haiwezi kupuuza tuhuma kama hizo na kwamba maafisa wake watafanya uchunguzi kubaini iwapo kuna ukweli wowote katika madai hayo.

Hata hivyo alieleza imani yake kwamba mfumo wa uchaguzi unaotumiwa na tume hiyo ni imara na kwamba ulitumiwa na shughuli zote za awali, na sasa "imesalia shughuli ya mwisho" ya kupeperusha na kutangaza matokeo ya kura.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mgombea urais wa muungano wa upinzani Nasa Raila Odinga amewaambia wanahabari kwamba wamepata habari kwamba mitambo ya Tume ya Uchaguzi IEBC ilidukuliwa na matokeo halisi kufanyiwa ukarabati.


Hati ya kufanya muhtasari: Ibada hiyo imefanyika katika Kanisa Kuu la Usharika wa Moshi mjini wa Dayosisi ya Kaskazini ya Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT).

Kutokana na idadi kubwa ya watu waliojitokeza kuhudhuria ibada hiyo, polisi walilazimika kufunga barabara zote ambazo zinaelekea kwenye kanisa hilo.

Safu ya waombolezaji imeongozwa na Waziri Mkuu wa Tanzania Kassim Majaliwa na Spika wa Bunge la nchi hiyo Job Ndugai.

Mapema asubuhi saa tatu kanisa lilikuwa limejaa, na nje pia kulikuwa pamefurika. Baadhi ya waombolezaji walipata nafasi ya kuaga mwili ndani ya kanisa lakini ilifika mahala hatua hiyo ilisitishwa ili ibada na hotuba zitolewe.

Mwili ulitolewa kanisani kwa safari ya mwisho ya makaburini saa tisa na nusu. Na shughuli za mazishi zilikamilika saa 11 na nusu.

Familia yatoa neno

Mke wa Mengi Jacquiline akiwa pamoja na watoto katika ibada ya mwisho ya mazishi ya mume wake

Mtoto mkubwa wa kiume wa marehemu Mengi, Abdiel, amesema kwa niaba ya familia wanashukuru na wameguswa na upendo waliooneshwa.

"Sisi kama familia tumeguswa sana na upendo ambao umeoneshwa kwa baba yetu. Mengi mazuri kuhusu mzee wetu mmeyasema. Mapenzi yao yamemgusa mzee wetu, hili ni uthibitisho kuwa muda na nguvu zake ambazo aliziwekeza kwa watu hawa hazikupotea bure. "

Abdiel amemzungumzia baba yake kuwa ni mtu ambaye alipenda kufanya mambo mengi na kujaribu na alikuwa na mipaka yake pia.

"Lakini hakuwa na mpaka kwenye kupambana na umasikini. Alikuwa na mtoto wa masikini lakini hakuna aliyeweza kumzuia kupambana na umasikini na kujikwamua.  Pia hakukubali mpaka wa kuambiwa yeye kama mwekezaji mzawa basi hawezi fanya hili ama lile nchini. Hilo alilipinga kwa nguvu zote."

Marehemu Mengi ameacha mjane, ambaye ni mlimbwende maarufu nchini humo Jacqueline Ntuyabaliwe na watoto wanne.

Umauti ulimfika usiku wa Jumatano ya wiki iliyopita jijini Dubai, Falme za Kiarabu ambapo alienda kwa ajili ya matibabu.

Mengi ni nani?

Mengi alizaliwa wilayani Machame, Kilimanjaro, Tanzania mwaka 1942, akiwa mmoja wa watoto saba wa Bw Abhraham...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Maelfu ya waombolezaji wamehudhuria ibada ya mazishi ya aliyekuwa Mwenyekiti wa Makampuni ya IPP, Reginald Mengi.


Hati ya kufanya muhtasari: Iceland waliwashinda Croatia na Uturuki na kufuzu kutoka Kundi I

Iceland, ambao walifika robofainali Euro 2016, baada ya kuwaondoa England hatua ya 16 bora, ni taifa la raia 335,000 pekee.

Ndiyo nchi ya kwanza kufuzu kwa Kombe la Dunia ikiwa na idadi ya watu ambao ni chini ya milioni moja.

 Gylfi Sigurdsson wa Everton na Johann Gudmundsson wa Burnley ndio waliofungia taifa hilo Jumatatu.

Sigurdsson aliwapa matumaini kwa kufunga muda mfupi kabla ya mapumziko na kisa akamsaidia Gudmundsson kufunga bao la kuwahakikishia ushindi.

Iceland sasa wameshinda mechi saba kati ya 10 Kundi I la kufuzu kwa Kombe la Dunia.

Mataifa madogo zaidi kuwahi kufuzu kwa Kombe la Dunia

Mkufunzi alihofia sherehe zingewaathiri

Mkufunzi wa Iceland Heimir Hallgrimsson alikuwa na wasiwasi kwamba angetatizika kuwapa motisha wachezaji wake baada ya kufana sana Euro 2016 nchini Ufaransa.

"Bia ya kwanza baada ya sherehe huwa si nzuri. Jambo ngumu zaidi lilikuwa kuendeleza ufanisi baada ya sherehe yetu kubwa kutokana na ufanisi Ufaransa," alisema.

"Na isitoshe, tulikuwa kwenye kundi lenye ushindani mkali lililokuwa na  Croatia, Uturuki, Ukraine na Finland, nchi ambazo zinatuzidi kwa viwango vya soka.

"Ufanisi huu si mwisho bali ni safari ndefu ya kuelekea hadi kwenye mwisho wa safari."

Meneja wa Kosovo Albert Bunjaki amesifu sana Iceland kwa ufanisi wao na kusema kuwa hilo litatia moyo mataifa madogo.

"Naipongeza timu yote ya Iceland," amesema Bunjaki, ambaye taifa lake la Kosovo lina watu mara sita zaidi ya Iceland.

"Ni mfano mwema kwa mataifa madogo kama nchi yetu ambao hulenga kuwa na timu nzuri, yenye mpangilio mzuri, siku za usoni."

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Iceland imekuwa nchi ndogo zaidi kuwahi kufuzu kwa Kombe la Dunia baada ya kuwalaza Kosovo 2-0 na kumaliza kileleni kundi lao la kufuzu kwa michuano hiyo itakayofanyika Urusi 2018.


Hati ya kufanya muhtasari: Idadi kuu ya visa vya ugonjwa huu nchini China imepatikana katika mji wa Wuhan

Mzee mwenye umri wa miaka 89 alikuwa mwathiriwa wa hivi majuzi wa virusi hivyo ambavyo husababisha aina moja ya homa ya mapafu.

Aliishi mjini Wuhan, mji unaodaiwa kuwa chanzo cha mlipuko huo.

Zaidi ya visa 200 kufikia sasa vimeripotiwa katika miji mikuu nchini China ikiwemo Beijing na Shanghai.

Shirika la afya duniani WHO linafikiria kutangaza janga la dharura la kiafya kama ilivyofanya wakati wa homa ya nguruwe na Ebola. Uamuzi huo utafanywa katika mkutano siku ya Jumatano.

Wahudumu 15 wa fya mjini Wuhan wameambukizwa virusi hivyo

Tume ya kitaifa ya afya siku ya Jumatatu ilithibitisha kwa mara ya kwanza kwamba maambukizi hayo yanaweza kusambaa kupitia wanadamu.

Ilisema kwamba watu wawili mjini Guangdong waliambukizwa kwa njia hiyo. Katika taarifa nyengine,

Tume ya afya ya mjini Wuhan ilisema kwamba takriban wahudumu 15 wa afya waliambukizwa ugonjwa huo , huku mmoja wao akiwa katika hali mahututi.

Wafanyakazi hao wanadaiwa kuambukizwa na virusi hivyo baada ya kugusana na wagonjwa. Wote wametengwa huku wakipata matibabu.

Je ugonjwa huo umeenea maeneo gani?

Ugonjwa huo mara ya kwanza uligunduliwa mjini Wuhan,  mji uliopo katikati ya China ulio na idadi ya watu milioni 11 , mwaka uliopita. Kuna takriban visa 218 vya virusi nchini China  kulingana na WHO.

Kuna visa kadhaa ambavyo tayari vimebainika Ulaya: Viwili nchini Thailand  kimoja Japan na chengine Korea Kusini.  Wale walioambukzwa walikuwa wamewasili kutoka Wuhan hivi majuzi.

Mamlaka katika mataifa mengi ikiwemo Australia, Singapore, Hong Kong, Taiwan na  Japan zimeimarisha uchunguzi wa abiria wanaosafiri kwa ndege  kutoka Wuhan.

Marekani pia imetangaza mikakati kama hiyo  katika viwanja vya ndege vya San Francosco , Los Angeles na New York..

Nchini Australia mtu mmoja ambaye alikuwa amesafiri kuelekea Wuhan ametengwa na anafanyiwa vipimo.

China ndio taifa linalochangia watalii wengi zaidi nchini Australia , huku zaidi ya watu milioni moja wakilitembelea...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwathiriwa wa nne nchini China amefariki kutokana na virusi vipya ambavyo vimesambaa nchini humo , huku maafisa wakithibitisha kwamba vinaweza kusambazwa kupitia mtu mmoja hadi mwingine.


Hati ya kufanya muhtasari: Idadi ya twiga imepungua sana maeneo mengi Afrika

Idadi ya twiga duniani imeshuka kutoka 155,000 mwaka 1985 hadi 97,000 mwaka 2015 kwa mujibu wa shirika la kimataifa la uhifadhi wa mambo asilia (IUCN).

Idadi ya wanyama hao imepungua sana kutokana na kuharibiwa kwa maeneo wanamoishi, uwindaji haramu na migogoro ya kisiasa katika maeneo mengi Afrika.

Baadhi ya aina wa twiga, sana maeneo ya kusini ya Afrika, wanaongezeka hata hivyo.

Hadi kufikia sasa, IUCN hawakuwa wameorodhesha twiga kuwa miongoni mwa wanyama walio hatarini.

Hata hivyo, kwenye orodha yao mpya ya wanyama walio hatarini, mnyama huyo ameorodheshwa kuwa "hatarini", baada ya idadi ya wanyama hao kushuka kwa zaidi ya asilimia 30.

Kwa mujibu wa  Dkt Julian Fennessy, mwenyekiti wa kundi la IUCN linaloshughulikia twiga, wanyama hao "wanaangamia kimya kimya."

"Ukienda kwenye safari, twiga wapo kila mahali," aliambia BBC News.

"Ingawa kumekuwepo na wasiwasi kuhusu ndovu na vifaru, twiga wamesahaulika. Ni jambo la kusikitisha kwamba idadi yao imeshuka sana na ni jambo la kushangaza, kwamba wamepungua hivyo katika kipindi kifupi."

Twiga hupenda sana kupeleleza na hili huwafanya kuwindwa kwa urahisi na majangili na wapiganaji

Ongezeko kubwa la idadi ya watu limesababisha maeneo mengi ya misitu kuharibiwa kwa ajili ya kilimo, jambo ambalo limepunguza maeneo wanamoishi twiga.

Vita katika baadhi ya maeneo Afrika pia vimeathiri idadi yao.

"Katika maeneo haya yenye vita na migogoro, hasa kaskazini mwa Kenya, Somalia na Ethiopia katika mpaka wake na Sudan Kusini, twiga ambao ni wanyama wakubwa wanaliwa."

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Twiga wamepungua sana duniani katika kipindi cha miaka 30 iliyopita na kwa sasa wanakabiliwa na hatari ya kuangamia.