text:
Salute, Jonathan!/Capitul 52

Contenete - Capitul 51 - Capitul 52 - Capitul 53

Quinantduesim capitul (52.esim capitul)
Raporte (raporte = information pri novas) de Patrick Hennessey, M. D., a John Seward, M. D.

20 septembre.

Car senior,

Sequente vor esperanties, vi li raporte pri omnicos quel vu ha lassat me a far... pri li patiente, Renfield, yo have coses a dir. Il devenit excitat ancor un vez, ma fortunosimen sin mal fortun. Ti-ci pos-matine un coche con du mannes visitat li dom u nequi vive quel es apu li nor - li dom til u, vu va rememorar, hat curret li patiente.

Li du mannes venit a nor dom por questionar pri li via, nam ili esset forenos. Tra li fenestre, durant que yo fumat un cigarette, yo videt un ex ili venir al dom. Passante li fenestre de Renfield, li patiente comensat maledir le con omni mal paroles queles il conosset. Li mann, un semblantmen bon chap, dit le simplicmen “Tace, (tacer = ne parlar) tu mal-boccat (bocc·at) mendico (mendico = un person qui di: “ples dar me moné!”)”, pos quel nor mann dit le que ti mannes volet raubar le. (raubar = prender li moné de alqui) Yo apertet li fenestre e dit le que il ne mey suciar se pri to. Li mann observat li dom e dit: “Deo benedi vos senior, it deve esser un desfacil labor viver in un asil por lunaticos.” Poy il questionat pri li via e yo dit le it. Il departet, durant que nor patiente maledit le.

Yo volet saver pro quo il hat incolerat se talmen, nor normalmen bon-actent Renfield, e intrat li chambre. Yo esset surprisat vider le tot calm e polit. (polit = dir ples e mersí) Yo questionat le pri su actiones ma il fictet saver nullcos pri it. Ma il hat dupat me (dupar = far pensar fals coses), nam pos un demí-hor il hat exeat li dom tra li fenestre e curret along (along = sequente) li strade. Yo ordonat li mannes sequer me. Mi timore esset corect: yo videt li sam coche, in quel trovat se quelc grandissim lignin buxes.

Li mannes esset fatigat e sudat (sude = aqua sur li córpor quande on cale) pro li long labor. Ante que yo atinget les li patiente ataccat les, prendet li cap de un ex ili e comensat batter li terre con it. Yo crede que il vell har posset mortar le si yo ne hat venit in just témpor. Li altri chap prendet un flagelle e frappat Renfield con li tenette (tenette = cose a tener). Il frappat le tre fortmen, ma Renfield ne reactet (reacter = acter contra un action) e prendet anc ti mann, anc me. Finalmen noi tri comensat dominar le (dominar = esser li mastro de) e fat le metter li camise de fortie.

Il comensat criar: “Ili ne va raubar me! Ili ne va mortar me! Yo va luctar por mi Dómino e Mastro!” e altri íncomprensibil paroles. Finalmen, con mult desfacilitá noi fat le intrar li stuffat (stuffat = leni con stuffage) chambre.

Li du cocheros in prim volet far nos payar por li damage (damage = vúlneres), ma anc ili trovat it strangi que ili ne posset victer (victer ↔ perdir) contra un tenui follo, e ne volet far li gente saver que ili hat perdit. Ili dit que it esset li multissim labor quel hat fat les tam debil, e in plu li manca de aqua e liquore (liquore = fort vin, bir, etc.). Yo comprendet quo ili volet dir e dat les quelc glasses de liquore a trincar e un poc moné, pos quel ili jocat pri li atacca e dit que it esset in fine un bon cose esser ataccat pro que ili hat havet li fortun incontrar un tam bon chap quam me. Yo scrit lor nómines e adresses, si vu va trovar les necessi.

Lor nómines es: Jack Smollet, e Thomas Snelling. Ili labora por Harris & Filios, firma por translocation (trans·loc·a·t·ion) e expedition (expedir = inviar coses), in Soho, in London.

Yo va misser vos lettres pri altri novas, o telegrammas por plu urgent (urgent = besonant rapid response) coses.

Vor devoet, PATRICK HENNESSEY.

Lettre, Mina Harker a Lucy Westenra. (ínapertet.)

18 septembre.

Carissim Lucy,

Un trist eveniment – Sr. Hawkins ha subitmen morit. Alcunes vell pensar it ne trist por nos pro que su dom e moné va devenir li nor, ma noi hat amat le tam mult que noi senti nos quam si noi ha perdit un patre. Yo self ha conosset ni mi patre ni mi matre, quel fa it un mem plu trist cose por me.

Jonathan es vexat. Il di que il es tristissim, benque li mann ha lassat nos tam mult richesse que noi ne deve suciar pri qualmen viver, pro que li responsibilitá (responder → respons·ibil·itá) es tam grand. Il deve fider se, ma il es talmen chocat que su tot forties es for. Yo peti pardon a te, ma it es talmen desfacil sempre ficter esser felici e fort avan le. Li funerale (funerale = vider li morto avan li interration) va evenir in London quam li povri Sr. Hawkins hat volet, e Jonathan va far li preparationes. Yo va visitar te, mem por quelc minutes. Pardon pro har trublat te. (trublar = vexar un poc)

Con beneditiones,

Vor amant, MINA HARKER.

·at
Pos un substantive, ·at significa "possedent".
 * bocca → mal-bocc·at (possede un mal bocca = di mal coses)
 * arme → armat (possede armes)

Vocabularium

 * along
 * camise
 * camise de fortie
 * dominar
 * dómino
 * dupar
 * expedir
 * flagelle
 * funerale
 * mendico
 * polit
 * raporte
 * raubar
 * reacter
 * responsibilitá
 * tacer
 * tenete
 * translocar
 * trublar
 * urgent

Altri paroles

 * dómino, dominar: dominant, domination
 * flagelle: flagellar, flagellation
 * polit: politesse
 * raporte: raportero
 * reacter: reactiv, reactionario

|52

title: Salute, Jonathan!/Capitul 52


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 53

Contenete - Capitul 52 - Capitul 53 - Capitul 54

Quinanttriesim capitul (53.esim capitul)
Diarium de Dr Seward

20 septembre. - Yo scri ho-nocte solmen pro hábitu (hábitu – far li sam cose chascun die). Yo es tam trist, miserabil (miser·ar → miser·abil), fatigat del vive self, que mem si li ángel del morte vell venir yo ne vell cuidar pri it. E ti ángel ha venit tam mult in recent témpores – li matre de Lucy e patre de Arthur, e nu...lass me scrir it.

Yo prendet li plazza de Van Helsing in li vigilantie sur Lucy. Noi dit Arthur que anc il mey dormir, ma il dit no. Poy noi dit le que durant li die noi vell besonar le, ne nu, e que noi besonat un bon dormit Arthur – il finalmen dit yes.

Van Helsing esset tre amabil, e dit le: “Veni, mi infante, veni con me. Tu es malad e debil, trist e manca sangue. Tu ne deve esser sol – esser sol significa timer. In li grand chambre es un grand foy e du sofas, e noi va auxiliar unaltru, mem sin parlar durant que noi dormi.”

Arthur eat con le, vidente retro vers li blancissim visage de Lucy. Ella jacet sin movement, e yo videt que li chambre esset preparat con li flores de alie, li guirlande circum li col de Lucy, omnicos. Lucy respirat raucmen, e su visage esset ne tre bell, con li dentes plu long e plu acut (acut = quam cultelles) quam in li matine. Li canin dentes semblat mem plu long e acut quam li altris. Yo sedet apu la, e ella movet se un poc. In ti moment un battida venit al fenestre. Yo videt li lúmine del lune, e videt anc que li brue (brue = un mal son) esset fat per un grand mus-volant, quel de témpor a témpor battet li fenestre. Retornante al sede, yo videt que Lucy hat movet se un poc, e hat ruptet li flores circum su col. Yo remplazzat les tam bon quam yo posset, e sedet regardante la.

Ella avigilat se, e yo fat la manjar quam Van Helsing hat ordinat. Ella manjat solmen un poc, e mem to lentmen. It esset curiosi que in li moment in quel ella avigilat se ella prendet li flores de alie e fat les proxim a su córpor. Anc curiosi que quande ella respirat strangimen durant li dorme ella odiat li flores, ma un vez avigilat ella amat les. Yo ha fat null erras (erra = falsitá) pri to – yo videt ella far it multissim vezes durant li nocte.

Ye six horas Van Helsing venit por vigilar la. Arthur hat indormit se, e il lassat le continuar dormir. Quande il videt li visage de Lucy yo audit li rapid inhalation e il dit me in un acut susurrada (susurrar = chuchotar ma plu rauc): "leva li persianes; yo vole luce!" Poy il inclinat se con su visage tre proxim a ti de Lucy. Il removet (remover = mover for) li flores e li nas-linette (nas-linette = micri pezze de vestiment) de su col. Surprisat, il criat: "Mein Gott!", quel in german significa mi Deo! Anc yo observat la.

Li vúlneres sur su col hat in tot desaparit.

Van Helsing observat la durant quin minutes. Poy il tornat se a me e dit:

"Ella mori. Li témpor es poc. Morir vigilant o dormient va far un grand diferentie. Avigila li povri púer e lassa le vider la; il fide nos e noi ha fat le un promesse."

Yo intrat li manjatoria e avigilat le. Il videt li luce del sole e esset surprisat ma yo dit le que Lucy dormit ancor, e que e yo e Van Helsing timet que li fine de Lucy aproximat se. Il covrit su visage con su manus e pregat durant un moment. Yo levat se per li epoles. "Veni", yo dit, "car mann, usa tui tot forties. It va far li cose plu facil por la."

Quande noi intrat li chambre noi videt que Van Helsing hat preparat omnicos. Il hat mem brossat (brossar = far li capilles bell) li capillatura (capillatura = li tot capilles) de Lucy, quel portat li aspecte de aurin undes. Quande noi intrat li chambre ella apertet su ocules e chuchotat lenimen:

"Arthur! Oh, mi amore, quam felici yo es vider te!"

Il volet besar la ma Van Helsing fat un geste con li manu. "No," il susurrat, "ancor ne! Prende li manu de ella; to va auxiliar la plu."

Talmen Arthur prendet li manu de Lucy e observat la, e ella aspectet tre bell, con li leni lineas de su visage contra li angelic bellesse de su ocules. Poy ella cludet su ocules e dormit, quam un fatigat infanta.

Pos to venit li strangi change quel yo hat observat durant li nocte. Su respiration devenit rauc, li bocca apertet se, e li retrotraet gingive fat su dentes aspecter plu long e plu acut quam jamá. In un dormient maniere ella apertet su ocules, ocules nu dur e ínclar, e dit con un leni e seductent (seducter = far alqui voler dormir junt) voce, un voce quel yo nequande hat audit la usar:

"Arthur! Oh, mi amore, yo es felici que tu ha venit! Besa me!" Arthur inclinat se por besar la, ma in ti moment Van Helsing, surprisat per li voce, prendet le sur li col con ambi manus e forjettat le trans li chambre con un surprisant fortie.

"Ne fa it, jamá! Per li vivent animes de tu e de ella!" E il stat quam un leon avan le.

Arthur esset surprisat e incolerat, ma dit e fat nullcos.

Sur li visage de Lucy noi videt un movement de colere e li acut dentes cludet se. Poy ella cludet li ocules.

Pos to ella apertet su ocules, queles denov monstrat li ver dulcitá de Lucy, e ella prendet li manu de Van Helsing e besat it. "Mi ver amico", ella dit con un debil e trist voce, "Li ver amico de yo, e de il! Oh, protecte (protecter = far ne vulnerar) le, e da me pace!"

"Yo jura it!" (jura = un fort promesse) il dit, levante su manu. Poy il tornat se a Arthur e dit: "Veni, mi infante, prende su manu e besa la sur li fronte, solmen un vez."

Il fat talmen, e talmen ili partit. (partir = devenir ne junt)

Li ocules de Lucy cludet se, e Van Helsing prendet li brasse de Arthur e fat le far un passu detra.

Poy li respiration de Lucy devenit denov rauc, e subitmen it cessat.

"Omnicos es finit," dit Van Helsing. "Ella es mort!"

Yo prendet li brasse de Arthur e noi intrat li salon (salon = chambre por parlar, leer, fumar...), e il covrit su visage con li manus e plorat in un maniere quel presc fat me far sam.

Yo reintrat li chambre e trovat Van Helsing observant li povri Lucy, con un seriosissim visage. Li morte hat redat la su bellesse; mem li bocca ne esset tam blanc. It esset quam si li sangue, nu ne necessi por li cordie, hat intrat li altri partes del córpore por far la plu bell.

"Dormiente, noi pensat la mort,

e moriente, noi pensat la dormient."

Yo stat apu Van Helsing, e dit: "li povri puella. Finalmen ella ha trovat pace. It es li fine!"

Il tornat se a me e dit: "Vé! It es solmen li comense!"

Yo questionat le ma il solmen fat un geste con li cap e dit: "Noi nu posse far nullcos; solmen atender."

errar
Quande on fa un fals cose, on erra.
 * Yo pensat que ella havet duant annus ma yo errat; ella have mult plu quam duant.

nas-linette
Un nas-linette es in prim creat por li aqua quel veni del nase, ma ne omni nas-linettes es usat por li nase. On posse usar it circum li col por far se bell, etc.

capillatura
Capille = un sol capille. On brossa li capilles de su cap. Ma quande on parla pri li tot capilles e qualmen ili vide se, on usa li parol capillatura.

Vocabularium

 * acut
 * brasse
 * brossar
 * brue
 * capillatura
 * epol
 * erra
 * hábitu
 * leon
 * miserabil
 * nas-linette
 * partir
 * protecter
 * remover
 * salon
 * seducter
 * susurrar

Altri paroles

 * brossar: brosse
 * erra: errore
 * hábitu: habitual, habituar se
 * protecter: protector, protection, protectiv, protectionist
 * seducter: seductor, seductiv, seduction

|53

license: Creative Commons - Attribution Share-Alike - https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

title: Salute, Jonathan!/Capitul 53


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 54

Contenete - Capitul 53 - Capitul 54 - Capitul 55

Quinantquaresim capitul (54.esim capitul)
DIARIUM DE DR. SEWARD – continuation.

On preparat li funerale por li sequent die, por que Lucy e su matre mey esser interrat junt. Yo fat li preparationes, e li functionario (function·ario = un person in un firma) dit me que su córpor esset tre bell. Yo notat que Van Helsing esset sempre in li vicinitá, e pro que Arthur devet atender li funerale de su patre in un altri loc, yo e Van Helsing preparat li paperes. Il dit que il vell far li paperes por Lucy self. Yo questionat le ca il posset far it, essente un foreno. Yo dit le que li anglesi leges (leges = li coses queles on deve e ne deve far) es diferent. Il dit:

“Yo save, yo save. Tu oblivia que yo ne es solmen un doctor; yo es anc advocate (advocate = un person qui save li leges). Ma yo ne prepara li paperes solmen por sequer li lege. Nam it es possibil que ta va trovar se anc altri paperes, quam ti por exemple.”

Il extraet li memorandum quel hat esset apu li péctor de Lucy, e quel ella hat ruptet durant que ella dormit.

“Quande tu trova qui es li notario (not·ario = li person qui scri legal notas) por Madam Westenra, scri le ho-nocte. Yo va vigilar Seniora Lucy li tot nocte, e serchar un poc. It ne es bon que su pensas intra li manus de ínconossetes.”

Yo continuat mi parte del labor, e pos un demí-hor hat trovat li nómine e adresse (adresse = li loc u on vive) del notario de Madam Westenra e hat scrit le li lettre. Omnicos esset in órdine (in órdine = sin problemas). Ti moment, Van Helsing intrat li chambre e dit:

“Esque yo posse auxiliar te, amico John? Yo es líber.”

“Ha vu trovat li cose quel vu ha serchat?” yo questionat.

“Yo ne serchat un cert cose. Yo esperat solmen trovar, e certmen yo ha trovat, quelc lettres e memorandums, e un nov-comensat diarium. Ma yo have les, e por li present (present = nu) témpor noi ne mey parlar pri les.”

Li labor finit, il continuat: “E nu, amico John, noi va ear al lette. E yo e tu vole dormir. Deman noi va haver mult coses a far, ma por ho-nocte noi ne es besonat. Vé!”

Ante dormir noi regardat li povri Lucy. Li functionario hat fat un bon labor, nam li chambre hat devenit un micri capella por li mortes. Noi videt mult blanc flores, quel fat li morte ne tre desbell. Candeles de cire monstrat su bellitá, e yo apen posset creder que yo regardat un mort fémina e ne un tal (un tal = un fémina) vivent.

Li professor, qui ne hat amat la quam yo hat, aspectet seriosi. Il dit me: “Resta ci til quande yo retorna”, e exeat li chambre. Il retornat con savagi (savagi = venient del grand natura) alie del buxe in li coridor, e plazzat li flores inter li altris sur e circum li lette. Poy il extraet de su col un micri aurin crucifixe, quel il plazzat sur li bocca de Lucy.

Poy, quande yo desmettet mi vestimentes in mi chambre, yo audit un frappa contra li porta e il intrat e dit:

“Deman, ante li cade del sole, yo vole que tu aporta me quelc pos-mortal cultelles.”

“Por usar sur li córpor?” yo questionat.

“Yes e no. Yo vole operar, ma ne quam tu pensa. Di nullcos al altres. Yo vole detranchar (de·tranchar = remover con un cultelle) li cap e extraer li cordie. Ah, tu es un doctor e tu es chocat! Yo ha videt te far tam mult operationes. Ah, ma yo ne deve obliviar que tu amat la. Ma it es in fact pro to, pro amore, que yo vole far it. Yo vell voler far li operation ho-nocte, ma pro Arthur yo ne posse; pos li funerale de su patre deman il va esser líber e va voler vider la – vider...vider it. Poy, quande ella es in li sarco (sarco = li buxe por mortes), noi va intrar durant que omnes dormi. Noi va far li operation, e far omnicos aspecter quam antey por que nequi mey saver.”

“Ma pro quo far it? Li puella es mort. Pro quo far un tal cose a su córpor sin necessitá? E si it ne es necessi – ne necessi por nos, por li homan conossentie – pro quo far it? Sin necessitá it es monstruosi.”

Por responder il plazzat su manu sur mi epol e dit, con ínfinit tendritá (tendri = con bon cordie):

“Amico John, yo conosse tui sanguant cordie, e yo ama te mem plu pro que it sangua. Ma hay coses queles tu ne save, e va saver, e benedir me pro saver le, benque ili ne es plesent. John, mi infante, tu ha esset mi amico tam mult annus, e esque tu ha videt me far un cose sin rason? Yo posse errar – anc yo es un mann, ma yo crede in to quo yo fa. Esque it ne esset pro to que tu misset me ti lettre in li comense? Yes! Esque tu ne esset surprisat, mem horret, que yo ne lassat Arthur besar su amanta – benque ella esset morient – e fat le retropassuar con mi tot fortie? Yes! E malgré to tu videt qualmen ella mersiat me pro it, con su bell morient ocules, e besat mi manu e benedit me? Yes! E esque tu ne videt mi promesse, pos quel ella cludet su ocules con gratitá? (grat = mersiant) Yes!”

Il continuat: “Yo have bon rasones por to quo yo fa. Tu ha credet me mult annus, e durant li passat semanes. Crede me un poc plu. Si tu ne crede me, yo va dir te quo yo pensa, ma it ne es bon laborar con alqui qui ne crede me. Yo vell sentir me sol.”

Il pausat, e continuat: “Amico John, hay terribil dies avan nos. Lass nos ne esser du, ma un. Va tu creder me?”

Yo prendet su manu, e promesset le. Yo videt le exear e intrar su chambre. Stante sin movement, yo videt un del servitoras, qui ne videt me, passar sin brue e intrar li chambre u jacet Lucy. It tuchat me vider to. Devotion (devoet → devo·er → devo·t·ion) es tam rar, que on es sempre grat vider it. Vi un povri puella qui naturalmen timet li morte ma intrat li chambre por dir un ultim adío a su dómina…

tal
On posse usar li parol tal quam un substantive.
 * Yo ama li cités in Anglia, tales quam Whitby e London. (tal = tal cités = simil cités)
 * Un amabil vampire? Yo ne conosse un tal. (Yo ne conosse un tal vampire)

Vocabularium

 * adresse
 * advocate
 * candele
 * detranchar
 * function
 * functionario
 * grat
 * lege
 * notario
 * órdine
 * present
 * sarco
 * savagi

Altri paroles

 * adresse: adressarium
 * órdine: ordinari

|54

title: Salute, Jonathan!/Capitul 54


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 55

Contenete - Capitul 54 - Capitul 55 - Capitul 56

Quinantquinesim capitul (55.esim capitul)
Yo devet har dormit mult, nam li sole esset in li ciel quande Van Helsing intrat mi chambre. Il venit apu mi lette e dit:

“Noi ja ne besona li cultelles; noi ne va far li operation.”

“Pro quo?” yo questionat. Nam il hat fat un grand impression (impression = alquo desfacil a obliviar) sur me.

“Pro que”, il dit seriosimen, “it es tro tard...o tro tost! Vide!” Ci il monstrat li micri aurin crucifixe. “Ti-ci esset furtet (furter = prender li coses de un altru) in li nocte.”

“Quo, furtet?” yo questionat, “vi – vu possede it nu.”

“Yes, pro que yo retroprendet it del miseron (misere → miser·on) qui furtet li mortes e li viventes. Ella ne savet quo ella fat, solmen que ella hat furtet alquo. Nu noi deve atender.”

Il exeat li chambre strax, e yo pensat pri li misterie.

Pos mult atendida, li notario venit: un Sr. Marquand, del firma Wholemans, Filios, Marquand & Lidderdale. Il mersiat nos pro li labor quel noi ja hat fat, e comensat lu restant. Durant li lunch il dit nos que Madam Westenra hat ja savet que un die su cordie va cessar, e talmen hat comensat li preparationes self. Except un sol edificie (edificie = dom, domette, castelle, eclesia...) del patre de Lucy quel apartenet (it apartene a X = X possede it) a alqui in li familie, omnicos nu apartenet a Arthur Holmwood. Li notario continuat:

"Noi dit la mult vezes que talmen lassar tam mult directmen a Arthur, vice Lucy, vell posser esser un problema in li futur (futur = li témpor a venir), ma ella dit nos que noi deve far sequente su volentie. E benque legalmen noi esset corect, in ti circumstantie (circum·sta·nt·ie = li coses circum un eveniment) it es bon que ella hat dat omnicos a Arthur. Nam mem un morte del matre quin minutes plu tost quam ti de Lucy vell har dat omnicos a Lucy vice Arthur. E pos to li morte de Lucy vell har dat li possibilitá de ti o un altri person in li familie venir e far que it apartene a les...curtmen dit, it es mult plu simplic que Arthur nu possede omnicos. Yo es felicissim que omnicos ha devenit tam simplic."

Il esset un bon chap, ma it ne pleset me vider le joyar se tam mult, durant que omnicos esset tam trist.

Poy il exeat por vider li Lord Godalming (Lord = anglés: Senior, Mastro), quel es li nu oficial (ofici·e → ofici·al = omnes usa it) nómine de Arthur, pro que su patre hat esset li Lord Godalming ma nu es mort. Noi intrat li preparat chambre de mortes in quel trovat se li córpores de Lucy e su matre, fante it un vermen tristissim loc. Van Helsing dit li functionario que li córpores deve esser in diferent locs, pro que vider du córpores in un sol loc vell esser un plu grand choc por Arthur. Li functionario dit: "Ah, vu es corect, quam stupid yo es!" e rapidmen restaurat (restaurar = far quam antey) li coses in li maniere quel noi hat fat les.

Li povri chap Arthur intrat, con un totmen diferent aspecte quam antey. Il hat amat su patre tam mult. A nos il esset polit e cordial (cordi·e → cordi·al = con bon cordie) quam sempre, ma noi videt su intern tristesse e choc. Noi ductet le til li porta del chambre in quel jacet Lucy, e quande yo volet lassar le sol il prendet mi brasse e dit raucmen:

"Anc tu amat la, old chap; ella dit me que tu amat la e que tu esset su max bon amico. Yo vole mersiar te pro li bon coses queles tu hat fat por la. Yo ne posse..."

Subitmen il comensat plorar, e lansat (lansar = jettar) su brasses circum mi epoles, diente:

"Oh, Jack! Jack! Quo far? Li tot vive ha lassat me, yo have nullcos in li munde por quel viver."

Yo comfortat le tam bon quam yo posset. In tal casus (casu = loc, témpor, eveniment) li mannes ne fa mult: on prende li manu, presse li brasse sur li epol un poc plu fort, on plora un poc junt. In fine li plorada cessat, e yo dit le:

"Veni, lass nos vider la."

Noi eat vers li lette e videt la - Deo! Tam bell ella esset. Chascun hor semblat far la mem plu bell. It terret me un poc, e Arthur mem plu. Poy, pos un long pause il susurrat:

"Jack, esque ella es vermen mort?"

Yo dit que yes, e que sovent pos mult suffrentie (suffrer = sentir se mal, doler) li morte fa li visage de un person tre bell e pacific. (pac·e → pac·ific) Il credet me e pos har regardat la un long témpor il tornat se. Yo dit le que li témpor ha venit por dir adío, e il prendet li manu de Lucy e besat it, e besat anc li fronte de Lucy.

Yo lassat le in li salon e dit Van Helsing que il hat dit adío, pos quel Van Helsing dit li functionarios que ili posset far li preparationes por cluder li sarco. Yo informat le pri li question de Arthur, e il respondet:

"To ne es surprisant. Anc yo dubitat (dubitar = ne saver ca un cose es corect o fals) por un moment!"

Noi dineat junt. Van Helsing dit nullcos durant li diné, ma quande noi comensat fumar li cigares il dit:

"Lord -" ma Arthur interruptet le:

"No, no, ples ne dir it, por li amore de Deo! Ancor no. Yo peti pardon, senior, ma yo ha perdit la tam recentmen. Yo ne senti me quam un lord."

Li professor respondet dulcimen:

"Yo dit Lord solmen pro que un simplic Senior nu ne es apt (apt = li corect cose) e yo ne save ca yo posse nominar te Arthur."

"Ples nominar me quam vu vole," Arthur dit. "Yo espera que yo va sempre esser vor amico. E yo ne have li paroles por expresser mi gratitá pro li coses queles vu ha fat por mi povri cara. Yo peti pardon si yo ha esset ínpolit in ti o un altri casu."

Van Helsing dit: "Yo save que it ne esset facil fider me, e mem nu it ne es te possibil fider me, nam tu ancor ne comprende omnicos. Anc in li futur va venir témpores u tu ne posse e ne deve comprender li coses, ma totvez va dever fider me. E tande, quande tu va fider me completmen, tu va comprender omnicos."

"Adver (adver = yes, it es ver), senior," dit Arthur, "yo va sempre fider vos. Vu have un bon cordie, e es li amico de Jack e de ella. Ples far quam vu vole."

Li professor pensat mult, poy dit: "Alor esque yo posse dir te alquo?"

"Cert."

"Tu save que Madam Westenra lassat te su possessiones?"

"No, yo ne savet it. Li car povri dama." (dama = madam)

"E pro que it es li tui, tu posse far quam tu vole. Yo vole que tu da me li permission (permisser = dir "yes, tu posse") de leer li paperes e lettres de Senioretta Lucy. Crede me, it ne es pro curiositá. Yo have un rason pri quel anc ella vell har aprobat (aprobar = creder bon). Yo have les ci, por que null foren manu mey tuchar les. Si yo posse, yo vole posseder les, e mem ne monstrar le a te, ne ancor. Plu tard yo va retrodar les a te. Yo save que it es un dur demanda (demandar = dir "esque yo posse?"), ma esque tu posse far it por Lucy?"

Arthur parlat con bon cordie, un poc quam li old Arthur quel noi conosset: "Dr. Van Helsing, vu posse far quam vu vole. Yo senti que mi car Lucy vell har aprobat que yo fa talmen. Yo ne va vexar vos con questiones til quande li témpor ha venit."

Li old professor stat e dit seriosimen:

"E tu es corect. Por nos omnes va venir dolore, ma ne omnicos va esser dolore, ni va li dolore esser lu ultim. Noi omnes va dever passar tra li amari aqua ante atinger lu dulci!"

Yo dormit sur un sofa in li chambre de Arthur, ma Van Helsing ne dormit. Il marchat ci e ta, sempre observante li chambre del sarco, in quel trovat se li flores queles emisset (e·misser = misser ex) un fort odore li tot nocte.

un Sr. Marquand
Ci on di un Sr. Marquand, pro que il esset un ínconosset senior e on ha incontrat le por li unesim vez.

impresser
Impresser veni de in e presser. Quande on fa un passu sur li suol, li pede lassa un impression. Ma on posse far un impression anc sur li mente, li cordie, quel es un cose ne facil a obliviar.
 * Li bellissim cité lassa un fort impression al tot visitantes.

Vocabularium

 * adver
 * apartener
 * aprobar
 * apt
 * circumstantie
 * dama
 * demandar
 * dubitar
 * substantive: dúbite
 * edificie
 * furter
 * futur
 * impresser
 * impression
 * lansar
 * miseron
 * oficie
 * oficial
 * permisser
 * restaurar
 * suffrentie
 * suffrer

Altri paroles

 * apartener: apartenentie
 * aprobar: aprobation
 * furter: furtiv
 * futur: futurist
 * impresser: impressiv, impressionar, impressionant
 * restaurar: restauration

|55

title: Salute, Jonathan!/Capitul 55


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 56

Contenete - Capitul 55 - Capitul 56 - Capitul 57

Quinantsixesim capitul (56.esim capitul)
Jurnale de Mina Harker.

22 septembre. - In li tren vers Exeter. Jonathan dormi.

Tam mult coses ha evenit inter hodie e li ultim vez que yo scrit in mi jurnale. Li evenimentes: esser in Whitby, Jonathan for e sin novas, nu maritat, Jonathan devenit un notario e un socio del firma, Sr. Hawkins mort e interrat, e Jonathan denov mentalmen ínstabil (stabil = cert: star -> sta.bil). Vi, nu que noi es rich yo ha presc obliviat qualmen scrir usante stenografie. Yo deve practicar (practicar X = usar X por devenir plu bon).

Li funerale esset tre simplic. Ta trovat se solmen noi e li servitores, un o du amicos de ili ex Exeter, e quelc altri gentilmannes. Jonathan e yo stat manu in manu, sentiente que nor max car amico hat lassat nos...

Noi retornat al cité e visitat li Hyde Parc. (parc = grand jardin) Noi sedet ta, ma videt solmen poc persones e li tot cose esset un poc trist. Poy noi fat un promenada along li strade Piccadilly. Jonathan prendet mi brasse, just quam durant nor dies quam studiantes. Prender li brasse in un public (public = con altri persones) loc esset alquant (alquant = un poc) índecent (decent = on posse far it in un public loc) ma yo dit me: "No, il es mi marito e yo ne sucia si on pensa it índecent."

Plu tard yo esset regardant un bellissim fémina con un grand chapel, quande subitmen Jonathan prendet mi brasse tam fortmen que it dolet me. Il dit: "Mi Deo!" Yo tornat me a le e questionat le quo esset li problema.

Su visage esset blanc e su ocules tot grand, demí con terrore e demí con surprise. Il regardat un alt, tenui mann, con un crocat nase e nigri mustache e puntat barbe. Anc il observat li bell fémina, e ne videt nos. Su visage ne esset bon; it esset dur, e cruel (cruel = ama far altres doler), e su dentes esset grand e blanc e acut, e li bocca tro rubi. Jonathan continuat observar li mann. Yo questionat le pro quo il esset tam surprisat, e il respondet, semblantmen pensante que anc yo deve conosser le: "Tu vide qui il es?"

"No, caro," yo dit, "Yo ne conosse le. Il es qui?" Li response de Jonathan chocat me, nam il parlat quam si il parlat a se self:

"It es li mann self!"

Il continuat regardar fixmen (fix = sin mover se) con terrore, e yo pensa que si yo ne hat esset ta, il vell har cadet sur li suol. Ex li butíca (butíca = edificie por vendir coses) venit un mann qui dat un paquette al fémina, qui intrat un coche. Li alt mann sequet la in un altri coche.

Jonathan dit a se self: "Yo crede que it es li Comto, ma il ha yunijat. Mi Deo, si it es ver! Oh, mi Deo! Si yo vell har savet!" Il esset tam vexat que yo ne posset questionar le, e yo tacet. Noi promenat un poc e poy sedet nos in un altri parc. Pos quelc minutes de spectar (spectar = regardar fixmen) nullcos, il cludet su ocules e indormit se. Pos duant minutes il esset denov vigil, e dit me alegrimen (alegri = con bon cordie):

"Quo, Mina, yo dormit! Oh, pardon pro har esset ínpolit. Veni, noi mey prender un tasse de té."

It semblat que il hat completmen obliviat li obscur foreno. Tal oblivie (oblivie = oblivi·e - oblivi·ar) ne plese me; it posse esser un problema mental. Ma yo ne posse questionar le, nam it vell posser crear problemas. Yo time que li témpor ha venit por vider quo sta in li jurnale. Oh, Jonathan, tu va pardonar me, yo espera; yo aperte it por auxiliar te.

Plu tard. - Tristesse sur tristesse. In li dom ne trova se li persones qui noi ama, Jonathan es ancor con li íncertitá mental, e vi nu un telegramma de Van Helsing, venient de qui save u:"'Yo have li trist deve informar vu que Madam Westenra morit ante quin dies, anc Lucy anteyer (yer = li yer de yer). Hodie li du esset interrat.'"Oh, tam mult tristesse in tam poc paroles! Povri Lucy! For, e nequande va revenir! E li povrissim Arthur qui ha perdit un tam grand dulcitá! Mey Deo auxiliar nos suportar it. (suportar = tener, ne perdir al suffrentie)

Vocabularium

 * alegri
 * alquant
 * anteyer
 * butíca
 * cruel
 * decent
 * fix
 * oblivie
 * parc
 * practicar
 * public
 * spectar
 * stabil
 * suportar

Altri paroles

 * butica: buticario
 * oblivie: obliviosi
 * spectar: spectator
 * stabil: stabilisar
 * suportar: suporte

|56

title: Salute, Jonathan!/Capitul 56


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 57

Contenete - Capitul 56 - Capitul 57 - Capitul 58

Quinantsettesim capitul (57.esim capitul)
Diarium de Dr. Seward.

22 septembre. -- Omnicos es finit. Arthur ha revenit a su dom, e aportat Quincey Morris con se. Un tam bon chap, ti Quincey! Yo crede que il ha suffret tam mult quam nos, ma suportat it quam un viking. Si America va posser continuar producter (producter = crear) tal mannes, it va esser un grand potentie in li munde. Van Helsing jace nu, in preparation por li viage. Ho-nocte il ea a Amsterdam por far quelc personal coses, e retorna li nocte deman. Tande il va restar con me; il di que su labor in London va besonar mult témpor. Li povri old chap! Yo time que li eforties del semane passat ha ruptet mem su mente de ferre. Pos li funerale, noi stat apu li povri Arthur, qui parlat pri qualmen il partiprendet (partiprender = prender parte, esser un parte) in li transfusion a Lucy. Yo videt li visage de Van Helsing devenir un vez blanc, un vez purpur. Arthur hat dit que il sentit que ili du hat esset vermen maritat e que ella esset su marita in li vise de Deo. Noi ne parlat pri li altri operationes, e nequande va.

Arthur e Quincey eat junt til li station, e Van Helsing e yo venit ci. Ma li moment in quel noi esset sol in li coche il devenit histeric (histeric = ne posser ne rider, plorar). Poy il negat (negar = dir no) que it esset histerie, diente que it esset necos plu quam su humor in un desfacil situation. (situation = casu) Il ridet til lácrimes, e yo abassat (a·bass·ar = far bass) li persianes; poy il plorat, e ridet denov, e ridet durant que il plorat, just quam un fémina. E just quam on parla a un fémina yo provat parlar seriosimen, ma null efecte. (efecte = reaction) Poy yo questionat le pro quo il ridet in un tam seriosi témpor.

Il respondet tre logicmen (logica = "Tu ne manja. Ergo tu ne have fame.") e misteriosimen. Il dit:

"Ah, tu ne comprende, amico John. Ne pensa que yo ne es trist, benque yo ride. Ma anc ne pensa que yo es trist quande yo plora, nam li ride veni totvez. Tu deve memorar: li ver rise (rid·er →  rise) ne frappa ye li porta e di: "Esque yo posse intrar?" No! il es un rey, il veni e ea quande il vole. Il di: "Yo es ci", e il es ta. Tu vide, yo dat tam mult sangue e efortie e omnicos por ti dulci yun puella, benque yo es old; yo da mi témpor, mi dorme...e totvez yo posse rider avan su sarco. E ti infanto - tre car, nam il have li etá (etá = annus) de mi filio, si il hat posser viver. Vi, nu tu save pro quo yo tam ama le. E mem quande il di coses queles tucha mi cordie de patre e cordie de marito, mem in ti moment veni Rey Ride, qui di: "Vi yo! Vi yo!" e vi, veni denov li sangue in mi guancie e yo posse sentir li luce del sole.

Oh, amico John, it es un strangi e trist munde, plen de miseres, e trubles, ma quande Rey Ride veni il fa les dansar a su propri musica. Li sanguant cordies, li sicc osses del eclesia, li lácrimes quel cade, omnicos dansa sequente li musica quel il fa. E crede me, amico John, que il es bon e amabil. Ah, noi mannes e féminas es quam cordes, e li eforties del vive fa nos desfacil; li lácrimes veni, e quam pluvie sur li cordes, ili fa nos plu e plu pesant til quande noi es ruptet. Ma Rey Ride il veni quam li luce del sole, e fa li eforties minu pesant, e noi continua suportar li labor, qualcunc it mey esser."

Yo ne volet vulnerar le per ficter ne comprender pri quo il parlat, ma yo ne comprendet omnicos e questionat le. Il dit me nu in un plu seriosi ton:

“Oh, it esset li ironie (ironie = humor in strangitás) in omnicos. Ti tam amabil fémina guirlandat con flores, qui aspectet tam bell quam li vive self, til quande noi comensat questionar nos ca ella vermen esset mort, interrat con su matre quel amat la, e quem ella amat. Poy li son del cloches, talmen lent, e li sant mannes, con li blanc vestimentes del ángeles, fictent leer libres, ma con lor ocules altriloc. E por far quo? Ella es ja mort, ne ver?"

“Ma, mem por mi vive, professor,” yo dit, “yo vide nequo a rider in to. Vi, vor explication fa it mem plu desfacil. E mem si li interration esset comic, alor li povri Art e su trubles?”

“Cert. Esque il ne just ha dit que li transfusion de sangue hat vermen fat la su marita?”

“Yes, e it esset un dulci e consolant idé por le.”

“Adver. Ma tu vide li desfacilitá, amico John? Nam qualmen por li altres? Ho, ho! Talmen li dulci fémina have plu quam un marito, e yo, con mi povri marita ja long mort, mem yo, qui ne ha trovat un altri marita, nu have du.”

“Anc ta yo ne vide u jace li joca!” yo dit, con un sentiment de desplesura.

“Amico John, yo peti pardon si yo dole te. Yo ne monstrat mi sentiment al altres quande it vell har vulnerat, ma solmen a te, mi old amico, quem yo posse fider. Si tu vell har posset vider mi cordie quande yo volet rider; si tu vell har posset far talmen quande li ride venit; si tu vell posser far talmen nu, quande Rey Ride ha ja aportat su coron a un altri loc – nam il ha eat for, for, e va esser ta durant un long témpor – fórsan tu vell compatir (compatir = sentir tristesse por un altre) me plu quam quicunc.”

Yo esset tuchat per li tendritá de su ton, e questionat pro quo.

“Pro que...yo save!”

E nu noi es in diferent locs, e li solitá (= esser sol) va seder sur nos con su alies apert (apert vs. apertet) durant un témpor. Lucy jace in li sarco de su familie, in un solitari eclesia, for de London, u li aere es frisc, e li sole leva se sur li Coline (coline = litt monte) de Hampstead, u cresce li savagi flores.

Talmen yo posse finir ti diarium, e solmen Deo save si yo va comensar un altri. Si yo fa talmen, it va esser con diferent persones e diferent temas, nam ci ye li fine, u yo ha parlat pri li romance (romance = li coses del amore) de mi vive, ante que yo recomensa mi labor, yo di con tristesse, e sin esperantie,

FINE.

quem
Simil a: noi have: On ne deve usar quem, ma si on vole, on posse.
 * yo, me
 * il, le
 * ella, la
 * qui, quem

Vocabularium

 * abassar
 * coline
 * compatir
 * consolar
 * coron
 * dansar
 * efecte
 * etá
 * histeric
 * logic
 * partiprender
 * pesant
 * producter
 * purpur
 * quem
 * rey
 * rise
 * romance
 * situation
 * solitá
 * viking

Altri paroles

 * compatir: compatientie
 * consolar: consolation
 * coron: coronar, coronation
 * etá: etosi
 * logic: logica, logico
 * A memorar: logic es li adjective, logica li cose, un logico li person
 * pesant: pesar
 * situation: situar

|57

title: Salute, Jonathan!/Capitul 57


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 58

Contenete - Capitul 57 - Capitul 58 - Capitul 59

Quinantottesim capitul (58.esim capitul)
“Li Gazette de Westminster”, 25 septembre.

UN MISTERIE IN HAMPSTEAD.

In Hampstead nu trova se quelc evenimentes queles sembla simil al altri horribil evenimentes in li passate. Durant li passat du o tri dies, quelc infantes ha esset for del hem, o eat in li paisage por luder e ne retornat. In omni casus ti infantes esset tro yun por explicar li cose bon, ma su excusas (un excusa = li rason por quel on fat un mal cose) have un cose in comun: esser con un “bew fémina”, li tro yun infantes ne possente pronunciar (pronunciar = parlar clarmen) li parol “bell”. It es sempre li véspere quande ili desapari, e du vezes li infantes ne esset trovat til li matine. On suposi que, pro que li unesim infante dit que li “bew fémina” volet promenar con le, li altris hat comensat usar li parol “bew fémina”. Nu ili fa un lude con li historie: un infante di a un altri que il mey ear junt con le, parlante pri se quam si il self es li “bew fémina”.

Ma ultra (ultra = in plu) li ludes, li question es anc seriosi, nam quelc infantes, in fact omni infantes qui desaparit durant li nocte, ha reaparit con micri vúlneres sur li col. Li vúlneres sembla har esset creat per un ratte o un micri can. E forsan it monstra li metode (metode = qualmen on fa un cose) quel li animale usa. Interim li policie (policie = protectores del leges) ha comensat observar plu detalliatmen, e sercha por canes e rattes.

“Li Gazette de Westminster”, 25 septembre.

Extra special. (extra = in plu)

LI HORRORE DE HAMPSTEAD.

UN ALTRI INFANTE VÚLNERAT.

Li “bew fémina”.

Noi ha just aprendet que un altri infante, desaparit li nocte passat, esset decovrit erst tard in li matine in li paisage de Hampstead, u ne mult infantes frequenta. (frequentar = visitar mult) Anc it semblat tre debil, e ha parlat pri li “bew fémina.”

Jurnale de Mina Harker.

23 septembre. - Pos un mal nocte, Jonathan nu standa plu bon. Yo es grat que il have tam mult labor a far, nam it fa le ne pensar pri li mal coses. Yo es sempre fier (esser fier = pensar "tre bon fat, Jonathan!") vider le devenir un tam bon socio. Hodie il dit que il va esser for durant li jorne, e ne posse lunchar in hem. Yo ha finit li hemal coses, e va serrar me in mi chambre e leer it…

24 septembre. - Li nocte passat yo ne posset scrir. Li scrites de Jonathan hat talmen vexat me. Povri caro! Il devet har suffret tre mult, sive in realitá sive in su imagination (imaginar = vider coses in li mente). Esque hay un veritá in it? Esque il devenit malad, pos quel il scrit it, o esque il videt coses queles il scrit e tande devenit malad? Yo nequande va esser cert, nam yo ne posse parlar le pri it...ma li mann de yer! Il semblat tre cert que il esset li mann...povri chap! Yo suposi que li funerale hat fat le pensar strangi coses. Yo memora qualmen il dit me pri ti historie in su jurnale, li die de nor maritage: “Prende li libre, Wilhelmina, lee it si tu vole, ma nequande fa me saver it, except si tu pensa que yo deve.”

In li libre yo vide un cert continuitá… ti terribil Comto qui veni a London, con su altri creaturas...forsan un tal cose existe. Yo va prender mi scri-machine e comensar transscrir it de stenografie a normal lítteres. Talmen altri ocules va posser leer it. E forsan un die u Jonathan va voler parlar me pri it, yo va posser questionar le e saver altri coses, e trovar un metode por comfortar le.

Lettre, Van Helsing a Seniora Harker.

24 septembre.

“Car Madam,

Yo prega vos pardonar que yo scri, yo qui es li person qui misset vos li trist nova pri li morte de Senioretta Lucy Westenra. Per li bonitá de Lord Godalming, yo es licet (esser licet = posser) leer su lettres e paperes, nam yo have importantissim interesses in les. Inter ili yo trova quelc lettres de vos, u yo vide que vu du es tre bon amicas qui ama unaltru. Oh, Madam Mina, per ti amore, yo implora vos auxiliar me. It es por rectificar (rect·ific·ar) un malissim cose que yo questiona vos. Esque yo posse incontrar vos? Vu posse fider me. Yo es amico de Dr. John Seward e de Lord Godalming (to es Arthur de Senioretta Lucy). Si possibil yo va strax visitar Exeter, si vu di me u, e quande. Yo implora vor pardon, madam. Yo save quant vu e vor marito suffre. Ples ne dir quocunc a vor marito, por que il ne mey suffrer plu. Yo peti denov vor pardon.

VAN HELSING.

Telegramma, Seniora Harker a Van Helsing.

25 septembre. - Veni hodie per li tren de deci horas deciquin, si vu posse. Yo posse vider vos quandecunc.

WILHELMINA HARKER.

extra
Extra significa alquo in plu, extern, o un vez plu. It es usat anc quam un parte de altri paroles quam extrano (un foreno).

ultra
Ultra significa alquo in plu, plu grand, plu fort, etc. It es usat plu sovente quam extra in parlada:

 * Ultra li caseo, yo vole trincar un bir.

sive, sive
Sive, sive es simil a o, o, ma it parla plu fortmen pri li du possibilitás.

 * Sive tu va visitar, sive yo va. Noi deve decider qui va far li tache.

bew
Ples memorar que "bew" ne es un ver parol: li infantes ci in Westminster, qui ne posse pronunciar bell, di bew.

Vocabularium

 * excusa
 * extra
 * fier
 * frequentar
 * imaginar
 * licer
 * machine
 * metode
 * paisage
 * policie
 * pronunciar
 * ratte
 * rectificar
 * sive

Altri paroles

 * frequentar: frequent, frequentie
 * imaginar: imagine, imagination, imaginari
 * licer: licentie
 * pronunciar: pronunciation
 * rectificar: rectification
 * policie: policist

|58

title: Salute, Jonathan!/Capitul 58


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 59

Contenete - Capitul 58 - Capitul 59 - Capitul 60

Quinantninesim capitul (59.esim capitul)
Jurnale de Mina Harker.

25 septembre. - Nu li visita de Dr. Van Helsing aproxima se e yo ne posse ne sentir me excitat. Nam yo crede que it vell posser informar me plu pri li trist experientie (experientie = li coses queles on ha fat); e pro que il videt Lucy durant su maladie, il va posser informar me pri la.

Ah, il veni ci pro Lucy e su somnambulation, ne Jonathan. Alor, yo nequande va saver li veritá! Quam stupid yo es. Li jurnale fa me imaginar omni coses e da les lor propri color. Yo ha presc obliviat quam malad Lucy esset pos li aventura sur li cliff; nu li doctor vole que yo di le to quo yo save pri Lucy por que anc il mey saver it. Yo espera que Dr. Van Helsing ne va blamar me. (blamar = dir “tu ha fat un mal cose!”) Yo ne posse suportar plu mult suffrentie in mi present statu.

It es bon plorar – just quam un bon pluvie netta li aere. Li letion del jurnale yer vexat me, anc li facte que Jonathan esset for durant un tot die, li unesim vez desde nor maritage. It nu es du horas, e li doctor va strax arivar. Yo ne va parlar pri li jurnale de Jonathan sin que il questiona me pri it. It es bon que yo ha tipat (tipar = scrir con un scri-machine) li jurnale, nam si il questiona me yo va posser simplicmen dar le it.

Plu tard. – Il ha venit e departet. Oh, tam strangi esset li incontra – mi cap gira (girar = ear in un circul) e gira! It es just quam un reve. Esque omnicos posse esser possibil, mem un parte de it? Si yo ne hat leet in prim li jurnale de Jonathan, yo nequande vell har acceptet li possibilitá. Povri, povri, car Jonathan! Quant il devet har suffret. Mey li bon Deo ne far le suffrer denov. Yo va provar ne far le saver li veritá, ma fórsan it vell esser un consolation por le saver que omnicos esset ver, nam it significa que su ocules e oreles e cerebre (cerebre = li cose in li cap con quel on pensa) ne dupat le.

Yes, fórsan it es su dúbites queles fa le íncert, e quantcunc horribil mey esser li veritá, il va sentir se plu cert si il save que it es li veritá. Dr. Van Helsing deve esser un mann qui es e bon e inteligent si il es amico de Arthur e Dr. Seward, e si ili hat fat le venir ex Nederland por cuidar pri Lucy. Pos har videt le yo senti que yes, il es bon e nobil (nobil = honorabil). Quande il veni deman yo va questionar le pri Jonathan, e Deo volente, li tristesse e anxietá va prender fine. Yo ha sempre amat li arte (arte = metode) del interview, u on deve scrir li coses just quam on experit les. Ci yo va provar far sam. Vi li incontra:

Ye du horas triant yo audit un frappa al porta. Yo reunit (re·un·ir = far in un loc) mi corage (corage ↔ timore) e atendet. Pos quelc minutes Mary apertet li porta, e dit me que un Dr. Van Helsing hat arivat.

Yo levat me e il venit: un mann de normal pesa (pesa = su kilogrammas), fort, e con bon balanse (bon balanse = ne cade facilmen). Vidente le, yo sentit su potentie e inteligentie. Il possede un grand fronte, un fronte sur quel li capillatura cade naturalmen vers li dextri e levul vice in avan. Su ocules es grand e blu, e changea se con su emotion.

“Seniora Harker, ne ver?”

Yo dit yes.

“E avan li maritage vu esset Senioretta Mina Murray?”

Yo dit denov yes.

“Yo ha venit por incontrar li Mina Murry qui esset amica del povri puella Lucy Westenra. Madam Mina, yo ha venit por li aferes del mortes.”

“Senior”, yo dit, “si vu ha esset un amico e auxiliator de Lucy Westenra yo va auxiliar vos.” Yo extendet mi manu, e il presset it. Prendente mi manu, il dit tendrimen:

“Oh, Madam Mina, yo savet ja que li amica de ti povri yuna esset bon, ma vidente vos in person...” Poy yo questionat le pri quel cose il volet parlar. Il comensat:

“Yo ha leet vor lettres a Senioretta Lucy. Ples pardonar me, ma yo devet comensar alcú. Yo save que vu esset con la a Whitby. Anc ella scrit un jurnale – ne esse surprisat, ella ha fat it por imitar (imitar = far sam / presc sam) vos – e ta ella scrit que durant su somnambulationes vu ha salvat la. Yo peti vos dir me omnicos quo vu posse memorar pri it.”

“Yo crede que yo posse dir vos omnicos, Dr. Van Helsing.”

“Ah, alor vu memora bon li factes e detallies? Yunas ne sempre posse far talmen.”

“No, doctor, ma yo scri omnicos. Yo posse monstrar vos it.”

“Oh, Madam Mina, yo va esser tre grat.”

In ti moment yo volet far le sentir un poc misterie, do yo dat le li diarium in stenografie. Il prendet it con gratitá, e dit:

“Esque yo posse leer it?”

“Si vu vole,” yo dit. Il apertet it e su expression cadet. (li expression cade = su esperantie desaparit)

“Oh, vu habil (habil = possent far mult coses) fémina!” il dit. “Yo savet de long que Jonathan esset grat pro haver un tam bon marita, ma vu es mem plu inteligent quam yo hat suposit. Vell vu far me li honor de leer it por me?”

Il esset tam polit que yo rapidmen cessat mi litt joca e trovat li machin-scrit copie (copie = un cose con li sam contenete) e dat le it.

Il prendet it e su ocules brilliat. “Vu es tam bon. Esque yo posse leer it nu? Pos li letion yo va questionar vos pri it, si yo posse.”

“Certmen,” yo dit, “ples leer it durant que yo fa preparar li lunch, e poy noi posse parlar pri it durant que noi manja.” Il fat un reverentie (far un reverentie = inclinar li cap por dir mersí) e sedet se sur un stul e comensat leer li jurnale, e yo comensat far preparar li lunch.

Quande yo retrovenit, il esset marchant ci e ta in li chambre, li visage brilliante con excitation. Il prendet mi ambi manus.

“Oh, Madam Mina,” il dit, “Yo debi (debir = yo deve dar vos alquo por dir mersí) vos tam mult. Ti papere es quam li luce del sole. It aperte li porta por me; it es brilliant. Vu habil fémina, yo es tam grat. Madam,” - il dit tre seriosimen - “Si alquande Abraham Van Helsing posse far alquo por vos o por li vores, ples far me saver. In li vive hay li tenebrositá (tenebrositá = obscuritá) e li luminositá, e vu es un del lúmines.”

“Ma, doctor, vu lauda (laudar = dir bon coses pri) me tro mult, e vu ne conosse me.”

“Ne conosse vu? Yo, qui es old, con decenes de annus de experientie, e qui ha durant mi vive studiat li mannes e li féminas, yo, qui es specialist del cerebre, e qui ha leet vor jurnale! Yo, qui ha leet vor dulci lettre al povri Lucy, ne conosse vos! Oh, Madam Mina, vor marito es nobil, e anc vu es nobil. E vor marito – di me pri le. Standa il bon? Esque il es malad, o san?”

“Il standat denov presc bon, ma li morte de Sr. Hawkins ha vexat le.”

Il interruptet: “Yes, yo leet pri to in li ultim du lettres.”

Yo continuat: “Yo suposi que it vexat le, nam in li cité jovedí il experit un choc.”

“Un choc, ne long pos li maladie cerebral! To ne es bon. Quel tip choc?”

“Il credet vider alqui quel fat le memorar alquo terribil, li cose quel hat dat le su maladie cerebral.” E in ti moment yo sentit li tot pesa del mal evenimentes: li compatientie por Jonathan, li horrore de su experientie, li misterie in li jurnale, e li timore in me. Yo suposi que yo esset histeric, nam yo subitmen plorat e implorat le far mi marito denov san. Il prendet mi manus e levat me e sedet me sur li sofa, sedente apu me, e dit con ínfinit dulcitá:

“In mi vive yo es sol e yo have solmen mi labor, null témpor por amicitá, ma desde que mi amico John Seward ha vocat me ci yo ha conosset tam mult bon persones e videt tam mult nobilitá. Vu ha dat me li esperantie. Yo es content que yo va posser auxiliar vos, nam si vor marito suffre, il suffre in to quo es mi specialitá, e talmen yo va posser far omnicos por le. Nu vu deve manjar. It ne vell pleser Marito Jonathan vider vos tam blanc. Talmen vu deve manjar e subrider. Pri Lucy vu ha dit me omno (omno = omnicos), do noi ne va parlar plu pri to. Ti-ci nocte yo va restar in Exeter, nam yo vole pensar pri to quo vu ha dit me, e yo vole preparar altri questiones. Bon, nu ples manjar, pos quel vu va parlar me pri to quo vu save pri li maladie de Jonathan.”

sin que
Sin que X = solmen si X.
 * Jonathan ne va visitar li castelle denov, sin que Dracula ne es ta.

·ene
Un decene es circa deci (dec·i → dec·ene). On posse far sam con altri númeres:
 * unene, duene, triene, quarene, quinene, sixene, settene, ottene, ninene, decene, duantene, centene, millene, millionene, etc.
 * Avan li dom hat venit un centene de policistes. Nu il havet null loc a escapar.

arte
Li parol arte have du significationes:
 * Qualmen on fa un cose (un metode): Li arte de scrir
 * Li bell artes: bell edificies, dansa, etc.

Vocabularium

 * arte
 * balanse
 * blamar
 * cader
 * cerebre
 * copie
 * experientie
 * experir
 * girar
 * habil
 * imitar
 * nobil
 * pesa
 * reunir
 * reverentie
 * sin que
 * tipar

Altri paroles

 * arte: artist, artistic
 * cerebre: cerebral
 * girar: giration
 * habil: habilesse
 * imitar: imitation
 * nobil: nobilitá
 * pesa: pesant

|59

title: Salute, Jonathan!/Capitul 59


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 60

Contenete - Capitul 59 - Capitul 60 - Capitul 61

Sixantesim capitul (60.esim capitul)
Pos li lunch noi reintrat li salon, e il dit me:

“Nu, ples parlar pri le.”

Avan ti educat (educat = hat aprendet mult coses) mann yo timet que il vell creder me un debil folla, e Jonathan dement, e yo hesitat (hesitar = ne continuar pro esser íncert) un poc, ma il esset tam amabil e hat promesset auxiliar nos, e yo fidet le, dunc yo dit:

“Dr. Van Helsing, to quo yo have a dir vos es tam strangi que vu deve promesser ne mocar ni me, ni mi marito. Yo ha esset in dúbites desde yer; vu deve ne mocar me pro ha credet tam stupid coses.” Il calmat me tam con su maniere quam con su paroles quande il dit:

“Oh, mi cara, si vu solmen savet quam strangi es li afere pro quel yo es ci, it es vu qui vell rider. Yo ha aprendet in mi vive nequande regardar li credentie de quicunc quam alquo strangi.”

“Mersí, mersí mill vezes. Si vu permisse, yo va dar vos alquo a leer. It es tre long, ma yo ha machin-scrit it. It va informar vos pri li truble de yo e Jonathan. It es un copie de su jurnale quande il esset in extrania, quel parla pri omni evenimentes. Yo ne audacia parlar pri it. Ples leer it, e retrovenir, e parlar me pri vor judicament (judicar = dir certmen) pri it.”

“Yo da mi promesse”, il dit pos har recivet li paperes. “Yo va venir tost in li matine por vider vos e vor marito, si vu permisse.”

“Jonathan va esser ci ye un demí pos deciun horas, e vu deve lunchar con nos e incontrar le tande. Vu vell posser prender li tren de tri horas triantquar, quel va lassar vu a Paddington ante ott horas.” Il esset surprisat vider mi conossenties pri li trenes, ma il ne save que yo ha memorisat (memorisar = far memorar) les in li casu que yo deve auxiliar Jonathan quande il have urgentie.

Dunc il prendet li paperes con se e lassat li dom, e yo sede ci pensante – pensante pri yo ne save quo.

Lettre (scrit per manu), Van Helsing a Seniora Harker.

25 septembre, 6 horas.

“Car Madam Mina,

Yo ha leet li marvelosi (marvelosi = aventurosi, misteriosi) diarium de vor marito. Vu mey dormir sin dúbites. Strangi e terribil it mey esser, it es ver! Yo vell pariar mi vive contra it (pariar mi vive = yo certissim e si yo erra, yo perdi mi vive). Il es un nobil chap; e lass me dir que sequente mi experiente, un person qui posset grimpar un mur por intrar li chambre, yes, e intrar it mem un duesim vez, un tal mann ne possede un choc cerebral. Su cerebre e cordie standa bon; yo jura it, mem ante har incontrat le. Dunc vu mey calmar vos. Yo have tam mult coses a questionar le. Yo es benedit pro har visitat vos hodie, nam yo ha aprendet tam mult coses que mi mente brillia continualmen. Yo deve pensar.

Vor max fident,

ABRAHAM VAN HELSING.

Lettre, Madam Harker a Van Helsing.

25 septembre, 6:30 p.m. (pos-midí)

Mi car Dr. Van Helsing,

Mill mersís pro vor amabil lettre, quel ha mult calmat me. Támen, si tal coses es ver, quam terribil coses trova se in li munde, e tam horribil it deve esser si ti mann, ti monstru, trova se in veritá in London! Mem pensar pri it fa me timer. Durant que yo scri to ci, un telegramma ha venit de Jonathan secun quel il departe ye six horas duantquin ho-nocte de Launceston e va esser ci ye deci horas deciott, por que yo ne mey timer durant li nocte. Alor vice lunch, esque vu posse dejunear con nos, si it ne es tro tost? Si vu have urgentie vu posse departer con li tren de deci horas triant, con quel vu va arivar a Paddington ye du horas triantquin. Ples ne responder - si yo ne recive un response yo va assumpter (assumpter = pensar quam decidet) que vu va venir por li dejuné.

Vor fident e grat amica,

MINA HARKER.

Jurnale de Jonathan Harker.

26 septembre.

Yo hat pensat que yo nequande va scrir denov in ti-ci jurnale, ma li témpor ha venit. Quande noi dineat li nocte passat Mina informat me pri li visite de Van Helsing e parlat pri mi jurnale. Ella monstrat me li lettre del doctor secun quel omno quo yo hat scrit esset ver.

Ver! De to yo sembla har devenit un nov mann. Nam it esset li dúbite pri li coses quel hat fat me malad. Yo sentit me ínpotent, in li obscuritá, e íncapabil (capabil = possent) fider me self. Ma nu que yo save, yo ne time, mem li Comto. Alor il ha successat venir a London, e it esset il quem yo videt. Il ha yunijat, e qualmen? Van Helsing va posser trovar e chassar (chassar = sequer e capter) le, si il es li mann quem Mina descrit. Nu Mina vesti se, e pos quelc minutes il va arivar…

Il esset surprisat vider me. Quande yo introductet me (introducter se = dir “salute, mi nómine es...”) il prendet mi epol e videt mi visage e dit:

“Ma Madam Mina dit me que vu esset malad, con choc.” It esset tam comic audir un oldon nominar mi marita “Madam Mina”. Yo subridet e dit:

“Yo esset malad, yo ha havet un choc, ma vu ha ja curat (curar = far san) me.”

“E qualmen?”

“Per vor lettre li nocte passat. Yo hat dubitat omnicos, per quel li tot coses semblat me ínreal, e yo ne savet quo fider, mem mi propri ocules. Ne savente quo fider, yo ne savet quo far; e li sol cose quel restat esset mi labor. Ma anc to ne auxiliat me, nam yo ne posset fider me self. Doctor, vu ne save quo it es dubitar omnicos.”

Van Helsing dit: “Ah, it es un tam grand plesura que yo ha venit ci. E si vu permisse, vu es benedit per vor marita.”

Pro que yo posset audir le laudar Mina li tot die, yo stat simplicmen e audit.

“Yes, ella es un del féminas de Deo self, creat per Su (Su = de Deo) manu por monstrar nos que li cieles ya existe, e que su lúmine trova se mem ci sur li terre. E vu, senior – yo ha leet li lettres del povri Senioretta Lucy inter queles alcunes parla pri vos, ma vos self yo ha videt erst hodie. Lass nos presser li manu, e devenir amicos durant nor tot vives.”

Noi presset li manu, e su amabilitá tre tuchat me.

"E nu", il dit, "Esque yo posse demandar vor auxilie? Avan me sta un grand tache, e su comense es saver. Posse vu dir me quo evenit avan vor viage a Transylvania?"

"Vide," yo dit, "esque vor tache concerne (concerner = esser ligat con) li Comto?"

"Cert", il dit gravmen (grav = seriosi).

"Tande yo va auxiliar vos con mi tot cordie e anim. Pro que vor tren departe a deci horas triant vu ne va haver li témpor leer li tot paperes, ma yo va prestar vos (prestar = dar por un cert témpor) les e vu va posser leer les in li tren."

Pos li dejuné noi eat junt til li station. Yo aportat le li gazettes matinal de London e durant que noi parlat avan li fenestre del tren, il traleet (tra·leer = leer un poc ci e ta) les. Ma subitmen il videt alquo in un de ili, li "Gazette de Westminster" -- yo conosse su color -- e il blancijat. Il leet alquo atentivmen (atent·er → atent·iv) e gemit (gemir = dir urgghhh!) a se self: "Mein Gott! Mein Gott! (german: mi Deo!) Tam tost! Tam tost!"

Yo crede que il hat tot obliviat me in ti moment. Poy sifflat (sifflar = emisser un alt son) li tren, e il rememorat me. Ex li fenestre il inclinat se e fat un geste con li manu, diente: "Amore a Madam Mina; yo va scrir tam bentost quam possibil."

pariar
Li substantive es parí, dunc paria es pronunciat paría. On posse pariar o far un parí.

Vocabularium

 * assumpter
 * atenter
 * atentiv
 * capabil
 * chassar
 * concerner
 * curar
 * educat
 * gemir
 * grav
 * hesitar
 * introducter
 * judicament
 * marvelosi
 * memorisar
 * pariar
 * substantive: parí
 * prestar
 * sifflar

Altri paroles

 * assumpter: assumption
 * capabil: capabilitá
 * educat: education, educativ, educator
 * introducter: introduction
 * judicament: judicie, judicial, judico, judiciari
 * marvelosi: marvel (substantive)

|60

title: Salute, Jonathan!/Capitul 60


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 61

Contenete - Capitul 60 - Capitul 61 - Capitul 62

Sixantunesim capitul (61.esim capitul)

Diarium de Dr. Seward.

26 septembre. -- Vermen, un ver finalitá ne existe. Apen un semane pos har scrit "FINE", e vi yo recomensa, o plutost (plutost = por dir plu corectmen) yo fa li continuation del existent diarium. Til ho-posmidí yo havet null rason. Renfield hat redevenit li person quel il esset antey, recomensante li colection de moscas e plu tard li aranés. Un lettre de Arthur, scrit soledí, dit que il standa bon. Quincey Morris es con le, e to es bon, nam Quincey es un ver fontane (fontane = un cose ex u es lansat aqua) de bon humor e Arthur ha devenit plu e plu li Arthur de anteyan dies. Anc yo hat recomensat laborar con mi anteyan humor, con mi vúlneres mental pri Lucy un poc ameliorat. Ma subitmen omno ha reapertet se con un visite de Van Helsing. Yer il visitat Exeter e pernoctat ta (per·noct·ar = passar li nocte), e hodie il retornat ci, intrante li chambre presc currente, e plazzat li Gazette de Westminster del nocte passat in mi manu.

"Quo tu pensa pri to?" il dit e cruceat su brasses.

Yo leet li jurnale, ne savente pri quo il parlat. Poy il prendet it e monstrat me un paragraf pri infantes in Hampstead qui hat esset abductet (abducter = aportar for). Yo ancor ne savet in quel trovat se li importantie, til quande yo leet un frase pri micri vúlneres sur li coles del infantes. Un idé frappat me, e yo levat mi cap.

"Alor?" il dit.

"It es li sam cose quel evenit al povri Lucy."

"E quo tu pensa?"

"Simplicmen que li du coses deve esser parent. (parent = li sam cose creat les) Li cose quel hat vulnerat Lucy deve har vulnerat les."

Yo ne comprendet su response: "To es ver índirectmen, ma ne directmen."

"Quo vu vole dir, Professor?" yo questionat. Yo trovat it alquant amusant (amusar = far rider), nam li passat quar dies de normalitá hat fat me minu seriosi, ma vidente su visage yo savet que il esset completmen grav.

"Di me!" yo dit. "Yo have null opinion - sin information yo ne save quo pensar."

"Alor tu vole dir, amico John, que tu totmen ne save per quel Lucy hat morit, mem pos li evenimentes e li alusiones (aluder = dir curiosi coses por far pensar) queles yo ha dat?"

"Ella morit pro choc pos har perdit tam mult sangue."

"E qualmen ella perdit li sangue?" Yo ne savet quo dir.

"Tu es inteligent e habil, amico John, ma tu solmen vide li coses con queles tu have experientie. Tu ne lassa tui ocules vider, ni tui oreles audir. Esque tu ne pensa que existe coses queles tu ne comprende, e queles totvez existe? It es li culpa de nor scientie quel vole explicar omnicos ma ne posse, e quel crede que si it ne posse explicar it, it ergo ne existe. Yo suposi que tu ne crede in corporal transeada (trans·ea·da). No? Ni li letion de pensas? Ni li hipnotisme?"

"Yes por li hipnotisme," yo dit. "Charcot ha monstrat que it es ver."

Il subridet e continuat: "Alor tu es satisfat. Yes? Alor tu comprende qualmen it acte, e tu posse sequer li pensas del grand hom Charcot qui ha creat li metode, e tu posse sequer li pensas self de Charcot quande il intra li mente de un patiente. No? Alor, amico John, tu simplicmen crede que it functiona sin conosser li detallies? Alor, pro quo creder li hipnotisme ma ne li letion de pensadas? In li vive trova se sempre misteries. Esque tu ne save que in Pampas in Sud America trova se mus-volantes queles veni durant li nocte e trinca li sangue de cavalles e boves (bove = animales quam vaccas), e que in altri locs trova se altri mus-volantes queles vola sur marineros qui, li matine venit, es trovat tot blanc e tot mort, just quam Senioretta Lucy?"

"Bon Deo, professor!" yo dit. "Esque vu vole dir que Lucy esset mordet (morder = ataccar con li dentes) de un tal mus-volant, e que tal coses trova se nu in London?"

Il continuat parlar pri mult altri misteries: mannes qui ne posset morir, animales queles vivet plu long quam omni hom, e yo sentit me ancor un vez quam un studiante qui audi li lectura del professor Van Helsing. Ma yo ne posset sequer su tot pensada, e dit:

"Professor, lass me redevenir vor studiante. Ples dir me li tese (tese = li idés) pri quel vu parla, por que yo mey sequer li idé."

"Bon, yo va dir te. Mi tese es lu sequent: yo vole que tu mey creder."

"Creder quo?"

"Creder in coses queles tu ne posse creder. Un vez yo audit un americano parlar pri fide. Il dit que fide es "li potentie creder coses queles noi save ne es ver." Il volet dir que nor mentes deve esser apert, e que on ne mey lassar que un micri veritá impedi (impedir = far ne passar) li eada de un grand veritá. Noi comensa con li micri veritá. Bon! Ma noi ne lassa it impedir li grand veritá."

"Alor vu vole que mi anteyan credenties ne mey impedir mi aprension de alquo nov e strangi. Ha yo comprendet vos?"

"Ah, tu resta mi max bon studiante. Tu ha fat li unesim passu. Bon, esque tu pensa que li vúlneres in li col del infantes esset creat per li sam creatura quel creat li vúlneres in Senioretta Lucy?"

"Yo suposi que yes," yo dit. Il stat e dit gravmen:

"Alor tu erra. Ma no, it es un plu, plu seriosi afere."

"In li nómine de Deo, professor Van Helsing, quo vu vole dir?" yo criat.

Il lansat se sur un stul con un geste de desesperantie, e dit:

"It es Senioretta Lucy qui ha creat les!"

Vocabularium

 * abducter
 * alusion
 * amusant
 * bove
 * crucear
 * culpa
 * frase
 * fontane
 * impedir
 * lectura
 * morder
 * paragraf
 * parent
 * pernoctar
 * plutost
 * scientie
 * tese

altri paroles

 * abducter: abductor, abduction
 * alusion: aluder
 * amusar: amusament
 * bove: bovin
 * culpa: culpabil, culpabilitá, culposi
 * fontane: fontan-plum
 * impedir: impediment
 * morder: mordaci
 * parent: parentitá

parol, frase e paragraf
Con mult frases on have un paragraf:
 * amusament ← un parol.
 * Li infantes esset abductet. ← un frase.
 * Renfield hat redevenit li person quel il esset antey, recomensante li colection de moscas e plu tard li aranés. Un lettre de Arthur, scrit soledí, dit que il standa bon. Quincey Morris es con le, e to es bon, nam Quincey es un ver fontane de bon humor e Arthur ha devenit plu e plu li Arthur de anteyan dies. Anc yo hat recomensat labor con mi anteyan humor, con mi vúlneres mental pri Lucy un poc ameliorat. Ma subitmen omno ha reapertet se con un visite de Van Helsing. Yer il visitat Exeter e pernoctat ta, e hodie il retornat ci, intrante li chambre presc currente, e plazzat li Gazette de Westminster del nocte passat in mi manu. ← Un paragraf.

|61

title: Salute, Jonathan!/Capitul 61


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 62

Contenete - Capitul 61 - Capitul 62 - Capitul 63

Sixantduesim capitul (62.esim capitul)
Diarium de Dr. Seward - continuation.

Por un moment yo esset incolerat, e yo frappat li table. Yo havet li sentiment quam si il hat frappat mi car Lucy. Yo dit:

"Dr. Van Helsing, es vu foll?"

Il levat su cap e videt me, e li tendritá in su visage calmat me strax.

"Si yo vell esser foll!" il dit. "Follitá vell esser plu facil quam li veritá. Pro quo tu pensa que yo hesitat tam long? It esset pro que yo ne volet dar te dolore."

"Yo peti pardon," yo dit. Il continuat:

"Mi amico, yo save que tu ha amat ti dulci fémina. Ma yo ancor ne expecta que tu va creder. It ne es facil, accepter un tal cose. Ho-nocte yo va pruvar (pruvar = monstrar que it es ver) it. Esque tu va venir con me?"

Yo hesitat. Yo ne volet pruvar un tal cose. Il parlat plu:

"Li logica es simplic, null logica de un follo. Si it es ver, li pruva va monstrar it, e si ne, omnicos va restar ínchangeat. Yo di te to quo yo proposi (proposir = dir "lass nos far"): noi visita ti-ta infanto in li hospitale. Li doctor ta es un amico, e yo pensa que tu studiat con le in li sam universitá. Noi va dir le solmen que noi vole vider li infanto, e ne parlar pro quo noi fa li visita. Poy-"

"Poy?"

Il extraet un clave. "Poy noi pernocta in li vicinitá del eclesia u Lucy jace. Vi li clave por aperter li sarco."

Yo ne posset dir un parol, e simplicmen comensat li preparationes.

Noi trovat li infanto vigil. Il hat dormit e manjat. Li doctor Vincent monstrat nos li picaturas, queles esset tre simil a tis de Lucy, benque plu micri e plu frisc. A nor questiones Doctor Vincent dit que il suposit que un animale, forsan un ratte hat fat it, o un mus-volant, pro que ili es tam numerosi (númer·e → numer·osi) in li nord de London. "Forsan un mus-volant del sudic partes hat venit e fat it. On nomina les "vampires", tu save. Ante deci dies mem un lupo hat trovat li via a ti-ci loc, pos quel on parlat solmen pri lupos til quande venit li "bew dama", qui sembla tre pleser li infantes. Mem ti-ci infante dit me que il vole departer li hospitale strax por luder con li "bew dama".

"Yo espera," dit Van Helsing, "que tu va dir li genitores observar le strict (strict = durmen) pos li retorna. Un altri eveniment quam ti-ci e il va esser mort. Il va restar ci quelc dies?"

"Oh, cert, adminim (adminim = al max minu) un semane."

Poy, departente li hospitale, noi videt que li sole hat ja cadet. Van Helsing dit:

"It es tard, ma null urgentie. Lass nos manjar alcú."

Noi manjat in un bruosi loc (bru·e → bru·osi) e departet ye deci horas. It esset tre obscur, ma li professor conosset li via. Durant que noi continuat, noi videt minu e minu gente, e un vez videt li policie sur lor cavalles. In fine noi videt li eclesia con su circumdant (circum·da·r = eant in un circul) mur, quel noi supergrimpat por atinger li altri látere. Poy, pos mult desfacilitá, noi trovat li tombe del Westenras. Li professor extraet li clave, apertet li porta, e fat un geste que yo mey ear in avan. Yo sentit un poc humore in un tam gentilesse in un situation tam morbid (morbid = con coses quam mortes, obscuritá, mal coses, aranés, etc.). Sequente me, li professor videt li serrure (serr·ar → serr·ure = li cose por serrar un porta) e fat cert que it ne vell cluder se self quande noi esset in li tombe. Con un inflammette (inflamm·ar -→ inflamm·ette) e un candel noi posset vider li tombe, quel, ja sat morbid, esset mem plu morbid in li nocte con li oldijant flores e multissim insectes.

Van Helsing comensat laborar sistematicmen (sistem·a → sistem·a·t·ic·men). Il trovat li sarco de Lucy e extraet quelc instrumentes (instrument = segas, claves, etc.).

"Quo vu va far?" yo questionat.

"Yo va aperter li sarco. Por convicter (convict·er = far creder) te."

Strax il comensat li operation. Il strax apertet li covritura con su instrumentes. Sub li covritura esset un altri covritura ex metalle. (metalle =) Omnicos esset tro mult por me e yo prendet su manu. Il dit me simplicmen: "Tu va vider", e extraet un altri instrument por aperter li metallic covritura. Quande il apertet it, yo expectat flarar li odore de gas (gas = quam aere) ex un cadavre (cadavre = mort córpor) jacet ta un semane, e yo fat quelc passus retro. Ma li professor ne haltat mem un moment. Finalmen il apertet li covritura e fat un geste.

Yo aproximat me e videt: li sarco esset vacui. (plen ↔ vacui)

Vidente it yo sentit un grand choc, ma Van Helsing esset ínchangeat, e semblat mem plu cert. "Esque tu es satisfat, amico John?"

Yo volet ancor argumentar (argumentar = dir "No! Yo es corect e tu ne es!") e dit:

"Yo es satisfat que su córpor ne es in li sarco, ma it pruva solmen un cose."

"E quo es to, amico John?"

"Que it ne es ta."

"Bon logica", il dit, "ma quo es li rason, secun te?"

"Fórsan un furtard (furt·ard = un mal person qui furte) de córpores." Yo savet que yo parlat follie (foll·ie), ma ne posset pensar alqual altri cose. Li professor sospirat. "Ah bon! On besona plu mult pruvas. Veni con me."

Il remplazzat li covritura del sarco, e su instrumentes, poy extintet (extinter = nullificar li flamme) li candel. Noi apertet li porta e exeat li tombe. Il volet dar me li clave, diente: "Va tu portar it?" Yo ridet - sin humore - e dit no. Il dit nequo e plazzat li clave in su tasca. Poy il dit me que yo mey observar un látere del jardin del mortes durant que il observa li altri.

Talmen comensat ti solitari vigilie. Durant li vigilie yo audit un cloche; it sonat decidu vezes: decidu horas. Pos un hor: un vez, e pos un altri hor: du vezes. Yo friget e esset incolerat contra li professor pro har aportat me a un tam miserabil loc. Yo esset tro dormaci (dorm·aci) por vigilar bon, e tro frigid por vermen dormir.

Poy yo tornat me e videt alquo simil a un blanc strie, quel movet se inter du árbores del jardin, pos quel un obscur masse eat del látere del professor vers it. Yo sequet li du figuras, e pos mult desfacilitá (nam li tot loc esset plen de tombes) yo videt un blanc figura quel eat vers li tombe. Li tombe esset celat per li árbores, e desaparit. Yo audit li son de movement ex u yo hat videt li blanc figura, e ta yo videt li professor quel in su brasses tenet un litt infante. Il dit:

"Nu esque tu es satisfat?"

"No!" yo dit, con un ton quel yo savet esset tro agressiv (agress·iv = volent luctar o argumentar).

"Tu ne vide li infante?"

"Yes, it es un infante, ma qui aportat it ci? Esque it es vulnerat?" yo questionat.

"On va vider", dit li professor, e noi exeat con li dormient infante.

Poy il usat un inflammette por vider li col del infante: null vúlnere.

"Alor yo esset corect?" yo dit.

"Noi venit in just témpor", dit li professor con gratitá.

Nu noi devet decider quo far con li infante. In un oficie del policie on vell questionar nos pri pro quo noi esset for in li nocte, do noi decidet ear til un loc u li policistes (polic·ist) sovente venit e lassat it ta. Poy noi audit li surprisat ton de un policist qui hat decovrit li infante, e trovat un coche por retrovenir a hem.

Yo ne posse dormir; pro to yo ha scrit tam mult. Ma yo deve dormir, alquant adminim. Van Helsing dit me que il vell venir ye decidu horas por un altri aventura.

·t·ic
Paroles queles fini in -ma deveni ·matic, e ne ·maic. Mem ti-ci parol "grammatica" veni de un ancian grec parol "gramma".
 * sistema → sistematic

arguer, argument, argumentar
Quelc vezes on vide verbes queles deveni un substantive, poy denov un verbe con un diferent signification.
 * arguer: luctar con paroles
 * argument: lucta con paroles, o clar expression de su idés.
 * argumentar: expresser su idés clarmen

·aci
·aci a un verbe significa que on facilmen fa li action del verbe.
 * dormaci: on indormi se facilmen
 * vivaci: on es tre vivent
 * mordaci: on morde facilmen

·ard
Con ·ard on crea un person con mal qualitá.
 * fals: falsard (un person qui crea fals moné)
 * furter: furtard (un mal person qui furte)

dur e strict
Un grand diferentie inter dur e strict es que coses posse esser dur: ferre es dur, árbores es dur. Ma ferre ne es strict e árbores ne es strict. Ma on posse usar e dur e strict por descrir un personalitá.

Vocabularium

 * adminim
 * agresser
 * agressiv
 * argument
 * argumentar
 * bruosi
 * cadavre
 * circumdar
 * dormaci
 * extinter
 * follie
 * furtard
 * gas
 * insect
 * inflammette
 * instrument
 * masse
 * morbid
 * numerosi
 * policist
 * proposir
 * pruvar
 * sistema
 * sistematic
 * strict
 * strie
 * vacui

Altri paroles

 * agresser: agression, agressor
 * argument: arguer
 * extinter: extintion
 * inflammar: inflammabil, inflammation, inflammatori
 * instrument: instrumental
 * proposir: proposition, propositor
 * vacui: vacuar

|62

title: Salute, Jonathan!/Capitul 62


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 63

Contenete - Capitul 62 - Capitul 63 - Capitul 64

Sixanttriesim capitul (63.esim capitul)

27 septembre. – It esset du horas quande noi posset far li duesim prova. Li funerale de midí completat se, e li partiprendentes lassat li loc e cludet li porta. Tande noi savet que noi posset restar ci til li matine si noi volet, ma li professor dit me que noi ne besonat plu quam un hor. Denov yo sentit li horribil realitá del coses, e pensat pri qualmen noi actet contra li lege self. In ultra, yo savet que omnicos esset sin utilitá. (util = auxiliant) Si aperter li sarco hat esset un acte de follesse, aperter it ancor un vez semblat mem plu foll, nu quande noi savet que it esset vacui. Ma yo atendet silent, nam Van Helsing sempre actet secun su propri voluntá. Il prendet li clave, apertet li porta, e just quam li altri vez fat un signe que yo mey intrar in prim. Li loc ne esset tam macabri (macabri = plen de horribil e mort coses) quam li nocte passat, ma totvez un horribil loc a vider con li luce del sole. Van Helsing marchat vers li sarco de Lucy, e yo sequet le. Il inclinat se e apertet li metallic covritura, e yo sentit un grandissim choc de surprise e consternation.

Ta jacet Lucy, tam bell quam li nocte ante su funerale. Ella esset, si possibil, mem plu bell quam jamá, e yo ne posset creder que ella esset mort. Su labies (labie = li coses con queles on besa) esset rubi, ne, plu rubi, mem li guancies.

“It es certmen un tric, ne?” (tric = dupation)

“Es tu ja convictet?” dit li professor quam response, e durant que il parlat il retrotraet li labies e monstrat li blanc dentes.

“Vide,” il continuat, “Vide, ili es mem plu acut quam antey. Con ti-ci e ti-ci” il dit, tuchante li canin dentes, “On posse morder li litt infantes. Esque tu crede nu, amico John?” Denov un argumentativ sentiment levat se in me. Quam scientist e doctor, un tal idé yo ne posset accepter. Ma yo possedet null bon argument in contra. Ne credente me self in ti moment yo totvez dit:

“Ah, on vell...har plazzat la in li tombe li nocte passat.”

“Adver? E qui es ti “on”?”

“Yo ne save. Alqui ha fat it.”

“E támen ella ha esset mort ja un semane. Li pluparte (pluparte = li max grand númere) del mortes ne aspecte tam vivent.”

Contra to yo havet null response, e tacet. Van Helsing semblat ne notar mi silentie. Il spectat li visage del mort fémina, levante li palpebres (palpebre = to quo on usa por cluder li ocules) e vidente li ocules, labies e dentes. Poy il tornat se a me e dit:

"Ci hay un cose quel es totmen diferent del altris. Ella esset mordet per li vampire quande ella somnambulat, in altri paroles ella esset in un transe. (transe = dormient con li ocules apert) In un transe ella morit, e in un transe ella es ne-mort. Talmen ella es diferent del altri Ne-Mortes. Normalmen quande li altri Ne-Mortes dormi in hem" - durant que il parlat il fat un geste con li manu por monstrar quo esset "hem" por un vampire - "on posse vider que ili es Ne-Mortes in lor visages, ma Lucy esset talmen dulci que mem nu ella aspecte quam un normal person. Tu vide que it va far it plu desfacil que yo deve mortar la durant que ella dormi."

Yo sentit frigore, e yo videt que yo hat comensat creder li idés de Van Helsing. Ma si ella esset vermen mort, pro quo li terrore pri li pensa mortar la? Il videt mi visage e savet que yo hat comensar creder, e dit:

"Ah, tu ja crede?"

Yo respondet: "Ples ne pussar (pussar ↔ traer) me tro urgentmen. Yo posse...accepter li idé. Qualmen vu intente far li sanguinari (sangu·in·ari) tache?"

"Yo va detranchar li cap e plenar li bocca con alie, pos quel yo va trapicar (tra·picar = picar tra) su córpor con un pal (pal = un long baston)."

Li idé de far un cose al córpor del fémina qui yo hat tam amat dat me un horribil sentiment, ma minu horribil quam yo hat expectat. Yo comprendet que yo hat comensar horrer plu li ente (ente = vivent cose) quel Lucy hat devenit, ti-ci Ne-Morte.

Yo atendet Van Helsing comensar li labor, ma il dit e fat nullcos. Finalmen il cludet su valise (valise = micri sac) e dit:

"Yo ha mult pensat pri li max bon metode a far li cose. Yo vole nu in ti moment sequer mi propri idé, ma pos to noi va haver altri coses a far, queles posse esser plu desfacil. Plu tard noi va forsan besonar Arthur, e si il ne comprende pro quo noi fa to quo noi fa, it va esser plu desfacil. Mem tu, qui hat videt li vúlneres sur li col de Lucy, e sur li col del infante in li hospitale, qui videt li sarco vacui li un die e plen li altri, ne facilmen credet me. Alor qualmen expectar que Arthur mey creder? Il dubitat me quande yo fat le ne posser besar Lucy durant que ella morit. Il ha pardonat me pro que il crede que yo ha miscomprendet (mis·comprender = comprender fals), ma si il crede que yo posse miscomprender, il vell creder que yo, miscomprendente, hat interrat Lucy e que fórsan ella vivet ancor, e talmen il vell esser ínfelici e incolerat contra nos durant su tot vive. Bon. Ho-nocte tu va retornar a tui asil, durant que yo va esser ci. Deman nocte, tu va venir al Hotel Berkeley ye deci horas, e yo va far talmen que anc Arthur va venir, anc li fin (fin = gentil, tenui) yun mann de America qui anc dat su sangue. Noi va ear junt til Piccadilly e ta manjar con te, pos quel yo va retornar ci nam yo deve retornar al eclesia ante li cade del sol."

Scrite lassat de Van Helsing in su veston, Hotel Berkely, por John Seward, M.D. (Ne misset.)

27 septembre.

"Amico John,

Yo scri ti-ci nam yo ea sol al jardin circum li eclesia. Yo vole que li Ne-Morte, Senioretta Lucy, ne va exear ho-nocte; talmen ella va haver plu fame (fame = volentie de manjar) li sequent nocte. Yo va usar alie e un crucifixe por cluder li porta del tombe. Ella es un yun Ne-Morte, e va obedir. (obedir = sequer quam ordinat) Tal coses functiona por impedir un Ne-Morte exear, ma ne posse impedir un Ne-Morte intrar, nam tande li volentie de reintrar es tre fort e ili posse trovar li via. Yo va restar ta del cade til li leva del sole por aprender to quo yo posse. Yo ne time Senioretta Lucy, ma li altre yo time, e il posse trovar li tombe de Lucy e intrar it. Il es habil e inteligent, e ludet li tot témpor con nos, pos quel noi perdit. Il have li fortie de duant mannes in su manu, e li tot fortie sanguinari quel noi dat a Senioretta Lucy ha intrat le. Ultra to il posse vocar li lupo e far altri coses ínconosset a me. Talmen it es possibil que il va trovar me; on va vider. Ma yo crede que no, nam in su propri loc il have plu coses a chassar.

Talmen yo scri por li casu in quel yo mori. Si yo mori, prende li paperes, li diariums de Harker e li altri coses, e lee les, trova ti-ta grand Ne-Morte, detrancha li cap e brula (brular = dar flamme) su cordie e trapica su córpor con un pal, por que li munde mey esser in pace sin le.

Si it ha evenit talmen, yo di adío.

VAN HELSING.

canin dentes
Li parol canin dentes posse esser li dentes de un can, ma plu sovente on usa canin dentes por parlar pri li homan dentes queles es simil a tis de un can: li dentes queles es plu long e plu acut quam li altris.

ente
Li parol ente es format del finition ·nt + ·e por formar li substantive. It es un cose quel vive.

Vocabularium

 * brular
 * canin dentes
 * ente
 * fame
 * fin
 * labie
 * macabri
 * obedir
 * pal
 * palpebre
 * pluparte
 * sanguinari
 * trapicar
 * tric
 * utilitá
 * valise

Altri paroles

 * fame: famine (grand fame in un loc)
 * labie: labial
 * util: utilisar, utilisation, utilitari
 * tric: tricar

|63

title: Salute, Jonathan!/Capitul 63


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 64

Contenete - Capitul 63 - Capitul 64 - Capitul 65

Sixantquaresim capitul (64.esim capitul)
Diarium de Dr. Seward.

28 septembre. - Bon dormir es un ver fortun. Yer yo esset pret a creder li monstruosi idés de Van Helsing, ma nu yo vide que ili es ínpossibil. Yo ne dubita que il crede omnicos. Esque il ha devenit foll? O forsan il ha fat omni coses self? Il es tam inteligent que il vell posser far it self, e to vell esser un marvel, benque terrificant. Yo deve esset caut. (caut = pensant pri dangere)

29 septembre, matine… Li nocte passat, un poc ante deci horas, Arthur e Quincey intrat li chambre de Van Helsing; il informat nos pri omnicos quo il volet que noi mey far, ma parlat specialmen a Arthur. Il comensat per dir que il esperat que noi omnes vell ear con le, “Nam,” il dit, “hay un grave cose ta a far. Mi lettre surprisat vos, yo crede?” il dit a Lord Godalming.

“Yes. It vexat me durant un témpor. Mi familie ha havet sat vexationes in recent témpores e yo ne besona plu. E yo esset curiosi pri quo vu volet dir. Yo parlat pri it con Quincey, e plu noi parlat, plu noi ne comprendet, til nu quande yo posse dir que yo ne save nullcos pri nequo.”

“Anc yo,” dit Quincey Morris laconicmen. (laconic = con poc paroles)

“Oh,” dit li professor, “alor vu du es plu proxim al comense quam nor amico John, qui have un long via a far mem ante que il posse atinger li comense.”

It esset evident (evident = e·vide·nt = clar) que il savet que yo hat recomensat dubitar. Poy il continuat con grandissim gravitá:

“Yo vole vor permission por far ho-nocte to quo yo judica necessi. It es, yo save, multcos a demandar. E solmen quande vu save quo yo vole far vu va comprender it. Talmen yo peti que vu promesse me sin savente, por que, benque vu va esser incolerat durant un témpor, vu ne va blamar vos.”

“Bon,” interruptet Quincey. “Yo va responder. Yo ne totmen comprender le, ma yo jura que il es honest, e por me to satisfa.”

“Yo mersia vos, senior”, dit Van Helsing. “It es bon audir un tal cose de un tam bon amico.” Il extendet su manu, quel Quincey presset.

Poy Arthur parlat:

“Dr. Van Helsing, yo ne vole promesser sin saver quo it es, e si it concerne mi honor quam un gentilmann o un cristano (crist·an·o = un credente de Jesus Cristo), yo ne posse promesser. Ma si vu posse confirmar (confirmar = far cert) que it ne viola (violar = esser contra) ti du coses, yo posse. Benque yo have null idé pri quo vu parla ti instante.”

“Yo accepte vor limitation (li limite es 7 = ne plu quam 7),” dit Van Helsing, “e benque vu ne va esser tot satisfat con mi actes, vu posse esser satisfat que it ne viola ni vor honor quam un gentilmann, ni vor honor quam un cristano.”

“Yo concorda! (concordar = haver li sam idé)” dit Arthur. “Nu esque yo posse questionar quo it es quel noi va far?”

“Yo vole que vu veni con me, in secrete, al jardin del eclesia in Kingstead.”

Li expression de Arthur cadet quande il dit surprisat:

“U li povri Lucy es interrat?” Li professor fat un reverentie por dir yes.

Arthur continuat: “E quo far quande noi es ta?”

“Intrar li tombe!” Arthur stat.

“Professor, esque vu parla seriosimen, o fa un monstruosi joca? Pardon, yo vide que vu es seriosi.” Il sedet se denov, ma in un maniere contra su propri voluntá. Pos un poc silentie, il questionat denov:

“E quo far quande in li tombe?”

“Aperter li sarco.”

“Tro mult!” il dit, denov stante se con colere. “Yo posse esser patient pri quasi omnicos, ma ti – ti desacration (de·sacr·a·tion) del sarco de alcun qui” - il ne plu posset parlar pro colere. Li professor videt le con compatientie.

“Si yo vell posser salvar vos ti dolor, mi povri amico,” il dit, “Deo save que yo vell. Ma ho-nocte noi deve marchar in dangerosi vias, por que li pedes de vor amanta ne mey marchar in li vias de flamme!”

Arthur videt le con blanc visage e dit:

“Garda vos, senior, garda vos!” (gardar = esser caut contra un atacca)

“Ples audir quo yo vole dir,” dit Van Helsing, “por que adminim vu mey saver pri quo yo parla. Yo posse continuar?”

“Justmen dit”, interruptet Morris.

Van Helsing pausat un moment, poy recomensat con efortie:

“Senioretta Lucy es mort, ne ver? Yes! Talmen on ne posse damagear la. Ma si ella ne es mort –”

Arthur saltat (saltar = jettar se) sur li pedes.

“Bon Deo!” il criat. “Quo vu vole dir? Esque ella ha esset interrat vivent?” Il gemit con dolore.

“Yo ne dit que ella es vivent, mi infante. Yo di nequo plu que fórsan ella posse esser ne-mort.”

“Ne-mort! Ne vivent! Quo to significa? Es omno ci un cochemare?”

“It existe misteries pri quel li homes solmen posse conjecter (conjecter = pensar sin saver), e comprender solmen desfacilmen, poc a poc. Ma yo ne ha finit. Esque yo posse decapitar (decapit·ar = remover li cap) li mort Senioretta Lucy?”

“Cieles e terre, no!” criat Arthur, su voce quam un storm. “In null maniere vu posse far un tal cose. Dr. Van Helsing, vu ha dit tro mult e deshonorat me! Quo hat ti povri, dulci yuna fat por quel vu vole deshonorar la? Es vu foll diente tal coses, o yo foll pro har audit les? Ne pensa pri un tal desacration; per Deo, yo ne va tolerar (tolerar = lassar it continuar) it!”

Van Helsing stat por li unesim vez e dit, grav e seriosi:

“Mi Lord Godalming, anc yo possede un deve al altres, un deve a vos, un deve al mortes. Yo vole solmen que vu veni con me, regarda e audi. E plu tard quande yo di li sam cose, yo crede que vu va voler far it plu quam yo. Ma yo peti vos,” il continuat con un voce plen de compatientie, “ne forlassa li dom in colere. In mi tot vive yo ha nequande possedet un deventie tam ponderosi quam nu. Pensa! Pro quo yo vell laborar por un tam trist cose? Yo ha venit ex mi propri land por far bon coses, unesimmen por mi amico John, poy por auxiliar un dulci yuna, quem anc yo comensat amar. Por la, anc yo dat mi sangue, yo, qui ne esset su amanto ma solmen su doctor e amico. Yo dat la mi noctes e yo dat la mi jornes, ante su morte, pos su morte, e nu, si mi morte posse servir la, nu quande ella es li mort Ne-Morte, yo va morir por la.”

Il dit to con un gravissim, dulci fieritá, quel tuchat Arthur mult. Il prendet li manu del old mann e dit con un rauc voce:

“Oh, it es un tam dur cose a pensar, e yo ne posse comprender. Ma adminim yo va ear junt con vos e atender.”

garda
Garda es sovente usat por crear coses queles garda.
 * garda-manu = un vestiment quel garda li manu
 * garda-moné = un cose quel garda su moné contra furtardes
 * garda-ocules: un cose quel garda li ocules

On posse far sam con altri verbes: verb + li cose sur quel on fa li verbe.

Portar:
 * porta-moné: un cose por portar su moné
 * porta-papere: un cose in quel intra su papere
 * porta-voce: un person qui parla por un altri person, o un cose quel on usa por parlar plu fort

Vocabularium

 * caut
 * concordar
 * confirmar
 * conjecter
 * cristan·e, ·o, ·a
 * decapitar
 * evident
 * gardar
 * laconic
 * limitar
 * saltar
 * tolerar
 * violar

Altri paroles

 * confirmar: confirmation
 * conjecter: conjection, conjectura
 * decapitar: decapitation
 * evident: evidentie

|64

title: Salute, Jonathan!/Capitul 64


text:
Salute, Jonathan!/Capitul 65

Contenete - Capitul 64 - Capitul 65 - Capitul 66

Sixantquinesim capitul (65.esim capitul)
DIARIUM DE DR. SEWARD - continuation

It esset un quart (un quart = un quaresim) ante decidu horas quande noi intrat li jardin del eclesia pos un grimpada del mur. Li nocte esset obscur, con un poc luce lunari ye vezes inter li nubes in li ciel. Noi esset sempre vicin al unaltru, con Van Helsing un poc in avan. Quande noi aproximat nos al tombe yo observat Arthur, nam yo timet que li proximitá a un loc tam trist por le vell vexar le, ma il standat bon. It semblat que li misterie self contraactet su tristesse. Li professor apertet li porta, e vidente nos hesitar, intrat in prim. Noi sequet, e il cludet li porta. Poy il accendet (accender = dar flamme) un lanterne (lanterne = micri buxe con tenette por foy) e indicat (indicar = monstrar) li sarco con su manu. Arthur fat lentmen un passu in avan. Van Helsing dit me:

"Tu esset ci yer. Esque li córpor de Senioretta Lucy esset in li sarco?"

"It esset." Li professor tornat se al altres:

"Vu audi." Il extraet su instrumentes e apertet li covritura del sarco. Arthur fat un passu in avan, e yo videt que il credet que li sarco havet solmen li un covritura. Poy il videt li duesim metallic covritura e su visage devenit rubi, poy blanc, e il tacet. Van Helsing apertet li metallic covritura. Omnes videt it e fat un passu retro.

Li sarco esset vacui!

Durant quelc minutes nequi dit un parol. Poy Quincey Morris parlat: "Professor, yo crede vos, e yo besona solmen vor parol. Normalmen yo ne vell dubitar, ma ti-ci misterie es ultra omni honor e deshonor. Esque vu ha fat it?"

"Yo jura vos per li tot coses queles me es sacri, que yo ha ni removet ni tuchat la. Li coses sequent talmen: ante du noctes mi amico Seward e yo venit ci - con un bon rason, crede me. Yo apertet li sarco, quel esset serrat, e noi trovat it vacui. Poy noi videt alquo blanc tra li árbores. Li sequent die noi venit ci li jorne, e ella jacet ta. Ne ver, amico John?"

"Yes."

"Ti nocte noi venit in just témpor. Un altri litt infante mancat, e noi trovat it sin damage inter li tombes. Yer yo venit ci ante li cade del sole, nam ye li cade del sole li Ne-Mortes posse mover se. Yo atendet til li leva del sole, ma videt nullcos. Yo videt nullcos probabilmen pro que yo hat plazzat alie e altri coses sur li portas, tis essente coses queles ne plese li Ne-Mortes. Li nocte passat ella ne exeat, do yo removet mi alie e altri coses. Ergo noi trova li sarco vacui. Ma hay plu strangi coses - ples atender con me extern." E il apertet li porta, noi sequet le, e il cludet li porta.

Oh! ma it aspectet frisc e pur (pur = nett) in li aere noctal pos li terrore de ti vulte (vulte = un subterran salon por mortes). Quam dulci it esset vider li nubes pretercurrer (préter = trans, passant), e li lúmine del lune inter les; quam dulci it esset respirar li frisc aere, sin li odore del morte, e vider e audir li grand cité in li for distantie. Omnes esset tuchat, chascun secun su propri maniere. Arthur esset silent, pensante pri li misterie. Yo por mi parte hat comensat mi-creder (mi-creder = demí creder) li conclusiones (concluder = decider sequente li factes) de Van Helsing. Quincey Morris acceptat li situation con su tipic (tip·ic) bravore. Ne possente fumar, il comensat machar quelc tabac (tabac = li contenete de cigares). Van Helsing esset ocupat con un altri cose. Il extraet de su sac alquo simil a un biscuit (biscuit = dulci manjage), e alquo blancesc, quam glutine. Il comensat plazzar it in li loc inter li porta e li tombe. Noi esset curiosi, e questionat le. Il respondet:

“Yo clude li tombe, por que li Ne-Morte ne posse intrar.”

“E vu fa far it con ti glutine e biscuit? Esque it es un lude?”

“It es.”

“Quo es li cose quel vu usa?” Ti-ci vez it esset Arthur qui questionat.

“Sacri biscuites ex mi eclesia in Amsterdam.” Noi esset tam surprisat vider sacri coses utilisat talmen que nequi ex noi dubitat pri li seriositá del situation. Yo compatit li altres, specialmen Arthur. Por le ti horribil coses esset tot nov, durant que yo hat videt les multissim vezes durant li passat semanes; e mem por me yo trovat li árbores e sones del canes talmen macabri.

Pos un long silentie noi audit del professor un acut “S-s-s-s!”

Il indicat; e ta inter li árbores noi videt un blanc figura quel marchat vers avan, quel tenet un obscur cose vers su péctor. It haltat, e in ti moment un radie (radie = un strie de luce) del lune cadet del nuballia (nub·e → nub·allia) e monstrat con grandissim claritá un fémina con obscur capillatura, vestit con li coses del tombe. Li visage ne esset visibil – it hat inclinat se sur un infante. Pos un pause noi audit un cri, just quam li son quel un infante emisse durant que il dormi, o un can quel jace avan li foy e reva. Noi volet vader, ma li professor fat un geste del manu e noi stat ta e videt li blanc figura avansar (avansar = venir vers avan) denov. Nu it esset sat proxim por esser bon visibil, e li luce lunari esset ancor ta. Mi cordie devenit tam frigid quam glacie (glacie = solid aqua), e yo audit li rauc inhalation de Arthur qui reconosset li visage de Lucy Westenra. Lucy Westenra, ma tant changeat. Li dulcesse hat devenit cruelesse, e li puritá hat devenit voluptositá (voluptosi = fant mannes voler dormir con la). Van Helsing avansat, e noi con le; noi quar stat in un linea avan li porta del tombe. Van Helsing levat su lanterne, e noi posset vider que li labies de Lucy esset carmesin (carmesin = obscur rubi) con frisc sangue, quel hat devenit un litt riverette sur li menton.

Noi frissonat (frissonar = li córpor movet se) pro horrore. Yo posset vider in li luce que mem li ferrin voluntá de Van Helsing hat fallit. Arthur apen posset star, e yo prendet su brasse por auxiliar le.

Quande Lucy – yo nomina ti cose avan nos Lucy pro que it possedet su figura – videt nos, ella gemit con colere e fat un passu in retro. Su ocules regardat nos, li ocules de Lucy ma ínpur e plen con li foy del inferne. In ti moment mi amore por Lucy devenit odie; si on devet mortar la tande, yo vell har posset mortar la con felicitá. Vidente nos, su ocules inflammat con ínsacri lúmine, e sur su visage on videt un voluptosi subride. Vider it fat me frissonar! Ella jettat li infante sur li suol, u it gemit, durant que Lucy grunit (grunir = dir "rrr!") just quam un can por un osse. Li cruelitá del acte fat Arthur gemir; quande ella avansat con brasses apert e li voluptosi subride il covrit su visage con li manus.

Ma ella avansat denov e dit con li voluptosi fluiditá (flu·er = flu·id·itá):

“Veni a me, Arthur. Lassa li altres e veni a me. Mi brasses have fame por te. Veni e noi va restar junt. Veni, mi marito, veni!”

Li diabolic dulcitá in su voce - alquo quam vitre quande on frappa it - fat nos ínmobil e Arthur semblat frappat per un sorcie; il apertet su brasses.

Vocabularium

 * accender
 * avansar
 * biscuit
 * carmesin
 * concluder
 * frissonar
 * fluer
 * glacie
 * glutine
 * grunir
 * indicar
 * lanterne
 * mi-creder
 * nuballia
 * pretercurrer
 * pur
 * quart
 * radie
 * tabac
 * tipic
 * voluptosi
 * vulte

|65

title: Salute, Jonathan!/Capitul 65