Takadini ni kitabu kilichoandikwa na Ben J. Hanson, mmojawapo miongoni mwa waandishi mashuhuri katika nchi za Afrika. Kilitolewa mara ya kwanza huko Harare (Zimbabwe) mwaka 1997.
Hii ni kazi ya riwaya ambayo huzungumzia matukio yanayotokea katika nchi za Afrika, hasa katika nchi ya Zimbabwe, ambapo watu wenye ulemavu wa ngozi, yaani zeruzeru, walikuwa wakiuawa kwa sababu ya kuamini mila na tamaduni zilizopitwa na wakati.
Kwa sasa tafsiri yake ya Kiswahili ni miongoni mwa vitabu teule katika shule za sekondari kidato cha tatu na cha nne nchini Tanzania.
Muhtasari wa kitabu cha Takadini
Katika riwaya hii mwandishi ameweza kumzungumzia mzee Makwati, ambaye alikuwa na wake wanne. Wanawake hao ni Sekai (mke wa kwanza), Pindai (mke wa pili), Dadirai (mke wa tatu) pamoja na Rumbidzai (mke wa nne).
Kati ya wanawake hao wanne, watatu ambao ni Pindai, Dadirai, na Rumbidzai walibahatika kupata watoto, isipokuwa Sekai hakuweza kupata hata mtoto katika kipindi cha miaka tisa tangu kuolewa kwake.
Hali hiyo iilikuwa ikimnyima raha mzee Makwati kwani yeye alipenda sana kupata mtoto kutoka kwa Sekai, tena mtoto aliyekuwa akimtaka ni mtoto wa kiume, kwani wake zake wengine walibahatika kupata watoto wa kike.
Kitendo cha Sekai kukosa mtoto na kuendelea kupendwa na mumewe kilichukiwa na wake wenza ambao ni Dadirai na Rumbidzai: hao walimchukia sana Sekai kwa kuamini kuwa huenda alimpa dawa mume wao ili ampende zaidi mwanamke ambaye ni tasa. Kati ya wake wenza hao ni Pindai tu aliyekuwa anampenda Sekai.
Baada ya miaka tisa Sekai alipata ujauzito, kitendo hicho kilizidi kuwakasirisha Dadirai na Rumbidzai. Siku moja wakati Sekai akiwa anatapika nyuma ya kibanda, Dadirai na Rumbidzai walimwona Sekai akiwa anatapika. Dadirai na Rumbidzai wakaanza kutoa maneno ya kejeli. "Amai Chipo", Rumbidzai aliuliza ili kumuumiza roho Sekai, "ni ndama wangapi ambao ng'ombe wako mzee amepata kwa miaka minne iliyopita?" "Oh, amezaa watatu kwa miaka minne, Amai Tukai", Dadirai alijibu kwa sauti ya juu hata Sekai akasikia.
Mara zote Pindai, ndiye aliyekuwa anamfariji Sekai; wakati fulani alikuwa akimwelekeza Sekai asiwajibu kwani kinachowasumbua ni wivu. "Si ajabu: wale wawili wanahofia utapata mtoto wa kiume," Pindai alisema.
Wakati wa ujauzito wa Sekai, Makwati alikuwa na furaha zaidi kwani aliamini kuwa mke wake atamzalia mtoto wa kiume. Siku moja Makwati aliamua kumtembelea Sekai. Naye alijisikia vizuri na kutosheka ambapo Makwati alilala kando yake wakizungumza.
Ghafla kitoto kilicheza katika mfuko wa uzazi. Kwa msisimko mkubwa, Sekai aliutwaa mkono wa mumewe na kuutua juu ya tumbo lake. "Ha, mtoto ana nguvu huyu", Makwati alisema kwa mshangao. "Huenda atakuwa wa kike", Sekai alisema bila dhamira kubwa. Kauli ile ya Sekai ilimkasirisha sana mumewe. Makwati aliuliza kwa hamaki, "Unasemaje wewe mwanamke? Hapa tayari tuna idadi kubwa ya wanawake, mimi ninanyong'onyea kwa kuomba mtoto wa kiume". Hiyo ni dalili tosha iliyokuwa inaonesha kuwa mzee Makwati alikuwa anapenda mtoto wa kiume kuliko mtoto wa kike.
Hata wakati wa kujifungua kwa Sekai ulipofika walikuja wakunga wawili kwa ajili ya kumsaidia aweze kujifungua. Wakunga hao walikuwa Ambuya Tukai (Mkunga mkuu) na Ambuya Shungu (Mkunga msaidizi); aliyekwenda kuwaita wakunga hao ni Pedzisai. Wakunga hao walifika na kusubiri tukio la kujifungua kwa Sekai. Kadiri muda ulivyoongezeka lakini mtoto hakuwasili. Baada ya kusubiri, mtoto aliwasili: Ambuya Tukai alimwinua mtoto na kutangaza, "Ni mtoto wa kiume". Kitendo hicho kilimfurahisha sana Makwati baada ya kusikia kuwa mtoto wake aliyezaliwa ni wa kiume.
Kitu kikubwa tu ambacho wakunga wale walishangaa ni rangi ya mtoto. Kwa kawaida watoto wanapozaliwa huwa na ngozi nyepesi zaidi kuliko wazazi wao. Hata katika mwanga hafifu mtoto aliyewasili alikuwa na ngozi nyepesi zaidi, Ambuya Tukai alimtazama mtoto kwa makini akiwa mikononi mwa mama yake, alimsogelea Ambuya Shungu kisha akaonesha ishara kuwa "Mtoto ni musope. Ni wajibu wetu kumharibu!" Ambuya Shungu alistushwa na kauli hiyo, akamwambia Ambuya Tukai, "Kama ni hivyo tusifanye sasa, tumwache Sekai ahisi furaha mpya ya uzazi hadi kesho usiku; ni bora afurahie, japo kwa saa chache".
Pengine kauli ya Ambuya Shungu ndiyo iliyoleta uhai wa Takadini, kwani baada ya Sekai kupata nafuu kutokana na tukio lile la uzazi, Sekai alionekana ni mwenye furaha zaidi, kwani mtoto yule anaweza kumuondolea aibu ya kuonekana ni tasa katika jamii ile. Sekai alipopata nafuu, hakuamini kile alichokiona: alimtazama mtoto, aliona ngozi ni tofauti na kawaida. Alijionea kiumbe kama kilichopakwa mafuta, sawa na hatua ya kwanza ya mdudu atokapo katika yai. Tangu azaliwe Sekai hakuwahi kuona binadamu mwenye rangi nyepesi kama ile. Sekai alijiuliza, "Je, huyu ni mwanangu?"
Baada ya kutafakari kwa kitambo kuhusu asili ya mtoto wake, ghafla Ambuya Tukai aliingia ndani kwa Sekai na kugundua mashaka aliyonayo Sekai kwa mtoto wake. Ambuya Tukai alimsalimu Sekai, kisha Sekai alijibu salamu ya Ambuya Tukai. Sekai alimuuliza Ambuya Tukai, "Ambuya, nieleze ukweli, mtoto huyu ni wangu?" Ambuya alijibu,"Ndiyo,tumemtoa mtoto huyu mwilini mwako jana usiku." Macho ya Sekai yalibubujika machozi: "Lakini Ambuya, sijawahi kuona binadamu anayefanana na kiumbe huyu." Ambuya alimweleza Sekai kuwa hata yeye ameishi miaka mingi lakini hakuwahi kuona mtoto kama yule. Ambuya aliendelea kumweleza Sekai kuwa, "Ninachokumbuka, mwalimu wetu kiongozi aliwahi kutufundisha wakati nikichezwa unyago kuwa, mtoto kama huyu anazaliwa bila ngozi, mtoto yule aliondolewa na kutengwa mbali na mama yake." Kauli ile ilimshtua sana Sekai kwani alijua lazima mwanawe auwawe. "Hapana, Ambuya, lazima mtoto aishi: nimesubiri kwa muda mrefu na nimeshateseka sana juu yake, sitamwachia yeyote mwanangu."
Sekai alimuuliza Ambuya kama mumewe ameelezwa kuwa amejifungua mtoto wa kiume. Ambuya alimjibu Sekai kuwa mumewe ni mtu mwenye furaha kuu, bali hawafahamu atakachokifanya pale watakapomwambia kuwa mtoto wao ni musope! Hapo Sekai aliamua aende kwa mumewe kibandani mwake ili amueleze juu ya tukio lililotokea. Ambuya alijaribu kumzuia Sekai asiende kwa kuwa muda wa kuonana na mumewe ulikuwa bado. Sekai alitambua mila zao, lakini alitaka kuwahi kwa mumewe ili amueleze hali hiyo mapema zaidi. Sekai alimwachia mtoto Ambuya, moja kwa moja akaenda mpaka kibandani mwa Makwati akitaraji kumkuta. Wake wenza wote, pamoja na watoto wao hawakuwepo katika makazi hayo.
Sekai kibandani mwa Makwati
Baada ya kuoga na kujipaka mafuta, Sekai alikwenda mpaka kibandani kwa mumewe. Makwati alitabasamu baada ya kumuona Sekai akiwa pale. Sekai alimsogelea karibu mumewe, akapiga magoti na akapiga makofi pale viganja vya mikono yake vilipofunguka. Makwati alisema kwa furaha, "Mama wa mtoto wetu, umekijaza kibuyu changu furaha tele. Umeniweka juu kati ya watu wakati sikutarajia. Lakini mbona umekuja kuniona mapema hivi? Au mtoto wetu anaumwa?" Sekai huku akitazama ardhini alijibu, "Hajambo, mume wangu, isipokuwa tu..." alisita. Sekai baada ya kuona wasiwasi aliokuwa nao mume wake, ilibidi aeleze ukweli, akamueleza mume wake kuwa mtoto wao ni musope. Hapo Makwati, alimtazama mkewe kwa kutoamini kulikotisha sana. Hapo Makwati akahamaki, "Bila ngozi, Sope? Hilo sitalielewa. Inawezekanaje? Sema, we mwanamke! Ni kipi ulichokileta hapa kwetu? Kama unasema kweli, yupo wapi mtoto huyo? Ama ni uchawi au ni laana ya mizimu? Kwa nini huyo Sope yungali nasi?" Mfululizo wa maswali ulimfanya Sekai ashindwe kujibu! Lakini baadaye Sekai, huku akitokwa na machozi alinong'oneza, "Mume wangu, huyu ni mtoto wangu wa kwanza niliyemsubiri kwa miaka mingi, siwezi kukubali kumpoteza. La, humtaki, nirejeshe kwetu au hata msituni. Lakini usije kunilazimisha nitengane naye. Nitajitolea mhanga kwa ajili yake."
Sekai baada ya kusema hayo alijiinua kiasi hadi magotini kwa mumewe, lakini Makwati alijizuia kumsogelea na kumgusa mwanamke aliyempenda. Badala yake, Makwati alisema, "Tuliache suala hili hadi hapo tutakapomuona mtoto. Tutawauliza wazee jinsi ya kufanya baadaye." Baada ya maelezo hayo Sekai alirudi kibandani mwake, wakati huohuo Makwati aliamua kwenda nyumbani kwa Ambuya Tukai, ili kujua kuhusu mtoto yule.
Makwati nyumbani kwa Ambuya Tukai
Baada ya mkewe kuondoka, na Makwati kupokea taarifa ambazo zilimchanganya kichwa kwa namna moja au nyingine, Makwati aliamua aende kwa Ambuya Tukai, ili aelezwe kuhusu taarifa za mtoto wake. Alipofika nyumbani kwa Ambuya, Makwati alitaka kujua kuhusu mwanawe mchanga. Ambuya alimweleza Makwati kuwa haamini kama mtoto hana ngozi, ngozi yake ni kama mche mchanga wa maharage uliochipua mizizi ghalani, au chungwa lililoanza kuiva, nywele zake ni sawa na asali iliyofifia. Ni kweli: ni wa ajabu, lakini anafanana na wewe kuliko ilivyo tofauti kati yetu."
Maelezo hayo, yalimchanganya sana Makwati. Makwati akawa anaamini, labda mke wake amelogwa au ni laana ya mizimu kwa kuwa ameishi na mwanamke tasa. Mwisho ilimbidi Ambuya Tukai amweleze Makwati kuwa, yeye kwa upande wake hilo halijui, labda aende kwa baba Zviyedzo (Nanga maarufu katika eneo la vijiji saba) Baada ya maelezo hayo, Makwati alijiandaa kuondoka na kumshukuru Ambuya kwa maelezo yake. Ambuya alimsisitiza Makwati kuwa asisahau kwenda kwa wazee ili waweze kuamua kitu cha kufanya kwanza.
Makwati nyumbani kwa Sekai
Taarifa za kuzaliwa mtoto Sope ziliinea sana pale kijijini. Waswahili wanasema,"Habari njema huchechemea kwa mguu mmoja, lakini mbaya hukimbia kama sungura." Taarifa za kuzaliwa mtoto Sope, ziliwafurahisha sana Dadirai na Rumbidzai, kwani wao walikuwa na chuki zaidi dhidi ya Sekai. Jioni hiyo Makwati hakwenda kupiga gumzo na wazee wenzie katika dare. Giza lilipoenea na kijiji kilipokuwa kimya, Makwati aliamua kuvunja ukimya na kwenda kibandani kwa Sekai. Akamkuta ameketi mkekani, akimnyonyesha mtoto. Baada ya kufika Makwati, Sekai alimwinua mtoto ili baba yake amuone. Makwati alimwangalia yule mtoto, punde aliinua mikono na kuufunika uso wake kama anafukuza pepo. Makwati, baada ya kumuona mtoto, hatimaye alimudu kusema: "Sekai, umemfanya nini mwanangu? Umekuwa ukifanya jambo gani? Tafadhali nijibu." Jibu pekee la Sekai lilikuwa ni kilio, mpaka machozi yakawa yanamtiririka kidevuni na kumlowesha mtoto. Tuhuma hizo zilimfanya Sekai ajibu uchungu wake, "Maneno yako yanauma sana, yananila mifupa yangu. Unafahamu mapenzi yako yana maana gani kwangu. Unajua siku zote nilivyotaka kuwa wa kwanza kukupa mtoto wa kiume. La, kama ningekuwa na uhusiano wa mwanamume mwingine, lazima ungetambua."
Makwati alihuzunika sana juu ya hilo, kwani kitu alichokuwa akikitaka ni mtoto wa kiume; ni kweli, Makwati alishampata mtoto wa kiume, lakini tatizo, mtoto alikuwa ni Sope! Jamii ilikuwa inaamini kuwa kupata mtoto kama yule ni laana ya mizimu. Makwati akamueleza Sekai, "Lakini Sekai, endapo wataamua mtoto auawe, hata nawe utauawa kwa kupinga sheria za kale! Baada ya maelezo hayo, Makwati alitoka kibandani kimyakimya. Sekai alijihisi mwenye kutelekezwa, kwa wakati huo; maneno ya mumewe yalimtisha sana. Kutokana na mila na desturi za jamii ile, Sekai alijua kuwa lazima mambo mawili yatatokea, kati ya kuuawa mwanawe au yeye pamoja na mwanawe. Kwa kuwa Sekai hakuwa tayari mwanawe auawe, aliamua kujiandaa kutoroka kijiji chake na kukimbilia eneo asilolijua.
Asili ya jina "Takadini"
Jina TAKADINI lina maana ya "Sisi tumefanya nini?" Jina hili limetokana na kitendo cha Sekai wakati anajiandaa kutoroka kijijini kwao na kwenda mahali asikokujua, kwa ajili ya kukimbia adhabu ya kuuawa kwa mwanawe. Mwandishi anasema kuwa, Sekai alikwishaamua aondoke asubuhi inayofuata, uamuzi wake wa kutoroka ulikamilika kwa usahihi na ushwari. Alimfunika mtoto wake katika gudza na kumtia mkekani. Kisha akafanya maandalizi ya safari yake. Alichukua mkuki pamoja na ngao na nyama iliyokaushwa kwa ajili ya safari yake. Sauti ya jogoo aliyewika katika eneo hilo ilimuamsha. Sekai alimnyonyesha mtoto wake, kisha aliketi kuiambia mizimu matatizo yake akaomba akingwe na watu na wanyama katika safari yake ya hatari. Wakati akiwasiliana na mizimu, punde jina likamjia moyoni taratibu, TAKADINI. Ni jina ambalo hakuwahi kulisikia mahali popote. Huo  ulikuwa ndio mwanzo wa Sekai kuanza safari ya kutoroka kijijini kwao.
Sekai akiwa njiani
Uamuzi wa kutoroka ulipokamilika, Sekai alimbeba mtoto wake na kuifuata njia ambayo kimsingi ilikuwa pori. Kwa bahati siku hiyo Sekai hakuweza kukutana na wanyama wowote wakali. Tukumbuke kuwa Sekai anayafanya yote haya ili kujinusuru yeye pamoja na mwanawe ambao walitajiwa kuuawa kwa sababu ya kuvunja utamaduni wa watu wa Makwati.
Wakati huo katika kijiji alichotoroka Sekai, hakuna mtu aliyejua kuwa ametoroka. Rumbidzai alikuwa na chuki na hukumu dhidi ya Sekai. "Leo tutaona kama yule mchawi atakwepa hukumu ya wazee" Rumbidzai alisema.
Akiwa anaendelea na safari yake, wakati fulani Sekai alipumzika kidogo kumnyonyesha mtoto wake. Punde si punde Sekai alishtushwa na mlio wa vipande vya miti. Sekai alisimama akaziba na pumzi zake na kuisubiri sauti ile isikike tena; ghafla akamwona mzee mmoja akikusanya kuni.

Jamii:Fasihi ya Kiswahili

Kitabu cha Takadini  kilitolewa kwa mara ya kwanza katika nchi gani?


Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika , pamoja na .
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao.
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.
Waakie
Waakiek
Waalagwa (pia wanaitwa Wasi)
Waarusha
Waassa
Wabarabaig (pia wanaitwa Wamang'ati)
Wabembe
Wabena
Wabende
Wabondei
Wabungu (au Wawungu)
Waburunge
Wachagga
Wadatoga
Wadhaiso
Wadigo
Wadoe
Wafipa
Wagogo
Wagoma
Wagorowa (pia wanaitwa Wafiome)
Wagweno
Waha
Wahadzabe (pia wanaitwa Wahadza na Watindiga)
Wahangaza
Wahaya
Wahehe
Wahinda
Wahutu
Waikizu
Waikoma
Wairaqw (pia wanaitwa Wambulu)
Waisanzu
Waissenye
Wajaluo
Wajiji
Wajita
Wakabwa
Wakaguru
Wakahe
Wakami
Wakara (pia wanaitwa Waregi)
Wakerewe
Wakimbu
Wakinga
Wakisankasa
Wakisi
Wakonongo
Wakuria
Wakutu
Wakw'adza
Wakwavi
Wakwaya
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele)
Wakwifa
Walambya
Waluguru
Walungu
Wamachinga
Wamagoma
Wamahanji
Wamakonde
Wamakua (au Wamakhuwa)
Wamakwe (pia wanaitwa Wamaraba)
Wamalila
Wamambwe
Wamanda
Wamanyema
Wamasai
Wamatengo
Wamatumbi
Wamaviha
Wambugwe
Wambunga
Wameru
Wamosiro
Wampoto
Wamwera
Wandali
Wandamba
Wandendeule
Wandengereko
Wandonde
Wanena
Wangasa
Wangindo
Wangoni
Wangulu
Wangurimi (au Wangoreme)
Wanilamba (au Wanyiramba)
Wanindi
Wanyakyusa
Wanyambo
Wanyamwanga
Wanyamwezi
Wanyanyembe
Wanyasa
Wanyaturu (pia wanaitwa Warimi)
Wanyiha
Waokiek
Wapangwa
Wapare (pia wanaitwa Wasu)
Wapimbwe
Wapogolo
Warangi (au Walangi)
Warufiji
Warungi
Warungu (au Walungu)
Warungwa
Warwa
Wasafwa
Wasagara
Wasandawe
Wasangu (Tanzania)
Wasegeju
Washambaa
Washirazi
Washubi
Wasizaki
Wasuba
Wasukuma
Wasumbwa
Waswahili
Wataveta
Watemi (pia wanaitwa Wasonjo)
Watongwe
Watumbuka
Wavidunda
Wavinza
Wawanda
Wawanji
Waware (inaaminika lugha yao imekufa)
Wayao
Wazanaki
Wazaramo
Wazigula
Wazinza
Wazyoba

*
Makabila ya Tanzania

Je, nchi ya Tanzania ina makabila mangapi?


Historia ya Sudan Kusini inahusu eneo la Afrika Mashariki ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Sudan Kusini.

Historia ya kale
Kuna nyaraka chache sana za historia ya mikoa ya kusini mpaka mwanzo wa utawala wa Misri upande wa kaskazini mapema 1820 na baadaye kuendelezwa kwa biashara ya utumwa kuingia kusini.
Kabla ya wakati huo, habari zote zinapatikana kwa misingi ya historia simulizi. Kulingana na mila hizo, watu wa Niloti (Wadinka, Nuer, Shilluk) na wengine waliingia kusini mwa Sudan kwa mara ya kwanza wakati fulani kabla ya karne ya 10.
Katika kipindi cha kati ya karne ya 15 na karne ya 19, uhamiaji wa makabila, hasa kutoka eneo la Bahr al Ghazal, ulileta watu hawa katika maeneo yao ya sasa. Makabila yasiyo Niloti yaani Waazande, ambao waliingia Sudan Kusini katika karne ya 16, waliunda jimbo kubwa zaidi katika kanda hii.
Katika karne ya 18, watu wa Avungara waliingia na kwa haraka wakaweka mamlaka yao juu ya Waazande. Utawala wa Avungara ulikaa kwa muda bila kupingwa mpaka kuwasili kwa Waingereza  mwishoni mwa karne ya 19. Vizuizi vya kijiografia viliwalinda watu wa kusini kutokana na kuenea kwa Uislamu, na kuwawezesha kurejesha turathi zao za kijamii na kitamaduni na urithi wao wa kisiasa na taasisi za kidini.
Misri, chini ya utawala wa Khedive Ismail Pasha, ilijaribu kwa mara ya kwanza kuikoloni kanda hiyo katika miaka ya 1870, na kuanzisha jimbo la Equatoria katika sehemu ya kusini. Gavana wa kwanza wa Misri alikuwa Samwel Baker, aliyeanza kuhudumu mwaka 1869, akifuatiwa na Charles George Gordon mwaka 1874 na Emin Pasha mnamo 1878.
Maasi ya Mahdist ya miaka ya 1880 yaliuyumbisha mkoa huu mchanga, na Equatoria ilikoma kuwepo kama milki ya Misri mwaka 1889. Makazi muhimu katika Equatoria yalikuwa pamoja na Lado, Gondokoro, Dufile na Wadelai.
Sudan Kusini ilitawaliwa kama eneo la pekee wakati wa ukoloni wa Kiingereza hadi 1947 ilipounganishwa na kaskazini kama nchi moja bila kuwauliza wenyeji.
Ndani ya Sudan huru
Wakati wa uhuru wa Sudan mwaka 1956 viongozi wa kusini walidai haki ya kujitawala ndani ya taifa jipya, lakini mapatano yalishindikana na hali hiyo ilisababishwa kutokea kwa vita ya Anyanya kati ya 1956 na 1972.
Baada ya kipindi cha amani, vita vilianza upya mwaka 1983 wakati kanali John Garang alipounda SPLA dhidi ya badiliko la Sudan kutangazwa nchi ya Kiislamu.
Vita hivyo vya pili vilikwisha mwaka 2005 kwa mkataba wa amani ulioacha kusini kama sehemu ya kujitawala ndani ya Sudan hadi ipigwe kura juu ya swali la kujitenga iliyopangwa kwa mwaka 2011.
Nchi imeathiriwa vibaya na vita vya kwanza vya Anya-nya na vya pili Anya na pia Vita vya Pili vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Sudan vya SPLA / M kwa karibu miaka 21 tangu historia ya mwanzo wa SPLA / M mwaka wa 1983 - na kupelekea kutelekezwa vibaya, ukosefu wa miundomsingi ya maendeleo, na uharibifu mkubwa na kuhama kutoka makazi yao.
Zaidi ya watu milioni 2.5 wameuawa, zaidi ya milioni 5 kuachwa bila makao na wengine kuwa wahamiaji wa ndani, na kuwa wakimbizi kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe na sababu zingine zinazohusiana na vita.
Baada ya kifo cha John Garang, majeshi ya Southern Sudan Army na  South Sudan Defense Force (SSDF) yalisitisha uhasama wao na kuungana mnamo Januari 2006, chini ya Azimio la Juba. SSDF ilianzishwa na Makamu wa Rais wa sasa wa Sudan Kusini, Dkt. Riek Machar.
Chini ya Azimio la Juba, Jenerali Matip akawa Naibu Kamanda Mkuu wa Jeshi la Sudan Kusini, na vikosi vyake vya SSDF kuingizwa katika Jeshi la Sudan Kusini, na kuongezea safu yake kutoka 50,000 hadi 309,000. Jumla ikawa askari 359,000. Wote sasa ni jeshi moja linalojulikana kama Jeshi la Sudan Kusini.
Jenerali Oyay Deng Ajak aliteuliwa kuwa Ofisa-mkuu-wa-Watumishi wa Jeshi la Sudan Kusini, hadi Mei 2009 wakati alipompisha Meja Jenerali James Hoth Mai[1].
Mbali na Katiba ya Mpito ya Jamhuri ya Sudan [2], Katiba ya Mpito ya Sudan Kusini ya 2005 iliwekwa kuwa sheria kuu [3] ya Sudan Kusini.
Katiba imeweka Tawi Kuu linaloongozwa na Rais ambaye ni Mkuu wa Nchi, Mkuu wa Serikali, na Kamanda Mkuu wa Sudan People's Liberation Army. John Garang, mwanzilishi wa SPLA / M alikuwa Rais wa kwanza hadi kifo chake tarehe 30 Julai 2005.
Salva Kiir Mayardit, naibu wake, aliapishwa kama Makamu wa Kwanza wa Rais wa Sudan na Rais wa Serikali ya Sudan Kusini tarehe 11 Agosti 2005. Riek Machar aliingia mahala pake kama Makamu wa Rais.
Nguvu za kuunda sheria ziko mikononi mwa serikali na Bunge la pamoja la Sudan Kusini.
Katiba pia imeweka mahakama huru, chombo cha juu kabisa kikiwa Mahakama Kuu.
Uhuru
Mnamo Januari 2011 wakazi wa Sudan Kusini walipiga kura juu ya swali la kujitenga na Sudan wakaamua karibu kwa kauli moja (98.83%) kuwa nchi huru.
Tofauti kubwa kati ya pande hizo ilikuwa kwamba katika Sudan yenyewe idadi kubwa ya watu wamekuwa Waislamu na utamaduni wao una mchaganyiko wa tabia za Kiarabu na Kiafrika pamoja na usambazaji mkubwa wa lugha ya Kiarabu. Kumbe kusini kuna Waislamu wachache, wengi ni wafuasi wa dini za jadi au ni Wakristo. Kiuchumi na kielimu kusini wako nyuma sana kulingana na kaskazini.
Nchi ina muundo wa shirikisho.
Tangu upatikane uhuru, nchi imeendelea kuvurugwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe na kwa sasa inashika nafasi ya kwanza katika orodha ya nchi dhaifu.
Hata hivyo mnamo Machi 2016 nchi imekubalika kama mwanachama wa sita wa Jumuia ya Afrika Mashariki.

Jamii:Sudan Kusini
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Historia ya Sudan Kusini

Vita vya Sudan Kusini vilianza mwaka gani?


Wagikuyu (pia: Wakikuyu) ni kabila kubwa nchini Kenya lenye watu milioni 7.5 au asilimia 22 za Wakenya wote. Wenyewe hujiita Agĩkûyû. Neno Gikuyu linatokana na mti wa mkuyu (kwa Kik: mũkũyũ). Lakabu ya Wakikuyu ni Nyũmba ya Mũmbi, tafsiri yake ikiwa ni: nyumba ya Muumba.
Wao hukaa hasa katika nyanda za juu za Kenya ya Kati katika mazingira ya Nairobi hadi mlima Kenya. Mlima huu katika lugha yao huitwa "Kĩrĩma kĩrĩ Nyaga". Mlima huu wenye umaarufu kwa kuwa na kimo cha juu ni mahali ambapo wazee, walitolea kafara Mungu wao "Ngai".
Historia
Asili

Wakikuyu ni Wabantu wa kaskazini mashariki. Wanahusiana na makabila jirani: Wameru, Waembu, Wambeere na Wakamba ambao waliishi karibu na Mlima Kenya. Inaaminika kuwa, pamoja na makabila hayo, Wakikuyu walihama kutoka beseni la mto Kongo na kuweka makazi kadhaa na mwishowe kuishi karibu na Mlima Kenya katika tukio linalojulikana kama uenezi wa Wabantu[1].
Kabla ya mwaka 1880
Taifa
Wakikuyu walikuwa waliishi kama watu huru na walitawala eneo waliloishi kati ya Mlima Kenya, Safu za Nyandarua (Kik: Mĩtambũrũko ya Nyandarwa), Vilima vya Ngong' (Kik: Kĩrĩma kĩa Mbirũirũ) na Mlima Ol Donyo Sabuk (Kik: Kĩrĩma kĩa Njahĩ)[2]. Hawakufanya biashara ya watumwa na hawakukuwa na utumwa katika jamii. Hata hivyo, walisimilisha kabila la Dorobo ambao walikuwa wenyeji katika baadhi ya misitu kwa njia ya ndoa za kabila tofauti[3]. Kwa njia hiyo, pamoja na kuchukua milki ya misitu, waliweza kupanua mipaka kufikia na zaidi ya eneo lliokuwa Mkoa wa Kati. Walikuwa wakulima na wafanyabiashara. Walifanya biashara na makabila jirani; Wamasai na Wakamba. Pia, walihusika katika utengenezaji chuma na kamba[3].
Utawala
Vijana, waume na wake, walitahiriwa. Kikundi cha watahiriwa wa pamoja kiliitwa rika (kik: riika)[4]. Marika kadhaa ya waume yalitengeneza rejimenti. Mviga wa kutahiriwa ulifanywa kwa muda wa miaka 9 na rejimenti na jeshi kuundwa na marika hayo. Kwa miaka minne na nusu au misimu 9, mviga wa kutahiriwa haukufanywa. Rejimenti kadhaa ziliunda kizazi ambacho kingetawala kwa takriban miaka 35. Kizazi cha mwisho kutawala kilikuwa Riika rĩa Mwangi, ambacho kilipatiwa mamlaka na Riika rĩa Maina mwaka 1898 katika sherehe ya kubadilisha mamlaka inayoitwa Ituĩka[5]. Hakuna kizazi kingine kimetawala kwani wakoloni walikatiza mfumo wa kutahiri na kutoa mifumo ya utawala katika jamii ya Wakikuyu[6][4].
Baraza la kitaifa la wazee halikutekeleza mamlaka yoyote ya kisiasa, ila kazi yake kuu ilikuwa kutoa hukumu, kutangaza vita na kuwa ishara ya ummoja wa taifa na utamaduni wake. Mamlaka yalikuwa yamegatuliwa katika koo ndogo (kik: mbarĩ), ambazo ziliongozwa na mwanamme mzee zaidi[6][4].
Jamii
Wakikuyu waliishi kama koo tisa. Hakukuwa na mipaka kati ya koo ingawa kila ukoo ulijulikana kufanya kazi maalum katika jamii. Kwa kuwa watu wa ukoo mmoja walihusiana kupitia damu, haikuwa inaruhusiwa kuoa ndani ya ukoo. Kulikuwa na koo ambazo hazikuwa na viongozi katika taifa. Hata hivyo, Taifa lote lilitawaliwa na baraza ambalo liliongozwa na kiongozi aliyekuwa akiitwa mũthamaki[3].
Dini
Wakikuyu walimwamini Mungu mmoja, jina lake Ngai au Mũrungu au Mwene Nyaga (mwenye utakatifu) au Mwathi (Bwana). Kafara, pamoja na maombi, kwa Mungu zilitolewa chini ya mti wa mkuyu au mtini (Kik: Mũgumo). Maombi yalielekezwa Mlima Kenya kwani waliamini kuwa ni mojawapo ya makazi ya Mungu akiwa duniani.
Milima katika dini

Katika kisasili cha Wakikuyu, Mungu alimwumba binadamu, jina lake Gikuyu. Alimpeleka juu ya Mlima Kenya na kumwonyesha nchi. Alimwambia kuwa nchi yote kati ya milima minne; Milima Nyandarua, Milima Ngong', Mlima Kenya na Mlima Ol Donyo Sabuk, ni yake na vizazi vyake. Pia, alipatiwa maagizo kuwa atakapopata shida yoyote, amwite Mungu kwa kufanya sadaka chini ya mti wa mtini akitazama Mlima Kenya na Mungu angemsaidia[6]. Iliaminika kuwa Mungu alipowatembelea viumbe wake, aliishi katika Milima hiyo minne. Mojawapo ya sababu ya kuwepo na radi, ilikuwa kwamba Mungu alikuwa anahama kati ya makazi yake manne[6].
1889-1963
Maisha na utamaduni wao vilivurugwa wakati wakoloni walifika wilaya ya kale ya Kabete (leo, Kaunti ya Kiambu)[4]. Kabla ya Wazungu kufika, nabii Mugo wa Kibiru alikuwa ametabiri kuwa "nyoka wa chuma atatoka majini na kufika katika nchi yao na vipepeo weupe". Aliwaambia kuwa wageni watafika katika nchi yao. Ilikuwa jukumu la wenyeji kuwatunza na kuwakaribisha. Wenyeji walifanya hivyo kwa matumaini kuwa reli itaendelea na kuwaacha[6]. Hata hivyo, wakoloni waliwabughudhi wenyeji na kuwakosea hadhi. Kwa sababu ya usaliti huo, Wakikuyu wa kusini, wakiongozwa na Chifu Waiyaki wa Hinga, walikaidi mkataba waliokuwa wameweka na Frederick Lugard wa IBEAC. Ngome ya Frederick ilichomwa na misafara iliyokuwa inaelekea kaskazini kuvamiwa. Wakikuyu walikataa kuwauzia wakoloni bidhaa[6]. Miaka miwili baadaye, Waiyaki wa Hinga alikamatwa na kuuawa.
Utawala wa moja kwa moja ulifanywa wakati IBEAC ilifilisika na serikali ya Uingereza kutengeneza Afrika Mashariki ya Kiingereza. Wakikuyu walifukuzwa kutoka mashamba yao na walowezi kutwaliwa ardhi hiyo iliyokuwa na hali nzuri ya ukulima wa kahawa na majani chai. Waliipinga sera hii na kuwauwa wenyeji wale waliunga mkono na kuwasaidia wakoloni[7]. Baada ya kushindwa kuwakandamiza, wakoloni walitumia polisi na jeshi la wamasai, ambao mara nyingi hawakusikizana na Wakikuyu, kutuliza hali kwa njia ya vita[3][6]. Wakikuyu hawakufanikiwa na hivyo wakaanza kutumia njia ya kisiasa kupinga ukoloni.
Wakikuyu, pamoja na Waafrika kutoka makabila mengine, walitumiwa kama askari wasaidizi (kwa Kiingereza: Carrier Corps) katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kwa kuwa walikuwa wamezoea mandhari ya nchi. Walipata tajriba na wengi wao walijiunga na Muungano wa Wakikuyu Wachanga (kwa Kiingereza: Young Kikuyu Association), kiongozi wao akiwa Harry Thuku mwaka 1921. Muungano huo uliwapa uzalendo na kuwatia moyo kuiasi serikali ya Koloni la Kenya.
Ili kulinda maslahi yao, walowezi waliweka sera ya kukataza wenyeji kukuza kahawa, kutoza ushuru wa boma na kupunguza ukubwa wa ardhi iliyopewa kwa wasiokuwa na ardhi[8]. Sera hizo zilifanya wengi wahamie mijini.
Wanajeshi wakikuyu wa King's African Rifles waliorudi nyumbani kutoka Vita Kuu ya Pili ya Dunia (1939-1945)  walikuwa wametiwa motisha kupigania uhuru. Wakati huo, mwaka 1944, Harry Thuku alikuwa ameanzisha chama cha kisiasa cha kitaifa, Kenya Afican Study Union (KASU) ambacho kiliendelea kuwa Kenya African Union (KAU). Eliud Mathu, mwanachama wa KAU, alikuwa Mwafrika wa kwanza katika Baraza la Kutunga Sheria (LegCo). Jomo Kenyatta alifanywa mwenyekiti wa KAU mwaka 1947.

Kufikia mwaka 1952, juhudi za KAU kutaka Waafrika watendewe haki kuhusiana na ardhi, hazikuwa zimefaulu. Kwa hivyo, chini ya uongozi wa Jemedari Dedan Kimathi, waasi wa Mau Mau walianza vita dhidi ya wakoloni Waingereza na wasaidizi wao wenyeji. Dedan Kimathi alikamatwa mwaka 1956, kuashiria kushindwa kwa Mau Mau.
Mwaka 1961, Jomo Kenyatta aliachiliwa huru na kuwa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya mwaka 1964. Tangu mwaka huo, Wakikuyu wametoa marais watatu wa Kenya, ikiwemo Emilio Stanley Mwai Kibaki na Uhuru Muigai Kenyatta.
Utamaduni
Lugha
Lugha ya Wakikuyu ni Kikuyu. Ni lugha ya kibantu inayokaribiana na lugha za jamii za Mlima Kenya.
Vyakula
Vyakula vya Wakikuyu ni kama vile, githeri, mukimo (vyakula vilivyopondwa), mutura (matumbo yaliyojazwa nyama na damu, kisha kuchomwa), uji, njahi, sukumawiki na mchicha.
Wakikuyu mashuhuri
Tofauti na awali kwa miaka mingi wamejenga makazi kwingineko. Kama makabila mengi nchini, wao wanakabiliwa na tishio la kuacha tamaduni na mila zao.
Wagikuyu wanaojulikana zaidi kimataifa ni
Jomo Kenyatta (Rais wa kwanza wa Kenya)
Uhuru Kenyatta (Rais wa sasa wa Kenya)
Wangari Maathai (mwenye Tuzo ya Nobel ya Amani ya mwaka 2004)
Ngugi wa Thiong'o (mwandishi anayeishi Marekani)
Marejeo

Viungo vya nje

*
Jamii:Makabila ya Kenya

Je,msitu gnai duniani wenye nyoka wengi zaidi?


Utalii nchini Kenya ni sekta iliyo chanzo kikuu cha mapato ya fedha za kigeni baada ya kilimo.[1]
Kenya ni kati ya nchi zilizo na mazingira murua zaidi ulimwenguni na bila shaka watalii hufurahia mno kuzuru eneo hili. Kama wahenga walivyosema kuwa kutembea kwingi ni kuyaona mengi, Rabuka ametunukia Kenya hidaya kochokocho kwa kuipatia wanyama wengi, misitu na maskani rembo kupindukia.
Vivutio vikuu vya utalii ni safari za picha kupitia mbuga za kitaifa na michezo ya uhifadhi ambayo idadi yao ni 19. Vivutio vingine ni pamoja na misikiti katika jiji la Mombasa; mandhari inayojulikana ya Bonde la Ufa; shamba la kahawa mjini Thika; mtazamo wa Mlima Kilimanjaro, ukivuka mpaka kuingia Tanzania;[2] na fukwe zake kando ya Bahari ya Hindi. Hata hivyo kuna mapato mengi ya kitalii nchini Kenya .
Historia
Lee Jolliffe, katika kitabu chake anasema utalii wa Kenya uliendelea kwa kuhifadhi maliasili, ingawa "utalii wa fukwe, utalii ya eco, utalii wa utamaduni na utalii wa michezo zote zinafomu sehemu moja." [3]
Katika miaka ya 1990, idadi ya watalii waliokuwa wakisafiri nchini Kenya ilipungua kwa sababu ya mauaji ya watalii.[4] Hata hivyo, utalii nchini Kenya umekuwa chanzo kinachoongoza cha mapato ya fedha za kigeni tangu mwaka 1997, wakati uliupita kahawa, na mwenendo uliendelea, isipokuwa miaka 1997-1998.[3]
Mgogoro wa Kenya wa 2007-2008
Kufuatia uchaguzi wa urais wa mwaka wa 2007 na mgogoro wa Kenya 2007-2008 uliofuata, mapato ya utalii ulitimazi kutoka asilimia 54 mwaka 2007 katika robo ya kwanza ya 2008.[1] Mapato yalishuka hadi shilingi bilioni 8.08 (dola milioni 130.5 za Amerika) kutoka shilingi bilioni 17.5 katika miezi ya Januari hadi Machi 2007 [1] na jumla ya watalii 130,585 waliwasili nchini Kenya ikilinganishwa na watalii 273,000 na mwaka huo.[5] Mapato ya Watalii kutoka Uchina, hata hivyo, ilishuka aslimia 10.7, ikilinganishwa na zaidi ya asilimia 50 kutoka mapato ya jadi ambao ni Marekani na Ulaya.[1] Utalii wa ndani pia uliboreshwa kwa asilimia 45, kuichuma sekta ya utalii shilingi bilioni 3.65 juu ya bilioni 8.08  kwa kipindi ambacho kilikuwa kinapitiwa.[5]
Utalii wa Mkutano ulisambaratika wakati wa robo ya kwanza kwa kuanguka kwa asilimia 87.4 ikilinganishwa na ongezeko lililoshuhudiwa mwaka wa 2007.[5] Watu 974  waliowasili nchini Kenya katika kipindi hicho kwa ajili ya mikutano waligundua kuwa mikutano hiyo ilikuwa imefutiliwa mbali.[5] Biashara ya Kusafiri ilipungua kwa asilimia 21 wakati wa kipindi hicho na wasafiri 35,914 walikuja nchini ikilinganishwa na 45,338 katika kipindi kama hicho mwaka kabla.[5]
Licha ya hayo, Kenya ilishinda tuzo la Best Leisure Destination katika ramsa ya World Travel mjini Shanghai, China, mwezi Aprili 2008.[6] Katibu Mkuu wa Wizara ya Utalii nchini Kenya, Rebecca Nabutola, alisema kwamba "tuzo hili ni ushuhuda kwamba Kenya ina bidhaa ya kipekee ulimwenguni ambayo ni utalii. Kutambuliwa kwa Kenya bila shaka kutainua utalii wa Kenya na kuongeza utambulisho wake kama sehemu inayoongoza ya kitalii.[6]
Vivutio vya wageni
Mbuga za Kitaifa

Kenya imeorodheshwa miongoni mwa nchi zinazoongoza katika sekta ya wanyamapori zaidi ya miaka arobaini na inajulikana kote ulimwengu kwa ajili yake. Kuna hifadhi za taifa, mapori ya akiba na ya wanyama na kuonekana wakati mwingine havina uhai kimya na hata hivyo kuna wanyamapori wengi mno. Mashimo ya maji na mabwawa ni muhimu ambapo wanyama wanaweza kunywa maji ili kukata kiu.
Hifadhi ya taifa ya Amboseli

Hifadhi ya Taifa ya Amboseli, ambayo zamani ilikuwa inaitwa hifadhi ya wanyama ya Maasai Amboseli, iko katika Wilaya ya Kajiado, Mkoa wa Bonde la Ufa, nchini Kenya. Mbuga hii ina ukubwa wa eneo wa kilomita 390 katika msingi wa eneo la kilomita 8,000 na inaenea mpakani mwa Kenya na Tanzania.
Wenyeji wa sehemu hii ni Wamasai, lakini watu kutoka maeneo mengine ya nchi wanakaa huko kwani walivutiwa na uchumi uliofanikiwa na ambao ulisababishwa na utalii na kilimo kabambe kandokando ya mifumo wa mabwawa ambayo yanaifanya eneo hili lenye mvua kidogo (wastani wa milimita 350 kwa mwaka) kuwa mojawapo ya sehemu bora duniani kuwatazama wanyamapori. Mbuga hii hulinda mabwawa mawili kwa matano ambayo yako, na inahusisha ziwa lililokauka la Pleistocene na mimea yenye nusu-ukame.
Mbuga ya kitaifa ya Kora

Mbuga ya kimataifa ya Kora iko Mkoani Pwani, Kenya. Mbuga hii ina upana wa eneo a eneo wa kilomita 1787. Mbuga hii imejasisiwa kilomita 125 mashariki mwa Mlima Kenya. Awali mbuga hii ilijaridiwa kama hifadhi ya kiasili mwaka wa 1973. Ilijaridiwa kama mbuga ya kitaifa mwaka wa 1990, kufuatia mauaji ya George Adamson na wawindaji wanyama.
Mbuga ya kitaifa ya Ziwa Nakuru

Mbuga ya wanyama ya kitaifa ya Ziwa Nakuru, lililoanzishwa mwaka wa 1961 karibu na Ziwa Nakuru, liko karibu na mji wa Nakuru. Inajulikana sana kwa maelfu, na wakati mwingine mamilioni ya ndege wa aina ya flamingo wanaokusanyika ufuoni mwa ziwa Nakuru. Wajihi wa ukame wa ziwa hili ni vigumu kujulikana kwa sababu ya flamingo wengi. Idadi ya flamingo katika ziwa hutegemea maji na hali ya chakula. Pahali bora kuwatazama ndege hawa ni juu ya mwinuko unaoitwa Baboon Cliff.
Kivutio kingine ni eneo la kilomita 188 lililo kandokando ya ziwa hilo na limezingirwa na ukuta kuwalinda wanyama walio katika hatari ya kukoma kama twiga wa Rothschild na vifaru weusi.
Mbuga ya Taifa ya Mlima Kenya

Mbuga ya taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.[7]Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi la Biosphere la UNESCO. [8] Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.[9]
Mbuga ya Taifa ya Nairobi

Hifadhi ya taifa ya Nairobi ilikuwa mbuga ya kwanza nchini Kenya ilipoanzishwa mwaka wa 1946. Iko takriban kilomita 7 kusini mwa katikati ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, na ni ndogo ikilinganishwa na mbuga nyingine za wanyama barani Afrika. Majumba marefu jijini Nairobi yaweza kuonekana kutoka kwenye mbuga.
Mbuga hii ina wanyamapori wengi tofauti.[10] Ni ugo tu unaotenganisha mbuga hii ya wanyama kutoka mji mkuu.[11] Wanyama walao mimea hujaa sana katika mbuga hii wakati wa kiangazi. Ni mojawapo kati ya makimbilio ya vifaru yaliyofanikiwa sana nchini Kenya.
Kwamba mbuga hii ipo karibu na jiji la Nairobi husababisha mgogoro baina ya wanyama na wananchi na pia hutishia uhamaji wa wanyama.
Hifadhi ya Taifa ya Aberdare

Hifadhi ya Taifa ya Aberdare ina latitudo ya mita 1829 hadi 4001 juu ya usawa wa bahari na iko katika ardhi kati ya kusini-magharibi kwa Mlima Kenya.
Ilianzishwa rasmi mnamo Mei 1950 kama hifadhi ya misitu ya nchi. Hifadhi ina hewa njema iliyo tulivu na yenye mazingira murua na mvua kubwa inayonyesha mwaka nenda mwaka rudi.
Mbuga ya Masai Mara
Hifadhi ya Masai Mara ni mojawapo kati ya maskani bora zaidi ambapo wanyamapori wengi wamehifadhiwa. Hapa ndipo wanapoishi zaidi wanyama wenye kutambulika kama ‘watano wakubwa’: simba, chui, ndovu, nyati na kiboko. Hapa watalii hasa watoto hufurahishwa sana na mazingira na maajabu mengi wanayoyaona.
Hifadhi ya Taifa ya Meru

Hifadhi hii imekuwa yenye shughuli kabambe na yenye watalii chungu nzima waliofurika furifuri ili kujionea maajabu ya Mlima Kenya. Huku kuna wanyama si haba ambao hutokea misitu iliyokaribia Mlima Kenya. Hapa watalii huzuru ili kuikwea milima na kuipata hewa safi.
Mbuga ya Samburu

Samburu ni "nchi huru" ambapo Joy Adamson alikasirishwa mno na simba. Hii imeifanya mbuga hii kuwa maarufu sana na kuwafanya watalii wengi kutaka kuizuru.
Watalii pia huvutiwa mno na tamaduni za Wasamburu ambao mavazi na mienendo yao huvutia sana.
Mbuga ya Tsavo Mashariki

Tsavo Mashariki hujumlisha eneo la kilometamraba 13,747 Mashariki Kusini mwa Kenya. Mazingira murua ndiyo yanayowavutia watu zaidi kuzuru mbuga hii.
Baadhi ya mambo yanayopendeza ni Mto Tana, ufuko wa bahari, makazi ya viboko, hifadhi ya tembo, joto na hali ya anga yenye kupendeza na sehemu nyingine mbalimbali.
Fukwe
Kenya na Tanzania zina ukanda wa pwani nzuri na mwanga wa jua kwa njia ya nje ya mwaka hata wakati wa mvua. Wengi wa wenyeji kwa kuchukua hiyo fukwe ni tupu isipokuwa kwa mapumziko ya kitaifa katika nchi zote mbili. Hivyo unaweza kutumia muda katika pwani ya umma na kujisikia kama ni saa ya kipekee pwani. Ni pwani ya Kenya na hoteli kadhaa kwamba mtu anaweza kuchagua.
Matembezi nchini Kenya
Matembezi nchini Kenya ni ya kufana kwa na huwavutia watalii chungu nzima kila mwaka. Matembezi hayo yapo katika mji wa Nairobi njia ya Lang’ata karibu na malazi ya wanyama ya Nairobi. Katika matembezi hayo utaweza kujionea mengi kwani kutembea kwingi ni kuona mengi, pia utaweza kuushuhudia utamaduni wa Wakenya ulionata kama gundi na kuyaona mazingira mema yenye kufana.
Utamaduni wa Wakenya
Jamii ya Wamasai ni baadhi ya makabila zinazofuata mno tamaduni na asili zao za jadi. Mabadiliko ya kizazi na pengo katika utamaduni bado zinaathiri mitindo ya maisha. Hata hivyo jamii ya Wamasai imejua bayana kwamba mwacha mila ni mtumwa na hivyo kuhifadhi tamaduni zao kupitia mavazi ambayo ni vikoi na leso na viatu vya jadi, maisha yao ambayo ni ya ufugaji wa ng’ombe na lugha yao ya Kimasai.
Wakikuyu nao hawajaachwa nyuma katika kuhifadhi na kukumbatia tamaduni zao ambapo siku baada ya nyingine wao hunywa mvinyo wao wa jadi aina ya karubu, huwatafutia binti zao wachumba na kuwatahiri vijana wao kwa karamu zenye raha na bashasha tele.
Hoteli
Kuna hoteli mbalimbali za kufana mno ambazo huwa na hali tofauti katika mazingira na hata kwenye fulusi utakazotumia kugharamia ada yako. Baadhi ya hoteli zenye sifa tele ni Intecontinental, Hilton, Winsor, Safari Park na Norfolk zilizo katika mji wa Nairobi. Hapa maliponi ya kiasi cha juu lakini huduma yao ni ya hali ya juu sana
Nakuru na Mombasa pia kuna hoteli za kufana ambapo vyakula vya asili na vile vya kisasa pia hupikwa. Watalii wengi hufurahia sana kukaa huku kwa sababu ya bahari na maziwa yaliyoko katika maeneo haya.
Habari ya Watalii
Watalii katika nchi nyingi wanahitajika kuwa na pasipoti na visa. Watalii hawa hushauriwa kupata chanjo dhidi ya malaria na homa ya manjano.[2]
Bodi ya Utalii ya Kenya, au KTB, ni shirika la serikali ambao hutafutia soko kwa watalii wanaosafiria nchi ya Kenya.[3] Maoni ya sekta ya kibinafsi zinachapishwa na Wizara ya Utalii, ambayo inafanya kazi unyounyo na KNB.[3] Wizara ya Utalii lina jukumu la kushauri KNB na kufungua bodi katika wizara zinazohusiana na aina maalum za utalii.[3]
Takwimu
Mwaka wa 1995, kulikuwa na vitanda 34,211 vya hoteli na kiwango cha kujaza vitanda hivi kilikuwa asilimia 44. Wageni 1,036,628 waliwasili nchini Kenya mwaka wa 2000 risiti za utalii kwa ujumla zilikuwa dola milioni 257. Mwaka huo, serikali ya Marekani ilikadiria wastani wa gharama ya kuishi mjini Nairobi kuwa dola 202 kwa siku, ikilinganishwa na dola 94 hadi dola 144 kwa siku mjini Mombasa, kutegemea na wakati wa mwaka.
[2]
Marejeo

Masomo zaidi

Viungo vya nje

Serikali ya Wizara na mashirika

Jamii:Utalii wa Kenya
Jamii:Usafiri wa Kenya
Jamii:Uchumi wa Kenya


Part of a series on theHistory of Tanzania
Timeline
History of Zanzibar
Colonial period
Scramble for Africa
German East Africa
Heligoland–Zanzibar Treaty
Maji Maji Rebellion
East African Campaign
British East Africa
Modern history
Zanzibar Revolution
Tanganyika
Ujamaa
Uganda–Tanzania War
 Tanzaniaportalvt
Tanganyika ni jina la kihistoria la sehemu kubwa ya Tanzania ya leo, yaani ile yote isiyo chini ya serikali ya Zanzibar.
Kwa sababu za kisiasa, mara nyingi huitwa "Tanzania bara" ingawa ina visiwa pia, hasa Mafia na Kilwa.
Tanganyika ilikuwa sehemu kubwa ya koloni ya Ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya Dunia. Baada ya 1916 ilivamiwa na Uingereza na Ubelgiji.  Kuanzia 1922 Tanganyika ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa lililokuwa chini ya Uingereza na nchi huru kati ya 1961 hadi 1964, mwaka wa kwanza kama ufalme, halafu kama jamhuri.
Mwaka 1964 iliungana na Zanzibar na kuwa sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.
Chanzo katika koloni la Kijerumani
Maeneo yaliyoitwa baadaye (1920) "Tanganyika" yaliunganishwa mara ya kwanza tangu mwaka 1886 kama koloni ya Ujerumani iliyoitwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Kabla ya kufika kwa ukoloni kulikuwa na madola madogo mbalimbali na maeneo madogo ya kikabila.
Kanda la pwani pamoja na njia za misafara kuelekea Ziwa Tanganyika vilikuwa chini ya athira ya Usultani wa Zanzibar.
Tangu mwaka 1885 Karl Peters, kwa niaba ya Shirika la Ukoloni wa Kijerumani (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation) alianza kufanya mikataba na watawala wenyeji katika maeneo ya Usagara, Nguru, Useguha na Ukami iliyoweka msingi wa madai yake ya kuchukua utawala mkuu wa maeneo hayo. Mikataba hii ilikuwa ya udanganyifu maana Peters aliwahamasisha machifu kutia sahihi kwenye matini za Kijerumani ambazo hawakuelewa.
Uenezeaji wa Wajerumani uliendelea hasa baada ya kushinda upinzani katika vita ya Abushiri na vita dhidi ya Wahehe.
Koloni ile la Kijerumani ilikuwa kubwa kuliko Tanganyika ya baadaye, maana ilijumlisha pia maeneo ya Rwanda na Burundi pamoja na sehemu ndogo ya Msumbiji.
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia (1914 - 1918) koloni ya Kijerumani ilitekwa na majeshi ya Uingereza na Ubelgiji.
Mkataba wa Versailles wa mwaka 1919 ulikuwa na kanuni za kuchukua makoloni yote ya Ujerumani na kuzikabidhi kwa mataifa washindi wa vita. Sehemu kubwa ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani iliwekwa chini ya utawala wa Uingereza, kasoro maeneo ya Rwanda na Burundi yaliyokabidhiwa mikononi mwa Ubelgiji.
Tanganyika Territory ya Kiingereza baada ya kuondoka kwa Wajerumani
Mwaka 1919 sehemu kubwa ya koloni la Kijerumani ilikabidhiwa rasmi mikononi mwa Uingereza kama eneo la kudhaminiwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa kulingana na kifungo 22 cha mkataba wa Versailles.
Mwaka 1922 Shirikisho la Mataifa lilithibitisha hatua hiyo na kuamua masharti ya kukabidhi.
Waingereza walihitaji jina jipya kwa ajili ya koloni hilo na tangu Januari 1920 wakaamua kuliita "Tanganyika Territory" kwa kutumia jina la ziwa kubwa upande wa mashariki ya eneo. [1]
Katika Vita vikuu vya pili, wananchi 100,000 hivi waliungana na jeshi la Uingereza[2] wakiwa kati ya Waafrika 375,000.[3] Watanganyika walipiga vita katika vikosi vya King's African Rifles huko Somalia, Uhabeshi, Madagascar na Burma.[3] Pia Tanganyika ilikuwa chanzo kikubwa cha chakula[2] Jambo hilo lilisababisha mfumuko wa bei usio wa kawaida.[4]
Uhuru na Muungano na Zanzibar
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961 (taz.: Historia ya Tanzania).
Mwaka 1964 imeunganika na Zanzibar kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Leo hii neno "Tanganyika" latumiwa wakati mwingine kutaja sehemu ya Tanzania isiyo Zanzibar, hasa na watu ambao hawapendi muundo wa serikali mbili tu (ile kuu na ile ya Zanzibar) ndani ya muungano na wanadai kuwa na serikali ya tatu, yaani ile ya Tanganyika.
Marejeo

Jamii:Historia ya Tanzania
Jamii:Nchi za kihistoria za Afrika


Aliuane Badara Akon Thiam[1] (amezaliwa tar.  30 Aprili 1973[2][3]), anayefahamika zaidi kwa jina lake la kati ambalo analitumia kwa usanii; Akon ni chotara wa Msenegali na Mwamerika ambaye ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za R & B, mtayarishaji wa rekodi, mfanyabiashara, na mhisani.
Alipata umashuhuri mwaka wa 2004 kufuatia kutolewa kwa wimbo wa "Locked Up", uliokuwa wa kwanza kutoka kwa albamu yake ya kwanza iliyoitwa, Trouble. Albamu yake ya pili, Konvicted, ilimwezesha kuteuliwa kushindania tuzo la Grammy kutokana na wimbo wa "Smack That". Yeye kufikia sasa ameanzisha  kampuni mbili za kurekodi ambazo ni, Konvict Muzik na Kon Live Distribution.
Yeye anajulikana kama mojawapo wa waimbaji waliofanikiwa na hodari zaidi wa mtindo wa R & B wa karne ya 21, apataye zaidi ya dola milioni 30 kwa mwaka . Haya ni kulingana na jarida la Forbes.
Akon mara nyingi hushirikiana na wasanii wengine na kwa sasa ameshirikishwa katika zaidi ya nyimbo 200 na ana nyimbo 36 kwenye orodha ya Bango la nyimbo 100 mashuhuri. Yeye ni msanii wa kwanza kuchukua nafasi ya kwanza na ya pili mtawalia, kwa mara mbili, kwenye chati za Mabango ya nyimbo 100 mashuhuri. Yeye ameteuliwa mara 6 kushindania tuzo ya Grammy na amehusika katika utayarisha ji wa nyimbo za wasanii kama vile Lady Gaga, T-Pain, Leona Lewis miongoni mwa wengine. Yeye amekuwa na nyimbo 19 kwenye kitengo cha nyimbo 20 bora duniani kote.
Maisha
Akon amedai katika mahojiano kwamba jina lake kamili ni Aliuane Damala Bouga Time Puru Nacka Lu Lu Lu Badara Akon Thiam [4] ingawa kuna utata na mjadala kuhusu jina lake halisi na tarehe yake ya kuzaliwa. Akon kwa kawaida anajulikana kama Aliuane Thiam. Juu ya jina lake refu , jina kamili la Akon limeripotiwa kuwa Aliaune Badara Thiam na Alioune Badara Thiam  na mtandao wa About.com unadai kwamba jina lake la katikati halijawahi kuthibitishwa. Kuhusu tarehe yake ya kuzaliwa, baadhi ya vyombo vya habari vimeripoti kwamba Akon alizaliwa mwaka 1981. Taasisi zingine, ikiwemo AP, wanadai kuwa Akon alizaliwa mwaka wa 1973, na mamake alisaidiwa kujifungua na daktari msenegali aitwaye Magueye Seck.
Hati za kisheria zilizotolewa na The Smoking Gun zinaonyesha jina la Akon kama Aliuane Damala Thiam na tarehe yake ya kuzaliwa kama 1973/04/30 [5] au 1973/04/16,[6] hata hivyo shirika la BBC linasema kuwa Akon alizaliwa tarehe 14 Oktoba 1981.
Maisha ya utotoni
Akiwa mwanawe mcheza ala za muziki aliyesifika kutoka Senegali aliyejulikana kama Mor Thiam, Akon alikulia katika mandhari ya muziki na alifundishwa kucheza ala kadhaa ikiwemo djembe. Yeye alizaliwa St Louis, Missouri, USA ili kukwepa shughuli za kutafuta kibali cha uhamiaji, lakini aliishi mjini Dakar, Senegal hadi alipofikisha umri wa miaka 7, kisha akabadilishana kati ya kuishi Senegali na Marekani hadi alipofikisha umri wa miaka 15, alipohamia kabisa mjini Jersey, New Jersey.
Wakati Akon aliposemaka kuwa katika jela kwa miaka 3, alianza kutambua kipawa chake cha muziki na akaanza kujivunia historia ya muziki iliyokuwa kwenye familia yake. Mchanganyiko wake wa kipekee wa mtindo wa Afrika Magharibi, ujuzi wake na hatimaye mitindo yake ya densi iliwavutia wakuu wa shirika la Universal. Akon alianza kuandika na kurekodi nyimbo katika studio yake ya nyumbani. Tepu zake zilifika kwenye kampuni hiyo ya SRC/Universal, ambayo ilitoa albumu (LP) yake ya kwanza, Trouble, mnamo juni 2004. Albamu hii ni mseto wa mtindo mwororo wa Akon wa Afrika Magharibi Ukichanganywa na MIDU kutoka Pwani ya Mashariki na Kusini. Nyimbo nyingi za Akon huanza kwa sauti ya kufunguka kwa mlango wa jela naye akitamka neno "Konvict".
Maisha ya binafsi na madai
Akon ni Mwislamu, na anasema hajawahi kulewa pombe kutokana na imani yake. Kumekuwa na madai kuwa ana wake watatu, hata hivyo amebaini kuwa anaye mmoja tu, aitwaye Tomeka. Akon alidai kuwa amepata watoto sita na wanawake watatu tofauti katika mahojiano na jarida la Blender. Akon pia anadai kuwa na uhusiano mzuri sana na watoto wake wote, na kwamba yeye anataka kukinga familia yake kutokana na jicho la umma. Yeye pia anasema kwamba dini yake ilimfanya kuwa mtu bora, na inampa mwongozo wa jinsi ya kutagusana na watu wengine maishani.
Yeye pia ana shirika lake la kutoa msaada kwa watoto wasiojiweza barani Afrika liitwalo Konfidence Foundation. Akon anamiliki mgodi wa almasi katika Afrika ya Kusini na anakanusha uwepo wa almasi za damu (zinajulikana pia kama " almasi za vita") akisema, "Hata siamini kuwa kuna almasi za vita. Hiyo ni filamu tu. Hebu fikiria. Hakuna mtu yeyote aliyewahi kufikiria chochote kuhusu almasi ya vita hadi wakati filamu hii ilipotolewa. Hata hivyo,tangu wakati huo yeye amesema kuwa hakubali kwamba almasi za damu zipo, na kwamba anamiliki nusu ya mgodi mmoja uliopo Afrika ambao unatia jitihada kuepuka matumizi ya almasi za damu huku wakizifaidi jamii zinazowazunguka. Inadaiwa kuwa aliwahi kushiriki katika ulanguzi wa madawa ya kulevya, lakini yeye amekanusha akisema hajawahi kutumia madawa haya, ingawa maneno ya baadhi ya nyimbo zake yanakinzana na makanusho yake.
Jarida la "The Smoking Gun" liliripoti, mnamo Aprili 2008, kwamba historia ya Akon ya kufungwa jela imeongezwa chumvi. Madai ya kuwa Akon alikuwa sehemu ya genge la wizi na kwamba alikaa miaka mitatu gerezani yalikabiliwa na rekodi za mahakama na za mahojiano na wachunguzi waliohusika katika kesi yake.
Kulingana na makala ya jarida la "Smoking Gun" , Akon hakushtakiwa na hatia yoyote ya uhalifu na hakutumikia kifungo chochote gerezani kati ya 1999-2002 kama alivyodai hapo awali. Yeye alisema kwamba jaribio la jarida la "The Smoking Gun" la kumharibia jina halina maana yoyote kwani hilo ni jambo analojaribu kulisahau." Akon alisema kuwa yeye hajawahi kukaa kwenye jela kipindi cha miaka 3 mfululizo, lakini amewahi kukaa vipindi vifupu vifupi ambavyo vimefikia miaka mitatu, na anasema kwamba huko ni kutoelewa kwa makala ya Smoking Gun. Japo ana historia ya uhalifu , Akon anatangaza kwamba amebadilisha mienendo ya maisha yake.
Kazi
2004-05: Albamu ya kwanza: Trouble
Albamu yake ya kwanza, 'Trouble' ilitolewa Juni tarehe 29, 2004. Albamu hii ina nyimbo kama "Locked Up" na "Lonely", "Belly Dancer (Bananza)", "Pot of Gold", na "Ghetto." Albamu hii ndiyo iliyokuwa ya kwanza kutolewa na kampuni yake mpya ya kurekodi ya Konvict Music. Msukumo wa kuimba wimbo wake wa kwanza ulitokana na miaka mitatu aliyokaa kwenye jela kwa sababu ya 'kuiba'. Wimbo wa "Locked Up" uliorodheshwa kwa nyimbo 10 bora nchini Marekani na tano bora nchini Uingereza. "Wimbo wa "Ghetto" ulivuma kwenye redio wakati ulipochanaganywa upya na DJ Green Lantern na kujumuisha mistari kutoka wasanii 2Pac na The Notorious B.I.G.
Katika mwaka wa 2005, yeye alitoa wimbo "Lonely" (ambao ni sampuli ya wimbo wa Bobby Vinton wa "Mr Lonely"). Wimbo huo uliorodheshwa miongoni mwa nyimbo tano bora kwenye orodha ya Bango laynyimbo 100 mashuhuri, na ukaongoza kwenye chati katika nchi ya Australia, Uingereza na Ujerumani. Albamu yake pia ilifikia namba moja nchini Uingereza katika mwezi wa Aprili 2005. Wakati runinga ya muziki ya 'The Box' ilikuwa ikichagua nyimbo kumi bora za wiki , uchaguzi ambao ulikadiriwa kwa kiasi cha mara ambayo video hiyo iliombwa na mashabiki, wimbo wa Akon "Lonely" ndio ulioongoza kwenye chati hiyo kwa muda mrefu zaidi, kwani ulikaa wiki kumi na tano. Akon kisha alitoa wimbo, akishirikiana na msanii kutoka New Zealand aliyeitwa Savage, ulioitwa 'Moonshine', na ambao ulivuma huko New Zealand na Australia, na ukawa namba moja katika chati ya New Zealand. Katika mwaka wa 2005, alishiriki katika albamu ya kwanza ya mwimbaji Young Jeezy katika wimbo wa "Soul Survivor." Mwezi Desemba mwaka uo huo meneja wake, Robert Montanez aliuawa kwa kupigwa risasi baada ya mzozo huko New Jersey.
2006-07: albamu ya Konvicted

Albamu ya pili ya Akon, Konvicted  ilitolewa tarehe 14 Novemba 2006. Ilikuwa na nyimbo alizoshirikisha waimbaji kama Eminem, Snoop Dogg na Styles P. Wimbo wa kwanza "Smack That" aliomshirikisha Eminem ulitolewa Agosti 2006 na ukashika nafasi ya pili kwenye orodha ya Bango  la nyimbo 100 mashuhuri kwa wiki tano mfululizo. Wimbo wa "I Wanna Love You," (akimshirikisha Snoop Dogg) ndio uliokuwa wimbo wa pili uliotolewa Septemba, na ukawa ndio ambao ungekuwa wa kwanza wa Akon kuwa namba moja kwenye orodha ya Bango  la nyimbo 100 mashuhuri, na wa pili wa Snoop. Wimbo huu wa "I Wanna Love You" uliongoza kwenye chati za Marekani kwa muda wa wiki mbili mfululizo. Katika Januari 2007, wimbo wa tatu "Don't Matter" ambao ulikuwa wimbo wa kwanza, alioimba bila kumshirikisha yeyote, kuwa namba moja, na wimbo wake wa pili kuichukua nafasi hiyo kwenye chati ya nyimbo 100 mashuhuri, ulitolewa. Wimbo wa "Mama Afrika" ulitolewa kama wimbo wa Ulaya mwezi Julai 2007, na kufikisha jumla ya nyimbo nne zilizokuwa zimetolewa kutokwa kwenye albamu hiyo iliyokuwa imefika namba 47 nchini Uingereza.
 Kutolewa ya toleo la 'Platinum (Deluxe)' la albamu hii kulifanyika wakati mmoja na kutolewa kwa "Sorry, Blame It on Me", uliokuwa wimbo wa tano kutoka kwa albamu hiyo, na ulioshika nafasi ya saba kwenye orodha ya nyimbo 100 mashuhuri katika mwezi Agosti 2007. Toleo hilo la Deluxe lilitolewa kikamilifu tarehe 28 Agosti 2007. Wimbo wa mwisho katika albamu hiyo ulithibitishwa na Akon kuwa "Never Took the Time." [7] Albamu ya Konvicted  ilipata kushika nafasi pili kwenye orodha ya Bango ' la nyimbo 200 mashuhuri, na kuuza nakala 286,000 katika wiki yake ya kwanza. Baada ya wiki sita tu, albamu ya Konvicted  iliuza zaidi ya nakala milioni moja nchini Marekani na zaidi ya nakala milioni 1.3 duniani kote. Albamu hii ilithibitishwa kuhitimu kiwango cha platinumu baada ya wiki saba, na baada ya wiki kumi na sita ilithibitishwa kuhitimu kiwango hiki, cha platinamu, kwa mara mbili. Albamu hii ilikaa katika orodha ya nyimbo ishirini za kwanza kwenye orodha ya ' Bango/0} la nyimbo 200 mashuhuri kwa wiki 28 mfululizo na ilipata kushika nafasi ya pili katika nyakati nne tofauti. Mnamo 20 Novemba 2007, shirika la RIAA ilithibitisha albamu hii kuwa imehitimu kiwango cha 'triple platinum' na rekodi milioni 3 zikiwa zimeuzwa Marekani. Imeuza zaidi ya nakala milioni 4 duniani.
Mnamo 5 Oktoba 2006, Akon alivunja rekodi ya orodha ya nyimbo 100 mashuhuri, kwani wimbo wake wa "Smack That" ulipata mafanikio ya juu zaidi kwa kuruka kutoka namba 95 hadi namba 7. Kupanda huko kulitokana na wimbo huo kushika nafasi ya sita kwa mara ya kwanza kwenye orodha ya Hot Digital Songs kutokana na  mipakuo 67000. Rekodi hiyo imevunjwa mara kadhaa tangu wakati huo. Mnamo Desemba 2006, wimbo wa Akon wa "Smack That" ulikuwa umependekezwa kushindana katika kategoria ya Best Rap / Sung Collaboration katika mashindano ya 49 ya Grammy Awards, lakini ulishindwa na ule wa Justin Timberlake na wa T.I. wa "My Love".
Miradi aliyoshirikiana na wasanii wengine
Mwaka wa 2006, Akon alianza kampuni yake mpya ya Kon Live Distribution chini ya Interscope Records. Msanii wake wa kwanza kusaini mkataba naye  alikuwa ni Ray Lavender.
Yeye alishirikishwa kwenye albamu ya hivi karibuni ya  Gwen Stefani, The Sweet Escape.  Yeye alishiriki katika wimbo wa anwani ya jalada na wimbo wa pili, "The Sweet Escape." Akon alitayarisha wimbo huo. Mnamo 10 Desemba 2006, Akon na Stefani walihudhuria 'Saturday Night Live' kama wageni wanamuziki, hata hivyo hawakuimba wimbo huo kwa sababu Stefani alikuwa bado hajajifunza maneno yake. Hata hivyo, Akon aliimba wimbo huo mbele ya hadhira, katika hafla ya American Idol tarehe 28 Machi 2007 kutokana na Gwen Stefani kushiriki kama kocha usiku uliotangulia. Wimbo huu wa "The Sweet Escape" umefikia # 2 kwenye Bango la nyimbo 100 mashuhuri.
Akon alishirikiana na Chamillionaire kwenye tepu yake ya, Mixtape Messiah 2,  akishiriki kwenye kibao "Ridin 'Overseas" ambacho alikuwa amekitayarisha. Tepu hii ilikuwa tayari kupakuliwa kutoka tovuti ya Chamillionaire kuanzia 24 Desemba 2006.
Katika mwaka 2006, baada ya wimbo wao wa mwaka wa 2005 uliotayarishwa na Akon, "Soul Survivor," wawili hawa walisema kuwa kuna mengi zaidi ya kutarajia kutoka kwao katika siku zijazo. Wao walitangaza kuwa kuna mipango ya kushirikiana na kutoa albamu.[8][9]
Akon pia alishiriki katika albamu ya Bone Thugs-n-Harmony ya Strength and Loyalty  na kwenye albamu ya nane ya Three 6 Mafia, Last 2 Walk, We The Best  iliyotayarishwa na DJ Khaled. Aidha yeye alishiriki kwenye albamu ya Fabolous ya, From Nothin' to Somethin ',  na wakashiriki wakiwa na 50 Cent katika baadhi nyimbo za Curtis. Isitoshe, yeye alishiriki kwenye  [10] albamu ya 5 ya T.I , T.I dhidi ya T.I.P., [11] albamu ya tatu ya Mario Go!, [12] na wakatayarisha wakiwa na Daddy Yankee katika wimbo unaoitwa "Bring It on" kwenye albamu ambayo ilitolewa tarehe 5 Juni 2007.[13]
Tarehe 7 Julai 2007 Akon alitumbuiza watu katika hafla ya American leg of Live Earth.
Mnamo Novemba 2007, Akon alirekodi toleo jipya la wimbo "Wanna Be Startin 'Somethin'" wakiwa na Michael Jackson. Mwezi wa Februari 2008, toleo jipya la wimbo huo lilitolewa wakati wa maadhimisho ya 25 ya kutolewa upya kwa video ya Michael Jackson ya Thriller.  Akon alitayatayarisha kibao cha "Echo" kilicho kwenye albamu mpya ya bendi ya wavulana ya Kilatini, Menudo, kilichotolewa katika majira ya spring ya 2008.
Kampuni ya 'Konvict Music' ndiyo ingehusika katika kutolewa upya kwa albamu ya kwanza ya Kat DeLuna, 9 Lives (albamu) ambayo ingeshirikisha Akon katika wimbo wa "Am I Dreaming."
Yeye pia alikuwa katika wimbo uliohusisha Aventura, Akon na Wisin Y Yandel ulioitwa "All up 2 you".
Katika mwezi wa Julai 2008, wimbo unaoitwa "Hold My Hand" ulisambaa kwenye mtandao. Wimbo huo ni wa R & B ulioimbwa kwa ushirikiano kati ya Michael Jackson na Akon, na uliotungwa na Claude Kelly. Pia kuna toleo lingine la wimbo huo linalomshirikisha Akon pekee. Pia hakuna kutajwa rasmi kwa kurekodiwa kwa wimbo huo katika aidha ya tovuti za wasanii hawa wawili ingawa Akon ameuzungumzia katika tovuti zingine tofauti. Wimbo huu haukujumuishwa katika orodha ya nyimbo za Freedom  kama Akon alivyokuwa ameeleza hapo awali. Katika mahojiano na Smiley Tavis, Akon alisema kuwa Jackson alikuwa amepanga kufanya toleo moja la hali ya juu ambalo lingehusisha video ya wimbo huo lakini wimbo huo ulifichuka kwa umma. Huu ndio wimbo wa mwisho unaojulikana wa Jackson kabla ya kifo chake kilichotokea tarehe 25 Juni 2009. Mwishoni mwa Julai ya mwaka huo, wimbo wa heshima ulioandaliwa na Akon unaojulikana kama "Cry Out Of Joy" ilifichuliwa kwenye mtandao.
Akon ndiye aliyekuwa pia mtaarishaji mkuu wa albamu ya nne ya Kardinal Offishall, Not 4 Sale,  iliyotolewa 9 Septemba 2008. Wimbo wa mauzo wa albamu hiyo, "Graveyard Shift" ulishirikisha Akon, ukiwa pamoja na wimbo wa kwanza, "Dangerous", ambao ulipata kushika nafasi ya # 5 kwenye Bango  la nyimbo 100 mashuhuri, na ulioshinda tuzo la Wimbo wa Mwaka katika mashindano ya Juno Awards ya 2009.
Akon alishiriki katika kuandika na kutayarisha wimbo wa "Put It on My Tab" na New Kids on the Block uliokuwa wa albamu yao ya 2008 Reunion ya The Block.
Akon alishiriki katika kuandika na kutayarisha wimbo wa Leona Lewis wa Forgive Me, ulio kwenye albamu yake, Spirit.
Kwa sasa yeye anafanya kazi na mshindi wa X Factor 2008, Alexandra Burke kwenye albamu yake ya kwanza.
Akon alishiriki katika kutayarisha albamu ya kwanza ya msanii wa Konvict Muzik, Lady Gaga iliyoitwa The Fame  na akashiriki katika kuandika & kutayarisha wimbo uliovuma duniani kote wa "Just Dance", ambao pia ulishirikisha Colby O'Donis na uliopendekezwa kushindana katika mashindano ya Grammy Awards ya 51. Wimbo huu uliwapatia vijana hawa wawili wa Konvict Muzik nafasi zao za kwanza za kushindana kwenye mashindano ya Grammy na umefikia namba # 1 katika nchi zaidi ya 14, zikiwa ni pamoja na Australia, Uingereza & Marekani
Albamu mpya ya Flo Rida ya R.O.O.T.S.  ilishirikisha Akon kwenye wimbo wa "Available".
Akon amerekodi wimbo na E-40 unaoitwa "Wake It Up" ulio katika albamu ya E-40 ya The Ball Street Journal.  Akon anafanya majaribio na athari za 'auto-tune' katika wimbo huo.
Mwimbaji wa Rap, Nelly, alithibitisha kuwa Akon, Pharrell, na T-Pain walizungumza kuhusu kuunda kikundi cha kuimba muziki wa rap katika mwaka wa 2009.[14]
Akon pamoja na kampuni yake ya Konvict Muzik pia wanahusika katika kutayarisha albamu ya 2009 ya kikundi cha hip hop / rock, Flipsyde, inayoitwa State of Survival,  itakayotolewa kupitia Kon Live Distribution na Cherrytree Records. [15]
Akon alifanyakazi na Whitney Houston katika kutayarisha albamu yake mpya ya mwaka wa 2009 iitwayo I Look To You.  Yeye alishiriki katika wimbo wa "Like I Never Left".[16]
Akon alifanya kazi na kikundi cha bachata kiitwacho Aventura, na waimbaji wa Reggaeton, Wisin y Yandel, katika kutayarisha wimbo wao wa pili wa All Up 2 You kutoka kwa albamu ya Aventura ya The Lastthat iliyotolewa Juni.
Akon hivi majuzi alitia saini mkataba na Jayko, msanii wa R & B na Reggaeton kutoka Uhispania, kwenye studio yake na sasa hivi anashirikiana naye kutayarisha albamu yake inayoitwa "Marcando Territorio"
Albamu ya Sexy Bitch ilitolewa Julai 2009, kwa ushirikiano na DJ wa Kifaransa, David Guetta.
Mnamo Agosti 2009, Akon alitolewa toleo jipya la 'Beautiful' akimshirikisha BOA, mwimbaji maarufu kutoka Korea. Hata hivyo, toleo hili lilikuwa limelenga soko la Ujapani.
Akon pia aliimba katika wimbo akishirikiana na Colby O'Donis unaoitwa "What You Got".
Matatizo ya kisheria
Mwezi Aprili 2007, Akon alikosolewa baada ya kucheza ngoma ya kusisimua na Danah (Deena) Alleyne, binti wa mhubiri aliyekuwa na umri wa miaka 15 wakati huo, katika klabu moja huko Trinidad na Tobago, kama sehemu ya shindano bandia, licha ya klabu hiyo kudai kuwa hawaruhusu watu walio na umri wa chini ya miaka 21, kuingia huko.[17][18] Tukio hilo lilirekodiwa na wafanyakazi wa Akon na baadaye rekodi hiyo ikapakiwa kwenye mtandao. Tarehe 20 Aprili 2007 vyombo vya habari vya mtaa, chaneli TV6, walionyesha video hiyo hadharani. Katikati ukosoaji kwenye redio, televisheni, na kutoka kwa Blogu, Verizon Wireless waliondoa nyimbo za mlio wa simu (ringitoni) zilizoshirikisha nyimbo za Akon. Verizon pia waliamua kutogharamia ziara ya The Sweet EscapeTour ambapo Akon alitarajiwa kuimba mwanzoni mwa onyesho kabla ya Gwen Stefani. kuingia jukwaani [19] Hata hivyo, kampuni ya Universal Music Group haikuchukua hatua dhidi ya Akon, bali iliamrisha tu video hiyo iondolewe kutoka kwa tovuti ya YouTube kutokana na ukiukaji wa hakimiliki. Mtoa maoni na mwanzilishi wa Parents Television council, Brent Bozell aliita hatua hii "ukosefu wa uwajibikaji wa pamoja." [20]
Wachambuzi wa kisiasa Michelle Malkin, Laura Ingraham, na Bill O'Reilly walimkosoa Akon kwa "kushusha hadhi ya wanawake." [21][22] Malkin alipakia ufafanuzi kuhusu Akon kwenye tovuti ya YouTube, kwa kutumia vijisehemu kutoka kwa video za muziki pamoja na onyesho la Trinidad, na kampuni ya Universal Music Group ikalazimisha kuondolewa kwa video kwa kuwapatia ilani ya kuondoa ya DMCA.[23]
Wakfu wa The Electronic Frontier Foundation ilimuunga mkono Malkin katika kupinga kuondolewa huko kwa kusema kuwa hayo ni matumizi mabaya ya hakimiliki, akirejelea matumizi ya haki. [24] Mwezi Mei 2007, UMG walibatiliza madai yao ya video hiyo, na ikarejeshwa kwenye tovuti ya YouTube.
Tarehe 3 Juni 2007, kwenye onyesho la WSPK 's KFEST  katika Uwanja wa Dutchess huko Fishkill, New York, mhudhuria mmoja wa onyesho hilo alimtupia Akon kifaa fulani alipokuwa jukwaani. Akon aliuliza umati kumtambua aliyekuwa ametupa kitu hicho na wampeleke jukwaani. Walinda usalama walimshika kijana huyo na kumpeleka hadi jukwaani. Akon kisha alimvuta kutoka kwa umati na kumbeba kwa mabega yake. Kisha akamtupa kijana huyo kwenye umati. Video ya tukio hilo ilitazamwa tena na polisi wa Fishkill.[25] Akon amedai kuwa tukio hilo lilikuwa la maigizo na kwamba yeye alilitumia kuanzisha rekodi yake iliyofuata.[26] Mashtaka ya kuhatarisha ustawi wa kijana, kumdharau, na kumdhulumu, ukiukaji, yaliandikwa, kulingana na ofisa wa polisi Donald F. Williams, na Akon alipelekwa kortini ili kujibu mashtaka haya mawili tarehe 3 Desemba 2007 katika korti la mji wa Fishkill.[27]
2008-hadi leo: Albamu ya Freedom
Akon alitoa albamu yake mpya Freedom  mnamo 2 Desemba, ambayo imetoa nyimbo nne: "Right Now (Na Na Na)", "I'm So Paid" (akishirikiana na Lil Wayne na Young Jeezy), "Beautiful" (akimshirikisha Kardinal Offishall na Colby O'Donis) na "We Don't Care", Wimbo wa 'We Don't Care' umeshindwa kupanda juu kwenye chati za nchi nyingi, na kufika tu namba 61 katika UK na namba 91 katika Australia kufikia sasa. Albamu hii imefikia kiwango cha dhahabu kwa kuuza zaidi ya nakala 600,000. . Baada ya kifo cha ghafla cha mfalme wa Pop Michael Jackson, ambaye Akon alikuwa akifanya kazi naye katika miaka ya mwisho ya Jackson Akon alitoa wimbo wa kuonyesha heshima unaoitwa "Cry Out Of Joy". Akon & Michael Jackson walikuwa marafiki wa karibu katika wakati huu wa mwisho wa maisha ya Jackon.
Akizungumza kuhusu uhusiano wake na Michael Jackson kwa mwandishi anayesifika wa UK wa R & B, Pete Lewis, aliyeshinda tuzo kwa wimbo 'Blues & Soul' katika Oktoba 2008,
Akon alisema: "Mike ni Mfalme wa Pop, na nadhani kuwa ni kutimia kwa ndoto kwa msanii yeyote mkuu / mtunzi / mtayarishaji kuweza kufanya kazi na wale waliobora katika biashara! Unajua, kufanya kazi na mtu kama Mike - ambaye amebuni fursa, akafungua milango kwa watu wengi, na kupata mafanikio makubwa katika ulimwengu wa muziki, basi - ni tajriba ambayo imetosha kuipokea kwa mtu ye yote! Yaani, wakati mimi nilisafiri kwa ndege hadi Vegas ili nikutane naye, ilikuwa ni kama tulikuwa tumejuana kwa MIAKA! UKWELI! 'Kwa sababu kimuziki tulikuwa na maoni sawa! Uhusiano wetu ulikuwa wa ajabu! Na, kwa hulka zake, alikuwa ndiye mtu mzuri na mnyenyekevu zaidi niliyewahi kukutana naye milele! Yaani, sisi hata tulienda kutazama filamu pamoja - katika wakati wa mchana! Ambayo ilikuwa ni tajriba spesheli! [28]
David Guetta alishirikiana na Akon katika Sexy Bitch, wimbo wa kwanza wa Akon, na umevuma duniani kote. Wimbo huu ambao umekuwa namba # 1 katika zaidi ya nchi 5, na kushika nafasi ya 12 kwenye chati ya Biango  la nyimbo 100 mashuhuri, umeshirikishwa kwenye albamu ya Guetta ya One Love. Na ni wimbo wake wa 19 kuingia kwenye orodha ya nyimbo bora 20 duniani kote.
Albamu ya nne ya Akon, Stadium Music  inatarajiwa kutolewa 2010.[29]
Televisheni na filamu
Akon amethibitisha kwamba anafanyia kazi mradi wa kuanzisha kipindi maalum kwenye televisheni. Kipindi hicho kitaitwa "My Brother's Keeper" na kitahusisha ndungu wawili wa Akon wanaokaribia kuwa mapacha na ambao watazunguka Atlanta wakijifanya kuwa wao ni yeye wa kuwapumbaza watu. Watajaribu kupata huduma za VIP, wasichana na vitu vya bure. Akon amedai kwamba mara nyingi watu huko Atlanta wamedhani kuwa ndugu zake ni yeye na huu ndio msingi wa kipindi hiki.[26]
Akon ana mipango ya kurekodi filamu nzima yenye jina Illegal Alien.  Filamu hii imejikita katika baadhi ya matukio ya maisha yake na mwigizaji Mekhi Phifer atamwigiza yeye.
Mbali na hayo, Akon alithibitisha katika mahojiano na tovuti ya Poland ya INTERIA.PL mnamo Agosti 2007, kwamba yeye anarekodi filamu inayoitwa "Cocain Cowboys", ambayo inazungumzia maisha ya Jon Roberts, mkuu wa kateli ya Medellin  (walanguzi wa madawa ya kulevya wa Colombia).[30]
Yeye pia alishirikishwa kwenye tangazo la kibiashara na la kuimba la Verizon Wireless Snitch wakiwa na Obie Trice katika tukio lililoitwa CSI: Crime Scene Investigation "Poppin' Tags."
Mnamo 30 Novemba 2007, Akon aliingia kwenye nyumba ya Big Brother katika Pinoy Big Brother Celebrity Edition 2  kama mgeni ili washiriki waweza kukutana naye kwa sekunde 100 tu.
Yeye pia alionekana kwenye toleo la tarehe 17 Novemba 2008 la WWE Raw, huku Santino Marella akimtaja katika hotuba yake. Kwa sababu ya athari za Kiitaliano za Santino, yeye alilitamka jina la Akon vibaya, yaani "Akorn".
Mnamo 27 Aprili 2008, Akon alionekana na Colby O'Donis katika Dance on Sunset.
Mtindo
Mnamo Februari 2007, Akon alianzisha aina yake ya mavazi, Konvict Clothing.  Mavazi haya yalishirikisha mavazi yanayovaliwa mitaani kama jeans za kitambaa cha denimu, fulana zilizo na kofia, t-shati na kofia. Aliuane   ni toleo la juu, ambalo linalenga wanaume na wanawake, na linalojumuisha makoti ya aina ya bleza, jeans za kitambaa cha denimu na vitu vingine. Timothy Hodge alionekana kwenye kipindi cha MTV cha Direct Effect wakiwa na Akon wakiwa wanajaribu kukuza mauzo ya mavazi ya Konvict line.[31]
Diskografia
Trouble  (2004)
Konvicted  (2006)
Freedom  (2008)
Stadium Music  (2010)
Tuzo na Uteuzi

Akon alipokea uteuzi mara nne ya kushindana kwenye mashindano ya Grammy ya 2008. Uteuzi huo ulikuwa ni katika kategoria za Best Pop Collaboration with Vocals kwa wimbo "The Sweet Escape" wakishirikiana na Gwen Stefani, Best R & B Performance na waimbaji wawili ama kikundi kwa wimbo "Bartender" wakishirikiana na T-Pain, Best Contemporary R & B Album kwa Konvicted,  na Best Rap / Sung Collaboration na "I Wanna Love You" wakishirikiana na Snoop Dogg. Tuzo tu ambalo Akon amepokea ni la Mwimbaji wa Kiume wa Soul / R & B anayependwa zaidi kutoka mashindano ya American Music Awards ya mwaka wa 2007. Ujumla, Akon amepokea tuzo moja kutokana na uteuzi wa mara kumi na mbili.
Shindano la American Music Awards
Shindani la American Music Awards ni hafla ya kila mwaka iliyobuniwa na Dick Clark katika mwaka wa 1973. Akon amepokea tuzo moja kutokana na uteuzi mara tatu.[32][33]

Shindano la Grammy Awards
Tuzo za Grammy Awards hutolewa kila mwaka na National Academy of Recording Arts and Science la Marekani. Akon ameteuliwa kwa mashindano mara matano.[32][34]

Tuzo za MTV Video Music Awards
Tuzo za MTV Video Music Awards ni hafla ya mwaka iliyoanzishwa mwaka 1984 na MTV. Akon ameteuliwa kwa mashindano mara nne.[32][35][36]

Ziara
Dar Es Salaam, Tanzania One-off Concert (2006).[37]
Konvicted Tour (Julai to Septemba 2007, then additional dates in 2008)
The Sweet Escape Tour with Gwen Stefani (Aprili-Julai 2007)
The Good Girl Gone Bad Tour with Rihanna (Canada - leg only, Septemba-Desemba 2008).
Konvict Muzik Tour with T-Pain, Australia only, 26-27 Oktober 2009.
Marejeo

Viungo vya nje

Please use a more specific IMDb template. See the documentation for available templates.

Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jamii:Watayarishaji muziki wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa hip hop
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu kutoka Dakar


Mkoa wa Arusha ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 23000[1], na ni wa pili kwa utajiri nchini.
Umepakana na Kenya upande wa kaskazini. Mikoa ya jirani,i kufuatana na mwendo wa saa, ni: Kilimanjaro, Manyara, Shinyanga na Mara.
Wilaya zake ni Monduli, Longido, Meru, Arusha Vijijini, Arusha Mjini,Ngorongoro na Karatu.
Makao makuu yapo Arusha mjini.
Eneo lake ni km za mraba 86,100 zikiwemo km² 2,460 za maji ya ndani.
Kati ya milima yake Oldoinyo Lengai (2,878 m) bado ni volkeno hai, na mlima Meru ni volkeno iliyolala tangu mwaka 1910.
Mvua hunyesha kati ya milimita 1,800 kwa mwaka mlimani Arusha hadi mm 508 kwa mwaka katika maeneo makavu.
Mkoa wa Arusha ndio kitovu cha utalii Tanzania Bara. Kuna mbuga za taifa na hifadhi za wanyamapori Ngorongoro, Serengeti, Olduvai, Arusha, na Ziwa Manyara. Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro na Hifadhi ya Tarangire ziko karibu.
Barabara ya lami Dar es Salaam-Nairobi inavuka eneo lake. Uwanja wa Kimataifa wa Ndege wa Kilimanjaro wahudumia miji ya Arusha na Moshi.
Arusha hulimwa kahawa, nafaka, pareto, katani, pamba, alizeti.
Fosfati inachimbuliwa Minjingu Mkoani Arusha, na takribani tani 48,000 kwa mwaka hutumiwa katika uzalishaji wa mbolea.
Kati ya wakazi asili wa mkoa ndio Waarusha, Wameru, Wairaqw na Wamasai.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Arumeru Magharibi	:	mbunge ni 	Gibson Ole Mesiyeki	(Chadema)
Arumeru Mashariki	:	mbunge ni 	Joshua Nassari	(Chadema)
Arusha Mjini 	:mbunge ni 	Godbless Lema 	(Chadema)
Karatu	:	mbunge ni 	Wille Qulwi Qambalo	(Chadema)
Longido	:	mbunge ni 	Onesmo Ole Nangole	(Chadema)
Monduli	:	mbunge ni 	Kalanga Julius Laizer	(Chadema)
Ngorongoro	:	mbunge ni 	William Tate ole Nasha	(CCM)
Tazama pia
Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha
Tanbihi

Viungo vya nje

Arusha

Je,ni kilomita ngapi kutoka Meru hadi Nairobi?


Fidla (kutoka Kiingereza fiddle; pia: violini, kutoka jina la Kiitalia violino) ni ala ya muziki yenye nyuzi. Idadi ya nyuzi ni 4 zinazopigwa au zaidi kuchuliwa kwa uta. Nyuzi zinawekwa kwa kawaida kwa noti za G, D, A na E.
Muundo wa fidla na matumizi yake
Fidla hufanywa kwa mwili wa mwangwi na shingo. Nyaya hufungwa juu kwenye shingo na hapo zinaweza kukazwa kwa hesi. Upande wa juu wa mwili kuna mashimo mawili yenye umbo la S nyembamba.
Fidla inashikwa na mchezaji baina ya bega na kidevu.
Kwa kawaida mkono wa kuume hushika uta na kuiteleza kwenye waya na hivyo kutoa sauti. Uta ni kama upinde na kuna riboni kati ya ncha za upinde. Riboni hufanywa kwa nywele za farasi.
Vidole vya mkono mwingine husogeza juu ya nyaya na kubadilisha sauti kwa kukaza waya mahali mbalimbali.
300px|thumbnail|Kyoko Yonemoto anapiga Paganini.
Historia ya fidla
Fidla zilibuniwa katika Ulaya ya Kusini takriban miaka elfu iliyopita kama nakala ndogo za ala za nyaya kubwa zaidi.
Fidla kwa umbo la kisasa zimepatikana tangu karne ya 16 na mwanzoni zilikuwa na nyaya 3 pekee, lakini tangu mnamo mwaka 1600 zilikuwa karibu sawa na ala za leo. Maendeleo hayo yalitokea katika Italia kaskazini. Baadaye mabadiliko madogo yaliendelea kufanywa.
Mafundi mashuhuri waliotengeneza fidla walikuwa pamoja na familia za Stradivari, Guarneri na Amati katika Italia za karne za 16 hadi 18 huko Brescia na Cremona na akina Jakob Stainer huko Austria. Ala zilizotengenezwa nao zinatafutwa hadi leo na kutumiwa kwa muziki wa kihistoria.
Watunzi muziki wote mashuhuri wa Ulaya walitunga muziki kwa ajili ya fidla, ama katika okestra ama kama ala ya pekee.
Kadiri fidla ilivyopendwa, idadi ya wapiga fidla iliongezeka pamoja na mahitaji ya idadi kubwa ya ala. Kwa hiyo fidla za bei nafuu zilitengenezwa katika viwanda vidogo. Mwaka 1888 kiwanda cha kwanza cha fidla kilianzishwa nchini Japani.
Marejeo

Viol and Lute Makers of Venice 1490 -1630 , by Stefano Pio (2012), Venezia Ed. Venice research, ISBN 978-88-907252-0-3
Violin and Lute Makers of Venice 1640 - 1760 , by Stefano Pio (2004), Venezia Ed. Venice research, ISBN 978-88-907252-2-7
Liuteri & Sonadori, Venice 1750 - 1870 , by Stefano Pio (2002), Venezia Ed. Venice research, ISBN 978-88-907252-1-0
The Violin Forms of Antonio Stradivari, by Stewart Pollens (1992), London: Peter Biddulph. ISBN 0-9520109-0-9
Principles of Violin Playing and Teaching, by Ivan Galamian (1999), Shar Products Co. ISBN 0-9621416-3-1
The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques, by Patricia and Allen Strange (2001), University of California Press. ISBN 0-520-22409-4
The Violin: Its History and Making, by Karl Roy (2006), ISBN ISBN 978-1-4243-0838-5
The Fiddle Book, by Marion Thede (1970), Oak Publications. ISBN 0-8256-0145-2
Latin Violin, by Sam Bardfeld, ISBN 0-9628467-7-5
The Canon of Violin Literature, by Jo Nardolillo (2012), Scarecrow Press.  ISBN 0-8108-7793-7
The Violin Explained - Components Mechanism and Sound by James Beament (1992/1997), Clarendon Press. ISBN 0-19-816623-0
 Antonio Stradivari, his life and work, 1644-1737', by William Henry Hill;  Arthur F Hill;  Alfred Ebsworth Hill (1902/1963), Dover Publications. 1963. OCLC 172278.  ISBN 0-486-20425-1
An Encyclopedia of the Violin, by Alberto Bachmann (1965/1990), Da Capo Press. ISBN 0-306-80004-7
Violin - And Easy Guide, by Chris Coetzee (2003), New Holland Publishers. ISBN 1-84330-332-9
The Violin, by Yehudi Menuhin (1996), Flammarion.  ISBN 2-08-013623-2
The Book of the Violin, edited by Dominic Gill (1984), Phaidon.  ISBN 0-7148-2286-8
Violin-Making as it was, and is, by Edward Heron-Allen (1885/1994), Ward Lock Limited.  ISBN 0-7063-1045-4
Violins & Violinists, by Franz Farga (1950), Rockliff Publishing Corporation Ltd.
Viols, Violins and Virginals, by Jennifer A. Charlton (1985), Ashmolean Museum.  ISBN 0-907849-44-X
The Violin, by Theodore Rowland-Entwistle (1967/1974), Dover Publications. ISBN 0-340-05992-3
The Early Violin and Viola, by Robin Stowell (2001), Cambridge University Press.  ISBN 0-521-62555-6
The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments by Roberto Regazzi, Bologna: Florenus, 1990. ISBN 88-85250-01-7
The Violin, by George Dubourg (1854), Robert Cocks & Co.
Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries, by Robin Stowell (1985), Cambridge University Press.  ISBN 0-521-23279-1
History of the Violin, by William Sandys and Simon Andrew (2006), Dover Publications.  ISBN 0-486-45269-7
The Violin:  A Research and Information Guide, by Mark Katz (2006), Routledge.  ISBN 0-8153-3637-3
Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte by Flavio Dassenno, (2004) a complete survey of the brescian school defined by the last researches and documents.
Gasparo da Salò architetto del suono by Flavio Dassenno, (2009) a catalogue of an exhibition that give complete informations on the famous master life and work, Comune di Salò, Cremonabooks, 2009.
 Cite journal requires |journal= (help)
Kujisomea
Schoenbaum, David, , New York, New York: W.W. Norton & Company, December 2012. ISBN 9780393084405
Templeton, David, , Strings magazine, October 2002, No. 105.
Young, Diana. . PhD Thesis. M.I.T., 2007.
Viungo vya nje

Jamii:Ala za muziki


Cordozar Calvin Broadus, Jr (amezaliwa, 20 Oktoba 1971) ni Rapa wa kimarekani na pia muigazaji wa filamu. Alipata umaarufu kama Snoop Dogg, mwanzoni walikuwa wakimuita Snoop Dogg Doggy.
Akiwa anawakilisha kikosi cha  West Coast Hip Hop, pamoja na mshirika wake wa karibu bwana Dr. Dre ambaye ndiye aliyesababisha Snoop kuwa hapo alipofikia. Snoop kuna misemo yake ambayo imezoleka sana midomoni mwa watu vile akisema 'fo' Shizzle, manizzle, akimanisha, kweli ndugu yangu, useme huo ulibuniwa na mwanamuziki mmoja wa huko huko nchini marekani maarufu kama  Frank Smith & the Band, mnamo  miaka ya 80 hivi.
Maisha ya Mwanzo
Snoop alizaliwa mjini Long Beach, California tar. 20 Oktoba 1971.
Akiwa bwana mdogo alipata jina la Snoop ambalo alipewa na mama yake mzazi kama jina la utani kwakuwa alikuwa anapenda kutazama kipindi cha televisheni kilichokuwa kinaitwa "Peanuts", kipindi ambacho kiliegemea kwenye masuala ya "Ucheshi", likiwemo na jina fulani la Snoop Dogg.
Snoop ajiunga na shule ya Long Beach Polytechnic High School, na baadae akapelekwa jela kwa kujishughulisha na maswala ya uuzaji na utumiaji wa madawa ya kulevya.
Snoop pia alikuwa mmoja wa wanachama wa kikundi kidogo cha kihuni kilichokuwa kinaongozwa na "Bow Keene Mundine" ndani ya Long Beach.
Albamu Alizotoa
Mwaka
1993: Doggystyle
1996: Tha Doggfather
1998: Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told
1999: No Limit Top Dogg
2000: Tha Last Meal
2002: Paid tha Cost to Be da Bo$$
2004: R&G (Rhythm & Gangsta): The Masterpiece
2006: Tha Blue Carpet Treatment
2007/08: Ego Trippin'
Filamu Alizotoa
Mwaka
1994: Murder Was the Case (Platinum)
1998: Half Baked (cameo appearance)
1999: Hot Boyz
1999: Whiteboyz
1999: Urban Menace
2000: Up In Smoke Tour
2001: Baby Boy (Gold)[1]
2001: Training Day
2001: Bones
2001: The Wash
2003: Malibu's Most Wanted
2003: Old School
2004: Starsky & Hutch
2004: Soul Plane
2005: Boss'n Up
2005: Racing Stripes
2006: The Tenants
2006: MILF Money (Weeds episode)
2007: Arthur and the Minimoys (voice)
2007: Coach Snoop
2007:  Monk
Marejeo

Viungo vya nje

 Ndani ya Geffen Records

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Wanamuziki wa hip hop
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Los Angeles


Kufifia uke  (ing. vaginitis) ni kuvimba ya uke. [1] [2] Inaweza kusababisha usaha, kuwashwa na maumivu, [2] na mara nyingi zinazohusiana na ni muwasho au maambukizi ya kuma ya. Ni kawaida hutokana na maambukizi. [5]
Dalili
Mwanamke kwa hali hii anaweza kuwa na kuwasha au maumivu makali ya kuchoma kutokwa. na usaha[7] Kwa ujumla, haya ni dalili ya kififia uke:
muwasho na / au kuwasha wa eneo la uzazi
kuvimba (muwasho, chuchu, na uvimbe unaotokana na mbele ya seli kinga ya ziada) wa mashavu makubwa ya uke,mashavu madogo ya uke, au eneo la uzazi wa mwanamke
uke kuvuja usaha
uke harufu chafu
usumbufu au kuungua wakati wa kukojoa
maumivu / muwasho wakati wa kimapenzi
sababu
Vulvovaginitis unaweza kuathiri wanawake wa miaka yote na ni ya kawaida sana. mionekano maalum ya vaginitis ni:
Maambukizi
Maambukizi ya vaginitis yanachukua asilimia 90% kati ya matatizo yote wakati wa umri wa kuzaa wa wamawanamke na inawakilishwa katika makundi matatu:
Candidiasis: vaginitis unaosababishwa na albicans Candida (fangasi).
Bakteria vaginosis: vaginitis unaosababishwa na Gardnerella  (a bacterium).
Trichomoniasis: vaginitis unaosababishwa na Trichomonas vaginalis  (a protozoan vimelea).
Kawaida chini ya maambukizi mengine inasababishwa na ugonjwa wa kisonono, Klamidia, mycoplasma, malengelenge, campylobacter, usafi mbaya, na vimelea vya na baadhi ya wadudu tegemezi. [9]
Maambukizi ya uke mara nyingi (inatofautiana kati ya nchi na nchi, kati ya 20-40% ya maambukizi ya uke) mchanganyiko wa vyanzo visababishi mbalimbali, ambavyo vinaleta changamoto kwenye matibabu. Hakika,wakati chanzo(kisababishi) kimoja kikipatiwa tiba,vimelea vingine vinapata ukinzani na kusababisha tatizo kujirudia baada ya muda mfupi. kitu cha muhimu ni hiyo ya kupata utambuzi sahihi na kutibu na wigo mpana la dawa za kuzuia maambukizi (mara nyingi pia huleta madhara).
wasichana ambao hawajabalehe  wanaweza pia kuambukizwa vaginitis, ingawa kwa sababu ni tofauti na zile za wanawake:
Bakteria vaginosis: vaginitis unaosababishwa na spp Streptococcus..
uchafu wa mazingira,ambao unaleta bacteria au vyanzo vingine vya uchafu kutoka sehemu ya haja kubwa na eneo la uke.
Urari pH katika wasichana miili vijana si mazuri kwa ukuaji wa albicans Candida, hivyo ni ngumu kupata maambukizi ya fangasi.
Njia za kupanga uzazi za homoni
Homoni vaginitis pamoja vaginitis atrophic kawaida hupatikana katika wanawake ambao uwezo wa kupata mimba umeishaau baada ya kujifungua. Wakati mwingine inaweza kutokea kwa wasichana vijana kabla ya kubalehe. Katika hali hii ya msaada estrogen ya uke ni dhaifu.

Muwasho / aleji
Vaginitis inayowasha husababishwa na aleji na kondomu dawa za kuuwa mbegu za kiume,, sabuni, ubani, douches, kilainisha na shahawa. Inaweza kuwa imesababishwa na mirija ya moto, kidonda ambo ngozi ya juu imeharibika, tishu, Visodo au dawa za topical.
Vitu vitokavyo nje ya mwili
{0 Vaginitis itokanayo na vitu vitokavyo nje ya mwili:{/0}vitu vitokavyo nje ya mwili (kwa kawaida Visodo au kondomu) husababisha sana kutoka usaha wenye harufu mbaya ukeni. Matibabu hujumuisha kuondoa, ambazo pete vishikizi inaweza kuwa na manufaa. matibabu zaidi si lazima kwa ujumla.
Wajibu wa magonjwa ya zinaa
Magonjwa ya zinaa (STD) yanaweza kuwa sababu ya usaha ukeni. Klamidia na upimaji wa ugonjwa wa kisonono ufanyike kwa mtu binafsi ambaye ana hali ya kujamiiana endapo analalamika kutokwa na usaha ukeni hata wakati mfuko wa uzazi unaonekana wa kawaida.
Ugonjwa wa sukari
Wanawake walio na ugonjwa wa kisukari hukuza haraka maambukizi ya vaginatis n zaidi kuliko wanawake ambao hawana. [10]
Uaguzi
Utambuzi lililojengwa kwa microscopy (zaidi na uke mvua mlima) na utamaduni wa kutokwa historia ya baada ya makini na mitihani ya kimwili yamekamilika. Rangi, konsekvensen, acidity, na sifa nyingine za kutokwa na kunaweza kuwa predictive ya Wakala wa causative. Takwimu ya Kimataifa Ainisho ya Magonjwa na uhusiano ya Afya namba Matatizo kwa sababu kadhaa ya vaginitis ni:

Matatizo yanajitokeza
kuendelea usumbufu
maambukizi ya juu juu ngozi (kutoka scratching)
utata ya hali ya kausative kandida (kama vile ugonjwa wa kisonono na maambukizi kandida ya maambukizi)
Matibabu
Njia ya maambukizi ya huamua ya matibabu sahihi. Hiyo ni pamoja na antibiotics mdomo au topical na / au kizuia vimelea ,kinza-akteria au dawa hiyo,matibabu cream A containing cortisone pia inaweza kutumika kupunguza baadhi ya muwasho wa. Kama mmenyuko mzio inahusika,jibu ni kimaliza kemikali za mzio  antihistamine kunaweza pia kuwa kinachotakiwa. Kwa wanawake walio na muwasho na kuvimba unaosababishwa na viwango vya chini ya estrogen (baada ya kipindi cha hedhi), a juu ya mwili estrogen ili kuwa kinachotakiwa.
Mara nyingi, baada ya matibabu ya kupambana na infective, maua ya uke (kuta kiungo juu ya goti  Döderlein flora) hu subuliwa. Sababu hii ni ya wiani kupunguzwa ya mimea kuishi (fiziolojia kizuizi dhidi ya patogener som utgör ett) na kupunguza epithelium ya uke (fisiki kizuizi mwili dhidi ya patogener som utgör ett). Matokeo yake, baada ya matibabu pia maombi ya uimarishaji wa maua ya asili uke, ambayo inafanywa na utawala wa ndani wa bakteria inayosababisha kuchacha kwa maziwa na uwezekano wa kiwango cha chini cha homoni (kwa mfano estrio) na kuongeza spridning ya chembe epithelial. [3]
Angalia Pia
Orodha ya hali ya ngozi
Mareje

Marejeleo zaidi
CS1 maint: Multiple names: authors list (link)

CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
Explicit use of et al. in: |author= (help)
CS1 maint: Multiple names: authors list (link)

Tazama vilevile
Atrofi ya uke
Afya ya uvimbe wa kuma na uke


Kuhusu makao makuu, tazama Meru

Kaunti ya Meru ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Jina lake limetokana na Wameru ambao ndio jamii kubwa zaidi katika kaunti hii.
Sehemu kubwa ya Meru ina ardhi ya rutuba na mvua ya kutosha. Ni kaunti inayojulikana kwa ukuzaji wa miraa, kama zao la biashara. Hata hivyo, ukulima wa ndizi, mahindi, majani ya chai na maharagwe hufanywa[1][2].
Makao makuu yako Meru.
Jiografia
Kaunti ya Meru inapakana na Kaunti za Nyeri, Laikipia, Tharaka Nithi, Isiolo na Kitui. Iko katika upande wa mashariki mwa Mlima Kenya. Sehemu ya Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Kenya iko katika Meru. Mvua yenye kufaa pamoja na udongo wa volkano huwezesha ukulima. Sehemu za Imenti zilizo karibu na Mlima Kenya huwa ni baridi kidogo na zenye vilima. Sehemu za Tigania hazina hali zenye kufaa ukulima isipokuwa karibu na Vilima vya Nyambene, ambapo huwa baridi kidogo. Mbuga ya Kitaifa ya Meru iko katika sehemu za Igembe, kaskazini mashariki mwa kaunti[3].
Mito, k.v. Mto Kathita hutoka Mlima Kenya na Vilima vya Nyambene hutiririsha maji yake ndani ya Mto Tana[4].
Utawala
Kaunti ya Meru imegawanywa katika maeneo yafuatayo:

Meru ni sehemu ya kati ya uliokuwa Mkoa wa Mashariki nchini Kenya upende wa mashariki-kaskazini wa mlima Kenya.
Eneo la Meru lilijumlishwa hadi 1992 katika wilaya ya Meru iliyogawiwa baadaye kuwa wilaya zifuatazo:
Meru Kati (majimbo ya uchaguzi wa South Imenti, Central Imenti, North Imenti)
Meru Kaskazini iliyogawiwa tena kuwa wilaya za
Tigania
Nyambene (majimbo ya uchaguzi Tigania East, Igembe, Tigania West na Ntonyiri)
Meru Kusini (jimbo la uchaguzi laitwa Nithi)
Tharaka
Tazama pia
Orodha ya mito ya kaunti ya Meru
Marejeo

Jamii:Kaunti ya Meru
Jamii:Kaunti za Kenya

Gavana wa kwanza wa Kaunti ya Marsabit anaitwa nani?


Mto Foyle fromIrish An Feabhal, meaning 'estuary of the lip' ni mto katika magharibi mwa Ulster, kaskazini magharibi mwa Ireland, ambao unaanza kutoka makuutano ya mito Finn na Mourne katika miji ya Lifford katika kata ya Donegal, Jamhuri ya Ireland, na Strabane katika kata ya Tyrone, Ireland ya Kaskazini. Kutoka hapa hutiririka hadi Mji wa Derry, ambapo huingia ndani ya Lough Foyle na, hatimaye, bahari ya Atlantiki. Huu hutenganisha sehemu ya Donegal kutoka sehemu za Londonderry na Tyrone. Wilaya ya Donegal ambayo inapakan na ufuko wa magharibi hujilikana kama Laggan. Wilaya hii hujumuisha vijiji vya St Johnston na Carrigans, vyote viwili ambavyo viko kwenye ufuko wa mto huu.
Mchezo kwenye Foyle
Mto ni makao ya vilabu kadhaa vya michezo na jengo ndogo limeongezwa hivi karibuni la madau madogo nje ya ofisi ya Halmashauri ya Jiji Derry katika moyo wa Derry. Michezo kuu katika mto huu ni uendeshaji wa madau Watu hushiriki katika kuteleza juu ya maji
Kuvuka Foyle
Mto Foyle pia ni mto unasonga kwa kasi zaidi Ulaya kwa ukubwa wake, hufanya ujenzi wa madaraja kuwa ngumu. Katika Derry, kuna madaraja mawili katika kituo cha kuvukia.  Daraja ya Kusini ,nzeaa kati ya hizo mbili, ni barabara tu Ulaya yenye gorofa na hujulikana kirasmi kama Daraja la Craigavon (hujulikana ka Blue Bridge  Daraja la kaskazini, linalojulikana kama Daraja la Foyle , ni daraja kubwa na lilijengwa kushikilia vyombo kubwa vya bahari kubwa wakati ilisemekana kuwa mji huo ulitakikana kushikilia vyombo kama hivyo. Hata hivyo, hii haikuwa na maana kwa kuwa bandari kuu ilikuwa maili kadhaa kaskazini ya mji . Mwanasiasamaarufu kutoka Derry maarufu aliyetunzwa Tuzo la Amani ya Nobel, John Hume, alihusiana na mipango ya ujenzi wa daraja la pili, kwa kuamini kwamba kiwango kubwa kilihitajika kudumisha uwezo wa kiuchumi kupitia bandari. Nje ya Derry, daraja tu ya kuvukia Mto Foyle ni Daraja la Lifford, ambayo ilijengwa katika miaka ya 1960 kati Lifford, ya County Town  ya Donegal upande wa ufuko wa m magharibi ya mto, na Strabane, mji mkubwa katika Tyrone juu ya ufuko wa mashariki .
Trafiki kwenye Foyle
Trafiki kwenye kusini ya Foyle zaidi kuliko daraja ya kaskazini sasa imezuia  boti za kujiburudisha na meli ya mafuta kuja mara chahe katika mwisho wa kaskazini wa mji. Meli ya ziara katika Foyle ni maarufu wakati wa misimu ya jua.
Kutafuta na Kuokoa katika Foyle
Kutokana na uwepo wa madaraja mawili juu ya mto huu katika Derry, vijana wengi kutoka Derry hujaribu kujiua kwa kuruka ndani ya kina kirefu na maji yanayosonga kwa kasi ya Foyle. 'Shirika la Kutafuta na kuokoa katika Foyle' lilianzishwa kama mapendo mwezi wa Julai 1993 na limechukua jukumu la kulinda maisha ya binadamu katika Mto Foyle kutoka daraja la Craigavon hadi draja la  Foyle . Kati ya 1993 na 2008 ilishughulikia watu zaidi ya  1000 katika dhiki.[1][2]
Uvuvi katika Foyle
Foyle inaaminika kuwa  moja ya mito bora ya samaki  katika Ireland.
Maelezo ya kanuni ya uvuvi yanapatikana katika shirika la  Loughs.[3] Kijiji cha St Johnston, ambacho kiko katika ufuko wa mto huu katika Donegal ni makao mashuhuri ya uvuvi Foyle.
Eneo maarufu la Kisayansi
Mto Foyle na na mito yake midogo ni maeneo maalum ya kisayansi ,kwa kimombo ni (ASSI).Inajumuisha  Mto Foyle na vyanzo vyake yaani sehemu ya mto Finn ambayo iko ndani ya Ireland ya Kaskazini, mto Mourne na vyanzo vyake Mto Strule (hadi unapokutana na mto Owenkillew) na Mto Derg, pamoja na vyanzo vyake viwili vidogo, Mtona Mourne Beg wa Mourne na mto Glendergan. Eneo huwa na mkondo wa maji kilomita 120 na ni mashuhuri kwa raslimali ya ufukona mitaro ya kipekee hasa katika maeneo ya juu na  utajiri jamii za mimea na wanyama . Muhimu kabisa ni idadi ya samaki wa Atlantiki, ambaye ni moja wa samaki wakubwa Ulaya. Utafiti imesema kwamba kila  eneo ndogo la uvuvi katika mfumo hulisha jamii  ndogo tofauti.
Angalia pia
Orodha ya mito ya Ireland Kaskazini
Marejeo

Viungo vya nje

Coordinates:
Jamii:Mito ya Ulaya
Jamii:Mito ya Ireland Kaskazini


Lucas Vázquez Iglesias (aliyezaliwa 1 Julai 1991) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anachezea klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania kama winga wa kulia.
Vázquez aliwakilisha Hispania kwenye Euro 2016.
Real Madrid
Alizaliwa Curtis huko Galicia, Vázquez aliwasili katika mfumo wa vijana wa Real Madrid mwaka 2007, akiwa na umri wa miaka 16. Alikuwa na mafanikio katika msimu wa 2010-11 na timu C na kampeni iliyofuata, alifunga mabao 22 na kupandishwa daraja.
Espanyol
Mnamo Agosti 19, 2014, Vázquez alikopwa kwa RCD Espanyol ya La Liga, kwa kipindi cha muda mrefu. Alicheza kwanza katika mashindano ya Agosti 30 2014, akiwa kama mfungaji wa pili dhidi ya Sevilla FC katika ushindi wa nyumbani.
Vázquez alifunga bao lake la kwanza waliposhinda 2-0 nyumbani dhidi ya Real Sociedad.
Kurudi Real Madrid

Mnamo tarehe 30 Juni 2015, Real Madrid ilisaini mkataba na Vazquez na kurudi RealMadrid. Alicheza mechi yake ya kwanza mnamo 12 Septemba 2015 na walishinda 6-0 dhidi ya timu yake ya zamani Espanyol.

Jamii:wachezaji mpira wa Hispania

Lucas Vázquez Iglesias ana miaka mingapi?


Nikotini ni dutu ya alkaloidi katika mimea mbalimbali (hasa mtumbaku) ambayo ni dawa linaloathiri neva za mwanadamu. Matumizi yake ni hasa katika sigara, lakini pia katika kemikali na madawa.
Kuanzia kiasi fulani ni sumu kali, kwa viwango vidogo inaamsha neva za watu. Hatari yake kwa mwanadamu ni hasa uzoefu unaotokea na kugeuka haraka uraibu unaotawala mwili na akili kwa hamu ya kurudia matumizi ya nikotini. Katika sifa hii inafanana na madawa ya kulevya hata kama kiwango cha kumwamsha mtu haufikii hali ya ulevi wa namna yoyote.
Jina
Jina la dawa linatokana na jina la kitaalamu la mtumbaku "Nicotiana tabacum" na hili lilitokana
na Jean Nicot de Villemain aliyekuwa balozi wa Ufaransa nchini Ureno katika karne ya 16. Alijipatia mbegu za mtumbaku wakati mmea huu ulikuwa umeingia Ulaya kutoka Amerika akazituma Paris kwa utafiti. Ndiye mtu wa kwanza kuleta mbegu ya mtumbaku nchini Ufaransa.
Dawa ya nikotini ndani ya majani ya mmea liligunduliwa na wanakemia Wajerumani mwaka 1828.
Matokeo ya nikotini yanayotafutwa na watu
Matokeo ya kimwili ya nikotini kwa kiwango kidogo ni kuharakisha pigo la moyo na kupandisha kanieneo ya damu. Sifa hii inatafutwa na watu wakisema matumizi ya tumbaku husaidia kuondoa au kupunguza uchovu na kuamsha ubongo. Lakini uamsho huu haudumu muda mrefu na mtu anapaswa kuongeza nikotini mara nyingi kwa kuvuta sigara nyingine.
Hasara na hatari zake
Hatari hasa ya dawa lenyewe ni uraibu wa hatari ya kutawaliwa nayo.
Sumu ya neva
Kwa viwango kikubwa zaidi hatari zake kama sumu ya neva ni muhimu. Kiwango cha miligramu moja ya nikotini kwa kilogramu moja ya uzani wa mtu kinatosha kumwua mtu. Yaani mtu mwenye uzani wa kg 70 hufariki akiingiza miligramu 70 mwilini. Hapa ni kwa mfano hatari ya watoto wadogo kula sigara bila kujijua: sigara moja huwa na miligramu 10 za nikotini. Mvutaji anaingiza sehemu yake tu kwa njia ya moshi lakini mlaji anapata yote na mtu mdogo huwa hatarini kabisa.
Nikotini ni kati ya sumu kali kabisa, hivyo imetumiwa kama dawa la wadudu kwa sababu mimea haina matatizo nayo, ni wanyama tu. Lakini nchi nyingi zimepiga marufuku matumizi haya kutokana na hatari kwa watu wanaotumia dawa au wanaoishi katika mazingira ambako inatumiwa.
Sumu katika moshi wa sigara
Hasara za nikotini katika sigara zinaenda sambamba na kemikali zinazokuja pamoja nayo katika sigara kama njia kuu ya kutumia nikotini. Hapa wataalamu hawana uhakika kiasi gani magonjwa yanayoonekana kati ya wavutaji husababishwa na nikotini hasa au na nikotini pamoja na kemikali nyingine ndani ya moshi.
Hasara zilizotazamwa ni kama vile:
hamu ya kula inapungua
asidi inaongezeka tumboni
maumivu ya kichwa
mishipa ya damu hujikaza; inaonekana kuna uhusiano na mishipa myembamba kati ya wavutaji wa miaka mingi
hii inaongeza hatari ya magonjwa ya moyo
inaogeza hatari ya thrombini yaani kuzibwa kwa mishipa ya damu
viungo vya mwili vilivyo mbali na moyo havipokei damu na lishe ya kutosha; hapa ni sababu ya kuoza kwa miguu ya wavuta tumbaku.
vidonda hupoa polepole
nguvu ya kuzaa kwa wanaume hupungua
Picha

Muundo wa kikemia wa nikotini
Molekuli ya nikotini

Viungo vya nje

Jamii:Madawa
Jamii:Madawa ya Kulevya