Uniwersytet Jagielloński - najstarsza uczelnia w Polsce, działająca nieprzerwanie w Krakowie od ponad sześciu wieków, obchodzi dzisiaj swoje święto, ustanowione na pamiątkę podpisania przez króla Kazimierza Wielkiego 12 maja 1364 roku aktu fundacyjnego krakowskiego Studium Generale. Data ta stanowi nie tylko początek działalności współczesnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, ale także rozpoczyna historię całego szkolnictwa wyższego w Polsce.
- 12 maja to dla nas dzień szczególny. Wspominając wielkie dokonania naszych poprzedników zawsze myślimy o przyszłości. Pragniemy przekazać uniwersyteckim pokoleniom, które przyjdą po nas to, co ważne w dziejach Uniwersytetu – powiedział rektor UJ prof. Jacek Popiel otwierając w auli Collegium Novum uroczyste posiedzenie Senatu UJ zwołane z okazji rocznicy powołania do życia naszej uczelni. Przypomniał także, że jak zawsze tego dnia, w godzinach porannych władze UJ udały się do Katedry Wawelskiej, żeby złożyć hołd nie tylko Kazimierzowi Wielkiemu, ale i Królowej Jadwidze i Władysławowi Jagielle, którym zawdzięczamy odnowienie uniwersytetu w 1400 roku.
- Obchodzimy rocznicę powołania uczelni pod nazwą Studium Generale Cracoviensis, co tłumaczy się jako "Uniwersytet Studium Krakowskiego" lub jako "Uniwersytet Krakowski" - mówił rektor, przypominając, iż z wielkim zdumieniem przyjął informację, że Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie rozpoczął przygotowania do zmiany nazwy, która – zgodnie z uchwałą przyjętą przez Senat tejże uczelni – miałaby uzyskać zaskakujące brzmienie: "Uniwersytet Krakowski im. Komisji Edukacji Narodowej".
- Respektując nienaruszalną zasadę autonomii polskich uczelni i wynikające z niej prawo do samodzielnego decydowania o swym statusie, zaprotestowałem przeciwko tym planom. W postępowaniu Senatu UP dostrzegam nie tylko nieuprawnioną próbę przejęcia wielowiekowego dziedzictwa Almæ Matris Cracoviensis, lecz uznaję je także za rażąco niezgodne z uświęconymi zasadami etosu akademickiego, podzielanymi, w co nadal chcę wierzyć, przez całe nasze środowisko. Zapewniam, że dołożymy wszelkich starań, aby nie dopuścić do uchwalenia tej zmiany. Wszyscy w Polsce bowiem łączą nazwę Uniwersytetu Jagiellońskiego z Uniwersytetem Krakowskim – stwierdził prof. Jacek Popiel.
Jak przypomniał rektor UJ prof. Jacek Popiel, rok 2023 przynosi okazję do upamiętnienia kilku ważnych dla wspólnoty UJ postaci – Macieja z Miechowa, lekarza, alchemika, historyka i geografa, a także ośmiokrotnego rektora Wszechnicy Jagiellońskiej (zmarł w 1523 roku), a także urodzonej przed stu laty Wisławy Szymborskiej, studentki Uniwersytetu Jagiellońskiego i późniejszej wykładowczyni w elitarnym Studium Literacko-Artystycznym Wydziału Polonistyki UJ, uhonorowanej w 1996 r. Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury.
Najważniejszym Patronem bieżącego roku pozostaje jednak Mikołaj Kopernik, wybitny astronom, autor przełomowej pracy „De revolutionibus orbium cœlestium”, student Uniwersytetu Krakowskiego w latach 1491–95. Już za kilka dni, 24 maja na UJ rozpocznie się krakowska część Światowego Kongresu Kopernikańskiego, organizowanego w 550. rocznicę urodzin astronoma przez trzy współpracujące z sobą uczelnie: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.
Święto UJ stanowi pretekst do wyrażenia wdzięczności naukowcom, artystom, pisarzom, którzy wnieśli wielki wkład nie tylko w rozwój nauki, sztuki, kultury, ale i sposób postrzegania świata i kształtowania naszej wrażliwości, dlatego w trakcie posiedzenia Senatu odbyła się także uroczystość odnowienia po pięćdziesięciu latach doktoratu profesora Andrzeja Zolla - najwyższej próby uczonego i nauczyciela akademickiego, który przyczynił się do uporządkowania i modernizacji polskiego systemu prawa, byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego, Profesora Honorowego UJ.
Jak zaznaczono w dyplomie, który wręczony został prof. Zollowi , w ten sposób jego macierzysta uczelnia chciała uhonorować go m. in. za wielki wkład w rozwój teorii i dogmatyki prawa karnego oraz rozwój badań porównawczych, promocję polskiej myśli karnistycznej za granicą oraz kształtowanie racjonalnego ustawodawstwa karnego, w szczególności poprzez współudział w opracowaniu projektu kodeksu karnego z 1997 r. oraz kształtowanie praktyki stosowania prawa karnego i kształtowanie konstytucyjnych podstaw prawa karnego.
Prof. Piotr Kardas z Wydziału Prawa i Administracji UJ wygłosił laudację, w której podkreślał, że skala i zakres aktywności prof. Zolla wykraczają zdecydowanie poza obszar badań naukowych. Jest on polskim prawnikiem, ale postacią rozpoznawalną także poza granicami kraju, uczonym, który poszukując prawdy, służy Rzeczypospolitej i powszechnej wiedzy. Prof. Andrzej Zoll jest osobą na trwale wpisaną w historię Polski.
Związany był z UJ nieprzerwanie od rozpoczęcia w roku 1959 studiów prawniczych. 28 maja 1968 roku uzyskał stopień naukowy doktora. W roku 1973 otrzymał stopień doktora habilitowanego. W 1988 uzyskał tytuł naukowy profesora nauk prawnych. W 1991 objął stanowisko profesora zwyczajnego, a do 2013 r. pełnił funkcję kierownika Katedry Prawa Karnego UJ.
Laudator określił prof. Zolla mianem otwartego, empatycznego, budującego wspólnotę mistrza konsekwentnie dążącego do zachowania właściwych proporcji między sferą intelektu, emocji i codziennych radości dzielonych z innymi. Zawsze wspierał wszystkich, którzy gotowi są do podjęcia debaty i trudu poszukiwania prawdy.
Prof. Andrzej Zoll w bardzo osobistym wystąpieniu, wspominał swojego mentora – prof. Władysława Woltera, z którym łączył go nie tylko kontakt mistrz- uczeń, ale też mocna więź osobista. Prof. Zoll podzielił się także refleksjami na temat swojej kariery naukowej na UJ i polskiej historii ostatniego półwiecza. Zaznaczył, że od 8 lat jest już jedynie obserwatorem życia publicznego, który z zaniepokojeniem przygląda się rozkładowi demokratycznego państwa prawa. Wyraził jednak nadzieję, że już niedługo wszyscy będziemy mogli ponownie budować, bez niepotrzebnej nienawiści, dobro wspólne Polski.
Wieczorem w Ogrodzie Botanicznym UJ odbył się plenerowy koncert z okazji święta Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wykonawcy - Katarzyna Zielińska, Marta Bizoń, Katarzyna Jamróz, Andrzej Róg, Renata Świerczyńska, Kamila Klimczak, zaprezentowali twórczość legendy muzyki klezmerskiej - Leopolda Kozłowskiego. Koncert poprowadziła Anna Dymna.