text:
Baroque Macedonia and the Macedonian Revolts/Chapter 4 : Construction of fortifications

Chapter 4
Construction of fortifications

Some time between 1687 and 1689, the Macedonian revolutionaries together with the assistance from the woodworkers and stonemasons of Kumanovo began the construction of a fortress. This fortress was definitely important to the Macedonian armies as it provided a strong defensive wall against the powerful Ottoman troops. According to Macedonian historians, the fortress was more like a palisade then a fortification, however it did manage to keep out the Ottoman foot soldiers until they brought with them wooden ladders. These wooden ladders were used to climb over the palisade. One accepted theory is that the Kumanovo Fortress was most likely constructed on the outskirts of Kumanovo. There is no historical document or chronicle that suggests or explains that the fortress surrounded the city of Kumanovo with a large wall.

There is also no document of a historical nature that explains whether the fortress also included a double wall. There is however a good indication that the fortress was within a radius of about 5 kilometers out of the actual city of Kumanovo. The fortress did include an armoury where they kept various weapons, including ammunition and gunpowder. There was also a watchtower, one that was used by the night troops, to keep a surveillance around the area. The Kumanovo fortress was used during the Kumanovo battle. The first part of the construction involved the building of the foundation and this was normally the work required by the stonemasons. Before the laying of the stones or blocks of masonry the ground was made firmly flat.

Kumanovo back in the 17th century was really a small town, one that only had a few buildings and a number of houses mostly constructed by Ottoman tradesmen. The Macedonians were also good tradesmen and most of them were involved in the construction of residential properties. Today the Macedonian archaeologists are yet to discover the location or the site of the Kumanovo fortress. Modern scientific archaeology is not just about finding sites and digging. It unfolds as much in the laboratory as it does in the field. We've become detectives who rely on all kinds of tiny clues from many often unlikely sources to study the people of the past. There are two possibilities regarding the Kumanovo Fortress, the first likely explanation is that the fortress might have been completely torched (set on fire) by the Ottoman soldiers, that is why the archaeological site of the fortress is extremely difficult to locate.

The other possibility might be that the site was completely neglected and a possible construction of a building, road, or residential properties above ground occurred covering the overall site of the fortress. In order to find the archaeological site, an equipment known as GPR can be used. GPR stands for Ground Penetrating Radar, it is an archaeological equipment that uses FM radio waves. These radio waves are then penetrated into the ground which then are reflecting off any surface deep within the ground. By measuring how quickly the signals are reflected back to the GPR, the GPR can reveal features or structures within the ground. Any feature or structure could be a solid object. Ground Penetrating Radar is a very important tool or equipment to archaeologists it acts like something similar to a metal detector, however it has many advantages over the metal detector.

Kumanovo is located in the north-eastern region of Ottoman Macedonia. It is located at the foothills of Skopska Crna Gora, in the Kumanovo Field. Evliya Celebi describes the town of Kumanovo back in 1660–61 : "The colony of Kumanovo is situated on the territory of the Skopje sanjak and represents one county. The city is embellished with many rivers and 600 tile-roofs houses. The mosque in the downtown is beautiful, there are tekke, madrassas, hammams, a number of shops and water mills; and the climate is pleasant and agreeable. There are many vineyards and gardens". Evliya Celebi was an Ottoman Turkish traveller who also travelled to Krushevo.

The history, religion, social and economic structure, technology and skills of Ottoman Macedonia have been the subject of innumerable accounts, analyses, and discussions. In contrast to all the discussions and analyses, numerous historians, archaeologists, documentary producers and subsequently film makers have produced or written extensively about Ottoman Macedonia.

Archaeology can provide evidence more hard-edged than a literary text : A wall, a burial pit, a shrine, and a link across time or space shown by continuity in a ceramic decorative tradition. The survival of remnants of material culture has created a detailed, if still expanding picture of the regions prehistory and history.

Another archaeological project around Kumanovo, or close to the city of Kumanovo is the Kostoperska Karpa archaeological project, this project however does not involve looking for the remains of the Kumanovo fortress, it is mostly concerned in uncovering remains or structures of a church or a number of churches. During an exploratory visit in 2014, the current archaeological project team was able to identify walls on a summit, traces of terracing and structures to the west of it, as well as a fragment of marble architectural decoration bearing a cross and a cross-inscribed stele, suggesting the settlement extended beyond the hill itself. Focusing on the region of Kostoperska Karpa (Mlado Nagoričane, Republic of Macedonia), where at least three major settlements and twenty churches are attested, it combines archival research, satellite imagery analysis, field walking, geophysics and targeted excavation to build a comprehensive framework for interpreting changes in the region’s religious and civic landscape.

The battle of Kumanovo which occurred in November, 1689 was part of the uprising that was started by Karposh. Eventually the Macedonian revolutionaries were outnumbered, however the fortress was very useful to the Macedonian rebels. One must ask himself how important have fortresses and walls been in the history of civilizations, fortresses were not the only structures that Macedonians built. Everywhere around the world people fortified, their villages, towns and cities. They would build such infrastructure on elevated areas and they would also dig ditches, which was common back in those years. With not enough time, the Macedonian revolutionaries however did not proceed in digging a ditch alongside the walls of the fortress. This was one disadvantage that proved fatal to the outcome of fortifying.

Back in the late 17th century, Macedonia's land area comprised of about 50% forests, it is unclear whether in the 17th century there existed a law that prohibited illegal forest logging. However if there was such a law then the Ottoman gendamerie would in-force that law. Logging was done so that firewood can be readily available, which was needed for a number of purposes. Firewood was required to warm houses, provide energy to warm water for use in the normal household. But logging was also done for other reasons and one reason was for the construction of timber homes. In order for the woodworkers to construct a fortress they would require large amounts of timber, well over 150 trees were cut down and sawn or shaped to fit perfectly. The type of trees in the Macedonian forests were : birch, cherry, spruce, and oak, these type of trees were particularly used because of their durability and hardness. Making or building a fortress required hard work, it is unclear whether the Macedonian revolutionaries assisted the woodworkers and stonemasons in the construction of the Kumanovo fortress, as described earlier the fortress did not encircle the whole city of Kumanovo, it was constructed in the countryside near the city. Looking back through history some cities were completely fortified, walls surrounded large cities keeping out enemies, a good example is the Byzantine city of Constantinople.

In late summer 1452, Mehmed took his army to the very walls of Constantinople, where Constantine Palaeologus could only watch helplessly while the sultan and his engineers spent three days studying the fortifications. At least the walls remained formidable. Fourteen miles in circumference, they still enclosed every side of the triangular city. The two longer sections faced water : the Sea of Marmara to the south and the inlet known as the Golden Horn to the north. Both of these sides were essentially impregnable. The description of the city of Constantinople sounds as though it cannot be taken. However the Ottoman troops did manage to forcibly take Constantinople and in the end they were successful.

Anyway coming back to the topic about fortified cities, settlements that were fortified and contained wooden houses or buildings were known as a gord. The term gord originated most likely in the region of Germania or possibly in the western Slavic states during the 7th or 8th century. The purpose of a Gord (archaeology) was to establish a strong defensive barrier or wall to prevent enemies from gaining access to a certain town, or village. Gords were very popular back in medieval Europe. Back in the late 17th century, Kumanovo was not regarded as a town that resembled a gord type settlement, as mentioned earlier the fortress did not encircle the town. Examples of western Slavic states that had gord type settlements were : Sorbia, also known as Lusatia and the Obotrites confederation which were states back in the 7th or 8th century.


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 39

Contenete - Capitul 38 - Capitul 39 - Capitul 40

Triantninesim capitul (39.esim capitul)
Lettre, Abraham Van Helsing, M.D., D. Ph., D. Lit., etc. etc., a Dr. Seward.

2 septembre.

Mi bon amico,

Yo veni ja a te. Fortunosimen yo posse departer strax, sin crear problemas a mi altri fidentes (fider = creder). It es bon, pro que quande un amico voca me, yo ea. E mi altri fidentes posse atender un poc. Di a tui amico que quande tu auxiliat me ti die con li venen in mi vúlnere tu auxiliat me plu quam yo va auxiliar te nu. Trova por me chambres in li Grand Ost Hotel, por que yo mey esser vicin (vicin = proxim), e ples far talmen que yo va vider li fémina deman in li matine, nam plu tard li sam die yo va dever departer. Ma tri dies plu tard yo va venir denov. A revidentie, mi amico John.

VAN HELSING.

Lettre, Dr. Seward a Arthur Holmwood.

3 septembre.

Mi car Art,

Van Helsing ha venit e departet. Il venit con me a Hillingham – on savet que li matre de Lucy lunchat éxter li dom. Van Helsing fat un tre bon examination (examinar = observar omniloc tre longmen). Il dit que il deve plu pensar. Quande yo parlat le pri nor amicitá il dit me:

“Tu deve dir le omnicos quo tu pensa. E quo yo pensa, si tu posse saver it. No, yo ne joca (jocar = far rider). It ne es un joca, it es li vive e li morte. Fórsan plu.”

Il ne dit me plu pri quo il volet dir. Ples ne incolerar te: quande il parla talmen, it significa (significar que X = li rason es X) que il pensa mult por la. Plu tard il va parlar plu clarmen, esse cert pri to. Do yo decidet scrir te simplicmen (simplic = ne longmen, ne desfacilmen) pri li visita, just quam por un gazette.

Bon, pri li visita. Lucy semblat in plu bon standa, minu blanc, e respirat plu bon. Ella dit solmen dulci coses al professor, ma Van Helsing savet que ella ne esset felici in su cordie – yo videt it in li expression de il, qui yo conosse bon. Tande il comensat parlar pri omnicos except maladies, til quande Lucy finalmen devenit felici in cordie e ne solmen in visage. Subitmen il changeat li tema al visite, diente:

“Mi car yuna, yo es felici incontrar un person quam tu qui es tam amat. Ili dit que tu esset ínfelici, ma yo di no. Tu e yo va monstrar les que ili ne es corect. Tu save, ti chap (ci il monstrat me con su fingre quam si yo esset denov un studiante (un person qui aprende) in li universitá (un scol por alt aprension)) save nullcos pri li féminas. Il have null marita, null filia, e li yunas parla solmen al oldones, persones quam yo, qui ha videt tam mult tristesses. Talmen, mi car yuna, noi va lassar le ear in li jardin (jardin = plesent loc con árbores) por fumar un cigarette durant que tu e yo parla tot sol.”

Yo comprendet e lassat le in li dom durant que yo fat un curt promenada. Plu tard il vocat me ex li fenestre e yo intrat. Il semblat seriosi, ma dit: “Yo ha fat un long examination, ma li rason por li maladie yo ancor ne ha trovat. Ella manca sangue, yes, ma qualmen ella manca it, on ne save. In realitá it ne es un normal maladie, it es diferent. Yo va questionar li servitora, qui forsan ha videt alquo quel Lucy ne save. Sempre hay un rason por omnicos. Yo deve retornar a hem e pensar. Misse me un telegramma omnidie, e si necessi yo va retornar ci. Li maladie – nam ne esser in bon standa es sempre un maladie – interessa me, e li dulci puella, anc ella interessa me. Mem sin un maladie yo vell retrovenir por la.”

Il dit nullcos plu, e nu tu save to quo yo save. Yo espera que tui patre standa plu bon. It deve esser terribil por te suciar pri du car persones in sam témpor. Si necessi yo va petir te venir ci.

fider e creder
Creder: on pensa que un cose es ver sin esser totmen informat pri it. Fider:
 * Yo crede in Deo. (= Il ne es li fratre o amico de yunesse de Deo, ma pensa que Deo existe.)
 * Yo crede que vu have rason. (= Yo es tre cert que vu have rason.)
 * Yo posse fider la. (= Si ella promesse scrir me, ella va scrir me.)

Vocabularium

 * examination
 * verbe: examinar
 * fidente
 * verbe: fider
 * jardin
 * jocar
 * significar
 * simplic
 * studiante
 * verbe: studiar
 * universitá
 * venen
 * vicin

|39

license: Creative Commons - Attribution Share-Alike - https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

title: Salute, Jonathan!/Capitul 39


text:
Programming Gambas from Zip

Main

 * Introduction
 * Programming and its Grammar
 * Computers Can Do Three Things
 * Arrays, Lists, Sorting and Shuffling
 * Saving and Opening Text Files
 * Automatic Arranging of Objects on Forms
 * Contextual Menus
 * Character Codes and Keeping Time
 * Radio Buttons and Groups, Parents and Children
 * Saving Settings
 * Modules and Classes
 * SQLite Databases
 * /Printing/
 * /Tray Icon Notebook/
 * /Afterword/

Reference Tables

 * Did You Know?—from GAMBAS ONE
 * Functions
 * Constants
 * Operators
 * Data Types and Conversions
 * Formatting
 * Operator Precedence

title: Programming Gambas from Zip


text:
Solutions To Mathematics Textbooks/Proofs and Fundamentals/Chapter 5

=Section 5.1= Remember the definitions: Definition 5.3.1 Let $$A$$ and $$B$$ be non-empty sets, let $$R$$ be a relation from $$A$$ to $$B$$, and let $$x \in A$$. The relation class of $$x$$ with respect to $$R$$, denoted $$R[x]$$, is the set defined by $$R[x] = \{y\in B | x R y\}$$. Definition 2.2.1 Let $$a$$ and $$b$$ be integers. The number $$a$$ divides the number $$b$$ if there is some integer $$q$$ such that $$aq = b$$. If $$a$$ divides $$b$$, we write $$a|b$$, and we say that $$a$$ is a factor of $$b$$, and that $$b$$ is divisible by $$a$$.

5.1.1

 * 1) Let $$a S b \Leftrightarrow a = |b| $$, for all  $$a,b\in \mathbb{Z}$$. Then $$S[3]=\{ b\in \mathbb{Z}: 3 S b \}$$, but by the definition of the relation $$S$$ is $$S[3]=\{ b\in \mathbb{Z}: 3=|b| \}$$ and the only elements that satisfy this property are $$3$$ and $$-3$$, since $$3 = |3| = |-3|$$ and therefore $$S[3]=\{ -3,3 \}$$. Analogously, we have to: $$S[-3]=\{ b\in \mathbb{Z}: -3 S b \}=\{b\in \mathbb{Z}: -3=|b| \} = \emptyset $$. $$S[6]=\{ b\in \mathbb{Z}: 6 S b \}=\{b\in \mathbb{Z}: 6=|b| \} = \{-6,6\} $$.
 * 2) Let $$a D b \Leftrightarrow a|b $$, for all  $$a,b\in \mathbb{Z}$$. Then $$D[3]=\{ b\in \mathbb{Z}: 3 D b \} = \{b\in \mathbb{Z}: \exists k\in \mathbb{Z} \text{ and } b=3k\}=\{...,-6,-3,-1,0,1,3,6,...\}$$. $$D[-3]=\{ b\in \mathbb{Z}: -3 D b \} = \{b\in \mathbb{Z}: \exists k\in \mathbb{Z} \text{ and } b=-3k\}=\{...,-6,-3,-1,0,1,3,6,...\}$$. $$D[6]=\{ b\in \mathbb{Z}: 6 D b \} = \{b\in \mathbb{Z}: \exists k\in \mathbb{Z} \text{ and } b=6k\}=\{...,-12,-6,0,6,12,...\}$$.
 * 3) Let $$a T b \Leftrightarrow b|a $$, for all  $$a,b\in \mathbb{Z}$$. Then $$T[3]=\{ b\in \mathbb{Z}: 3 T b \} =\{ b\in \mathbb{Z}: b|3 \} = \{b\in \mathbb{Z}: \exists k\in \mathbb{Z} \text{ and } 3=bk\}=\{-3,-1,1,3\}$$. $$T[-3]=\{ b\in \mathbb{Z}: -3 T b \} =\{ b\in \mathbb{Z}: b|-3 \} = \{b\in \mathbb{Z}: \exists k\in \mathbb{Z} \text{ and } -3=bk\}=\{-3,-1,1,3\}$$. $$T[6]=\{ b\in \mathbb{Z}: 6 T b \} =\{ b\in \mathbb{Z}: b|6 \} = \{b\in \mathbb{Z}: \exists k\in \mathbb{Z} \text{ and } 6=bk\}=\{-6,-3,2,-1,1,2,3,6\}$$.
 * 4) Let $$a Q b \Leftrightarrow a+b=7 $$, for all  $$a,b\in \mathbb{Z}$$. Then $$Q[3]=\{ b\in \mathbb{Z}: 3Qb \} =\{ b\in \mathbb{Z}: 3+b=7 \} = \{4\}$$. $$Q[-3]=\{ b\in \mathbb{Z}: -3Qb \} =\{ b\in \mathbb{Z}: -3+b=7 \} = \{10\}$$. $$Q[6]=\{ b\in \mathbb{Z}: 6Qb \} =\{ b\in \mathbb{Z}: 6+b=7 \} = \{1\}$$.

5.1.2

 * 1) Let $$S$$ be the relation defined by $$(x,y)S(z,w)\Leftrightarrow y=3w \text{ for all } (x,y), (z,w) \in\mathbb{R}^{2}$$. $$S[(0,0)]=\{(z,w)\in\mathbb{R}^{2}: (0,0)S(z,w)\}=\{(z,0)\}$$. Because $$y=3w \Rightarrow 0=3w$$, and therefore $$w=0$$. The geometric description of the relation class are: the $$x$$-axis. $$S[(3,4)]=\{(z,w)\in\mathbb{R}^{2}: (3,4)S(z,w)\}=\{(z,\dfrac{4}{3})\}$$. Because $$y=3w \Rightarrow 4=3w$$, and therefore $$w=\dfrac{4}{3}$$. The geometric description of the relation class are: the the line whose equation is $$y=\dfrac{4}{3}$$.
 * 2) Let $$T$$ be the relation defined by $$(x,y)T(z,w)\Leftrightarrow x^{2}+3y^{2}=7z^{2}+w^{2}\text{, for all } (x,y), (z,w) \in\mathbb{R}^{2}$$. $$T[(0,0)]=\{(z,w)\in\mathbb{R}^{2}: (0,0)T(z,w)\}=(0,0). Because 0^{2}+3\cdot 0^{2}=7z^{2}+w^{2}\Rightarrow Z=0 and w=o $$. $$T[(3,4)]=\{(z,w)\in\mathbb{R}^{2}: (3,4)T(z,w)\}=\{ (z,\sqrt{57-7z^{2}}) \}$$. Because $$3^{2}+3\cdot 4^{2}=7z^{2}+w^{2}\Rightarrow w = \sqrt{57-7z^{2}}$$. The geometric description of the relation class are the graph of $$y=\sqrt{57-7z^{2}}$$.
 * 3) Let $$Z$$ be the relation defined by $$(x,y)T(z,w)\Leftrightarrow x=z \vee y=w\text{, for all } (x,y), (z,w) \in\mathbb{R}^{2}$$. $$Z[(0,0)]=\{(z,w)\in\mathbb{R}^{2}: (0,0)Z(z,w)\}=\{(0, w) \vee (z,0)\}$$. $$Z[(3,4)]=\{(z,w)\in\mathbb{R}^{2}: (3,4)Z(z,w)\}=\{ (3,w) \vee (z,4) \}$$.

5.1.3
Let $$A=\{1,2,3\}$$. Each of the following subsets of $$A\times A$$ defines a relation on $$A$$. Is each relation reflexive, symmetric and/or transitive?
 * 1) $$M=\{(3,3),(2,2), (1,2),(2,1)\}$$. is symmetric only
 * 2) $$N=\{(1,1), (2,2), (3,31), (1,2)\}$$. is reflexive only


text:
User talk:190.240.83.81

—Eihel (discuss • contribs) 23:02, 26 July 2019 (UTC)

title: User talk:190.240.83.81


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 40

Contenete - Capitul 39 - Capitul 40 - Capitul 41

Quarantesim capitul (40.esim capitul)
Diarium de Doctor Seward

4 septembre – Li patiente interessa nos sempre. Il devenit excitat yer, ye li usual (li usual = li sempre-evenient) hora, just ante midí. Li atendente conosset to e vocat li mannes. Li mannes venit just in témpor, nam ye midí il devenit tam violent que on besonat omni mannes por ligar le. Ma pos quin minutes il devenit quiet, cadente in un tip tristesse, un tristesse quel ha continuat til nu. Nu it es pos li hora de diné (li diné es li manjage de vésper) e il sede sempre con li expression de tristesse. Yo ne comprende li rason.

Plu tard – Denov un change. Ye quin horas yo videt le e il esset felici e content (content = ne volent plu coses) quam sempre. Il captet e manjat moscas, “scriente” lor númere sur li mur con su ungules. Il venit a me e petit pardon e questionat me tre humilmen (humil = abassante se) esque il posset retornar a su chambre e posseder su nota-librette (libr·e → libr·ette = un litt libre). Yo pensat it bon, e nu il ha retornat a su propri chambre con li fenestre. Il usa li sucre por capter li moscas. Nu il plazza (plazzar = lassar) les in un buxe e sercha un arané, quam in li ancian témpor. Yo volet parlar con le pri li activitás del passat dies, ma il dit presc nullcos. Solmen un vez il dit:

“Omnicos passat! Il ha lassat me ci. Null espera por me, except si yo fa it self!”

E il videt me denov e dit: “Doctor, esque vu va esser tam bon e dar me un poc plu sucre? It va esser bon por me.”

“E li moscas?” yo dit.

“Yes! It plese li moscas e li moscas plese me; ergo (ergo = dunc) it plese me.”

E pensa que in li munde hay persones qui crede que follos ne posse rasonar (rasonar = explicar li rasones por un cose). Yo dat le duplic sucre, talmen lassante le tre felici. Ah, quam bon it vell esser si yo vell posser comprender su mente.

Mi-nocte: Ancor un vez un change. Yo hat visitat Seniora Westenra, qui standat plu bon, e quande yo retornat yo audit le criant denov. Yo audit it quande yo stat in mi chambre vidente un bellissim cade del sole sur London, e it esset un choc pensar pri quam bell li coses es ci durant que in ti-ta loc trova se coses tam horribil. Yo atinget le in li moment quande li sole cadet. Il devenit plu e plu quiet, e cadet sur li terre. Ma li fortie de follos es misteriosi; pos quelc minutes il levat se calm e videt li circumité. Il eat al fenestre e nettat li sucre, prendet li mosca-buxe e jettat it for, poy il cludet li fenestre e sedet se sur li lette.

Yo questionat le: “Tu ne intente (intenter = haver li idé) continuar capter moscas?”

“No”, il dit; “Yo odia tal jettallia!" (jett·er → jett·allia)

Un tam fascinant mann. Qualmen comprender su mente? Un moment – si on posse trovar li rason pro quo il excita se ye midí e li cade del sol...esque hay un malin (malin = mal) potentie del sole quel changea li mente de tal persones? On va vider.

Telegramma, Seward, London, a Van Helsing, Amsterdam. 4 septembre – Patienta standa mem plu bon hodie. Telegramma, Seward, London, a Van Helsing, Amsterdam."5 septembre – Patienta plu bon. Manja e dormi bon, color (color = verd, rubi, nigri, blanc, etc.) retorna."Telegramma, Seward, London, a Van Helsing, Amsterdam."6 septembre – Terribil change. Veni strax; ne atende mem un hor. Li telegramma a Holmwood yo ne va misser til quande yo vide vos."

·ette
Con ·ette on fa un cose plu micri.
 * un libre → un librette (un micri libre)
 * un dom → un domette (un litt dom)

Telegrammas
On vide que li grammatica in telegrammas es plu simplic, pro que ne hay un grand loc a scrir.
 * Patienta plu bon. = Li patienta standa plu bon.
 * Manja e dormi bon. = Ella manja e dormi bon.
 * Color retorna. = Su color (de visage) ha retornat.

Vocabularium

 * content
 * diné
 * ergo
 * humil
 * intenter
 * jettallia
 * malin
 * plazza
 * rasonar
 * sucre
 * ungul
 * usual

|40

title: Salute, Jonathan!/Capitul 40


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 41

Contenete - Capitul 40 - Capitul 41 - Capitul 42

Quarantunesim capitul (41.esim capitul)
Lettre, Doctor Seward a Hon. (Hon. = Honorabil = bonissim personalitá) Arthur Holmwood. 6 septembre.

Car Art,

Li hodial (hodi·e → hodi·al) nova ne es tre bon. Lucy standat plu mal ti matine. Támen hay in it un bon cose: Seniora Westenra questionat me pri la e yo dit la que mi ancian mastro, Van Helsing, va venir e que il va suciar pri la. Talmen noi va venir sin choc al matre de Lucy, nam ella vole que noi mey esser ci. Yo va scrir quande yo have plu novas; si yo ne scri, ples saver que it es pro que yo ne have novas a dir te.

Sempre tui, JOHN SEWARD.

Diarium de Doctor Seward.

7 septembre. - Li unesim cose quel Van Helsing dit me che li Station Liverpool esset: “Ha tu dit alquo a nor yun amico, li amato de ella?”

“No”, yo dit. “Yo atendet just quam yo dit in li telegramma. Yo scrit le simplicmen, diente que vu va venir pro que li Senioretta Westenra ne standat tre bon.”

“Just, mi amico”, il dit, “Tre just! Plu bon ne saver; fórsan il nequande va saver. Yo prega to...ma si necessi il va saver omnicos. Tu save, amico John, tu labora con follos, con lunaticos. Omni hom (hom = mann + fémina) es foll, in fact. E quande tu labora, tu ne di a ti persones pro quo tu fa ti o un altri cose. Talmen li secretes resta in tui mente. Noi va far sam, ci e ci.” Il tuchat me sur li cordie, e li fronte, e tuchat anc su cordie e su fronte. “Yo va dir te plu, plu tard.”

“Pro quo ne nu?” yo questionat. “Forsan noi va decider alquo junt.” Il haltat e videt me, e dit:

“Amico John, tu conosse li mais? Quande li mais ha devenit grand, li farmero vide it e prende it inter li manus e di te: “Vide! It es bon mais, quel va continuar crescer.” " (crescer = devenir plu grand)

Pro que yo ne comprendet, il continuat: “Li bon farmero di to pro que, in ti moment, il save que it ha bon crescet. Ma ante li moment il ne save, e un bon farmero ne sercha in li terre por saver; il atende. Solmen stupid infantes (infant = filias e filios) fa talmen. Tu vide? Mi mais comensa crescer, e si it cresce plu, alor on va saver.” Il videt que yo comprendet. Il continuat:

“Tu esset sempre un bonissim studiante; nu tu es un mastro. Ples memorar: conossentie es plu bon quam memorie; on deve creder in conossentie. Ergo nota e scri omnicos, mem li max micri detallies (detallie = litt information). Mem tui pensas! Quande on falli on aprende, ne quande on successa!" (fallir ↔ successar)

Quande yo explicat li standa de Lucy – sam quam antey, ma plu visibil – il semblat tre seriosi, ma dit nequo. Il prendet con se un sac (= un grand tasca por li manu) con li narcotics e altri coses queles un doctor besona. Seniora Westenra esset chocat vidente nos, ma ne mult. Quande un possibil morte es tam vicin, quicunc save que on ne deve acter quam in normal dies. To es li maniere in quel li natura self acte.

Sequente ti maniere de acter, yo dit la que ella ne deve esser con Lucy e ne deve pensar tro mult pri li maladie: solmen li minimum (minimum = li max minu). Van Helsing e yo intrat li chambre de Lucy.

Benque yer esset ja un grand choc, vidente la hodie li choc esset duplicat. Ella esset tam blanc quam un fantom, quam crete in veritá. Li rubie (rubi·e) de su bocca esset for, e li osses de su visage esset tro visibil. Ella respirat con mult dolore. Van Helsing devenit seriosissim vidente li totmen ne-movent Lucy. Noi esset silent.

Poy Van Helsing fat un geste con li manu e noi exeat li chambre. Li porta cludet, (= quande it esset cludet) il parlat: “Mi Deo! Null témpor a perdir. (perdir = lassar forear) Sin plu mult sangue, ella va morir. Qui va dar it?"

Yo: “Yo es plu yun e plu fort, Professor. Yo va dar li sangue.”

Van Helsing: “Alor esse pret. Yo va prender mi sac. Anc yo es pret.”

suciar
Suciar posse esser un bon cose, o un mal cose.
 * Bon: Pensar mult pri un cose, e auxiliar.
 * Mi amico save quo far: lassa le suciar pri it.
 * Mal: Pensar tro mult pri un cose.
 * Tu ne deve suciar pri omnicos! It fa te ínfelici.

·um
Con ·um on crea un parol quel parla pri li idé de un cose. Maxim es li plu long maniere de scrir max.
 * nov - novum
 * bell - bellum
 * maxim - maximum

hom
Hom significa féminas e mannes. Un mann es un hom, e un fémina es un hom. Paroles creat ex hom:
 * homan
 * homanitá (esser un hom)
 * homanité (li tot homes)

Li porta cludet
Un posse usar -t con un verbe por parlar pri quande li cose esset fat. Ma on ne sempre besona li -t:
 * Li bir trincat, il exeat li dom. (= Pos har trincat li bir, il exeat li dom.)
 * Li labor complet, ella comensat pensar pri altri coses.
 * Billete in manu, il intrat li tren. (= Con li billete in su manu, il intrat li tren.)

Vocabularium

 * crete
 * detallie
 * farm
 * farmero
 * fronte
 * hom
 * honorabil
 * infante
 * mais
 * osse
 * perdir
 * rubie
 * sac
 * successar
 * successe

|41

title: Salute, Jonathan!/Capitul 41


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 42

Contenete - Capitul 41 - Capitul 42 - Capitul 43

Quarantduesim capitul (42.esim capitul)
Noi eat in bass, ma durant li eada noi audit un frappa ye li porta. Li servitora apertet li porta e Arthur intrat. Il curret til me e chuchotat: (chuchotar = parlar con un micrissim voce)

“Jack, yo esset tam anxiosi. Yo leet tui lettre e comprendet to quo tu ne scrit. Patre standa plu bon, do yo curret ci. Esque ti es li gentilmann (gentil = bon personalitá) Van Helsing? Yo mersia vos, senior, pro har venit.”

Li Professor esset in prim un poc incolerat pro li interruption (inter·rupter → far un cose ínpossibil a far) ma poy il videt in li ocules de Arthur li fort mannitá in les e li colere desaparit. Il dit:

“Senior, tu ha venit in bon témpor. Tu es li amato de nor car senioretta. Ella standa mal, malissim. No, mi infante, ne fa talmen. Noi besona te.” Nam Arthur devenit tre blanc e presc cadet sur li terre. “Tu va auxiliar la. Tu posse auxiliar la plu quam li altres.”

“Quo yo deve far?” questionat Arthur con rauc voce. (Quande on es malad, li voce deveni rauc) “Yo va dar li ultim sangue de mi córpor por la.” Li Professor sentit un poc humor, e yo audit le dir:

“Mi yun senior, yo ne besona omni sangue de tui córpor!”

“Quo yo deve far?” Yo videt li foy in su ocules.

Van Helsing dit: “Veni! Tu es un mann, e noi besona un mann. Tu va servir plu bon quam yo, plu bon quam mi amico John.” Arthur ne savet quo dir, e li Professor continuat:

“Li yun senioretta standa tre mal, e besona sangue. Sin sangue ella va morir. Noi va far quo on nomina un transfusion de sangue – to es, transfuser (trans·fuser = plazzar sangue, aqua etc. in li córpor) li sangue de tui córpor in li córpor de ella. John volet dar li sangue, nam il es plu yun e plu fort quam yo” - ci Arthur prendet mi manu quam si por dir mersí - “ma vidente que tu es ci, tu va servir plu bon quam noi, persones qui labora in li munde de pensas. Tu es plu san e plu fort!”

Arthur dit: “Si vu savet quam felicimen yo vell morir por la, vu vell comprender-” ma su voce devenit rauc denov.

“Bon púer!” (púer = yuno, infanto) dit Van Helsing. “Tu va esser felici har auxiliat la. Veni e esse silent. Tu va besar la un vez ante li transfusion, ma quande it es finit tu va dever lassar li chambre. Di nullcos al madam (madam = seniora = li matre de Lucy). Veni!”

Noi eat junt al chambre de Lucy, lassante Arthur extern. Lucy tornat su cap e videt nos, ma dit nullcos. Ella ne dormit, ma esset tro debil por parlar. Solmen su ocules parlat. Van Helsing creat un narcotic e dit:

“Nu, litt senioretta, vi tui medicament. (medicament = alquo a trincar por devenir san) Pertrinca (per·trincar) it, bon puella. Vi, yo leva tui cap por far it facil a trincar. Yes.”

Pos un tre long témpor li medicament fat la dormir. Li Professor vocat Arthur qui intrat li chambre. Il hat ancor mettet (metter = vestir) su veston, e li professor dit le desmetter it. Li veston desmettet, li professor dit: “In ti moment tu posse dar la un besa. Amico John, auxilia me!”

Talmen nequi de noi du videt le quande il besat la.

interruption
Rupter = far in pezzes. Quande on rupte un cose, it ne es un tot.
 * Interrupter es rupter un cose quel esset creat inter mult coses. Ci du persones fat un parlada, quel esset interruptet: li parlada cessat.

gentil
Gentil significa que on ha aprendet mult, di bon coses, ne lucta con altri persones, etc. On nomina ti coses gentilesse. Esser un gentilmann esset tre important in Anglia durant li passate. Gentil es simil a honorabil.

trans
Trans significa "de un loc a un altri loc". On posse usar it sol: Ci un transfusion es fat, por dar sangue de un loc (un córpor) a un altri loc (li altri córpor).
 * Il viageat trans li mare.

per·
Per· significa "tot". On usa it con verbes.
 * trincar → pertrincar (trincar tot)
 * scrir → perscrir (scrir tot)

Vocabularium

 * chuchotar
 * gentil
 * interrupter
 * madam
 * medicament
 * metter
 * desmetter
 * pertrincar
 * púer
 * rauc
 * transfuser
 * veston

|42

title: Salute, Jonathan!/Capitul 42


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 43

Contenete - Capitul 42 - Capitul 43 - Capitul 44

Quaranttriesim capitul (43.esim capitul)
Rapidmen ma precisimen (precisi = sin fals movementes), Van Helsing fat li transfusion. Durant li transfusion yo videt que li vive semblat retornar al guancies de Lucy, e benque Arthur devenit plu e plu blanc yo videt que il devenit plu e plu content. Ma mem li fort Arthur devenit plu e plu debil, e yo suciat pri le. Pensante que Lucy besonat tam mult sangue, que un mann tam fort quam Arthur devenit debil...ma li professor continuat li transfusion. E mem con tam mult sangue Lucy semblat solmen un poc plu fort.

Poy li professor dit: “Sat. (= it es satisfant) Tu auxilia Arthur, yo va auxiliar li puella.” Yo auxiliat Arthur con su vúlnere.

Sin tornar su cap, Van Helsing dit: “Li brav amanto merite (merite = posse haver pro que il tam laborat) un altri besa.” In ti moment li bande circum li col de Lucy movet se, e monstrat un rubi punctu sur su col. Arthur ne videt it, ma yo audit li rapid inhalation (inhalar = respirar in) de Van Helsing e yo savet que il hat videt it. Ma il esset silent. Poy il dit me:

“Nu lassa nor brav amanto dormir un poc; dar le li vin de Portugal e lassa le retornar a su dom por manjar e trincar. Il ne deve restar ci. Un moment! Yo vide que tu es anxiosi, Arthur. Yo va dir te: li transfusion esset un successe, e tu ha salvat (salvar ↔ perdir) su vive. Tu posse dormir sin suciar. A revidentie.”

Quande Arthur hat exeat li dom, yo retornat al chambre. Lucy dormit e respirat plu fort, e Van Helsing sedet se apu la. Chuchotante yo questionat le:

“Li rubi punctu sur li col – quo vu pensa?”

“Quo tu pensa?”

“Yo ne save ancor.”

Yo lassat li bande cader e videt it: du picaturas (pic·ar → pica·t·ura), ne grand ma ne san, e in parte blanc. Esque li picaturas esset li rason por li manca de sangue? yo pensat, ma to es ínpossibil; li tot lette vell har esset rubi si li sangue hat exeat su córpor tra les.

“Alor?” dit Van Helsing.

“Bon”, yo dit, “yo save nullcos.” Li professor levat se. “Ho-nocte yo deve retornar a Amsterdam. Yo besona libres e coses queles trova se ta. Tu deve restar ci li tot nocte, e observar la.”

“Un servitora va observar la, alor?” yo questionat.

“No, noi es plu bon servitoras quam ellas. Observa la li tot nocte, fa talmen que ella manja bon, e dormi bon. Tu ne posse dormir. Noi va dormir plu tard, ne nu. Yo va retornar tam strax quam possibil, e tande noi va comensar.”

“Va comensar?” yo dit. “Cieles, quo vu vole dir con to?”

“Noi va vider!” il dit, e curret for. Pos un moment il revenit, monstrante solmen su cap tra li porta:

“Ne oblivia, tu va observar la. Si tu lassa la sol, e li coses ea mal, desde tande tu nequande va dormir bon!”

Diarium de Doctor Seward – continuation.

8 septembre – Yo sedet apu Lucy li tot nocte e ne dormit. Li medicament finit, ella avigilat se naturalmen e aspectet (aspecter = semblar esser) mult plu bon. Ella semblat mem un poc felici. Yo dit a Seniora Westenra que yo devet seder apu Lucy li tot nocte e ella ne credet it necessi, ma yo dit que yo ne posset lassar la sol. Pos que li servitora hat preparat la por dormir yo intrat, hante manjat un diné, e sedet apu la. Quelc vezes ella semblat sur li punctu de (= solmen un poc ante) dormir, ma chascun vez avigilat se. It esset clar que ella ne volet dormir. Yo questionat la:

“Tu ne vole dormir?”

“No; yo time.”

“Timer dormir! Pro quo? Omnes ama dormir.”

“Ma yo ne – dormir por me es li comensa de horrore!”

“Li comensa de horrore? Quo to significa, yo prega?”

“Yo ne save; oh, yo ne save. It es pro to que it es tam horribil. Li debilitá veni a me durant que yo dormi.”

“Ma, mi car puella, ho-nocte tu posse dormir. Yo observa te e yo promesse que nullcos va evenir.”

“Ah, yo posse fider te!”

Yo continuat: “Yo promesse que si yo vide alquo mal yo va strax avigilar te.”

“Tu va? Vermen? Un tam bon person tu es. Yo va dormir alor!” E in ti moment ella sospirat (sospirar = dir “ah….”) e dormit.

Li tot nocte yo observat la. Ella solmen dormit, un bon, quiet dorme qui dat la li vive. Ella subridet e it esset clar que ella ne havet mal revas.

In li matine li servitora venit, e yo retornat a hem. Yo inviat (inviar = misser) telegrammas a Van Helsing e Arthur diente que li transfusion hat successat. Yo questionat pri mi propri patiente Renfield; il hat esset quiet durant li passat die e nocte. Un telegramma venit de Van Helsing in Amsterdam durant que yo dineat, quel dit que yo deve esser in Hillingham ho-nocte, e que il va esser ci in li matine.

9 septembre. – Quande yo venit a Hillingham yo esset tre fatigat. Durant du noctes yo hat apen dormit, e mi mente comensat ne functionar (= laborar, standar) bon. Lucy aspectet tre bon e felici. Vidente mi visage, ella jocat:

“Ho-nocte tu ne posse vigilar. Tu es tre fatigat, e yo standa bon. Vice (vice = in loc de) tu vigilar sur me, fórsan yo va vigilar sur te!”

Yo pensat que ella esset corect, e noi manjat junt e trincat quelc glasses del excellent (excellent = bonissim) vin de Portugal. Poy Lucy monstrat me un chambre apu li su, e dit: “Tu va dormir ci. Yo va aperter mi porta, e li tui. Si yo have un problema, yo va vocar te. Bon?”

Yo esset fatigat “quam un can”, e ne posset dir no. Yo jacet sur li sofa, e obliviat omnicos.

Diarium de Lucy Westenra

9 septembre – Ho-nocte yo es tam felici. Yo ha esset tam debil in recent témpores que posser pensar e mover me es un ver felicitá. In alqual maniere yo senti Arthur tre vicin. Fórsan it es pro que quande on es debil on pensa solmen pri se self, e erst (erst = solmen, por li prim vez) quande on es san on posse pensar pri altres e amar les. Oh, quam bon yo dormit con li carissim Doctor Seward observante me. Anc hodie il es proxim e yo posse vocar le si necessi. Mersí ad omnes, mersí a Deo! Bon nocte, Arthur.

cieles
Quande un grand cose ha evenit, on posse dir cieles! Li cieles es li loc de Deo, li ángeles, etc.

·ura
·ura es li cose fat de un verbe. On usa li regul de Wahl por crear it.
 * scrir → scritura
 * picar → picatura
 * crear → creatura

sat
On posse dir simplicmen sat, o on posse dir it avan un adjective:
 * Li libre es sat bon scrit, yo crede. (= Li libre es satisfant)

vice
On usa vice por parlar pri un duesim cose, ne li unesim. On posse usar vice· in paroles: Ex vice noi have li verbe vicear.
 * Vice viagear per tren, yo pensa que viagear per cavalle vell esser plu plesent.
 * Borgomastro: li mastro (li max important person) de un borgo.
 * Vice-borgomastro: li duesim max important person in li borgo.
 * Quo fa li vice-borgomastro? Quande li borgomastro es for, il vicea le. (= il labora quam borgomastro)
 * Essente plu rapid, li tren viceat li cavalle por transportation. (trans·porta·t·ion = portar trans)

erst
Erst es simil a solmen, ma diferent. Erst A = ante A ne; solmen pos A.
 * solmen e erst:
 * Il have solmen quin pundes; il es povri.
 * Erst con cent pundes on deveni rich. (ante 100 pundes = ne rich, solmen pos 100 pundes = rich)
 * Il es tre yun; il have solmen deci annus.
 * Erst pos deciott annus yo comprendet li vive. (ante 18 annus yo ne comprendet li vive)

Vocabularium

 * cieles
 * excellent
 * glasse
 * inhalar
 * meriter
 * picatura
 * verbe: picar
 * precisi
 * salvar
 * sat
 * sospirar
 * sur li punctu de
 * vice
 * vin de Portugal

|43

title: Salute, Jonathan!/Capitul 43


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 44

Contenete - Capitul 43 - Capitul 44 - Capitul 45

Quarantquaresim capitul (44.esim capitul)
Diarium de Doctor Seward.

10 septembre. - Yo avigilat me in un seconde vidente li manu del professor sur mi cap. Laborante in un asil, on deve talmen posser avigilar se strax.

“E qualmen standa nor patiente?”

“Tre bon, quande yo lassat la, o quande ella lassat me,” yo respondet.

“Noi mey vider,” il dit. E noi intrat li chambre junt.

Li persiane esset bass, e yo eat levar it, durant que Van Helsing vadet quiet quam un cat vers li lette.

Quande yo levat li persiane e li luce del sole matinal intrat li chambre, yo audit li bass, rauc inhalation del professor, e savente quam rar (sovent ↔ rar) it es, yo sentit un grand timore. Movente se detra, yo audit le dir “Gott im Himmel!”, german por Deo in li Ciel!. Il levat su manu vers li lette, con un visage ferrin e blanc.

Ta jacet li povri Lucy, mem plu blanc quam jamá. Mem li bocca esset blanc, e li gengive apu li dentes. Van Helsing levat su gambe por frappar li terre in colore, ma stoppat se (stoppar = cessar) e ne frappat it.

“Strax!” il dit. “Aporta li brandie.” Currente, yo aportat it. Il usat it por molliar li povri blanc bocca de Lucy. Il tuchat li cordie de ella, e pos quelc momentes dit:

“It ne es tro tard. It batte, ma debilmen. Nor tot labor es desfat; noi deve recomensar. Sin li yun Arthur, tu deve far li cose, amico John.”

Parlante, il hat ja extraet li coses por transfusion; yo hat desmettet mi veston. Noi comensat li operation (operation = li actes de un important cose) rapidmen. Li sentiment de vider mi sangue exear mi córpor esset strangi, benque yo volet far it. Van Helsing elevat (elevar = levar plu alt) un fingre e dit: “Esse quiet. Yo time que ella va avigilar se si tu move te. Nu yo va dar la li narcotic.” Il dat it, e durant que mi sangue intrat su córpor, ella retornat a sanitá un poc. Vider mi sangue intrar li córpor del fémina quel yo ama...yo ne posse explicar ti sentiment.

Li professor dit: “Sat.”

“Ja?” yo questionat. “Ex Art tu extraet mult plu sangue.” Il dit un poc tristmen:

“Il es su amanto. Tu have mult coses a far por la e por altres, e to va satisfar por li moment.”

Il finit li operation e yo jacet sur li sofa. Plu tard il venit a me e auxiliat me con mi vúlnere, e dit que yo mey ear in bass por trincar un glasse de vin. Quande yo lassat li chambre il venit e dit:

“Cuida (cuidar = far cert) que nor yun amanto save nullcos pri to. It vell terrer (terrer = mult timer) le, e fórsan far le jalusi. Do!”

Quande yo retornat il dit:

“Tu standa sat bon. Intra li chambre e jace sur li sofa por un témpor; poy dejunea e retroveni ci.”

Yo sequet su paroles, nam il esset corect e just. Nu mi tache (tache = li cose quel on deve far) esset infortiar me. Sentiente me tre debil, yo indormit durant que yo pensat pri qualmen it esset possibil por Lucy perdir su sangue tam rapidmen. E yo sempre pensat pri li micri punctus sur su col.

Quande Lucy avigilat se, ella esset in plu bon standa, benque ne perfect (perfect = sin quelcunc problema). Van Helsing fat un promenada, ma ante il dit me que ella nequande mey esser sol. Yo audit su voce questionante u trovat se li max proxim loc por inviar telegrammas.

Yo babillat (babillar = parlar pri ínimportant coses) con Lucy, qui semblat ne saver quo hat evenit. Su matre venit, e videt null change in ella, e dit me:

“Noi mersia vos talmen, Doctor Seward, ma vu vermen labora tro mult. Anc vu sembla plu blanc. Vu besona un marita e un servitora, yo crede!” Durant que ella parlat, Lucy rubijat. Ma ne mult; li povri Lucy ne posset rubijar tre long con su manca de sangue.

Pos quelc hores Van Helsing retornat, e dit me: “Nu tu ea hem, e manja e trinca sat mult. Infortia te. Yo resta ci ho-nocte e observa li micri puella. Altri persones ne mey saver to quo noi save. Yo have bon rasones. Ne questiona me; pensa to quo tu vole. Mem lu max ínprobabil nu es probabil. Bon nocte.”

In li coridor, du del servitoras questionat me ca ellas posset vigilar Lucy durant li nocte. Yo dit no, e ellas implorat (= dit “Ples! Ples!”) un poc. Yo trovat it tre tuchant (tuchant = tuchant li cordie) que ellas volet far tam bon coses por Lucy. Poy yo retornat ci, manjat un tard diné, observat li asil – null problemas, e scrit ti-ci cose. Nu li dorme veni.

stoppar, cessar, haltar
Ti tri paroles es simil, ma diferent. Quelc vezes on posse usar un, du, o omni tri paroles. Vi li micri diferenties: Ex haltar e stoppar veni li du paroles halt! (= ne move!) e stopp! (= ne fa it!)
 * haltar: on esset movent, ma nu ne move.
 * stoppar: nu on ne fa li cose.
 * cessar: nu on ne fa, e ne intente fa li cose.
 * Il ha cessat fumar. (Il esset fumator, nu il ne fuma)
 * Dr. Seward fat li lunatico stoppar. (Li lunatico esset fant strangi coses)
 * Il haltat in li strade e videt li bell domes.

tuchar
On posse tuchar un cose, o tuchar un person mentalmen. Quande on di "Yo ama te plu quam mi vive self," li person qui audi it es tuchat.

Vocabularium

 * babillar
 * brandie
 * coridor
 * cuidar
 * elevar
 * extraer
 * gengive
 * implorar
 * operation
 * perfect
 * persiane
 * rar
 * sofa
 * stoppar
 * tache
 * terrer
 * tuchant

|44

title: Salute, Jonathan!/Capitul 44


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 45

Contenete - Capitul 44 - Capitul 45 - Capitul 46

Quarantquinesim capitul (45.esim capitul)
11 septembre. – Ti pos-midí yo eat a Hillingham. Ta yo trovat Van Helsing in excellent standa, e Lucy plu bon. Strax pos mi arivada, un grand paquette (paquette = un buxe per li posta) venit por li professor. Il apertet it e monstrat mult blanc flores.

“Tis es por te, Senioretta Lucy”, il dit.

“Por me? Oh, Dr. Van Helsing!”

“Yes mi car, ma ne por luder. Tis es medicamentes.” Nu Lucy fat un grimasse.

Il continuat: “No, fa null bell grimasses – tis ne es por manjar. Bon, nu tu es plu bell sin li grimasses. Yes, it es un medicament, ma tu ne save qualmen. Yo mette les in li fenestre, e crea ex ili un guirlande circum tui col, por que tu mey dormir bon.”

Durant que il parlat, Lucy hat examinat li flores e flarat les. Nu ella jettat les a bass, diente ridente:

“Oh, professor, vu joca con me. Vi, ti flores es solmen alie.”

Surprisantmen, Van Helsing dit con grandissim seriositá:

“Yo nequande joca! To quo yo fa have un bon rason, e tu ne mey contradir (contra·dir = dir contra) it.” Poy, vidente Lucy timent, il dit minu vocosimen: “Oh, mi car senioretta, ne time me. Yo fa ti coses por te. Ma hay mult bonitá in ti-ci tam comun (comun = ne interessant, facil a trovar) flores. Vi, yo plazza les in li chambre e yo fa un guirlande por te a metter. Ma silentie! Ne parla al altres qui vole saver pro quo. Esser silent va auxiliar te. Veni con me, amico John, e tu va auxiliar me con li alie-flores venit de Haarlem, u mi amico Vanderpool fa les crescer durant li annu. Sin mi telegramma yer li flores ne vell har arivat.”

Noi intrat li chambre con li flores. Yo trovat li actiones (act·er → act·ion) del professor strangi: in prim il cludet e serrat li fenestres; poy il frottat li alie sur omniloc: li fenestre, li porta, mem li camine (camine = loc por foy). Yo questionat le:

“Bon, professor, yo save que vu sempre have un rason por li coses queles vu fa, ma yo ne comprende it. It sembla me que ti cose es null medicament, ma un sorcie (= misteriosi potentie) contra un malin spirite!” (un malin spirite = un fantom)

“Yes, fórsan!” il dit quietmen durant que il comensat crear li guirlande.

Poy Lucy intrat li lette, e il dat la li guirlande. Li ultim paroles del professor esset: “Cuidar ne mover it, e ho-nocte mem si tu vole frisc aere, aperter ni li fenestre ni li porta. Comprendet?”

“Yo promesse,” dit Lucy, “e mersí mill vezes! Oh, quo yo ha fat por haver tam bon amicos?”

Exeante li dom, Van Helsing dit me:

“Ho-nocte yo posse dormir quietmen, e yo vermen vole dormir. Du noctes de viage, mult leida (le·er → le·ida), un nocte de vigilantie. Deman on va vider quo mi ‘sorcie’ ha fat por li bell senioretta! Ho! Ho!”

Il semblat tre confident (con·fide·r → con·fide·nt = fider in se self). Yo memorat quam confident anc yo esset ante du dies, e sentit un litt terrore. Yo volet dir le pri mi anteyan confidentie e li mal eveniment quel sequet, ma yo dit nullcos. Yo solmen sentit li terrore.

Diarium de Lucy Westenra.

12 septembre. - Ti persones es tam bon e auxilia me mult. Yo talmen ama ti car Dr. Van Helsing. Pro quo il parlat tam fortmen pri li flores? It terret me, ma yo pensa que il deve har esset corect, nam ho-nocte yo senti que yo posse dormir sin timore. Yo ne va cuidar pri battida o grattada contra li fenestre. Tam bon it deve esser, posser dormir sin timore chascun nocte! Til nu yo nequande ha amat alie, ma hodie it plese me tant! Yo flara it e su odore da me quietesse. Li dorme ja veni. Bon nocte, omnes.

Vocabularium

 * alie
 * camine
 * comun
 * confident
 * flarar
 * flor
 * frottar
 * grimasse
 * guirlande
 * paquette
 * sorcie
 * spirite
 * terrer

Altri paroles

 * comun: comunal, comunion, comunist, comunité, íncomun
 * flor: floral, florist
 * sorcie: sorciero
 * spirite: spiritist
 * terrer: terribil

|45

title: Salute, Jonathan!/Capitul 45


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 46

Contenete - Capitul 45 - Capitul 46 - Capitul 47

Quarantsixesim capitul (46.esim capitul)
Diarium de Doctor Seward.

13 septembre. – Yo trovat Van Helsing in li hotel Berkeley, pret a departer. Il prendet su sac con se.

Yo va scrir li evenimentes exactmen. (exactmen = li tot veritá detalliatmen) Noi arivat a Hillingham ye ott horas. Li tempe del matine esset bellissim; autun (autun = 21 septembre til 21 decembre) hat comensat. Li color del árbores hat comensat changear se. Madam Westenra videt nos e dit:

“Vu va esser felici que Lucy standa plu bon. Li filia dormi.” Li professor subridet e aspectet felici. Il frottat su manus e dit:

“Aha! Yo ha videt corect. Li medicament functiona.”

Ella respondet: “Ma anc yo ha auxiliat la, doctor.”

“Quo vu vole dir, madam?” questionat li professor.

“Vi, yo suciat talmen pri mi filia durant li nocte e intrat su chambre. Ella dormit tre bon, ma li aere in li chambre esset horribil pro li strangi flores con li mal odore. Yo videt mem un guirlande de ili circum su col! Un tal aere ne es bon por un debil filia e yo apertet li fenestre por lassar li frisc aere intrar. To va pleser vos, yo es cert.”

Ella exeat li coridor por dejunear. Durant que ella parlat yo videt li visage del professor grisijar. Ne volente chocar li madam, il dit nullcos, e mem subridet quande il apertet li porta por la. Ma li moment quande ella desaparit il traet me subitmen e con fortie, ad in li manja-chambre e cludet li porta.

E por li unesim vez yo videt li confidentie de Van Helsing cader. Il levat li manus con silent desesperantie (des·espera·nt·ie) e battet un manu contra li altri; finalmen il sedet se sur un stul, e comensat plorar, un grand, vocosi plorada. Il levat su manus denov. “Deo! Deo! Deo! Pro quo li coses es tam desfacil por nos? Esque it es li regules del ancian munde contra queles li hom ne posse luctar? Li povri matre, totmen ne savente, vole auxiliar su filia e noi mem ne posse informar la pri li veritá pro su debil sanitá! Si ella save li veritá ella va morir, o ambi. Pro quo li tot forties del diáboles es contra nos?”

Subitmen il levat se sur su pedes. “Veni,” il dit, “noi deve vider e acter. Diáboles o null diáboles, o contra omni diáboles, it ne importa. Noi totvez (totvez = ma omnicos ne importa) lucta contra le.” Noi intrat li chambre de Lucy.

Denov yo levat li persianes, durant que Van Helsing eat vers li lette. Ti vez il ne esset surprisat vider li povri puella con li blancissim, ciresc (cir·e → cir·esc = quam cire) visage. Li visage de Van Helsing monstrat tristesse e ínfinit bonitá.

“Just quam yo expectat”, il dit con li rauc inhalation quel significat tam mult. Sin un parol il serrat li porta, e comensat li preparationes por li transfusion de sangue. Yo hat comensat desmetter mi veston, quande il stoppat me. “No!” il dit. “Hodie tu deve operar. Yo va dar. Tu es ja debil.” Durant que il parlat il desmettet su veston.

Denov li operation; denov li narcotic; denov li retorna de un poc color al cindresc (cindre = li cose pos un foy) guancies, e li regulari (regul → regul·ari) respiration de san dorme. Ti-ci vez yo observat durant que Van Helsing jacet sur li sofa.

Plu tard il dit Madam Westenra que ella deve nequande forportar ti o un altri cose del chambre sin informar le in antey, e que li flores esset medicamentes, tot necessi por devenir melior (melior = plu bon). Poy il dit me que hodie il va observar Lucy ti-ci nocte.

Pos un hor Lucy avigilat se, frisc e sin problemas, e savente nullcos pri li terribil incidente. (incidente = un mal eveniment)

Quo omnicos significa? Yo comensa questionar me ca mi long vive con li dementes ha comensat far anc mi mente dement.

Diarium de Lucy Westenra.

17 septembre. - Quar dies e quar noctes de pace. (pace = periode sin problemas, sin luctas) Yo ha devenit tam fort. Yo senti me quam si yo ha passat tra un long cochemare (cochemare = un mal reve) e nu vide li bell luce solari (sol·e → sol·ari) e senti li frisc aere del matine circum me. Yo memora poc coses: long, íncert témpores de atende e timore; obscuritá u mem li esperantie ne trovat se: poy oblivie (oblivi·e, oblivi·ar), e li retorna al vive. Ma desde quande Dr. Van Helsing ha esset con me, li cochemares ha cessat: li battida contra li fenestres, li distant (distant ↔ proxim) voces queles semblat tam proxim, li rauc sones venient ex yo ne save u – omnicos ha cessat. Nu yo dormi sin timer dormir. Nu li alie plese me, e un buxe ariva chascun die de Haarlem. Ho-nocte Dr. Van Helsing departe, nam il besona esser in Amsterdam por un die. Ma yo posse esser sol. Mersí a Deo pro matre, Arthur, e omni amics qui ha esset tam bon. In fact it va esser totvez li sam cose: li nocte passat Dr. Van Helsing dormit mult in su stul. Mem vidente le dormir yo ne timet indormir me, benque li mus-volantes o alquicos battet con colere contra li fenestres.

amic
Paroles finient in -c o -g usa null vocale vice -e por indicar ne mann, ne fémina. Certes prefere li finition ·o, e it es pro to que ·o ne es sempre mannic. Li parol loc es anc scrit loco, e pisc es anc scrit pisco.
 * amic, amica, amico
 * slovac, slovaca, slovaco

·ari
Con ·ari on crea adjectives.
 * sol·e → sol·ari
 * regul → regul·ari
 * auxili·e → auxili·ari (to quo auxilia)
 * témpor → tempor·ari (solmen por un témpor)
 * prim → prim·ari

·esc
Con ·esc on crea adjectives queles significa "simil a", o "far se pensar pri". Ti-ci ·esc es tre sovente usat pos nómines e locs.
 * cir·e → cir·esc
 * cindr·e → cindr·esc
 * infant·e → infant·esc
 * Li grand horloge es tam londonesc! (= it fa se pensar pri London)

totvez
Quande li coses circum se ne importa, on usa totvez.
 * Yo es povri, e ella es rich. Totvez, yo va parlar con la.

Vocabularium

 * autun
 * cindre
 * cindresc
 * cire
 * ciresc
 * cochemare
 * distant
 * exact
 * incidente
 * melior
 * pace
 * regulari
 * solari
 * totvez

Altri paroles

 * autun: autunal
 * cindre: cindriere (un loc por cindres)
 * distant: distantie
 * regul + regulari: regulation, regularitá, regulator
 * exact: exactitá
 * melior: ameliorar, amelioration

|46

title: Salute, Jonathan!/Capitul 46


text:
Wikijunior:How Things Are Made/Wood/Newspaper

Raw Material
Newspaper consists of two main raw materials that are paper and ink.

Process
Step 1 - Phototypesetting is the transfer of the dummy to the page layout section of the newspaper. The composing room receives the story in electronic format, typeset file. In a typeset file,the characters are of the same "type"-style, size, and width - as they appear on the pages of the newspaper. There, an operator transfers the instructions on the dummy into a rough page prototype. A printed version maybe looked over and adjusted several times by one of the reporters whose story is featured as well as by the copy editor. If another breaking story comes in, this page layout can be altered in a matter of minutes. The final version of the page is then approved by the editor on duty. The page is taken in its computer format and transferred via laser beams onto film in an image setter apparatus.

Step 2 - The operator then takes the film to a processor in another section of the paper, who develops it and adjusts it for its final look. Photographs are scanned into another computer terminal and inserted into the page layout.

Step 3 - At the printing center, the pages arrive at the laser room and are put through a laser writer, another scanning device that makes a negative image of them.

Step 4 - The commonly used method of printing newspapers is called web-offset. The "web" refers to the large sheets of blank news print that are inserted in rolls, sometimes weighing over a ton,into the actual printing press.


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 47

Contenete - Capitul 46 - Capitul 47 - Capitul 48

Quarantsettesim capitul (47.esim capitul)
Li Pall Mall Gazette (gazette = jurnale, diale), 18 septembre.

LI ESCAPAT LUPO. Dangerosi historie de nor interviewator (interviewar = questionar e scrir li responses)

Pos mult desfacilitás, durant que yo usat li nómine "Pall Mall Gazette" multissim vezes, yo successat trovar li mann qui labora in li jardin zoologic (o zoo: jardin zoologic = jardin con mult animales) u trova se li lupes. Il nomina se Thomas Bilder, e yo trovat le trincant té. Il e su fémina es oldissim, sin infantes, e vive tre bon. Erst pos li diné ili volet parlar con me.

"Bon, senior, nu ples questionar. Vu save que yo ne parla pri li labor ante que on manja. Mem li lupes manja e trinca ante que yo questiona les."

"E qualmen vu questiona les?" yo questionat, volente ameliorar (a·melior·ar = far plu bon) su humor.

"Per batter les con un baston, o grattar lor oreles, vu save. On fa con li lupes lu sam quam con li homes. Por exemple (por exemple = por explicar con un historie), yo dit vos "vade al diábol", pos quel vu incolerat vos e dit que vu va parlar a mi chef, e to es li baston. Ma pos to vu dat me un poc moné e yo cessat dir que tu mey vader al diábol - to es li grattar del oreles. Pos to yo ha bon manjat, e nu vu posse "grattar mi oreles" ancor plu con vor questiones. Yo save, vu vole saver pri li escapat lupo."

"Exact. Yo vole audir quo vu ha videt. Ples dar me solmen li factes (factes = li ver coses), pos quel yo va questionar vos pri vor pensas."

"Bon, bon. Li lupo nominat Bersicker es un ex tri queles venit de Norvegia ante quar annus. Un tre bon lupo, sin problemas. It surprisa me que un tal lupo ha escapat. Ma, on ne posse fider un lupo plu quam on posse fider un fémina, ne ver?"

"Ne fa sucies pri le, senior!" dit Seniora Tom, ridente. "Il self ha devenit quam un lupo! Ma il ne fa mal coses."

Il continuat: "Du horas pos far Bersicker manjar yo audit li strangi sones. Yo esset con li altri animales e videt le, currente contra li barres quam si il volet escapar. Ta yo videt solmen un mann: tre alt, tenui, con un nase quam un croc e puntat barbe, con blanc capilles. Il aspectet quam, quam ferre, frigid e con rubi ocules, e il ne plesat me. Il prendet blanc gantes. Il dit me: "Li lupos sembla iritat."

"Forsan it es vu qui irita les," yo dit. Il ne incolerat se, solmen subridet, monstrante su blanc dentes. "Oh no, yo ne vell pleser les." il dit.

"Adver?" yo dit. "It sempre plese les manjar un o du bon osses por nettar li dentes, e vu sembla haver mult osses."

Un strangi cose: audiente nos, li lupes jacet sur li terre e Bersicker lassat me grattar su oreles. Poy li mann fat lu sam, e Bersicker fat nullcos contra it!"

"Cuida vos, mann", yo dit, "Bersicker es veloci." (veloci = rapid)

"Null problema", il dit, "yo conosse tal animales!"

"Alor anc vu labora con li animales?" yo dit, desmettente mi chapel, nam un mann qui conosse li lupes es un amico de yo.

"No", il dit, "ne exactmen, ma yo possede alcunes." E il fat un signe con su chapel quam un senior, e lassat me. Bersicker continuat vider le e ne volet exear li tot véspere. Poy quande levat li lune un grand lupal ululada comensat, benque ne existet un cose contra quel ulular. Yo exeat li dom por vider les, e li ululada cessat. Just ante decidu horas yo videt les un ultim vez ante dormir, e in li cage de Bersicker yo videt li barres tot ruptet e nullcos in li cage."

"Esque un altre videt alquicos?"

"Solmen un de nor jardineros dit que il videt un grand gris can, ma yo ne crede le, nam il dit it solmen pos que noi comensat parlar pri li escapat lupo."

"Nu, Senior Bilder, esque vu posse explicar li escapat lupo?"

"Bon senior, yo posse," il dit con un micri grimasse, "ma yo ne crede que mi explication vell satisfar vos."

"Ma it va certmen satisfar - vu ya es li specialist." (special = plu quam normal)

"Tre bon, senior. Quam specialist yo crede que il escapat pro que il volet escapar."

Poy venit un grand rise de Thomas e su marita. Ne possente jocar e mocar tam bon quam li du, yo decidet dir un altri cose:

"Tre bon, Senior Bilder. Vu ha ja dit me sat mult por li demí (demí = 1/2) del moné promesset. Li altri demí va venir quande vu ha dat me vor opinion (opinion = pensa, idé) pri quo va evenir."

"Tre bon, pardon," il dit, "vu vide que mi marita sempre vole que yo fa tal jocas. Bon, yo pensa que li lupo cela se alcú. Li jardinero dit que il curret vers li nord, ma vu save que lupos ne "curre" quam cavalles - ili move se bass, e presc nequande lucta. Talmen yo crede que il deve esser alcú in li vicinité (vicin·ité) pensante pri quo manjar. Desde nu o il va retornar, o il va trovar un bebé (bebé = micri infante) e manjar it. Ma yo crede que il va retornar."

Yo dat le li restant moné, ma in ti moment alquo venit vers li fenestre e li visage de Sr. Bilder monstrat un grand surprise.

"Benedition de Deo!" il dit. "Li old Bersicker retornat per se self!"

Il apertet li porta e Bersicker intrat. Yo timet it un moment ma Bersicker intrat just quam un normal can. Yo videt alquo comic in it: li lupo quel hat terrorisat li tot borgo hat intrat e nu ili grattat su oreles. Sr. Bilder examinat li lupo e dit:

"Yo savet que li povri old chap vell trovar se in un malin loc. Esque yo ne ha dit it? Vi - su cap sangua e vitre omniloc sur li cap. On ne mey posser lassar li gente plazzar ruptet botelles sur li mures - vi quo hat evenit. Veni junt, Bersicker.

Il plazzat li lupo in li cage, dante le manjage, e Bersicker aspectet satisfat.

Talmen finit se li strangi historie del escapat lupo ex li Zoo.

·olog
Un ·olog es un specialist: Pos to on posse usar ·ic por formar li adjective: Pos quel on usar ·a por formar li studie self:
 * demon → demon·olog
 * fémina → feminolog
 * zoolog (un specialist de animales)
 * demonolog → demonologic
 * feminolog → feminologic
 * zoolog → zoologic (un jardin zoologic, o un zoo pro que jardin zoologic es tre long)
 * demonologic → demonologica
 * feminologic → feminologica
 * zoologic → zoologica

 * Li cose quel on studie: demon
 * Li person qui studia it: demonolog
 * Li adjective: demonologic
 * Li studie self: demonologica

Ma ne omnicos es creat sammen. Por exemple on posse comensar con li studie self, e talmen on ne usa ·olog.
 * Li studie self: historie
 * Li adjective: historic
 * Li person qui studia it: historico

humor
Humor have du significationes.
 * Humor: li cose far rider
 * humor: quo on senti (esser in bon humor, mal humor)

o, o + e, e
Quande on usa o du vezes: Quande on usa e du vezes:
 * O li lupo va retornar, o il va viver altriloc. (hay du possibilitás)
 * E Whitby e London es cités in Anglia. (ambi es cités in Anglia)

Vocabularium

 * barre
 * bebé
 * chapel
 * croc
 * demí
 * exemple
 * gante
 * gazette
 * interview
 * nase
 * opinion
 * puntat
 * rupter
 * specialist
 * veloci
 * vitre
 * ya
 * zoo (jardin zoologic)

Altri paroles

 * nase: nasal
 * veloci: velocitá
 * vitre: vitrin, vitrero, vitrosi

|47

title: Salute, Jonathan!/Capitul 47


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 48

Contenete - Capitul 47 - Capitul 48 - Capitul 49

Quarantottesim capitul (48.esim capitul)
Diarium de Doctor Seward.

17 septembre. - Yo esset fant li restant labor quel pro li multissim visites a Lucy yo ne posset far. Subitmen li porta apertet se. Li patiente intrat con un grimasse sur li visage. Un tal cose yo nequande ha audit, e esset plu quam surprisat. In un instante il aproximat se a me - yo videt un cultelle (cultelle = arme por picar) in su manu.

Yo fat que li table stat inter nos, ma il esset tro veloci e fort, e il punialat mi manu, ex quel mult sangue cadet sur li terre. Yo videt que mi amico ne volet plu luctar e yo comensat bandagear mi manu. Interim (interim = durant ti témpor) mi amico fat un vermen horribil cose: il jacet sur li terre quam un can, trincante li sangue cadet de mi manu con su lingue, diente "Li sangue es li vive! Li sangue es li vive!"

Yo ne posse perdir plu sangue, e es superexcitat e superfatigat. Yo deve dormir, dormir. Felicimen Van Helsing ne ha inviat me un lettre.

Telegramma, Van Helsing, Antwerp, a Seward, Carfax. (Misset a Carfax, Sussex pro manca de comtia (comt·o → comt·ia = loc con quelc cités); arivat con 24 hores de tarde.) 17 septembre. - Esse a Hillingham ho-nocte; ne falli. Si observation ne es possibil, visita e plazza flores. Tre important, ne falli. Yo va esser ta tam bentost quam possibil.

Diarium de Doctor Seward.

18 septembre. - Just exeat por li tren a London. Li telegramma de Van Helsing consterna me. (consternar = far sin esperantie e ne saver quo far) Un tot nocte perdit, e yo save quo posse evenir in un sol nocte. Fórsan omnicos ea bon, ma qui save? It es cert que un horribil malfortun trova se in omni ti evenimentes.

Memorandum (un nota por far memorar) lassat de Lucy Westenra.

17 septembre. Nocte. - Yo scri ti-ci e lassa it por que nequi va esser genat (genat = iritat, dat desfacilitá) pro me. Vi to quo evenit ho-nocte. Yo senti me morient de debilitá e apen posse scrir, ma yo deve scrir it mem si yo mori fante it.

Yo dormit quam usual, plazzante li flores just quam Dr. Van Helsing hat dit.

Yo esset avigilat per un battida contra li fenestre, un battida quel yo nu conosse bon. Yo ne timet, ma volet que Dr. Seward mey esser in li proxim chambre - Dr. Van Helsing hat dit que Dr. Seward vell esser ta, ma no. Li ancian timore de dorme retornat e yo ne volet dormir.

Yo criat: "Hay alqui?" ma null response. Yo timet avigilar matre e cludet li porta. Poy yo audit un ululada canin, ma plu feroci. (feroci = fort e facilmen violent) Yo eat al fenestre e videt solmen un mus-volant, qui hat battet su ales contra li fenestre. Yo dunc intrat li lette ma ne volet dormir. Poy li porta apertet se e matre videt li chambre, savet que yo ne dormit e intrat, sedente se apu me. Ella dit mem plu dulcimen quam usual:

"Yo esset anxiosi pri te, e intrat por vider te."

Yo timet que ella vell afrigidar se (a·frigid·ar se = devenir malad) e invitat (invitar = dir "veni, lass nos far!") la dormir con me. Ella intrat li lette e dit que pos un curt témpor ella va retornar a su lette. Denov venit li battida e li son de ales al fenestre. Surprisat, ella dit: "Quo es to?" e yo dit la que it esset nullcos, ma su cordie continuat batter.

Poy venit un bass ululada de extern, e subitmen li fenestre esset ruptet con mult vitre sur li suol. Li vente intrat, e con it un grand gris lupo. Matre criat e usat su manus por tener (tener = haver in li manu) quocunc possent auxiliar la - ella prendet li guirlande de me. Ma poy un strangi son venit de su gúttur e ella cadet quam si frappat per fúlmine, e su cap frappat li mi e durant un moment yo ne posset vider nullcos. Yo videt li fenestre ma tra it semblat intrar multissim micri punctus, volante in un circul (circul = O) quam polve. Yo volet mover me ma ne posset; un sorcie jacet sur me.

Durant un témpor yo memora nequo. Ma poy yo audit un cloche e un ululada de canes, e in li vicinitá li cantada de un avie, li luscinia. Yo sentit me in un stupore (= null sentiment, ne possent far alquicos) ma li son del luscinia esset quam li voce de mi matre venit por auxiliar me.

Anc li servitoras esset avigilat pro li sones; yo posset audir las éxter li porta. Yo vocat las, e ili intrat, videt li scene (li scene = li loc de un eveniment) e criat. Li vente intrat velocimen tra li fenestre e li porta cludet se subitmen. Ellas levat li córpor de mi povri mort matre e covrit it (de·covrir ⟷ covrir). Yo ordonat las ear al manjatoria (manja·t·or·ia = manja-chambre) e trincar un glasse vin chascun. Yo plazzat li flores sur mi matre, poy rememorat quo Dr. Van Helsing hat dit me, ma yo ne volet reprender les e in plu yo havet li auxilie del servitoras, do yo sedet me sin flores. Ma yo esset surprisat que ellas ne hat retornat. Yo vocat, ma sin response, e intrat li manjatoria por trovar las.

Vidente li scene mi cordie cadet. Omni quar servitoras jacet sur li suol, respirante desfacilmen. Yo videt li botelle de vin, quel esset demí plen, e reconosset li odore de un narcotic. Quo far? Yo ha retornat al chambre con matre, con la, e yo es sol except li dormient servitoras queles on ha narcotisat (narcot·isa·r = dar un narcotic). Sol con li mortes! Tra li fenestre yo audi li bass ululada del lupo e yo ne audacia (audaciar = provar con fort cordie) exear.

In li aere yo vide li punctus, volant e circulant - luces obscur e blu. Quo far? Mey Deo auxiliar me! Yo va celar ti-ci papere in mi vestiment, u ili va trovar it quande yo es mort. Mi car matre for! Anc yo va far lu sam. Adío (= a revidentie, ma fórsan sin revider) Arthur, si yo va morir ti-ci nocte. Mey Deo auxiliar te, mi car, e anc me!

·ia
Con ·ia on crea un substantive por significar li loc. It es sovente usat pos ·or. Nota que con ·ia on significa li loc, e con ·ie on significa li cose. Pro to:
 * manjar → manjator → manjatoria
 * dormir → dormitor → dormitoria
 * Un eclesia es li loc.
 * Un eclesie es li tot credentes.

·isar
Con ·isar on crea verbes con li signification "far tal", o "far quam".
 * narcot·ic → narcot·isar
 * terr·or·e → terr·or·isar
 * idé → ide·al → ideal·isar

comtia
In ancian témpores, un comtia esset li loc de un comto. Nu null comtos possede comtias, ma on usa li parol ancor.

adío
A revidentie es un salutation dit quel parla pri revider denov. Ma adío ne significa revider.

Vocabularium

 * adío
 * audaciar
 * bandage
 * circul
 * comtia
 * consternar
 * feroci
 * interim
 * invitar
 * luscinia
 * manjatoria
 * memorandum
 * scene
 * stupore

Altri paroles

 * audaciar: audacie, audaciosi
 * circul: circular, circulation
 * consternar: consternation
 * invitar: invitation
 * scene: scenic

|48

title: Salute, Jonathan!/Capitul 48


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 49

Contenete - Capitul 48 - Capitul 49 - Capitul 50

Quarantninesim capitul (49.esim capitul)
Diarium de Dr. Seward

18 septembre. - Yo arivat tost a Hillingham. Lassante mi coche avan li grand porta, yo marchat sol til li dom. Yo frappat quietmen, ne volente genar Lucy o su matre, e volet solmen far venir un servitora. Ma sin response yo frappat denov; ancor null response. Yo maledit li pigritá (pigri = volent far nullcos) del servitoras qui jacet ancor in li lette a ti hora – it esset ja deci horas. Yo frappat denov, plu fort, ma nequo. Nu un terribil timore crescet in me – esque anc ti es un parte del malfortun quel eveni tam mult in recent dies? Esque yo ha venit tro tard a un dom de mortes? Yo savet que minutes, mem secondes de retarde (retarde = esser tard) vell esser hores de dangere por Lucy.

Yo marchat circum li dom por trovar un loc tra quel intrar, ma chascun porta esset serrat, e yo retornat avan li dom. Tande yo audit li son de cavalles current rapidmen. Pos quelc secondes yo videt Van Helsing current vers me. Vidente me, il criat:

“Dunc it esset tu, just arivat. Qualmen ella standa? Esque noi es tro tard? Ha tu ne recivet (reciver = venir al manu) mi telegramma?”

Yo respondet curtmen que yo hat recivet it erst in li matine, pos quel yo curret ci con tot rapiditá, e que yo ne posset far tis in li dom audir me. Il pausat (pausar = stoppar por un poc témpor) e levat su chapel, diente seriosimen:

“Alor yo time que noi es tro tard. Mey li volentie de Deo esser fat!” Con su usual maniere il dit: “Veni. Si ne hay un loc por intrar, noi va crear un. Li témpor manca.”

Detra li dom noi trovat un fenestre al cocina (cocina = chambre por crear manjage). Li professor dat me un sega e ordinat me (ordinar = dir "fa it!") usar it sur li ferrin barres. Yo comensat e strax hat segat tri ex ili. Talmen noi posset aperter li fenestre. Yo auxiliat li professor intrar, e sequet le. Nequi esset in li cocina o in li chambres del servitoras. Noi videt omni chambres durant que noi continuat, e in li manjatoria trovat quar servitoras jacent sur li suol. Noi posset audir las e savet strax que ellas esset narcotisat. Van Helsing e yo videt unaltru e il dit: “Noi va vider las plu tard.”

Poy noi ascendet til li chambre de Lucy. Avan li porta noi ne posset audir alquicos, pos quel, con blanc visages e íncert manus, noi apertet li porta.

Qualmen descrir (descrir = parlar pri li detallies) to quo noi videt? Sur li lette trovat se du féminas, Lucy e su matre. Li matre esset covrit per un blanc covritura (covri·t·ura) ma ne li blanc visage, quel monstrat un expression de terrore. Apu la jacet Lucy, e su flores esset sur li matre. Sur li col de Lucy noi videt li du vúlneres, ma horribilmen blanc e desbell. Sin un parol li professor inclinat se sur li lette, audit, e dit:

“It ne es tro tard! Strax! Strax! Aporta li brandie!”

Yo curret in bass e retornat con it, flarante it un vez por far cert que it ne havet li narcotic. Li servitoras dormit ancor, ma li narcotic hat debilisat se un poc e ili esset sur li punctu de avigilar se. Yo retornat a Van Helsing. Il frottat li brandie, quam li altri die, sur li bocca e gingive e manus de Lucy. Il dit: "Yo posse far li necessi coses ci self. Avigila li servitores, con fortie. Fa las preparar un balne; Lucy es quasi tam frigid quam su povri matre. Noi va dever far la calid."

Yo eat strax, e facilmen avigilat tri del féminas. Li quaresim esset plu yun e hat trincat plu del narcotic e yo lassat la dormir. Li altris, rememorante li eveniment, comensat plorar. Ma contra las yo esset tre dur (dur = ne amabil) e ne lassat las parlar, diente que li perdition de un vive esset ja sat mult e que Lucy besonat las. Talmen, plorante e demí-vestit, ili eat preparar foy e aqua. Fortunosimen li foyes in li dom esset ancor vivent e li calid aqua ne mancat. Noi plazzat Lucy in li balnuore (baln·e → baln·uore). Alqui frappat sur li porta. Li servitora qui eat til li porta retornat diente que un mann con un missage (missage = un cose a dir) de Sr. Holmwood hat venit. Yo dit que noi ne posset incontrar le, e ella aportat le nor missage.

Yo ha nequande videt li visage del professor tam seriosi. Noi ambi savet que noi luctat contra li morte self, e durant un pause yo dit le it. Il respondet in un mem plu seriosi ma íncomprensibil maniere:

"Si noi luctat solmen contra li morte, yo vell cessar ci e lassar la morir, nam yo vide null esperantie por la."

Il continuat operar mem plu rapidmen.

Noi notat que li calore comensat auxiliar. Li cordie de Lucy battet un poc plu fort. Van Helsing joyat se, e noi levat la éxter li balnuore e comensat siccar (sicc = ne molliat) la. Van Helsing vocat un del féminas e ordinat la restar con Lucy, poy fat un geste con li manu diente que yo mey exear li chambre con le.

"Noi deve pensar pri quo far", il dit durant que noi descendet li scalunes. Noi intrat li manjatoria, u li persianes esset bass, fante li chambre obscur por monstrar respecte (respecte = honor) al morta. Ma noi posset vider. Yo videt que Van Helsing pensat pri multcos. Il parlat:

"Quo noi va far, e qui va auxiliar? Noi besona un altri transfusion de sangue o ella va strax morir. Ni tu ni yo have li besonat sangue por far it."

"Esque yo ne sufice (sufic·ent → sufic·er) alor?" dit un nov voce.

Audiente li voce yo sentit me joyat, nam it esset li voce de Quincey Morris. Van Helsing semblat iritat, ma quande yo criat: "Quincey Morris!" il videt que ti mann esset un amico e anc il monstrat un expression de joya.

"Quo ha aportat te ci?" yo questionat le durant que nor manus incontrat se.

"Art ha fat me venir."

Il monstrat me un telegramma:

"'Null novas de Seward durant tri dies e yo es anxiosi. Ne posse departer. Patre in sam condition. (condition = standar bon o mal) Da me novas pri Lucy. Ne tarda. - HOLMWOOD.'"

"Yo crede que yo ha venit in li just témpor. Solmen di me quo yo deve far."

Van Helsing fat un passu (passu = li distantie de un pede) in avan e presset li manu e vidente le rect in li ocules il dit:

"Li sangue de un brav mann es lu max bon quande un fémina besona it. Tu es un mann, cert. Vi, li diábol lucta contra nos ma Deo misse nos mannes secun nor beson."

respecte
On monstra respecte a persones por ne far les iritat, o por ne far les aspecter mal. Li pronómine vu a un sol person monstra respecte.

Vocabularium

 * balne
 * balnuore
 * verbe: balnear
 * cocina
 * condition
 * covritura
 * descrir
 * dur
 * missage
 * ordinar
 * passu
 * pausar
 * pigri
 * pigritá
 * presser li manu
 * reciver
 * respecte
 * retarde
 * sega
 * verbe: segar
 * suficer

Altri paroles

 * cocina: cocinar, cocinero, cocinera
 * condition: conditional, conditionar
 * descrir: descrition, descritiv
 * passu: passuar, passuore
 * sega: segallia (micrissim partes de ligne pos har segat alquo)

|49

title: Salute, Jonathan!/Capitul 49


text:
Isoba/Consonants and Vowels

Isoba has 7 monophthongs (basic vowels), 13 diphthongs (two-vowel combinations), 24 consonants, and 1 pharyngealization phoneme that interacts with nearby phonemes to produce different phonetic results. This page will introduce all 20 vowels and the 24 consonants.

All pronunciation tips in the following table are based on General American English (GenAm) unless otherwise specified.

title: Isoba/Consonants and Vowels


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 50

Contenete - Capitul 49 - Capitul 50 - Capitul 51

Quinantesim capitul (50.esim capitul)
Ancor un vez noi comensat li horribil operation. Yo ne va scrir li detallies. Ti-ci vez li choc a Lucy esset plu grand, e malgré li mult sangue de Art (malgré li sangue = benque il dat li sangue) ella apen posset respirar denov normalmen. Poy Van Helsing dat la li narcotic por dormir. Quincey Morris eat in bass por jacer sur li sofa pos quel yo reintrat li chambre u yo videt Van Helsing con quelc paperes in li manu. Il hat leet li contenete (contenete = li coses in it) e pensat pri alquicos. Il semblat satisfat, ma trist. Il monstrat me li papere e dit: "It cadet de Lucy just ante li balne."

Pos har leet li memorandum scrit de Lucy yo videt li professor e questionat: "In nómine de Deo, quo it significa? Esque ella es foll, o esque it es un horribil dangere?" Yo vermen ne savet quo dir. Van Helsing prendet li papere e dit:

"Por li moment, ne gena te pri it. Plu tard tu va comprender, ma ne nu. Nu di me li cose pro quel tu ha intrat." Yo rememorat pro quo yo hat intrat li chambre, e dit:

“Yo volet parlar pri li certificate de morte. (cert·ific·ar → cert·ific·a·t·e = un papere quel monstra que alquo es cert) Si noi ne labora inteligentmen li gente va venir ci por questionar, e un tal choc vell mortar Lucy. Noi ambi save que Madam Westenra havet un maladie, e noi posse crear li certificate.”

“Bon, amico John! Bon pensat! Benque Senioretta Lucy have fort ínamicos, su amicos ama la. Un, du, tri amicos dat la sangue e mem ti-ci old mann. Yes, amico John; yo ne es ciec! (ciec = ne possent vider) Pro to yo ama te mem plu mult! Nu ea.”

In li coridor yo incontrat Quincey Morris, con un telegramma por Arthur pri li morte de Madam Westenra, que anc Lucy hat esset malad ma nu standa plu bon, e que Van Helsing e yo esset con la. Yo dit le ad u yo intentet ear, e durant que yo departet li dom il dit:

“Quande tu retorna, Jack, esque noi posse parlar sol un poc?” Yo fat un signe con li cap diente yes. Yo aportat li certificate sin problemas e retornat.

Quande yo intrat li dom yo videt Quincey atendent me. Yo dit le que yo in prim volet saver pri Lucy, e intrat su chambre. Ella esset ancor dormient, e li professor ne hat movet un sol muscul. (muscul = li parte del córpor quel move it) Il movet su fingre a su bocca e yo savet que il expectat que ella va avigilar se. Dunc yo eat in bass a Quincey e noi intrat li dejuné-chambre, u trovat se plu luce del sole. Tande il dit me:

“Jack Seward, yo ne vole intrar in un problema quel have nequo a far con me; ma ti-ci afere es ne normal. Tu save que yo amat ti puella e volet maritar la; e benque to es li passate, yo senti me totvez anxiosi. Quo es li problema? Li nederlandeso (nederland·es·o) - un bon chap, yo vide to – dit que vu besonat ancor un vez un transfusion, e yo vide que vu du esset fatigatissim. Yo save que doctores have su propri lingue, ma ti-ci ne es normal, e yo have un parte in it. Ne ver?”

“It es ver”, yo dit, e il continuat:

“Alor e tu e Van Helsing hat fat to quo hodie yo fat. Ne ver?”

“It es ver.”

“Yo suposi (suposir = pensa que alquo es ver) que anc Art havet un parte. Ante quar dies quande yo videt le in su dom il aspectet strangi. Un tal cose yo videt solmen un vez in un loc nominat Pampas in Sud America – ta yo lassat un cavalle manjar li herbe li tot nocte. Ma durant li nocte un mus-volant quel ili nomina un vampire (vampire = un monstru quel trinca sangue) ataccat it (battet, luctat, fat sanguar) durant li nocte e in li matine ella ne havet sat sangue por star. Jack, si tu posse dir me, Arthur esset li unesim, ne ver?” Durant que il parlat il aspectet tre anxiosi, parlante pri li fémina quel il amat e savente absolutmen (absolut = in tot) nullcos. Solmen su mannitá auxiliat le ne plorar. Yo pensat pri li afere, ma il ja savet tam mult, e yo ne posset ne responder: “It es ver.”

“E durant quant témpor ti cose ha continuat?”

“Circa deci dies.” (circa deci = inter nin e deciun)

“Deci dies! Alor yo suposi, Jack Seward, que in li córpor de ti pretti (pretti = bell) creatura quel noi ama ha intrat li sangue de quar fort mannes. Mann! Su córpor ne vell posser posseder it.” Poy, aproximante se, il parlat demí-susurrante: “Quo ha extraet it?”

Yo fat un geste con mi cap. “Ta,” yo dit, “jace li problema. Van Helsing labora quam un follo pri li problema, e yo simplicmen save absolutmen nullcos. Quelc evenimentes fat nor observationes de Lucy in van. (in van = sin signification). Ma ili es finit – noi va restar ci, til li fine, bon o mal.” Quincey extendet (extender = mover in avan) su manu.

“Yo va auxiliar,” il dit. “Tu e li nederlandeso va ordinar me quo far, e yo va far it.”

·ificar
On usa ·ificar por crear verbes significant "far tal", "vider quam":
 * cert → certificar (far cert)
 * ver → verificar (vider ca un cose es ver)
 * pace → pacificar (crear pace)

circa
Quande on ne save li tot veritá, on posse usar circa.
 * Yo ne save quant cavalles il possede. Circa duant, yo crede.

Vocabularium

 * absolut
 * ataccar
 * certificate
 * ciec
 * circa
 * contenete
 * verbe: contener
 * extender
 * malgré
 * muscul
 * pretti
 * suposir
 * vampire
 * van (in van)

Altri paroles

 * absolut: absolutist
 * extender: extension, extensibil, extensiv
 * muscul: musculosi
 * van: vanitá, vaniton, vanitosi

|50

title: Salute, Jonathan!/Capitul 50


text:
Talk:Isoba/Consonants and Vowels

Audio for diphthongs will be added soon.

title: Talk:Isoba/Consonants and Vowels


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 51

Contenete - Capitul 50 - Capitul 51 - Capitul 52

Quinantunesim capitul (51.esim capitul)

Quande Lucy avigilat se in li pos-matine, li unesim movement de Lucy esset trovar li papere ye su péctor quel Van Helsing hat dat me a leer. Pos har monstrat it a me, il hat remplazzat (remplazzar = replazzar) it al péctor de ella e ella nu trovat it ta. Ella videt Van Helsing e me, e joyat se. Poy ella videt circum se, e vidente li loc u ella trovat se ella criat e plazzat su manus avan su visage. Noi comprendet it – ella videt que su matre hat morit, e noi fat omnicos quo noi posset, ma ella simplicmen plorat silentmen e debilmen durant un long témpor. Noi dit la que desde nu sempre un ex noi vell esser con la, e to semblat comfortar la. (comfortar = far minu suciar) Vers véspere ella indormit se un poc.

Nu un strangi cose evenit: durant que ella dormit, ella extraet li papere e ruptet it in du pezzes. (pezze = un micri parte) Van Helsing fat un passu in avan e prendet li pezzes. Ma ella continuat li movement, fictente rupter li papere, poy levat su manus quam si ella volet jettar li pezzes sur li suol. Van Helsing semblat surprisat, e pensativ (pensa·t·iv), ma dit nullcos.

Ella dormit in intervalles (intervalle = poc témpor chascun vez) durant li tot nocte passat.

19 septembre. -- Hante dormit in intervalles durant li tot nocte passat, ella semblat plu debil quande ella avigilat se. Li professor e yo vigilat la in intervalles de témpor, e nequande lassat la sol. Quincey Morris dit nos nullcos pri su intention, ma ne dormit, eante e veniente tra li dom.

Li matine venit, noi videt que li fortie de Lucy esset in null maniere melior. Li coses queles ella manjat ne auxiliat. Van Helsing e yo notat li grand diferentie in li dormient e li vigilant Lucy. Dormiente, ella aspectet plu fort, ma plu magri; ella respirat plu lenimen (leni = ne rauc), e su apertet bocca monstrat li gengive ex quel on videt li dentes, plu long quam normal. Quande ella esset vigil li lenitá del ocules changeat su expression e ella esset denov nor Lucy, benque un morient Lucy. Pos matine ella volet vider Arthur, e noi misset li telegramma; Quincey incontrat le in li station.

Quande il arivat it esset presc six horas, e li lúmine (lúmine = luce) del sole esset rubi e calid, dante color al blanc guancies de Lucy. Vidente la, li voce de Arthur esset rauc per emotion (emotion = sentimentes) e nequi ex noi posset parlar. Li intervalles de dorme e vigilantie de Lucy esset plu e plu mult, ma Arthur auxiliat un poc e ella esset felici vider le.

Nu it es un hora, e il e Van Helsing sede con la. Li proxim vigil es li mi. Yo time que deman va finir nor vigilantie - li povri puella ne posse ameliorar se. Mey Deo auxiliar nos.

Lettre, Mina Harker a Lucy Westenra. (ínapertet.)

17 septembre.

Carissim Lucy,

Un longissim témpor ha passat desde un de noi scrit li altri. Ma ti-ci vez yo have tam mult novas. Quande yo e mi marito arivat a Exeter un coche atendet nos, in quel trovat se Senior Hawkins. Noi eat a su dom u li chambres esset bon, e noi manjat junt. Pos li diné Sr. Hawkins dit:

"Mi cares, yo vole trincar a vor sanitá e prosperitá (prósperi = haver mult coses e fortun), e beneditiones a ambi vos. Desde vor infantesse yo videt vos agrandar (a·grand·ar) e yo vole que vu vive con me. Yo have null fémina, null infante, omnicos es for, e yo va dar vos omnicos." Yo plorat, car Lucy, quande Jonathan e li old mann presset unaltru li manu. Li vésper esset tam felici.

Vi noi nu in ti-ci bell ancian dom, ex u yo posse vider li grand árbores del catedrale (catedrale = grand, bell eclesia) contra li yelb petre del catedrale, e ex u yo posse audir li avies li tot die. Yo have tam mult domal (dom·al) coses a far. Jonathan e Sr. Hawkins es ocupat (ocupat = haver mult coses a far) li tot die, pro que Jonathan ha devenit un socio (socio = important hom) del firma (firma = loc u on labora).

Qualmen sta tui matre? Yo vole vider vos, ma yo ne audacia, essente tam ocupat con Jonathan qui besona me. Il finalmen ha devenit un poc grassi, ma quelcvezes il avigila se subitmen e yo deve auxiliar le retornar a normalitá mental. Mersí a Deo il ameliora se chascun die. To es mi novas - quo es li tuis? Quande va esser vor maritage, qual tip de maritage it va esser? Di me omnicos, mi car. Jonathan volet que yo misse te su "salutationes", ma to ne es sat bon por li yun socio del firma Hawkins & Harker. Vice to yo va misser te su amore just con li mi.

A revidentie mi max car Lucy, e omni beneditiones a te.

Tui, MINA HARKER.

socio
Un socio es un person qui es un important parte de alquo plu grand, quam un firma. Ex socio veni li paroles: In li societá de Anglia u Jonathan vive, on manja tri vezes per die. Ma in altri societás, on manja du vezes, o quar vezes.
 * societé: mult socios qui labora junt por un cose
 * societá: li tot persones in un land e li coses queles ili fa

luce e lúmine
Luce e lúmine es simil, ma diferent. Normalmen on di luce: Ma por plu micri e plu leni luce, on posse dir lúmine. Ex lúmine veni li paroles luminosi e luminositá. Pro to, lúmine es usat quande on parla pri quant luce.
 * Alpha Centauri es distant de 4 luce-annus (ne lúmine-annus)
 * Viagear al velocitá del luce es ancor ínpossibil. (ne velocitá del lúmine)

Vocabularium

 * agrandar
 * catedrale
 * comfortar
 * emotion
 * firma
 * intervalle
 * leni
 * lúmine
 * péctor
 * petre
 * pezze
 * prósperi
 * remplazzar
 * socio
 * yelb

Altri paroles

 * comfortar: comforte, comfortabil
 * emotion: emotional
 * lúmine: luminosi, luminositá
 * péctor: pectoral

|51

title: Salute, Jonathan!/Capitul 51


text:
Wikibooks:Reading room/Archives/2019/June

Categories at the bottom of each page
What determines the word used to introduce the list of categories at the bottom of a page? It differs by namespace; in Cookbook it's "More", in Wikijunior it's "See also", in project space it's apparently either "Category" or "Categories" depending on how many there are. I've no problem with any of those. But in mainspace it's "Subjects", which was never quite right and now seems wrong. --Pi zero (discuss • contribs) 01:15, 21 May 2019 (UTC)
 * [//en.wikibooks.org/w/index.php?search=category+more+%22subjects%22+%22see+also%22&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&advancedSearch-current=%7B%7D&ns8=1&ns10=1 I can't find it either] with the search engine. We don't have this particularity on the French Wikibooks and I don't think it comes from LocalSettings.php. So we might hack the code to find it. JackPotte (discuss • contribs) 07:39, 21 May 2019 (UTC)
 * See MediaWiki:Pagecategories. Leaderboard (discuss • contribs) 14:47, 7 June 2019 (UTC)
 * Awesome; thanks! --Pi zero (discuss • contribs) 17:13, 7 June 2019 (UTC)

Index pages not appearing on mobile version of wikibooks
I maintain the A-Level Computing wikibook and we have a lovely landing page that works on the desktop but is invisible on a mobile device:

https://en.m.wikibooks.org/wiki/A-level_Computing/AQA/Paper_2  <- invisible https://en.wikibooks.org/wiki/A-level_Computing/AQA/Paper_2    <- visible

I can't find anything about this in the template file? I'd obviously like to have the page working on both systems, but can't understand why it isn't rendering. Pluke (discuss • contribs) 09:02, 7 June 2019 (UTC)

 * Something occurs to me, from some unpleasant past wrestling with mobile view. Mobile view hides some classes of boxes (via css afaik) based on assumptions that how those boxes happen to be used on Wikipedia is the only way of using them that matters.  A while back on en.wn, I created an alternative to ambox called xambox, because mobile view was assuming that anything said in an ambox wasn't important to display in mobile whereas on en.wn many of the most important page notices on the project used ambox.  Fixing it involved moderately deep magic impinging on templates, html markup, and css.  That might, at least, offer a place to start looking for the cause of the problem. --Pi zero (discuss • contribs) 10:43, 7 June 2019 (UTC)

 * thanks, that pointed me in the right direction. https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Navbox where it says: "This template does not display in the mobile view of Wikipedia; it is desktop only. Read the documentation for an explanation.". Will dig a little deeper... Pluke (discuss • contribs) 14:06, 7 June 2019 (UTC)

Does Good (Quality revision) no longer work?
Went to mark | a page as being a Good revision once another editor had changed it, selected Good, Accept revision, and found that the new revision came up marked as "checked revision" rather than "quality revision". There doesn't seem to be any way for me to mark it as a quality revision... and I haven't seen any documentation for this new "Spot checked" box that appears. Does that have some effect on things? Chazz (talk) 19:46, 9 June 2019 (UTC)

Images in text
Wondering if anyone can recommend an approach for a technical difficulty.

The Quenya book depends heavily on a tengwar font that is external to wikimedia, and seems not to have been available at the provided external link for several years. There is a set of wikimedia-internal images at Commons:Category:SVG single Tengwa glyphs. However, I'm not sure there's any way to embed images within a line of text, nor to make image size change with text size (in section headings, for example). Suggestions appreciated. --Pi zero (discuss • contribs) 16:48, 11 June 2019 (UTC)
 * I think that it's the same as for PNGs: we can't automatically change the image sizes when varying our browser window size. But it's possible to define a grid with [//getbootstrap.com/docs/4.0/layout/grid/#grid-options Bootstrap], some ranges of window sizes in which the image CSS will be different. JackPotte (discuss • contribs) 17:30, 11 June 2019 (UTC)
 * Would it be possible to get a public-domain tengwar font uploaded to Commons? It seems to me that would be the simplest solution, no? Chazz (talk) 23:31, 11 June 2019 (UTC)

A proposal for WikiJournals to become a new sister project
Over the last few years, the WikiJournal User Group has been building and testing a set of peer reviewed academic journals on a mediawiki platform. The main types of articles are:

 * Existing Wikipedia articles submitted for external review and feedback (example)
 * From-scratch articles that, after review, are imported to Wikipedia (example)
 * Original research articles that are not imported to Wikipedia (example)

Proposal: WikiJournals as a new sister project

From a Wikipedian point of view, this is a complementary system to Featured article review, but bridging the gap with external experts, implementing established scholarly practices, and generating citable, doi-linked publications.

Please take a look and support/oppose/comment! Evolution and evolvability (discuss • contribs) 04:18, 3 June 2019 (UTC)

Where do I go to start a wikibook ? I am not familiar with wikibooks ?
Dear Technical assistance team,

I clicked on " starting a wikibook " but it was not very helpful. Where do I click in order to start a wikibook ? How can I produce chapters, do I use my sandbox ? Please can you give me a link that will allow me to start my wikibook.

Regards --Sutton Publishing (discuss • contribs) 12:07, 13 June 2019 (UTC)
 * The best starting point is to read this: Using Wikibooks. QuiteUnusual (discuss • contribs) 14:37, 13 June 2019 (UTC)

I want to become a reviewer
What are the criteria to be a reviewer? Debanshu.Das (discuss • contribs) 15:19, 4 June 2019 (UTC)
 * once you are around for a bit longer, you'll become a reviewer automatically --DannyS712 (discuss • contribs) 15:25, 4 June 2019 (UTC)
 * The hope is to let folks acclimate to the local culture before they get the review bit. --Pi zero (discuss • contribs) 15:56, 4 June 2019 (UTC)

Thanks
Thanks to DannyS712 and Pi zero for clearing my doubts.

Printable and pdf version of book
Some books have a printable and a pdf version. I can't understand how to make the same for the book 'QBasic' (although it is not needed now). It will be nice to know in advance how to do it so that I can immediately make the versions available.Debanshu.Das (discuss • contribs) 11:18, 5 June 2019 (UTC)
 * It's explained into Help:Print versions. JackPotte (discuss • contribs) 12:34, 5 June 2019 (UTC)

can we use images from outside
Hello, just a query. Can we utilise images from external websites. If yes, then how? Debanshu.Das (discuss • contribs) 08:44, 9 June 2019 (UTC)
 * It depends. If the image is free (i.e, the license allows you to reuse the image), then it should be uploaded at Wikimedia Commons. However, in other cases (will be mostly the case when you take images from the web), the assets are not free, and you will have to request uploading the image to Wikibooks at WB:RFI or apply for Uploader if you plan to upload many such images. Leaderboard (discuss • contribs) 08:48, 9 June 2019 (UTC)

Not included in print version(part of it)
Hello, Just asking something. In the print version, I have included one of my pages. Part of it is coming, but the later included sections are not coming. Just to let you know, if it might matter, the page was a really big one, with the latest section added, (which is creating all the problems) being somewhere near 3000 bytes. I have not included the tag or anything like that. Please tell me why this is happening.Debanshu.Das (discuss • contribs) 16:39, 10 June 2019 (UTC)
 * You can practice a null edit, by saving the print page without modifying it, to force the server cache renewal. JackPotte (discuss • contribs) 07:41, 11 June 2019 (UTC)
 * Wow, that worked. Thanks a lot! Debanshu.Das (discuss • contribs) 14:56, 11 June 2019 (UTC)

Pdf problem
I have been seeing all the pdf versions of the "featured books". They seem to have something of a license page at the front, followed by the contents table. Now, I have seen their print versions, and there was nothing of the sort there. I have made a pdf using two ways, the print option and the download as pdf option. None of them have the features I have talked about. Can someone please tell me how the pdf versions were made? Debanshu.Das (discuss • contribs) 15:37, 11 June 2019 (UTC)
 * The PDF versions are normally made from the print versions, which can use the following templates: Category:Print templates. JackPotte (discuss • contribs) 17:39, 11 June 2019 (UTC)

Can accidental rollbacks be undone?
I was reading the help page on editing Help:Editing, and I noticed that it mentioned that clicking the rollback button instantly reverts all of the edits applied by the most recent editor without any confirmation to protect against accidentally clicking the rollback button. I am worried that I may someday accidentally click the rollback button and lose all of my work. Can accidental rollbacks be reversed?

Thanks,

Math buff (discuss • contribs) 22:37, 24 June 2019 (UTC)

 * Not to worry; a rollback leaves a record in the page revision history, just like any other edit. So it can be undone. --Pi zero (discuss • contribs) 23:38, 24 June 2019 (UTC)

 * Thank you for your clarification. Math buff (discuss • contribs) 01:31, 25 June 2019 (UTC)

False positives
I am not sure that denying external links because of a mere technicality (that users' accounts are too new) is reasonable in my view if the reason is adequate enough (like this. Yes, we are not a link factory, but these are cases which would be otherwise acceptable.

P.S: That was the idea behind Edit_filter/URL_requests, and while many requests there are denied, there are a significant number of requests which are reasonable as well. Leaderboard (discuss • contribs) 22:02, 26 June 2019 (UTC)

 * Well, a couple of thoughts.
 * The filter log presumably understates the effect of the current restriction, because the log can't show that a spammer didn't try, knowing it wouldn't work.
 * Those slowed down by the restriction may be encouraged to a lasting attitude of conservativism in external linking.
 * --Pi zero (discuss • contribs) 01:42, 27 June 2019 (UTC)

Wikiness
I've written an essay, in my userspace, about what direction I believe wikis should be heading for. Though short, it develops several themes I've had in mind for a while. I'd be interested in other Wikibookians' thoughts on it (at all levels — articulation, ideas, issues). --Pi zero (discuss • contribs) 16:02, 29 June 2019 (UTC)
 * User:Pi zero/essays/Wikiness