Rys. 1. Przykładowy roczny koszt ogrzewania istniejącego budynku jednorodzinnego o pow. ogrzewanej 150 m2, poddanego termomodernizacji do standardu WT 2017 (EU 80 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii i paliw w II kw. 2023 r.
Rys. 2. Przykładowy roczny koszt ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o pow. ogrzewanej 150 m2, zrealizowanego w standardzie aktualnych warunków technicznych WT 2021 (EU = 55 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kw. 2023 r.
Rys. 3. Przykładowy roczny koszt ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o pow. ogrzewanej 150 m2, zrealizowanego w standardzie programu „Moje Ciepło” (EU = 40 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kwartale 2023 r.
21 czerwca 2023 r. w przestronnych salach konferencyjnych Hotelu Metropolo Krakow by Golden Tulip w Krakowie odbył się XI Kongres PORT PC „Pompy ciepła w energetyce prosumenckiej”. W wydarzeniu, zorganizowanym tym razem wyłącznie w formule stacjonarnej, uczestniczyło ponad 220 osób z całej Polski. Z uwagi na szeroki zakres aktualnych i ważnych dla branży tematów, część sesji poprowadzono równolegle.
Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej było Partnerem Merytorycznym wydarzenia.
Kongres PORT PC od lat jest centrum spotkań polskiej branży pomp ciepła, jednak w tym roku miał on szczególne znaczenie. To przełomowy moment w rozwoju technologii pomp ciepła − ze względu na rolę, jaką przypisano jej w przyspieszonej transformacji energetycznej, uniezależnieniu gospodarki państw UE od importu paliw kopalnych oraz rozwoju europejskiego przemysłu bezemisyjnego.
Realizacja planu REPowerEU, który w maju ub.r. ogłosiła Komisja Europejska, wymaga zainstalowania w najbliższych latach ogromnej liczby dodatkowych pomp ciepła w krajach UE: do 2027 r. – 10 mln, a do 2030 r. – kolejnych 30 mln, nie licząc pomp ciepła na wymianę. Łącznie z 20 mln obecnie funkcjonujących urządzeń powinno nam to dać w 2030 r. aż 60 mln zainstalowanych pomp ciepła. To ogrom wyzwań, ale i wyjątkowa szansa także dla polskich przedsiębiorców.
Od ogłoszenia planu REPowerEU minął niewiele ponad rok, czas więc na pierwsze podsumowania, a tegoroczny kongres PORT PC niewątpliwie był do tego dobrą okazją. Ambitne cele REPowerEU znajdują już bowiem odzwierciedlenie w zapowiadanych (lub wdrażanych) kompleksowych zmianach unijnych regulacji, m.in. w nowelizacjach dyrektyw EED, EPDB, RED, rozporządzenia ws. ekopojektu czy unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2, tzw. EU ETS. Przekładają się też na konkretne działania wielu państw Unii Europejskiej, które – poprzez zdecydowaną politykę wewnętrzną – mocno wspierają transformację oraz przyszłościowy model rynku grzewczego i energetycznego, upatrując w tym korzyści dla własnego przemysłu i gospodarki. Warto z tych przykładów czerpać inspirację.
Wsparciem mogą być przy tym przekrojowe raporty i opracowania poświęcone technologii pomp ciepła, jak zaprezentowany podczas kongresu raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) „Przyszłość pomp ciepła” z jesieni ub.r., raport „Solar Powers Heat 2023”, wydany przez SolarPower Europe, czy „Unijny akcelerator pomp ciepła”, właśnie opublikowany przez Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła (EHPA). To na tym ostatnim opracowaniu w dużej mierze bazuje przekrojowy „Plan działania na rzecz przyspieszenia wprowadzania pomp ciepła w całej UE”, którego przygotowaniem zajmuje się obecnie KE.
Czy to jednak wystarczy, by sprostać wyzwaniom związanym z upowszechnieniem i rozwojem technologii pomp ciepła? W jakim miejscu dziś się znajdujemy? Jakie są bariery rozwoju rynku pomp ciepła i energetyki prosumenckiej? I jak je pokonać, przekuwając wyzwania w sukces firmy, branży i krajowej gospodarki? – To zasadnicze pytania, na które staraliśmy się odpowiedzieć na XI Kongresie PORT PC.
Ważne wydarzenie nie tylko dla polskiej branży pomp ciepła
W tegorocznym kongresie PORT PC wzięło udział wielu znamienitych gości. Podczas inauguracji i pierwszej sesji tematycznej, oprócz gospodarza, Pawła Lachmana, prezesa zarządu PORT PC, uczestników powitali:
· Laura Cozzi, dyrektor w Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA),
· Tomasz Mieczkowski, ekspert z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w imieniu Piotra Dziadzio, podsekretarza stanu w ministerstwie, Głównego Geologa Kraju i Pełnomocnika Rządu ds. Polityki Surowcowej Państwa,
· Paweł Mirowski, wiceprezes zarządu NFOŚiGW i Pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. programu „Czyste Powietrze” i efektywności energetycznej budynków,
· Jan Rosenow, dyrektor Regulatory Assistance Project (RAP), a także zeszłoroczny laureat wyróżnienia PORT PC,
· Marek Miara, wieloletni pracownik Instytutu Fraunhofera ISE.
W kolejnych sesjach można było zapoznać się z prezentacjami:
· Wojciecha Racięckiego, dyrektora działu rozwoju innowacyjnych metod zarządzania programami w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju NCBiR),
· Moniki Morawieckiej, senior advisor w Regulatory Assistance Project (RAP),
· Piotra Narowskiego z Politechniki Warszawskiej, w którego imieniu wystąpił Jerzy Kwiatkowski,
· a także ekspertów PORT PC: Małgorzaty Smuczyńskiej, Jakuba Koczorowskiego, Adolfa Mirowskiego, Roberta Kałużnego, Jarosława Ozimka,
· oraz przedstawicieli mediów branżowych: Waldemara Jońca, red. naczelnego „Rynku Instalacyjnego” i Grzegorza Burka, red. naczelnego „GLOBENERGII”.
Laureatem tegorocznego wyróżnienia PORT PC zostałPiotr Woźny, który m.in. pełnił funkcje podsekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, a następnie podsekretarza stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii oraz wiceprezesa i prezesa NFOŚiGW. Zarząd PORT PC docenił jego wkład w poprawę jakości powietrza w Polsce, a także w rozwój energetyki prosumenckiej.
Szanse i wyzwania rynku pomp ciepła
Wystąpienia inauguracyjne naszych gości wpisywały się w przewodni temat I sesji − nowych szans i wyzwań rynku pomp ciepła. Na początek Laura Cozzi z IEA zaprezentowała raport specjalny tej organizacji „Przyszłość pomp ciepła”, wydany z serii „World Energy Outlook”, podkreślając, że urządzenia te są obecnie istotną częścią nowej światowej gospodarki energetycznej, której epicentrum w zeszłym roku stała się Europa. Oprócz zahamowania zmian klimatycznych, priorytetem jest dziś bezpieczeństwo energetyczne, dlatego tak ważna jest realizacja celów planu REPowerEU. Do 2025 r. pozwoli to zaoszczędzić Unii Europejskiej około 7 mld m3 gazu ziemnego. Laura Cozzi doceniła przy tym niezwykły rozmach rozwoju polskiego rynku pomp ciepła w ub.r. (podwojenie sprzedaży) oraz wsparcie, jakie oferują inwestorom krajowe programy dotacyjne.
Raport IEA powstał na podstawie kompleksowego, globalnego badania, które obejmowało obecny stan wykorzystania pomp ciepła oraz ich przyszłą rolę w systemach energetycznych na świecie. Przedstawia on konkretne dane, jeśli chodzi o potencjał rozwoju tej technologii i wynikające z tego korzyści, ale także wskazuje na utrudnienia w jej upowszechnieniu. Kluczowe bariery, według badań, dotyczą m.in. możliwości pokrycia przez konsumentów kosztów zakupu i instalacji pomp ciepła, a także opłacalności inwestycji, zwłaszcza przy braku odpowiednich taryf energetycznych, zwiększających konkurencyjność eksploatacji pomp ciepła względem paliw kopalnych.
Jak zaznaczyła Laura Cozzi, warto możliwie szybko uporać się z tymi ograniczeniami, bo upowszechnienie pomp ciepła to ogromna szansa dla wzmocnienia przemysłu „czystej” energii w krajach Europy. Dziś w większości jest on zlokalizowany w Chinach, jednak za wyjątkiem… pomp ciepła. Najnowsza analiza uwzględniona w raporcie IEA pokazuje, że przy obecnie planowanych działaniach, do 2030 r. kraje europejskie będą miały bardzo podobny udział w globalnej produkcji pomp ciepła jak Chiny. Aktualnie w Europie IEA monitoruje już inwestycje w tym zakresie na kwotę ponad 4 mld euro. Wiele nowych inwestycji przyciąga również Polska.
Dzięki staraniom Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz PORT PC raport IEA „Przyszłość pomp ciepła” jest już dostępny w wersji polskiej, wzbogaconej o polską przedmowę.
Nawiązując do zaprezentowanego raportu, Tomasz Mieczkowski z Ministerstwa Klimatu i Środowiska mówił m.in. o inicjatywach podjętych przez polski rząd w ramach nowej polityki energetyczno-klimatycznej, w tym o opracowaniu „Wieloletniego Programu Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce”. Prezes Paweł Mirowski zaprezentował natomiast najnowsze informacje o realizacji programów priorytetowych NFOŚiGW oferujących wsparcie inwestycjom w pompy ciepła − „Czyste Powietrze”, „Mój Pąd” 5.0 czy „Moje Ciepło”, zapowiadając jednocześnie możliwą modyfikację tego ostatniego programu. Obecnie są w tej sprawie prowadzone rozmowy z KE.
Z kolei Paweł Lachman, prezes PORT PC, potwierdził, że w Polsce już siedmiu inwestorów z zagranicy i Polski buduje nowoczesne, duże fabryki pomp ciepła, a w najbliższym czasie będzie ich prawdopodobnie 10. W krótkim czasie, bo na przełomie 2025 i 2026 r. można się spodziewać, że wielkość produkcji pomp ciepła w naszym kraju sięgnie 1 mln urządzeń. Jest to też znaczna szansa dla produkcji komponentów.
Wspomniał również o niedawno wystosowanym przez branżę liście otwartym do Premiera Mateusza Morawieckiego, w którym został zawarty apel o jak najszybsze podpisanie przez polski rząd porozumienia sektorowego z producentami urządzeń grzewczych OZE, a także o realizację 10 kluczowych postulatów. Dotyczą one m.in. jasnego określenia stanowiska polskiego rządu w kwestii wsparcia technologii OZE i wycofania urządzeń grzewczych na paliwa kopalne, a także modyfikacji lub zaostrzenia kryteriów w krajowych programach wsparcia NFOŚiGW. Zdaniem branży, spełnienie tych postulatów nie tylko zapewni harmonijny rozwój polskiego rynku tych urządzeń, przynosząc Polsce ogólny rozwój gospodarczy, ale też znacznie ułatwi osiągnięcie celów nakreślonych w planie REPowerEU i powiązanych z nim regulacjach unijnych.
Paweł Lachman przedstawił także kolejną ważną inicjatywę, tym razem dotyczącą wykorzystania na rzecz polskich firm nowych, tymczasowych regulacji UE, obowiązujących już od ponad 3 miesięcy. Zaapelował do przedstawicieli firm produkcyjnych zgromadzonych na kongresie o jak najszybsze połączenie wysiłków w tej sprawie.
Regulacje te umożliwiają udzielanie bezprecedensowej pomocy publicznej (w postaci wysokich ulg podatkowych, ale też bezpośrednich dotacji) firmom inwestującym w poszczególnych krajach UE m.in. w produkcję urządzeń i sprzętu strategicznego, tj. baterii, paneli słonecznych, turbin wiatrowych, pomp ciepła i elektrolizerów, a także produkcję kluczowych komponentów do tych urządzeń. Z tych możliwości korzystają już rządy Niemiec i Francji.
Kolejny prelegent, Marek Miara z Fraunhofer ISE, opisał inspirujące doświadczenia z „rewolucji” na rynku pomp ciepła w Niemczech. Rząd tego kraju, działając w porozumieniu z branżą producentów urządzeń grzewczych, ale też branżą energetyczną i gminami, wprowadza w życie niezwykle ambitne plany w zakresie upowszechnienia tej technologii i zarazem odejścia od sprzedaży kotłów gazowych. Warto przy tym zauważyć, że przez wiele ostatnich lat niemiecki rynek kotłów gazowych był najsilniejszy w Europie. Obecnie w Niemczech planuje się zainstalowanie do 2030 r.aż 6 mln pomp ciepła. Efekty tych działań już są widoczne. Więcej informacji nt. konkretnych rozwiązań można znaleźć w udostępnionym na kongresie opracowaniu „Pompy ciepła. Neutralne dla klimatu zaopatrzenie w ciepło nowych i istniejących budynków”,przygotowanym przez członków organizacji Scientists for Future Germany.
Świetnym dopełnieniem sesji była prezentacja Jana Rosenowa, który w niespełna 10 minut rozprawił się z 20 mitami na temat pomp ciepła, często rozpowszechnianymi w mediach i pokutującymi w świadomości społecznej. Dziś pod względem informacyjnym tworzymy tzw. globalną wioskę, wiele tych mitów powtarza się więc i w Polsce, i w Europie. Prezentacja Jana Rosenowa to dobry przykład, jak można ponad granicami realizować wspólną politykę informacyjną, skutecznie mierząc się z dezinformacją.
Spójna polityka i pokonywanie barier upowszechnienia technologii
Realizacja założeń planu REPowerEU, m.in. w zakresie efektywności energetycznej w budownictwie, upowszechnienia pomp ciepła i energetyki prosumenckiej, wymaga kompleksowych zmian w unijnych regulacjach. Uzgadniane są kolejne nowelizacje i akty prawne, a w konsultacjach bierze udział szerokie grono zainteresowanych stron, w tym organizacje branżowe. Podczas kongresu zostały omówione m.in. zmiany w dyrektywie EPDB dotyczącej efektywności energetycznej budynków, a także wyzwania, jakie stawiają one przed branżą.
Uczestnikom został również udostępniony dokument zawierający kluczowe informacje o nowelizacji rozporządzenia ws. Ekoprojektu dla urządzeń do ogrzewania pomieszczeń, które prawdopodobnie wejdzie w życie od 1 września 2029 r. Warto zaznaczyć, że dokument ten nie wprowadza wyraźnego zakazu stosowania samodzielnych kotłów na paliwa kopalne, zaostrza jednak minimalne wymagania dotyczące sprawności ogrzewaczy pomieszczeń, podnosząc próg efektywności do 115%. W rezultacie najmniej efektywne urządzenia zostaną wycofane ze sprzedaży, co obejmuje samodzielne kotły na paliwa kopalne (np. kondensacyjne kotły gazowe i olejowe), a także bezpośrednie elektryczne urządzenia grzewcze. Nadal będzie można natomiast instalować kotły na gaz ziemny w układach hybrydowych pomp ciepła lub z urządzeniami zasilanymi energią słoneczną. Będzie można też oczywiście użytkować już zainstalowane samodzielne kotły.
Bardzo interesującą prezentację, opartą na raporcie „Zestaw narzędzi do wdrożenia pomp ciepła globalnie i na masową skalę” przygotowanym przez wiodący europejski think-tank RAP, przedstawiła Monika Morawiecka z RAP. Wskazała w niej przede wszystkim, jak powinno się konstruować spójną politykę dla pomp ciepła na poziomie krajowym, a także, co w tej kwestii warto poprawić w Polsce.
Zgodnie z raportem, filarami zrównoważonego rynku pomp ciepła są trzy zasadnicze obszary:
ekonomia i instrumenty rynkowe, w tym ceny emisji CO2 i opodatkowanie środowiskowe, podatki i opłaty energetyczne oraz obowiązki i standardy portfela energetycznego;
wsparcie finansowe, a więc dotacje i rabaty, pożyczki, a także modele biznesowe „ciepło jako usługa”;
przepisy, czyli prawo budowlane, zakazy i normy dotyczące urządzeń, planowanie i podział na strefy.
Czwartym niezbędnym elementem spójnej i skutecznej polityki na rzecz pomp ciepła, stanowiącym podstawę tych filarów, jest odpowiednia koordynacja działań i komunikacja.
Warto zauważyć, że w obszarze ekonomii i instrumentów rynkowych pilną sprawą w niemal wszystkich krajach UE jest odpowiednie opodatkowanie cen nośników energii wykorzystywanych w gospodarstwach domowych, a konkretnie − odciążenie energii elektrycznej kosztem paliw kopalnych. Jak zaznaczyła Monika Morawiecka, obecne proporcje są ewidentnie niekorzystne dla energii elektrycznej, ponieważ wartość podatków i opłat zawartych w jej cenie jest wielokrotnie wyższa niż wartość podatków i opłat np. w cenie gazu. Przykładowo, jak pokazują dane Eurostat z 2021 r. (rys. poniżej), w Polsce proporcja ta wynosiła średnio 9:1 (9 eurocentów w cenie energii do 1 eurocenta w cenie gazu), w Czechach 7:1, we Francji 11:2, a w Niemczech 19:2.
Z kolei w obszarze wsparcia finansowego, ciekawym sposobem na pokonanie barier związanych z kosztami zakupu i instalacji pomp ciepła, oprócz stosowania systemu dotacji lub pożyczek, jest wykorzystanie jednego z modeli biznesowych „ciepło jako usługa”. Właściciel domu nie ponosi wówczas kosztów początkowych. Może otrzymać urządzenie w leasing lub tzw. efektywny leasing czy też zawrzeć umowę z dostawcą energii, gdzie albo moc cieplna, albo ciepło są traktowane jako usługa.
W ocenie RAP, najsłabsze elementy polskiej polityki w zakresie pomp ciepła to obszar koordynacji i komunikacji, np. brak wyraźnego umiejscowienia pomp ciepła w polityce energetycznej, a także obszar ekonomii i instrumentów rynkowych, szczególnie koszty emisji CO2 czy opodatkowanie cen nośników energii.
Dużym wsparciem w przygotowaniu strategii służących szybkiemu wdrażaniu pomp ciepła niewątpliwie jest najnowsze, udostępnione w połowie czerwca b.r., opracowanie EHPA – „Unijny akcelerator pomp ciepła” (dostępne już w języku polskim). W powstanie „Akceleratora” zaangażowane było szerokie grono interesariuszy (organizacje europejskie i międzynarodowe, producenci, banki) oraz decydenci, dzięki czemu udało się nie tylko kompleksowo wytypować możliwe bariery upowszechnienia technologii, ale też zaproponować skuteczne środki umożliwiające ich usuwanie. Temat ten szerzej omówimy w kolejnej informacji prasowej, nawiązując również do „Planu na rzecz przyspieszenia wprowadzania pomp ciepła w całej UE”, nad którym obecnie pracuje Komisja Europejska. Do sierpnia br. będą prowadzone konsultacje publiczne projektu tego planu, a jego przyjęcie przewidziane jest na IV kw. br.
Jak powinny ewoluować krajowe programy wsparcia?
W Polsce obserwujemy dziś znaczne spowolnienie inwestycji w sektorze budowlanym, szczególnie w odniesieniu do nowych budynków. Dodatkowo, z uwagi na utrzymujące się wysokie ceny energii elektrycznej oraz ich niekorzystną relację do cen gazu, inwestorzy planujący montaż czy wymianę urządzenia grzewczego nie są przekonani do wyboru pompy ciepła. Brakuje im też pewnych informacji o kształtowaniu się cen energii w kolejnych latach, co nie pozwala na oszacowanie opłacalności inwestycji. Czynniki te mają istotny wpływ na wyniki sprzedaży pomp ciepła − PORT PC przewiduje w II kw. 2023 r. spadek sprzedaży pomp ciepła typu powietrze-woda oraz mniejszy niż w I kw. 2023 r. wzrost sprzedaży gruntowych pomp ciepła.
Dotychczasowa pozycja Polski jako lidera wzrostu sprzedaży pomp ciepła w Europie jest obecnie mocno zagrożona. Aby poprawić sytuację, potrzebne jest m.in. pilne wprowadzenie specjalnych taryf elektrycznych dla użytkowników pomp ciepła. W kontekście rozwoju rynku warto też podjąć dyskusję o wprowadzeniu zmian w programach wsparcia pomp ciepła w Polsce: „Czyste Powietrze”, „Moje Ciepło” i „Mój Prąd” .
W imieniu branży, Paweł Lachman przedstawił na Kongresie PORT PC kilka rekomendacji zmian kryteriów przyznawania dofinansowania w tych programach − jako tezy do szerszej dyskusji. Dotyczą one:
zaostrzenia wymogów w zakresie głośności pomp ciepła (mocy akustycznej jednostek zewnętrznych), dopuszczalne wartości powinny się znaleźć poniżej tych wynikających z wymogów Ekoprojektu;
przyznania dodatkowego dofinasowania (np. w ujęciu procentowym) za naturalny czynnik chłodniczy w pompie ciepła lub gdy wartość GWP czynnika jest mniejsza niż 150, ewentualnie zgodna z wymogami taksonomii (GWP<750);
zapowiedzi końca dofinasowania do pomp ciepła o niskich klasach energetycznych (A+);
zapowiedzi końca dofinasowania w 2025 r. samodzielnych urządzeń na paliwa kopalne (w programie „Czyste Powietrze”).
Szersze odniesienie do tematu programów wsparcia dla technologii pomp ciepła w budownictwie mieszkaniowym można było znaleźć w prezentacji Małgorzaty Smuczyńskiej z PORT PC, która przedstawiła zestawienie takich programów w krajach UE na podstawie raportu EHPA „Subsidies for residential heat pumps in Europe”. Z kolei Wojciech Racięcki omówił dedykowany przedsiębiorcom nowy program wsparcia badań i rozwoju dla pomp ciepła realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.
Premiera nowych wartości obliczeniowej temperatury zewnętrznej
Podczas XI Kongresu PORT PC miała również miejsce zapowiadana już wcześniej premiera nowych wartości obliczeniowej temperatury zewnętrznej dla ogrzewania i chłodzenia budynkóworaz nowych map stref klimatycznych Polski dla zimy i lata. To efekt trwających ponad rok prac, które prowadził wybitny specjalista dr inż. Piotr Narowski z Politechniki Warszawskiej w ramach projektu zainicjowanego i sfinansowanego przez trzy podmioty: PORT PC, SPIUG oaz firmę KAN.
W związku z tym, że parametry obliczeniowe do projektowania ogrzewania i klimatyzacji budynków nie odpowiadają obecnemu klimatowi Polski, a wykorzystywane dotychczas dane często pochodzą sprzed około pół wieku, zdecydowano się na opracowanie nowych stref klimatycznych Polski wraz z nowymi wartościami parametrów obliczeniowych, w tym temperatury obliczeniowej. Podstawą zmian były dane meteorologiczne zmierzone w latach 1991-2020, a więc obejmujące okres aż 30 lat. Nowe wartości parametrów zostały obliczone na podstawie sześciu części normy PN-EN ISO 15927 „Cieplno-wilgotnościowe właściwości użytkowe budynków — Obliczanie i prezentacja danych klimatycznych”. Warto podkreślić, że badania wykazały istotny wzrost wartości temperatury obliczeniowej dla zimy aż dla 56analizowanych stacji meteorologicznych z obszaru Polski. Zmiany tych wartości spowodują spadek mocy obliczeniowej urządzeń i systemów ogrzewania średnio o około 13%.
Oczywistym wnioskiem z prac jest konieczność aktualizacji warunków technicznych i załącznika krajowego do normy PN-EN 12831 lub opracowanie nowych norm w celu wprowadzenia nowych parametrów obliczeniowych do metod obliczania zapotrzebowania na moc dla systemów ogrzewania, chłodzenia wentylacji i klimatyzacji budynków.
W kontekście aktualizacji wartości obliczeniowej temperatury zewnętrznej dla zimy, w kolejnej prezentacji, Paweł Lachman zapowiedział korektę „Wytycznych projektowania, wykonania i odbioru instalacji z pompami ciepła”, cz. 7, wydanych przez PORT PC. Chodzi m.in. o zredukowanie zakładanego udziału grzałki elektrycznej w ogrzewaniu pompą ciepła − do poziomu niższego niż 1%, nawet do 0,5%.
Temat aktualizacji wartości obliczeniowej temperatury zewnętrznej oraz wpływu tych zmian na dobór pomp ciepła szerzej omówimy w kolejnej informacji prasowej.
Energetyka prosumencka – co realnie można zyskać?
Dziś dla wielu inwestorów bardzo ważnym kryterium przy wyborze sposobu zaopatrzenia budynku w energię jest nie tylko możliwość zminimalizowania kosztów eksploatacji, ale też uzyskanie możliwie dużej niezależności energetycznej. To skłania ich do sięgania po nowoczesne technologie i kompleksowe rozwiązania – pompy ciepła, fotowoltaikę i magazyny energii − traktowane jako inwestycja na przyszłość, a także rozsądny wkład w tworzenie systemuenergetycznego przyszłości, który będzie zdecentralizowany i dwukierunkowy. Jakie wymierne efekty można wówczas osiągnąć? Odpowiedzi na to pytanie dostarczyły prezentacje poprowadzone przez Pawła Lachmana, Adolfa Mirowskiego i Waldemara Jońca w ramach sesji „Budynki jednorodzinne z pompami ciepła i fotowoltaiką w Polsce”.
Dobrą podstawą do głębszej analizy był niewątpliwie raport „Solar Powers Heat 2023” (dostępny już w j. polskim), wydany przez SolarPower Europe. Zawiera on wyniki kompleksowego badania korzyści z inwestycji w fotowoltaikę (jako uzupełnienie kotła gazowego) albo wymiany kotła na pompę ciepła lub układ łączący pompę ciepła i fotowoltaikę − w porównaniu z ogrzewaniem realizowanym przez sam kocioł gazowy. Jako magazyn energii zastosowany jest bufor ciepła. Badanie objęło trzy europejskie kraje, Niemcy, Hiszpanię i Włochy, o zróżnicowanych uwarunkowaniach, jednak wszystkie mocno uzależnione od ogrzewania gazowego w budynkach. W raporcie oceniono m.in., na ile rozwiązania te pomagają w obniżaniu kosztów zaopatrzenia budynków w ciepło i energię oraz jaki jest czas zwrotu inwestycji zależnie od scenariusza cenowego, a także, jakie jest dopasowanie profili obciążeń fotowoltaiki i pomp ciepła.
Wnioski wskazują jednoznacznie na opłacalność takich inwestycji, szczególnie przy połączeniu fotowoltaiki, pompy ciepła i magazynu energii (w postaci bufora ciepła), co umożliwia niemal pełną zgodność profili obciążeń, ale jednocześnie − na potrzebę silnego wsparcia politycznego, aby inwestycje te stały się atrakcyjne dla większej liczby gospodarstw domowych.
Istotnych argumentów za energetyką prosumencką realizowaną w postaci kompleksowych układów dostarczają także wyniki własnych analiz PORT PC w zakresie poziomu samowystarczalności energetycznej (autarkii) domu jednorodzinnego w Polsce, które przedstawiono w kolejnej prezentacji. Obliczenia wykonano dla przykładowego domu o powierzchni 150 m2, zamieszkiwanego przez 4 osoby, który jest wyposażony w pompę ciepła, instalację fotowoltaiczną i ew. dodatkowo – magazyn energii elektrycznej. Uwzględniono przy tym różny standard energetyczny budynku (EU = 60, 30 lub 15 kWh/(m2·rok)), a także różną moc instalacji fotowoltaicznej (5; 7,5 oraz 10 kWp) oraz pojemność akumulatora (5, 10, 15, 20 kWh).
Najwyższy poziom samowystarczalności energetycznej − aż 72%, uzyskał budynek o najlepszym z analizowanych standardzie energetycznym, w którym moc instalacji PV sięga 10 kWp, pojemność akumulatora wynosi 20 kWh i dodatkowo wykorzystywany jest inteligentny system sterowania i monitorowania energii. To ponad dwukrotnie lepszy wynik niż dla budynku „tylko” z pompą ciepła i fotowoltaiką, bez akumulatora, gdzie poziom autarkii kształtował się w zakresie 26-35%, zależnie od standardu energetycznego domu oraz mocy instalacji fotowoltaicznej.
Kolejnym przykładem opłacalności inwestycji był przypadek omówiony przez Waldemara Jońca z „Rynku Instalacyjnego”. Istniejący dom jednorodzinny o powierzchni 156 m2, wybudowany w Niemczech w 2017 r. w standardzie pasywnym, wyposażony w pompę ciepła, fotowoltaikę, magazyn energii elektrycznej i system zarządzania energią. Dom jest prawie samowystarczalny energetycznie, a łączny bilans kosztów energii za 5 lat jego użytkowania wyniósł plus 737 euro. W tym przypadku roczny poziom samowystarczalności energetycznej budynku wynosił od 75% do 77%
Na zakończenie kongresu odbyła się debata podsumowująca wydarzenie, którą poprowadził Grzegorz Burek z GLOBENERGII. Uczestniczyli w niej: Paweł Lachman – PORT PC; Mikołaj Budzanowski – Boryszew S.A., Boryszew Energy; Robert Galara – „Galmet Sp. z o.o.” Sp.K.; Marek Miara – Fraunhofer ISE; Piotr Woźny – ZE PAK SA, laureat tegorocznego wyróżnienia; Małgorzata Smuczyńska – PORT PC oraz Monika Morawiecka (zdalnie) – RAP.
To oczywiście nie wszystkie tematy omawiane podczas kongresu, do wielu z nich będziemy jednak wracać w kolejnych informacjach prasowych poświęconych wybranym zagadnieniom.
24 maja 2023 r., w dniu rozpoczęcia XIII kongresu POID w Warszawie Paweł Lachman – koordynator POBE ogłosił, że Związek Polskie Okna i DrzwiPOID stał się 13-stym członkiem POBE Porozumienia Branżowego Na Rzecz Efektywności Energetycznej.
POID zrzesza ponad 100 podmiotów, wśród których są pracodawcy i przedsiębiorcy prowadzący działalność w obszarze produkcji, dystrybucji i montażu stolarki budowlanej oraz wyrobów i akcesoriów z tym związanych, albo inne podmioty bezpośrednio związane z branżą budowlaną.
Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE powstało w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo obywateli Polski a także jakość środowiska naturalnego. POBE zostało stworzone w celu współpracy organizacji branżowych, zwracających uwagę na społeczne znaczenie działań związanych z likwidacją niskiej emisji zanieczyszczeń powietrza w Polsce, ale również na wyzwania związane z koniecznością wdrażania ambitnej polityki klimatycznej w Polsce.
Od maja 2023 r. w POBE zrzeszonych jest 13 organizacji branżowych:
Korporacja Techniki Sanitarnej Grzewczej Gazowej i Klimatyzacji (SGGiK)
Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC)
Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu (PSPS)
Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych (PZITS)
Polski Związek Pracodawców Hurtowni Branży Grzewczej, Sanitarnej, Instalacyjnej, Klimatyzacji i Wentylacji (ZHI)
Polski Związek Producentów i Przetwórców Izolacji Poliuretanowych PUR i PIR „SIPUR” (SIPUR)
Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV (SBF)
Stowarzyszenie Energooszczędne Domy Gotowe (EDG)
Stowarzyszenie Polska Wentylacja (SPW)
Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych (SPIUG)
Stowarzyszenie Producentów Wełny Mineralnej: Szklanej i Skalnej (MIWO)
Związek Polskie Okna i Drzwi
Związek Pracodawców Dystrybucji Elektrotechniki SHE (SHE)
Organizacje branżowe działające w ramach POBE, przykładają wyjątkową wagę do efektywnej realizacji programu „Czyste Powietrze”, jak również do innych inicjatyw, które przyczyniają się do poprawy jakości środowiska wewnętrznego w budynkach i jednocześnie redukują zużycie energii. POBE podkreśla, że sukces tych programów będzie miał istotne konsekwencje dla wszystkich obszarów związanych z budownictwem, ogrzewnictwem, ciepłownictwem oraz ich przyszłym procesem elektryfikacji. Te działania staną się kluczowe dla gospodarczego rozwoju Polski w najbliższej przyszłości.
Organizacje skupione w POBE, w pełni świadome wyzwań, jakie stoją przed Polską w kontekście realizacji nowych unijnych celów klimatycznych na 2030 i 2050 rok, zwracają uwagę na długoterminowe perspektywy naszego kraju. Deklarują swoje pełne zaangażowanie i wsparcie dla działań prowadzonych przez Państwo Polskie. Zdecydowane są na współpracę w zakresie programów wsparcia „Czyste Powietrze”, „Mój Prąd”, „Moje Ciepło” oraz wdrażanie zmienionych dyrektyw dotyczących efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii oraz zielonego budownictwa. POBE jest również otwarte na współpracę przy innych inicjatywach administracji państwowej i publicznej. Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE zdaje sobie sprawę, że tylko poprzez efektywną współpracę różnych środowisk, możliwe będzie osiągnięcie najważniejszych i długoterminowych celów Polski w zakresie efektywności energetycznej oraz realizacji założeń tego porozumienia przez jego sygnatariuszy.
Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej (POBE) opracowało kolejną analizę kosztów ogrzewania budynków jednorodzinnych w Polsce i przygotowania w nich ciepłej wody użytkowej – w II kwartale 2023 r., aktualizując tzw. kalkulator kosztów ogrzewania. Kalkulator POBE pozwala porównać koszty eksploatacji różnych źródeł ciepła i systemów grzewczych, a podstawą dokonywanej co kwartał aktualizacji są zmieniające się ceny paliw i energii dla gospodarstw domowych.
Różne źródła ciepła i systemy grzewcze
Na potrzeby analizy POBE są zestawiane koszty wytworzenia ciepła dla typowego domu jednorodzinnego przy wykorzystaniu różnych urządzeń i systemów grzewczych, w tym: ▪ kotłów: elektrycznego, gazowego, olejowego, węglowego, na kawałki drewna i granulat drzewny (pellet), ▪ pomp ciepła typu powietrze-woda oraz solanka-woda, ▪ instalacji grzejnikowej (temp. na zasilaniu 55oC) oraz płaszczyznowego ogrzewania podłogowego (temp. na zasilaniu 35oC). Dodatkowo w zestawieniach kosztów brany jest pod uwagę ewentualny montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej, np. o mocy 5 w budynkach o większych potrzebach energetycznych lub 3 kWp w budynkach zużywających mniej energii, która współpracuje z pompą ciepła.
Jak pokazują wyniki bieżącej analizy, montaż instalacji fotowoltaicznej, nawet o tak niewielkiej mocy, pozwala istotnie zredukować – o około połowę – koszty eksploatacji pompy ciepła, sprawiając, że jest ona zdecydowanie tańsza w użytkowaniu niż kocioł na paliwa kopalne (gazowy, węglowy czy olejowy) lub biomasę drzewną.
Skala oszczędności wynikających z eksploatacji pompy ciepła w układzie z fotowoltaiką zależy oczywiście od rodzaju kotła, z którym porównujemy pompę ciepła, typu pompy ciepła, sprawności źródła ciepła oraz temperatury zasilania (instalacji odbiorczej), ale także – od standardu energetycznego budynku.
Szczegółowe zestawienia kosztów, dla przykładowego budynku jednorodzinnego o powierzchni ogrzewanej 150 m2, zamieszkiwanego przez 4 osoby (typowa wielkość zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową), ilustrują przedstawione poniżej wykresy (rys. 1, 2 i 3).
Różne standardy energetyczne domów
Standard energetyczny budynku, określany przez poziom zużycia energii użytkowej (EU), to bardzo ważny czynnik warunkujący koszty ogrzewania domu, który istotnie wpływa na całkowity koszt zaopatrzenia w ciepło. W prezentowanym zestawieniu POBE zostały uwzględnione trzy charakterystyczne poziomy zużycia energii użytkowej w przykładowym domu jednorodzinnym o powierzchni ogrzewanej 150 m2: ▪ około 80 kWh/(m2 · rok) – w istniejącym budynku, który został poddany termomodernizacji (np. w ramach programu „Czyste Powietrze”) do standardu energetycznego określonego w Warunkach Technicznych obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. (WT 2017), lub w budynku wzniesionym zgodnie z tym standardem; ▪ około 55 kWh/(m2 · rok) – w nowym budynku, który spełnia standardy minimalne Warunków Technicznych obowiązujących od 1 stycznia 2021 r. (WT 2021); ▪ około 40 kWh/(m2 · rok) – w nowym budynku, który spełnia standardy programu „Moje Ciepło” obowiązujące od 1 stycznia 2023 r., czyli charakteryzującym się lepszymi parametrami izolacyjności niż te określone w WT 2021.
Dużym wsparciem dla osób planujących poprawę standardu energetycznego swojego domu w celu obniżenia rachunków za ogrzewanie jest niewątpliwie wspomniany wyżej program NFOŚiGW „Czyste Powietrze”, który zapewnia znaczące dofinansowanie zarówno do inwestycji zwiększających izolacyjność istniejących budynków jednorodzinnych, jak i do wymiany starych urządzeń grzewczych na nowe, bardziej efektywne. Program „Moje Ciepło” pozwala z kolei uzyskać dofinansowanie do montażu pompy ciepła w nowych domach, pod warunkiem, że spełniają one podwyższone kryteria izolacyjności termicznej. Szczególnie dużym zainteresowaniem inwestorów cieszy się jednak nowa wersja programu „Mój Prąd”. Oprócz znanych już z poprzednich edycji dofinansowań do montażu domowej instalacji fotowoltaicznej, w „Mój Prąd” 5.0 przewidziano również istotne wsparcie (około 50% kosztów) do instalacji pomp ciepła.
Bardzo przydatnym narzędziem we wstępnym oszacowaniu korzyści finansowych wynikających z termomodernizacji budynku, w tym wymiany źródła ciepła, jest kalkulator kosztów ogrzewania budynków jednorodzinnych przygotowany i aktualizowany co kwartał przez POBE. Jest on dostępny na stronie www.pobe.pl jako otwarty arkusz kalkulacyjny, co umożliwia wprowadzenie indywidualnych danych dotyczących budynków i ich wyposażenia w urządzenia grzewcze.
Dane dotyczące cen nośników energii
Analizując zmiany cen nośników energii w Polsce na przestrzeni ostatniego roku, które są wykorzystywane do ogrzewania budynków mieszkalnych i przygotowania ciepłej wody użytkowej, warto odnotować, że w miesiącach od stycznia do maja 2023 r. nastąpił nawet ponad 20-procentowy spadek cen paliw stałych. W 2022 r. mieliśmy tu stałą tendencję wzrostową. W najbliższych kilku miesiącach można prognozować pewną stabilizację na rynku cen paliw i nośników energii.
Dane dotyczące cen wykorzystane przy aktualizacji kalkulatora kosztów ogrzewania POBE pochodzą z raportu Polskiego Alarmu Smogowego z maja 2023 r., przygotowanego przez Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM. Badanie cen paliw stałych zostało przeprowadzone w kwietniu 2023 r., z wykorzystaniem techniki typu „mystery calling” – osoby dzwoniące do składów opału podawały się za klientów planujących zakup.
W prezentowanej obecnie kwartalnej analizie kosztów ogrzewania budynków nie uwzględniono rządowych dopłat do ogrzewania, które obowiązywały w sezonie 2022/2023. Ponadto nie uwzględniono „zamrożonych” (niższych) cen energii elektrycznej, tylko przyjęto do kalkulacji ceny obowiązujące po przekroczeniu limitu zużycia 2 tys. (2,6 tys.) KWh rocznie.
Rys. 1. Przykładowy roczny koszt ogrzewania istniejącego budynku jednorodzinnego o pow. ogrzewanej 150 m2, poddanego termomodernizacji do standardu WT 2017 (EU 80 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii i paliw w II kw. 2023 r.
Rys. 2. Przykładowy roczny koszt ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o pow. ogrzewanej 150 m2, zrealizowanego w standardzie aktualnych warunków technicznych WT 2021 (EU = 55 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kw. 2023 r.
Rys. 3. Przykładowy roczny koszt ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o pow. ogrzewanej 150 m2, zrealizowanego w standardzie programu „Moje Ciepło” (EU = 40 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kwartale 2023 r.
Miło nam poinformować że do Porozumienia Branżowego Na Rzecz Efektywności Energetycznej dołączyła kolejna organizacja: Związek Polskie Okna i Drzwi.
O związku:
Od ponad 20 lat jest wiarygodnym reprezentantem oraz swoistym „głosem” działających w branży producentów, dostawców i dystrybutorów wyrobów stolarki budowlanej. Protoplastą Związku POiD było Stowarzyszenie Producentów Stolarki Budowlanej (SPSB), które powstało w 1996 roku.
Przedsiębiorcy działający wówczas w branży zauważyli potrzebę powołania organizacji, która będzie reprezentować ich interesy. Na początku SPSB było przedstawicielem wąskiej gałęzi sektora – producentów i dostawców stolarki okiennej z drewna. Stowarzyszenie podjęło liczne przedsięwzięcia, z których wiele z powodzeniem kontynuowanych jest przez Związek POiD, m.in. zainaugurowało kampanię edukacyjną o właściwościach drewna, nawiązało współpracę z mediami branżowymi, zorganizowało szereg konferencji prasowych, opracowało raport na temat rynku stolarki budowlanej w Polsce oraz rozpoczęło kooperację z instytucjami państwowymi.
Wraz z upływem czasu i ewolucją tego sektora gospodarki, w którym coraz aktywniej zaczęli funkcjonować także producenci stolarki z PVC oraz aluminium, potrzebna była zmieniona, szersza formuła działalności organizacji branżowej. Dało to impuls do przekształcenia SPSB w Związek POiD, co nastąpiło w roku 2003.
Wówczas członkostwem objęto nie tylko producentów okien drewnianych i dostawców, lecz również firmy zajmujące się wytwarzaniem i dystrybucją innych wyrobów stolarki budowlanej. POiD stanął przed nowymi wyzwaniami – nie brakowało trudnych momentów, lecz dzięki wytrwałej pracy oraz zaangażowaniu członków, organizacja sprostała wszystkim tym zadaniom. Do licznych osiągnięć POiD można zaliczyć m.in. stworzenie związkowej Aprobaty Technicznej (2004 rok), zrównanie podatku VAT dla producentów i dystrybutorów stolarki w chwili wejścia Polski do UE – takiego ujednolicenia nie zakładała wówczas zjednoczona Europa oraz powołanie i realizację Branżowego Programu Promocji POLSKIE OKNA I DRZWI w latach 2012-2015
Obecnie Związek POiD, zrzeszający ponad 100 podmiotów, wśród których są firmy o różnych profilach działalności, m.in. producenci okien, drzwi, bram, szyb zespolonych, systemów okiennych, uszczelek oraz chemii budowlanej. Jest to prestiżowa grupa podmiotów, które łączy profesjonalizm i rzetelność, a także wspólne cele. Dzięki zaangażowaniu w ramach Związku, nierzadko konkurujące ze sobą na co dzień przedsiębiorstwa mogą bowiem współpracować przy realizacji ważnych dla całej branży projektów.
Jeden, wspólny głos reprezentowanego przez Związek POiD sektora jest wypracowywany w ramach licznych spotkań. Najważniejszym z nich jest organizowany cyklicznie od 2010 r. Kongres Stolarki Polskiej. Tematem ubiegłorocznego wydarzenia była termomodernizacja budownictwa, a zwieńczenie prowadzonych w tym zakresie rozmów stanowiło przyjęcie rezolucji kongresowej, określającej kierunki aktywności POiD. W rezolucji tej Związek poparł planowane przez polski rząd inicjatywy w zakresie termomodernizacji budynków. W czerwcu 2018 roku POiD przekazał do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju propozycje konkretnych działań. Przełożyło się to na zmiany w prawie i wprowadzenie przez polski rząd, od początku 2019 roku ulgi termomodernizacyjnej.
Wiodącym tematem wydarzenia była termomodernizacja budownictwa, a zwieńczenie prowadzonych w tym zakresie rozmów stanowiło przyjęcie rezolucji kongresowej, określającej kierunki aktywności POiD. W rezolucji tej Związek poparł planowane przez polski rząd inicjatywy w zakresie termomodernizacji budynków. W czerwcu 2018 roku POiD przekazał do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju propozycje konkretnych działań. Przełożyło się to na zmiany w prawie i wprowadzenie przez polski rząd, od początku 2019 roku ulgi termomodernizacyjnej.
Od 2018 roku Związek POiD oraz firmy członkowskie mają swojego przedstawiciela w Radzie Naukowej Instytutu Techniki Budowlanej w Warszawie. POiD, jako jedyna organizacja z branży budowlanej, jest członkiem Forum Dialogu Związku Pracodawców Business Centre Club. Dołączył także do rad Krajowej Izby Gospodarczej i Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Przynależność do tych organizacji to duży prestiż i możliwość realizacji wielu dodatkowych działań.
Związek POiD wytycza nowe kierunki rozwoju reprezentowanego przez siebie sektora, stawia na nowoczesne rozwiązania i integruje środowisko. Zapewnia swoim członkom wiarygodne informacje, promocję i wsparcie, a także reprezentuje ich w kontaktach z instytucjami krajowymi i zagranicznymi. Wszystko to sprawia, że przynależność do POiD stanowi dla firmy nobilitację, a grono zrzeszonych w tej organizacji podmiotów stale się powiększa.
Już 21 czerwca 2023 r. w Krakowie odbędzie się kolejny, doroczny Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC), najważniejsze wydarzenie krajowej branży pomp ciepła, służące jej integracji oraz wymianie wiedzy i doświadczeń.
Kongres PORT PC to wyjątkowa okazja do zapoznania się z najnowszymi trendami i uwarunkowaniami rozwoju polskiego rynku pomp ciepła w odniesieniu do innych rynków europejskich, polityki Unii Europejskiej i działań polskiej administracji państwowej.
To także miejsce premiery wielu przydatnych narzędzi projektowych oraz opracowań związanych z promowaniem i praktycznym wdrażaniem szybko rozwijającej się technologii.
Program Kongresu został tak zaplanowany, aby każdy z naszych gości znalazł w nim wiele tematów szczególnie odpowiadających na jego potrzeby.
POBE zostało Partnerem merytorycznym Kongresu.
Bezpieczeństwo energetyczne i rozwój energetyki prosumenckiej
Dziś, gdy zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego wymaga istotnego przyspieszenia działań związanych m.in. z elektryfikacją w ogrzewnictwie i wdrażaniem odnawialnych źródeł energii, rozwój rynku pomp ciepła − jako docelowej technologii w ogrzewnictwie − zyskał pierwszorzędne znaczenie. Upowszechnianie pomp ciepła i prosumenckiej energetyki słonecznej wymaga odpowiedniego wsparcia systemowego – skierowanego do branży i konsumentów. Potrzebne są również zmiany w świadomości właścicieli czy zarządców budynków, ale jednocześnie − pozyskanie nowych kompetencji przez projektantów i wykonawców, w tym odpowiednie dopasowanie niektórych mocno skostniałych już wytycznych projektowych.
Niezbędne jest również przemodelowanie rynku energetycznego, w którym aktywną rolę powinien odgrywać prosument, który produkuje, magazynuje i konsumuje znaczącą ilość energii odnawialnej wytworzonej przez domową instalację solarną.
W ten sposób każdy z nas może zapewnić sobie pewną samowystarczalność energetyczną i znikome koszty eksploatacji budynku, a jednocześnie mieć wkład w krajowe bezpieczeństwo energetyczne.
Właśnie tym zagadnieniom poświęcony będzie przede wszystkim tegoroczny Kongres PORT PC – „Pompy ciepła w energetyce prosumenckiej”. Liczymy, że nie zabraknie na nim nikogo, kto zawodowo związany jest z rynkiem pomp ciepła i szerzej − rynkiem grzewczym czy rynkiem budowlanym.
Nasi goście specjalni
O randze Kongresu PORT PC dobitnie świadczy liczba jego uczestników oraz znamienici prelegenci i goście specjalni wydarzenia. W 2021 r., w Kongresie emitowanym on-line wzięło udział ponad 1000 osób. W 2022 r., w formule hybrydowej, Kongres zgromadził 750 uczestników, w tym 200 stacjonarnie oraz 550 on-line. W bieżącym roku wszystkich zainteresowanych organizatorzy zapraszają do udziału stacjonarnego.
Gośćmi specjalnymi XI Kongresu będą ważni przedstawiciele administracji państwowej oraz znani eksperci z Polski i zagranicy, w tym m.in.: ▪ Piotr Dziadzio – Podsekretarz stanu, Główny Geolog Kraju, Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Surowcowej Państwa, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ▪ Paweł Mirowski – Wiceprezes Zarządu, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), ▪ Laura Cozzi – Director of Sustainability, Technology & Outlooks (STO), International Energy Agency (IEA), ▪ Jan Rosenow – Dyrektor Programów Europejskich, The Regulatory Assistance Project, ▪ Marek Miara – Business Developer Heat Pumps w Fraunhofer ISE.
Kompleksowa tematyka dopasowana do potrzeb
Tegoroczny Kongres PORT PC jest wydarzeniem jednodniowym, z kompleksowym i obszernym programem − stąd część sesji będzie odbywać się równolegle. Wszystkie prezentacje będą jednak nagrywane, a dostęp do nich uczestnicy uzyskają po Kongresie.
Program XI Kongresu PORT PC został tak zaplanowany, aby każdy z naszych gości znalazł w nim wiele tematów szczególnie odpowiadających na jego potrzeby.
Producenci, dystrybutorzy, przedstawiciele hurtowni.
Tę grupę niewątpliwie zainteresują wyzwania, z jakimi musi się zmierzyć branża grzewcza w Polsce i w Europie – m.in. w związku z nowymi regulacjami unijnymi oraz celami w zakresie odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej. Omówione będą więc zmiany w dyrektywie EPBD, zestaw narzędzi polityki dotyczącej pomp ciepła (analiza Regulatory Assistance Project − RAP) oraz plan działania na rzecz przyspieszenia wdrażania pomp ciepła w UE, tzw. unijny akcelerator pomp ciepła.
Przedstawimy również zmiany w dyrektywie f-gazowej i ich wpływ na rynek pomp ciepła, a także wnioski z najnowszego raportu IEA – „Przyszłość pomp ciepła” oraz doświadczenia z „rewolucji” na niemieckim rynku pomp ciepła. Omówiony będzie też przykład projektu, który służy zmniejszeniu barier rozwoju technologii gruntowych pomp ciepła.
Kolejne ważne tematy to nowe programy wsparcia rynku pomp ciepła i OZE w Polsce, pożądane zmiany w tych programach, a także główne bariery rozwoju rynku, w tym związane z kwalifikacjami i szkoleniami branży. Będzie też mowa o nowych projektach Narodowego Centrum Badań i Rozwoju skierowanych do branży. Celem porównania − zostaną zaprezentowane programy wsparcia, które funkcjonują w wybranych krajach europejskich.
Ponadto organizatorzy pomogą rozprawić się z mitami na temat pomp ciepła, przedstawiając konkretne fakty, które można wykorzystać np. podczas planowania kampanii reklamowych czy rozmów z inwestorami.
Projektanci, wykonawcy, serwisanci.
Oprócz zmian w aktach prawnych i nowości w zakresie dofinansowań inwestycji oraz programów wsparcia, projektantów i wykonawców (podobnie jak producentów) zapewne żywo zainteresuje temat powszechnie funkcjonujących mitów w odniesieniu do technologii pomp ciepła. W programie XI Kongresu dedykowanych jest im jednak znacznie więcej tematów, wprost odnoszących się do praktyki projektowej czy wykonawczej.
Można się m.in. spodziewać premiery nowych projektowych temperatur zewnętrznychw przypadku ogrzewania i chłodzenia budynków, a także konkretnych przykładów doboru urządzeń w kontekście wyznaczania punktu biwalentnego.
Przeanalizujemy również możliwości techniczne w zakresie układów z pompą ciepła i fotowoltaiką oraz dodatkowo − magazynem energii elektrycznej i korzyści wynikające z takiego połączenia. Zostanie też zaprezentowana kompleksowa analiza samowystarczalności energetycznejbudynkuw odniesieniu do różnych standardów energetycznych domów jednorodzinnych, wykorzystujących kompleksowe rozwiązanie OZE – pompę ciepła, fotowoltaikę i magazyn energii elektrycznej. Tematy te dopełni premiera nowego poradnika „Moje ciepło 2023”.
Przedstawiciele samorządów, organizacji branżowych i szkół wyższych.
Tej grupie uczestników dedykujemy zarówno tematy związane z nowymi regulacjami unijnymi i krajowymi, jak i wyzwaniami, z którymi trzeba się zmierzyć w kontekście zwiększania efektywności energetycznej budynków, obecnych zmian na rynku urządzeń grzewczych czy też rozwoju rynku prosumenckiego w Polsce.
Warto przeanalizować możliwości, jakie dają w tym zakresie krajowe programy wsparcia inwestycji – „Czyste Powietrze”, „Mój Prąd”, „Moje ciepło”, oraz przyjrzeć się praktycznym rozwiązaniom. Warto też poznać konkretne korzyści, jakie zapewnia technologia pomp ciepła, połączenie jej z fotowotaiką i dodatkowo – magazynem energii elektrycznej.
Istotny jest również temat wyzwań związanych ze szkoleniami branży i zdobywaniem odpowiednich kwalifikacji zawodowych, który zostanie zaprezentowany podczas wydarzenia. Porozmawiamy też o jednym z najnowszych projektów POBE – kampanii edukacyjnej wspierającej kompleksową termomodernizację i program „Czyste Powietrze”.
Podsumowaniem Kongresu będzie debata z udziałem prelegentów i gości na temat perspektyw rozwoju rynku pomp ciepła w Polsce.
Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej zostało Partnerem Merytorycznym Kongresu.
Zapraszamy na Kongres!
Do udziału w XI Kongresie PORT PC tradycyjnie zapraszamy wszystkich reprezentantów branży grzewczej − producentów, dystrybutorów i przedstawicieli hurtowni instalacyjnych, instalatorów, projektantów, dystrybutorów, audytorów i certyfikatorów energetycznych, a także przedstawicieli organizacji branżowych oraz instytucji związanych z rozwojem rynku pomp ciepła w Polsce. Równie ważna jest obecność na wydarzeniu przedstawicieli samorządów, szkół i uczelni oraz innych osób zainteresowanych tematyką efektywnych budynków przyszłości.
Przed nami XIII Kongres Stolarki Polskiej. Rozmowy o przyszłości branży budowlanej już w dniach 24-25 maja 2023 roku w Warszawie. Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE zostało Partnerem Merytorycznym Kongresu.
Paweł Lachman – koordynator POBE będzie jednym z uczestników debaty: „Termomodernizacja oraz programy rządowe szansą dla polskiego budownictwa”, realizowanej w ramach I bloku tematycznego: „Przyszłość branży stolarki budowlanej” 24 maja w godzinach 10.00-14.00.
Wiedza, prestiż, kontakty – te trzy słowa najlepiej definiują Kongres Stolarki Polskiej, organizowany przez Związek POiD. Tegoroczna odsłona wydarzenia odbędzie się w dniach 24-25 maja w hotelu DoubleTree by Hilton w Warszawie. Na uczestników Kongresu czekają: złożony z trzech bloków tematycznych bogaty program merytoryczny, inspirujące rozmowy i wieczorna Gala, na której wręczone zostaną branżowe nagrody. Kongres Stolarki Polskiej to najważniejsze spotkanie w rodzimej branży stolarki budowlanej. Corocznie uczestniczy w nim ponad 300 osób: przedstawiciele firm z branży, reprezentanci świata biznesu, nauki, polityki i mediów. Podejmowane podczas Kongresu decyzje wpływają na przyszłość całego sektora i wyznaczają dalsze kierunki jego rozwoju. Udział w wydarzeniu jest również doskonałą okazją do bezpośrednich rozmów oraz nawiązania bezcennych kontaktów biznesowych. Tegoroczny Kongres odbędzie się w dniach 24-25 maja w DoubleTree by Hilton Hotel & Conference Centre Warsaw****, przy ul. Skalnicowej 21 w Warszawie. Tematyka wydarzenia to: przyszłość branży budowlanej w Polsce, termomodernizacja budownictwa i recykling oraz najnowsze trendy marketingowe. XIII Kongres Stolarki Polskiej będzie wyjątkowy nie tylko z uwagi na swój program, lecz również międzynarodowy charakter: obecność 50 wysokiej rangi menadżerów, przedstawicieli firm członkowskich EPPA (Europejskie Stowarzyszenie Branżowe Dostawców Systemów Okiennych z PCV) z całej Europy, którzy będą uczestniczyć w wydarzeniu. W ramach trzech bloków tematycznych Kongresu, wraz z cenionymi ekspertami, omówione zostaną m.in: najważniejsze zagadnienia wpływające na funkcjonowanie branży budowlanej w kontekście sytuacji gospodarczej w Polsce i na świecie, koniunktura na rynku materiałów budowlanych w Polsce, termomodernizacja i rządowe programy wsparcia jako impuls dla budownictwa oraz rozwój recyklingu wyrobów stolarki. Nie zabraknie również dyskusji o najważniejszych obszarach marketingowych w branży budowlanej w 2023 roku. Na koniec pierwszego dnia Kongresu odbędzie się uroczysta Gala, podczas której dowiemy się, kto dołączy do grona Członków Honorowych POiD i poznamy laureatów branżowych nagród, w tym prestiżowych Orłów Polskiej Stolarki. W ramach podsumowania XIII Kongresu Stolarki Polskiej nastąpi natomiast przyjęcie rezolucji kongresowej, która określi przyszłe działania Związku POiD i wpłynie na dalszy rozwój branży. Harmonogram XIII Kongresu Stolarki Polskiej: https://kongres.poid.eu/harmonogram-xiii/ Rejestracja na Kongres: https://kongres.poid.eu/rejestracja/ Spotkajmy się na XIII Kongresie Stolarki Polskiej!
Źródło:
Polskie Okna i Drzwi Związek Producentów, Dostawców i Dystrybutorów
Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE ponownie opublikowało w I kwartale 2023 r. informację przedstawiającą aktualne koszty ogrzewania budynków mieszkalnych, ze szczególnym uwzględnieniem kosztów ogrzewania różnych budynków jednorodzinnych wraz z typowymi kosztami przygotowania ciepłej wody użytkowej. W analizach porównano koszty ogrzewania typowych budynków jednorodzinnych po kompleksowej termomodernizacji w programie „Czyste Powietrze” oraz nowego budynku jednorodzinnego spełniającego wymogi programu „Moje Ciepło”.
Na stronie www.pobe.pl jest ogólnie dostępny kalkulator kosztów ogrzewania budynków (jako otwarty arkusz kalkulacyjny z możliwością wprowadzania swoich danych dot. budynków i ich wyposażenia).
W przeciągu 2022 roku drożały wszystkie nośniki energii wykorzystywane do ogrzewania budynków mieszkalnych i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jednak w ostatnich miesiącach 2022 r. nastąpił nieznaczny spadek cen paliw. Jak wskazuje Polski Alarm Smogowy w raporcie ze stycznia 2023 r. przygotowanym przez Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM od listopada 2022 r. średnia cena węgla opałowego spadła o 22%, peletu drzewnego spadła o 10%, a drewna wzrosła o 5%. Kontrola cen w styczniowej edycji monitoringu cen paliw stałych wykonana została w dniach 9-11 stycznia 2023 r. Badanie przeprowadzono z wykorzystaniem techniki typu mystery calling – osoby dzwoniące do składów opału podawały się za klientów planujących zakup opału. W najbliższych miesiącach może dojść do kolejnych spadków cen paliw. Jednocześnie nastąpiło zwiększenie cen energii elektrycznej we wszystkich taryfach elektrycznych oraz zmiana stawki VAT na gaz ziemny i energię elektryczną na 23%.
Porozumienia Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej, przyjmuje z satysfakcją zmiany w programie „Czyste Powietrze” w edycji 2023, pozwalające realizować głęboką termomodernizację budynków z wyższą intensywnością i poziomem dofinansowania. Jak różnią się koszty w różnych standardach budynków pokazano w dalszej części informacji.
Poniżej przedstawione zostały aktualne koszty ogrzewania i przygotowania ciepłej wody w typowych budynkach jednorodzinnych w I kwartale 2023 r. dwóch typowych budynków jednorodzinnych:
Istniejącego budynku jednorodzinnego o pow. 150 m2 poddanego termomodernizacji do poziomu zużycia energii użytkowej (EU) ok. 80 kWh/m2rok (standard WT 2017), z typowym zużyciem ciepłej wody dla 4-osobowej rodziny oraz dopłaty do ogrzewania budynków (poza pompami ciepła z fotowoltaiką)
Nowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, który spełnia standardy wdrożonego programu „Moje Ciepło”, tj. EU ok. 40 kWh/(m2rok), czyli o wyższych wymogach izolacyjnych niż obowiązujące wymagania w warunkach technicznych, którym podlegają budynki od stycznia 2021 r. W obliczeniach uwzględniono typowe zużycie ciepłej wody dla 4-osobowej rodziny oraz dopłaty do ogrzewania budynków (poza pompami ciepła z fotowoltaiką)
Rys. 1 Przykładowy roczny koszt ogrzewania budynku (poddanego termomodernizacji do standardu WT 2017 – EU 80 kWh/m2rok) o powierzchni ogrzewanej 150 m2, wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej rodziny 4-osobowej. Dane uwzględniają koszty energii w I kw. 2023 r.
Rys. 2 Przykładowy roczny koszt ogrzewania nowego budynku o pow. ogrzewanej 150 m2 w standardzie programu „Moje Ciepło” wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w I kw. 2023 r.
Program „Czyste Powietrze” szansą dla budownictwa w czasie spowolnienia na rynku
Niższe rachunki za ogrzewanie. Czyste powietrze. Rozwój gospodarczy
Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej
oraz Polski Alarm Smogowy
we współpracyz Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
PRZEDSTAWIAJĄ
spotkanie poświęcone nowej odsłonie programu „Czyste Powietrze” oraz dyskusję na temat wyzwań i szans jakie stwarza „Czyste Powietrze” dla obniżenia domowych rachunków za energię oraz dla rozwoju branży budowlanej w czasie spowolnienia na rynku budowlanym.
Zastępca Prezesa NFOŚiGW, Pełnomocnik Premiera ds. „Czystego Powietrza” i efektywności energetycznej budynków – Paweł Mirowski;
Koordynator Porozumienia Branżowego na Rzecz Efektywności Energetycznej – Grzegorz Burek;
Vice-prezes Instytutu Ekonomii Środowiska – Łukasz Pytliński.
3 stycznia br. weszły w życie zmiany w ogólnopolskim programie „Czyste Powietrze”, którego celem jest modernizacja energetyczna trzech milionów budynków jednorodzinnych do roku 2029. Na realizację tego programu przeznaczono ponad 100 miliardów złotych. Nowe zasady programu „Czyste Powietrze” umożliwiają realizację znacznie szerszego zakresu prac termomodernizacyjnych niż dotychczas. W ramach programu można uzyskać dotację na ocieplenie przegród, wymianę źródła ciepła czy montaż wentylacji. Dotacje dla osób o najniższych dochodach mogą teraz sięgać nawet 136 000 złotych.
PREZENTACJE (13:00–13:20)(kliknij na tytuł prezentacji aby pobrać prezentację)
Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej z satysfakcją przyjmuje uruchomienie w dniu 3 stycznia 2023 r. nowej wersji programu priorytetowego „Czyste Powietrze”.
W wyniku wspólnej inicjatywy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Polskiego Alarmu Smogowego i Porozumienia Branżowego na Rzecz Efektywności Energetycznej w dniu 12 stycznia 2023 r. ma odbyć się pierwsze webinarium traktujące o zmianach w programie „Czyste Powietrze”.
W ocenie POBE nowy program „Czyste Powietrze” jest szansą na istotne przyspieszenie termomodernizacji i wymiany kopciuchów, tak aby już w 2023 roku liczba wniosków podwoiła tempo do poziomu 5-6 tys. wniosków na tydzień, co pozwoli do końca dekady wymienić 3 mln tzw. kopciuchów. Wdrożone zmiany promują kompleksową termomodernizację budynków, wspierając większym dofinansowaniem działania związane z lepszą izolacją budynków, Aby otrzymać dofinansowanie na kompleksową termomodernizację, wymagany jest audyt energetyczny oraz wykonanie wszystkich elementów wskazanych w jednym z wariantów w przygotowanym audycie, który zagwarantuje zmniejszenie zużycia energii użytkowej (EU) na cele ogrzewania budynku: do wartości nie większej niż 80 kWh/(m2*rok), lub o minimum 40%.
1-szy webinar NFOŚiGW odbędzie się 12.01.2023 r. godzinach 10:00-12:30, poświęcony będzie aktualnym zmianom w programie „Czyste Powietrze”. Webinar w ramach Akademii Czystego Powietrza 2023 skierowany będzie w szczególności do branży instalatorskiej, ale udział w nim może wziąć każdy zainteresowany. Link do formularza zgłoszeniowego na szkolenie, które będzie realizowane na platformie YouTube: https://forms.office.com/e/yUWp0p6Pm4
Gorąco zachęcamy przedstawicieli branż związanych z termomodernizacją budynków i wykonywaniem instalacji sanitarnych (HVAC) w budynkach do zadawania pytań i do aktywnego udziału w nadchodzącym webinarze NFOŚiGW.