శీర్షిక: అయోధ్య ఉద్యమ మంత్రం తెలుగు రాజకీయాల్లో ఎందుకు పనిచేయదు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయోధ్య రామ మందిరాన్ని రాజకీయ నినాదం చేస్తూ బీజేపీ నాయకుడు ఎల్‌కే అడ్వాణీ చేసిన రథయాత్ర ప్రభావం ఇక్కడ కనిపించ లేదు. బాబ్రీ మసీదు కూల్చేసిన ప్రభావమూ ఇక్కడ కనిపించలేదు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రభావమూ కనిపించడం లేదు. అందుకే ఇపుడు సాకారమవుతున్న అయోధ్య రామాలయం కూడా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో బీజేపీకి రాజకీయ లబ్ధి చేకూరుస్తుందా అనేది అనుమానమే.

బీజేపీ వశీకరణ విద్య దక్షిణ భారత దేశం మీద పని చేయకపోవడానికి ఇక్కడి రాజకీయ, సాంస్కృతిక పరిణామాలే కారణం అనిపిస్తుంది. అయోధ్య రామ మందిర ఉద్యమం వెనక బలమైన హిందూ మతావేశం ఉన్నమాట నిజమే. అయితే, ఇది తెలుగు వారిని ఉత్తేజ పరచలేక పోయింది.

తెలుగు నేల ప్రతి అంగుళమూ మొన్నమొన్నటి దాకా నవాబుల పరిపాలనలోనే ఉంది. స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక నయానో భయానో భారత సమాఖ్యలో కలసిపోయిన సంస్థానాల్లో తెలుగు ప్రాంతాల సంస్థానాలు రెండున్నాయి. ఇందులో ఒకటి నైజాంకాగా, రెండోది బనగానపల్లె సంస్థానం. ఇవి కాకుండా కర్నూలు, ఆదోని, సిద్ధవటం.. ఇలా ఎన్నో ప్రాంతాలు ముస్లింల ఏలుబడిలోనే ఉండేవి. విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనమయ్యాక ఈ ప్రాంతాలన్నీ నవాబుల వశమయ్యాయి. అంతెందుకు, చాలా కాలం తిరుపతి, తిరుమల ఆలయాలన్నీ టిప్పు సుల్తాన్ పరిపాలనలో ఉండేవి. ఆయన కప్పం చెల్లించుకోలేక తిరుపతిని ఈస్టిండియా కంపెనీ కైవసం చేశారు.

ఆ రోజుల్లో రాజ్యం ముస్లింలది, స్థానిక జమీందారులంతా హిందువులు. అయినా తెలుగు సమాజంలో ఎప్పుడూ హిందూ ముస్లిం వైషమ్యాలు రాలేదు. బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఈ గొడవ రాలేదు. నైజాం పాలనలో ఉన్న తెలంగాణలో ఎలాంటి తకరారు లేదు.

తెలుగువారికి భద్రాద్రి తర్వాతే ఏ రాముడైనా

అంతేనా? అంటే కాదు, ఇంకా ఉంది. హిందూ ముస్లిం అనుబంధం బాగా పెరిగిందనే చెప్పాలి. దీనికొక ఉదాహరణగా హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఒక సంఘటనని చాలా మంది చూపిస్తారు.

హైదరాబాద్‌లోని అత్తాపూర్‌లో ఓ రామాలయం (రామ్ బాగ్) ఉంది. దీనిని 1812లో నిర్మించారు. ఆ రోజుల్లో నిజాం ప్రభుత్వంలో ఒక ఉన్నతోద్యోగి రాజా భవానీ పెర్షాద్ ఈ ఆలయం నిర్మించారు. ఆలయంలో రాముడు, సీత, లక్ష్మణుల విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించే కార్యక్రమానికి భవానీ పెర్షాద్ నవాబ్ మూడో సికందర్ జాను ఆహ్వానించారు. నవాబు ఈ కార్యక్రమానికి రావడమే కాదు, ఆలయ నిర్వహణకు ఒక జాగీరు కానుకగా ఇచ్చారు. ఆలయం ఆలనాపాలనా చూసే అర్చకులకు రోజుకు రెండు రుపాయల చొప్పున జీతాలు మంజూరు చేశారు. దీని కోసం రూ.2093.50 పైసలను ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్‌గా అందించారు. వీటి రికార్డులు...


శీర్షిక: అయోధ్య కేసు: అసలు వివాదం ఏమిటి... సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ఎప్పుడు వెలువడుతుంది?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆ ఉదంతం తర్వాత అయోధ్యలోని భూమి మీద యాజమాన్యానికి సంబంధించి అలహాబాద్ హైకోర్టులో కేసు నమోదైంది. ఆ కేసులో 2010 సెప్టెంబర్ 30వ తేదీన తీర్పు ప్రకటించారు. కానీ, హిందువులు, ముస్లింలు సుప్రీంకోర్టులో అప్పీలు చేయటంతో సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఆ తీర్పును సస్పెండ్ చేసింది.

ఈ కేసును సుదీర్ఘంగా విచారించిన సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం నవంబర్‌లో తీర్పు వెలువడే అవకాశముంది. ఈ నేపథ్యంలో కేసు పూర్వాపరాలివీ...

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంజన్ గొగోయ్ 2019 నవంబర్ 17వ తేదీన పదవీ విరమణ చేయనున్నారు

1) అయోధ్య భూవివాదం కేసులో తీర్పు ఎప్పుడు రావచ్చు?

అయోధ్య భూవివాదం కేసును విచారిస్తున్న ఐదుగురు సభ్యుల సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి సారథ్యం వహిస్తున్న భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) రంజన్ గొగోయ్ 2019 నవంబర్ 17వ తేదీన పదవీ విరమణ చేయనున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, ఈ కేసులో 2019 నవంబర్ 4 నుంచి 15వ తేదీ మధ్య తీర్పు రావచ్చని భావిస్తున్నారు.

నిబంధనల ప్రకారం.. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి 65 ఏళ్ల వయసుకు రిటైర్ అవుతారు. సీజేఐ గొగోయ్ వయసు నవంబర్ 17వ తేదీన 65 ఏళ్లు దాటనుండటంతో ఆ రోజున ఆయన పదవీ విరమణ చేస్తారు.

ఒకవేళ నవంబర్ 17వ తేదీ లోగా సీజేఐ గొగోయ్ సారథ్యంలోని ధర్మాసనం అయోధ్య భూవివాదం కేసులో తీర్పు ప్రకటించలేకపోతే.. ఈ అంశాన్ని కొత్త ధర్మాసనం విచారిస్తుంది. కానీ అలా జరిగే అవకాశాలు పెద్దగా కనిపించటం లేదు.

''సీజేఐ గొగోయ్ నవంబర్ 17వ తేదీన రిటైర్ అవుతున్నారు. ఆ రోజు ఆదివారం. ఆ ముందు రోజు శనివారం సుప్రీంకోర్టుకు సెలవు. కాబట్టి నవంబర్ 4 నుంచి 15వ తేదీ లోపు తీర్పు ప్రకటించే అవకాశం ఉందని మనం భావించవచ్చు'' అని మాజీ అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్, సుప్రీంకోర్టు సీనియర్ న్యాయవాది కె.సి.కౌశిక్ బీబీసీతో అన్నారు.

2) అయోధ్య భూవివాదం కేసు ఏమిటి?

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అయోధ్య జిల్లా అయోధ్య నగరంలో ఒక భూభాగం కేంద్ర బిందువుగా ఉన్న వివాదానికి సంబంధించిన కేసు ఇది.

హిందూ దేవుడైన రాముడి జన్మస్థలంగా హిందువులు పరిగణించే స్థలంతో పాటు.. బాబ్రీ మసీదు కూడా ఉన్న స్థలం ఇది. ప్రధానంగా ఈ స్థలాన్ని సందర్శించటానికి అనుమతి గురించిన వివాదం ఇది. అలాగే.. ఇక్కడ మసీదును నిర్మించటానికి అంతకుముందు ఉండిన హిందూ దేవాలయాన్ని కూల్చివేయటం లేదా మార్చివేయటం జరిగిందా అనే అంశం కూడా ఈ కేసులో ఇమిడి ఉంది.

బాబ్రీ మసీదును 1992 డిసెంబర్ 6వ తేదీన ధ్వంసం చేశారు. ఆ ఉదంతం తర్వాత ఆ భూమి మీద యాజమాన్యానికి సంబంధించి...


శీర్షిక: అయోధ్య కేసు: మధ్యవర్తుల కమిటీకి ఆగస్ట్ 15 వరకూ గడువు పెంచిన సుప్రీం కోర్టు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

త్రిసభ్య కమిటీ చేసిన విజ్ఞప్తికి స్పందిస్తూ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) రంజన్ గొగోయ్ నేతృత్వంలో ఈ కేసును విచారిస్తున్న అయిదుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ మేరకు నిర్ణయం తీసుకుందని ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

శుక్రవారం ఈ కేసు విచారణకు వచ్చినప్పుడు మధ్యవర్తుల కమిటీకి నేతృత్వం వహిస్తున్న సుప్రీం కోర్టు రిటైర్డ్ న్యాయమూర్తి ఫకీర్ మహమ్మద్ ఇబ్రహీం కలీఫుల్లా తమ నివేదికను కోర్టుకు సమర్పించారు.

మధ్యవర్తుల కమిటీ నుంచి తమకు నివేదిక అందిందని చెప్పిన జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్, "ఈ కేసులో ఇంతవరకూ సాధించిన పురోగతికి గురించి మేం వెల్లడి చేయదలచుకోలేదు. అది గోప్యంగా ఉంటుంది" అని అన్నారు.

 జస్టిస్ గొగోయ్ నేతృత్వంలోని ఈ ధర్మాసనంలో జస్టిస్ ఎస్ఏ బోబ్డే, జస్టిస్ అబ్దుల్ నజీర్, జస్టిస్ అశోక్ భూషణ్, జస్టిస్ డివై చంద్రచూడ్‌లు సభ్యులుగా ఉన్నారు.

అయోధ్య భూ వివాదానికి సామరస్య పరిష్కారం కనుగొనటం కోసం రాజ్యాంగ ధర్మాసనం మార్చి 8వ తేదీన కలీఫుల్లా నేతృత్వంలోని ఈ మధ్యవర్తుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. శ్రీ శ్రీ రవిశంకర్, మద్రాస్ హైకోర్ట్ సీనియర్ న్యాయవాది శ్రీరామ్ పంచులు కమిటీ సభ్యులుగా ఉన్నారు.

మధ్యవర్తుల సంప్రదింపుల ప్రక్రియను ఎనిమిది వారాల్లోగా పూర్తిచేయాలని నాడు సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించింది.

శుక్రవారం ఈ అంశం విచారణకు వచ్చినపుడు కమిటీ అభ్యర్థన మేరకు అయోధ్య అంశానికి సామరస్య పరిష్కారం కనుగొనటానికి ఆగస్ట్ 15 వరకూ గడువు పొడిగిస్తున్నట్లు ధర్మాసనం ప్రకటించింది.

కమిటీ ప్రయత్నం సఫలమయ్యేలా చూడటానికి ఈ అంశంపై విచారణను అత్యంత గోప్యంగా నిర్వహించి తీరాలని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది. మధ్యవర్తుల సంప్రదింపులు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఫైజాబాద్‌లో నిర్వహిస్తారని, మధ్యవర్తులకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అన్ని ఏర్పాట్లూ చేస్తుందని కూడా ధర్మాసనం పేర్కొంది.

కమిటీలోకి అవసరమైతే ఇతర సభ్యులను తీసుకునే స్వేచ్ఛ కూడా మధ్యవర్తులకు ఉందని, ఎప్పుడు అవసరమైతే అప్పుడు న్యాయ సహాయం కూడా కోరవచ్చునని చెప్పింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయోధ్య కేసు: మా మధ్య ఎలాంటి అంగీకారం కుదరలేదన్న ముగ్గురు పిటిషనర్లు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఈ అంశంపై మధ్యవర్తిత్వం చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు త్రిసభ్య కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. కేసు విచారణ చివరి రోజైన అక్టోబర్ 16న ఆ కమిటీ తన నివేదికను... విచారణ చేస్తున్న సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి సమర్పించింది.

మూడు ప్రధాన పార్టీల్లో కొన్నింటి మధ్య అంగీకారం కుదిరిందంటూ భారత్‌లోని ఓ వర్గం మీడియాలో కథనాలు ప్రసారమయ్యాయి. కానీ, ఇది అవాస్తవం అని మూడు ప్రధాన పార్టీలు ఆ కథనాలను ఖండించాయి.

నిర్మోహి అఖాడా ఏమంటోంది?

అయోధ్యలోని వివాదాస్పద భూభాగం తమదేనంటున్న మూడు పార్టీల్లో ఒకటైన నిర్మోహి అఖాడా బీబీసీతో మాట్లాడింది. మాకు, ఇతర పక్షాల అంగీకారం లేకుండా ఒప్పందం సాధ్యం కాదు.

ఈ విషయంలో తమ వైఖరిని ఇప్పటికే స్పష్టం చేశామని నిర్మోహి అఖాడాకు చెందిన కార్తీక్ చోప్రా తెలిపారు.

"హిందూ మహాసభను మేం అసలు పిటిషనర్‌గానే పరిగణించం. నేరుగా ముస్లిం పక్షాలతోనే మాట్లాడేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాం. అయితే, ఇదంతా కోర్టులో, న్యాయమూర్తుల సమక్షంలో జరగాలి" అని అన్నారు.

కోర్టు బయట పరిష్కారం కష్టం

మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాల్లో తాము భాగస్వామ్యం కాలేదని హిందూ మహాసభకు మద్దతిస్తున్న విశ్వ హిందూ పరిషత్ వ్యాఖ్యానించింది.

"మార్చి నుంచి ఆగస్టు మధ్యలో జరిగిన మొదటి ప్రయత్నం నుంచి మాకు అర్థమైంది... ఈ కేసులో కోర్టు బయట పరిష్కారం కష్టం. ఇదే విషయం మేం కోర్టుకు తెలిపాం" అని వీహెచ్‌పీ అధికార ప్రతినిధి తెలిపారు.

అదే సమయంలో, మరో ప్రధాన పక్షం సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డు కూడా ఈ విషయంలో ఒప్పందం కుదిరిందనడాన్ని ఖండించింది.

మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియను తాము స్వాగతిస్తున్నామని, కానీ ఈ విషయంలో ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నా అది కోర్టులోనే జరగాలని సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డుకు చెందిన ఇక్బాల్ అన్సారీ అన్నారు.

కమిటీని ఏర్పాటు చేసిన కోర్టు

2019 ఫిబ్రవరిలో సుప్రీంకోర్టు ముగ్గురు సభ్యులతో  ఓ మధ్యవర్తిత్వ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. మార్చి 11న ఆ కమిటీ తన పని ప్రారంభించింది. ఆగస్టు 1న నివేదిక సమర్పించింది. కానీ, ఈ ప్రయత్నం విఫలమైందని తేలింది.

ఆ తర్వాత, మరోసారి మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని కొన్ని పార్టీలు సుప్రీంకోర్టును కోరాయి. మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియ మొదలుపెట్టొచ్చు కానీ విచారణ కొనసాగుతుందని కోర్టు తెలిపింది.

మీడియా కథనాల ప్రకారం, కమిటీ తన రెండో రౌండ్ మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియకు సంబంధించిన నివేదికను కోర్టుకు బుధవారం సమర్పించింది.

దీనిపై సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయం ఏంటనేది ఇప్పటివరకూ స్పష్టం కాలేదు. కానీ, ఈ కేసులో...


శీర్షిక: అయోధ్య కేసు: సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ఎలా వచ్చే అవకాశం ఉంది? పిటిషనర్లు ఏమంటున్నారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఇది సాధారణ భూమి కాదు. అయోధ్యలో ఉన్న ఈ  2.77 ఎకరాల భూమి... ఇది హిందువులు, ముస్లింల విశ్వాసానికి సంబంధించినది.

ఈ వివాదం చాలా ఏళ్ల నుంచి కోర్టులో నడుస్తోంది. ఇప్పుడు దీనిపై తీర్పు చెప్పే సమయం ఆసన్నమైంది. దీంతో దేశంలో రాజకీయ వాతావరణం వేడెక్కింది.

కోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో అయోధ్యలో 144 సెక్షన్ అమలు చేశారు.

ఈ కేసులో భాగస్వాములుగా ఉన్న మూడు ప్రధాన పార్టీలు తీర్పు తమకు అనుకూలంగా వస్తుందని భావిస్తున్నాయి.

వివాదాస్పద ప్రదేశంలో రామ మందిరాన్ని నిర్మిస్తామని హిందూ సంస్థలు ప్రమాణం చేస్తున్నాయి. ఆలయ నిర్మాణంలో ఉపయోగించాల్సిన రాళ్లను చెక్కే పని ఇక్కడ చాలా ఏళ్ల నుంచి కొనసాగుతోంది.

ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనం

అయోధ్య భూవివాదం కేసును విచారిస్తున్న ఐదుగురు సభ్యుల సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) రంజన్ గొగోయ్ సారథ్యం వహిస్తున్నారు. ఆయన నవంబర్ 17న పదవీ విరమణ చేయనున్నారు. పదవీకాలం ముగిసేలోపే దీనిపై ఆయన తుది తీర్పు వెలువరించే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

'బాబ్రీ మసీదు - రామజన్మభూమి' వివాదంలో పిటిషనర్లుగా ఉన్న మూడు ప్రధాన గ్రూపులు (నిర్మోహి అఖాడా, సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డ్, రామ్‌లాలా విరాజమాన్ (హిందూ మహా సభ)లలో రెండు హిందూ సంస్థలకు చెందినవి కాగా, ఒకటి ముస్లింలకు చెందినది.

ఇవన్నీ వివాదాస్పద భూమి తమదేనని వాదిస్తున్నాయి.

అలహాబాద్ హైకోర్టుకు చెందిన ముగ్గురు న్యాయమూర్తులు ఆ కేసులో 2010 సెప్టెంబర్ 30వ తేదీన తీర్పు ప్రకటించారు. అయోధ్య భూమిని మూడు భాగాలుగా విభజించాలని.. అందులో ఒక భాగం హిందూ మహా సభ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న రామ్ లల్లాకు, రెండో భాగం సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డుకు, మూడో భాగం నిర్మోహి అఖాడాకు వెళుతుందని తీర్పు చెప్పారు.

విఫలమైన మధ్యవర్తిత్వం

అలహాబాద్ హై కోర్టు తీర్పును ముగ్గురు పిటిషనర్లు సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేశారు. దీనిపై సుప్రీం కోర్టులో 2011లో విచారణ ప్రారంభం కావాలి. కానీ, ఇటీవల దీనిపై వాదనలు ప్రారంభమయ్యాయి. వరుసగా 40 రోజులు కొనసాగిన ఈ వాదనలు అక్టోబర్ 16న ముగిశాయి.

సుప్రీంకోర్టు నియమించిన ముగ్గురు సభ్యుల మధ్యవర్తిత్వ కమిటీ తన నివేదికను ఆగస్టు 1న కోర్టుకు సమర్పించింది.

మధ్యవర్తిత్వం విఫలమైందని కేసులో ఉన్న మూడు ప్రధాన పార్టీలు తెలిపాయి. ఇప్పుడు మధ్యవర్తిత్వ కమిటీ రెండో రౌండ్ మధ్యవర్తిత్వంపై నివేదికను సమర్పించింది. కానీ, ఈ నివేదికలో ఏం ఉందో స్పష్టంగా తెలియదు. మరోవైపు, మధ్యవర్తిత్వంపై ఉన్న అన్ని...


శీర్షిక: అయోధ్య కేసు: హిందూ మహాసభ, నిర్మోహి అఖాడాలు ప్రతిపాదించిన మధ్యవర్తులు వీరే\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజన్ గొగొయ్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం బుధవారం ఈ కేసులో వాదనలు విన్న తరువాత మధ్యవర్తి నియామకంపై తీర్పును రిజర్వ్‌లో పెడుతున్నట్లు వెల్లడించింది.

''ఇది భూ వివాదం మాత్రమే కాదు. మత విశ్వాసాలు, ఉద్వేగాలకు సంబంధించినది. ఎవరు కూల్చారన్నది ఇప్పుడు అప్రస్తుతం. ప్రస్తుత వివాదాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని పరిష్కరించాలని చూస్తాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది మధ్యవర్తులు అవసరం అనుకుంటున్నాం'' అని ధర్మాసనంలోని జస్టిస్ బోబ్డే అన్నారు.

''ఒకవేళ సమస్యను మధ్యవర్తికి అప్పగించేలా న్యాయస్థానం నిర్ణయం తీసుకుంటే రెండు పక్షాలు మధ్యవర్తుల పేర్లు సూచించాలి' అని చీఫ్ జస్టిస్ రంజన్ గొగొయ్ నిర్దేశించారు.

అలాగే.. మధ్యవర్తిత్వం ప్రక్రియ కొనసాగుతున్నపుడు దీనికి సంబంధించిన పరిణామాలపై మీడియా రిపోర్టుల మీద సంపూర్ణ నిషేధం ఉండాలని తాము భావిస్తున్నట్లు సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. ''ఇది గొంతు నొక్కివేసే ఉత్తర్వు కాదు.. కానీ ఆ పరిణామాలపై వార్తలు వద్దు'' అని చెప్పింది.

అఖిల భారతీయ హిందూ మహాసభ ప్రతిపాదించిన మధ్యవర్తులు

నిర్మోహి అఖాడా ప్రతిపాదించిన మధ్యవర్తులు

‘‘గతం మీద మా నియంత్రణ లేదు’’

అంతకుముందు విచారణ సందర్భంగా.. ''మేం కూడా చరిత్ర చదివాం. గతం మీద మా నియంత్రణ లేదు. ప్రస్తుతం గురించి మాత్రమే మేం ఏమైనా చేయగలం'' అని జస్టిస్ బాబ్డే వ్యాఖ్యానించారు.

మధ్యవర్తిత్వానికి ముందు కోర్టు పబ్లిక్ నోటీస్ జారీ చేయాల్సి ఉంటుందని హిందూ మహాసభ తరఫు న్యాయవాది ఎస్.కె.జైన్ విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనంతో పేర్కొన్నారు. హిందువులు ఈ అంశాన్ని మనోభావాలకు సంబంధించినదిగా పరిగణిస్తారంటూ.. బాబరు ఇక్కడ రామమందిరాన్ని కూల్చివేశారని చెప్తూ.. మధ్యవర్తిత్వం నిష్ఫలమవుతుందని ఆయన పేర్కొనటంతో బోబ్డే తర్వాత ఆయన పై విధంగా స్పందించారు.

మధ్యవర్తిత్వానికి తాము మద్దతు తెలుపుతున్నట్లు నిర్మోహి అఖాడా తరఫున హాజరైన సీనియర్ అడ్వొకేట్ సుశీల్ జైన్ చెప్పారు.

మధ్యవర్తిత్వం నిర్దిష్ట ప్రమాణాలకు లోబడి ఉండాలని.. వాటిని మార్చటానికి వీలు ఉండరాదని సుబ్రమణ్యం స్వామి సుప్రీంకోర్టుకు నివేదించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

 (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయోధ్య కేసులో అన్ని రివ్యూ పిటిషన్లను కొట్టివేసిన సుప్రీం కోర్టు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఎస్ఏ బాబ్డే నేతృత్వంలోని ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనం ఈ మేరకు తీర్పు వెల్లడించింది.

అయోధ్యలో వివాదాస్పద 2.77 ఎకరాల భూమిని రామ్ లల్లా(బాల రాముడు)కే చెందుతుందన్న సుప్రీంకోర్టు తీర్పును సవాలు చేస్తూ 18 రివ్యూ పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి.

అఖిల భారత ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డ్(ఏఐఎంపీఎల్‌బీ), నిర్మోహీ అఖారాతో పాటు దాదాపు 40 వరకు ప్రజాసంఘాలు ఈ పిటిషన్లు వేశాయి.

అయోధ్యలో వివాదాస్పద 2.77 ఎకరాల స్థలాన్ని మూడు భాగాలుగా చేసి హిందువులకు, ముస్లింలకు పంచుతూ 2010లో అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన అప్పీళ్లపై సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఇటీవల తుది తీర్పు వెలువరించింది.

ఈ స్థలమంతా హిందువులకే చెందుతుందని ప్రకటించింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్ నేతృత్వంలోని ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా ఈ తీర్పు ఇచ్చింది.

అయితే, ఈ తీర్పును వ్యతిరేకిస్తూ అనేక సంస్థలు సుప్రీం కోర్టులో రివ్యూ పిటిషన్లు దాఖలు చేశాయి.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయోధ్య కేసులో ముగ్గురు సభ్యులతో మధ్యవర్తుల కమిటీని నియమించిన సుప్రీం కోర్టు... 8 వారాల్లోగా నివేదిక ఇవ్వాలని ఆదేశం\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంజన్ గొగోయ్ నేతృత్వంలోని అయిదుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. జస్టిస్ గొగోయ్‌తో పాటు జస్టిస్ డివై చంద్రచూడ్, జస్టిస్ ఎస్ఏ బోబ్డే, జస్టిస్ అశోక్ భూషణ్, జస్టిస్ అబ్దుల్ నజీర్‌లు ఈ ధర్మాసనంలో సభ్యులుగా ఉన్నారు.

మధ్యవర్తుల కార్యకలాపాలపై మీడియా రిపోర్ట్ చేయడానికి వీలు లేదని కూడా ప్రకటించింది.

సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఫకీర్ మొహమ్మద్ ఇబ్రహీం ఖలీఫుల్లా (రిటైర్డ్) నేతృత్వంలో ముగ్గురు సభ్యులతో మధ్యవర్తిత్వ కమిటీని నియమించింది.

ఈ కమిటీలో శ్రీశ్రీ రవిశంకర్, సీనియర్ అడ్వకేట్ శ్రీరాం పంచూలు సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఈ కమిటీ కోరుకుంటే మరికొంత మంది సభ్యులను కూడా చేర్చవచ్చని కోర్టు తెలిపింది.

ఈ మధ్వవర్తుల కమిటీ ఫైజాబాద్ నుంచి పని చేస్తుందని సుప్రీం కోర్టు తెలిపింది.

ముఖ్యంగా, మధ్వర్తిత్వ ప్రక్రియను ఈ కమిటీ ఎనిమిది వారాల్లో పూర్తి చేయాలని కూడా సుప్రీం కోర్టు  ఆదేశించింది. అయితే, మొదటి నాలుగు వారాల తరువాత ఈ ప్రక్రియకు సంబంధించిన ప్రగతి నివేదికను సమర్పించాలని ధర్మాసనం తెలిపింది.

అయోధ్య కేసులో ఇంతకుముందు ఏం జరిగింది?

అయోధ్యలో రామజన్మభూమి- బాబ్రీ మసీదు భూ వివాదాన్ని ''శాశ్వత పరిష్కారం కోసం'' మధ్యవర్తికి అప్పగించడంపై తీర్పు ప్రకటనను సుప్రీంకోర్టు బుధవారం రిజర్వు వేసింది.

''ఇది భూ వివాదం మాత్రమే కాదు. మత విశ్వాసాలు, ఉద్వేగాలకు సంబంధించినది. ఎవరు కూల్చారన్నది ఇప్పుడు అప్రస్తుతం. ప్రస్తుత వివాదాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని పరిష్కరించాలని చూస్తాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది మధ్యవర్తులు అవసరం అనుకుంటున్నాం'' అని ధర్మాసనంలోని జస్టిస్ బోబ్డే వ్యాఖ్యానించారు.

''ఒకవేళ సమస్యను మధ్యవర్తికి అప్పగించేలా న్యాయస్థానం నిర్ణయం తీసుకుంటే రెండు పక్షాలు మధ్యవర్తుల పేర్లను సూచించాలి’’ అని ధర్మసనానికి సారథ్యం వహిస్తున్న  ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్ నిర్దేశించారు.

అఖిల భారతీయ హిందూ మహాసభ ప్రతిపాదించిన మధ్యవర్తులు

నిర్మోహి అఖాడా ప్రతిపాదించిన మధ్యవర్తులు

విచారణ సందర్భంగా- ''మేం కూడా చరిత్ర చదివాం. గతం మీద మా నియంత్రణ లేదు. ప్రస్తుతం గురించి మాత్రమే మేం ఏమైనా చేయగలం'' అని జస్టిస్ బాబ్డే చెప్పారు. అయోధ్య అంశాన్ని హిందువులు మనోభావాలకు సంబంధించినదిగా పరిగణిస్తారని, బాబరు ఇక్కడ రామమందిరాన్ని కూల్చివేశారని, మధ్యవర్తిత్వం నిష్ఫలమవుతుందని హిందూ మహాసభ తరపున న్యాయవాది ఎస్.కె.జైన్ విచారణ...


శీర్షిక: అయోధ్య కేసులో విచారణ పూర్తి, తీర్పు రిజర్వులో ఉంచిన సుప్రీంకోర్టు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజన్ గొగొయ్

"ఈరోజు 40వరోజు, ఇక 41వరోజు విచారణ ఉండదు, ఆరోజు మా తీర్పు ఉంటుంది. ఇంకా ఏమైనా చెప్పాలనుకుంటే రాతపూర్వకంగా మూడురోజుల్లో తెలియచేయవచ్చు" అని కోర్టు సూచించింది.

40వ రోజు ఏం జరిగింది?

బాబర్ అయోధ్యకు వచ్చారనడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని నిర్మోహి అఖాడా తరపు న్యాయవాది సుశీల్ కుమార్ జైన్ అన్నారు.

"వారు చూపించిన పత్రాలు ఓ రెవెన్యూ గ్రాంట్‌కు సంబంధించినవి. అవి బాబ్రీ మసీదుకు సంబంధించినవి కావు. మనల్ని కలిపి ఉంచేది, విశ్వాసం, నమ్మకాలే. బాబర్ ఏం చేశారనేదానితో సంబంధం లేదు, అక్కడున్నది మందిరమే. దాన్ని బాబర్ కూలగొట్టలేదు. గతంలోను, ఇప్పుడూ కూడా అది మందిరమే. మందిరాన్ని కూలగొట్టి మసీదును నిర్మించారనే వాదన అనవసరంగా సృష్టించారు. దీన్ని పొందాలంటే ముస్లింలు కూడా అసలు వారికి ఆ ప్రదేశం ఎలా వచ్చిందో నిరూపించుకోవాలి. మందిరాన్ని నిర్మోహి అఖాడాకు చెందిన మహంత్ నిర్వహించేవారు" అని జైన్ తెలిపారు.

అఖిల భారత హిందూ మహాసభ న్యాయవాది వికాస్ సింగ్ వాదనల పట్ల ప్రధాన న్యాయమూర్తి అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఇలాంటి వాదనలు కొనసాగితే, మేం దీన్ని ముగించి ఇక్కడి నుంచి వెళ్లిపోతాం. దీంతో, న్యాయస్థానంపై తనకెంతో గౌరవం ఉందని, కోర్టు ఔన్నత్యానికి తాను భంగం కలిగించనని వికాస్ సింగ్ తెలిపారు.

ఈ కేసులో తన అపీలును వెనక్కి తీసుకుందనే వార్తలను సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డు ఖండించిందని వార్త సంస్థ ఏఎన్ఐ తెలిపింది.

"వెనక్కి తీసుకోవాలంటే కోర్టులో దరఖాస్తులు చేయాలి, కానీ అలాంటిదేమీ జరగలేదు" అని సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డు తరపు న్యాయవాది జఫర్యాబ్ జిలానీ తెలిపారు.

134 ఏళ్ల నాటి ఈ వివాదం మీద జస్టిస్ గొగోయి తాను నవంబర్ 17వ తేదీన రిటైరయ్యేలోగా తీర్పు ప్రకటించే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

మంగళవారం 39వ రోజు ఏం జరిగింది?

రాజకీయంగా సున్నితమైన అయోధ్య కేసు విచారణలో మంగళవారం 39వరోజు. హిందూ సంస్థలు తమ ప్రార్థనలను చేసుకునేందుకు అనుమతించాల్సిందిగా కోర్టుకు ఈరోజు తమ వాదనలు వినిపించాయి.

రేపటితో ఈ కేసులో విచారణలు పూర్తి కావచ్చని ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.

"ఈరోజు 39వ రోజు. రేపు 40వ రోజు. విచారణలో అదే చివరి రోజు కావచ్చు" అని సీజేఐ వ్యాఖ్యానించడాన్ని బట్టి చూస్తే రేపటితో ఈ కేసులో విచారణ పూర్తి ముగియవచ్చు.

నిర్మోహి అఖాడా తరపున వాదిస్తున్న సీనియర్ న్యాయవాది సుశీల్ కుమార్ జైన్ తల్లి మరణించారని సీనియర్...


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పు: 'అక్కడ ఆలయం లేదని చెప్పాం... ఈ తీర్పు దేశానికి మంచిదికాదు' - చరిత్రకారుడు డీఎన్ ఝా\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఈ పుస్తకాన్ని ప్రభుత్వానికి సమర్పించారు. కోర్టు తీర్పులోనూ ఈ పుస్తకం గురించి ప్రస్తావించారు.

నలుగురు స్వతంత్ర చరిత్రకారులు ప్రొఫెసర్ సూరజ్ భన్, అధర్ అలీ, ఆర్.ఎస్.శర్మ, డీఎన్ ఝాలు చారిత్రక, పురావస్తు ఆధారాలను పరిశీలించి బాబ్రీ మసీదు కింద హిందూ దేవాలయం ఉందన్న భావనలను తమ నివేదికలో తోసిపుచ్చారు.

ఈరోజు సుప్రీం వెలువరించిన తీర్పుపై ప్రొఫెసర్ ఝా స్పందించారు.

 ఈ తీర్పును మీరు ఎలా చూస్తున్నారు?

హిందూ విశ్వాసాలకు ప్రాముఖ్యతను ఇస్తూ, లోపభూయిష్ట పురావస్తు శాస్త్రంపై ఆధారపడి తీర్పు ఇచ్చారు. ఇలా చెప్పడం తీవ్రంగా నిరాశపరిచింది.

మీ నిజనిర్ధారణ నివేదిక 'రామ్ జన్మభూమి-బాబ్రీ మసీదు: ఎ హిస్టారియన్స్ రిపోర్ట్ టు ది నేషన్'లో ఏం చెప్పారు?

మసీదు కూల్చివేతకు ముందు 1992లోనే మేం ప్రభుత్వానికి ఆ నివేదిక ఇచ్చాం. ఆ సమయంలో అందుబాటులో ఉన్న అన్ని ఆధారాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని తీవ్రంగా పరిశీలించిన అనంతరం మసీదు కింద రాముడి ఆలయం లేదని నిర్ధారించాం.

అయోధ్య ప్రాంతంలో తవ్వకాలు

ఏఎస్ఐ ఇంకా ఏమి చేయాలని మీరు అనుకుంటున్నారు?

అయోధ్య వివాదంలో ఏఎస్ఐ ఎప్పుడూ సందేహాస్పద పాత్ర పోషించింది. కూల్చివేతకు ముందు, అయోధ్యలోని పురాతన వస్తువులను పరిశీలించడానికి మేం పురాణ ఖిల్లాకు వెళ్ళినప్పుడు కీలకమైన సాక్ష్యాలను కలిగి ఉన్న ట్రెంచ్ IV సైట్‌కు సంబంధించిన నోట్ పుస్తకాన్ని ఏఎస్ఐ మాకు ఇవ్వలేదు. ఇది స్పష్టంగా సాక్ష్యాలను అణిచివేసే విషయంగా చూడాలి. కూల్చివేత తరువాత ఒక ముందస్తు పథకంతో ఏఎస్ఐ తవ్వకాలు జరిపింది. అక్కడ ఆలయం ఉందనే భావనలకు విరుద్ధంగా ఉన్న సాక్ష్యాలను అణిచి వేసింది. ఒక ప్రాంతాన్ని తవ్వేటప్పుడు ఏఎస్ఐ శాస్త్రీయ నిబంధనలను పాటించాలని నిపుణుల భావన.

ఈ తీర్పు భారత్ విషయంలో ఏలా అర్థం చేసుకోవాలి?

ఈ తీర్పు మెజారిటీ వాదానికి అనుకూలంగా వెలువడింది. ఇది మన దేశానికి మంచిది కాదు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పు: పురాతత్వశాఖ సర్వేలో రామ మందిర అవశేషాలు లభించాయా\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

వివాదిత స్థలంలో తవ్వకాల్లో లభించిన అవశేషాలు

ఈ అంశం గురించి చర్చ మొదటి నుంచీ ఉంది. దీనిపై ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు తీర్పు కూడా వెలువరించింది.

భారత పురాతత్వ సర్వే అంటే 'ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా' అప్పటి డైరెక్టర్ జనరల్ బీబీ లాల్ మొదటిసారి రామ జన్మభూమి, బాబ్రీ మసీదు వివాదాస్పద భూమిలో పురాతత్వ సర్వే చేశారు. అప్పుడు ఆయన టీమ్‌లో కేకే మొహమ్మద్ కూడా ఉన్నారు.

అది 1976, 1977లో జరిగింది. అప్పుడు అలీగఢ్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం(ఎఎంయూ) నుంచి చరిత్రలో పీజీ చేసిన మొహమ్మద్ తర్వాత స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీలో చదవడం ప్రారంభించారు. అంటే ఆయన ఈ సర్వేలో ఒక విద్యార్థిగా భాగమయ్యారు.

ఇది జరిగిన కొన్నేళ్ల తర్వాత వివాదాస్పద భూమిలో జరిగిన సర్వేను మొహమ్మద్ బయటపెట్టారు. అక్కడ ప్రాచీన ఆలయానికి సంబంధించిన అవశేషాలు దొరికాయని ఆయన చెప్పడంతో అందరూ షాక్ అయ్యారు.

ఆ అవశేషాలు హిందూ ఆలయానికి సంబంధించనవే అని చెప్పడం కష్టం అని చాలా మంది నిపుణులు చెబుతున్నారు. అక్కడ జైన లేదా బౌద్ధ ఆలయం ఉండే అవకాశాలను కూడా తోసిపుచ్చలేమని కొందరు పురాతత్వ వేత్తలు చెప్పారు.

మొహమ్మద్‌కు ముందు బీబీ లాల్ కూడా తన రిపోర్టులో అదే మాట చెప్పారు. కానీ కేకే మొహమ్మద్ ప్రకటన మాత్రం ఈ మొత్తం వివాదాన్ని కొత్త మలుపు తిప్పింది. ఎందుకంటే ఒకటి ఆయన ముస్లిం అయితే, రెండోది ఆయన చరిత్ర చదివింది అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో.

70లలో ఆఖరి దశాబ్దంలో జరిగిన ఈ సర్వేపై కేకే మొహమ్మద్ ఇప్పటికీ కచ్చితంగా ఉన్నారు.

ఇక్కడ మొదటి సర్వే 70వ దశకంలో జరిగింది. కానీ 2003లో జరిగిన సర్వేలో కూడా భారత పురాతత్వ సర్వేలో పనిచేస్తున్న ముస్లింలు ఉన్నారు.

కేకే మొహమ్మద్ భారత పురాతత్వ సర్వే, డైరెక్టర్(ఉత్తర భారతం) పదవి నుంచి కొన్నేళ్ల క్రితం రిటైర్ అయ్యారు. ప్రస్తుతం ఆయన కేరళలోని కోజికోడ్‌లో ఉంటున్నారు.

వివాదాస్పద స్థలం సమీపంలో తవ్వకాలు

బీబీసీతో ఫోన్లో మాట్లాడిన కేకే మొహమ్మద్  "ఆలయం నిర్మించేలా, ఆ భూమిని హిందూ పక్షాలకు అప్పగించి ఉంటే బాబ్రీ మసీదు యాక్షన్ కమిటీకి ఒక మంచి అవకాశం ఉండేది" అన్నారు.

రెండు సార్లు జరిగిన పురాతత్వ సర్వేలను విశ్లేషించిన కేకే మొహమ్మద్ "వివాదాస్పద స్థలంలో దొరికిన పొడవాటి గోడలు, గోపురం లాంటివి ఒక ఇస్లాం నిర్మాణంలా లేవు. ఎందుకంటే వాటిపై విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఇస్లాం ప్రార్థనాస్థలాలపై అలాంటివి ఉండే ప్రసక్తే లేదు" అని చెప్పారు.

ఆయన, తాము సర్వే చేసినప్పుడు వివాదాస్పద స్థలం నుంచి దొరికిన విగ్రహాల గురించి...


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పు: సుప్రీం కోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనంలోని న్యాయమూర్తులు వీరే\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

చీఫ్ జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

రంజన్ గొగోయ్- భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

ప్రస్తుత సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంజన్ గొగోయ్ నవంబర్ 17న పదవీ విరమణ చేసే లోపు అత్యంత ముఖ్యమైన చాలా కేసుల్లో తీర్పులు ఇచ్చే పనిలో ఉన్నారు.

గొగోయ్ తన పదవీకాలంలో ఎన్నో కీలక తీర్పులు ఇచ్చారు. వీటిలో బాలీవుడ్ ప్రముఖుడు అమితాబ్ బచ్చన్ ప్రమేయం ఉన్న టాక్స్ అసెస్‌మెంట్, అసోంలోని ఎన్ఆర్సీ(జాతీయ పౌరసత్వ నమోదు) కేసులు ఉన్నాయి. తీర్పులు కాకుండా ఒక సెమినార్‌లో మాట్లాడుతూ ఆయన ఎన్ఆర్సీని 'భవిష్యత్ పత్రం'గా చెబుతూ కనిపించారు.

2012 బాంబే హైకోర్టు ఒక పాపులర్ టీవీ క్విజ్ షో ద్వారా అమితాబ్ బచ్చన్ సంపాదించిన ఆదాయాన్ని తిరిగి అంచనా వేయడానికి ఇన్‌కం టాక్స్ కమిషనర్‌కు ఇచ్చిన అధికారాలను రద్దు చేస్తూ ఆదేశాలు ఇచ్చింది. 2016 మేలో జస్టిస్ గొగోయ్, జస్టిస్ ప్రఫుల్ల సి.పంత్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం వాటిని తోసిపుచ్చింది.

జవహర్ లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ(జేఎన్‌యూ) విద్యార్థి నేత కన్హయ్య కుమార్‌ను ఒక దేశద్రోహం కేసులో 2016 ఫిబ్రవరి 15, 17 తేదీల్లో పటియాలా హౌస్ కోర్టుకు తీసుకొస్తున్నప్పుడు అతడిపై దాడి జరిగింది. దానిపై దర్యాప్తు చేసేందుకు ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందాన్ని(సిట్) నియమించాలని కోరుతూ సీనియర్ లాయర్ కామినీ జైశ్వాల్ వేసిన పిటిషన్‌ను 2018లో సీనియర్ జడ్జిగా ఉన్న గొగోయ్ తోసిపుచ్చారు.

పనికిరాని పిల్స్, పిటిషన్లను ప్రోత్సహించని ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా గొగోయ్‌కు చాలా పేరుంది. అలాంటి వ్యాజ్యాలతో కోర్టు సమయం వృథా చేసినందుకు ఆయన కొన్నిసార్లు పిటిషనర్లకు భారీ జరిమానాలు కూడా విధించారు.

కానీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవిలో ఉన్నప్పుడు ఒక మహిళ తనపై ఆరోపణలు చేయడంతో ఆయన వివాదాల్లో చిక్కుకున్నారు. తర్వాత సుప్రీంకోర్టు ఆ ఆరోపణల్లో నిజం లేదంటూ కొట్టిపారేసింది.

జస్టిస్ శరద్ అరవింద్ బాబ్డే- భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి(కాబోయే)

జస్టిస్ శరద్ అరవింద్ బాబ్డే, కాబోయే భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

రంజన్ గొగోయ్ తరువాత భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి కాబోతున్న జస్టిస్ శరద్ అరవింద్ బాబ్డే కూడా ముఖ్యమైన తీర్పులు ఇచ్చారు. వీటిలో దిల్లీ కాలుష్యం కూడా ఉంది. ఆయన 2013 ఏప్రిల్లో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు నుంచి సుప్రీంకోర్టుకు వచ్చారు. బాబ్డే భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా 2021 ఏప్రిల్ వరకూ కొనసాగుతారు.

ఈయన మహారాష్ట్ర మాజీ అడ్వకేట్ జనరల్ అరవింద్ బాబ్డే తనయుడు. బాంబే హైకోర్టు నుంచి కెరీర్ ప్రారంభించారు. హైకోర్టు...


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పు: సుప్రీం ధర్మాసనం తుది తీర్పు నేడే\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

రంజన్ గొగోయి

అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశమైన భారత్‌లో ఈ తీర్పు సామాజిక, మత, సాంస్కృతికపరంగా పెను ప్రభావం చూపనుంది.

ఈ కేసు సున్నితత్వం నేపథ్యంలో మీడియా ఎలా వ్యవహరించాలనే విషయంలోనూ ఇప్పటికే మార్గదర్శకాలు వెలువడ్డాయి.

సుప్రీంకోర్టు చరిత్రలోనే రెండో సుదీర్ఘ విచారణ

రామజన్మభూమి-అయోధ్య స్థల వివాదం కేసులో 40 రోజుల పాటు సుదీర్ఘంగా వాదనలు విన్న అయిదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం అక్టోబరు 16న తన తీర్పున రిజర్వులో ఉంచింది.

సుప్రీంకోర్టు చరిత్రలోనే అత్యంత సుదీర్ఘ కాలం వాదనలు విన్న రెండో కేసు ఇది. కేశవానంద భారతి కేసులో ఏకంగా 68 రోజుల పాటు వాదనలు విన్నారు.

దాని తరువాత రామజన్మభూమి-అయోధ్య స్థల వివాదం కేసులోనే సుదీర్ఘంగా వాదనలు కొనసాగాయి.

ఆధార్ రాజ్యాంగబద్ధతపై కేసులో 38 రోజులు వాదనలు కొనసాగడంతో సుప్రీంకోర్టు చరిత్రలో దానికి మూడో స్థానం దక్కింది.

సుప్రీం తుది తీర్పు నేపథ్యంలో అయోధ్యలో భారీ బందోబస్తు

న్యాయమూర్తులు వీరే...

అత్యంత సున్నితమైన ఈ కేసులో తుది వాదనలు విన్న రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంజన్ గొగోయ్ నేతృత్వం వహించారు. ధర్మాసనంలో జస్టిస్‌లు శరద్ అరవింద్ బాబ్డే, అశోక్ భూషణ్, డీవై చంద్రచూడ్, ఎస్.అబ్దుల్ నజీర్ ఉన్నారు.

విశ్రాంత జస్టిస్ ఎఫ్ఎంఐ ఖలీఫుల్లా నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల ప్యానల్ మధ్యవర్తిత్వం విఫలమైన తరువాత రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఈ కేసులో తుది వాదనలు విన్నది.

వారానికి అయిదు రోజుల చొప్పున ఆగస్టు 6 నుంచి రోజువారీ ఈ కేసులో వాదనలు విన్నారు.

అలహాబాద్ హైకోర్టు

అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పులో ఏముంది?

అలహాబాద్ హైకోర్టు 2010లో ఇచ్చిన తీర్పును సవాల్ చేస్తూ రామ్ లల్లా, సున్ని వక్ఫ్ బోర్డ్, నిర్మోహీ అఖాడాలు సుప్రీంకోర్టు తలుపు తట్టడంతో ఈ వివాదం అత్యున్నత న్యాయస్థానంలోకి వచ్చింది.

2010 సెప్టెంబరు 30న అలహాబాద్ హైకోర్టు తన తీర్పులో అయోధ్యలోని వివాదాస్పద 2.77 ఎకరాల భూమిని రామ్ లల్లా, నిర్మోహీ అఖాడా, సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డులకు సమానంగా పంచిపెట్టింది.

సుప్రీం తీర్పు నేపథ్యంలో భారీ భద్రత

సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చే తీర్పు తరువాత ఎలాంటి హింస జరగకుండా కేంద్రం, ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ముందు జాగ్రత్త చర్యలు చేపట్టింది.

అయోధ్యలో వేలాది మంది పోలీసు, పారామిలటరీ బలగాలను మోహరించారు. శుక్రవారమే వందలాది మందిని ముందస్తుగా అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

శాంతియుతంగా ఉండండి.. ఎవరూ గెలిచినట్లు, ఓడినట్లేమీ కాదు: ప్రధాని మోదీ

''అయోధ్య...


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పు: సుప్రీంకోర్టు తీర్పులో ఐదు ముఖ్యాంశాలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

రామ్ లల్లా, నిర్మోహీ అఖాడా, సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డ్ ఈ అప్పీళ్లను దాఖలు చేశాయి. తీర్పు పాఠాన్ని జస్టిస్ గొగోయ్ చదివి వినిపించారు.

సుప్రీంకోర్టు తీర్పులోని ఐదు ముఖ్యాంశాలు...

1. ఈ 2.77 ఎకరాల స్థలాన్ని భాగాలుగా పంచడం కుదరదు. ఇదంతా ఒకే భూభాగం. ఇది రామ్ లల్లాకు చెందుతుంది. ఈ స్థలంలో రామమందిర నిర్మాణం చేపట్టాలి. తీర్పు అమలుకు ప్రభుత్వం మూడు నెలల్లో ఒక ప్రణాళికను రూపొందించాలి.

జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్

2. బాబ్రీ మసీదు ఖాళీ స్థలంలో నిర్మించింది కాదు. మసీదు నిర్మాణానికి ముందు అక్కడున్న నిర్మాణాన్ని కూల్చివేశారా, లేదా అన్నది ఆర్కియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా(ఏఎస్ఐ) స్పష్టం చేయలేదు. బాబ్రీ మసీదు కట్టడానికి ముందు అక్కడున్న నిర్మాణం ఇస్లామిక్ నిర్మాణం కాదని అక్కడి శిథిలాలకు సంబంధించి ఏఎస్‌ఐ ఇచ్చిన నివేదికలోని ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. ఈ స్థలంలో 1528 నుంచి 1856 మధ్య నమాజు జరిగినట్లు ఆధారాలు లేవు.

3. అన్ని ఆధారాలను పరిశీలించి, ఈ భూమిని రాముడి ఆలయ నిర్మాణం కోసం హిందువులకు ఇవ్వాలని సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయించింది. మసీదు నిర్మాణం కోసం సున్నీ వక్ఫ్‌బోర్డ్‌కు అయోధ్యలోనే ఒక ప్రధాన ప్రాంతంలో ఐదెకరాల స్థలం కేటాయించాలి.

4. ఈ 2.77 ఎకరాల  స్థల నిర్వహణ, ఆలయ నిర్మాణ బాధ్యతలు చూడటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేయాలి. ఈ 2.77 ఎకరాల భూమిని ఈ ట్రస్టుకే అప్పగిస్తాం.

5. బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత (1992) చట్టబద్ధ పాలనను ఉల్లంఘించడమే.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పు: ‘తప్పు చేసిన వారికే బహుమతి ఇచ్చారు’ - జస్టిస్ లిబర్హాన్ కమిషన్ న్యాయవాది అనుపమ్ గుప్తా\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

1992లో బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత మీద విచారణ జరిపిన జస్టిస్ ఎం.ఎస్.లిబర్హాన్ కమిషన్ న్యాయవాదిగా.. దాదాపు 15 సంవత్సరాల కిందట న్యూ దిల్లీలోని విజ్ఙాన్ భవన్‌లో ఆ నాయకులను ప్రశ్నించారు చండీగఢ్‌కు చెందిన సీనియర్ న్యాయవాది అనుపమ్ గుప్తా. అయితే.. లిబర్హాన్ కమిషన్‌తో విభేదాలు రావటంతో ఆ కమిషన్ చివరికి 2009లో సమర్పించిన నివేదికను కూడా ఆయన విమర్శించారు.

ఇప్పుడు.. అనుపమ్ గుప్తా బీబీసీకి టెలిఫోన్ ద్వారా ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో.. అయోధ్య వివాదంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుతో తీవ్ర విభేదాలు వ్యక్తంచేశారు.

అయోధ్య తీర్పులో... 1) వివాదాస్పద స్థలం మొత్తాన్నీ కక్షిదారుల్లో ఒక పార్టీకి (హిందువులకు) ఇవ్వటం, 2) ఆ మసీదులో 1528 నుంచి 1857 మధ్య ముస్లింలు నమాజ్‌లు చేయటానికి సంబంధించిన సాక్ష్యాలపై లేవనెత్తిన ప్రశ్నలు, 3) 1949 డిసెంబర్‌లో మసీదులో విగ్రహాలను పెట్టటం ద్వారా, 1992లో మొత్తం నిర్మాణాన్ని కూల్చివేయటం ద్వారా చట్టాన్ని ఉల్లంఘించటం అనే మూడు అంశాల మీద అనుపమ్ గుప్తా విమర్శలు చేశారు.

ఇంటర్వ్యూ ముఖ్యాంశాలివీ...

అయోధ్య తీర్పుతో మీరు ఎంత వరకూ ఏకీభవిస్తారు?

ఒక హిందూ విగ్రహానికి చట్టపరంగా వ్యక్తిహోదా ఉందని.. అది నిర్ధారిత చట్టమని ఈ తీర్పు అద్భుతంగా పునరుద్ఘాటించింది. నేనూ ఏకీభవిస్తాను.

కాబట్టి.. ఒక మైనర్ - రామ్ లల్లా విరాజ్‌మన్ (బాల రాముడు, దేవుడు)  విషయంలో - పరిమితి అనే చట్టానికి (కాల పరిమితి నిషేధానికి) తావులేదు.

ఈ తీర్పుతో మీరు ప్రధానంగా విభేదించే అంశం ఏమిటి?

వివాదాస్పద స్థలం- లోపలి, వెలుపలి ఆవరణ - మొత్తాన్నీ హిందువులకు కేటాయించటం పట్ల నేను గట్టిగా విభేదిస్తున్నా.

ఆ స్థలం స్వాధీన హక్కుకు సంబంధించిన నిర్ణయంతో విభేదిస్తున్నా.

వెలుపలి ఆవరణ మీద హిందువుల స్వాధీన హక్కు ఉందని, వారు సుదీర్ఘ కాలంగా నిరంతరాయంగా పూజలు చేస్తున్నారని నిర్ణయించటం సరైనదేనని అంగీకరించినా కూడా.. లోపలి ఆవరణ విషయంలో నిర్ణయానికి సంబంధించి తుది తీర్పు స్థిరంగా లేదు.

లోపలి ఆవరణ - గోపురాల కింది ప్రాంతం - స్వాధీన హక్కు, అందులో ప్రార్థనల విషయం వివాదాస్పదంగానే ఉండిపోయిందని కోర్టు అనేక పర్యాయాలు పదే పదే స్పష్టంచేసింది.

దీనికి గట్టి ప్రాతిపదిక ఉందనుకుంటే.. వెలుపలి ఆవరణను హిందువులకు ఇవ్వటం తుది పరిష్కారం అయివుండాలి. లోపలి ఆవరణను కూడా హిందువులకు ఎలా ఇస్తారు?

వెలుపలి, లోపలి ఆవరణలు రెండిటినీ హిందువులకు ఇవ్వాలంటూ కోర్టు చేసిన ఈ కీలకమైన, అతి ముఖ్యమైన నిర్ణయం.. కేవలం...


శీర్షిక: అయోధ్య తీర్పుపై పాకిస్తాన్ స్పందన ఏమిటి?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

షా మహమూద్ ఖురేషీ

అయోధ్యలోని వివాదాస్పద 2.77 ఎకరాల స్థలం హిందువులకే చెందుతుందని భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్ నేతృత్వంలోని ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా శనివారం తీర్పునిచ్చింది. మసీదు నిర్మాణం కోసం సున్నీ వక్ఫ్‌బోర్డ్‌కు అయోధ్యలోనే ఒక ప్రధాన ప్రాంతంలో ఐదెకరాల స్థలాన్ని కేటాయించాలని ఆదేశించింది.

ఈ  తీర్పుపై భారత్‌లోని దాదాపు అన్ని వర్గాలు సానుకూలంగానే స్పందించాయి. పాకిస్తాన్ నుంచి మాత్రం దీన్ని తప్పుపడుతూ అభిప్రాయాలు వ్యక్తమమయ్యాయి.

కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి రద్దు తర్వాత మరోసారి భారత్ అతివాద ముఖం ఈ తీర్పుతో ప్రపంచానికి తేటతెల్లమైందని పాకిస్తాన్ సైన్యం అధికార ప్రతినిధి ఆసిఫ్ గఫూర్ ట్విటర్ వేదికగా విమర్శించారు.

తమ దేశం మాత్రం ఇతరుల మతాన్ని గౌరవిస్తూ నానక్ సేవకుల కోసం కర్తార్‌పుర్ కారిడార్‌ను తెరిచిందని వ్యాఖ్యానించారు.

అయోధ్య విషయంలో భారత సుప్రీం కోర్టు తీర్పు మోదీ ప్రభుత్వ మతపక్షపాత వైఖరిని ప్రతిబింబించిందని పాక్ విదేశాంగ మంత్రి షా మహమూద్ ఖురేషీ వ్యాఖ్యానించినట్లు రేడియో పాకిస్తాన్ తెలిపింది.

''కర్తార్‌పుర్ కారిడార్ ప్రారంభోత్సవం రోజునే అయోధ్యపై సుప్రీం కోర్టు ఎందుకు తీర్పును ఇచ్చింది? భారత్ లౌకికవాద ముసుగు పోయి, వాస్తవం బయటపడింది. ఇప్పటికే భారత్‌లో ముస్లింలు ఒత్తిడిలో బతుకుతున్నారు. ఈ తీర్పుతో అది మరింత పెరుగుతుంది'' అని ఆయన అన్నట్లు పేర్కొంది.

భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా తరచూ వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేసే పాక్ శాస్త్ర సాంకేతిక శాఖ మంత్రి ఫవాద్ హుస్సేన్ కూడా అయోధ్య తీర్పుపై స్పందించారు. ఇది చట్టవిరుద్ధం, అనైతికం, సిగ్గుచేటని అన్నారు.

''తీర్పు వెల్లడించడానికి వారాంతాన్నే ఎంచుకోవడం సందేహాలకు తావిస్తోంది. కర్తార్‌పుర్ కారిడార్ ఆరంభోత్సవం నుంచి దృష్టి మరల్చడానికి ఇలా చేశారా? ఈ తీర్పు చట్ట ప్రకారం ఇచ్చారా? బీజేపీ మేనిఫెస్టో ప్రకారమా?'' అని పాకిస్తాన్‌కు చెందిన సీనియర్ పాత్రికేయుడు హమీద్ మీర్ ట్వీట్ చేశారు.

శనివారం బాబ్రీ మసీదు, అయోధ్య తీర్పు, రామ మందిరం పాకిస్తాన్‌లో ట్విటర్ టాప్ ట్రెండ్స్‌గా ఉన్నాయి.

''పాకిస్తాన్‌లోని అహ్మదీయ వర్గానికి చెందిన మసీదును కూల్చేశారు. భారత్‌లోని బాబ్రీ మసీదు గురించి మాత్రం ఆ దేశం విచారం వ్యక్తం చేయడం విడ్డూరంగా ఉంది. సింధ్ ప్రావిన్సులో పాకిస్తానీ హిందూ అమ్మాయిని అత్యాచారం చేసి, హత్య చేశారు. కర్తార్‌పుర్ కారిడార్‌ను భారత్‌లోని సిక్కుల కోసం తెరిచింది. ఫఖ్తుంఖ్వా...


శీర్షిక: అయోధ్య దీపోత్సవం: 5.5 లక్షల దీపాలతో వెలిగిపోయిన రామ్ కీ పౌడీ.. గిన్నిస్ బుక్‌లో చోటు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

గతేడాది నిర్వహించిన దీపోత్సవం దృశ్యం

రెండేళ్ల క్రితం 'దీపోత్సవం' పేరుతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇక్కడ దీపాలను వెలిగించే కార్యక్రమం మొదలుపెట్టింది. ఏటేటా దీపాల సంఖ్యను పెంచుతూ వస్తున్నారు. ఈసారి ఐదున్నర లక్షల దీపాలను వెలిగించారు. శనివారం జరిగిన ఈ  కార్యక్రమం గిన్నీస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం దక్కించుకుందని ఏఎన్‌ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

మెడలో వాలంటీర్ కార్డులు వేసుకున్న చాలా మంది దీపాల ఏర్పాటులో సాయం చేశారు. కొందరు నేలపై కూర్చొని దీపాలను పూల ఆకృతుల్లో పేర్చారు. ఇంకొందరు స్టీల్ ఫ్రేముల్లో అమర్చారు.

వాడి వికలాంగ్ సేవా సంస్థాన్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ నుంచి వచ్చిన ఇలా శుక్లా అనే కార్యకర్త ఈ ఏర్పాట్లలో పాలుపంచుకుంటున్నందుకు సంతోషంగా కనిపించారు. తమ సంస్థ నుంచి దాదాపు 30 మంది ఇక్కడికి వచ్చినట్లు ఆమె చెప్పారు.

మెట్లపై అట్టముక్కలతో రంగు రంగుల ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఒంటెల బొమ్మలు ఏర్పాటు చేశారు.

మోతిహారి ఆలయం సమీపంలో బిహార్ నుంచి వచ్చిన అజయ్ కుమార్ ఝా బీబీసీ బృందానికి కలిశారు. కార్తీక మాసం అంతా తాను అయోధ్యలోనే ఉంటానని ఆయన చెప్పారు.

దీపోత్సవం ఘనంగా జరుగుతుందని విన్నామని, దాన్ని చూడాలని అయోధ్యకు వచ్చామని ఆయన వివరించారు.

రామాయణంలోని అనేక ఘట్టాలను ప్రదర్శించేందుకు ఇక్కడ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాట్లు చేసింది.

రామ్ కీ పౌడీకి ఒక ఒడ్డున రామాయణ ఘట్టాలను ప్రదర్శించారు.  ఇక్కడి నుంచి 500-700 మీటర్ల దూరంలో అయోధ్య నగరం ఉంది.

అక్కడ పాతబడిన దేవాలయాలు.. గడ్డి, చెట్లు మొలవడంతో అందం కోల్పోయిన ఇళ్లు కనిపించాయి.

''అంతా సాధువుల ఆట. వాళ్ల గల్లా పెట్టెలు నడుస్తున్నాయి. మఠాల్లోకి డబ్బులు వస్తున్నాయి. వారితో అయోధ్యకు ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు'' అని స్థానిక పాత్రికేయుడు స్కందదాస్ చెబుతున్నారు.

మంత్రులు, అధికారులు, పాత్రికేయులు వెళ్లిపోయిన తర్వాతే తమకు దీపోత్సవం జరిగే చోటుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుందని స్థానికులు అంటున్నారు.

మూడేళ్ల క్రితం అయోధ్య పేరు ప్రస్తావించాలంటే జనాలు ఆలోచించేవారని, యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం పరిస్థితిని పూర్తిగా మార్చివేసిందని స్వచ్ఛంద కార్యకర్త ఇలా శుక్లా అభిప్రాయపడ్డారు.

అయితే రామ్ కీ పౌడీ అభివృద్ధి జరిగిందని, స్థానికుల జీవితాల్లో మాత్రం ఎలాంటి మార్పూ లేదని అంజూ రఘువంశీ అనే యువతి అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో...


శీర్షిక: అయోధ్య భూమిపూజ: లౌకికత్వంపై హిందూత్వ గెలిచిన రోజు ఇది: అసదుద్దీన్ ఒవైసీ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయితే ఓవైపు భూమిపూజ జరుగుతుండగానే, దీనిపై నిరసన గళాలు కూడా వినిపించాయి.

అయోధ్యలోనే బాబ్రీ మసీదు ఉంటుందని.. హిందూత్వ చేతిలో లౌకికత్వం ఓడిపోయిందని ఎంఐఎం అధినేత, హైదరాబాద్ ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ అన్నారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

భారత్ లౌకిక దేశమని.. రామమందిరానికి శంకుస్థాపన చేసి ప్రధాని మోదీ లౌకిక స్ఫూర్తిని ఉల్లంఘించారని అసదుద్దీన్ ఒవైసీ అన్నారు.

ఇది లౌకికత్వం, ప్రజాస్వామ్యం హిందూత్వ చేతిలో ఓడిపోయిన రోజని ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

"బాబ్రీ మసీదు అక్కడే ఉండేది, అది అక్కడే ఉంటుంది. బాబ్రీ జిందాహై" అంటూ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ బుధవారం  ట్వీట్ చేశారు.

అఖిల భారత ముస్లిం పర్సనల్ లాబోర్డు కూడా మంగళవారం ఒక పత్రికా ప్రకటనను విడుదల చేసింది.

బాబ్రీ మసీదు ఎప్పటికీ మసీదుగానే కొనసాగుందని, టర్కీలోని హయా సోఫియాను ట్వీట్‌లో ప్రస్తావిస్తూ అది తమకు స్ఫూర్తి అని ఆ ప్రకటన పేర్కొంది.

మసీదు భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవడం అన్యాయమని, అణచివేత సిగ్గుచేటని పేర్కొంది. మెజారిటీ తీర్పుతో మసీదు స్థితిని మార్చలేరని పేర్కొంది.

ఎవరూ బాధపడవద్దని, పరిస్థితులు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండవని తన ట్వీట్‌లో అన్నారు.

అయితే  బాబ్రీ మసీదును టర్కీలోని హయా సోఫియాతో పోల్చడంతో ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లాబోర్డుపై విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. దీన్ని కోర్టు ధిక్కారంగా కొందరు అభివర్ణిస్తున్నారు.

ఇస్తాంబుల్‌లోని చారిత్రక హయా సోఫియా మ్యూజియంను మసీదుగా మారుస్తున్నట్లు టర్కీ అధ్యక్షుడు రిసెప్ తయ్యప్ ఎర్డోగాన్ ఇటీవల ప్రకటించారు.

సుమారు 1500 సంవత్సరాల కిందట హయా సోఫియా చర్చిగా ఉండేది. 1453లో ఇస్లాం పాలకులైన ఒట్టోమాన్ సామ్రాజ్యాధినేతలు టర్కీని ఆక్రమించుకున్న తర్వాత దానిని మసీదుగా మార్చారు.

ఆధునిక టర్కీ నిర్మాత ముస్తఫా కెమాల్ పాషా 1934లో తన దేశాన్ని లౌకికదేశంగా ప్రకటించి హయా సోఫియా మసీదును మ్యూజియంగా మార్చారు.

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు తర్వాత

అయోధ్య కేసులో తీర్పు వెలువడిన తరువాత అఖిల భారత ముస్లిం పర్సనల్ లాబోర్డ్ సుప్రీం కోర్టులో రివిజన్ పిటిషన్ దాఖలు చేసింది. అయితే కోర్టు దీన్ని తిరస్కరించింది.

అయోధ్యలో మసీదు నిర్మాణానికి ఐదు ఎకరాల భూమి ఇవ్వాలని సుప్రీం కోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. అయితే ఈ భూమిని తీసుకోవద్దని ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు పేర్కొంది.

1992 డిసెంబర్ 6న బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేతతో దేశవ్యాప్తంగా పలుచోట్ల మతఘర్షణలు చెలరేగాయి. ఈ ఘర్షణల్లో సుమారు...


శీర్షిక: అయోధ్య మసీదులో అహ్మదుల్లా రీసెర్చ్ సెంటర్ నిర్మాణం.. ఇంతకీ ఆయన ఎవరు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయోధ్య మసీదు డిజైన్

అయోధ్యలో రామ మందిర నిర్మాణం కూడా మొదలైంది. మరోవైపు అయోధ్యలో ఐదు ఎకరాల స్థలంలో ఓ మసీదును కూడా నిర్మించాలని సుప్రీం కోర్టు సూచించింది.

కొత్తగా నిర్మించబోయే మసీదుకు ఏ పేరు పెట్టాలనే అంశంపై ప్రస్తుతం చర్చలు జరుగుతున్నాయి. మరోవైపు మౌల్వి అహ్మదుల్లా షా పేరును ఈ మసీదుకు పెట్టాలని భావిస్తున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.

అయోధ్యలో మసీదు నిర్మాణం కోసం ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లోని సున్నీ సెంట్రల్ వక్ఫ్ బోర్డు.. ఇండో-ఇస్లామిక్ కల్చరల్ ఫౌండేషన్ (ఐఐసీఎఫ్)ను ఏర్పాటుచేసింది. ప్రస్తుతం మసీదుకు అహ్మదుల్లా షా పేరు పెట్టాలని ఐఐసీఎఫ్ భావిస్తున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.

ఈ అంశంపై ఐఐసీఎఫ్ సెక్రటరీ అతహర్ హుస్సేన్ బీబీసీతో మాట్లాడారు. మసీదు పేరు విషయంలో కాస్త అసందిగ్ధత నెలకొందని చెప్పారు.

మసీదుకు కాదా?

‘‘మసీదుకు మౌల్వి అహ్మదుల్లా షా పేరు పెట్టడం లేదు. అయితే, మసీదు ప్రాంగణంలో ఇండో-ఇస్లామిక్ కల్చరల్ రీసెర్చ్ సెంటర్‌ను నిర్మిస్తున్నాం. దానికి అహ్మదుల్లా పేరును పరిశీలిస్తున్నాం’’అని హుస్సేన్ చెప్పారు.

‘‘ఈ కల్చరల్ సెంటర్‌లో గ్రంథాలయం, మ్యూజియం, పబ్లిషింగ్ హౌస్ కూడా ఉంటాయి’’అని ఆయన వివరించారు.

మసీదు డిజైన్‌ను ఇప్పటికే ఇండో ఇస్లామిక్ కల్చరల్ ఫౌండేషన్ విడుదల చేసింది.

అధునాతన సదుపాయాలతో మసీదుతోపాటు 200 బెడ్ల సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రి, ఒక మ్యూజియం, ఒక పురావస్తు భాండాగారం ఇక్కడ ఏర్పాటుచేస్తున్నట్లు దానిలో పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతం ఓ కమ్యూనిటీ కిచెన్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు వివరించారు.

అయోధ్యలోని ధన్నిపూర్ గ్రామంలో జనవరి 26 నుంచి ఈ మసీదు నిర్మాణపు పనులు మొదలయ్యాయి.

ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు సభ్యుడు జఫర్యాబ్ జిలానీ (కుడివైపు)

అహ్మదుల్లా పేరు ఎందుకు?

1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు నుంచి భారత స్వాతంత్ర్యం వరకు మధ్యగల చరిత్ర అధ్యయనానికి ప్రధానంగా పెద్దపీట వేస్తూ ఇక్కడ కల్చరల్ సెంటర్‌ను ఏర్పాటుచేస్తున్నారు.

‘‘1919లో మహాత్మా గాంధీ తొలిసారిగా లఖ్‌నవూ వచ్చారు. ఆయన ఇక్కడున్న మౌలానా అబ్దుల్ బారీ ఫిరంగీ మహల్‌లో దాదాపు ఆరు నెలలు గడిపారు. అప్పుడు అవధ్‌లో రైతుల ఉద్యమం జరిగేది’’అని హుస్సేన్ చెప్పారు.

‘‘స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం అనేది ఇటు హిందువులకు.. అటు ముస్లింలకు ఇద్దరికీ ముఖ్యమైనది. దీనిలో రెండు వర్గాలూ కలిసిమెలసి పోరాడాయనే సంగతిని మేం ప్రజలకు ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోయేలా చెప్పాలని భావిస్తున్నాం’’అని హుస్సేన్ అన్నారు.

1857 సిపాయిల తిరుగుబాటును...


శీర్షిక: అయోధ్య రామ మందిర ఉద్యమం అనగానే ఎవరెవరు గుర్తొస్తారు...\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అడ్వాణీ, మురళీ మనోహర్ జోషి, అశోక్ సింఘాల్

అయోధ్యతోపాటు ఉత్తరప్రదేశ్ అధికార గణమంతా ఈ కార్యక్రమానికి సన్నద్ధమవుతోంది.

ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్య నాథ్ ఇవాళ అయోధ్యకు చేరుకుని ఏర్పాట్లను సమీక్షించాల్సి ఉన్నా అది రద్దయినట్లు ఏఎన్‌ఐ వెల్లడించింది.

సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంజన గొగోయి నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం అయోధపై తుది తీర్పు ప్రకటించింది.

గత ఏడాది నవంబర్‌లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన చరిత్రాత్మక నిర్ణయంతో అయోధ్యలో రామమందిర నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం అయ్యింది. కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఆలయ నిర్మాణానికి ఒక ట్రస్ట్ ఏర్పడింది. ఆగస్టు 5న మందిరానికి పునాది రాయి పడబోతోంది.

ఇంకా చెప్పాలంటే రామాలయ ఉద్యమం ముగిసే రోజు కూడా ఇదే. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అయోధ్యకు రావడంతో మీడియా కెమెరాలన్నీ ఆయన పైనే దృష్టి కేంద్రీకరిస్తాయి. అయితే రామ మందిర నిర్మాణ ఉద్యమంలో కీలకపాత్ర పోషించిన చాలామంది ఆ రోజు అక్కడ కనిపించబోవడం లేదు.

2019 నవంబర్ 9న అయోధ్యపై తీర్పు చెప్పిన సుప్రీంకోర్టు, బాబ్రీ మసీదు ఉన్న ఆ భూమిలో కొంత భాగాన్ని ఉన్న హిందూపక్షాలకు ఇవ్వాలని చెప్పింది. ఈ నిర్ణయం వెలువడిన వెంటనే బీజేపీ సీనియర్ నాయకుడు సుబ్రమణియన్ స్వామి దివంగత విశ్వహిందూ పరిషత్ నాయకుడు అశోక్ సింఘాల్‌కు భారత్‌రత్న ఇవ్వాలంటూ ట్వీట్ చేశారు. రామ మందిర ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించిన సింఘాల్ 2015 నవంబర్‌లో మరణించారు.

అడ్వాణీ, అశోక్ సింఘాల్

అశోక్ సింఘాల్ విశ్వహిందూ పరిషత్‌కు 20 సంవత్సరాలపాటు యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్‌గా పని చేశారు. అయోధ్య వివాదాన్ని స్థానిక భూవివాదంకన్నా భిన్నంగా చూశారు సింఘాల్. దానిని జాతీయ ఉద్యమంగా తీర్చిదిద్దడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. "ఈ విజయోత్సవ సమయంలో మనం అశోక్ సింఘాల్‌ను గుర్తు చేసుకోవాలి. ఆయనకు భారతరత్న ఇవ్వాలి'' అని సుబ్రమణియన్ స్వామి ట్వీట్ చేశారు.

1990లలో బీజేపీ మాజీ జాతీయ అధ్యక్షులు ఎల్.కె.అద్వానీ రామమందిర ఉద్యమంలో కీలక భూమిక పోషించారు. తాను అద్వానీని కలవడానికి వెళతానని శివసేన అధినేత ఉద్ధవ్ ఠాక్రే సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వచ్చిన వెంటనే ప్రకటించారు. "ఆయన దీని కోసం రథయాత్ర చేశారు. నేను ఆయన్ను కలుసుకుంటాను, ఆశీర్వాదం తీసుకుంటాను" అని ప్రకటించారు ఠాక్రే.

అద్వానీకి కృతజ్ఞతలు తెలిపిన వారిలో ఉద్ధవ్ ఒక్కరే కాదు. తీర్పు వచ్చిన వెంటనే బీజేపీ సీనియర్ నేత ఉమాభారతి అద్వానీ, సింఘాల్‌లను అభినందిస్తూ ట్వీట్ చేశారు. అద్వానీ ఇంటికి వెళ్లిన ఆమె "ఈ రోజు...


శీర్షిక: అయోధ్య రామ మందిరం నిర్మాణం కోసం ట్రస్టు ఏర్పాటులో మోదీ ప్రభుత్వానికి ఉన్న ఇబ్బందులేంటి?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

మూడు నెలల్లో మందిర నిర్మాణానికి ట్రస్టు ఏర్పాటు చేయాలని తీర్పు వెల్లడించే సమయంలో సుప్రీంకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. కానీ, ఇప్పటికే సగం గడువు పూర్తైనా ట్రస్టు సభ్యులను నిర్ణయించడంలో ప్రభుత్వం ఇంకా మల్లగుల్లాలు పడుతోంది.

ట్రస్టు అధ్యక్షుడిని నిర్ణయించడం ప్రభుత్వానికి అంత సులభమైన పని కాదు. ఎందుకంటే, ఈ 'ద్రాక్ష'ను అందుకోవడం కోసం వందలాది మంది ఎదురుచూస్తున్నారు.

మందిర నిర్మాణం, అనంతరం దాని నిర్వహణ ఈ ట్రస్టు బాధ్యత.

ఈ ట్రస్టులో నిర్మోహి అఖాడాను కూడా భాగం చేయాలని సుప్రీంకోర్టు తన తీర్పులో సూచించింది.

ఈ తీర్పు తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ట్రస్టు ఏర్పాటు చర్యలను ప్రారంభించింది. ట్రస్టు ఏర్పాటయ్యే వరకూ ఆ భూమిపై అన్ని హక్కులూ కేంద్ర ప్రభుత్వానివే. ఈ ట్రస్టు ఏర్పాటుకు సంబంధించి ప్రధాని మోదీ, హోం మంత్రి అమిత్ షాలు ఇప్పటికే కొందరితో చర్చలు జరిపారు.

ట్రస్టులో బీజేపీ భాగం కాదు

ఈ అంశంపై నవంబర్ చివర్లో ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్ వారణాసిలో సంఘ్ సర్కార్యవాహ్ భయ్యాజీ జోషీ, సహ-సర్కార్యవాహ్ డాక్టర్ కృష్ణ గోపాల్‌లతో పాటు ఇతర  ప్రాంతీయ నేతలతో సమావేశమై చర్చించారు.

బీజేపీకి ఈ ట్రస్టులో ఎలాంటి పాత్రా లేదని, బీజేపీ నేతలెవరూ ఇందులో భాగంగా ఉండరని అమిత్ షా ఇప్పటికే స్పష్టం చేశారు. ఆర్ఎస్ఎస్ కూడా ఓ సంస్థగా ఈ ట్రస్టులో భాగం కాదు. కానీ సంఘ్ ప్రతినిధులు ఎవరైనా ఈ ట్రస్టులో ఉండొచ్చు.

ట్రస్టు అడ్వైజరీ బోర్డులో ఉండేవారు ఎవరనేది ఇప్పటికే నిర్ణయమైపోయిందని కొందరు చెబుతున్నారు. ఇందులో, ప్రధానమంత్రి, హోంమంత్రి, ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ గవర్నర్, ముఖ్యమంత్రి ఉంటారు. కార్యనిర్వాహక సభ్యులపై మాత్రం ఇంకా తుదినిర్ణయం తీసుకోలేదు.

మందిర నిర్మాణ పనుల పర్యవేక్షణకు ట్రస్టులో ఓ ప్రత్యేక కమిటీ ఉంటుంది. ఈ కమిటీలో రామ జన్మభూమి ఉద్యమంతో ఏదో విధంగా సంబంధం ఉన్నవారు కూడా ఉంటారు. సాధువులు, రుషులతో పాటు మేధావులు, న్యాయవాదులు, మాజీ పరిపాలనాధికారులు, మాజీ పోలీసు అధికారులు కూడా ఉంటారు.

ట్రస్ట్ ఛైర్మన్ పదవికి పోటీ

అయోధ్య చట్టం-1993, చాప్టర్-2, సెక్షన్-6 ప్రకారం... కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరుకుంటే తన సొంత నిర్ణయం ఆధారంగా మందిర నిర్వహణ బాధ్యతలను ఏదైనా ట్రస్టుకు అప్పగించవచ్చు. ఈ చట్టం పీవీ నరసింహరావు నేతృత్వంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రూపొందించింది.

సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాలతో ఇప్పుడు ఏర్పాటు కాబోయే ట్రస్టే ప్రధానంగా మొదటిది అవుతుంది. ఇది మందిర నిర్మాణానికి ముందే...


శీర్షిక: అయోధ్య రామ మందిరం ప్లాన్ ఎలా ఉంటుంది... ఆలయ వాస్తుశిల్పి చంద్రకాంత్ ఏమంటున్నారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

చంద్రకాంత్ సోంపుర కుటుంబానికి దేశంలోని ఎన్నో ఆలయాలను డిజైన్ చేసిన ఘనత ఉంది. గుజరాత్‌లో అరేబియా సముద్రం తీరంలో ఉన్న సోమనాథ్ ఆలయం రూపకల్పన చేసింది ఆయన తాతగారే.

అయోధ్య రామ మందిరం ఎలా నిర్మించబోతున్నారు. ప్లాన్ ఎలా ఉంటుంది. ప్రత్యేకత ఏంటి అనేదానిపై చంద్రకాంత్ సోంపురాతో బీబీసీ ప్రతినిధి రాక్సీ గగ్డేకర్ ప్రత్యేకంగా మాట్లాడారు. రామ మందిరం ప్లాన్ గురించి ప్రశ్నించారు.

ఈ ప్లాన్ ఎలా ఉంటుంది. రామ మందిరం ఎలా ఉంటుందో చెబుతారా?

మేం రూపొందించిన డిజైన్ ప్రకారం, రామమందిరం పొడవు 270 అడుగులు. వెడల్పు 140 అడుగులు, ఎత్తు 128 అడుగులు ఉంటుంది. ప్రధాన ఆలయం చుట్టూ భరత్ మందిర్, లక్ష్మణ్ మందిర్, సీత మందిర్, గణేష్ మందిర్ అనే నాలుగు చిన్న ఆలయాలు ఉంటాయి. దానికి ఒక వైపున కథా కుంజ్ ఉంటుంది. అక్కడ రామాయణం, మహాభారతం లాంటి కథలు ప్రదర్శించవచ్చు. ఆ ఆవరణలోనే రీసెర్చ్ సెంటర్. భోజనశాల, ధర్మశాల. స్టాఫ్ క్వార్టర్స్ ఉంటాయి. నాలుగు వైపులా అన్ని దిక్కుల్లో గేట్లు ఉంటాయి. అక్కడ లభించే స్థలాన్ని బట్టి అవి పెద్దగా, చిన్నగా కట్టినా, మందిరం ప్లాన్‌లో మాత్రం ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.

ఆలయం రెండు అంతస్తుల్లో సగం స్తంభాలు చెక్కడం పూర్తైంది

శిల్పాలు చెక్కే ప్రక్రియ మొదలైంది కదా... అది ఎలా జరుగుతోంది?

ఆలయం రెండతస్తులుగా ఉంటుంది. మా ప్లాన్‌లో ఎర్రగా కనిపించే భాగం పనంతా అయిపోయింది.. అంటే  బాల్కనీ సహా దాదాపు రెండు అంతస్తుల పని పూర్తైంది.

రామమందిరం కోసం చెక్కుతున్న రాళ్లకు ఉన్న ప్రత్యేకత ఏంటి?

రాళ్లను భరత్ పూర్ నుంచి తెచ్చాం... భరత్ పూర్ దగ్గర ఒక రాయి ఉంది. అక్షర్ ధామ్ లాంటి ఆలయాలను ఆ రాయితోనే కట్టారు. శాండ్ స్టోన్‌లో అది అత్యుత్తమమైన రాయి. దాన్ని 'శాండ్ స్టోన్ కింగ్' అని కూడా అంటారు. దానికి మించిన శాండ్ స్టోన్ ఎక్కడా దొరకదు.

ఆ రాయి మన్నిక ఎలా ఉంటుంది. రాయిపై ఎలాంటి శిల్పాలు చెక్కుతున్నారు?

ఆలయ నిర్మాణంలో మేం ఎలాంటి లోహం ఉపయోగించడం లేదు. ఈ శిల్పాలు కనీసం వెయ్యి, 1200 ఏళ్లు నిలుస్తాయి. అందులో ఏ సందేహం లేదు. ప్రతి స్తంభానికి  16 విగ్రహాలు ఉంటాయి. ఆ విగ్రహాలను హిందూ పురాణాల ప్రకారం వేరు వేరుగా రూపొందిస్తాం. నాకు తెలిసి ఇంత పెద్ద విగ్రహాలున్న మందిరం వేరే ఎక్కడైనా కనిపించడం కష్టమే.

సోమనాథ్ ఆలయంతో రామమందిరాన్ని పోల్చి చూస్తే, ఇది ఎలా ఉండబోతోంది. చెబుతారా?

సోమ్‌నాథ్ మందిర్ గర్భగృహానికి, రామమందిరం గర్భగృహానికీ తేడా ఉంటుంది. సోమనాథ్ గర్భగృహం చతురస్రంగా ఉంటే, అయోధ్య...


శీర్షిక: అయోధ్య రామ మందిరం: స్థలం చదును చేస్తున్నప్పుడు దొరికిన అవశేషాలతో కొత్త వివాదం\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయోధ్య రామమందిరం నమూనా

కలెక్టర్ అనుమతితో ట్రస్ట్ ఇక్కడ మే 11 నుంచి చదును చేసే పనులు ప్రారంభించింది.

“భూమిని చదును చేస్తున్నప్పుడు చాలా పురాతన అవశేషాలు లభించాయి, ముక్కలైన దేవతల విగ్రహాలు, పుష్ప కలశం, రాతి శిల్పాలు లభించాయి” అని ట్రస్ట్ ఒక ప్రకటనలో చెప్పింది.

“ఇప్పటివరకూ 7 బ్లాక్ టచ్ స్టోన్ స్తంభాలు, 6 రెడ్ శాండ్ స్టోన్ స్తంభాలు, 5 అడుగుల శివలింగం, ఆర్చి రాళ్లు దొరికాయి. చదును చేసే పనులు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి” అని ట్రస్ట్ సెక్రటరీ చంపత్ రాయ్ చెప్పారు.

ఈ పురాతన మందిర అవశేషాలు, అక్కడ రామ మందిరం ఉన్నట్టు ప్రామాణిక ఆధారాలని ట్రస్ట్ చెబుతోంది. రామజన్మభూమి కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇవ్వడానికి ముందు రామ్ లల్లాను ప్రతిష్ఠించిన ప్రాంతంలో ప్రస్తుతం భూమి చదును చేసే పనులు జరుగుతున్నాయి.

అయోధ్య జిల్లా కలెక్టర్ అనుజ్ కుమార్ ఝా

పనులు ఎప్పట్నుంచి జరుగుతున్నాయి?

మందిర నిర్మాణం కొనసాగించడానికి వీలుగా, అక్కడ ఏర్పాటు చేసిన గ్యాలరీ దారి, యాంగిల్స్ లాంటివి తొలగించి ట్రస్ట్ ఆ ప్రాంతమంతా చదును చేస్తోంది.

ఈ పనుల్లో 3 జేసీబీలు, 1 క్రేన్, 2 ట్రాక్టర్లు, 10 మంది కూలీలు ఉన్నారు. కరోనా వల్ల వీరందరూ తగిన జాగ్రత్తలు పాటిస్తూనే పనిచేస్తున్నారని చంపత్ రాయ్ చెప్పారు.

లాక్‌డౌన్ సడలించిన సమయంలో భూమిని చదును చేయడానికి ట్రస్ట్ అనుమతి కోరిందని, తగిన జాగ్రత్తలు పాటిస్తూ అక్కడ పనులు చేస్తున్నారని అయోధ్య కలెక్టర్ అనుజ్ కుమార్ ఝా చెప్పారు.

అక్కడ లభించిన అవశేషాల గురించి మాట్లడిన ఆయన “ఇప్పటివరకూ దొరికిన అవశేషాలను ట్రస్ట్ పర్యవేక్షణలోనే ఉంచారు. వాటిని శుభ్రం చేశారు. పురాతత్వ వేత్తలు వాటిని ఇంకా పరిశీలించలేదు. అదంత త్వరగా అయ్యే పని కూడా కాదు” అన్నారు.

చదును చేస్తున్న ప్రాంతంలో దొరికిన ఇలాంటి అవశేషాలే ఇంతకు ముందు కూడా లభించినట్లు చెబుతున్నారు.

ఇంతకు ముందు కూడా అవశేషాలు

స్థానిక జర్నలిస్ట్ మహేంద్ర త్రిపాఠీ అక్కడ ఇంతకు ముందు కూడా పురాతన అవశేషాలు దొరికాయని చెప్పారు.

“పురాతన ఆలయ అవశేషాలు ఇంతకు ముందు కూడా దొరికాయి. ఇప్పుడు దొరుకుతున్న శివలింగం, కలశం, విగ్రహాలు కూడా దానికి సంబంధించినవే అయ్యుంటాయి. ఎందుకంటే అప్పుడు ఆ స్థలాన్ని వెంటనే స్వాధీనం చేసుకుని రామ్ లల్లా విగ్రహం పెట్టారు. అందుకే అప్పట్లో అక్కడ వాటిని సంరక్షించలేకపోయాం. అవే ఇప్పుడు దొరుకుతున్నాయి” అన్నారు.

జఫర్యాబ్ జిలానీ

కానీ, బాబ్రీ మసీదు యాక్షన్ కమిటీ కన్వీనర్, సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డ్...


శీర్షిక: అయోధ్య రామజన్మభూమి తరువాత మోదీ లక్ష్యం యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ అమల్లోకి తేవడమేనా?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయోధ్యలో రామమందిరానికి పునాదిరాయి పడిన మరుసటిరోజునే సోషల్‌మీడియాలో బీజేపీకి మరో వాగ్దానాన్ని గుర్తు చేయడం మొదలుపెట్టారు. అదే యూనిఫాం సివిల్ కోడ్.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

భూమిపూజ రోజు ఉదయం నుంచే ట్వీట్‌లు మొదలయ్యాయి. 2021 ఆగస్టు 5 నాటికి యూనిఫాం సివిల్ కోడ్‌ను కూడా ప్రభుత్వం అమలులోకి తీసుకువస్తుందని జర్నలిస్ట్ షాహిద్ సిద్ధిఖీ చేసిన కామెంట్ ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటినుండి యూనిఫాం సివిల్ కోడ్‌పై చర్చ జరుగుతోంది.

దేశంలో పౌరులందరికీ ఒకే చట్టం ఉండాలని రాజ్యాంగ రూపకర్తలు సూచించారు. తద్వారా పెళ్లిళ్లు, విడాకులు, ఆస్తి, వారసత్వ హక్కులన్నీ ఒకే పరిధిలో తీసుకువచ్చే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రస్తుతం దేశంలో ఒక్కోమతం వారు ఒక్కో చట్టం ద్వారా ఈ సమస్యలను పరిష్కరించుకుంటున్నారు.

మతానికొక చట్టం పై చర్చ

ఒక్కో మతానికి ఒక్కో చట్టం అనేది ఆదేశిక సూత్రాలలో ఉంది. కానీ, యూనిఫాం సివిల్ కోడ్‌ను భవిష్యత్తులో రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆనాటి రాజ్యాంగ రూపకర్తలు భావించారు.

భారతీయ సమాజంలోని వైవిధ్యాన్ని చూసిఅప్పటి బ్రిటీష పాలకులు కూడా ఆశ్చర్యపోయేవారని న్యాయనిపుణులు అన్నారు. హిందువులు,ముస్లింలు, పార్సీలు, క్రైస్తవులు ఇలా ఎవరికి వారుగా ప్రత్యేక చట్టాలు ఉండటం పట్ల ఆంగ్లేయులు ఆశ్చర్యపడేవారు.

అప్పటి బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం కూడా ఆయా సామజికవర్గాల సంప్రదాయ చట్టాల ప్రకారమే మతపరమైన సమస్యలను పరిష్కరించడం ప్రారంభించింది.

రాజారామ్మోహన్‌రాయ్‌మొదలుకుని అనేకమంది సంఘ సంస్కర్తలు హిందూ సమాజంలో మార్పు తీసుకురావడానికి కృషిచేశారు. సతి సహగమనం, బాల్యవివాహం వంటి ఆచారాలను అంతం చేయడానికి తీవ్రంగాప్రచారం చేశారు.

స్వతంత్రం వచ్చాక ఏర్పడిన తొలి ప్రభుత్వం 'హిందూ కోడ్ బిల్లు'ను తీసుకువచ్చింది.ఇది హిందూ సమాజంలో మహిళలపై విధించిన అనేక నిబంధనల నుంచి విముక్తి చేయడానికి ఉద్దేశించింది. అయితే హిందూ కోడ్ బిల్లు పార్లమెంటులో తీవ్ర వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది.ఇది మెజారిటీ హిందూ సమాజపు హక్కుల అంశమని, ప్రజల ద్వారా ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు మాత్రమే దీనిపై నిర్ణయం తీసుకోగలరని సభలో నిరసన వ్యక్తం చేసిన ఎంపీలు వాదించారు.

నెహ్రూ ప్రభుత్వం హిందువులను మాత్రమే చట్టాలతో బంధించాలని కోరుకుంటోందని, ఇతర మతాల సంప్రదాయాలను మాత్రం పట్టించుకోవడం లేదని విమర్శలు వినిపించాయి.చివరకు హిందూకోడ్ బిల్లు ఆమోదానికి నోచుకోలేదు. కానీ 1952లో హిందూ...


శీర్షిక: అయోధ్య రామమందిరం: మోదీ ముఖ్య అతిథిగా శంకుస్థాపన...ఇది భారత్ స్వరూపాన్నే మార్చేస్తుందా?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

చాలా మంది ముస్లిం పాలకుల హయాంలో సోమనాథ్ ఆలయాన్ని  నిరర్థకంగా వదిలేశారు.చివరకు, మొఘల్ రాజు ఔరంగజేబు దాన్ని కూల్చేశారు. ఆ తరువాత  250 ఏళ్లకు 1947లో సర్దార్ పటేల్ దానిని సందర్శించడంతో ఆ ఆలయ పునర్నిర్మాణం ప్రారంభమైంది.

దేశ విభజన సమయంలో ఏర్పడిన గాయాలను రెచ్చగొట్టడానికి ఈ కార్యక్రమం కారణం అవుతుందేమోనని, దేశ భద్రత గురించి నెహ్రూ ఆందోళన చెందారు. “దురదృష్టవశాత్తూ, దీనివల్ల ఎన్నో చిక్కులు రావచ్చన్న నెహ్రూ, సోమనాథ్‌లో భారీ ఎత్తున జరిగే కార్యక్రమానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వడానికి ఇది సమయం కాదని నాకు అనిపిస్తోంది” అన్నారు .

నెహ్ర సలహాను పట్టించుకోని రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఆ కార్యక్రమానికి వెళ్లారు. సామరస్యం నెలకొనేలా, పూర్తి సహనం, మతాల సారాంశంపై దృష్టి పెట్టాలని ఆయన వేదిక మీద నుంచి గాంధేయవాద మాటలు చెప్పారు. సమానత్వం రేఖలు గీయడానికి ప్రయత్నాలు జరిగాయి.

కానీ ఆగస్టు 5న జరగబోయే ప్రతిపాదిత రామమందిర ఆలయ శంకుస్థాపన వేడుక సోమనాథ్ పునరుద్ధరణ లాంటిది కాదు. ఇక్కడ రాష్ట్రపతి, దేశంలో రెండోసారి అత్యున్నత పదవిని అలంకరించిన దళితుడు ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా హాజరుకావడం లేదు. ఆయన గైర్హాజరీ భారత్‌లోని ఒక పెద్ద కుల విభజన రేఖను గీస్తోంది. భారతదేశంలో విశ్వ మహమ్మారి కేసులు పెరగడం, పతనమవుతున్న ఆర్థికవ్యవస్థ, భారత తూర్పు సరిహద్దుల్లో భద్రత ప్రమాదకరంగా మారిన సమయంలో భారీ ఎత్తున జరిగే కార్యక్రమాలు ప్రధానమంత్రికి అసౌకర్యంగా అనిపించడం లేదు. దానికి భిన్నంగా ఈ వేడుకకు ఇప్పటికే కావల్సినంత హైప్ వచ్చింది, దేశమంతా ఈ వేడుక చూసేందుకు సిద్ధమవుతోంది.

సరయూ నది తీరంలోని అందమైన పట్టణాలలో అయోధ్య ఒకటి. దీనికి ఘనమైన గతం ఉంది. బౌద్ధులు దీనిని సాకేత్ అని పిలుచుకునేవారు. ఇటీవల రామ జన్మభూమి స్థలం బౌద్ధుల ప్రాంతమని, యునెస్కో ద్వారా ఆ ప్రాంతంలో తవ్వకాలు జరిపించాలని బౌద్ధ సన్యాసులు డిమాండ్ చేశారు.

జులై 15న ఆజాద్ బౌద్ధ ధర్మసేన ఆందోళనలు కూడా నిర్వహించింది. జైనుల దీనిని మాదన్నారు. సిక్కు సంఘాలు వారితో కలిశాయి. ఇదే ప్రాంతంలో 400 ఏళ్లకు పైగా బాబ్రీ మసీదు ఉంది. శ్రీరాముడి జన్మభూమి అనే వాదనలు దీనిని భారత వారసత్వానికి ఒక గొప్ప సయోధ్య కేంద్రంగా మార్చగలవు.

కానీ, విసిగిపోయిన భారత యువతలో సమానత్వాన్ని ప్రేరేపించే మార్గంలా కాకుండా దీనిని రకరకాల రాజకీయాలను పదును పెట్టడానికి ఉయోగిస్తున్నారు, నమ్మకాల విభజనకు వాడుకుంటున్నారు.

అడ్వాణీ నిర్వహించిన రథ యాత్రలో సమన్వయకర్తగా నరేంద్ర మోదీ...


శీర్షిక: అయోధ్య వాసులకు రామ మందిరం అంటే ఆసక్తి ఎందుకుండదు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయోధ్యకు సంబంధించి బయటి ప్రాంతాల్లో ఉండే హడావుడి అక్కడి వాళ్లలో కనిపించదనడానికి ఆ ప్రశ్నే ఓ ఉదాహరణ.

అయోధ్యలో ఏవైనా సభలు జరిగినప్పుడు స్థానికులు అక్కడి పరిస్థితుల గురించి చర్చిస్తారు. ఇటీవల హిందూ నేత ప్రవీణ్ తొగాడియా కార్యక్రమం గురించి చాలామంది చర్చించారు. కానీ, అక్టోబర్ 29న సుప్రీంకోర్టులో అయోధ్య కేసుపై విచారణ మళ్లీ మొదలైందన్న విషయం మాత్రం చాలామంది స్థానికులకు తెలియదు.

తెలిసినవాళ్లు కూడా ఆ రోజు ఉదయం టీవీల్లో, పత్రికల్లో చూసి దాని గురించి తెలుసుకున్నామని చెప్పారు.

సుప్రీం కోర్టు చీఫ్ జస్టిస్ రంజన్ గోగోయ్, జస్టిస్ ఎస్‌కే కౌల్, జస్టిస్ కేఎం జోసెఫ్ నేతృత్వంలో అయోధ్యలోని మందిరం-మసీదు వివాదానికి సంబంధించిన కేసు విచారణ సోమవారం నుంచి మొదలైంది. కోర్టు ఆ విచారణను జనవరికి వాయిదా వేసింది.

ఆదివారం నుంచే మీడియా ప్రతినిధులు చాలామంది అయోధ్య చేరుకున్నారు. ప్రపంచంలోని అనేక మంది కళ్లు కోర్టు తీర్పు  కోసం ఎదురు చూస్తున్నాయి. కానీ, అయోధ్య వాసులు మాత్రం ఆ అంశం గురించి పెద్దగా పట్టించుకోవట్లేదు.

ఈ వివాదంలో బాబ్రీ మసీదు తరఫు ప్రతినిధి ఇక్బాల్ అన్సారీ మాట్లాడుతూ... ఈ వివాదం, దాని తాలూకు పర్యవసానాల వల్ల  బయటివాళ్లే ఎక్కువ లాభపడతారు, స్థానికులు మాత్రం చాలా నష్టపోతారు అని చెప్పారు.

‘అయోధ్య వివాదానికి సంబంధించి ఏవైనా ఘటనలు జరిగినప్పుడు లేదా ప్రముఖులు వచ్చినప్పుడు... ఆ ప్రభావం స్థానికుల మీద బాగా పడుతుంది. ట్రాఫిక్ జామ్ అవుతుంది. దుకాణాలు మూతబడతాయి. ప్రజల రోజువారీ పనులకు ఆటంకం కలుగుతుంది’ అని అన్సారీ చెప్పారు.

అయోధ్యవాసులకు ఈ కేసు గురించి పెద్దగా ఆసక్తి లేదని, ఈ కేసు కారణంగా అక్కడి హిందూ ముస్లింల మధ్య ఎలాంటి వివాదాలూ లేవని ఆయన అంటారు. బయటినుంచి వచ్చిన వారి ప్రేరేపణల వల్ల అప్పుడప్పుడు కొందరు హిందూ-ముస్లింలు ఘర్షణ పడుతుంటారు. కానీ, సాధారణ హిందూ ముస్లింలు చాలా సామరస్యంగా ఉంటారని ఆయన తెలిపారు.

ఇక్బాల్ అన్సారీ

1992లో బాబ్రీ మసీదును ధ్వంసం చేశాక ఆ భూమిని మూడు భాగాలుగా విభజించి పంచాలని 2010లో అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పు చెప్పింది. కానీ, మూడు పక్షాలు... నిర్మోహీ అఖాడా, సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డ్, రామ్ లీలా విరాజమాన్‌లు ఆ తీర్పును సుప్రీం కోర్టులో సవాలు చేశాయి.

కేసు కోర్టులో ఉన్నప్పటికీ రాజకీయంగా ఈ వివాదం రాజుకుంటూనే ఉంటుంది. దాని వేడి అయోధ్య వాసులతో పోలిస్తే బయటివారికే ఎక్కువగా తగులుతోంది.

చాలామంది రాజకీయ నాయకులకు ఈ వివాదాన్ని...


శీర్షిక: అయోధ్య వివాదం: 1994 తీర్పును సమీక్షించేందుకు నిరాకరించిన సుప్రీంకోర్టు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

1994 ఇస్మాయిల్ ఫారూఖీ కేసులో ఇచ్చిన తీర్పులో "ప్రార్థనలు ఎక్కడైనా చేసుకోవచ్చు, నమాజ్ మసీదులోనే చేయాలనేమీ లేదు" అని సుప్రీం కోర్టు చెప్పింది.

ఆ తీర్పును పునఃసమీక్షించేందుకు విస్తృత ధర్మాసనానికి నివేదించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్లపై చీఫ్ జస్టిస్ దీపక్ మిశ్రా నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం 2:1 మెజారిటీతో గురువారం తీర్పు ఇచ్చింది.

జడ్జిమెంట్‌ను ధర్మాసనానికి చదివి వినిపించిన జస్టిస్ అశోక్ భూషణ్, 1994లో ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనం ఇచ్చిన తీర్పు పూర్వాపరాలను పరిశీలించాల్సి ఉందన్నారు.

అయితే, జస్టిస్ అశోక్ భూషణ్, చీఫ్ జస్టిస్ జస్టిస్ దీపక్ మిశ్రాలతో జస్టిస్ ఎస్ అబ్దుల్ నజీర్ విభేదించారు. మసీదులో నమాజ్ చేయడం ఇస్లాంలో అంతర్భాగమా? కాదా అన్నది తేల్చేందుకు మత విశ్వాసాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉందన్నారు. ఈ విషయంలో విస్తృత పరిశీలన జరగాలన్నారు.

అయోధ్య భూ వివాదం కేసు

అక్టోబర్ 29న అయోధ్య భూమి వివాదం కేసు విచారణ జరపనున్నట్లు సుప్రీంకోర్టు వెల్లడించింది. అక్టోబర్ 2న ప్రస్తుత చీఫ్ జస్టిస్ దీపక్ మిశ్రా పదవీ విరమణ పొందుతున్నందున, ఆయన కొత్తగా వచ్చే న్యాయమూర్తి నేతృత్వంలో ఏర్పడే త్రిసభ్య ధర్మాసనం ఆ విచారణ చేపడుతుందని తెలిపింది.

అయోధ్యలోని వివాదాస్పద భూమిని మూడు భాగాలుగా విభజిస్తూ 2010లో అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పునకు వ్యతిరేకంగా వచ్చిన అప్పీళ్లపై చీఫ్ జస్టిస్ దీపక్ మిశ్రా నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం విచారణ జరుపుతున్న సమయంలో మసీదులు ఇస్లాంలో అంతర్భాగమా? కాదా అన్న అంశం తెరపైకి వచ్చింది.

అయోధ్యలోని 2.77 ఎకరాల వివాదాస్పద స్థలాన్ని మూడు భాగాలుగా చేసి వాటి యాజమాన్య హక్కులను సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డుకు, నిర్మోహీ అఖాడాకు, రామ్‌లాలాకు అప్పగిస్తూ 2010లో 2:1 మెజార్టీతో ముుగ్గురు సభ్యుల అలహాబాద్ హైకోర్టు ధర్మాసనం తీర్పు చెప్పింది.

ఆ తీర్పును సవాల్ చేస్తూ హిందూ, ముస్లిం సంస్థలు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయోధ్య, రాముడుపై ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలీ వ్యాఖ్యలపై వివరణ ఇచ్చిన నేపాల్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఓలీ తన ప్రభుత్వ నివాసంలో జరిగిన కవి భానుభక్త్ జన్మదిన వేడుకల సందర్భంగా ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

భారత్, నేపాల్ మధ్య పరిస్థితి ఇప్పటికే ఉద్రిక్తంగా ఉంది.

“అసలు అయోధ్య నేపాల్ బీర్‌గంజ్ దగ్గర ఒక గ్రామం. శ్రీరాముడు అక్కడే జన్మించాడు” అని కేపీ శర్మ ఓలీ అన్నారు.

‘ప్రధాని ఉద్దేశం అది కాదు’ - నేపాల్ విదేశాంగ శాఖ వివరణ

కాగా, ఓలీ చేసిన వ్యాఖ్యలు వివాదాస్పదం కావటంతో నేపాల్ విదేశాంగ శాఖ ఈ అంశంపై వివరణ జారీ చేసింది.

నేపాలీ భాషలో రామాయణాన్ని రచించిన ఆదికవి భాను భక్త ఆచార్య 207వ జన్మదిన వేడుకల్లో పాల్గొన్న సందర్భంగా సోమవారం ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలీ మాట్లాడారని, అయితే ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ఏ రాజకీయ అంశానికీ సంబంధించినవి కాదని తెలిపింది. అలాగే ఏ ఒక్కరి మనోభావాలనూ దెబ్బతీయాలనే ఉద్దేశం ఆయనకు లేదని తెలిపింది.

రాముడిపైన, ఆయన కాలానికి సంబంధించిన ప్రాంతాలపైన చాలా అపోహలు ఉన్నాయని, ఈ నేపథ్యంలో రాముడు, రామాయణం కాలానికి సంబంధించిన విస్తృత సాంస్కృతిక, భౌగోళిక వాస్తవాలను వెలుగులోకి తెచ్చేందుకు మరిన్ని అధ్యయనాలు జరగాలన్న అంశాన్ని ఆయన ప్రముఖంగా చెప్పారని వివరించింది.

అయోధ్యను, దానికి ఉన్న సాంస్కృతిక విలువను తగ్గించే ఉద్దేశం ఓలీ వ్యాఖ్యలకు లేదని వెల్లడించింది.

బిబాహ పంచమి రోజున అయోధ్య నుంచి నేపాల్ లోని జనక్‌పూర్ వరకూ సంప్రదాయ యాత్ర జరుగుతుంటుందని, రామాయణ సర్క్యూట్‌లో భాగంగా అయోధ్య-జనక్‌పూర్ బస్సు సర్వీసును కూడా 2018లో ప్రారంభించామని నేపాల్ విదేశాంగ శాఖ గుర్తు చేసింది.

రెండు దేశాల మధ్య, ప్రజల మధ్య ఉన్న సాంస్కృతిక సంబంధాల గౌరవాన్ని ఈ వాస్తవాలే సంకేతమని తెలిపింది.

నేపాల్ రాష్ట్రీయ ప్రజాతంత్ర పార్టీ నేత కమల్ థాపా ప్రధాని కేపీ ఓలీ వ్యాఖ్యలపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.

“ఒక ప్రధాని ఇలాంటి నిరాధార వ్యాఖ్యలు చేయడం తగదు. చూస్తుంటే, ఉద్రిక్తతలు తగ్గించడానికి బదులు, ప్రధాని ఓలీ భారత్-నేపాల్ సంబంధాలను నాశనం చేయాలని అనుకుంటున్నట్లుంది” అన్నారు.

భారత్, నేపాల్ మధ్య గత కొన్ని నెలలుగా ఉద్రిక్త పరిస్థితి ఉంది. మే 20న నేపాల్ తన కొత్త మ్యాప్ జారీ చేసింది. అందులో లిపులేఖ్, లింపియాధురా, కాలాపానీలను తమ ప్రాంతాలుగా చూపించింది.

ఈ మూడు ప్రాంతాలు ప్రస్తుతం భారత్‌లో ఉన్నాయి. కానీ అది తమ ప్రాంతం అని నేపాల్ చెబుతోంది.

కొన్ని రోజుల క్రితం భారతీయ మీడియా పాత్రపై కూడా నేపాల్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. చాలా భారతీయ చానళ్లు ప్రధాని కేపీఓలీ, చైనా రాయబారి హౌ యాంకీ గురించి...


శీర్షిక: అయోధ్య-రామ మందిర ఉద్యమంలో ముఖ్య పాత్రధారులు వీరే..\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అడ్వాణీ, అశోక్ సింఘల్, మురళీ మనోహర్ జోషి

ఈ తీర్పు వెలువడిన వెంటనే బీజేపీ సీనియర్ నాయకుడు సుబ్రమణ్య స్వామి.. విశ్వ హిందూ పరిషత్ (వీహెచ్‌పీ) మాజీ నాయకుడు అశోక్ సింఘల్‌కు భారతరత్న ప్రదానం చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఓ ట్వీట్ చేశారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

నాలుగేళ్ల క్రితం అశోక్ సింఘల్ కన్నుమూశారు. రామ మందిర ఉద్యమంలో ఆయనది ప్రధాన పాత్ర.

వీహెచ్‌పీకి 20 ఏళ్ల పాటు ఆయన కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు.

అయోధ్య వివాదాన్ని జాతీయ స్థాయి ఉద్యమంగా మార్చడంలో అశోక్ సింఘల్‌ది ముఖ్య పాత్ర అని విశ్లేషకులు చెబుతుంటారు.

అయితే, 1990ల్లో రామమందిర ఉద్యమంలో ప్రముఖంగా కనిపించిన వ్యక్తి మాత్రం ఎల్‌కే అడ్వాణీనే. అందుకే సుప్రీం తీర్పు వెలువడ్డ అనంతరం.. తాను అడ్వాణీని కలిసి అభినందనలు తెలియజేస్తానని శివసేన అధ్యక్షుడు ఉద్ధవ్ ఠాక్రే ప్రకటించారు. ''ఇందుకోసం ఆయన రథ యాత్ర చేశారు. ఆయన్ను కచ్చితంగా కలుస్తా. ఆశీస్సులు తీసుకుంటా'' అని ఠాక్రే అన్నారు.

అశోక్ సింఘల్, ఎల్‌కే అడ్వాణీ రామమందిరం విషయంలో చేసిన కృషిని బీజేపీ సీనియర్ నాయకురాలు ఉమా భారతి ట్విటర్‌లో గుర్తు చేసుకున్నారు. అడ్వాణీని ఆయన నివాసానికి వెళ్లి కలిశారు. వీహెచ్‌పీ కార్యాలయానికి వెళ్లి, అశోక్ సింఘల్‌కు నివాళులు అర్పించారు.

రామమందిర ఉద్యమంలో ఉమా భారతి పాత్ర కూడా ఉంది. బీజేపీలో చేరి ఆమె మధ్యప్రదేశ్ సీఎం పదవి చేపట్టారు. ఆ తర్వాత ఆ పార్టీపై తిరుగుబాటు చేసి సొంతంగా ఓ పార్టీ స్థాపించారు. ఆ ప్రయత్నం విఫలం కావడంతో తిరిగి బీజేపీలో చేరారు. నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో కేబినెట్‌లో మంత్రిగానూ పనిచేశారు.

అయోధ్యలో రామ మందిర నిర్మాణం సాధ్యమవుతుండటానికి ఏ ఒక్కరి కృషో కారణమని చెప్పలేం. దీని వెనుక చాలా మంది పాత్ర ఉంది.

అయోధ్య వివాదం దశలవారీగా సాగింది. రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్‌ఎస్ఎస్), బీజేపీ సీనియర్ నాయకులు చాలా మంది వీటిలో ముఖ్యమైన భూమికలను పోషించారు.

వాళ్లలో ప్రధానంగా వినిపించే పేర్లు అశోక్ సింఘల్, ఎల్‌కే అడ్వాణీ, మురళీ మనోహర్ జోషి, ఉమా భారతి, కల్యాణ్ సింగ్, వినయ్ కతియార్, సాధ్వి రితంభర, ప్రవీణ్ తొగాడియా, విష్ణు హరి దాల్మియా.

అశోక్ సింఘల్

రామ మందిర ఉద్యమానికి ప్రజల మద్దతు కూడగట్టడంలో సింఘల్ ప్రధాన పాత్ర పోషించారు. ఈ ఉద్యమానికి 'ముఖ్య రూపశిల్పి' ఆయనే.

2011లో ఆయన వీహెచ్‌పీ అధ్యక్ష పదవికి ఆరోగ్య కారణాలతో రాజీనామా చేశారు. 2015 నవంబర్‌లో కన్నుమూశారు.

అడ్వాణీ

1990లో ఎల్‌కే అడ్వాణీ...


శీర్షిక: అయోధ్య: ఇది నిజంగానే రామ జన్మస్థలమా? దీని చరిత్ర ఏమిటి?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

బెంట్లీ, పార్జిటర్ లాంటి స్కాలర్స్ 'గ్రహ మంజరి' లాంటి ప్రాచీన భారత గ్రంధాల ఆధారంగా ఈ వంశ స్థాపన క్రీస్తు పూర్వం 2200కు దగ్గరగా జరిగిందని భావించారు. ఈ వంశంలో శ్రీరాముడి తండ్రి దశరథుడు 63వ పాలకుడుగా నిలిచాడు.

ప్రాచీన భారతదేశంలో పుణ్యక్షేత్రాల ప్రస్తావన వచ్చినపుడు వాటిలో మొదట అయోధ్య పేరే ఉండడం కూడా ఈ నగరానికి ఉన్న ప్రాధాన్యతను చెబుతుంది. "అయోధ్య మధురా మాయా కాశి కాంచీ అవంతికా పూరీ ద్వారావతీ చైవ సప్తైతా మోక్షదాయికా" అనే మాట ఉంది.

ఈ ప్రాచీన పుణ్య క్షేత్రాలలో ప్రయాగ గురించి చెప్పలేదనేది గుర్తించాల్సిన మరో ముఖ్యమైన విషయం. జైన సంప్రదాయం ప్రకారం తీర్థంకరులలో కూడా 22 మంది ఇక్ష్వాకు వంశం వారు ఉన్నారు. ఇది కూడా అయోధ్యకు ఉన్న విశిష్టతను చెబుతుంది.

మొత్తం 24 తీర్థంకరులలో మొట్టమొదటి తీర్థంకరుడైన ఆదినాథ్(రిషబదేవ్)తో పాటు మరో నలుగురు తీర్థంకరులు అయోధ్యలోనే జన్మించారు. బౌద్ధ మతం చరిత్ర ప్రకారం బుద్ధ దేవుడు అయోధ్య లేదా సాకేత్‌లో 16 ఏళ్ల వరకూ నివసించారు.

ఇది హిందూ మతంతోపాటు ఇతర సంప్రదాయాలైన జైన, బౌద్ధ మతాలకు కూడా పవిత్ర ధార్మిక క్షేత్రంగా ఉంది. మధ్యయుగంలో భారత్‌లోని ప్రముఖ సన్యాసి రామానంద్ జన్మించింది ప్రయాగలోనే అయినా రామానంద సంప్రదాయానికి ముఖ్య కేంద్రం అయోధ్యే అయ్యింది.

ఉత్తర భారత దేశంలోని కోశల, కపిలవస్తు, వైశాలి, మిథిల లాంటి అన్ని ప్రాంతాలకూ అయోధ్యను పాలించిన ఇక్ష్వాకు వంశస్థులే రాజులుగా ఉన్నారు. మనువు స్థాపించిన అయోధ్య విషయానికి వస్తే వాల్మీకి రాసిన రామాయణంలోని బాలకాండలో అది 12 యోజనాల పొడవు, 3 యోజనాల వెడల్పు ఉండేదని ప్రస్తావించారు.

సుదీర్ఘ చరిత్ర

ఏడో శతాబ్దంలో చైనా యాత్రికుడు హుయన్ త్సాంగ్ దీనిని 'పికోసియా' అని సంబోధించారు. దాని ప్రకారం దీని పరిధి 16'లి'(ఒక చైనా 'లి' 1/6 మైళ్లకు సమానం) ఉండేది.

బౌద్ధ విశ్వాసాలలో భాగంగా ఆయన దీనిని అలా చెప్పుండచ్చు. అయిన్-ఇ-అక్బరీలో ఈ నగరం పొడవు 148 కోసులు, వెడల్పు 32 కోసులు అని చెప్పారు.

సృష్టి ప్రారంభమైన తర్వాత త్రేతాయుగంలో రామచంద్రుడి నుంచి ద్వాపరయుగంలో మహాభారతం, ఆ తర్వాత చాలాకాలం వరకూ మనకు అయోధ్య, సూర్యవంశీయులు, ఇక్ష్వాకుల ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. ఈ వంశానికే చెందిన బృహధ్రథుడు మహాభారత యుద్ధంలో అభిమన్యుడి చేతిలో మరణించాడని పురాణాలు చెబుతాయి.

తర్వాత లవుడు శ్రావస్తిని పాలించాడు, ఈ ప్రస్తావన తర్వాత 800 ఏళ్ల వరకూ లభిస్తోంది. తర్వాత ఈ నగరం మగథకు చెందిన మౌర్యుల నుంచి గుప్తులు, కన్నోజ్...


శీర్షిక: అయోధ్య: బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత విషయంలో కాంగ్రెస్ సందిగ్ధంలో లేదు, చేతులు కలిపింది: అసదుద్దీన్ ఒవైసీ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

రామ జన్మ భూమి - బాబ్రీ మసీదు అంశంపై కాంగ్రెస్ సందిగ్ధంలో ఉందని విలేకరులు, విశ్లేషకులు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారని, నిజానికి కాంగ్రెస్ మొదటి నుంచి ఈ అంశంపై మైనారిటీలను మభ్యపెడుతూనే వస్తోందని అన్నారు. మొదటి నుంచి సాఫ్ట్ హిందుత్వకి ఊతమిస్తూనే ఉందని ఆరోపించారు. ”వారు ఈ నేరంలో భాగస్వాములు అని నేనారోపిస్తున్నాను” అన్నారు.

"బాబ్రీ మసీదు విషయంలో మాజీ  ప్రధానులు రాజీవ్ గాంధీ, పీవీ నరసింహారావుల పాత్ర గురించి మాట్లాడుతూ వివాదాస్పద ప్రాంతంలో తాళాలు తెరవడం దగ్గర నుంచి మసీదు ధ్వంసం చేసేవరకు ఉన్న మొత్తం వివాదం... కాంగ్రెస్ బ్రెయిన్ చైల్డ్" అని ఆయన అన్నారు.

కాంగ్రెస్ పార్టీతో పాటు మిగిలిన ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా ఈ విషయంపై అవలంబించిన వైఖరి ప్రతి ఒక్కరినీ వేధిస్తోంది. చాలా మంది హిందువులు కూడా తాము ఒంటరిగా ఉన్నట్లు భావిస్తున్నామని చెబుతూ ఆయనకు ఈ-మెయిళ్లు, సందేశాలు పంపిస్తున్నారని చెప్పారు. సెక్యులరిజం పునాదులపై ఏర్పడిన పార్టీలు కూడా వారి రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ముస్లింలను మోసం చేశాయని ఆయన అన్నారు.

"కేంద్రంలో కాంగ్రెస్ ప్రధాన మంత్రి, ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రి ఉంటే జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ వారి మాట వినలేదంటే ఎలా నమ్మాలి? ఇది నమ్మశక్యంగా ఉందా?” అని ఆయన ప్రశ్నించారు.

కొన్ని సంవత్సరాలుగా సంఘ్ పరివార్ సాధించాలనుకుంటున్న హిందూ రాజ్య స్థాపనకు బుధవారం జరిగిన భూమి పూజ పునాది అని ఆయన అన్నారు.

వివిధ వర్గాల వారు సుహృద్భావంతో మెలగాలని ప్రధాని మోదీ ప్రసంగంలో ప్రస్తావించారని అన్నారు.

“కానీ, అసమానత, అన్యాయం ద్వారా సుహృద్భావం సాధ్యం కాదు. భూమి పూజ దగ్గర ఆర్ఎస్ఎస్ అధినేత చేసిన ప్రసంగమే ప్రభుత్వం మెజారిటీ అభిప్రాయాన్ని రుద్దాలని చూస్తోందనడానికి తార్కాణం. ఇది ప్రజల మధ్య శాంతిని నెలకొల్పడానికి సరైన మార్గం అయితే కాదు” అన్నారు.

“ఒక మతపరమైన కార్యక్రమానికి దేశ ప్రధాన మంత్రి హాజరు కావడం ఆయన పాటించే వ్యక్తిగత భావజాలమే, దేశ భావజాలం, మతం అనే సందేశాన్ని పంపిస్తున్నాయి. ఆయన దేశంలో నివసిస్తున్న ప్రతి ఒక్కరికి ప్రధాన మంత్రి. ఆయన దేశంలో అన్ని వర్గాల వారికి ప్రాతినిధ్యం వహించి ఆయన పదవీ ప్రమాణానికి కట్టుబడి ఉండాల్సిన బాధ్యత ఉంది” అని ఆయన అన్నారు.

“భారత ప్రభుత్వానికి ఎలాంటి మతమూ లేదు. కానీ, మనమిప్పుడు మతపరమైన రాజ్యం వైపు ప్రయాణిస్తున్నాం. చట్టాన్ని వ్యతిరేకించిన వారికి పట్టం కట్టి చట్టం దానికున్న విశ్వాసాన్ని కోల్పోయింది” అని ఆయన వక్కాణించారు.

“మోదీ భూమి...


శీర్షిక: అయోధ్య: బాబ్రీ మసీదు తాళాలను రాజీవ్‌గాంధీ తెరిపించారా? అప్పుడు ఏం జరిగింది?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

1986, ఫిబ్రవరి 1న ఫైజాబాద్ జిల్లా జడ్జి కేఎం పాండే, అంతకుముందు రోజు కోర్టులో దాఖలైన ఓ పిటిషన్‌ను విచారిస్తూ 37 ఏళ్లుగా మూసి ఉన్న బాబ్రీ మసీదు గేట్లు తెరవాలని ఆదేశించారు. ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌లో అప్పుడు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వమే ఉంది.

విడాకులు పొందిన షాబానో అనే ముస్లిం మహిళ కేసుకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును రద్దు చేసేందుకు కాంగ్రెస్ పార్లమెంటులో ఓ చట్టం చేసింది. ముస్లింల బుజ్జగింపు చర్యల్లో భాగంగానే కాంగ్రెస్ ఈ పని చేసిందని విశ్లేషకులు చెబుతారు.

అయితే, దీనికి బదులుగా హిందువులను సంతృప్తిపరిచేందుకు బాబ్రీ మసీదు తాళాలు తెరిపించారని ఆరోపణలున్నాయి. కానీ, ఈ ఆరోపణలు తప్పని హబీబుల్లా అంటున్నారు.

‘‘1986 ఫిబ్రవరి 1న అరుణ్ నెహ్రూ ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వీర్ బహాదుర్ సింగ్‌తో పాటు లఖ్‌నవూలో ఉన్నారు’’ అని ఆయన చెప్పారు.

ఎంజే అక్బర్ పాత్ర

రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం 1986 మేలో ముస్లిం మహిళల (విడాకుల హక్కుల పరిరక్షణ) చట్టం తీసుకువచ్చింది. అంతకుముందు 1985 ఏప్రిల్ 23న షాబానో కేసులో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును రద్దు చేసేందుకు ఈ పని చేసింది.

భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 125 ప్రకారం విడాకులు పొందిన భార్య.. భర్త నుంచి భరణం పొందవచ్చని, ముస్లింలకూ కూడా ఇది వర్తిస్తుందని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

షాబానో కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పును మార్చేందుకు చట్టం చేయాలని రాజీవ్ గాంధీకి ఎంజే అక్బర్ సలహా ఇచ్చారని హబీబుల్లా అన్నారు. ఎంజే అక్బర్ మోదీ ప్రభుత్వంలో ఇదివరకు విదేశాంగ మంత్రిగా పనిచేశారు. ప్రస్తుతం రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

‘‘రాజీవ్ గాంధీతో నేను బాబ్రీ మసీదు తాళాలు తెరవడం గురించి ప్రస్తావించా. తనకు కోర్టు ఆదేశం వచ్చేవరకూ దీని గురించి సమాచారం లేదని, ఈ విషయమై అరుణ్ నెహ్రూ తనను సంప్రదించనూ లేదని ఆయన చెప్పారు’’ అని హబీబుల్లా అన్నారు.

అప్పట్లో రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వంలో అరుణ్ నెహ్రూ కేంద్ర హోంమంత్రిగా ఉన్నారు.

నాడు కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఉన్న ఎంజే అక్బర్ అనంతర కాలంలో బీజేపీలో చేరారు

‘‘నెహ్రూ-గాంధీ కుటుంబ సభ్యుడు, ‘హెవీవెయిట్ మంత్రి’గా భావించే అరుణ్ నెహ్రూను మంత్రి పదవి నుంచి తొలగించడానికి అదే కారణం. రక్షణ ఒప్పందాలు, ఇతర వ్యవహారాల గురించి ఆయన్ను తొలగించారని జనం అనుకున్నారు’’ అని హబీబుల్లా చెప్పారు.

షాబానో కేసు హిందూ-ముస్లిం వివాదంగా మారిన సంగతి నిజేమనని హబీబుల్లా కూడా అంగీకరించారు. ‘‘ఎన్నికల ప్రయోజనం కోసం రెండు వర్గాలనూ...


శీర్షిక: అయోధ్య: రామ మందిర వివాదం మోదీకి లాభమా? నష్టమా? - అభిప్రాయం\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయితే ఆ మీడియా సంస్థలు తమ సమీక్షలో  ఆర్ఎస్‌ఎస్ నిజ రాజకీయ వైఖరిని విస్మరించాయి. మరోవైపు దసరా సందర్భంగా నిర్వహించిన సదస్సులో ఆర్ఎస్‌ఎస్ అధినేత.. అయోధ్యలో రామమందిరాన్ని నిర్మించాల్సిందే అని ప్రకటించి,  ఆర్ఎస్‌ఎస్ మారలేదని స్పష్టం చేశారు.

ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా రామమందిర అంశం చుట్టూ సమావేశాలు, ర్యాలీలు, కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయి. అయోధ్యలోనే అనేక భారీ కార్యక్రమాలకు ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు.

దీంతో దేశంలో మరోసారి 30 ఏళ్ల నాటి పరిస్థితి తలెత్తుతుందా? అయోధ్య అంశంలో గతంలో 'అడ్వాణీ' పాత్రను ఇప్పుడు ఎవరు పోషిస్తారు? దాని వల్ల కలిగే లబ్ధిని పొందే 'వాజ్‌పేయి' ఎవరు అన్న ప్రశ్నలూ తలెత్తుతున్నాయి.

నిరంతరం వార్తల్లో అయోధ్య

30 ఏళ్ల క్రితం అడ్వాణీ నేతృత్వంలో హిందుత్వవాదాన్ని ప్రేరేపించే రథయాత్ర, కరసేవ వంటి కార్యక్రమాలను దేశవ్యాప్తంగా చేపట్టారు. చివరకు సుప్రీం ఆదేశాలను కూడా బేఖాతరు చేసి, అయోధ్యలోని వివాదాస్పద బాబ్రీ మసీదును కూలగొట్టారు.

1992, డిసెంబర్ 6న బాబ్రీ మసీదును కూలగొట్టాక, రామజన్మభూమి వివాదం కొంత నెమ్మదించింది. దీనికి కారణం, బీజేపీ అప్పటికే ఆ వివాదం వల్ల రాజకీయ లబ్ధిని పొందడం.

ఆ వివాదం తర్వాత కూడా బీజేపీ స్పష్టమైన మెజారిటీ పొందలేకపోయింది. దాంతో వివాదాస్పద అంశాలను పక్కనబెట్టి, ఇతర పార్టీలతో కలిసి కూటమి ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు.

బాబ్రీ మసీదు కూలగొట్టాక సామాన్య ప్రజలతో పాటు మీడియా కూడా దీనిని తప్పుబట్టింది.

అయినా..  అక్కడ పునాది రాయి వేయడం, ఆలయ నిర్మాణం కోసం ఒక ప్లాన్ రూపొందించడం, ప్రతి ఏడాది డిసెంబర్ 6న ఉత్సవాలు జరుపుకోవడం మొదలైన వాటి ద్వారా అయోధ్య నిత్యం వార్తల్లోకెక్కుతూనే ఉంది. కోర్టుల్లో విచారణ, దాని మీద ఏర్పాటు చేసిన లిబర్హాన్ కమిషన్ కూడా దానిని నిరంతరం వార్తల్లో ఉంచుతూ వచ్చాయి.

ప్రస్తుతం తమ ప్రభుత్వమే అధికారంలో ఉన్నా ఆర్ఎస్ఎస్ ఇప్పుడు ఎందుకు మరోసారి వివాదం సృష్టించేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది? దీనికి ఒక ఊహాజనిత సమాధానం - బీజేపీ,  ఆర్ఎస్ఎస్  మధ్య (మరీ ప్రత్యేకించి ఆర్ఎస్ఎస్, మోదీల మధ్య) సంబంధాలు సరిగా లేకపోవడం, ఈ సమస్య ద్వారా మరోసారి మోదీని ఇరకాటంలో పెట్టడం.

ఈసారి బీజేపీ తన స్వశక్తి మీదే ఆధారపడి విజయం సాధించింది. అందువల్ల ఆర్ఎస్ఎస్, మోదీల మధ్య కొన్ని అంతర్గత విభేదాలు ఉన్నా వారు ఒకరికొకరు సమస్యలు సృష్టించుకునే పరిస్థితి లేదు.

మరికొందరు చెప్పే సమాధానం - అధికారంలో ఉండగానే  ఆర్ఎస్ఎస్, బీజేపీలు ఈ...


శీర్షిక: అయోధ్య: రామ మందిరం కింద టైమ్ కాప్స్యూల్?.. అందులో ఏముంటుంది\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

“భవిష్యత్తులో ఎవరైనా మందిరం చరిత్రను అధ్యయనం చేయాలనుకుంటే, వారికి రామ జన్మభూమికి సంబంధించిన వాస్తవాలు లభించేలా, దీనిపై మళ్లీ ఎలాంటి వివాదాలకు తావులేకుండా టైమ్ కాప్స్యూల్‌ను భూమి అడుగున 2 వేల అడుగుల లోతులోకి పంపించబోతున్నాం” అని చౌపాల్ చెప్పారు.

కానీ, టైమ్ కాప్స్యూల్ విషయం వదంతులేనని రామ జన్మభూమి తీర్థక్షేత్ర ట్రస్ట్ ప్రధాన కార్యదర్శి చంపత్ రాయ్ చెప్పారు. ఈ టైమ్ కాప్స్యూల్ గురించి ట్రస్ట్ సభ్యులే అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

అంతేకాదు, ఈ టైమ్ కాప్స్యూల్ లోపల ఏమేం పెట్టబోతున్నారు అనే విషయంలో కూడా ఒక వివాదం ఉంది.

కొంతమందికి దీనిని ఒక విధంగా అయోధ్య వివాదానికి సంబంధించిన చరిత్రను రాసి ఉంచడమే అనుకుంటున్నారు .

మరికొంతమంది మాత్రం అసలు టైమ్ కాప్స్యూల్ అంటే ఏంటి, ఇది ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది. దాని ప్రాధాన్యం ఏమిటి అనేది అర్థం చేసుకోడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.

టైమ్ కాప్స్యూల్ అనేది ఒక డివైస్. ఇప్పటి వరకు ఉన్న సమాచారాన్ని భవిష్యత్తుకు లేదా మరో ప్రపంచానికి అందించేందుకు అందులో నిక్షిప్తం చేస్తారు.

ఉదాహరణకు, ఎవరైనా 2020లో జరిగిన ఒక సమాచారాన్ని 3020, ఆ తరువాత ఉండే తరానికి చేర్చాలని అనుకుంటే, వారు ఇలాంటి డివైస్ ఉపయోగించవచ్చు.

అలా చేయడానికి మొదట వారు ప్రస్తుత ప్రపంచానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని, కొన్ని వేల ఏళ్ల తర్వాత కూడా సురక్షితంగా ఉండగలిగేలా ఏదైనా ఒక రూపంలోకి మార్చాల్సి ఉంటుంది. ఆ తర్వాత 3020లో ఎవరైనా తవ్వకాలు జరిపినపుడు, ఆ టైమ్ కాప్స్యూల్ దొరికేలా దానిని ఒక ప్రత్యేక ప్రాంతంలో భూమి లోపల ఉంచాలి.

ఆ తర్వాత, వారు ఆ టైమ్ కాప్స్యూల్‌ను చూసి లేదంటే చదివి 2020లో అప్పటి ప్రపంచం ఎలా ఉండేది, అప్పుడు ఎలాంటి టెక్నాలజీ ఉపయోగించేవారు లాంటి విషయాలను తెలుసుకోగలుగుతారు.

కాన్పూర్ ఐఐటీ టైం కాప్స్యూల్

సమాచారం సురక్షితంగా ఉండాలి

టైమ్ కాప్స్యూల్ రూపం, ఆకారం, రకం గురించి స్పష్టమైన నిబంధనలు ఏవీ లేవు. అది స్థూపాకారం, చతురస్రం, దీర్ఘ చతురస్రాకారం, లేదా వేరే ఏదైనా ఆకారంలోగానీ ఉండచ్చు. ఆ టైమ్ కాప్స్యూల్ లేదా కాలనాళిక తన పనిని పూర్తి చేసేలా, లోపల ఉన్న సమాచారాన్ని ఒక పరిమిత కాలం వరకూ సురక్షితంగా ఉంచగలిగేతే చాలు.

పురాతత్వ శాస్త్రంలో టైమ్ కాప్స్యూల్ లాంటిది ఏదీ లేదని బటేశ్వర్ ఆలయాలను పునరుద్ధరించిన పురాతత్వ నిపుణులు కేకే మొహమ్మద్ చెప్పారు.

“టైమ్ కాప్స్యూల్ ఎలా ఉండాలి, అనేది దాన్ని డిజైన్ చేసిన వ్యక్తి లేదా సంస్థను బట్టి  ఉంటుంది. ఇక దాని...


శీర్షిక: అయోధ్య: రామమందిరం ఉద్యమంతో ఆర్ఎస్ఎస్ ఏం సాధించింది\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఈ ఫొటోలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతోపాటు ఆయన ఎడమ వైపు రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) చీఫ్ మోహన్ భగవత్ కనిపిస్తున్నారు.

భారత చరిత్రలో తొలిసారి మతం, ప్రభుత్వం, సంఘ్‌కు మధ్య  సాన్నిహిత్యం ఇంత స్పష్టంగా కనిపించింది.

దశాబ్దాల ప్రయాణంలో   ఆర్ఎస్ఎస్‌కు ఇవే అత్యంత గొప్ప క్షణాలు అయ్యుండొచ్చు.

‘‘చాలా సంతోషంగా ఉంది. ఒక సంకల్పం అనుకున్నాం. 20-30 ఏళ్లు కృషి చేస్తేనే, ఇది సాధ్యమవుతుందని మా సర్‌సంఘ్‌చాలక్ బాలా సాహెబ్ దేవరస్ ముందే చెప్పడం నాకు గుర్తుంది. మేము 20-30 ఏళ్లు కృషి చేశాం. 30వ ఏడాది ప్రారంభమవుతూనే సంకల్పం కార్యరూపం దాల్చింది’’ అని మోహన్ భగవత్ భూమి పూజ కార్యక్రమంలో అన్నారు.

తొమ్మిది నిమిషాల ఆయన ప్రసంగంలో అయోధ్యలో రామ మందిరం నిర్మిస్తుండటం తమ కృషి ఫలితమేనని చెప్పుకొనే ప్రయత్నం చేశారు.

ప్రధాని మోదీ

భూమి పూజ కార్యక్రమంలో సంఘ్ భాగమైన తీరు, ప్రభుత్వ కార్యకలాపాల్లో దానికి ఒక రకమైన చట్టబద్ధ పాత్ర కల్పిస్తున్నట్లుగా ఉందని ‘ఆర్ఎస్ఎస్ – ద ఐకాన్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ రైట్’ అనే పుస్తకం రాసిన నీలాంజన్ ముఖోపాధ్యాయ్ అభిప్రాయపడ్డారు.

‘‘భారత్‌లో అధికారానికి, మతానికి మధ్య సన్నని గీతలు చాలా కాలంగా ఉన్నాయి. అయితే, అవి ఇంతగా చెరిగిపోవడం ఇదివరకెప్పుడూ జరగలేదు. సంఘ్ పరివార్ ఇప్పుడు ప్రభుత్వ కార్యక్రమంలో పాల్గొంది. అధికారికంగా ప్రభుత్వానికి ఇంత దగ్గరగా ఆర్ఎస్ఎస్‌ను నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. భారత రాజకీయ భవిష్యతు పరంగా ఇదో పెద్ద పరిణామం’’ అని ముఖోపాధ్యాయ్ అన్నారు.

‘‘సాంస్కృతిక జాతీయవాదానికి మద్దతుగా సంకేతాలు ఇచ్చారు. మందిర ఉద్యమం తమ వల్లే జరిగిందన్న విషయం స్పష్టం చేయడానికే మోహన్ భగవత్ అక్కడ కనిపించారు’’ అని వ్యాఖ్యానించారు.

కానీ, భారత రాజకీయాల్లో ఆర్ఎస్ఎస్ ఈ స్థానాన్ని ఎలా పొందింది?

రాముడి సాయంతోనా?

మతపరమైన ఉద్యమాలు మతపరమైన సంస్థల విస్తరణకు కారణమవుతాయా లేక మతపరమైన సంస్థల వల్లే మతపరమైన ఉద్యమాలు జరుగుతాయా?

ఏదైనా సమాజపు మత, రాజకీయ, సామాజిక చరిత్రపై చేసే అధ్యయనకారులు ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్న ఇది.

రామమందిర ఉద్యమం, సంఘ్‌కు కూడా ఈ ప్రశ్న వర్తిస్తుంది.

రామ మందిరం నిర్మిస్తుండటం ఆర్ఎస్ఎస్ సాధించిన అతిపెద్ద విజయమని సీనియర్ పాత్రికేయురాలు సునీత ఎరాన్ అభిప్రాయపడుతున్నారు.

‘‘ఆర్ఎస్ఎస్ లేవనెత్తిన చాలా అంశాల్లో రామ మందిర ఉద్యమం కూడా ఒకటి. దళితులను కలుపుకొనిపోవడానికి కూడా ఆర్ఎస్ఎస్ ఒక ఉద్యమం చేసింది. దళితులతో కలిసి భోజనాలు చేసే కార్యక్రమాలు...


శీర్షిక: అయోధ్య: వేలాది అనాథ శవాలకు అంత్యక్రియలు నిర్వహించిన వ్యక్తి\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆయన తన మాట నిలబెట్టుకున్నారు. ఇప్పటికి 28 ఏళ్లుగా అయోధ్యలో వేలాది అనాథ శవాలకు అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.

1992లో అయోధ్యలో జరిగిన మతపరమైన అల్లర్లలో షరీఫ్ 25 ఏళ్ల కుమారుడు చనిపోయారు. ఆయన మృతదేహం కూడా కుటుంబ సభ్యులకు దొరకలేదు.

80 ఏళ్లకు పైబడిన షరీఫ్‌ను ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌లోని అయోధ్యలో అందరూ చాచా (అంకుల్) అంటూ ఆప్యాయంగా పిలుస్తారు. ఆయన తన మిషన్ గురించి తాజాగా బీబీసీతో మాట్లాడారు.

షరీఫ్ ఇప్పటి వరకు 25000 వేల మందికి పైగా అంత్యక్రియలు చేశారని స్థానిక మీడియా చెబుతోంది

ఖననం, దహనాలు

ఎన్ని అంత్యక్రియలు చేశారో ఆయనకే తెలియదు. షరీఫ్‌కు అప్పగించిన మృతదేహాలకు సంబంధించి పూర్తి రికార్డులు తమ దగ్గర లేవని అయోధ్య జిల్లా కలెక్టర్ అనుజ్ కుమార్ ఝా బీబీజీతో అన్నారు. "ఆయనకు దాదాపు 2,500 మృతదేహాలను ఇచ్చి ఉంటాం" అని ఆయన చెప్పారు.

ఆయన 5,500 మందికి పైగా అంతిమ సంస్కారాలు నిర్వహించారని షరీఫ్ కుటుంబం చెబుతోంది. కానీ, ఆ సంఖ్య 25 వేలకు పైనే ఉంటుందని స్థానిక మీడియా కథనాలు చెబుతున్నాయి.

వివిధ కారణాలతో చనిపోయిన అనేక మందికి ఆయన సొంతంగా అంత్యక్రియలు జరిపించారు.

ఇళ్లు వదిలి వచ్చిన గుర్తుతెలియన వ్యక్తులు, యాత్రికులు, వలసదారులు, వారి పిల్లలు, వృద్ధులు అనేక మంది చనిపోతుంటారు. రోడ్డు, రైలు ప్రమాదాల్లో, ఆస్పత్రిలో చనిపోయిన కొందరు పేదలకు అంత్యక్రియలు చేసేందుకు ఎవరూ ముందుకు రారు.

అలా నిరాదరణకు గురైన శవాలకు షరీఫ్ లాంటి స్వచ్ఛంద సేవకులు, సంస్థలతో కలిసి అధికారులు అంత్యక్రియలు జరిపిస్తారు.

జాతీయ పౌర పురస్కారం కోసం ఎంపికైన వారి జాబితాలో షరీఫ్ పేరు కనిపించిన తరువాత ఆయన విశేషమైన సేవలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. నిస్వార్థంతో సేవా కార్యక్రమాలు చేస్తున్న ఆయన ప్రతిష్టాత్మక జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకోబోతున్నారు.

1992లో జరిగిన అల్లర్లలో షరీఫ్ కుమారుడు చనిపోయారు

సైకిల్ మెకానిక్

షరీఫ్ పుట్టిన వెంటనే తల్లి చనిపోయింది. దాంతో ఆయన నానమ్మ దగ్గరే పెరిగారు. చదువుకోలేకపోయారు.

చిన్నతనం నుంచే ఇల్లు గడవడం కోసం ఆయన చాలా కష్టాలు పడ్డారు. సైకిల్ మెకానిక్ పని నేర్చుకుని కుటుంబాన్ని నెట్టుకొచ్చారు. తన కొడుకు చనిపోయిన తర్వాత సామాజిక కార్యకర్తగా మారారు.

"ఆ అల్లర్ల సమయంలో నా కొడుకు అదృశ్యమయ్యాడు. దాంతో నేను పిచ్చివాడిలా నెలరోజుల పాటు అంతటా వెతికాను. అయినా ఆచూకీ దొరకలేదు" అని షరీఫ్ గుర్తు చేసుకున్నారు.

అయోధ్య అల్లర్లు

1992లో జరిగిన హిందూ-ముస్లిం అల్లర్లలో షరీఫ్ 25...


శీర్షిక: అయోధ్య: సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వచ్చే ముందు ఇక్కడ మూడ్ ఎలా ఉంది? - గ్రౌండ్ రిపోర్ట్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

బాబ్రీ మసీదు తరఫు న్యాయవాది ఇక్బాల్ అన్సారీ, రామ జన్మభూమి పూజారి సత్యేంద్ర దాస్‌లు కలిసి వేడుకల్లో భోజనం చేశారు

ఆయన పక్కనే ఉండి.. ఆయన దగ్గరున్న ప్లేటులోంచి స్వీట్లు తీసుకుంటున్నారు బాబ్రీ మసీదు తరఫు న్యాయవాది ఇక్బాల్ అన్సారీ. ఇద్దరూ కలిసి ఒకే పళ్లెంలో తినటమే కాదు.. సత్యేంద్ర దాస్ పండుగ కానుకగా అన్సారీకి రూ. 100 కూడా ఇచ్చారు.

వీళ్లద్దరూ పక్క పక్కనే కూర్చుని ముచ్చటించుకున్నారు. మీడియాను ఆహ్వానించటం గురించి చర్చించుకున్నారు. హిందూ, ముస్లింల మధ్య మత సామరస్యం గురించి మాట్లాడుకున్నారు.

అయితే.. బాబ్రీ మసీదు ఒక 'నిర్మాణం' అని సత్యేంద్ర దాస్ అభివర్ణిస్తారు. దానికింద ఒక ఆలయ శకలాలు లభించాయని నమ్ముతారు. ''ఒకవేళ నిజంగా మసీదు ఉన్నట్లయితే సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డు ఆ మసీదు తనకు చెందుతుందని 1961లో కోర్టులో ఎందుకు కేసు వేసింది?'' అని ఆయన ప్రశ్నిస్తారు.

సత్యేంద్ర దాస్ తన ఇంట్లో ఒక పీట మీద కూర్చుని బీబీసీతో మాట్లాడారు. ఆయన వెనకాల విల్లంబులు పట్టుకుని ఉన్న రాముడి చిత్రపటం ఉంది.

''రామ్ లల్లా 26 సంవత్సరాలకు పైగా ఒక కాటన్ రగ్గు మీద కూర్చుని ఉన్నాడు. ఇప్పుడు ఆయనకు ఒక అద్భుత ఆలయం నిర్మించే సమయం వచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది'' అని పేర్కొన్నారు.

రామ జన్మభూమి పూజారి సత్యేంద్ర దాస్

పాత వివాదంలో ఆర్ఎస్ఎస్

సంత్ కబీర్ నగర్‌కు చెందిన సత్యేంద్ర దాస్.. బాబ్రీ మసీదు విధ్వంసానికి కేవలం కొన్ని నెలల కిందే రామ జన్మభూమి పూజారిగా నియమితులయ్యారు. ఆర్ఎస్ఎస్, విశ్వహిందూ పరిషత్, బజరంగ్ దళ్‌లను తీవ్రంగా విమర్శించే పాత పూజారి లాల్ దాస్‌ను తొలగించి ఆయన స్థానంలో సత్యేంద్ర దాస్‌ను నియమించారు.

బాబ్రీ మసీదు విధ్వంసం జరిగిన సుమారు 11 నెలల తర్వాత లాల్ దాస్ హత్యకు గురయ్యారు.

హిందుత్వ మద్దతుదారులు రామ మందిరం ఉద్యమం మీద తమ పట్టును బలోపేతం చేసుకోవటానికి.. నిర్మోహి అఖాడా వంటి స్థానిక రామ మందిర ఉద్యమకారులను క్రమంగా పక్కకి నెడుతున్నారని చెప్తున్న సమయం అది.

రామ మందిరం లేదా బాబ్రీ మసీదు అంశం మీద నిర్ణయం తీసుకోవాల్సింది సుప్రీంకోర్టే అయినప్పటికీ.. అయోధ్య మత పెద్దలు తమ విజయం తథ్యమని స్పష్టంగా పసిగడుతున్నారు.

ఇక్కడ జరుగుతున్న చర్చల్లో మోదీ, యోగిల పేర్లు మాకు తరచుగా వినించాయి.

రాముడి విగ్రహం ప్రతిష్టించివున్న స్థలంలోనే ఒక గొప్ప రామ మందిరం నిర్మిస్తామని.. కేంద్రంలో మోదీ ప్రభుత్వం, రాష్ట్రంలో యోగి ప్రభుత్వం ఉన్నపుడే ఈ ఆలయాన్ని నిర్మిస్తామని.. రామ జన్మభూమి న్యాస్...


శీర్షిక: అయోధ్యలో ఆకాశాన్నంటే రామాలయం.. నాలుగు నెలల్లో నిర్మాణం: అమిత్ షా - ప్రెస్ రివ్యూ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆ కథనం ప్రకారం, సోమవారం జార్ఖండ్‌లోని పాకుర్‌లో జరిగిన ఎన్నికల సభలో అమిత్ షా మాట్లాడుతూ, రామజన్మభూమిలో బ్రహ్మాండమైన రామాలయ నిర్మాణం జరగాలన్నది భారతీయుల కోరిక అని అన్నారు.

దాదాపు వందేళ్లుగా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న భారతీయులంతా కోరుకుంటున్న ఆలయం అక్కడ వెలుస్తుందన్నారు.

''కాంగ్రెస్ ఏనాడూ దేశాన్ని అభివృద్ధి చేయలేదు, సరిహద్దులను కట్టుదిట్టం చేయలేదు, ప్రజల విశ్వాసాలను అసలు పట్టించుకోలేదు'' అని ఆయన విమర్శించారు.

లోక్‌సభ సీట్లు 1000కి పెంచాలి: ప్రణబ్ ముఖర్జీ

భారత్‌లోని జనాభాను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే పార్లమెంటు ఉభయసభల సభ్యుల సంఖ్యను భారీగా పెంచాల్సిన అవసరం ఉందని మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ వ్యాఖ్యానించినట్లు 'సాక్షి' ఒక కథనంలో తెలిపింది.

లోక్‌సభ సీట్లను ప్రస్తుతమున్న 543 నుంచి 1000కి, అదే శాతంలో రాజ్యసభ సీట్లను పెంచాలని ప్రణబ్ సూచించారు.

'భారత్‌లో పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం విజయవంతమైందా? ముందున్న సవాళ్లేంటి?' అనే అంశంపై ఇండియా ఫౌండేషన్ సోమవారం ప్రణబ్‌తో అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి స్మారకోపన్యాసాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

చట్టసభలో ఒక్కో సభ్యుడు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న జనాభా సంఖ్యలోనూ ప్రస్తుతం చాలా తేడా ఉందని ఆయన అన్నారు. ఒక్కో లోక్‌సభ సభ్యుడు 16 నుంచి 18 లక్షల మందికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారని, అంతమందికి ఒక్క సభ్యుడు ఎలా అందుబాటులో ఉండగలరని ప్రశ్నించారు.

''1971 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా చివరగా 1977లో లోక్‌సభ సభ్యుల సంఖ్యను సవరించాం. అప్పటి జనాభా 55 కోట్లు. ప్రస్తుత జనాభా అందుకు రెండింతలు. అందువల్ల లోక్‌సభ సభ్యుల సంఖ్యను కూడా కనీసం 1000 చేయాలి'' అన్నారు.

జైల్లో పెట్టినా కేంద్రానికి లొంగను... ఎన్‌ఆర్‌సీ, సీఏఏలను బెంగాల్‌లో అమలు చేయను: మమతా బెనర్జీ

''నా కంఠంలో ప్రాణం ఉన్నంతవరకు ఎన్‌ఆర్‌సీ, సీఏఏలను రాష్ట్రంలో అమలు చేయబోను. మీరు కావాలనుకుంటే మా ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసుకోవచ్చు. నన్ను జైల్లో పెట్టినా సరే కేంద్రానికి లొంగేది లేదు. ఈ చట్టాలను రద్దు చేసేంత వరకు ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా నిరసన కొనసాగిస్తా'' అని పశ్చిమ బెంగాల్ సీఎం మమతా బెనర్జీ పేర్కొన్నట్లు 'నమస్తే తెలంగాణ' ఒక కథనంలో తెలిపింది.

ఆ కథనం ప్రకారం.. జాతీయ పౌర జాబితా (ఎన్‌ఆర్‌సీ), పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (సీఏఏ)కు వ్యతిరేకంగా సోమవారం ఆమె నేతృతంలో కోల్‌కతాలో భారీ ర్యాలీ జరిగింది. ఈ సందర్భంగా మమత కేంద్రంలోని బీజేపీ ప్రభుత్వంపై మండిపడ్డారు.

ఎన్నార్సీపై గళమెత్తినప్పుడు తాము...


శీర్షిక: అయోధ్యలో రామ మందిరం నిర్మాణంపై బీజేపీ వర్సెస్ సంఘ్ పరివార్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

రామ మందిర నిర్మాణంపై రెండున్నర దశాబ్దాల క్రితం ఉన్నంత వ్యతిరేకత లేదని వారు భావిస్తున్నారు. కానీ ఆలయం నిర్మించే దారి  మాత్రం వారికి కనిపించడం లేదు.

సంఘ్ పరివార్ దగ్గర ఇప్పుడు సమయం లేదు. ఎందుకంటే ఈ అంశం మతవిశ్వాసాలను దాటుకుని ఎన్నికల రాజకీయంగా మారిపోయింది.

2019లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ విజయానికి మార్గం సుగమం కావాలంటే రామ మందిర నిర్మాణంపై తప్పనిసరిగా ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలని సంఘ్ భావిస్తోంది.

గత రెండున్నర దశాబ్దాలుగా ఇదే అంశంపై బీజేపీ, సంఘ్ చాలా రంగులు మర్చాయి. 1992లో బాబ్రీ మసీదు కూల్చడం లాంటి ఎన్నో పరిణామాలు జరిగాయి.

ఆ సమయంలో సంతోషపడాలో, బాధపడాలో సంఘ్ పరివార్‌కు అర్థం కాలేదు. పార్టీలో రకరకాల గొంతులు వినిపించడానికి అదే కారణమైంది.

మందిరంపై నాటి విశ్వహిందూ పరిషత్ అధ్యక్షులు అశోక్ సింఘాల్ నుంచి బీజేపీలో అత్యంత ప్రముఖ నేత అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి వరకూ ఎప్పుడూ ఒకే మాటపై నిలబడలేదు.

1992 డిసెంబర్ 7న ఉదయం కంపించిన స్వరంతో లాల్ కృష్ణ అడ్వాణీ మాటలను ఎవరెవరు విన్నారో, చూశారో వారు ఈ విషయాన్ని బాగా అర్థం చేసుకోగలరు.

ఆ తర్వాత బీజేపీని రాజకీయంగా దూరంగా పెట్టడం ప్రారంభమైంది.

1996లో లోక్‌సభలో 161 స్థానాలు గెలుచుకున్న తర్వాత కూడా అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయికి 13 రోజుల తర్వాత ప్రధానమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చిందంటే అదే కారణం.

ఎస్‌విడి(సంయుక్త విధాయక్ దళ్) నుంచి 1989లో వీపీ సింగ్ జనతాదళ్ ప్రభుత్వం ఏర్పడే వరకూ తటస్థంగా ఉండే పార్టీలే కాదు, లెఫ్ట్ పార్టీలకు కూడా బీజేపీతో కలిసి నిలబడడానికి ఎప్పుడూ అభ్యంతరాలు రాలేదు. కానీ 1992 డిసెంబర్ 6న అన్నీ మారిపోయాయి.

బీజేపీ హిమాచల్ ప్రదేశ్ పాలంపూర్‌లో జరిగిన పార్టీ జాతీయ కార్యనిర్వాహకుల సదస్సులో మొదటి సారి అయోధ్యలో రామమందిరం ఉద్యమాన్ని సమర్థిస్తూ నిర్ణయం తీసుకుంది.

రామ మందిరం ఉద్యమం వల్ల బీజేపీకి రాజకీయ లబ్ది కలిగింది అనేదానిపై ఎలాంటి వివాదం లేదు. కానీ మసీదు కూల్చడం వల్ల దానికి వచ్చిన రాజకీయ లబ్ధి కలిగిందా అనేది నమ్మకంగా చెప్పలేం.

బీజేపీని రాజకీయంగా దూరం పెట్టడం 1998లో ముగిసింది. అప్పుడు అది తన ఎన్నికల మ్యానిఫెస్టో నుంచి రామమందిరం, కామన్ సివిల్ కోడ్, ఆర్టికల్ 370 లాంటి అంశాలను తొలగించింది.

కేంద్రంలో ఆ ప్రభుత్వం ఆరేళ్లు ఉంది. కానీ ఎన్నడూ రామమందిరం, అయోధ్యను పట్టించుకోలేదు.

బీజేపీపై సంఘ్‌కు నమ్మకం లేదు

ఏ రామమందిరం అంశం బీజేపీని రెండు లోక్‌సభ స్థానాల నుంచి కేంద్రంలో అధికారం వరకూ...


శీర్షిక: అయోధ్యలో రామమందిరానికి భూమిపూజ: రాముడు అందరివాడు - ప్రధాని మోదీ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అనంతరం ఏర్పాటు చేసిన సభలో మోదీ మాట్లాడుతూ మందిరానికి భూమిపూజ చేసే అవకాశం కల్పించిన రామ మందిర్ ట్రస్టుకు ధన్యవాదాలు తెలిపారు.

''రాముడు పురుషోత్తముడు, ప్రతి ఒక్కరు ఆయన మార్గాన్ని అనుసరించాల్సిన అవసరం ఉంది

తెలుగులో, తమిళంలో, మలయాళం, బెంగాలీ, కాశ్మీరీ, పంజాబీలతోపాటు అనేక భాషలలో రామాయణాలు వెలువడ్డాయి. భిన్నత్వంలో ఏకత్వానికి శ్రీరాముడు ప్రతీక.

మనం ఏదైనా ఒకపని చేయాలనుకుంటే రాముడి తలచుకుంటాం, ఆయన నుంచి ప్రేరణ పొందుతాం. అదే రాముడి విశిష్టత.

పరస్పర ప్రేమ, సోదరభావంతో అందరూ కలిసి శ్రీరాముడి మందిరాన్ని ఇటుకా ఇటుకా పేర్చి నిర్మించాలి

రాముడి మందిరం భారతీయ సంస్కృతికి అద్దం పడుతుంది, మానవత్వానికి ఇది ప్రతీకగా నిలుస్తుంది

రాముడి కాలంలో సర్వజన సామరస్యం వెల్లి విరిసింది. దాన్ని నేడూ కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉంది

రాముడి రూపాన్ని మన హృదయాలను నుంచి తొలగించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి. కానీ ఆయన మనలోనే ఉన్నారు'' అన్నారు.

‘‘రామ జన్మభూమి కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చెప్పినప్పుడు భారతీయులంతా శాంతియుతంగా, గౌరవంగా ప్రవర్తించారు.

నేడు భూమి పూజ రోజున కూడా అదే మర్యాదను పాటిస్తున్నారు. రామమందిరం కోట్లమంది ప్రజల సామూహిక శక్తికి చిహ్నంగా మారుతుంది, భవిష్యత్ తరాలకు ప్రేరణ అవుతుంది

రామ్‌లల్లా దశాబ్దాలుగా గుడారాల్లో నివసించారు. ఇప్పుడు విముక్తి పొందారు. కరోనా కాలంలో దేశప్రజలంతా సహనంతో వ్యవహరించాలి. మాస్కులు వేసుకుని, సామాజిక దూరం పాటిస్తూ సురక్షితంగా ఉండాలి’’ అన్నారు.

అయితే, ప్రధాని హోదాలో మోదీ ఈ భూమిపూజ కార్యక్రమంలో పాల్గొనడంపై విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఒక మతానికి సంబంధించిన కార్యక్రమంలో ఎలా పాల్గొంటారన్న ప్రశ్నలు ఇప్పటికే వినిపించగా తాజాగా కాంగ్రెస్ నేత రాహుల్ గాంధీ, ఎంఐఎం నేత అసదుద్దీన్ ఒవైసీ కూడా మోదీపై విమర్శలు చేశారు.

రాముడికి ద్వేషం లేదు: రాహుల్ గాంధీ

భూమి పూజ సందర్భంగా కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ ట్వీట్ చేస్తూ, "రాముడిపై అభిమానం ఉన్నవారు ఎప్పుడూ ద్వేషభావంతో ఉండరు’’ అన్నారు.

రాముడు దయాగుణం ఉన్నవాడని.. ఎన్నడూ ఎవరినీ ద్వేషించడని.. అలాగే ఎవరికీ అన్యాయం చేయడని ఆయన తన ట్వీట్‌లో పేర్కొన్నారు.

అయోధ్యలో భూమిపూజ నిర్వహించడానికి ముందు ఎంఐఐం పార్టీ అధినేత అసదుద్దీన్ ఒవైసీ ట్వీట్ చేశారు.

బాబ్రీ మసీదు ఉండేది.. ఉంటుంది కూడా అంటూ ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

మరోవైపు శివసేన కూడా బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేతలో పాల్గొన్న కరసేవకులను మర్చిపోయినవారు...


శీర్షిక: అయోధ్యలో రామాలయం నిర్మాణానికి రూ. 1,000 కోట్లు ఎక్కడి నుంచి వస్తాయి? ప్లాన్ ఏంటి?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

రామ మందిరం నిర్మాణానికి కావలసిన నిధులు సమకూర్చుకునేందుకు తమ ప్రచారాన్ని 50 కోట్ల మంది ప్రజల వద్దకు తీసుకువెళతామని, ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో సాధారణ ప్రజలు అనుసంధానమయ్యే బృహత్ కార్యక్రమాన్ని ప్రపంచ చరిత్రలో ఎవరూ చూసి ఉండరని ఆయన అన్నారు.

ఈ కార్యక్రమానికి ఇచ్చే విరాళాలను ‘చందాలు’ అని అనకుండా ‘రామ మందిర నిధి సమర్పణ ప్రచారం’ అని పిలుస్తారు. అంటే ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి భక్తితో, అంకితభావంతో విరాళాలు సమర్పించుకుంటారు.

ఈ ప్రచారం గురించి వివరంగా చెబుతూ..."ఈరోజుల్లో 35 ఏళ్ల వాళ్లకు రామ జన్మభూమి చరిత్ర పెద్దగా తెలీదు. అప్పట్లో ఏం జరిగిందో ఎవరూ చూసి ఉండరు. యువత శాతం అధికంగా ఉన్న దేశం మనది. యువతకు మన చరిత్ర తెలియజెప్పడం మన కర్తవ్యం" అని చంపత్ రాయ్ అన్నారు.

ఈ ప్రచారంలో 3 నుంచీ 4 లక్షలమంది కార్యకర్తలు పాల్గొంటారని తెలిపారు. వీరంతా రామ జన్మభూమి చరిత్రను 50 కోట్లమంది ప్రజలకు, 11 కోట్ల కుటుంబాలకు, 5 లక్షలకు పైగా గ్రామాలకు తీసుకువెళ్లే ప్రయత్నం చేస్తారు. ఈ ప్రచార కార్యక్రమం 2021లో జనవరి 14, మకర సంక్రాంతినాడు ఆరంభమై, ఫిబ్రవరి 27, మాఘ పూర్ణిమనాడు ముగుస్తుంది.

42 రోజులపాటూ సాగే ఈ ప్రచార కార్యక్రమంలో కార్యకర్తలు తమతోపాటూ రామ మందిరం చరిత్ర, ఆలయ చిత్రాలు, కంట్రిబ్యూషన్ కూపన్లు తీసుకువెళతారు. రామ జన్మభూమి చరిత్రను హిందీ, ఇంగ్లిష్‌లో మాత్రమే కాకుండా అన్ని రాష్ట్రాల మాతృభాషల్లోనూ ముద్రిస్తారు.

దేశ ప్రధాని, రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, వివిధ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, గవర్నర్లతో సహా రాజాకీయ పార్టీ నాయకులందరికీ రామ జన్మభూమి చరిత్రను అందిస్తారు.

రామ మందిర నిధి సమర్పణ ప్రచారం

"ఆలయం అంటే దేవుడి నివాసం. భగవంతుడి పాదాల చెంత లక్ష్మీదేవి ఉంటుంది. కాబట్టి డబ్బుకు ఏ విధమైన కొరతా ఉండదు. డబ్బు గురించి చింత పడొద్దని అనేకమంది మహానుభావులైన సాధువులు నాకు చెప్పారు...భగవంతుని వెనుకే లక్ష్మి కూడా ఉంటుంది. అందుకే ఎవరినీ డబ్బులు అడగక్కర్లేద సమాజమే స్వచ్ఛందంగా ముందుకొచ్చి విరాళాలు అందిస్తుందని అన్నారు. అందుకే మేము కూడా ప్రజలకు అదే చెప్పదలుచుకున్నాం...స్వఛ్చందంగా విరాళాలివ్వండి. ఇదంతా దేవుడు సృష్టించిన సంపద..దేవుడికే ఇవ్వండి అని చెప్తున్నాం. ఎవరినీ డబ్బులు అడగవలసిన అవసరం రాదు" అని చంపత్ రాయ్ వివరించారు.

“స్వచ్ఛందంగా విరాళాలు ఇచ్చేవారికోసం కొన్ని కూపన్లు ముద్రించాలని శ్రీ రామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్టు నిర్ణయించింది. ఎన్ని ఇళ్లకు వెళ్లాలనుకుంటున్నామో...


శీర్షిక: అయోధ్యలోని ఈ మూడు కట్టడాలు కూడా బాబ్రీ మసీదులేనా...\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

బేగం బలరాస్‌పూర్ మసీదు వెనుక భాగం

హిందూ సంస్థలు దీనిని శ్రీరాముడి జన్మస్థలంలో కట్టిన ఆలయాన్ని కూల్చివేసి దానిని నిర్మించారని చెబుతున్నాయి.

అటు, మసీదు రికార్డుల ప్రకారం దానిని మొఘల్ పాలకుడు బాబర్, సేనాధిపతి మీర్ బాకీ నిర్మించినట్టు తెలుస్తోంది.

అయితే, బాబ్రీ మసీదును 1992లో కూల్చేశారు. కానీ, అదే ప్రాంతంలో అలాంటివే మరో మూడు మసీదులు ఉన్నాయి. వాటిని కూడా బాబర్ కాలంలోనే నిర్మించినట్టు చెబుతున్నారు.

అయోధ్యలో వివాదాస్పద స్థలానికి కొంత దూరంలో ‘మసీదు బేగమ్ బాలరస్’ ఉంటే, రెండో మసీదు ‘బేగమ్ బలరాస్‌పూర్’ ఫైజాబాద్ జిల్లాలోని దర్శన్ నగర్ ప్రాంతంలో ఇప్పటికీ ఉంది. ఇక బాబర్ కాలంలోనే నిర్మించారని చెబుతున్న మూడో మసీదు పేరు ‘మసీదు ముంతాజ్ షా’. ఇది లక్నో నుంచి ఫైజాబాద్ వెళ్లే దారిలో ముంతాజ్ నగర్‌లో ఉంది.

నేను స్వయంగా బాబ్రీ మసీదును చాలాసార్లు చూశాను అందుకే ఆకారంలో ఈ మూడూ దానికంటే చాలా చిన్నవని చెప్పగలను. కానీ దానికీ, విటికీ చాలా పోలిక ఉన్నట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

ఉదాహరణకు ఈ మూడు మసీదులకు కూడా మీనార్‌లు లేవు. బాబ్రీ మసీదులాగే వీటికి కూడా ఒక పెద్ద గుంబజ్, రెండు చిన్న గుంబజ్‌లు ఉన్నాయి.

బేగం బాల్‌రస్ మసీదు

మసీదులన్నిటికీ పోలిక

ఈ మూడే కాదు, ఈ ప్రాంతంలో గమనిస్తే అదే కాలానికి చెందిన చాలా మసీదులు కనిపిస్తాయి. అవి ఒకదానికొకటి చాలావరకూ పోలి ఉంటాయి అని లఖ్‌నవూకు చెందిన చరిత్రకారుడు రోహన్ తకీ చెప్పారు.

“ఈ మసీదుల నిర్మాణంలో రెండు ప్రత్యేకతలు కనిపిస్తాయి. మీనార్లు లేకపోవడం, మూడు గుంబజ్‌లు ఉండడం. ఈ మసీదులు అవధ్ నవాబుల తరం మొదలవడానికి దాదాపు 200 ఏళ్ల ముందువి. ఇక్కడ గమించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, మనకు ఈ ప్రాంతంలో 16వ శతాబ్దం నాటి మసీదులే ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. వాటి గుంబజ్‌ల సంఖ్య ఒకటి లేదా మూడు నుంచి కనీసం ఐదు వరకూ ఉంటాయి. రెండు గుంబజ్‌ల మసీదులు ఇక్కడ ఎక్కడా కనిపించవు. ఎందుకంటే వీటిని దిల్లీ సల్తనత్ శైలిలో నిర్మించారు

మధ్యయుగ చరిత్రకారుడు, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం మాజీ ప్రొఫెసర్ హరభంస్ ముఖియా మొఘల్ పాలకుడు బాబర్ తన బాబర్ నామాలో రెండు సార్లు అయోధ్య ప్రాంతంలో ఉన్నానని చెప్పారని తెలిపారు.

బీబీసీతో మాట్లాడిన ఆయన “బాబర్ రెండు రోజులు ఈ ప్రాంతానికి చుట్టుపక్కలే ఉన్నారు. బహుశా అవధ్ రాచరిక సమస్యలు పరిష్కరించడానికి వచ్చుంటారు. పుస్తకంలో వివరాల ప్రకారం ఆయన వేటకు కూడా వెళ్లారు. అయితే అందులో ఏ మసీదు ప్రస్తావనా లేదు. కానీ, బాబర్ కాలంలో...


శీర్షిక: అయోమయంలో అమెరికా.. రష్యా జోక్యంపై ట్రంప్‌దో మాట, ఇంటెలిజెన్స్‌ది ఇంకో మాట\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

''రష్యా ఇప్పటికీ అమెరికా ఎన్నికలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటోందా?'' అన్న ప్రశ్నకు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇచ్చిన సమాధానం దీనికి కారణమైంది.

ఏబీసీ న్యూస్ రిపోర్టర్ సెసీలియా వెగా.. ట్రంప్‌ను నేరుగా ఈ ప్రశ్న అడిగారు. అందుకు ఆయన సమాధానం ఇస్తూ (నో) 'లేదు' అని స్పష్టంగా చెప్పారు. ఆ వెంటనే ఆమె ఆయన సమాధానాన్ని నిర్ధారించుకునేందుకు గాను మరోసారి అదే ప్రశ్న అడిగారు. అప్పుడు కూడా ట్రంప్ 'లేదు' అనే చెప్పారు.

కానీ... అమెరికా నిఘా విభాగాలు మాత్రం మున్ముందు కూడా రష్యా జోక్యం చేసుకునే అవకాశం ఉందంటూ చాలా కాలంగా చెబుతూవస్తున్నాయి. అందుకు భిన్నంగా ట్రంప్ మాత్రం అలాంటిదేమీ లేదని చెప్పడంతో గందరగోళం తలెత్తింది.

ట్రంప్ వ్యాఖ్యల అనంతరం వైట్‌హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ సారా శాండర్స్ మాట్లాడుతూ.. మరిన్ని ప్రశ్నలు అడగొద్దంటూ ట్రంప్ 'నో' చెప్పారని.. రష్యా విషయంలో విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఆయన 'నో' అని చెప్పలేదని తెలిపారు.

ట్రంప్ ఉద్దేశం అది కాదని చెబుతూ ఆమె.. ''భవిష్యత్‌లో అమెరికా ఎన్నికల్లో రష్యా జోక్యం చేసుకునే వీల్లేకుండా అధ్యక్షుడు, ఆయన పాలనా విభాగం గట్టి ప్రయత్నం చేస్తున్నార''ని అన్నారు.

కాగా, దీనిపై ఇతర వార్తాసంస్థల విలేఖరులు కూడా స్పందించారు. అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఇంకేమీ అడగొద్దంటూ 'నో' చెప్పడం ఇంతవరకు వినలేదని చెబుతున్నారు.

మరోవైపు.. ప్రెస్ సెక్రటరీ సారా శాండర్స్ ఈ విషయంలో వక్రీకరిస్తున్నారన్న ఉద్దేశం వ్యక్తం చేస్తూ 'ఎన్‌బీసీ న్యూస్' వైట్‌హౌస్ కరస్పాండెంట్ హేలీ జాక్సన్ ఒక ట్వీట్ చేశారు.

అందులో జాక్సన్.. ''అనేకసార్లు కేబినెట్ రూంలో ఉన్నాను. ఎక్కడున్నా ఎన్నోసార్లు గట్టిగా ప్రశ్నలు అడిగాం. కానీ, ప్రశ్నలడగొద్దంటూ మమ్మల్ని ఆపేందుకు ట్రంప్ ఎన్నడూ నో చెప్పడం మాత్రం వినలేదు' అని పేర్కొన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అయ్ వీవీ: చైనా దూకుడుకు కళ్లెం వేయడం సాధ్యమేనా? ఆ దేశ ప్రముఖ అసమ్మతివాది ఏమంటున్నారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అయ్ వీవీ

''పాశ్చాత్య ప్రపంచం దశాబ్దాల కిందటే చైనా విషయంలో ఆందోళన చెంది ఉండాల్సింది. ఇప్పటికే ఆలస్యమైంది. పాశ్చాత్య దేశాలు చైనాలో తమకు సంబంధించి బలమైన వ్యవస్థలను ఏర్పరుచుకున్నాయి.. ఇప్పుడా వ్యవస్థలను గానీ తగ్గించుకుంటే భారీగా దెబ్బతింటాయి. అందుకే చైనా ధిక్కరిస్తుంటుంది''.

చైనా గురించి చెప్పేటప్పుడు వీవీ ఎన్నడూ తగ్గరు.. ''అది ఒక పోలీస్ రాజ్యం'' అంటారాయన.

2008 నాటి బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ కోసం ఆయన 'బర్డ్స్ నెట్' స్టేడియాన్ని డిజైన్ చేశారు. అయితే, ఆ తరువాత చైనా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడి చిక్కుల్లో పడ్డారు. 2015లో ఆయన చైనా నుంచి బయటకు వచ్చేశారు. తొలుత బెర్లిన్ వెళ్లిన ఆయన గత ఏడాది నుంచి కేంబ్రిడ్జ్‌లో ఉంటున్నారు.

చైనా తనకున్న అపారమైన ఆర్థిక శక్తిని ఉపయోగిస్తూ ప్రపంచంపై రాజకీయంగా తన ప్రభావాన్ని చూపుతోందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఇటీవలి కాలంలో చైనా మరింత దృఢంగా మారిందని అన్నారు.

దశాబ్దం కిందటి వరకు చైనా తన వినమ్ర పార్శ్వాన్నే ప్రపంచానికి చూపించింది. ''మీ వెలుగును దాచిపెట్టుకోండి.. సమయం కోసం నిరీక్షించండి'' అనేది ఆ దేశ అధికారిక నినాదంగా ఉండేది. చైనా ఇప్పటికీ వర్ధమాన దేశమేనని.. పాశ్చాత్య దేశాల నుంచి నేర్చుకోవాల్సి చాలా ఉందని ఆ దేశ మంత్రులూ పదేపదే చెబుతుండేవారు.

ఆ తరువాత జిన్‌పింగ్ అధికారంలోకి వచ్చారు. 2012 లో చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీకి సెక్రటరీ జనరల్ అయ్యారు. ఆ తరువాత ఏడాది అధ్యక్షుడయ్యారు. ఆ తరువాత ఆయన ప్రపంచానికి చైనా తాలూకు కొత్త స్వరాన్ని వినిపించడం ప్రారంభించారు. ఒకప్పటి వినమ్రత పోయి ఆ స్థానంలో కొత్త నినాదం వచ్చింది. ''అనుకున్నది సాధించేవరకు శ్రమించండి'' అనేదే ఆ నినాదం.

కొన్ని ప్రమాణాల ప్రకారం చూస్తే చైనా ఇప్పటికే వర్ధమాన దేశమే. అక్కడ 25 కోట్ల మంది ఇంకా దారిద్ర్య రేఖకు దిగువనే ఉన్నారు.

అయినప్పటికీ చైనా ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ. రానున్న దశాబ్దకాలంలో అమెరికాను అధిగమిస్తుందన్న అంచనాలూ ఉన్నాయి. అమెరికా ఆధిపత్యం తగ్గుతున్న సమయంలో ప్రపంచంపై చైనా ప్రభావం మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

ప్రపంచమంతా చైనా ప్రాబల్యం

గ్రీన్‌లాండ్, కరీబియన్ నుంచి పెరూ వరకు.. అర్జెంటీనా, దక్షిణాఫ్రికా, జింబాబ్వే నుంచి పాకిస్తాన్, మంగోలియా వరకు చైనా రాజకీయ ప్రాబల్యం, ప్రమేయం ప్రపంచమంతా పెరుగుతుండడం చూశాను.

బార్బడోస్‌లో రాణిని దేశాధినేత పదవి నుంచి పక్కనపెట్టాలని చైనా ఒత్తిడి తెస్తోందంటూ బ్రిటిష్ పార్లమెంటు విదేశీ...


శీర్షిక: అరకు కాఫీకి వందేళ్లు..\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

భారతదేశంలో అరకు కాఫీ టాప్ బ్రాండ్స్ లో ఒకటి. వందేళ్ల కిందట విశాఖ మన్యానికి చేరిన ఇది కాఫీ ప్రపంచంలో తనదైన ముద్ర వేసుకుంది. ఇక్కడ గిరిజనులు సేంద్రియ పద్ధతుల్లో కాఫీని పండిస్తుంటారు. ఇక ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అరకు కాఫీ గురించి తెలియని తెలుగు వారు ఉండకపోవచ్చు. అసలు ఇంతకీ ఈ కాఫీ ప్రయాణం అరకు మన్యంలోకి ఎలా సాగింది?

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అరకు: కాఫీ ఆకులతో గ్రీన్ టీ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖ జిల్లా ఆరకు, చింతపల్లి వైపు వెళ్తే.. ఎటు చూసినా కాఫీ తోటలు కనిపిస్తాయి.

ఈ అరకు కాఫీకి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. ఇపుడు కాఫీ ఆకులతో చేస్తున్న వెరైటీ చాయ్.. పర్యటకులకు సరికొత్త రుచిని పంచుతోంది.

కాఫీ రైతులకు అదనపు ఆదాయం తెచ్చిపెడుతోంది.

ఏంటీ చాయ్?

జూన్, జూలై మాసాల్లో కాఫీ మొక్కలు కొత్త చిగుర్లు తొడుగుతుంటాయి. గింజలకు ఎక్కువ పోషకాలు అందడం కోసం, రైతులు ఆకులు, కొమ్మలు విస్తరించకుండా, కత్తిరించి పారేస్తారు.

ఆలా పారేసిన కాఫీ ఆకులను సేకరించి, గ్రీన్ టీగా తయారు చేస్తున్నారు ఒక ప్రవాస భారతీయుడు.

దీంతో ఇప్పటి వరకు కాఫీ గింజలతోనే జీవనోపాధి పొందుతున్న రైతులు.. ఇప్పుడు వృథాగా పడేసే ఆకులతోనూ అదనపు ఆదాయం ఆర్జిస్తున్నారు.

ఈ చాయ్‌లో ఏముంది?

కెఫిన్ తక్కువగా, కృత్రిమ రుచులకు దూరంగా ఉండడమే ఈ టీ ప్రత్యేకత.

ఇందులో పుష్కలంగా ఉండే యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయని అంటున్నారు తయారీ దారులు.

పాలు, పంచదార కలపాల్సిన అవసరం లేదు. కప్పు వేడినీటిలో ఈ టీ పొడి పొట్లాన్ని ముంచి తాగేయడమే.

అరకు చాయ్, కుటి, మార్నింగ్ టీ, రోసెల్లె టీ అనే పేర్లతో నాలుగు రకాల టీలను వినియోగదారులకు అందిస్తున్నారు.

70 శాతం ఎండిన కాఫీ ఆకులు, 12 శాతం అనాస పువ్వు, 10 శాతం నిమ్మగడ్డి, 8 శాతం సోంపు విత్తనాల మిశ్రమంతో అచ్చం 'గ్రీన్ టీ'లానే దీనిని తయారు చేస్తామని తయారీ దారులు వివరించారు.

ఆలోచన ఇలా..

ఈ టీ ఎక్కువగా తాగే ఇథియోపియా ప్రజల్లో డయాబెటీస్ బాధితులు తక్కువగా ఉన్నారని టీ తయారీ సంస్థ నాచురల్ ఫార్మసీ ఇండియా ప్రతినిధి రామన్ మదాల అంటున్నారు.

''మూడేళ్ల కిందట సిలికాన్ వ్యాలీలో ఇథియోపిన్ రెస్టారెంట్‌లో తొలిసారి కాఫీ ఆకుల టీ రుచి చూశాను. దీనిని 'కుటి' అని పిలుస్తారు. ఎండబెట్టిన ఆకులు మరగబెట్టుకొని రోజూ తాగడం ఆ దేశస్తుల సంప్రదాయం. దీన్ని తీసుకోవడం వల్ల ఆ దేశంలో డయాబెటీస్ తక్కువ. భారత్‌లో ఎలాగైనా తయారు చేయాలనే తపనతో రెండేళ్ల క్రితం అరకు, లంబసింగిలో కొన్ని కాఫీ ఆకులు సేకరించి, సిలికాన్ వ్యాలీలో పరిశోధన చేస్తే, ఈ ఆకులు టీపొడికి పనికొస్తాయని తేలింది. అలా 'అరకు చాయ్' మొదలైంది'' అని రామన్ మదాల వివరించారు.

కత్తిరిస్తే కాఫీ దిగుబడి పెరుగుతుందా?

'కాఫీ మొక్కలు ఎదిగే దశలో కొమ్మలు విస్తరించకుండా కత్తిరించాలి. ఈ పని వల్ల వేరే చోట కూలీ పోతుందని చాలా మంది గిరిజనులు పట్టించునేవారు కాదు. దాంతో కాఫీ గింజల దిగుబడి...


శీర్షిక: అరచేతిలో పట్టే చిన్నారి, బరువు పావు కిలో కన్నా తక్కువే\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

శాన్‌డియాగోలోని షార్ప్ మేరీ బీచ్‌లో నెలలు నిండకుండానే గత డిసెంబర్‌లో ఈ పాప జన్మించింది. ఆమెకు తల్లిదండ్రులు సెబీ అని పేరు పెట్టారు.

సెబీ తల్లి గర్భంలో కేవలం 23 వారాల మూడు రోజుల పాటే ఉంది.

పెద్ద యాపిల్ పండంత పరిమాణంలో పుట్టిన ఆమెను పరిశీలించిన వైద్యులు కొన్ని గంటలకు మించి బతకదని చెప్పేశారు. కానీ, వారి అంచనాలు తప్పని సెబీ రుజువు చేసింది.

ఐదు నెలల తర్వాత, ఇప్పుడు ఆమె రెండున్నర కేజీల బరువుకు చేరుకుంది. వైద్యులు ఆమెను ఆసుపత్రి నుంచి ఇంటికి పంపించారు.

సెబీ కోలుకున్న తీరు అద్భుతమని ఆమెకు సపర్యలు చేసిన ఓ నర్సు అన్నారు.

'టైనీయెస్ట్ బేబీస్ రిజిస్ట్రీ'లో సెబీ పేరుతో రికార్డు నమోదైంది.

ఆమె కన్నా ముందు 2015లో జర్మనీలో 252 గ్రాములతో జన్మించిన ఓ పాప పేరిట 'అతితక్కువ బరువున్న శిశువు' రికార్డు ఉండేది.

గర్భధారణకు సంబంధించి కొన్ని సమస్యలు తలెత్తడంతో మూడు నెలలు ముందుగానే సిజేరియన్ ద్వారా సెబీ తల్లి ఆమెకు జన్మనివ్వాల్సి వచ్చింది.

"నేను జీవితంలో ఎక్కువగా భయపడిన రోజేదైనా ఉంది అంటే అది సెబీకి జన్మనిచ్చిన రోజే" అని ఆమె తల్లి వ్యాఖ్యానించారు. ఆమె బతుకుతుందని మొదట్లో అసలు తనకే నమ్మకం లేదన్నారు.

పుట్టిన సమయంలో సెబీ అరచేతిలో ఒదిగేంత చిన్నదిగా ఉండేదని ఆమెకు చికిత్స చేసిన వైద్య బృందం తెలిపింది.

అతితక్కువ బరువుతో జన్మించినా, సెబీకి తీవ్రమైన సమస్యలు ఏవీ రాలేదని, అందుకే ఆమె జీవించగలిగిందని వైద్యులు అభిప్రాయపడ్డారు.

''నెలలు నిండక ముందు పుట్టే శిశువుల్లో మెదడులో రక్తస్రావం, ఊపిరితిత్తులు, గుండె కణజాలాలకు సంబంధించిన సమస్యలు వస్తుంటాయి. కానీ, సెబీకి ఇవేవీ రాలేదు'' అని వారు చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అరటి పండు అంతరించిపోనుందా?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అరటి కుదుళ్లను నాశనం చేసే పనామా వ్యాధితో తోటలన్నీ నాశనమవుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఇప్పటికే ఆస్ట్రేలియా, చైనా, ఆఫ్రికా దేశాల్లో ఈ వ్యాధి తన ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. భారత్‌లోని తోటలపైనా దీని ప్రభావం పడింది.

అరటి పండు అంతరించిపోనుందా?

ప్రపంచంలో అత్యధికంగా అరటిని ఎగుమతి చేసే లాటిన్ అమెరికా దేశాలపై ఈ వ్యాధి ప్రభావం పడే అవకాశం కనిపిస్తోంది. అదే జరిగితే అరటి పండు అంతరించిపోయే అవకాశం ఉందని పరిశోధకలు భయపడుతున్నారు.

ఈ పరిస్థితి రాకుండా ఉండేందుకు అరటి జన్యువును మార్చి వ్యాధులను తట్టుకునేలా ప్రయోగశాలల్లో అరటిని పెంచాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: అరటి పళ్లపై జీఎస్టీ ఎంత? రెస్టారెంట్లలో తింటే దేనికి పన్ను కట్టాలి? దేనికి అక్కర్లేదు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

జూలై 22వ తేదీన హిందీ సినీ నటుడు రాహుల్ బోస్ ట్వీట్ చేసిన వీడియోలోని బిల్లు, అరటి పళ్లు

దీనిపై ప్రశ్నిస్తూ అతను విడుదల చేసిన వీడియో వైరల్ అయింది. దీంతో ఇప్పుడు అరటిపళ్లు, జీఎస్టీలపై ఉత్తర భారతంలో సోషల్ మీడియా జోకులతో హోరెత్తింది.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

ఆ జోకుల సంగతి పక్కన పెడితే, అసలు ఇంతకీ అరటి పళ్లపై ఎంత జీఎస్టీ వసూలు చేయవచ్చు? రెస్టారెంట్లలో వసూలు చేసే జీఎస్టీకి పరిమితులేంటి?

భోజనంపై జీఎస్టీ

మామూలుగా ఏ హోటల్లో అయినా ఏమైనా తింటే 5 శాతం పన్ను కట్టాలి. అంటే వంద రూపాయల భోజనం చేస్తే 5 రూపాయల జీఎస్టీ కట్టాలి.

అయితే సదరు రెస్టారెంటు ఏదైనా హోటల్ (లాడ్జింగ్) లోపల ఉండి, ఆ హోటల్‌లో గది ఒక రోజుకు 7,500 రూపాయల కంటే ఎక్కువ ధర ఉంటే మాత్రం అప్పుడు ఆ హోటల్లోని రెస్టారెంట్లో భోజనంపై 18 శాతం జీఎస్టీ వసూలు చేస్తారు.

ఈ చండీఘర్ హోటల్లో రూముల ధర రోజుకు 7500 కంటే ఎక్కువ కాబట్టి వారు పనిలో పనిగా అరటి పండుకూ 18 శాతం టాక్స్ వేసి చేతులు కాల్చుకున్నారు.

వాస్తవానికి తాజా పళ్లు, కూరగాయలను జీఎస్టీ నుంచి మినహాయించారు.

పళ్లు, కూరగాయలు, ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసం, గుడ్లు, పాలపై పన్ను లేదు. అయితే ఏదైనా బ్రాండు ముద్ర వేసి అమ్మే మాంసంపై పన్ను 5 శాతం ఉంటుంది.

అలాగే కొన్ని రకాల నిల్వ ఉంచిన, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహార పదార్థాలపై 5%, 12% పన్నులు ఉన్నాయి. అలాగే చాక్లెట్, కోకా ఉత్పత్తులపై 18 శాతం, కూల్ డ్రింకులపై 28 శాతం జీఎస్టీ ఉంది.

జీఎస్టీతో తగ్గిన రెస్టారెంట్ పన్నులు

జీఎస్టీ ప్రారంభం అయిన కొత్తలో నాన్-ఏసీ రెస్టారెంటుకి 12 శాతం, ఏసీ రెస్టారెంటుకు 18 శాతం, స్టార్ హోటళ్లకు 28 శాతం పన్ను ఉండేది. తరువాత అది తీసేశారు. ఇప్పుడు ఏసీ-నాన్ ఏసీ తేడా లేకుండా 5 శాతానికి తగ్గించారు. ఇక 28 శాతం జీఎస్టీ స్లాబు స్థానంలో రూ.7500 కంటే ఎక్కువ రూమ్ రేటు ఉన్న హోటళ్లు 18 శాతం వసూలు చేసే రూల్ తెచ్చారు.

జీఎస్టీ వచ్చాక మిగతా వాటి ధరలు ఎలా ఉన్నా, రెస్టారెంట్లలో తినేవాటిపై పన్ను మాత్రం తగ్గింది. అంతకు ముందు వ్యాట్ (రాష్ట్రాన్ని బట్టి మారేది - ఆంధ్ర, తెలంగాణల్లో 14.5 శాతం), సర్వీస్ టాక్స్ (6 శాతం), అర శాతం కృషి కళ్యాణ్ సెస్, అర శాతం స్వచ్ఛ భారత్ సెస్ - ఇవన్నీ కలుపుకుని తిన్నదానిపై కట్టే పన్ను మొత్తం సుమారు 20 శాతం దాటేది. ఇప్పుడది 5 శాతానికి పడిపోయింది.

కాకపోతే జీఎస్టీ రాకముందు చాలా హోటళ్లు ఈ పన్నులు వసూలు చేసేవి కావు. ఇప్పుడు పక్కాగా వసూలు చేస్తున్నారు. అందువల్ల...