Ulevi,  ujulikanao pia kama uraibu wa pombe, [1][2] ni ulemavu tegemevu wa kudhuru. Dalili zake ni unywaji pombe kupindukia bila udhibiti pombe licha ya madhara yake hasi kwa afya ya mnywaji,, mahusiano na hadhi yake machoni pa jamii. Kama matatizo mengine ya kiafya,  ulevi ni mojawapo ya magonjwa  yanayoweza kutibika.[3] neno " ulevi" limetumika kwa muda mrefu tangu kubuniwa mwaka wa 1849 na Magnus Huss, ila katika nyanja ya utabibu istilahi hii iligeuzwa kuwa "utumiaji pombe vibaya" na " utegemezi pombe" katika miaka ya 1980 DSM III.[4] Aidha mwaka wa 1979 kamati ya wataalamu ya Shirika la Afya Duniani haikupendelea kutumika kwa neno "ulevi" kama istilali ya kiafya, huku ikipendekeza dalili za "utegemezi pombe".[5]  Katika karne ya 19 na mapema karne ya 20, utegemezi pombe uliitwa dipsomania kabla ya kubatilishwa kuwa  ulevi".[6]
Hapana uhakika wa Sababu za kibayolojia zinzochangia ulevi, hata hivyo, hali hii yaweza kutokana na mazingira ya kijamii, mfadhaiko wa ubongo,[7] afya ya akili, maumbile, umri, kabila, na jinsia.[8][9] Matumizi mabaya ya pombe kwa muda mrefu huleta mabadiliko ya kimwili katika ubongo kama vile uhimili na utegemezi. Mabadiliko ya kemia katika ubongo hudumisha hali ya mlevi kutoweza kuacha kunywa pombe na huweza kusababisha dalili za mtegemea-pombe  pale aachapo kunywa.[10] Pombe huharibifu takribani kila kiungo katika mwili,kwa sababu ya athari jumulishi ya sumu dhurifu ya utegemezi pombe , mlevi hukumbwa na hatari nyingi za matatizo ya kimagonjwa na kiakili.[11]  ulevi una madhara makubwa ya kijamii kwa walevi na watu wanaohusika na maisha yao.[12][13]
ulevi ni athari inayodumu ya kuhimili na kutegemea matumizi ya pombe kupita kiasi; Ukosefu wa kudhibiti ulevi, licha ya kufahamu madhara kwa afya yake, hudhihirisha kwamba mtu anaweza kuwa mlevi.[14]  Uchunguzi kupitia hojaji ni njia ya kutambua mienendo ya unywaji hatari, ikiwemo utegemezi pombe.[15] Utoaji sumu ya pombe hufanywa ili kumwondoa mnywaji katika ulevi, kwa kawaida kwa dawa dawa msalaba, kama vile benzodiazepini ili kuepusha dalili za utegemea-pombe.[16] Utunzaji baada ya matibabu kama vile tiba ya kimakundi au katika vikundi vya kujisaidia kibinafsi, kwa kawaida huhitajika ili kudumisha ususiaji pombe.[17][18] Mara nyingi, walevi pia ni wategemezi wa mihadarati miingineyo, hasa benzodiazepini, ambayo inaweza kuhitaji matibabu ya ziada.[19] Mwanamke mlevi huathirika zaidi kimwili, kihisia, na kiakili na ongezeko la unyanyapaa wa kijamii, kutokana na hali ya ulevi.[20][21] Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa pana walevi milioni 140 duniani kote.[22][23]
Uainisho na istilahi
Utumiaji mbaya, utumiaji tatizi, utegemezi, na matumizi mazito hurejelea matumizi yasiyofaa ya pombe ambayo yanaweza kusababisha madhara ya kimwili, kijamii, au kimaadili kwa mnywaji.[24] Matumizi ya wastani yanaelezwa na Mwongozo wa  Lishekwa Wamarekani  kama yasiyozidi chupa mbili za vileo kwa siku kwa ajili ya watu na yasiyozidichupa moja kwa siku kwa wanawake.[25]
Neno " ulevi" hutumika kikawaida, lakini hufafanuliwa vibaya. WHO imefafanua  ulevi kama "neno lililotumika kwa muda mrefu kwa maana tofauti tofauti", na matumizi ya neno yalikataliwa na Kamati ya Wataalamu WHO 1979. Kitabu Kikuu  (kutoka Alcoholics Anonymous) kinaeleza kwamba, mara tu mtu awapo mlevi, yeye siku zote husalia hivyo, lakini hakielezi maana ya neno "ulevi" katika muktadha huu. Katika mwaka 1960, Bill  W. alisema:
Sisi kamwe hatujawahi kuuita  ulevi ugonjwa kwa sababu, kwa mising ya kitaalamu, sio namna ya ugonjwa. Kwa mfano, hakuna kitu kama ugonjwa wa moyo. Badala yake kuna aina tofauti ya kuugua moyo, au michanganyiko ya kuugua huko. Ni kitu kama hicho kwa ulevi. Ndiyo maana hatukutaka kuzua makosa na taaluma ya matibabu kwa kuchukulia taathira ya ulevi kuwa aina ya ugonjwa. Ndiyo maana sisi daima tukaiita kuugua, au maradhi  - istilahi bora zaidi na salama muda sasa kwa ajil kwetu kutumia.[26]
Katika miktadha ya kitaalamu na kiutafiti, neno " ulevi" wakati mwingine hujumuisha utumiaji mbaya na utegemezi wa pombe.[27] na wakati mwingine kuchukuliwa kisawe cha utegemezi pombe.
Katika saikolojia na tiba-akili, DSM ndicho kipimo wastani cha kimataifa, ilhali katika utabibu, kipimo ni ICD. Istilahi wanazopendekeza ni zinashabihiana lakini sio sawia:
(| class = "wikitable" | -! Shirika! Istilahi zinazokubalika  Ufafanuzi | - |  APA 's  DSM-IV | matumizi mabaya ya pombe "na" pombe  "| * matumizi mabaya ya pombe = unaorudiwa licha ya matokeo mabaya jina="kamusi _ya _ apa_ya_saikolojia"> [28] * utegemezi pombe  =matumizi mabaya ya pombe pamoja na  matumizi mabaya, [[] kujiondoa], na msukumo usiodhibitika wa kunywa. [29] Neno "ulevi" iligawanyika katika "matumizi mabaya ya pombe" na "utegemezi ya pombe" katika DSM-III ya mwaka wa 1980, na DSM-IIIR ya 1987 dalili za tabia zilihamishwa kutoka"matumizi mabaya " hadi " utegemezi ".[4] Imependekezwa kuwa DSM-V hujumuisha matumizi mabaya ya pombe na utegemezi wa pombe katika unakili mmoja mpya,[30] uitwao "tatizo la utumizi-pombe".[31]
| -
| WHO 's ICD-10
| "Matumizi dhurifu ya pombe" na "dalili za utegemezi pombe"
Maelezo ni sawa na yale ya DSM-IV. Shirika la Afya Duniani hutumia neno utegemezi pombe badala ya dalili za utegemezi pombe.[5] Dhana ya "matumizi hatari" (kinyume na "matumizi mabaya") ilianzishwa na ICD-10 ya 1992 ili kupunguza kutoripotiwa kikamilifu kwa uharibifu kutokana na kukosekana kwa utegemezi.[4] Neno ulevi "" liliondolewa kutoka ICD baina ya ICD-8/ICDA-8 na ICD-9. [32]
|)
Licha ya ukosefu wa hakika kuhusu neno hili, pamekuwa na majaribio ya kuelekeza jinsi neno "ulevi" linapaswa kufasiriwa wakati wowote. Katika 1992, ilifafanuliwa na NCADD na ASAM kama "msingi, ugonjwa sugu unaodhihirika kwa ukosefu wa kudhibiti unywaji, kujihusisha zaidi na ulevyaji wa pombe, matumizi ya pombe licha ya madhara mabaya, na kuvuga fikira".[33] MeSH imekuwa na mitajo ya "ulevi" tangu mwaka 1999, na marejeleo katika ufafanuzi wa 1992.[34]
Asili

Kihistoria, jina dipsomania lilibuniwa na daktari Mjerumani Dkt C W Hufeland mwaka 1819 kabla ya nafasi yake kutwaliwa na neno ulevi.[35][36] Neno"ulevi" lilitumika mara ya kwanza mwaka wa 1849 na ya daktari Mswidi, Magnus Huss kuelezea madhara ya kitaratibu ya pombe.[37]
AA inaeleza ulevi kama kuugua kunakohusu mzio wa kimwili[38]:p.28 na uzoefu wa kiakili.[38]:p.23[39] Zingatia kuwa ufafanuzi wa "mzio" utumikao katika muktadha huu si sawa na unavyotumika katika utabibu za kisasa.[40] Daktari na mtalamu wa uzoefu wa dawa za kulevya Dkt William D. Silkworth MD anaandika kwa niaba ya AA kwamba "Walevi hukumbwa na tamaa ya " (kimwili) inayoshinda udhibiti wa akili ".[38]:XXVI
Utafiti wa 1960 uliofanywa na E. Morton Jellinek unachukuliwa kuwa msingi wa nadharia ya kisasa ya ugonjwa wa ulevi.[41] ufafanuzi wa Jellinek uliwekea mipaka matumizi ya neno "ulevi" "kuwarejelea hasa walio na historia fulani asilia. ufafanuzi wa kitabibu wa kisasa wa ulevi umerekibishwa mara nyingi tangu wakati huo. Chama cha Matabibu wa Marekani kwa sasa hutumia neno ulevi kurejelea hasa ugonjwa sugu wa kimsingi.[42]
Maoni ya wachache katika nyanja hii, hususan yaliyotolewa na Herbert Fingarette na Stanton Peele, yanapinga kuwepo kwa ulevi kama ugonjwa. Wakosoaji wa mtazamo wa ugonjwa hupendelea kutumia neno "unywaji mzito" wanapojadili athari hasi za matumizi ya pombe.
Ishara na dalili
Dalili za matumizi mabaya ya pombe ya muda mrefu

Ulevi hudhihirisha ongezeko la ustahimilivu  na utegemezi kimwili katika pombe, na kuathiri uwezo wa mtu kudhibiti matumizi salama ya pombe. Dalili hizi ni huaminika kuchangia kushindwa kwa mlevi kuwa na uwezo wa kuacha kunywa.[10] Ulevi unaweza kuwa na madhara kwa afya ya akili, na kusababisha mvurugiko wa kiakili  pamoja na ongezeko la hatari ya kujiua.[43][44]
Dalili za kimwili

Matumizi ya mabaya ya muda mrefu yanaweza kuzua dalili kadhaa za kimwili, ikiwa ni pamoja na sairosisi ya ini, ugonjwa wa kongosho, kifafa, polineuropathi, usahaulivu wa pombe, maradhi ya moyo, ukosefu wa lishe, na kutosisimka katika ngono, na hatimaye yanaweza kuwa mbaya. Madhara mengine ya kimwili ni pamoja na ongezeko la hatari ya ugonjwa wa misipa ya moyo, kutofyonza lishe mwilini, ugonjwa wa pombe unaoathiri ini , na kansa.F Uharibifu wa mfumo mkuu wa neva na mfumo wa neva za pembeni huweza kutokea kwa matumizi endelevu ya pombe.[45][46]
Wanawake hukabiliwa na  matatizo ya muda mrefu ya utegemezi pombe kwa haraka zaidi kuliko wanaume. Zaidi ya hayo, wanawake hufa kwa kiwango cha juu zaidi kutokana na ulevi kuliko wanaume.[20] Mifano ya matatizo ya muda mrefu ni pamoja na uharibifu wa  ubongo, moyo, na ini [21] na pia ongezeko la hatari ya saratani ya matiti. Zaidi ya hayo, unywaji mzito wa muda mrefu umegunduliwa kuwa na athari hasi katika uwezo wa uzazi kwa wanawake. Hii husababisha mvurugiko wa uzazi kama vile kutozalisha yai, kupunguka kwakiwango cha molekuli ya ovari matatizo, au kukosa utaratibu  {2{/2} wa hedhi, na kufunga uzazi mapema.[20] Ketoasidisi za pombe zinaweza kutokea kwa watu ambao hutumia pombe vibaya mara nyingi na walio na historia ya hivi majuzi yaulevi kupindukia.[47]
Dalili za akili
Matumizi ya mabaya ya muda mrefu wa pombe unaweza kusababisha matatizo mbalimbali ya afya ya akili. Matatizo suguya ubongo sio nadra, takribani asilimia 10 ya matukio yote ya shida za akili ni huhusiana na matumizi ya pombe, na hivyo kuifanya sababu kuu ya shida ya akili.[48] Matumizi ya pombe kupita kiasi husababisha uharibifu wa kazi za ubongo, na afya ya kisaikolojia inaweza kuathirika baada ya muda.[49]
Mvurugiko wa akili ni jambo la kawaida katika walevi, na hadi asilimia 25 hutatizika kwa mvurugiko sugu wa akili. Dalili ya usumbuu wa akil inayodhihirika zaidi ni wasiwasi na matatizo ya na mfadhaiko wa akili. Dalili za usumbufu wa akili kwa kawaida huzidi awali wakati wa kuacha pombe, lakini hatimaye hupungua au kutoweka na kukoma baada ya mlevi kuacha pombe.[50] saikosi, kuchanganyikiwa, na dalili za ubongo  zinaweza kusababishwa na matumizi mabaya ya pombe, ambayo yanaweza kusababisha kudhanika kimakosa kuwa skizofrenia.[51] Vurugu ya hofu inaweza kuendelea au kuzidi kutokana na matumizi mabaya  ya  moja kwa moja ya pombe kwa muda mrefu.[52][53]
Kutokea-kuwili kwa mvurugiko wa mfadhaiko na ulevi umeshugulikiiwa kwa mapana.[54][55][56] Miongoni mwa walio na hali ya komobidi; tofauti hubainishwa kwa kawaida kati ya mfadhaiko wa akili unaotokana na kuacha pombe ("Kutokana na vileweshaji"), na matukio ya msongangamano wa akili ya kimsingi na yasiyoondoshwa na kuacha ulevi(matukio "huru").[57][58][59] Matumizi ya ziada ya dawa nyinginezo huweza kuzidisha hatari ya unyogovu. [60]
Ugonjwa wa akili hutofautiana kutegemea jinsia. Wanawake walio na matatizo ya kutumia pombe mara nyingi huwa na utambuzi-andamizi wa matatizo ya akili ambayo hutokea kama msukumo mkubwa, wasiwasi, mvurugiko wa hofu, bulimia,-kiwewe cha baada ya tukio (PTSD), au mvurugo wa hali ya kitabia. Wanaume walio na matatizo ya kutumia pombe aghalabu zaidi hukumbwa na utambuzi-andamivu watabia ya kujienzi au kukosa mlahaka na watu , undumakuwili wa kitabia skizofrenia, matatizo ya msukumo au mvurugano wa hisia / kuto .[61]
Wanawake wanaolewa sana huwa na uwezekano mkubwa wa kuwa na historia ya mashambulizi ya kingono, udhalilishwaji na unyanyaswaji wa kinyumbani kuliko wale wa kawaida,[61]ambayo yanaweza kusababisha matukio ya mengi ya kutatizika kiakili na utegemezi zaidi wa pombe.
Athari za kijamii

Matatizo ya kijamii kutokana na ulevi ni sugu, husababishwa na mabadiliko kiafya katika ubongo na kuleweshwa na pombe.[48][62] Matumizi mabaya ya pombe huhusishwa na ongezeko la hatari ya kutenda makosa ya jinai, ikiwa ni pamoja na unyanyasaji wa watoto, ukatili wa kinyumbani, ubakaji, uvunjaji na kushambuliaji.[63] Ulevi huhushwa na upotezaji ajira, [64] ambayo huweza kusababisha matatizo ya kifedha. Kunywa wakati usiofaa, na matendo yanayosababishwa na kupungua kwa uwezo wa kuamua, kunaweza kusababisha matatizo ya kisheria, kama vile mashtaka ya kuendesha gari mtu akiwa mlevi [13]au machafuko ya umma, au adhabu za kijamii kwa ukosefu wa nidhamu, na kunaweza kusababisha kuhukumiwa kwa uhalifu.
Tabia ya mlevi na kutatizika akili, akiwa mlevi, inaweza kuwaathiri sana walio karibu nao na kusababisha kutengwa na familia na marafiki. kutengwa huku kunaweza kusababisha migogoro ya ndoa na kutalikiana, au kuchangia vurugu za kinyumbani. Ulevi pia unaweza kusababisha kutelekezwa kwa watoto, na uharibifu wa kudumu wa ukuaji kihisia watoto wa mlevi.[12]
Kujitenga na Pombe

Sawa na katika vileweshaji vya aina hii vyenye uwezo wa kudumaza-kupagaza , kama babitureti na benzodiazepini, kujitenga na utegemezi wa pombe kunaweza kuleta madhara kusipotekelezwa vyema.[62][65] Athari ya kimsingi ya pombe ni kuzidisha msisimko wa vihisishi vyaGABA A , kuendeleza maudhiko ya mfumo mkuu wa neva. Kufutana na matumizi mazito ya pombe, vihisishi hivi hupoteza uwezo wa kuhisi na kupungua kwa idadi, na hivyo kusababisha uzoefu na utegemezi wa kimwili. Matumizi ya pombe yakisimamishwa kighafla mno, mfumo wa neva wa mtu huakumbwa na ukosefu wa udhibiti wa matukio ya kihisia. Hii inaweza kusababisha dalili kama vile wasiwasi, kutishika , kupagawa kudhania,, mitetemo wa mwili na kuugua moyo kutokea.[66][67] Mifumo mingine ya kimawasiliano ya neva pia hushirikishwa, hasa dopamini na NMDA.[10][68]
Dalili kali za kujitenga na pombe aghalabu hupunguka baada ya 1-3 wiki. Dalili zisizo kali (km kukosa usingizi na wasiwasi, anhedonia) huendelea kama sehemu ya dalili za baada ya kuacha pombe, na hatimaye hupungua angalau baada ya mwaka au zaidi.[69][70][71] Dalili za baada ya kuacha pombe huanza kupunguka jinsi mwili na mfumo mkuu wa neva hendelea kurejesha pombe udhibiti wa pombe na GABA kurejelea kazi kikawaida.[72][73]
Sababu
Mchanganyiko changamano wa maumbile na mazingira huchangia kuendelea kwa ulevi.[74] Jeni zinazoathiri metaboli ya pombe pia huchangia hatari ya kutumbukia ulevini, na huweza kuonekana kutokana na historia ya familia ya ulevi.[75] Chapisho moja liligundua kwamba matumizi ya pombe tokea umri mdogo unaweza kuendeleza ukuaji wa jeni ambayo huongeza hatari ya utegemezi wa pombe.[76] Watu walio na uwezekano / kimaumbile wa kutegemea ulevi pia huwa na uwezekano mkubwa wa kuanza kunywa katika umri mapema kuliko wastani.[77] Kuanza unywaji pombe katika umri mdogo pia huhusishwa na ongezeko la hatari ya kuzidisha ulevi,[77]na takribani asilimia 40 ya walevi hunywa kupita kiasi kufikia umri wa kubaleghe. Haijaeleweka wazi kabisa iwapo uhusiano huu ndiyo kiini cha ulevi, na watafiti wengine hawakubaliana na mtazamo huu.[78]
Kiwewe kikali cha utotoni pia huhusishwa na ongezeko la jumla katika hatari ya utegemezi wa dawa za kulevya.[74] Ukosefu wa usaidizi wa rika na familia huhusishwa na ongezeko la hatari ya kuendeleza ulevi.[74] Maumbile na ujana huhusishwa na ongezeko la athiri za madhara ya ya pombe kwa neva kutokana na matumizi ya pombe kupindukia. Kuzorota kwa gamba la ubongo kutokana na athari za ulevi kwa ubongo huongeza tabia ya kutotulia, ambayo yaweza kuchangia kukua, kudumu na usugu wa matatizo ya matumizi ya pombe. Kuna ushahidi kwamba kuacha pombe, husaidia kugeuza baadhi ya uharibifu ya pombe kwa mfumo mkuu wa neva .[79]
Maumbile tofauti

Tofauti za kimaumbile huwepo kati ya makundi mbalimbali ya kimbari nazo huchangia hatari ya kuanza utegemezi wa pombe. Kwa mfano, zipo tofauti kati ya Afrika Mashariki, Asia Mashariki na vikundi vya mbari za- Kihindi kuhusu jinsi ya uvunjaji kemikali za pombe. Hali hizi za kimaumbile huaminika, kwa kiasi, kueleza viwango tofauti vya utegemezi pombe miongoni mwa makundi ya kimbari.[80][81] Dehaidrojenesi ya pombe allele ADH1 B * 3 husababisha metaboliki ya haraka zaidi ya pombe. Allele ADH1 3 B * hupatikana tu kwa watu wa asili ya Afrika na baadhi ya makabila ya wenyeji asilia wa Marekani. Waafrika na Wamarekani asilia walio na allele huwa katika hatari ndogo ya kulemewa na ulevi.[82] Wenyeji asilia wa Marekani hata hivyo, huwa na kiwango cha juu sana cha ulevi kuliko wastani, sababu ya hali hii si wazi.[83] Hatari nyinginezo kutokana na mazingira ya kitamaduni kama vilekiwewe zimehusishwa na kiwango cha juu cha ulevi miongoni mwa Wamarekani Wenyeji ikilinganishwa na viwango vya ulevi miongoni mwa wazungu.[84][85]
Pathofisiolojia
Athari za msingi za pombe ya ni kuongezeka kwa msisimuo wa vipohisishi vya GABA A  , kuendeleza unyongovu wa  mfumo mkuu wa neva . Kwa matumizi maradufu ya pombe kwa wingi, vihisishi hivi hulemamazwa na kupungua kwa idadi, na hivyo kusababisha uzoelevu na utegemezi wa kimwili.[66] Kiasi cha pombe ambacho kinaweza kuhimilika pamoja na athari zake hutofautiana kati ya jinsia . Kiasi sawa vya pombe vinaponywewa na wanaume na wanawake, kwa ujumla husababisha wanawake kuwa na viwango vilivyokolea vya pombe katika damu (BACs).[61] Hali hii inaweza kuhusishwa na sababu nyingi, ya msingi ikiwa kwamba wanawake wana maji machache mwilini kuliko wanaume. Kiasi cha pombe hukolea zaidi katika mwili wa mwanamke. Kiasi fulani cha pombe husababisha mkubwa mkubwa kwa wanawake kutokana na homoni tofauti zinazosisimuliwa ikilinganishwa na wanaume.[21]
Utambuzi

Vikwazo vya kijamii
Mitazamo na imani za jamii zinaweza kusababisha vizuizi kwa utambuzi na tiba kwa utumiaji mbaya wa pombe. Hiki ni kikwazo zaidi kwa wanawake kuliko wanaume. Hofu ya unyanyapaa inaweza kusababisha wanawake kukana kuwa wanatatizika na ugonjwa huu wa ulevi, kujificha ili kunywa, na hata kunywa peke yao. Mazoea haya kwa upande wake,hupelekea familia, madaktari,na wengine kukosa uwezekano wa kushuku wa kuwa mwanamke wanayemjua ni mlevi chakari.[20] Kinyume na hivi, upungufu wa hofu ya unyanyapaa unaweza kusababisha watu wanaokabiliwa na matatizo ya kiafya  kuonyesha ulevi wao hadharani , na kunywa katika vikundi. Mazoea haya, kwa upande wake, hupelekea familia, madaktari na wengine kuwa uwezekano wa kumshuku kuwa mtu fulani wanayemjua ni mlevi chakari.[61]
Uchunguzi
Vifaa kadhaa vinaweza kutumika kugundua ukosefu wa udhibiti wa matumizi ya pombe. Vifaa hivi mara nyingi huwa ripoti na fomu za hojaji za mtu binafsi. Swala jingine la kawaida ni kipimo au ujumla wa ukali wa matumizi ya pombe.[15]
Hojaji za CAGE, zinzoitwa hivyo kufuatana na maswali yake manne, ni mfano mmoja unaoweza kutumika kwa kuchunguza wagonjwa kwa haraka katika ofisi ya daktari.
Two "yes" responses indicate that the respondent should be investigated further.
The questionnaire asks the following questions:
Have you ever felt you needed to Cut down on your drinking?
Have people Annoyed you by criticizing your drinking?
Have you ever felt Guilty about drinking?
Have you ever felt you needed a drink first thing in the morning (Eye-opener) to steady your nerves or to get rid of a hangover?[86][87]

Hojaji za CAGE zimedhihirisha ufanisi mkubwa katika kuchunguza matatizo kuhusiana na pombe, hata hivyo, huwa na pungufu zitumiwapo kwa watu wasio na matatizo sugu kuhusiana na pombe , wanawake wazungu na na wanafunzi wa chuo.[88]
Vipimo vingine wakati mwingine hutumika kwa uchunguzi wa utegemezi wa pombe, kama vile Hojaji ya Data ya Utegemezi wa Pombe, ambayo ni utambuzi changanuzi zaidi kuliko ile ya CAGE . Husaidia kutofautisha utambuzi kati ya utegemezi pombe na matumizi sugu ya pombe.[89] Kipimo  cha Michigan Alcohol Screening Test (MAST) ni chombo cha uchunguzi wa ulevi itumiwayo kwingi na  mahakama kuamua adhabu mwafaka kwa watu wapatikanao na makosa yanayohusiana na pombe,[90]ambapo uendeshaji gari baada ya kunywa ndilo la kawaida mno. Kipimo cha Utambuzi wa Matatizo ya Pombe (Audit),ambayo ni hojaji ya uchunguzi iliyovumbuliwa na Shirika la Afya Duniani, ina upekee kwa kuwa imeidhinishwa katika nchi sita na hutumiwa kimataifa. Kama vile hojaji za CAGE, matumizi yake ni hutegemea maswali rahisi - kipimo cha juu hupelekea uchunguzi wa kina.[91] Kipimo cha Paddington Alcohol Test (PAT) kiliundwa kuchunguzia matatizo kuhusiana na pombe miongoni mwa wale wanaohudhuria matibabu ya ajali na ya dharura s. Huwiana vyema na hojaji ya AUDIT lakini hutumiwa kwa kiwango cha moja kwa tano ya nyakati zote.[92]
Upimaji Hali ya Kimaumbile
Madaktari wa akili John I. Nurnberger, Jr, na Laura Jean Bierut wanadai kwamba ulevi hauna sababu moja mahususi-ikiwa ni pamoja na maumbile-lakini jeni huwa na jukumu muhimu "kwa kuathiri michakato ya ndani ya mwili na ubongo ambayo huingiliana na na tajriba ya mtu binafsi ya maisha na kusababisha kinga au kuugua ". Pia waliripoti kuwa chini ya dazeni-ya jeni zinazohusishwa na ulevi zimetambuliwa, lakini nyinginezo zaidi zangojea kugunduliwa.[93]
Angalau upo uchunguzi mmoja wa kimaumbile wa allele ambao huhusiana na ulevi na dawa za kulevya.[94] Vihisishi vya dopamini vya jeni huwa na tofauti bainifu zinazojulikana kama polimofi kama vile DRD2 TaqI. Wale walio na (aina hii ya )polimofimi ya A1 allele huwa na uzoefu wa kiwango kidogo lakini muhimu wa dawa za kulevya na vilewevu vya endofini-kutokana dawa kama pombe.[95] Ingawa allele hii hupatikana zaidi katika walevi na watumiaji wa dawa za kulevya, yenyewe sio ishara tosha ya mazoea ya ulevi, na baadhi ya watafiti wanasema kuwa ushahidi wa DRD2 ni tofauti.[93]
Utambuzi wa DSM
Utambuzi wa DSM-IV wa utegemezi pombe ni mojawapo ya mitazamo fafanuzi ya ulevi. Hii husaidia kukuza itifaki za kitafiti ambapo matokeo yanaweza kufananishwa na mengine. Kwa mujibu wa DSM-IV, ni utambuzi wa utegemezi pombe:[14]
...maladaptive alcohol use with clinically significant impairment as manifested by at least three of the following within any one-year period: tolerance; withdrawal; taken in greater amounts or over longer time course than intended; desire or unsuccessful attempts to cut down or control use; great deal of time spent obtaining, using, or recovering from use; social, occupational, or recreational activities given up or reduced; continued use despite knowledge of physical or psychological sequelae.

Mkojo na vipimo vya damu
Pana majaribio ya kuaminika ya matumizi hakika ya pombe, mojawapo ya majaribio ya  kawaida ni ya kiasi cha pombe katika damu (BAC).[96] Majaribio haya hayatofautishi walevi na wasiolewa; hata hivyo, unywaji mzito wa muda mrefu  una athari chache za kimwili zinazotambulika, ikiwa ni pamoja:[97]
Makrosaitosi (upanuzi MCV)
GGT iliyoinuka
Mwinuko wa wastani AST na Alt na AST: Alt uwiano wa 02:01
Upungufu wa juu wa ayoni kutokana na  kabohaidreti  (CDT)
Hata hivyo, hamna hata moja ya vipimo hivi vya damu vya kibiolojia iliyo bora kama hojaji za uchunguzi.
Kuzuia
Shirika la Afya Duniani, Umoja wa Ulaya na mashirika mengine ya kimaeneo, serikali za kitaifa na bunge zimeanzisha sera kuhusu pombe ili kupunguza madhara ya ulevi.[98][99] Kulenga wanaobaleghe na vijana kunachukuliwa kama hatua muhimu ya kupunguza madhara ya utumizi mbaya wa pombe. Kuongeza umri ambapo dawa halali lewevu kama vile pombe zinaweza kununuliwa; kupiga marufuku au kuzuia matangazo ya pombe kumependekezwa kama njia ya ziada ya kupunguza madhara na utegemezi wa pombe. Ushahidi wa kuaminika, unaojikita katika kampeni za kuelimisha kupitia vyombo vya habari kuhusu madhara ya utumizi mbaya wa pombe umependekezwa. Miongozo kwa wazazi kuzuia matumizi mabaya miongini mwa waliobaleghe, na kwa ajili ya kuwasaidia vijana wenye matatizo ya afya ya akili pia imependekezwa.[100]
Usimamizi
Matibabu ni ya aina mbalimbali kwa sababu pana mitazamo mbalimbali ya ulevi. Wale ambao huchukulia ulevi kama tatizo la kiafya au ugonjwa hupendekeza matibabu mbalimbali, kwa mfano, wale ambao hutazama hali hii kama moja uteuzi mojawapo ya kijamii. Matibabu mengi hulenga kuwasaidia watu kusitisha unywaji pombe, ikifuatiwa na mafunzo ya maisha  na / au msaada wa kijamii ili kuwasaidia kujiepusha na kurejelea matumizi ya pombe. kwa vile ulevi huhusisha mambo kadhaa ambayo husababisha mtu kuendelea kunywa, lazima zote kushughulikiwa ili kuzuia kurejelea ulevi. Mfano wa aina hii ya matibabu ni kusafisha ulewevu ukifuatiwa na mchanganyiko wa matibabu saidizi, kuhudhuria vikundi vya kujisaidia kibinafsi, na taratibu endelevu ya kuyakabili. Jumuiya-tiba kwa ulevi kwa kawaida huunga mkono mtazamo wa kutoruhusu pombekamwe, hata hivyo, wapo baadhi ya watu ambao huendeleza mtazamo wa kupunguza madhara pia.[101]
Usafishaji

Usafishaji wa ulewevu au 'usafishaji' kwa walevi ni kuacha pombe ghafla na kupata kibadala cha dawa lewevu, kama vile benzodiazepini, zilizo na athari sawa katika uzuiaji athari za kuacha pombe. Watu wanaokumbwa na hatari hafifu hadi wastani ya dalili za kuacha pombe wanaweza kusaidiwa kusafisha pombe bila ya kulazwa. Watu  wanaokumbwa na hatari ya dalili kali za kuacha pombe pamoja na walio na hali sugu ya komobidi, hutibiwa kwa jumla kama wagonjwa wa kulazwa. Usafishaji kwa kweli hautibu ulevi, na huhitaji kufuatiliwa na utaratibu mwafaka wa matibabu dhidi ya utegemezi wa pombe , ili kupunguza hatari ya kurejelea ulevi.[16]
Tiba ya vikundi na tiba-akili

Aina mbalimbali za tiba ya vikundi au tiba-akili  zinaweza kutumika kushughulikia masuala ya kimsingi ya kisaikolojia ambayo huhusiana na utegemezi pombe, na pia kutoa ujuzi wa kuzuia kurejelea pombe. Mtazamo wa-kusaidina kimashauri kwa makundi ni njia moja ya inayotumika zaidi kuwasaidia walevi kudumisha hali ya kutolewa.[17][18] Alcoholics Anonymous lilikuwa shirika mojawapo la kwanza kubuniwa ili kutoa ushauri usio wa kitaalamu wa kutegemeana, na ingali ndiyo kubwa. Mengine ni pamoja na LifeRing Secular Recovery, SMART Recovery, na Women For sobriety.
Mgao na usawazisho
Mgao na mipango ya usawazisho kama vile Mederation Management  na DrinkWise hazipendekezi kuacha pombe kabisa. Ingawa walevi wengi hawawezi kuzuia unywaji wao kwa njia hii, baadhi yao hurudia unywaji wa wastani. Utafiti wa Taasisi ya Kitaifa ya Marekani ya Matumizi Mabaya ya Pombe (NIAAA)ya 2002    ulionyesha kuwa asilimia 17.7 ya watu waliotambuliwa kama wategemezi pombe mwaka mmoja kabla ya kurejelea-hatari hafifu ya kunywa . Kundi hili, hata hivyo, ilionyesha dalili chache za awali za utegemezi.[102] Utafiti wa kufuatilia, kwa kutumia wahusika walioonekana kuwa katika hali ya kujirekebisha kutokana na pombe mnamo 2001-2002, ulichunguza kiwango chao cha kerejelea unywaji wa kutatiza 2004-2005. Utafiti uligndua kuwa kujitenga na pombe ndiyo iliyokuwa njia imara zaidi ya marerekebisho kwa walevi wanaorekebika.[103] Mfuatilio wa muda mrefu (miaka 60) wa makundi mawili ya wanaume walevi ilihitimisha kuwa "kurudia unywaji uliodhibitiwa hakuwezi kudumishwa kwa zaidi ya miaka kumi bila kurejelea ulevi au kuacha kabisa".[104]
Dawa
Aina ya tofauti za dawa zinaweza kuwa kupendekezwa kusaidia kutibu ulevi.
Dawa zinzotumika kwa sasa
Antabuse  (disulfiram) huzuia uondoaji wa asetaldehide, kemikali itokayo mwilini wakati wa kusagwa kwa ethanoli. Asetaldehidi yenyewe husababisha dalili nyingi za uchovu baada-ulevi  kutokana na pombe. Athari jumla ni usumbufu mkubwa wakati pombe inaponywewa: uchovu mbaya ushikao kwa haraka na kudumu kwa muda mrefu . Hii humkatisha mlevi tamaa ya kunywa pombe na unywaji wa kiasi kikubwa wanapotumia dawa hii. Utafiti wa miaka 9 ya hivi karibuni uligundua kwamba ujumuishaji wa disulfiram kwa mpango pamoja na kemikali husika ya  carbamide kwa mpangilio mpana wa tiba hupelekea kiwango cha asilimia 50 ya kuacha ya pombe.[105]
Temposil  (kalsiamu kabimidi) hufanya kazi kwa njia sawa na Antabuse; hata hivyo, ubora wake ni kuwa athari mbaya za mara kwa mara za disulfiram; kama vile sumu ya hepato na Kizunguzungu, hazitokei kama vile kwa kabimidi kalsiamu.[105][106]
Naltrexone  ni kemikalikinzani kwa vihisishi vya opioidi, ambayo huzuia kikamilifu madhara ya endofinina opiati. Naltrexone hutumika kupunguza utashi wa pombe na kuhimiza kuacha. Pombe husababisha mwili ya kutoa endofini ambayo nayo huamsha dopamini na kusisimua kuamsha pathways ya; kwa hivyo wakati naltrexone imo mwilini hupunguza madhara kutokana na unywaji pombe.[107] Naltrexone pia hutumika katika njia ya kutibu ulevi iitwayo Sinclair, ambayo hutibu wagonjwa kupitia mchanganyiko wa Naltrexone na unywaji pombe.[108]
Campral  (akamproseti) hudhibiti ya kemikali za ubongo ambazo hubadilishwa na utegemezi wa pombe kupitia matendo kinzani ya glutamati, kiungo wasilifu cha neuro ambacho ni sisimivu katika awamu ya kujitenga na ulevi.[109]
Dawa Jaribivu
Topamax  (topirameti) ni kizalia katika sukari za kawaida zinazopatikana katika monosakaraidi D fruktosi-zimegundulika kuwa na uwezo wa kumsaidia mlevi kuacha au kupunguza kiasi cha pombe wanachokunywa. Ushahidi unaonyesha kuwa topirameti hukinza visisimuzi vya glutameti eksitatori, hufisha utoaji wa dopamini na kuzidisha utendaji wa asidi ya gamma-aminobutirik fifishi. Tathmini ya mwaka 2008 ya ufanisi wa topirameti aliafiki kuwa matokeo ya majaribio yaliyochapishwa ni ya kutia matumaini, hata hivyo, kufikia 2008, takwimu hazikutosha kusaidia kutumika kwa topirameti pamoja na ushauri mfupi wa kila wiki kama njia ya kimsingi dhidi ya utegemezi pombe.[110] Tathmini ya 2010 iligundua kuwa topirameti inaweza kuwa na upevu kuliko njia nyinginezo zilizopo za kutibu unywaji pombe. Topirameti hupunguza kikamilifu tamaa ya pombe na ukali wa athari za kujitenga na unywaji mbali na kuboresha viwango vya hali ya maisha.[111]
Dawa zinazoweza kuvuruga matokeo
Benzodiazepini, licha ya kuwa muhimu katika utunzaji wa walioathirika vibaya na kuacha pombe, ikitumika kwa muda mrefu husababisha matokeo mabaya zaidi kwa mlevi. Walevi wanaotumia benzodiazepini sugu huwa na kiwango cha chini cha kufikia kuacha pombe kuliko wale wasiotumia benzodiazepini. Aina hii ya dawa aghalabu hupendekezwa kwa walevi katika kutibu ukosefu wa usingizi au kupunguza wasiwasi.[112] Kuanzisha matumizi ya benzodiazepini au vitulizi-hiponozi kwa watu wanaotibiwa hupelekea kiwango cha juu cha urejeleaji ulevi huku mwandishi mmoja akieleza kuwa zaidi ya robo ya watu hurejelea ulevi baada ya kupewa vitulizi-hiponozi . Mara nyingi wagonjwa hufikiria kimakosa kwamba wamelevuka licha ya kuendelea kutumia benzodiazepini. Wale ambao ni watumiaji wa muda mrefu wa benzodiazepini hawafai kuondolewa kwa haraka, kwa vile wasiwasi kali na hofu zinaweza kuibuka, nazo ni hatari bainifu zinazoweza kusababisha kurejelea pombe. Kanuni za Taper za miezi 6-12 zimepatikana kuwa zenye mafanikio zaidi, kwani ina viwangi vya chini zaidi vya athari za kuacha ulevi.[113][114]
Uzoelevu wa ndumakuwili
Walevi pia wanaweza kuhitaji matibabu kwa uzoelevu wa dawa nyinginezo za kulevya ubongo. Uzoelevu wa ndumakuwili ujulikanao zaidi wa utegemezi pombe ni utegemezi wa benzodiazepini huku tafiti zikionyesha asilimia 10-20 ya wategemezi wa pombe walikuwa na matatizo ya utegemezi au / na matatizo ya matumizi mabaya ya benzodiazepini. Benzodiazepines huongeza utashi wa pombe na kiasi cha pombe kinachnywewa na wanywaji-tatizi.[115] Utegemevu wa benzodiazepini unahitaji kupunguzwa wa kitaratibu kwa vipimo ili kuepuka dalili za athari za kujiondoa katika benzodiazepini na madhara mengine ya kiafya .
Utegemevu kwa vitulizi hiponozi kama vile zolpidemi na zopikloni pamoja na opiati na dawa za kulevya haramu ni kitu cha kawaida kwa walevi.
Pombe yenyewe ni kitulizi-hiponozi na huweza kuhimiliana na vitulizi-hiponozi nyingine kama vile babitureti, benzodiazepini na zisizo benzodiazepini . Utegemezi na kujiondoa kwa vitulizi-hiponozi kunaweza kuonyesha dalili kali za kiafya, sawa na, kama kujiondoa katika pombe, pana hatari ya kichaa au kutwalika kiakili isiposimamiwa vizuri.[19]
Epidemolojia

[[File:Alcohol by Country.png|thumb|300px|right|Jumla ya rekodi za matumizi ya pombe kila mwaka kwa kila mwananchi (15 +), kwa lita ya [116] Nchini Uingereza, idadi ya 'wanywaji wategemezi' imlikadiriwa kuwa zaidi ya 2,800,000 mwaka 2001.[117] Takribani asilimia 12% ya watu wazima Marekani wamekuwa na tatizo la utegemezi pombe kwa wakati fulani katika maisha yao.[118] Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa karibu watu 140,000,000 ulimwenguni wanakabiliwa na utegemezi wa pombe.[22][23] Nchini Marekani na Ulaya magharibi asilimia 10 hadi 20 ya wanaume na aslimia 5-10 ya wanawake kwa wakati mmoja katika maisha yao watafikia vigezo vya ulevi.[119]
Miongoni mwa jamii za wataalamu wa kimatibabu na kisayansi, pana makubaliano mapana kuhusu ulevi kuwa hali ya ugonjwa. Kwa mfano, Chama cha Matabibu wa Marekani huchukulia pombe kama mihadarati na kuongeza kwamba " utegemevu wa dawa za kulevya ni ugonjwa sugu wa ubongo unaorejearejea ambao una sifa zinazojumuisha utashi wa juu wa kutumia dawa za kulevya licha ya madhara makubwa. Hutokana na maingiliano tata za udhaifu wa kibayolojia, mfichuo wa kimazingira, na sababu za ukuaji (kwa mfano, hatua ya ukomavu ubongo)."[42]
Ulevi una kiwango cha juu cha kutatiza minogni mwa wanaume, ingawa katika miongo ya hivi karibuni, idadi ya walevi wa kike imeongezeka.[21] Ushahidi wa kisasa unaonyesha kwamba asilimia 50-60 ya sababu za ulevi miongoni mwa wanaume na wanawake ni kutokana na jeni , kwa hivyo, asilimia 40-50 iliyobakia ni kutokana na sababu za mazingira.[120] Walevi wengi huingilia ulevi wakati wa ujana au kabla utuzima.[74]
Prognosi
Utafiti wa 2002 wa Taasisi ya Taifa ya Madhara ya Pombe na Ulevi uliochunguza kundi la watu wazima 4,422walioafiki vigezo vya utegemezi pombe na kugundua kwamba baada ya mwaka mmoja, baadhi yao waliafiki vigezo vya mwandishi vya-hatari ya kiwango cha chini, ingawa asilimia 25.5 ya kundi hili hawakupata tiba yoyote, kwa viwango vifuatavyo: asilimia 25 walionekana wangali wategemezi, asilimia 27.3 walikuwa katika hali ya kujaribu kujiondoa (baadhi ya dalili zikiendelea), asilimia 11.8 ya wanywaji wenye dalili (huzidisha hatari ya kurejelea) na asilimia 35.9 walipona kikamilifu - kutokana na asilimia 17.7 walio katika hatari ndogo na asilimia 18.2 ya wanaojiepusha.[121]
Kinyume na hayo, hata hivyo, matokeo ya mfuatilio wa muda mrefu (miaka 60) wa makundi mawili ya walevi na George Vaillant katika Chuo cha Matibabu cha Harvard alieleza kuwa "ni nadra kwa warejeleaji ulevi wa kudhibitiwa kudumu zaidi ya miaka kumi bila kurejelea au kufikia kuacha".[122] Vaillant pia alibainisha kuwa "kurejelea-unywaji-wa kudhibitiwa, kama ilivyoripotiwa katika chunguzi za muda mfupi, mara kwa mara ni hazina za uhakika."
Sababu ya kawaida zaidi ya vifo kwa walevi hutokana na matatizo ya mishipa ya moyo.[123] Pana kiwango cha juu cha kujiua miongoni mwa walevi sugu, ambayo huongeza jinsi mnywaji anavyozidi kunywa. Hii huaminika kusababishwa na sababu kwamba pombe husababisha mvurugiko wa kemia za kimwili katika ubongo, na pia kutengwa kijamii. Kujiua pia ni jambo la kawaida sana miongoni mwa watumiaji pombe vijana, na asilimia 25 ya mauaji kwa vijana huhusiana na utumiaji pombe vibaya.[124] Takribani asilimia 18 ya walevi hujiua,[44] na utafiti umegundua kwamba zaidi ya asilimia 50 ya visa vyote vya kujiua huhusiana na pombe au utegemezi wa dawa. Takwimu hii ni kubwa kwa vijana, wanaokunywa pombe au kutumia vibaya dawa nayo huchangia asilimia 70 ya visa vya kujiua[125]
Historia
Pombe ina historia ndefu ya kutumika kwake na matumizi mabaya katika historia ya binadamu iliyorekodiwa. Vyanzo vya Kibiblia, Wamisri na Wababeli vina rekodi za historia ya ulewaji na utegemezi wa pombe. Katika baadhi ya tamaduni za kale pombe ilichiwa na nyinginezo zikishutumu ulevi. Matumizi mabaya ya pombe kupita kiasi na ulevi yalitambuliwa kama visababishi vya matatizo, maelfu ya miaka iliyopita. Hata hivyo, ufafanuzi wa ulevi wa kuzoeleka kama ilivyojulikana nyakati hizo na athari zake mbaya hazikueleweka vyema kwa misingi ya kiafya hadi miaka ya 1700. Katika mwaka 1647 mtawa wa Kigiriki alikuwa wa kwanza kurekodi kwamba matumizi mabaya sugu ya pombe yalihusiana na sumu ya pombe kwa mfumo wa neva na mwili ambao ulisababisha matatizo mbalimbali ya kimatibabu kama vile,mishtuko ya moyo , kupooza na kutokwa damu kwa ndani . Katika mwaka 1920 madhara ya kutumia pombe vibaya na ulevi sugu yalisababisha kufikirika kwa utekelezwaji wa marufuku ya pombe yaliyoshindikana na hatimaye kuzingatiwa nchini Marekanui kwa muda ufupi . Mwaka 2005 gharama ya utegemezi pombe na matumizi mabaya ilikadiriwa kugharimu uchumi wa Marekani takriban dola bilioni 220 kwa mwaka, kuliko matatizo ya kansa na unenepaji.[126]
Jamii na utamaduni

Matatizo mbalimbali ya kiafya yanayohusiana na matumizi ya pombe kwa muda mrefu huchukuliwa kijumla kama yenye kudhuru jamii, kwa mfano fedha kutokana kupoteza masaa-ya kazi gharama za kimatibabu, na gharama za upeo wa pili za kimatibabu. Matumizi ya pombe ni sababu kubwa inayochangia majeraha ya kichwa, ajali za magari, mvurugano, na mashambulizi. Mbali na fedha, pia pana gharama kubwa za kijamii kwa mlevi, familia yake na marafiki.[62] Kwa mfano, matumizi ya pombe yanaweza kusababisha dalili za ulevi kwa mimba ya mwanamke mja mzito,[127] ambayo ni hali haribifu na isiyotibika.[128]
Makadirio ya gharama za kiuchumi ya matumizi mabaya ya pombe, yaliyokusanywa na Shirika la Afya Duniani; hufikia baina ya asilimia mmoja hadi sita ya Pato la Taifa.[129] Ukadiriaji mmoja wa Australia ulikisia kuwa gharama ya pombe kwa jamii hufikia asilimia 24 ya gharama zote za dawa za kulevya, na utafiti kama huo kule Canada ulihitimisha kuwa gharama ya pombe ilifikia asilimia 41.[130] Utafiti mmoja uliafikia kuwa gharama ya aina zote za matumizi mabaya ya pombe nchini Uingereza  katika 2001 ulikuwa bilioni £ 18.5-20.[117][131]
Taasubi kuhusu walevi mara nyingi hupatikana katika tungo bunilizi na tamaduni maarufu. 'Mnywaji wa jijini' ni mhusika maarufu katika tamaduni maarufu za Kimagharibi. Taasubi za ulevi zinaweza kujikita kwa ubaguzi wa rangi au chuki dhidi ya wageni, kama vile kuwachukualia Waayalandikuwa walevi wakubwa.[132] Tafiti za wanasaikolojia wa kijamii Stivers na Greeley hujaribu kukusanya rekodi ya visa vingi vya matumizi mabaya ya pombe miongoni mwa Waayalandi nchini Marekani.[133]
Tazama pia
Ugonjwa wa mapafu wa vileo
Ulevi katika mifumo ya kifamilia
Ajali za trafiki kutokana na Pombe
Unywaji wa kilevi
Orodha ya mataifa kufuatana na unywaji pombe
Marejeleo

Usomaji ziada

Taasisi ya Taifa ya Matumizi Mabaya ya Pombe na Ulevi. "  ".

Pence, Gregory, "Kant kuhusu Iwapo Ulevi ni Ugonjwa," Sura ya 2, Elementi za Adili za Kibayolojia ,  McGraw-Hill Books, 2007 ISBN 0-07-313277-2.

CS1 maint: multiple names: editors list (link)
Thompson, Warren, MD, FACP. " . " Emedicine.com, 6 Juni 2007. Ilinakiliwa 2007/09/02.

Viungo vya nje

 katika Mradi Wazi wa Kuelekeza

Je,jina kamili la mhusika Jane Doe wa filamu ya Blind Spot ni ipi?


Kaa ni wanyama wa faila Arithropodi, oda Decapoda na oda ya chini Brachyura (brakhys = fupi, oura = mkia) ambao kwa kawaida wana mkia mfupi mno au fumbatio lao limejificha ndani ya kifua. Wanyama wengine wafananao na kaa, kama wanamezi (hermit crabs), kaa-mfalme (king crabs) na kaangao (horseshoe crabs), sio kaa wa kweli. Kaa wamefunikwa na kiunzi cha nje na wana miguu kumi (jozi tano) kama Decapoda wote.  Jozi ya kwanza inabeba magando (kucha za kaa).
Kaa wanapatikana katika bahari zote duniani, lakini kaa wengi wanaishi kwenye maji baridi na nchi kavu, hata kwenye sehemu za kitropiki. Kaa wana ukubwa mbalimbali kwa mfano kuanzia pea crab mwenye urefu wa milimita kadhaa, mpaka kwa kaa wa Kijapani (Japanese spider crab wenye mpaka jumla ya urefu (pamoja na miguu yake) wa mita 4.
Mabadiliko na uainishaji
Oda ya chini ya Brachyura ina jumla ya spishi 6793 katika familia  93, idadi sawa na mabaki ya oda Decapoda. Mabadiliko ya vizazi ya kaa yanajumuisha kuongezeka kwa mwili wenye msuru na kupungua kwa  fumbatio. Japokuwa makundi mengine nayo yanapitia mabadiliko hayohayo, kaa wameonekana kuimarika zaidi. Kaa wanafahamika kwa kuhudumia chakula na kulinda familia zao, na wakati wa kujamiiana hutafuta sehemu mzuri ya kaajike kutoa mayai yake.
Kiasi cha spishi 850  za kaa wanaishi kwe maji baridi, au nchi kavu na majini na wanapatikana maeneo mbalimbali hasa maeneo ya kitropiki na nusu tropiki, walionekana kuwa wanauhusiano na wanaunda familia iliyokubwa na karibu sana, lakini sasa inaaminika wanaunda makundi makubwa tofauti mawili, wale wa Dunia Mpya na Dunia ya Kale.
Tabia
Kaa ni wanyama waliochangamka na wenye tabia tata. Huwasiliana kwa kugonga au kupunga koleo zao. Kaa huchukiana wao kwa wao,na mara nyingi dume huchukiana kuwapata kaa jike.  Kwenye fukwe kwenye miamba, ambako mapango na nyufa zimejaa, kaa hupigania pia kupata nafasi.
Chakula
Kaa hula nyama na majani lakini hasa hula algi  na hula chakula kingi chochote kama vile moluski, minyoo, fungi, bacteria, na hata jamii nyingine za crustaceans, kutokana na upatikanaji wao na pia spishi ya kaa husika, kwa kaa wengi, mchanganyiko wa mlo wenye nyama na mimea hupendelea kukua haraka nawenye nguvu  htabiti
Mapishi ya kaa
[]
Kaa masala kutoka Karnataka, India
Kaa huandaliwa na kuliwa katika namna mbalimbali sehemu tofauti tofauti za dunia.Baadhi ya spishi wanaliwa wote hata gamba lake, kama vile kaa mwenye gamba laini. Spishi nyingine huliwa miguu yake na koleo lake tu. Hiki ni kitu cha kawaida kwa kaa wa kuliwa kama vile snow crab.
Katika maeneo mbalimbali duniani viungo kadhaa huongezwa kuberesha ladha ya kaa mfano huko Asiai, kaa- masala na kaa- pilipili ni chakula chenye viungo vingi sana.
Kwa Uingereza nyama ya kaa na hupikwa huandaliwa ndani ya magamba ya kaa tena namna mojawapo ya kuandaa kaa wanyama ni kumwondoa na kumwandaa na kumchanganya na unga kutengeneza keki ya kaa.
Kwa kawaida kaa huchemshwa wakiwa hai, wana sayansi wa Norwei walidhihirisha suala hili kwa kusema kuwa kaa hawaumii wala kuhisi maumivu pindi wanapopikwa hivyo. , hata hivyo hapo baadae wana sayansi walitambua na kusema kuwa kaa nao huhisi maumivu na kuyakumbuka, japo hili si suala kubwa wakati wa kupika.
Uvuvi
[]
Wavuvi wakichagua kaa wanaoliwa huko Fionnphort, Scotland
Kaa wanafanya asilimia zaidi ya 20% ya jamii ya crustaceans. Wote wanaovuliwa baharini, na kutumika duniani kote, kufikia tani milioni moja na nusu kwa mwaka.
Kaa na tamaduni
[]
Moche chombo kikionesha kaa
Kaa ni miongoni mwa alama 12 za kundi la nyoka la zodiaki. John Bevis aliona umbo hilo la kaa na kulifananisha na kaa mnamo 1731.
Picha
[]
Masked crab
[]
Corystes cassivelaunus
Marejeo

Jamii:Kamba na jamaa


Sheikh Ilunga Hassan Kapungu (1957 - 5 Mei 2014) alikuwa mwanaharakati wa Kiislamu kutoka nchini Tanzania. Enzi ya uhai wake, alipigania haki na mustakabali wa Waislamu nchini humo. Shughuli zake hasa zilikuwa kueneza habari za dini na vita dhidi ya nadharia ya "Mfumo Kristo". Alianza kutoa Da’wah , tangu maiaka ya 1980 mpaka kifo chake mnamo 2014 ambapo sababu iliyopelekea kifo chake ni ugonjwa wa kisukari. Alianza harakati za kuamsha watu juu ya nadharia hiyo kuanzia tarehe 15 Januari 2011 hadi tarehe 16 mwezi wa Oktoba, 2011. Ambapo asili ya ziara ya kuzunguka nchi nzima ilianza mnamo 15 Januari 2011 pale jijini Dar es Salaam katika ukumbi wa Diamond Jubilee chini ya Kamati Maalumu ya Maandalizi ya Makongamano ya Waislamu Dhidi ya Mfumokristo Tanzania.
Maisha, harakati na historia yake
Sheikh Ilunga Hassan Kapungu kaingia katika historia ya Dar es Salaam katika kifo chake. Bahari ya watu walijazana Msikiti wa Kichangani kuja kuswalia jeneza lake na kisha kulifata nyuma jeneza hilo hadi Makaburi ya Mwinyimkuu, Magomeni Mapipa. Sheikh Ilunga ni mgeni katika mji wa Dar es Salaam kwa maana ya kuwa hakuzaliwa Dar es Salaam wala hakuwahi kuishi Dar es Salaam. Alikuwa akija na kuondoka zamani akirejea kwao Tabora na baadaye kuhamia Mwanza, akija Dar es Salaam na kurejea Mwanza.
Sheikh Ilunga Hassan Kapungu alikuwa kipenzi cha Waislam wa Tanzania nzima. Kibla cha kila msikiti wa Waislam katika Tanzania kilikuwa kinamkaribisha kama si kuwaidhi basi angalau asimame awasalimie nduguze Waislam. Sheikh Ilinga Hassan Kapunga hakuwa katika lile kundi la mesheikh ambao wao wenyewe kwa hofu tu kuna baadhi ya misikiti wanaogopa si kuingia kuswali, bali hata kupita nje. Sheikh Ilunga hakuwa katika lile kundi la masheikh wenyeji katika futari za serikali misikiti ya wakubwa na shughuli zinazohusiana na mambo kama hayo lakini wageni katika misikiti ya ndugu zao Waislam. Kubwa Sheikh Ilunga hakukosa usingizi kwa kukosa kualikwa futari Ikulu au kualikwa katika dhifa za serikali akapigwa picha na waheshimiwa na kutokea katika runinga na magazeti siku ya pili ukurasa wa mbele. Sheikh Ilunga Hassan Kapungu hakushughuliswa na hayo. Yeye alishughulishwa na kuliweka juu jina la Allah. Hili ndilo lililokuwa likimshughulisha mpaka siku Allah alipomfisha.
Sheikh Ilunga kaweka historia katika historia ya mazishi makubwa Dar es Salaam, historia inayokwenda nyuma kiasi miaka takriban 100 ukianzia mazishi ya Sheikh Mwinyikheri Akida, sheikh aliyeasisi Msikiti wa Mwinyikheri Akida, Kitumbini unakuja kwa Sheikh Idrissa bin Saad Khalifa wa Tariqa Askariyya, kisha Sheikh Kaluta Amri Abeid, halafu Abdulwahid Sykes, kisha Sheikh Kassim bin Juma, halafu Prof. Kighoma Ali Malima unaishia kwa Mzee Kitwana Dau baba yake Dk. Ramadhani Dau.
Kilichopelekea kumpandisha daraja Ilunga katika jamii ya Kiislam Tanzania, Ilunga alikuwa mtumishi wa Waislam. Wakimtuma Ilunga kila kazi na akiifanya kwa moyo mkunjufu, kuanzia kujenga madras na shule kisha akawasomeshea na watoto wao hadi siku aliposimama Ukumbi wa Diamond kuitahadharisha serikali kuwa kuna Mfumokrsisto nchini unaotawala na kudhulumu haki za Waislam. Hii ilikuwa mwaka 2012. Tukio ambalo kwa Waislamu wengi walilichukulia kitendo kile cha kihistoria.
Ilichukuliwa hivyo kwa sababu takriban miaka 40 Waislam walikuwa wanasemea pembeni. Wakati ulikuwa umefika Waislam wakasimama kuitahadharisha serikali kuhusu kujiachia dini moja ikahodhi fursa zote za nchi kwa hila na Radio Imaan na TV yake vilikuwapo na Radio Imaan ilirusha hafla ile na mubashara, yaani live. Kote Radio Imaan ilikosikika Waislam walimsikia Sheikh Ilunga akieleza nini Waislam walifanya katika Tanganyika wakati wa kupigania uhuru kuuondoa dhulma na kuleta haki kwa kila mwananchi. Hili lilikuwa jambo kubwa na zito kwa serikali yoyote ile kuwa inashutumiwa kwa kulea udini ndani ya serikali. Hasa kwa kuamini ya kwamba nchi nyingi Afrika zimeangamia kwa ugonjwa huu.
Katika hili, vyombo vyote vya habari ukitoa vile vya Kiislam viligoma kabisa kuitaarifu jamii kuhusu kongamano hili la Waislam. Ikawa kama vile hapajapatapo kutokea kitu chochote. Kuanzia siku ile Sheikh Ilunga alitembea nchi nzima na kufanya mikutano ya hadhara kuitahadharisha kwanza serikali kuhusu Mfumokristo na pili Waislam ili wajue nini kilikuwa kinawatafuna.[1]
Mwanzo wa kufahamika na wanaharakati wengine

Sheikh Ilunga Hassan Kapungu ailianza kusikika sifa zake katika miaka ya 1980. Wakati ule Sheikh Ilunga alikuwa kijana mdogo sana. Umaarufu wake ulianza pale Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam Ilunga katika msikiti wa Muslim Students Association of the University of Dar es Salaam (MSAUD) kiasi unaweza ukadhani kuwa na yeye ni mwanafunzi.
Ilikuwa Ilunga na wenzake ndiyo walioleta Nyaraka za Mzee Bilali Rehani Waikela pale MSAUD. Hizi nyaraka zilikuwa zimefichwa Tabora kwa karibu miaka 20. Katika nyaraka hizi kulikuwa na kisa kizima cha kile kilichokuja kujulikana kama Mgogoro wa East African Muslim Welfare Society (EAMWS), Ndani ya jalada lililofikishwa MSAUD kulikuwa na taarifa, za mikutano ya EAMWS, taarifa ya Kamati ya Upatanishi iliyokuwa inajaribu kupatanisha kati ya kundi la Adam Nasibu na wenzake waliokuwa wanaipiga vita EAMWS, kulikuwa na vipande vya magazeti ya Uhuru, Nationalists na Tanganyika Standard, magazeti makubwa ya zama zile yaliyokuwa yakifuatilia kwa karibu sana mgogoro ule.
Nyaraka hizi za Mzee Bilal Rehani Waikela zilikuwa hazina kubwa. Kutokana na nyaraka hizi ndipo ukweli wa nini na nani alikuwa nyuma ya kuvunjwa EAMWS na kuundwa kwa BAKWATA. Lakini kubwa zaidi waliokabidhiwa Nyaraka za Waikela walizileta zikiwa na maelezo ili maelezo yale yaenda na kile kitakachosomwa ndani ya jalada. Ilunga alikuwa kijana wa Mzee Waikela. Katika hali ya unyonge sana walikuwa wakiendesha shule ya Nujum katika juhudi za Waislam kujitoa katika dhulma ya elimu.
Mzee Waikela alimsomesha vyema Ilunga kuhusu fitna na chuki ya Nyerere kwa Uislamu na Waislam na mbinu zinazotumika kuudhalilisha Uislam. Bilali Rehani Waikela alikuwa mmoja wa waasisi wa TANU Western Province mwaka wa 1955 na ni yeye na wenzake ndio waliomleta Nyerere na Bi. Titi Mohamed kuja kuitia nguvu TANU Western Province. Ilunga akasomeshwa na Mzee Waikela historia ya kweli ya uhuru wa Tanganyika. Mzee Waikela vilevile alikuwa Katibu wa EAMWS Western Province. Mzee Waikela alikuwa mfano na kigezo kikubwa kwa Ilunga katika maisha yake ya kuwatumikia Waislam na kwa upande wake Ilunga alikuwa mwanafunzi hodari.
Nyaraka hizi zilimfikia sheikh Mohamed Said na alisoma jalada lile tena na tena na nikaweka azma ya kwenda Tabora kuonana na Mzee Waikela. Mambo haya yote ambayo Ilunga aliyokuwa akisomeshwa na Mzee Waikela kuhusu hujuma dhidi ya Uislam ilikuwa kabla hata John Sivalon hajaandika kile kitabu chake maarufu Kanisa Katoliki... na kitabu cha P. Van Bergen, Religion and Development in Tanzania, vilivyothibitisha hujuma hiyo.
Kwa ajili hii basi Ilunga alikuwa kajua mengi kabla hata siri hii haijakuwa wazi kwa Waislam wengi na kayajua haya akiwa na umri mdogo sana. Ndiyo maana kwa waliokuwa wanamjua Ilunga walijua wazi na fika kuwa kama katika Tanzania kuna mtu ambae anastahili kupanda jukwaa akazungumza na Waislam na serikali kuhusu Mfumokristo hakuna mwingine isipokuwa Sheikh Ilunga.
Ilunga taaluma yake ni ualimu na kwa hakika aliwasomesha Waislam kuhusu dhulma iliyodumu Tanganyika kwa kipindi chote Tanganyika ilipokuwa huru. Ilunga alizungumzia kuhusu historia ya uhuru, kuhusu mabilioni katika Makubaliano ya Serikali na Kanisa (Memorandum of Understanding) ambayo serikali ilikuwa ikitoa kuwapa Wakristo kujiendeleza.
Ilunga miaka ya 1990
Miaka ya 1990 Sheikh Ilunga alikuwa amehamia Mwanza akitokea Tabora. Hii ilikuwa baraka kubwa kwa Mwanza kwani mara tu alipofika alianza kuendesha darsa katika misikiti na kutoa mihadhara. Haikupita muda hali ya Mwanza ikabadilika darsa za Sheikh Ilunga zilizaa matunda vijana walijitathmini upya na taratibu umoja wa Kiislam ukaimarika na hii iliangia hadi BAKWATA.
Viongozi waliochaguliwa kuongoza BAKWATA walikuwa kweli viongozi na viongozi hawa wakawa sasa wanafanya kazi ya Mola. BAKWATA ya Mwanza ikawa tofauti na BAKWATA nyingine nchini. Kuna siku Ilunga alinifahamisha kuwa BAKWATA ya Mwanza inamtumikia Allah Waislam wasiwe na hofu yoyote. Alinifahamisha kuwa msimamo waliouweka ni kuwa kutiana nguvu katika yale ambayo wanakubaliana mathalan elimu kwa vijana. Haukupita muda mrefu Mwanza ukawa mji wa kupigiwa mfano katika juhudi maendeleo ya Waislam. Ilikuwa katika kipindi hiki ndipo yalipotokea Mauaji ya Waislamu Msikiti wa Mwembechai mwaka 1998.
Hili lilikuwa jambo kubwa katika historia ya Uislam Tanzania na yapo mengi yaliyopitika. Katika hayo mojawapo ni kualikwa kwa Sheikh Ilunga mwaka 1999 kuja Msikiti wa Mtambani kufanya mhadhara kuadhimisha mwaka mmoja tangu mauaji yale. Dares Salaam ilikuwa haijamsikia Ilunga. Siku ile ndipo walipokiona kipaji chake cha kuzungumza.[3]
Tazama pia
Uislamu nchini Tanzania
Mohamed Said
Abdulwahid Sykes
Sheikh Suleiman Takadir
Ally Sykes
Mshume Kiate
Makisi Mbwana
Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Wanaharakati wa Tanzania
Jamii:Uislamu nchini Tanzania

Je,Sheikh Ilunga Hassan Kapungu alizikwa wapi?


Flaviano wa Konstantinopoli (kwa Kigiriki Φλαβιανος, Phlabianos; kwa Kilatini Flavianus; alifariki Hypaepa, Lydia, leo Uturuki, 11 Agosti 449), alikuwa Patriarki wa Konstantinopoli tangu 446 hadi 449.
Anaheshimiwa tangu kale na Wakatoliki na Waorthodoksi[1]  kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Februari, 17 Februari na pia 24 Novemba.
Maisha
Flaviano alikuwa mlinzi wa vyombo vitakatifu wa Kanisa la Konstantinopoli. Kutokana sifa yake ya utakatifu alichaguliwa kuwa askofu mkuu wa jiji hilo.
Alipowekwa wakfu na kutawazwa, kaisari Theodosius II alikuwa Kalsedonia. Towashi wake Khrisafyo alijaribu kumdai Flaviano zawadi ya dhahabu kwa ajili ya kaisari, lakini alipokataliwa alifanya njama dhidi yake kwa kumuunga mkono Eutike, mpinzani wa Flaviano.
Flaviano aliongoza mtaguso wa maaskofu 40 huko Konstantinopoli tarehe 8 Novemba 448 ili kumaliza mgogoro kati ya askofu mkuu wa Sardi na maaskofu wawili wa kanda yake. Hapo askofu Eusebius wa Dorylaeum alileta shtaka dhidi ya Eutike. Flaviano alitaka apewa muda wa kuonywa, lakini sinodi ilimuondoa Eutike.
Kwa kuwa huyo alilalamika na kupata sapoti ya Dioskoro I wa Aleksandria, kaisari aliitisha mtaguso mwingine huko Efeso. Huko tarehe 8 Agosti 449, Eutike na Dioskoro walimshambulia vikali Flaviano ambaye siku tatu baadaye alifariki dunia kutokana na mapigo aliyoyapata.[2]
Matokeo
Papa Leo I, ambaye wajumbe wake walipuuziwa katika huo mtaguso, alilalamika kwa kuuita "sinodi ya wizi" akafuta maamuzi uliyoyatoa.
Baada ya Theodosius II kufa mwaka 450, dada yake Pulkeria alirudi madarakani, akioana na afisa Marchano, ambaye akawa kaisari. Hao wawili walirudisha masalia ya Flaviano Konstantinopoli kwa namna ya "maandamano ya ushindi ... si mazishi".
Mtaguso wa Kalsedonia (451) alilaani mafundisho ya Eutike, alithibitisha "Hati kwa Flaviano" ya Papa Leo (barua 28[3] na kumtangaza Flaviano kuwa mfiadini.
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi

Vyanzo
Evagrius Scholasticus. ii. 2. etc.
Facund, Pro Trib. Capit. viii. 5; xii. 5.
Papa Leo I Epp. 23, 26, 27, 28, 44.
Liberatus wa Karthago Breviar. xi. xii.
Nicephorus Callistus Xanthopoulos, Constant. xiv. 47.
Sozomen H. E. ix. 1.
Theophane Muungamadini, Chronology pp.84–88.
Marejeo

Viungo vya nje

 Orthodox Synaxarion (February 18)

Je,siku ya madaraka huadhimishwa lini nchini Kenya?


Ingolstadt ni mji wa Bavaria nchini Ujerumani. Iko kando ya mto Danubi. Idadi ya wakazi wake ni takriban 124,387. Mji ulianzishwa 806.
Ingolstadt (Kijerumani matamshi: [ɪŋɡɔl ˌ ʃtat]; ndani ya nchi [ɪŋl̩ʃtɔ ː d]) ni mji katika jimbo la Free State wa Bavaria, katika Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani. Hiyo iko kando ya benki ya Mto Danube, katika kituo cha Bavaria. Kama katika 31 Machi 2011, Ingolstadt alikuwa na wananchi 125,407. Ni sehemu ya Area Munich Metropolitan, ambayo ina jumla ya wakazi zaidi ya milioni 5.
Illuminati, Bavaria siri jamii, ilianzishwa mwaka Ingolstadt mwishoni mwa karne ya 18.
Ingolstadt ni kuweka katika Frankenstein riwaya na Mary Shelley, ambapo mwanasayansi Victor Frankenstein inajenga monster wake.
Ni tovuti ya makao makuu ya watengenezaji wa Ujerumani magari Audi, ulinzi ndege mtengenezaji Cassidian Air Systems (zamani EADS DS) na maduka ya elektroniki Media Markt na Saturn.
Ingolstadt Stesheni Kuu imekuwa kushikamana na Nuremberg na kiungo high-speed reli tangu Mei 2006. Ingolstadt pia ina pili abiria kituo cha saa Ingolstadt Nord.
Ingolstadt ni watani wa Luftwaffe Ace Josef Priller, na alikuwa kwa muda mrefu wa nyumbani wa sifa mbaya Kiholanzi vita uhalifu, Klaas Carel Faber, ambaye alikuwa kuwajibika kwa mauaji ya zaidi ya 22 wakati wa Vita ya Pili ya Dunia. Kabla ya kifo chake mwaka 2012, [2] alikuwa vita wengi walitaka jinai duniani kote
Jiografia
Kufunika eneo la miji ya 133.35 km2 (51.49 sq mi), Ingolstadt kijiografia Bavaria ya nne kwa ukubwa mji baada ya Munich, Nuremberg na Augsburg. Katika hatua yake ya mji mkubwa ni juu ya 18 km (11 mi) kutoka mashariki na magharibi na kutoka kaskazini na kusini juu ya 15 km (9 mi). mipaka ya mji ina urefu wa kilomita 70 (43 mi).
mipaka ya mji ni karibu kilomita 14 (9 mi) mbali na kituo cha kijiografia wa Bavaria katika Kipfenberg. mji wa zamani ni takriban 374 mita juu ya usawa wa bahari na hatua ya juu, ziko katika wilaya ya Pettenhofen, ni 410.87 km (255.30 mi). kumweka chini ya ushabiki Schutter na Danube ni saa 362 m (1188 ft) juu ya usawa wa bahari. Ingolstadt anatumia za Ulaya ya Kati kama katika Ujerumani; wastani wa muda bakia ni 14 dakika.
mji ni kupanua katika benki ya kaskazini na kusini ya Danube katika bakuli pana gorofa. Bonde Ingolstadt mipaka ya vilima Jura, iko kusini na ni kaskazini ya Donau-Isar-Hügelland. Katika kusini magharibi ni Donaumoos wakati katika mashariki misitu ya tambarare ya Danube kufikia katika maeneo ya mijini. Ni ya pili kwa ukubwa ngumu mafuriko ya Danube. Sandrach, aliyekuwa Southern kuu tawi la Danube, sehemu hutengeneza Kusini mwa mji wa mpakani. Katika kaskazini, Schutter unapita kutoka magharibi kufikia Danube karibu na Altstadt.
Historia na utamaduni
Ingolstadt mara ya kwanza zilizotajwa katika hati ya Charlemagne tarehe 6 Februari 806 kama "Ingoldes stat", mahali pa Ingold. Circa 1250, Ingolstadt ilipewa hadhi ya mji.
Ingolstadt ilikuwa mji mkuu wa Bavaria duchy-Ingolstadt kati ya 1392 na 1447. Ingolstadt alikuwa kisha umoja na Bavaria-Landshut. Louis VII, Duke wa Bavaria kuamuru jengo la New Castle, ambaye fomu alikuwa kusukumwa na usanifu Kifaransa Gothic. Katika 1472 Louis IX, Duke wa Bavaria ilianzishwa Ludwig-Maximilians-Chuo Kikuu katika Ingolstadt. Mwaka 1800 ni wakiongozwa na Landshut na hatimaye kwa Munich.
Tarehe 30 Aprili 1632, shamba Ujerumani marshal Johann Tserclaes, Count ya Tilly alikufa saa Ingolstadt wakati wa kuzingirwa Swedish ya mji. Field Marshal alikuwa vibaya waliojeruhiwa katika ushiriki uliopita na Swedes chini ya mfalme Gustavus Adolphus. Ingolstadt imeonekana kuwa ngome ya kwanza nchini Ujerumani kwamba uliofanyika nje kwa urefu mzima wa kuzingirwa Sweden, na Swedes hatimaye akaondoka.
bado wa farasi Gustavus Adolphus 'unaweza kuonekana katika Makumbusho ya mji. farasi mara risasi kutoka chini ya mfalme na mojawapo ya mizinga ndani ya ngome, kanuni inayojulikana kama "Mtini". Wakati Swedes aliondoka, mji kuhifadhiwa mabaki ya farasi wa mfalme, hatimaye kuweka fomu juu ya kuonyesha. Ni imebakia hivyo kwa karibu miaka 400.
Awali mji ngome, Ingolstadt ni iliyoambatanishwa na ukuta medieval kujihami. Ngome ya Bavaria (1537-1930) kwa sasa anashikilia makumbusho ya jeshi Bavaria. Wakati wa Vita Kuu ya Dunia, baadaye rais wa Ufaransa Charles de Gaulle alikuwa kizuizini huko kama mfungwa wa vita. drill sappers 'ardhi liko karibu na mto, na mbili kali hewa kijeshi ziko karibu, mmoja kutumika kwa ajili ya kupima ndege. muda mrefu mapokeo ya kijeshi ya mji ni yalijitokeza katika maisha ya leo kiraia na kiutamaduni. Zamani "off-kikomo" maeneo ya mafunzo ya kijeshi kuwa waongofu katika mbuga vizuri-kutumika umma.
Ingolstadt ilikuwa mji ambapo William IV, Duke wa Bavaria aliandika na saini Reinheitsgebot Bavaria katika 1516. Katika 1748, Weishaupt Adamu, mwanzilishi wa Amri ya Illuminati, alizaliwa katika Ingolstadt.
Adolf SCHERZER linajumuisha "Bayerischen Defiliermarsch". Frankenstein Mary Shelley ya ilianzishwa katika Ingolstädter Alte Anatomie (Old Anatomy Jengo), sasa makumbusho kwa ajili ya historia ya matibabu. mwandishi maarufu Marieluise Fleißer aliandika Pioniere katika Ingolstadt mwaka 1928.
Kuu ya vituko
Kama moja ya makazi tano ducal wa Bavaria medieval - badala Landshut, Munich, Straubing na Burghausen - mji wa Ingolstadt makala majengo mengi ya Gothic, kama vile Herzogskasten (Old ducal ngome; ca 1255.) Na New Castle, ambayo ilijengwa kutoka 1418 na kuendelea. kanisa kubwa ni Gothic ukumbi, Kanisa ya Mama yetu, ambayo ilikuwa imeanza katika 1425. Pia kutoka kwa makanisa ya Mtakatifu Maurice (1235) na ya Gnadenthal na Franciscans wat'awa tarehe kutoka zama Gothic. Kreuztor (1385) ni moja ya milango iliyobaki ya ukuta wa zamani mji. Gothic Old City Hall ilijengwa katika karne ya 14, na baadaye ilibadilika mara kadhaa.
Zama Baroque ni kuwakilishwa na Jengo la Kale Anatomy ya chuo kikuu (1723-1736, iliyoundwa na Gabriel de Gabrieli) na kanisa St Maria de Victoria, ambayo ilijengwa na ndugu ASAM (1732-1736). kanisa la Augustinians ya Johann Michael Fischer (1736) ilikuwa kabisa katika Vita Kuu ya II.
Majengo mengi ya urutubishaji mamboleo classical ya Leo von Klenze wamehifadhiwa, kama vile Tilly Reduit na Baur minara na Triva.
Pamoja na kuwa nyumba ya makao makuu ya mtengenezaji gari Audi, mji pia ni nyumbani kwa Makumbusho Audi ambayo ni ya wazi kwa maonyesho ya umma na zawadi ya kihistoria na inatoa tours kuongozwa.
Tazama pia
Orodha ya miji ya Ujerumani

Jamii:Miji ya Bavaria


Part of a series on theHistory of Tanzania
Timeline
History of Zanzibar
Colonial period
Scramble for Africa
German East Africa
Heligoland–Zanzibar Treaty
Maji Maji Rebellion
East African Campaign
British East Africa
Modern history
Zanzibar Revolution
Tanganyika
Ujamaa
Uganda–Tanzania War
 Tanzaniaportalvt
Tanganyika ni jina la kihistoria la sehemu kubwa ya Tanzania ya leo, yaani ile yote isiyo chini ya serikali ya Zanzibar.
Kwa sababu za kisiasa, mara nyingi huitwa "Tanzania bara" ingawa ina visiwa pia, hasa Mafia na Kilwa.
Tanganyika ilikuwa sehemu kubwa ya koloni ya Ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya Dunia. Baada ya 1916 ilivamiwa na Uingereza na Ubelgiji.  Kuanzia 1922 Tanganyika ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa lililokuwa chini ya Uingereza na nchi huru kati ya 1961 hadi 1964, mwaka wa kwanza kama ufalme, halafu kama jamhuri.
Mwaka 1964 iliungana na Zanzibar na kuwa sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.
Chanzo katika koloni la Kijerumani
Maeneo yaliyoitwa baadaye (1920) "Tanganyika" yaliunganishwa mara ya kwanza tangu mwaka 1886 kama koloni ya Ujerumani iliyoitwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Kabla ya kufika kwa ukoloni kulikuwa na madola madogo mbalimbali na maeneo madogo ya kikabila.
Kanda la pwani pamoja na njia za misafara kuelekea Ziwa Tanganyika vilikuwa chini ya athira ya Usultani wa Zanzibar.
Tangu mwaka 1885 Karl Peters, kwa niaba ya Shirika la Ukoloni wa Kijerumani (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation) alianza kufanya mikataba na watawala wenyeji katika maeneo ya Usagara, Nguru, Useguha na Ukami iliyoweka msingi wa madai yake ya kuchukua utawala mkuu wa maeneo hayo. Mikataba hii ilikuwa ya udanganyifu maana Peters aliwahamasisha machifu kutia sahihi kwenye matini za Kijerumani ambazo hawakuelewa.
Uenezeaji wa Wajerumani uliendelea hasa baada ya kushinda upinzani katika vita ya Abushiri na vita dhidi ya Wahehe.
Koloni ile la Kijerumani ilikuwa kubwa kuliko Tanganyika ya baadaye, maana ilijumlisha pia maeneo ya Rwanda na Burundi pamoja na sehemu ndogo ya Msumbiji.
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia (1914 - 1918) koloni ya Kijerumani ilitekwa na majeshi ya Uingereza na Ubelgiji.
Mkataba wa Versailles wa mwaka 1919 ulikuwa na kanuni za kuchukua makoloni yote ya Ujerumani na kuzikabidhi kwa mataifa washindi wa vita. Sehemu kubwa ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani iliwekwa chini ya utawala wa Uingereza, kasoro maeneo ya Rwanda na Burundi yaliyokabidhiwa mikononi mwa Ubelgiji.
Tanganyika Territory ya Kiingereza baada ya kuondoka kwa Wajerumani
Mwaka 1919 sehemu kubwa ya koloni la Kijerumani ilikabidhiwa rasmi mikononi mwa Uingereza kama eneo la kudhaminiwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa kulingana na kifungo 22 cha mkataba wa Versailles.
Mwaka 1922 Shirikisho la Mataifa lilithibitisha hatua hiyo na kuamua masharti ya kukabidhi.
Waingereza walihitaji jina jipya kwa ajili ya koloni hilo na tangu Januari 1920 wakaamua kuliita "Tanganyika Territory" kwa kutumia jina la ziwa kubwa upande wa mashariki ya eneo. [1]
Katika Vita vikuu vya pili, wananchi 100,000 hivi waliungana na jeshi la Uingereza[2] wakiwa kati ya Waafrika 375,000.[3] Watanganyika walipiga vita katika vikosi vya King's African Rifles huko Somalia, Uhabeshi, Madagascar na Burma.[3] Pia Tanganyika ilikuwa chanzo kikubwa cha chakula[2] Jambo hilo lilisababisha mfumuko wa bei usio wa kawaida.[4]
Uhuru na Muungano na Zanzibar
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961 (taz.: Historia ya Tanzania).
Mwaka 1964 imeunganika na Zanzibar kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Leo hii neno "Tanganyika" latumiwa wakati mwingine kutaja sehemu ya Tanzania isiyo Zanzibar, hasa na watu ambao hawapendi muundo wa serikali mbili tu (ile kuu na ile ya Zanzibar) ndani ya muungano na wanadai kuwa na serikali ya tatu, yaani ile ya Tanganyika.
Marejeo

Jamii:Historia ya Tanzania
Jamii:Nchi za kihistoria za Afrika

Ramani ya nchi ya Tanzania ilichorwa na nani?


Robyn Rihanna Fenty (amezaliwa tar. 20 Februari 1988) ni msanii wa uimbaji wa muziki wa R&B na pop kutoka nchini Barbados. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Rihanna. Alizaliwa mjini Saint Michael, Barbados, na kisha baadaye akaelekea zake nchini Marekani akiwa na umri wa miaka 16 ili kujiendeleza zaidi katika shughuli zake za kirekodi akiwa chini ya uongozi wa mtayarishaji wa rekodi Bw. Evan Rogers.
Baadaye akaja kuingia mkataba na studio ya Def Jam Recordings baada ya kusailiwa na kiongozi wa studio hiyo Bw. Jay-Z.[1]
Diskografia

Music of the Sun (2005)
A Girl like Me (2006)
Good Girl Gone Bad (2007)
Rated R (2009)
Loud (2010)
Talk That Talk (2011)
Tanbihi
^a:Barbados born producer Jimmy Senya Haynes produced and arranged Babylon the Bandit for the band Steel Pulse, but he was never credited as a member of the band.[2][3]

Marejeo

Viungo vya Nje

 on IMDb

Jamii:Wanamuziki wa Barbados
Jamii:Waimbaji wa rhythm na blues

Je, albamu ya We the Best ya DJ Khaled ina nyimbo ngapi?


Orodha ifuatayo ni ya muda ili kuandaa makala ya kata na tarafa za Kenya.
Chanzo chake ni orodha lifuatalo:

Mikoa ya Kenya ilikuwa kama ifuatavyo:
Bonde la Ufa - Kaskazini-Mashariki - Kati  - Magharibi - Mashariki - Nairobi - Nyanza - Pwani
Wilaya mpya zilizoanzishwa miaka 2005-2006 zilifutwa na katiba mpya ya mwaka 2010:[1][2]
Mkoa wa Nairobi: Nairobi West	Nairobi East 	Nairobi North
Mkoa wa Pwani: 	Kilindini	Kinangoand Kaloleni
Mkoa wa Kaskazini-Mashariki: Wajir North Wajir East
Mkoa wa Mashariki: Imenti North	Imenti South	Meru Central	Tigania	Igembe	Kitui North	Kitui South	Yatta	Kangundo 	Kibwezi
Mkoa wa Kati: Nyandarua North 	Nyandarua South 	Nyeri North 	Nyeri South 	Murang'a North 	Murang'a South 	Kiambu East	Kiambu West	Gatundu
Mkoa wa Bonde la Ufa: Turkana North	Turkana South		Trans Nzoia North	Trans Nzoia South	East Pokot	Uasin Gishu North 	Uasin Gishu South	Laikipia West	Laikipia East	Molo	Naivasha	Subukia	Narok North	Narok South	Kajiado	Loitoktok
Mkoa wa Magharibi:	Kakamega North	Kakamega South	Vihiga/Emuhaya	Hamis/Sabatia		Butere	Mumias	Bungoma North	Bungoma South	Bungoma East		Bungoma West
Mkoa wa Nyanza: 	Kisumu East	Kisumu West	Rongo	South Kisii	Masaba
Orodha ya Wilaya za Kenya kabla ya katiba mpya
Wilaya ya Baringo
Wilaya ya Bomet
Wilaya ya Bondo
Wilaya ya Bungoma
Wilaya ya Buret
Wilaya ya Busia
Wilaya ya Butere/Mumias
Wilaya ya Embu
Wilaya ya Fafi
Wilaya ya Garissa
Wilaya ya Gucha (S. Kisii)
Wilaya ya Homa Bay
Wilaya ya Ijara
Wilaya ya Isiolo
Wilaya ya Kajiado
Wilaya ya Kakamega
Wilaya ya Keiyo
Wilaya ya Kericho
Wilaya ya Kiambu
Wilaya ya Kilifi
Wilaya ya Kirinyaga
Wilaya ya Kisii Central
Wilaya ya Kisumu
Wilaya ya Kitui
Wilaya ya Koibatek
Wilaya ya Kuria
Wilaya ya Kwale
Wilaya ya Laikipia
Wilaya ya Lamu
Wilaya ya Lugari
Wilaya ya Machakos
Wilaya ya Makueni
Wilaya ya Malindi
Wilaya ya Mandera ya Kati
Wilaya ya Mandera ya Mashariki
Wilaya ya Mandera ya Magharibi
Wilaya ya Maragua
Wilaya ya Marsabit
Wilaya ya Mbeere
Wilaya ya Meru ya Kati
Wilaya ya Meru ya Kaskazini
Wilaya ya Migori
Wilaya ya Mombasa
Wilaya ya Moyale
Wilaya ya Mlima Elgon
Wilaya ya Murang'a
Wilaya ya Mwingi
Wilaya ya N. Kisii (Nyamira)
Wilaya ya Nairobi
Wilaya ya Nakuru
Wilaya ya Nandi
Wilaya ya Narok
Wilaya ya Nithi (Meru S.)
Wilaya ya Nyandarua
Wilaya ya Nyando
Wilaya ya Nyeri
Wilaya ya Rachuonyo
Wilaya ya Siaya
Wilaya ya Suba
Wilaya ya Taita Taveta
Wilaya ya Tana River
Wilaya ya Teso
Wilaya ya Thika
Wilaya ya Trans Mara
Wilaya ya Trans Nzoia
Wilaya ya Uasin Gishu
Wilaya ya Vihiga
Wilaya ya Wajir Mashariki
Wilaya ya Wajir Kaskazini
Wilaya ya Wajir Magharibi
Wilaya ya West Pokot
Wilaya ya Wajir Kusini
Mikoa, wilaya, tarafa, kata
Mkoa wa Kati
Wilaya ya Kiambu
Tarafa ya Githunguri
Githunguri
Tarafa ya Kiambaa
Ndumberi
Kiambaa S/Area
Kiambaa
Riabai
Tarafa ya Kikuyu
Kikuyu
Tarafa ya Limuru
Limuru Karambaini
Tarafa ya lari- Escarpment
Wilaya ya Kirinyaga
Tarafa ya Central
Kerugoya Kutus Koroma
Tarafa ya Gichugu
Kirima Baragwi
Tarafa ya Mwea
Tebere
Tarafa ya Ndia
Kiine South
Wilaya ya Maragua
Tarafa ya Kandara
Ithiru Kagunduini
Tarafa ya Kigumo
Kangari
Tarafa ya Makuyu
Kamahuha Makuyu
Tarafa ya Maragua
Nginda Ichagaki
Wilaya ya Murang'a
Tarafa ya Kangema
Muguru
Tarafa ya Kiharu
Township
Wilaya ya Nyandarua
Tarafa ya Kipipiri
Wanjohi
Tarafa ya N. Kinangop
N. Kinangop Engineer
Tarafa ya Ndaragwa
Kahutha Kiriita
Tarafa ya Ol Kalou
Ol Kalou Kaimbaga Rurii
Tarafa ya S. Kinangop
Magumu
Njabini
Wilaya ya Nyeri
Tarafa ya Kieni East
Naromoru
Tarafa ya Kieni West
Mweiga Endarasha
Tarafa ya Mathira
Karatina
Tarafa ya Mukurwe-Ini
Muhito
Tarafa ya Municipality
Mukaro
Kiganjo
Tarafa ya Othaya
Karima
Iria0ini
Wilaya ya Thika
Tarafa ya Municipality
Thika Municipal
Tarafa ya Ruiru
Juja [[Ruiru
Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kilifi
Tarafa ya Bahari
Kilifi Township
Tarafa ya Bamba
Bamba
Tarafa ya Kaloleni
Mariakani
Kaloleni
Tarafa ya Kikambala Division
Mtwapa Takaungu Mavueni
Wilaya ya Kwale
Tarafa ya Kinango
Kinango
Tarafa ya Matuga
Golini
Tarafa ya Masambweni
Msambweni Lunga Lunga Vanga Diani
Wilaya ya Lamu
Tarafa ya Lamu
Mkomani Langoni Shella Manda Matondoni
Tarafa ya Hindi
Mokowe
Tarafa ya Mpeketoni
Mpeketoni
Tarafa ya Witu
Witu
Wilaya ya Malindi
Tarafa ya Magarini
Gongoni Magarini
Tarafa ya Malindi
Malindi Gede Watamu
Wilaya ya Mombasa
Tarafa ya Changamwe
Changamwe Kipevu Port Reitz Mikindani Miritini
Tarafa ya Island
Majengo Tudor Tononoka Railway (Mombasa) Ganjoni Old Town
Tarafa ya Kisauni
Kisauni Kongowea Bamburi
Tarafa ya Likoni
Likoni Mtongwe Shika Adabu
Wilaya ya Taita Taveta
Tarafa ya Mwatate
Mwatate
Tarafa ya Taveta
Bomani
Tarafa ya Voi
Voi
Tarafa ya Wundanyi
Wundanyi
Wilaya ya Tana River
Tarafa ya Galole
Zubaki Chewani
Tarafa ya Garsen
Bilisa
Mkoa wa Mashariki
Wilaya ya Embu
Tarafa ya Central
Municipality
Tarafa ya Runyenjes
Runyenjes Town
Wilaya ya Isiolo
Tarafa ya Central
Central
Tarafa ya Garba Tulla
Garba Tulla
Tarafa ya Kinna
Kinna
Tarafa ya Merti
Merti
Tarafa ya Sericho
Modogashe
Wilaya ya Kitui
Tarafa ya Central
Township
Tarafa ya Kabati
Kauwi Mutonguni
Tarafa ya Mutomo
Kibwea
Wilaya ya Machakos
Tarafa ya Central
Masaku Kiima Kimwe Mumbuni
Tarafa ya Kangundo
Kangundo
Tarafa ya Kathiani
Mitaboni
Tarafa ya Masinga
Masinga
Tarafa ya Matungulu
Tala
Mavoko Division
Settled Area Katani
Tarafa ya Mwala
Masii Mwala
Tarafa ya Yathui
Wamunyu
Tarafa ya Yatta
Matuu
Wilaya ya Makueni
Tarafa ya Kaiti
Kilala
Tarafa ya Kasikeu
Kiou
Tarafa ya Kibwezi
Kikumbulyu Masongaleni Utithi Kinyambu
Tarafa ya Kisau
Kisau Kiteta Waia
Tarafa ya Makindu
Makindu
Tarafa ya Mbitini
Emali
Tarafa ya Mbooni
Mbooni
Tarafa ya Mtito-Andei
Mtito Andei
Tarafa ya Wote
Wote
Wilaya ya Marsabit
Tarafa ya Central
Mountain Nagayo
Tarafa ya Laisamis
Laisamis Korr
Tarafa ya Loiyangalani
Kargi
Tarafa ya North Horr
North Horr
Wilaya ya Mbeere
Tarafa ya Siakago
Nthawa
Wilaya ya Meru Central
Tarafa ya Miriga Mieru E.
Mulathankari
Tarafa ya Miriga Mieru W.
Ntima Municipality Ntakira Mulathankari
Tarafa ya Nkuene
Nkuene Mitunguu
Tarafa ya Timau
Kirimara
Wilaya ya Meru North
Tarafa ya Igembe Central
Maua
Luluma
Tarafa ya Laare
Antuambui
Wilaya ya Moyale
Tarafa ya Central
Township
Tarafa ya Obbu
Sololo
Wilaya ya Mwingi
Tarafa ya Central
Mwingi
Tarafa ya Migwani
Migwani
Wilaya ya Nithi (Meru S.)
Tarafa ya Chuka
Kiang'ondu
Tarafa ya Mwimbi
Chogoria
Nairobi
Wilaya ya Nairobi
Tarafa ya Central
Starehe (Nairobi) Kariokor (Nairobi) Mathare Huruma (Nairobi) Ngara (Narobi)
Tarafa ya Dagoretti
Waithaka Mutuini Uthiru/Ruthmitu Kawangware Riruta Kenyatta/Golf C
Tarafa ya Embakasi
Embakasi Mukuru Kwa Njenga Umoja Kayole Njiru Dandora Kariobangi S. Ruai
Tarafa ya Kasarani
Kariobangi Korogocho Kahawa (Nairobi) Githurai Ruaraka Roysambu Kasarani
Tarafa ya Kibera
Kibera Langata Karen Mugumoini Nairobi West Laini Saba Sera Ngombe
Tarafa ya Makadara
Makongeni Makadara (Nairobi) Maringo Viwandani (Nairobi) Mukuru Nyayo
Tarafa ya Pumwani
Eastleigh North Eastleigh South Pumwani Bahati (Nairobi) Kamukunji
Tarafa ya Westlands
Parklands Kitisuru Highridge Kangemi Kilimani Lavington (Nairobi)
Mkoa wa Kaskazini-Mashariki
Wilaya ya Fafi
Wilaya ya Garissa
Wilaya ya Ijara
Wilaya ya Mandera Central
Wilaya ya Mandera East
Wilaya ya Mandera West
Wilaya ya Wajir East
Wilaya ya Wajir North
Wilaya ya Wajir South
Wilaya ya Wajir West
Mkoa wa Nyanza
Wilaya ya Bondo
Tarafa ya Bondo
Bondo Township
Tarafa ya Usigu
West Yimbo
Wilaya ya Gucha (S. Kisii)
Tarafa ya Kenyenya
M. Masaba
Tarafa ya Nyacheki
Rigena
Tarafa ya Nyamache
Bassi Central
B/Masige East
Tarafa ya Nyamarambe
S.M. Chache
Tarafa ya Ogembo
M/Chache
Wilaya ya Homa Bay
Tarafa ya Asego
Homabay Town
Tarafa ya Ndhiwa
West Kanyamwa
Wilaya ya Kisii Central
Tarafa ya Keumbu
Bosongo
Tarafa ya Masaba
N. Ikorongo N. Masaba
Tarafa ya Suneka
Bogiakumu Bomorenda
Tarafa ya Township
Township
Wilaya ya Kisumu
Tarafa ya Maseno
N. W. Kisumu
Tarafa ya Winam
Central Kisumu East Kisumu Kondele Township West Kajulu West Kolwa
Wilaya ya Kuria
Tarafa ya Kehancha
Bukira East
Bukira West
Tarafa ya Ntimaru
Bwirege West
Wilaya ya Migori
Tarafa ya Awendo
C. Sakwa
East Sakwa
Tarafa ya Karungu
W. Karungu
Tarafa ya Rongo
C. Kamagambo
Tarafa ya Suba East
Suna Central
Suna Ragana
Wilaya ya N. Kisii (Nyamira)
Tarafa ya Borabu
Nyansiongo
Tarafa ya Nyamira
Bonyamatuta Cha
W. Mugirango
Tarafa ya Rigoma
East Kitutu
Wilaya ya Nyando
Tarafa ya Lower Nyakach
N.E. Nyakach
Tarafa ya Muhoroni
Chemelil
God Nyithindo
Muhoroni
Tamu
Tarafa ya Nyando
Kakola
Tarafa ya Upper Nyakach
South Nyakach
Wilaya ya Rachuonyo
Tarafa ya E. Karachuonyo
N.E.Karachuonyo
Tarafa ya Kasipul
West Kamagak
Kowidi
Kokech
Wilaya ya Siaya
Tarafa ya Karemo
Township
Tarafa ya Ugunja
Central Ugenya
West Uholo
Tarafa ya Ukwala
Ukwala
Tarafa ya Yala
Yala Township
Wilaya ya Suba
Tarafa ya Central
Kaksingri West
Kaksingri Centr
Tarafa ya Mbita
Rusinga East
Gembe West
Mkoa wa Bonde la Ufa
Wilaya ya Baringo
Tarafa ya Kabarnet
Kabarnet Mosop
Tarafa ya Kabartonjo
Kelio
Bartum
Tarafa ya Marigat
Marigat
Tarafa ya Tangulbei
Tangulbei
Wilaya ya Bomet
Tarafa ya Bomet Central
Township
Tarafa ya Longisa
Cheboin
Wilaya ya Buret
Tarafa ya Buret
Litein
Tarafa ya Sotik
Chemagel
Manaret
Wilaya ya Kajiado
Tarafa ya Central
Township
Kitengela
Tarafa ya Loitokitok
Kuku
Rombo
Tarafa ya Mashuru
Nkama
Tarafa ya Namanga
Namanga
Tarafa ya Ngong
Ngong
Ongata Rongai
Nkaimoronya
Wilaya ya Keiyo
Tarafa ya Chepkorio
Kamwosor
Kitany
Tarafa ya Kamariny
Irong
Tarafa ya Soy
Soy
Wilaya ya Kericho
Tarafa ya Ainamoi
Township
Tarafa ya Kipkelion
Kipchoran
Tarafa ya Londiani
Londiani
Kedowa
Tarafa ya Sigowet
Kaplelartet
Wilaya ya Koibatek
Tarafa ya Eldama Ravine
Eldama Ravine
Lembus Central
Maji Mazuri
Perkerra
Tarafa ya Emining
Emining
Tarafa ya Mogotio
Lembus0mogotio
Tarafa ya Mumberes
Lembus0mosop
Wilaya ya Laikipia
Tarafa ya Central
Nanyuki
Nturukuma
Tarafa ya Mukogondo
Mukogondo
Tarafa ya Ngarua
Kinamba
Sipili
Tarafa ya Nyahururu
Nyahururu
Maina
Tarafa ya Rumuruti
Rumuruti
Wilaya ya Nakuru
Tarafa ya Bahati
Dundori
Tarafa ya Elburgon
Elburgon
Turi
Tarafa ya Gilgil
Gilgil
Tarafa ya Kamara
Mau Summit
Tarafa ya Kiringet
Keringet
Tarafa ya Mau Narok
Mau Narok
Tarafa ya Mbogoini Division
Subukia
Tarafa ya Molo
Molo
Tarafa ya Naivasha
Naivasha Town
Longonot
Tarafa ya Nakuru Muni
Lanet
Central
Kaptembwo
Tarafa ya Njoro
Lanet
Tarafa ya Olenguruone
Amalo
Tarafa ya Rongai
Rongai
Boror
Wilaya ya Nandi
Tarafa ya Kabiyet
Kabiyet
Tarafa ya Kapsabet
Kapsabet
Tarafa ya Kilibwoni
Ollessos
Tarafa ya Kosirai
Mutwot
Tarafa ya Nandi Hills
Nandi Hills
Wilaya ya Narok
Tarafa ya Central
Lower Melili
Tarafa ya Mau
Keekonyokie
Tarafa ya Olokurto
Entiyani
Wilaya ya Trans Mara
Tarafa ya Keiyan
Nkararo
Tarafa ya Kilgoris
Ololchani
Oltanki
Tarafa ya Lolgorian
Moyoi
Wilaya ya Trans Nzoia
Tarafa ya Central
Kibomet
Municipality
Wilaya ya Uasin Gishu
Tarafa ya Ainabkoi
Kapsoya
Olare
Tarafa ya Kapsaret
Pioneer
Tarafa ya Moiben
Chepkoilel
Tarafa ya Soy
Soy
Moi's Bridge
Kibulgeny
Tarafa ya Turbo
Tapsagoi
Kapyemit
Wilaya ya West Pokot
Tarafa ya Chepareria
Kipkomo
Tarafa ya Kapenguria
Kishaunet
Kapkoris
Kapenguria
Mkoa wa Magharibi
Wilaya ya Bungoma
Tarafa ya Chwele
Chwele
Tarafa ya Kanduyi
Musikoma
Township
Tarafa ya Kimilili
Kibingei
Kimilili
Tarafa ya Malakisi
Malakisi
Tarafa ya Ndivisi
Namarambi
Tarafa ya Sirisia
Sirisia
Tarafa ya Tongaren
Naitiri
Ndalu
Tongaren
Tarafa ya Webuye
Webuye
Wilaya ya Busia
Tarafa ya Budalangi
Bunyala West
Tarafa ya Butula
Bumala
Bujumba
Elukhari
Tarafa ya Funyula
Odiado
Tarafa ya Township
Township
Wilaya ya Butere/Mumias
Tarafa ya Butere
Township
Tarafa ya Matungu
Matungu
Tarafa ya Mumias
Nabongo
Wilaya ya Kakamega
Tarafa ya Kabras
Shirugu
Kabras East
Tarafa ya Municipality
Shieywe
Bukhungu
Wilaya ya Lugari
Tarafa ya Likuyani
Nzoia
Tarafa ya Lugari
Lugari
Lumakanda
Chekalini
Wilaya ya Mt. Elgon
Tarafa ya Cheptais
Cheptais
Sasuri
Tarafa ya Kapsokwony
Kapsokwony
Wilaya ya Teso
Tarafa ya Amagoro
Akadetewai
Tarafa ya Chakol
Angorom
Wilaya ya Vihiga
Tarafa ya Luanda
West Bunyore S. W. Bunyore
Tarafa ya Sabatia
Izava Chavakali West Maragoli Izava North
Tarafa ya Vihiga
Wamuluma Central Maragoli
Ubatilisho wa Mfumo wa Mikoa na Wilaya

Uzinduzi wa katiba mpya ya Kenya ya 2010 ambayo ilianza kutumika rasmi 2013 ulibatilisha mfumo wa mikoa na wilaya nchini Kenya na mfumo mpya wa kaunti/kata ukafumbuliwa. Katiba hii ya 2010 imegawa Kenya katika kaunti 47.[3]
Hata hivyo mfumo wa majimbo uliotumika zamani ambao hutambulika kama maeneo ya ubunge nchini Kenya bado unatumika

Tanbihi

Marejeo

Jamii:Kenya
!


Dodoma ni mji mkuu wa Tanzania na pia ni Jiji.
Ilitangazwa kuwa mji mkuu wa Tanzania mwaka 1973, lakini mnamo tarehe 26 Aprili 2018 katika maadhimisho ya miaka 54 ya muungano wa Tanganyika na Zanzibar, rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wa awamu ya tano John Magufuli aliupandisha hadhi na kutangaza rasmi kuwa Dodoma ni Jiji.[1][2] [3][4][5]Serikali ya awamu ya tano  ilihamia rasmi jijini Dodoma mwaka 2016.[6][7]
Jiji hili pia ni makao makuu ya Mkoa wa Dodoma na eneo lake linahesabiwa kama Wilaya ya Dodoma yenye postikodi namba 41100[8].
Eneo la mji liko mita 1135 juu ya usawa wa bahari UB. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, mji wa Dodoma ulikuwa na wakazi wapatao 410,956 [9] waishio humo.
Asili ya jina
Neno "Dodoma" linasemekana kumetokana na neno la Kigogo "dodomia" kufuatilia historia kwamba zamani kuna tembo alikuja pale mjini akakita nyayo zake ardhini akiacha alama ya nyayo zake zimedidimia.
Historia
Dodoma ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Kijerumani kama kituo kwenye reli ya kati penye karahana ya reli. Tangu mwaka 1912 imekuwa makao makuu ya mkoa.
Mwaka 1913 Dodoma ilikuwa na posta, simu, hoteli na maduka 26 (moja ya Mzungu, mengine ya Wahindi na Waarabu). Kikosi cha polisi kilikuwa na askari 59.
Dodoma imeendelea kuwa mji mdogo mpaka kutangazwa kuwa mji mkuu. Azimio hili lilileta ujenzi wa maofisi kadhaa ya serikali.
Kwa ujumla uhamisho ulichelewa kwa sababu mbalimbali; sababu muhimu ni ya kwamba watumishi wa serikali na wanasiasa walio wengi hawakupenda kuondoka katika jiji halisi na kuhamia mji ambao ni mbali sana na mazingira waliyoyazoea. Pia matatizo ya kifedha yalisaidia kutangaza nia ya kuhamia lakini kubaki palepale.
Hali halisi bunge lilikuwa linakutana Dodoma lakini makao ya kikazi ya serikali ya Tanzania yalibaki Dar Es Salaam pamoja na ikulu ya rais hadi mwaka 2016. Ndipo kwa amri ya rais mpya, John Magufuli, sehemu kubwa ya ofisi za wizara zimepelekwa Dodoma.
Uchumi
Kiuchumi ni kitovu cha kilimo na biashara ya karanga, maharagwe, alizeti na mizabibu, pamoja na mifugo na kuku.
Elimu
Elimu inahitaji kuboreshwa, hasa maeneo ya vijijini, maana ndio mji mkuu: hivyo kunahitajika kuboreshwe zaidi.
Mawasiliano
Mawasiliano ni mazuri kwa barabara ya lami kuanzia mji wa Dodoma kwenda Morogoro - Dar Es Salaam, pamoja na njia kuu kuelekea Tanzania ya Magharibi - Rwanda - Kongo na barabara ya kale ya "Cape Town - Cairo" inayopitia Dodoma kutoka kaskazini (Arusha - Kondoa) kwenda kusini (Iringa). Barabara nyingine ni za udongo tu.
Kuna pia njia ya reli ya kati kutoka Dar es Salaam kwenda Kigoma yenye matatizo ya mara kwa mara.
Dodoma ina uwanja wa ndege wa kitaifa na vyuo vikuu, kikiwemo kile kikubwa zaidi Afrika Mashariki.
Dodoma kuna makao makuu ya Kanisa la Biblia Publishers pamoja na Emmaus Shule ya Biblia.
Picha

Uwanja wa Nyerere
Chuo Kikuu cha Dodoma
Kanisa Kuu la Anglikana
Msikiti wa Gaddafi
Kanisa la Biblia

Tazama pia

Chuo Kikuu cha Dodoma

Tanbihi

*
Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Miji Mikuu Afrika


Uthai (pia: Siam, Thailand, Tailandi, Thailandi, Tailendi) ni ufalme katika Asia ya Kusini-Mashariki.
Imepakana na Laos, Kambodia, Malaysia na Myanmar.
Ina pwani kwenye Ghuba ya Uthai ya Bahari ya Kusini ya China upande wa kusini na Bahari Hindi upande wa magharibi.
Nchi ina wakazi zaidi ya milioni 67, hivyo inashika nafasi ya 20 duniani.
Mji mkuu na mji mkubwa ni Bangkok (ukiwa na wakazi milioni 8).
Historia
Nchi iliitwa rasmi Siam (สยาม) hadi mwaka 1939, tena kati ya 1945 na 1949.
Neno Thai (ไทย) linamaanisha "uhuru" kwa Kithai ni pia jina la kundi kubwa la watu nchini ambao ni Wathai (75-85%), mbali na Wathai-Wachina (12%).
Tangu tarehe 19 Septemba 2006 nchi imetawaliwa na kamati ya jeshi. Jeshi ilipindua serikali ya waziri mkuu Thaksin Shinawatra bila kumwaga damu. Viongozi wa kijeshi walipatana na mfalme kwamba wataandaa uchaguzi mpya.
Watu
Nchini Uthai kuna lugha za asili 73 (angalia orodha ya lugha za Uthai). Kati yake, Kithai ndiyo lugha rasmi.
Wathai walio wengi (94.6%) hufuata dini ya Ubuddha katika madhehebu ya Theravada. Kusini, mpakani kwa Malaysia, kuna Waislamu (4.6%). Wakristo ni 0.7%.
Tazama pia
Majimbo ya Uthai
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

Serikali
 Government of Thailand
 Ministry of Foreign Affairs
 National Electronics and Computer Technology Center

Taarifa za jumla

 entry in Library of Congress Country Studies. 1987
 from UCB Libraries GovPubs
 at Curlie
 from the BBC News
 Encyclopædia Britannica entry
Wikimedia Atlas of Thailand
 On-line Thailand maps in English and Thai
 from International Futures

Utalii
 Official tourism website

Vingine

Jamii:Nchi za Asia

Nchi ya Thailand iko na ukubwa wa kiasi gani?


Irene Sanga ni mmojawapo kati ya wasanii wa muziki nchini Tanzania aliyefahamika kwa utunzi wa wimbo wake uiitwao "Salamu kwa Mjomba" uliyoimbwa na Mrisho Mpoto[1]
Maisha yake ya sanaa
Amekuwa na vipaji mbalimbali katika saanaa kama uchezaji, uandishi , uimbaji, mwandishi wa maishairi,na msimuliaji wa hadithi .Amewahi kutengeneza filamu ambayo inaeleza asili ya mlima unayopatika Mkoa wa Morogoro, mlima huo unaitwa Kolelo hivyo basi aliipatia jina ya hiyo filamu kama Kolelo. Pia anakipaji cha uandishi ameandika kipindi maalumu cha watoto katika runinga kiitwacho kilimani Sesame pia katika uandishi wa filamu kuna filamu iitwayo Chaguo ambayo ndiye yeye aliyeiandika: ilikuwa inahusu kuchagua mpenzi mmoja katika mahusiano kwa kujikinga katika maambukizo ya virusi vya ugonjwa wa UKIMWI.[2]
Mafunzo
Amekuwa akihudhuria mafunzo ya muziki ndani na nje ya Tanzania kama KIFF (KENYA)’’ na ZIFF (ZANZIBAR)’’[3].
Marejeo

jamii: Wasanii wa Tanzania


Historia ya uandishi wa Qurani, kwa mujibu wa Uislamu, imeteremshwa na Mwenyezi Mungu kupitia Jibrili mmojawapo wa Malaika wakubwa wenye heshima kubwa huko mbinguni. Qurani iliteremka kwa njia ya Wahyi au Ufunuo katika muda wa miaka 23 ya utume wa Muhammad.
Maneno yote yaliyomo ndani ya Qurani yanadaiwa na Waislamu kuwa ni ya Mwenyezi Mungu na kuwa Muhammad hakuwa akisema maneno haya kwa mujibu wa matamanio yake.
Qurani ilikuwa ikiteremshwa kidogokidogo katika muda huO wa miaka 23 kulingana na munasaba mbalimbali wa maisha ya Waislamu wa wakati huo ili kuwafahamisha namna bora ya kuishi ulimwenguni kwa wema na hisani na uhusiano wao baina yao wenyewe kwa wenyewe na baina yao na wasiokuwa Waislamu katika wao.
Aidha, Qurani ilikuwa ikigusia masuala mbalimbali ya maisha na mifano ya umma zilizopita ambazo hazikukubali tume za Mwenyezi Mungu kwao zikaangamizwa kwa kupinga na kwenda kinyume na Mitume na Manabii wao.
Zama za Mtume Muhammad
Qurani ilipoteremka kwanza iliandikwa, kwa amri ya Mtume Muhammad, kwenye vitambaa, ngozi, mifupa na majiwe. Muhammad alikuwa akiwaelekeza waandishi wake waandike kwa mujibu wa mpango na utaratibu fulani ambao unatokana na Mwenyezi Mungu mwenyewe.
Wakati wa Mtume Muhammad Qurani ilikuwa zaidi katika nyoyo za Masahaba ambao wengi wao walikuwa wameihifadhi Qurani nzima, na wengi wao walikuwa wakiiandika kwa njia mbalimbali lakini si katika msahafu mmoja.
Zama za Abubakar Siddiq
Abubakar Siddiq, Khalifa wa Mtume wa kwanza baada ya kufa kwake, alimtuma Zayd bin Thabit kuikusanya Qurani yote katika kitabu kimoja.
Umar bin Al-Khattab, Khalifa wa pili ndiye aliyemshauri Abubakar kuikusanya Qurani na ijapokuwa mwanzo aliona taabu kufanya jambo ambalo Mtume mwenyewe hakulifanya.
Hatimaye, Abubakar alikubali rai yake na Qurani ikakusanywa katika kitabu kimoja.
Zama za Uthman bin Affan
Baada ya Qurani kuandikwa kamili katika msahafu mmoja na kuwekwa katika nyumba ya Hafsa binti Umar, mmoja katika wake wa Mtume Muhammad, ulipofika wakati wa kutawala Uthman bin Affan, Khalifa wa tatu wa Mtume Muhammad, aliamrisha waandishi fulani kuuchukua huo msahafu na kunukulu nakala nyingine kwa ajili ya kupeleka sehemu mbali mbali za ulimwengu wa kiislamu ambao kwa wakati huo ulikuwa mkubwa sana na kufikia nchi nyingi za Afrika, Asia na Ulaya.
Waandishi wa Qurani Tukufu=
Uthman bin Uffan aliwaamuru waandishi wafuatao kuandika Qurani kutokana na msahafu wa Hafsa na kutawanya nakala hizi katika sehemu mbalimbali za ulimwengu wa kiislamu:
Zayd Ibn Thabit.
Abdullah Ibn Al-Zubair.
Said Ibn Al-`As.
Abdul-Rahman Ibn Al-Harith Ibn Hisham.
Uthman aliweka nuskha moja Madina na kupeleka nyinginezo sehemu nyinginezo za ulimwengu wa kiislamu.
Marejeo


Uprotestanti ni aina ya Ukristo iliyotokana na Kanisa Katoliki huko Ulaya Kaskazini katika karne XVI kufuatana na tapo la kidini na la kisiasa maarufu kwa jina la "Matengenezo ya Kiprotestanti". Wahusika wakuu wa tapo hilo ni Martin Luther na Yohane Kalvini.
Asili
Martin Luther, daktari wa teolojia na padri mtawa, alisema kuwa Kanisa linapaswa kurejea kwenye mizizi yake, na kutoa uzito zaidi kwa yale yaliyoandikwa katika Biblia. Luther alidhani kuwa Kanisa limekwenda mbali na mafundisho ya awali. Alichapisha tasnifu 95 kuhusu njia ya Kanisa Katoliki. Wengine wanasema, alizipigilia kwenye mlango wa kanisa la Wittenberg, lakini wengine wanasema hii si kweli. Tasnifu 95 zilichapishwa mnamo mwaka wa 1516 au 1517. Kwa maneno hayo, yalianza Matengenezo ya Kiprotestanti.
== Jina ==.
Mwaka 1529, Bunge la Speyer (Ujerumani), kikao cha wakuu wa Ujerumani na miji huru kilipokuwa kikiongea dhidi ya Matengenezo lilikataza tena uenezaji wake katika Dola Takatifu la Kiroma mpaka Mtaguso mkuu utakaporudisha utaratibu ndani ya Kanisa.
Lakini watawala waliomuunga mkono Luther walitoa hati ya pamoja inayoanza na maneno Protestamur, yaani Tunapinga.
Mwaka 1555 Amani ya Augsburg ilipitisha kauli ya kwamba cuius regio, eius religio, yaani kila raia anapaswa kufuata madhehebu ya eneo anamoishi, kadiri ilivyopangwa na mtawala wake, la sivyo ni lazima ahame.
Teolojia
Uprotestanti unagawanyika katika maelfu ya madhehebu tofauti, lakini inawezekana kutambua mambo kadhaa yanayolingana katika hayo yote:
kusisitiza Biblia kama msingi wa imani.
kusisitiza "wokovu kwa njia ya imani".
kusisitiza ukosefu wa binadamu na haja ya damu ya Yesu kama kafara iliyopangwa na Mungu.
Uenezi
Leo Waprotestanti wote duniani wanakadiriwa kuwa kati ya 800,000,000 na 1,000,000,000.
Tanbihi

Marejeo
Cook, Martin L. (1991). The Open Circle: Confessional Method in Theology. Minneapolis, Minn.: Fortress Press. xiv, 130 p. N.B.: Discusses the place of Confessions of Faith in Protestant theology, especially in Lutheranism. ISBN 0-8006-2482-3
Dillenberger, John, and Claude Welch (1988). Protestant Christianity, Interpreted through Its Development. Second ed. New York: Macmillan Publishing Co. ISBN 0-02-329601-1

Nash, Arnold S., ed. (1951). Protestant Thought in the Twentieth Century: Whence & Whither? New York: Macmillan Co.

Viungo vya nje

 from the 1917 Catholic Encyclopedia
 World body for mainline protestant churches

Jamii:Ukristo


Henoko ni jina la watu wawili katika Biblia:
mmoja alikuwa mtoto wa kwanza wa Kaini (Mwa 4:17);
mwingine alikuwa mtoto wa Yaredi na baba wa Metuselah, ambaye akawa babu wa Nuhu (Mwanzo 5:21-23). Mwisho wa ajabu wa maisha yake ulisababisha mapokeo ya kwamba alitwaliwa mbinguni (YbS 44:16; Eb 11:5). Kwa sababu hiyo alitumiwa kama mhusika mkuu katika maandishi mbalimbali ya kabla ya Kristo, na hata ya baada yake, hasa katika Kitabu cha Henoko. Katika Uislamu anaheshimiwa kama nabii kwa jina la Idris.
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Viungo vya nje


Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika , pamoja na .
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao.
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.
Waakie
Waakiek
Waalagwa (pia wanaitwa Wasi)
Waarusha
Waassa
Wabarabaig (pia wanaitwa Wamang'ati)
Wabembe
Wabena
Wabende
Wabondei
Wabungu (au Wawungu)
Waburunge
Wachagga
Wadatoga
Wadhaiso
Wadigo
Wadoe
Wafipa
Wagogo
Wagoma
Wagorowa (pia wanaitwa Wafiome)
Wagweno
Waha
Wahadzabe (pia wanaitwa Wahadza na Watindiga)
Wahangaza
Wahaya
Wahehe
Wahinda
Wahutu
Waikizu
Waikoma
Wairaqw (pia wanaitwa Wambulu)
Waisanzu
Waissenye
Wajaluo
Wajiji
Wajita
Wakabwa
Wakaguru
Wakahe
Wakami
Wakara (pia wanaitwa Waregi)
Wakerewe
Wakimbu
Wakinga
Wakisankasa
Wakisi
Wakonongo
Wakuria
Wakutu
Wakw'adza
Wakwavi
Wakwaya
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele)
Wakwifa
Walambya
Waluguru
Walungu
Wamachinga
Wamagoma
Wamahanji
Wamakonde
Wamakua (au Wamakhuwa)
Wamakwe (pia wanaitwa Wamaraba)
Wamalila
Wamambwe
Wamanda
Wamanyema
Wamasai
Wamatengo
Wamatumbi
Wamaviha
Wambugwe
Wambunga
Wameru
Wamosiro
Wampoto
Wamwera
Wandali
Wandamba
Wandendeule
Wandengereko
Wandonde
Wanena
Wangasa
Wangindo
Wangoni
Wangulu
Wangurimi (au Wangoreme)
Wanilamba (au Wanyiramba)
Wanindi
Wanyakyusa
Wanyambo
Wanyamwanga
Wanyamwezi
Wanyanyembe
Wanyasa
Wanyaturu (pia wanaitwa Warimi)
Wanyiha
Waokiek
Wapangwa
Wapare (pia wanaitwa Wasu)
Wapimbwe
Wapogolo
Warangi (au Walangi)
Warufiji
Warungi
Warungu (au Walungu)
Warungwa
Warwa
Wasafwa
Wasagara
Wasandawe
Wasangu (Tanzania)
Wasegeju
Washambaa
Washirazi
Washubi
Wasizaki
Wasuba
Wasukuma
Wasumbwa
Waswahili
Wataveta
Watemi (pia wanaitwa Wasonjo)
Watongwe
Watumbuka
Wavidunda
Wavinza
Wawanda
Wawanji
Waware (inaaminika lugha yao imekufa)
Wayao
Wazanaki
Wazaramo
Wazigula
Wazinza
Wazyoba

*
Makabila ya Tanzania

Je, jamii ya wamakonde ina idadi ngapi ya watu?


Kalenda ya Gregori ni kalenda ambayo leo inatumiwa zaidi kimataifa. Jina limetokana na Papa Gregori XIII aliyeamua kutumia kalenda hiyo tangu tar. 15 Februari 1582 badala ya Kalenda ya Juliasi.
Tabia za Kalenda ya Gregori
Kalenda inahesabu mwaka wa siku 365. Mwaka huu una miezi 12. Miaka inahesabiwa tangu "kuzaliwa kwake Kristo" kufuatana na makadirio ya Dionysius Exiguus. Siku hizi ni kawaida kuanzisha mwaka tarehe 1 Januari lakini hii ni mapatano ya baadaye si utaratibu wa kalenda ya Gregori yenyewe.
Utaratibu wa wiki (au: juma) ya siku saba umeendelea hauna uhusiano na utaratibu wa mwaka.
Miaka mirefu
Kalenda ya Gregori inashika vizuri muda wa mwaka mwenyewe. Muda kamili wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake ni siku 365.2425 kwa hiyo unazidi muda wa mizunguko 365 wa dunia kwenye kipenyo chake. Hivyo Kalenda ya Gregori inatumia utaratibu ufuatao wa kupatanisha tofauti hiyo:
kila mwaka wa nne utakuwa na siku 366 badala ya 365 kwa kuongeza tarehe 29 Februari. Mifano: 1892, 1996; 2004, 2008, 2012
kila mwaka ambao namba yake inagawiwa kwa 100 utakuwa na siku 365 (siyo 366 kwa sababu miaka hii inagawiwa kwa 4 pia!). Mifano: 1700, 1800, 1900, 2100
kila mwaka ambao namba yake inagawiwa kwa 400 utakuwa tena na siku 366 (siyo 365 kwa sababu miaka hii inagawiwa kwa 100 pia!). Mifano: 1600, 2000, 2400, 2800
Sababu za matengenezo ya kalenda
Kasoro za Kalenda ya Juliasi
Papa Gregori XIII kama kiongozi wa kiroho wa dunia ya kikatoliki (sehemu kubwa ya Ulaya) alitaka kusahihisha kasoro zilizoonekana katika kalenda ya awali. Tangu zamani za Waroma wa Kale hesabu ya wakati ilifuata Kalenda ya Juliasi iliyoanzishwa na Julius Caesar mwaka 46 KK. Kalenda hii ilikuwa na tatizo la kuwa urefu wa mwaka wake ulipita muda kamili ya mwaka wa jua kwa dakika 11 na sekondi 14 yaani mwaka wa kalenda hii ilikuwa mrefu mno muda wa dakika 11 kila mwaka. Kosa lilikuwa ndogo mwanzoni lakini lilizidi kuongezeka.
Kusogeza kwa tarehe ya Pasaka
Tatizo kwa maisha ya kanisa lilikuwa ya kwamba tarehe ya Pasaka liliendelea kusogea nyuma polepole na haikufuata tena utaratibu uliowekwa na mtaguso wa Nikea. Azimio hili katika mwaka 325 BK lilisema ya kwamba Pasaka itasheherekewa Jumapili ya kwanza baada ya mwezi mpevu wa kwanza baada ya 21 Machi (tarehe ya sikusare machipuo ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku hivyo mwanzo wa majira ya kuchipua katika kaskazini ya dunia). Wakati wa Papa Gregori XIII tarehe ya sikusare ilikuwa imewahi siku 10 na kufika tayari 11 Machi! Kwa sababu hiyo mtaguso wa Trento wa kanisa katoliki katika mwaka 1563 uliamua kusahihisha kalenda.
Dunia iliruka siku 10
Ni Papa Gregori XIII aliyeita wataalamu waliofanya makadirio mapya. Alifuata mapendekezo ya mtabibu Mwitalia Aloisius Lilius pamoja na padre na mwanahisabati Mjerumani Christopher Clavius.
Utaratibu wa mwaka mrefu (tazama juu) ulipokelewa.
Pendekezo lingine lilikuwa namna ya kusahihisha kosa lililoingia tangu siku za kale. Wataalamu walipendekeza kufuta siku 10 ambazo tarehe ya sikusare machipua ilikuwa imesogea mbele.
Kosa lilinyoshwa kwa kufuta siku kati ya 4 Oktoba ya 15 Oktoba mwaka 1582. Watu walienda kulala usingizi jioni ya 4 Oktoba 1582 wakaamka kesho yake tarehe 15 Oktoba 1582.
Kupokelewa kwa kalenda mpya
Mwanzoni palikuwa na nchi chache tu zilizofuata kalenda mpya. Nje ya Italia zilifuata Hispania na Ureno katika Oktoba 1582, Ufaransa mwisho wa 1582.
Menginevyo ilikuwa swali la siasa kama nchi zilipokea utaratibu mpya haraka au la. Kwa jumla nchi za kikatoliki ziliwahi kutumia kalenda mpya lakini nchi za kiprotestant zilichelewa kukubali zilizo nyingi zikapokea kalenda mpya kuanzia mwaka 1700. Kwa karne nyingi kalenda hii ilikuwa jambo la Ulaya ya Magharibi tu lakini ilienea pamoja na ukoloni.
Nchi za kiorthodoksi za Ulaya ya Mashariki zilikataa kalenda mpya hadi karne ya 20.

Mahesabu ya kipindi cha badiliko kati ya kalenda mbili
Kwa jumla kipindi tangu kuanzishwa kwa kalenda hadi kupoklewa katika nchi nyingi kilikuwa karibu miaka 300. Kipindi hiki cha kuwepo kwa kalenda mbili zilizofanana sana kinahitaji uangalifu mkubwa kwa upande wa wataalamu wa historia. Mara nyingi watu wa vijijini waliendelea kutumia hesabu ya zamani hata kama serikali kuu imeshatangaza matumizi ya kalenda ya Gregori. Hivyo hati mbalimbali zinaweza kutumia tarehe ambazo hazieleweki mara moja.
Mfano bora la matatizo haya ni mapinduzi ya Urusi ya 1917. Chama cha Bolsheviki kilichukua utawala wa Urusi katika mchakato unaoendelea kuitwa "Mapinduzi ya Oktoba". Lakini sikukuu yake husheherekewa mwezi wa Novemba. Sababu yake ni ya kwamba mapinduzi yalitokea wakati kalenda ya kale bado ilikuwa kalenda rasmi ya Urusi ikatokea kwenye usiku wa 24/25 Oktoba 1917 kufuatana na kalenda ya Juliasi. Mwaka uliofuata 1918 Urusi ulijiunga na mfumo wa Kalenda ya Gregori. Kwa hiyo tarehe ya kumbukumbu ya mapinduzi ilisogezwa kufika mwezi wa Novemba.
Katika historia ya kipindi cha mabadiliko kuna maajabu kadhaa.
Theresa wa Avila (mtakatifu wa kanisa katoliki) aliaga dunia mwaka 1582 katika usiku kati ya 4 Oktoba kwenda 15 Oktoba yaani katika usiku ambako Hispania ilibadilisha kalenda yake.
Washairi Mwingereza William Shakespeare na Mhispania Miguel de Cervantes walikufa wote tarehe 23 Aprili 1616 ingawa Shakespeare alikufa siku 11 baada ya Cervantes - lakini mmoja alikufa nchini Hispania (iliyotumia tayari kalenda ya Gregori) na mwingine nchini Uingereza (bado ilifuata kalenda ya Juliasi)
Viungo vya Nje

 Compare Old and New Style dates 1582–2100.
 Gregorian Calendar adoption dates for many countries.
Jamii:Kalenda

Kalenda ya Gregorian ilianza kutumika mwaka upi?


Papai ni tunda la mpapai ("Carica papaya"), mti wa familia Caricaceae. Unaasili ya Amerika ya Kusini na ya Kati na unakuzwa huko Meksiko, karne kadhaa kabala ya kuibuka kwa tamaduni mpya za huko Amerika.
Ni mti mrefu wenye shina la urefu wa mita 5 mpaka 10, wenye majani yaliojipanga yaliojizungusha na kujishikiza juu kwenye shina la miti, shina kwa upande wa chini huwa na makovu mengi kuonesha sehemu ambayo majani yalikuwa majani ya mpapai ni makubwa sm 50 – 70 kwa upana, maua yake ni madogo na hutokea sehemu yalipochomoza majani, hutengeneza tunda papai lenye urefu wa sm 15- 45, na upana wa sm10 – 30. Tunda huiva pale linapokuwa laini ( kama vile parachichi au zaidi) na ngozi yake inapokuwa na ngozi yake inapo karibia rangi ya chungwa ladha ya chungwa hukamilana na ile kati ya nanasi na peasi, ingawa huwa ya utulivu bila ya uchungu wowote.
Wingi na matumizi ya papai
Kutoka asili yake ya Meksiko, Puerto Rico, Amerika ya Kati na kusini mwa Asia.
Papai lililoiva huliwa bila ya maganda wala mbegu zake papai bichi huliwa baada ya kuchemshwa na kupimwa pamoja na saladi ya michemsho mingine.
Papai bichi na mti wake huwa na utovu. Yenye kemikali inayoitwa papaini ambayo hutumika kulainisha nyama kwa kuvunjavunja protini iliyondani yake. Uwezo wake huu wa kulainisha nyama ngumu umetumiwa tangu enzi za zamani na watu wa kale.
Wanawake huko Uhindi, Pakistani na Sri Lanka walitumia sana papai kama njia ya kuzuia mimba na hata kutoa mimba wanawake waliokuwa utumwaniai pia walionekana sana wakitumia sana papai ili kuzuia wasishike mimba na kuwazaa watoto wao utumwani imegundulika hatambegu za papai nazo huweza kusababisha kuondoa uwezo wa kuzaa kwa wanaume.
Shina na matawi ya mipapai pia yanatumika kutengenezea kamba. Mbegu zaidi za mipapai huweza kuliwa na zina radha kali sana. Husagwa na wakati mwingine na kutumiwa kama mbadala wa pilipili. Sehemu fulani za Asia, majani machanga ya mpapai huchemshwa kwa mvuke na kuliwa kama spinachi. Sehemu fulani duniani majani ya mpapai hunyweshwa na chai kama dawa ya kutibu malaria, japo hakuna ushahidi wa kutosha juu ya matibabu haya.
Hatari ya matumizi ya papai na mazao yake
Tunda la papai, mbegu na utomvu wake, pia majani yake yana kiwango kikubwa cha carpaine’ kemikali inayoondoa minyoo kwenye mwili lakini matumizi ya kiasi kikubwa huweza kuwa hatari. Inafahamika kuwa mapapai mabichi yanaweza kusababisha kutoka kwa mimba kutokana na kiwango kikubwa cha kemikali ya  Latex ambayo husababisha kuta za uterasi kusinyaa japo haijathibitishwa bado.
Kula sana mapapai kama ilivyo kwa karoti, huweza kusababisha ugonjwa wa karotinemia ambapo nyayo na viganja huwa vya rangi ya njano japo hakuna madhara yoyote.
Jamii:Matunda