Skórzane botki, drewniaki, klapki z materiału cieszą się dużym wzięciem. Oto pomysł na biznes Małgorzaty i Henryka Stawowych ze Smyklów.
Na kilku półkach w sklepiku Małgorzaty i Henryka Stawowych znajduje się po jednym bucie. Na półce leży katalog zamówień. ©M. Radzimowski
Aby przekonać się, jakie buty nosi się tej wiosny, wystarczy zajrzeć do Urzędu Gminy w Baranowie Sandomierskim lub Szkoły Podstawowej w Knapach. Na nogach pracujących tam pań zobaczymy buty uszyte przez Małgorzatę i Henryka Stawowych ze Smyklów.
Na kilku półkach w sklepiku Małgorzaty i Henryka Stawowych znajduje się po jednym bucie. Na półce leży katalog zamówień. ©M. Radzimowski
Ich przydomowy warsztat dziennie odwiedza kilkanaście osób, które chcą nosić na nogach wygodne, niedrogie i ładne botki.
ZNAJOMI Z HALI
Małgorzata i Henryk poznali się w tarnobrzeskim przedsiębiorstwie produkującym obuwie Tarnobut. Pan Henryk dojeżdżał do pracy z miejscowości Smykle koło Baranowa. Pani Małgosia pochodzi spod Janowa Lubelskiego. Ukończyła Technikum Przetwórstwa Skóry w Lublinie. Przez długi czas pracowała w zakładzie obuwniczym w Jaworznie na Śląsku. - Ale pewnego dnia, szef przeniósł oddział do Tarnobrzega, gdzie powstawał Tarnobut - wspomina pani Małgosia. - Moim atutem było to, że miałam solidne wykształcenie i byłam na wielu kursach wzornictwa obuwia, jakie odbywały się w Krakowie.
Dlatego w tarnobrzeskim przedsiębiorstwie pani Małgosia zajęła się projektowaniem obuwia. Bardzo często towarzyszyła szefowi, kiedy ten wyjeżdżał na targi. Do jej zadań należało także testowanie nowości. - Kiedy wypuszczaliśmy nowy produkt na rynek, najpierw ja chodziłam w nim i sprawdzałam, czy wszystko jest dograne - śmieje się pani Małgosia. - Czasami bywało tak, że but był źle dopasowany do stopy lub cholewka uwierała. Wkładałam takie buty i chodziłam w nich kilka godzin po zakładzie.
Na początku 2000 roku, rynek zbytu dla butów był coraz trudniejszy. W magazynie zalegały kolejne partie butów. Kiedy pojawiła się groźba zwolnień i likwidacji przedsiębiorstwa, pani Małgosia odeszła do innego zakładu pod Tarnobrzegiem. - Mąż, bo byliśmy już po ślubie, zwolnił się, ale po jakimś czasie ponownie wrócił do Tarnobutu - wyjaśnia kobieta. - Niestety, sytuacja ekonomiczna zakładu była coraz gorsza. Pojawiła się zapowiedź likwidacji. Dlatego też odszedł. Dobrze zrobił, bo niedługo potem zamknięto zakład.
WARSZTAT W LETNIEJ KUCHNI
Mając doświadczenie w branży i chęci do pracy, Małgosia i Henryk postanowili założyć własny zakład. Wyzwanie było ogromne, gdyż wiedzieli, że jako drobni wytwórcy muszą dotrzeć do odbiorców. - Na rynku pojawiały się coraz nowsze firmy i kolejne sklepy - wspomina pani Małgosia. - Wiedzieliśmy, że nie będzie łatwo, ale powiedzieliśmy sobie raz kozie śmierć. Zakład nazwaliśmy Sandrex, od imienia naszej córki.
Własną działalność rozpoczęli od zorganizowania niezbędnego sprzętu. Kupili maszyny od upadających fabryk. - Mimo swojego wieku, to bardzo dobry sprzęt - pokazuje pan Henryk. - Za nowy zapłacilibyśmy krocie. Ten kosztował znacznie mniej, lecz służy jak nowy.
Po maszynach przyszedł czas na materiały. Pracując przez wiele lat w branży obuwniczej, dobrze poznali rynek zaopatrzeniowy. Takim centrum, gdzie produkuje się buty i kupuje materiały jest Kalwaria Zebrzydowska, w stronę której skierowali swoje kroki. - Nasze buty powstają tylko ze skóry, którą kupujemy na metry - zapewnia mężczyzna. - Po towar wyjeżdżamy raz w miesiącu. W Kalwarii kupujemy także dodatki, które są niezbędne przy produkcji butów. Od drewnianej podeszwy do chodaków, po gumowe obcasy i sprzączki.
Na potrzeby warsztatu zagospodarowali letnią kuchnię przy domu. Jedno z pomieszczeń przeznaczono na miejsce do pracy. W drugim urządzono sklep z ekspozycją. Na kilku półkach stoją równo ustawione wzorce. Na półce leży kilka katalogów, z których można wybrać model przyszłego trzewika.
PODZIAŁ RÓL
Mąż pani Małgosi pracuje w jednym z zakładów w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Mielcu. Pomaga żonie popołudniami. Pani Małgosia spędza w warsztacie cały dzień. - Już nawet seriali nie oglądam, bo w domu też coś trzeba zrobić - śmieje się. - Pracy jest bardzo dużo, dlatego nie mogę sobie pozwolić na marnotrawienie czasu.
Dzięki ukończonym kursom, to pani Małgosia projektuje wszystkie buty. Na jej stole leży kilka reklamówek z gotowymi, papierowymi wzorami trzewików, kozaków, szpilek i klapek. Każdy powstaje według innej formy. - Pomysły czerpię z gazet lub sklepowych półek - zdradza. - Najważniejsze to zrobić dobry projekt. Kiedy jest gotowy, wykonuję próbny but. Jeśli wszystko jest w porządku, przystępuję do pracy.
Każda para butów jest inna. Różny jest też czas, który trzeba poświęcić na ich uszycie. - Damskie czółenka, które szyję z całego kawałka, mogą powstać nawet w jeden dzień - dodaje pan Henryk. - Ale jeśli but szyty jest z kilku kawałków skóry, potem naszywane są dodatki, robione otwory na sznurówki, to potrzebujemy więcej czasu na jego uszycie.
Pan Henryk odciąża żonę w cięższych pracach. Klei zelówki, kroi skóry według szablonu, przybija drewniane podeszwy i koturny. Małżonkowie nie kryją, że podczas wspólnej pracy dochodzi między nimi do kłótni. - Warsztat to jedyne miejsce, w którym się kłócimy - śmieją się. - Bywają sytuacje, że każdy z nas ma inną wizję buta. Spieramy się o wysokość obcasów lub kolor. Chyba że but jest szyty na zamówienie, wtedy pracujemy w zgodzie.
OD URZĘDNICZKI PO DUCHOWNEGO
Państwo Stawowy specjalizują się głównie w damskich butach. Od kozaczków po szpilki, botki, sandałki i klapki. Dlatego też ich klientkami są przede wszystkim panie. - W naszych butach chodzą wszystkie nauczycielki w szkole w Knapach - mówi zadowolona pani Małgosia. - Chodzą panie z urzędu w Baranowie i mieszkanki gminy.
Męskie botki produkują przeważnie na zamówienie. - Jak już panie zobaczą męskiego botka, to dzień później przyprowadzają mężów i mówią, że chciałyby, aby takie nosili - śmieje się pan Henryk. - W naszych butach nawet księża z pobliskich parafii chodzą.
Są ratunkiem dla osób cierpiących na różnego typu dysfunkcje stopy. - Naszą klientką jest pani z numer stopy 45 - wylicza pan Henryk. - Są chłopcy i mężczyźni z nietypowymi rozmiarami. Osoby z wysokimi podbiciami i niewymiarowymi łydkami.
Pomogli także młodej kobiecie, która do ślubu postanowiła iść w białych kozakach na wysokich koturnach, bez pięt i palców. Pomagają tym wszystkim, którzy nie mogą znaleźć dla siebie odpowiednich butów, w kolejnych przemierzanych sklepach.
ZAWODOWA OBSESJA
Małżonkowie nie kryją, że buty stały się ich obsesją. - Kiedy wchodzę do kościoła, to patrzę, jakie ludzie buty na nogach mają - zdradza pani Małgosia. - Od razu rozpoznaję swoje. Po kolorze i wykonaniu.
Idąc do najbliższej rodziny w gości, jako prezent noszą buty. O tym, co będzie się nosiło się tego lata na nogach, pani Małgosia zdradza kobietom na ulicy, w szkole i sklepie.
O butach także rozmawiają przy jedzeniu, oglądając telewizję, a nawet wieczorem, przed snem. - Kładziemy się do łóżka i też rozmawiamy o butach, bo ich produkcja stała się naszą życiową pasją.