Dkt Geoffrey William Griffin  (alizaliwa Eldoret 15 Juni 1933  -  28 Juni 2005) alikuwa mkurugenzi mwanzilishi wa Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe. Alianzisha shule hii mwezi Novemba 1959 kwa msaada wa marehemu Geoffrey Geturo na Joseph Gikubu, Afisa Mwandamizi wa sasa wa mkurugenzi wa shule; alikuwa Mkurugenzi wa shule hii kutoka alipo ianzilisha hadi mwisho wa maisha yake. Pia alikuwa mkurugenzi mwanzilishi wa National Youth Service kati ya 1964 na 1988, wakati alistaafu kutoka Huduma kwa Umma ya Kenya.
Starehe hutoa elimu ya hali ya juu bila malipo kwa mayatima na watoto wengi maskini wa Afrika (kwa mfumo unaofanana na Christ's Hospital). Wanfunzi wengi wa zamani sasa ni watu maarufu nchini Kenya na ulimwenguni. (Waziri mstaafu Raphael Tuju; Paul Ereng, mshindi wa medali ya dhahabu ya Olimpiki; Dk Amrose Misore, Naibu Mkuu wa Mkurugenzi wa Huduma ya Afya; na Prof George Magoha, Daktari wa upasuaji na Mwanaurolojia ambaye ni Makamu wa Chansela wa sasa wa Chuo Kikuu cha Nairobi ni wachache tu ya Wanastarehe wa zamani).
Ni vyema kutambua kwamba aliyeingia mahala pa Dkt Griffin kama Mkurugenzi wa Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe ni Prof Jesse Mugambi, muelimishaji aliyeheshimika na kujulikana sana nchini Kenya na awali alikuwa profesa wa falsafa katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Wana watatu wa Profesa Mugambi wamepitia katika Shule ya Starehe kama wanafunzi wakati tofauti wakati Dkt Geoffrey William Griffin bado alikuwa mkurugenzi. Profesa alijiuzulu kutoka wajibu wake kama Mkurugenzi wa Shule ya Starehe mnamo Ijumaa, 16 Januari 2009. Sababu iliyotolewa ya kujiuzulu ghafla kwake ilikuwa kwamba Chuo Kikuu cha Nairobi kilikataa kuongezea muda wa mkataba wake na kumtaka arejelee wajibu wake kama profesa wa falsafa.
Griffin alipata elimu isiyo ya juu sana: baada ya kuacha shule mapema, alijiunga, kwanza, na Usoroveya wa Kenya, na kisha King's African Rifles. Baada ya kutumikia wakati wa dharura, alikuja kushawishika na haki ya vuguvugu la Mau Mau, na kuchoshwa na ukatili wa vita.[1] Hakuendelea na tume yake, na alianza kushiriki katika jitihada za kukarabati wapiganaji wa zamani waliokamatwa, au walioachiliwa hivi karibuni kutoka kambi za uzuizi. Baada ya miaka kadhaa, aligeuza harakati zake kwa watoto waliofanywa yatima na vita, na kuanzishaa kituo cha kuwaokoa , kilichokua chanzo cha Starehe.
Griffin aliondokea kuwa kiongozi mwanzilishi kielimu na alituzwa PhD ya Heshima katika Elimu na Chuo Kikuu cha Kenyatta kwa kuifanya Shule ya Starehe kuwa mojawapo wa shule bora zaidi sio tu nchini Kenya bali katika Afrika na ambayo inajulikana ulimwengu mzima kama kituo cha ubora wa elimu.
Alipatiwa cheo cha Moran of the Order of Burning Spear na Rais Kenyatta mwaka wa 1970, ya Moran of the Order of the Golden Heart na Rais Moi mwaka wa 1986 na Order of the British Empire na Malkia Elizabeth II mwaka wa 2002, na tuzo ya Lifetime Achievement na Tume ya Kitaifa ya Kutetea Haki za Binadamu ya Kenya mwaka wa 2005
Vidokezo

Viungo vya nje
Anonymous ( 18 Agosti 2005)  The Times.
Kwamchetsi Makokha ( 29 Juni. 2005)  The East African Standard
Makala ya Waandishi
Geoffrey Griffin (1994) School Mastery: Straight talk about boarding school management in Kenya,  (Nairobi: Lectern Publications).
Roger Martin (1978) Anthem of bugles: the story of Starehe Boys Centre and School,  (Nairobi, London: Heinemann Educational).
Kennedy OA Hongo, Jesse NK Mugambi (2000) Starehe Boys Centre: School and Institute .first forty years 1959-1999  (Nairobi: Acton Publishers)

Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Watu wa Kenya
Jamii:Waliotuzwa Officer of the Order of the British Empire

Mkurugenzi mkuu wa kwanza wa hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta alikuwa nani?


Mkanda wa jeshi (au tutuko zosta, na hata zosta, kutoka Kiingereza herpes zoster) ni ugonjwa wa kuambukiza unaotokana na virusi vya hepesi, lakini ni kali kuliko tutuko la kawaida ("hepesi simpleksi").
Unajulikana kama ugonjwa wa vipele au pia kama zona, ni ugonjwa unaosababishwa na virusi vyenye sifa za upele unaoleta maumivu kwenye ngozi na malengelenge katika eneo dogo la upande mmoja wa mwili, mara nyingi katika mstari.
Awamu ya awali ya maambukizi ya virusi vya tetekuwanga (VZV) husababisha ugonjwa mkali wa tetekuwanga (wa muda mfupi) ambao kwa kawaida hutokea kwa watoto na vijana. Mara baada tu ya kusuluhishwa kwa tukio la tetekuwanga, kirusi hicho hakiondolewi kwenye mwili lakini kinaweza kusababisha vipele-ugonjwa wenye dalili tofauti kabisa - miaka mingi baada ya maambukizi ya awali.
Kirusi cha tetekuwanga kinaweza kutulia katika miili ya seli za neva na kwa nadra katika seli za satelaiti zisizo za niuroni za shina la uti wa mgongo, neva ya fuvu au ganglioni ya kujiongeza, [1] bila kuonyesha dalili zozote. [2] Miaka au miongo kadhaa baada ya kupata maambukizi ya tetekuwanga, virusi hivyo vinaweza kutoka nje ya miili ya seli za neva na kusafiri hadi kwenye mikongo ya neva na kusababisha maambukizi ya ngozi yanayotokana na virusi katika eneo la neva. Kirusi kinaweza kuenea kutoka kwenye ganglioni moja au zaidi katika neva za sehemu iliyoathiriwa na kuambukiza dematomi (eneo la ngozi linalogawiwa virutubishi na neva moja ya uti wa mgongo) na hivyo kusababisha vipele vyenye uchungu. [3] [4] Ingawa upele huu wa kawaida hupona katika muda wa wiki mbili hadi nne, baadhi ya wagonjwa huendelea kuhisi uchungu wa neva kwa miezi au miaka kadhaa, hali iitwayo maumivu ya neva ya baada ya kupona kwa vipele. Haieleweki vyema namna ambavyo kirusi hicho hubaki kikiwa kimejificha kwenye mwili, na hatimaye kujifufua. [1]
Katika ulimwengu mzima, kiwango cha matukio cha ugonjwa wa tutuko zosta kila mwaka huwa na safu ya kutoka visa 1.2 hadi 3.4 kwa watu 1,000 wenye afya, na kufikia hadi 3.9-11.8 kwa mwaka kwa watu 1,000 kati ya walio na umri zaidi ya miaka 65. [5] [6] [7]
Matibabu ya madawa ya kinzavirusi yanaweza kupunguza ukali na muda wa tutuko zosta ikiwa itatumiwa kwa mfululizo wa siku saba hadi kumi. Madawa haya yanapaswa kuanza kutumika kabla ya kupita kwa masaa 72 tangu kuonekana kwa dalili za vipele. [5] [8]
Ufafanuzi
Jina tutuko zosta hutokana na neno la Kigiriki zōstēr, lenye maana ya "mkanda" au "ukanda", kutokana na vipele kwenye ngozi vinavyofanana na ukanda. [9] Jina la kiingereza la shingles (ugonjwa wa vipele) linawakilisha jina la Kilatini cingulus, linalotokana na neno cingulum  lenye maana hiyohiyo ya "ukanda."
Licha ya usawa wa jina, tutuko zosta si ugonjwa sawa na manawa na wanaweza kupitisha, ingawa wote wa zoster varicella virusi vya UKIMWI na malengelenge yanayoleta vidonda mdomoni na kwenye sehemu za siri ingawa virusi vya tetekuwanga na vya malengelenge yanayoleta vidonda mdomoni na kwenye sehemu za siri zinatoka jamii moja ya virusi ya (Alfahapesvirina).
Ishara na dalili
Dalili za mapema zaidi za tutuko zosta, ambazo ni pamoja na kuumwa na kichwa, homa na hitilafu ya mwili, si mahususi, na huenda zikasababisha utambuzi usio sahihi. [5] [10] Dalili hizi kwa kawaida hufuatwa na hisia za maumivu na joto, kuwashwa, haiparesthesia (kiwango cha juu kupindukia cha hisi), au paresthesia (mwasho baada ya mwili kufa ganzi: Kuwashwa, kudungwa, au kufa ganzi). [11] Maumivu huweza kuwa madogo hadi makuu katika dematomi iliyoathiriwa, na hisia ambazo mara nyingi huelezwa kama ya kuumwa, ya msisimko, kuuma, kukufa ganzi au ya mpigo, na yanaweza kuchanganyika na michomo ya haraka ya maumivu makali. [12] Malengelenge ya Zoster katika watoto mara nyingi huwa hayana maumivu.
Wakati mwingi, baada ya siku 1 hadi 2 (lakini wakati mwingine muda wa hadi wiki 3) awamu ya kwanza hufuatwa na kujitokeza kwa vipele vya ngozi. Maumivu na vipele kwa wa kawaida hutokea katika kiwiliwili, lakini yanaweza kujitokeza kwenye uso, macho au sehemu zingine za mwili. Mara ya kwanza, vipele hivi huonekana kuwa sawa na mwonekano wa kwanza wa ugonjwa wa mabaka ngozini; hata hivyo, tofauti na ugonjwa wa mabaka ngozini, tutuko zosta husababisha mabadiliko kwenye ngozi yanayokoma kwenye dematomi, ambayo kwa kawaida husababisha mfano wa ukanda au mkanda unaojitokeza katika upande mmoja pekee wa mwili na usiovuka sehemu ya katikati ya mwili. [11]  Zoster sine hapete  inaeleza mgonjwa aliye na dalili zote za tutuko zosta isipokuwa sifa hii ya upele. [13]
Baadaye, vipele huwa ya lengelenge, na kuunda kutoa malengelenge madogo yaliyojazwa na rishai ya majimaji ya damu, huku homa na hitilafu ya mwili kwa ujumla ikiendelea. The vilengelenge vyenye uchungu hatimaye huwa na mavundevunde au hufifizwa baada ya kujazwa na damu na hupasuka baada ya siku 7 hadi 10, na kwa kawaida, magamba huanguka na ngozi hupona; lakini wakati mwingine, baada ya umalengelenge mkali, uundaji wa kovu na ngozi iliyogeuka rangi hubaki. [11]

Ukuaji wa ugonjwa wa vipele Siku ya 1Siku ya 2Siku ya 5Siku ya 6
Tutuko zosta zinaweza kuwa na dalili za ziada, ikitegemea dematomi inayohusika. Tutuko zosta za ophthalmikasi yanahusisha obiti ya macho na hutokea takriban katika 10% hadi 25% ya visa.  Hii inasababishwa na kirusi kinachoamsha kitengo cha macho cha neva ya trijemia. Kati ya wagonjwa wachache, dalili zinaweza kuwa ni pamoja na uvimbe wa macho, uvimbe wa konea, uvimbechungu wa uvea, na kupooza kwa neva za macho ambao wakati mwingine unaweza kusababisha uvimbe sugu wa macho, kupoteza uwezo wa kuona na maumivu yanayodhoofisha. [14] Tutuko zosta aina ya otikas,  ambazo pia zinajulikana kama ugonjwa wa Ramsay Hunt aina ya II, zinahusisha sikio. Yanadhaniwa kutokana na virusi vinavyoenea kutoka kwenye neva ya usoni hadi kwenye neva ya vestibulikomboli. Dalili ni pamoja na kupoteza uwezo wa kusikia na kisulisuli (kizunguzungu). [1]
Pathofisiolojia

Kisababishi cha tutuko zosta ni kirusi cha tetekuwanga (VZV), kirusi cha DNA chenye kamba mbili kinachohusiana na kikundi cha virusi vya malengelenge ya simpleksi. Watu wengi wameambukizwa na virusi hivi wakiwa wangali watoto, na hushikwa na ugonjwa wa tetekuwanga. Mfumo wa kinga hatimaye huondoa virusi hivi kutoka sehemu nyingi, lakini bado hubaki bwete (au fiche) katika ganglioni iliyo karibu na uti wa mgongo (unaoitwa ganglioni ya shina la uti wa mgongo) au semilunari ya ganglioni (Gaseri ya ganglioni) katika shina la fuvu. [15] Ni nadra kupata matukio yanayorudiwarudiwa ya tutuko zosta, [11] na ni nadra sana kwa wagonjwa kupata zaidi ya matukio matatu. [15]
Tutuko zosta hutokea tu kati ya watu ambao wamewahi kupata tetekuwanga, na ingawa inaweza kutokea katika umri wowote, wengi wagonjwa wana zaidi ya umri wa miaka 50. [16] Ugonjwa huo hutoka na kuamshwa kwa virusi katika ganglioni moja ya hisia. [4] Tofauti na virusi vya malengelenge ya simpleksi, utulivu wa VZV haueleweki vyema. Kirusi hiki hakijawahi kuondolewa kwenye seli za neva za binadamu kwa kutumia ufugaji vyembe na mahali na muundo wa DNA ya kirusi hiki hakifahamiki. Protini zenye virusi mahususi huendelea kutengenezwa na seli wakati wa kipindi cha utulivu, kwa hivyo utulivu wa kweli, kinyume na maambukizi 0}sugu ya kiwango cha chini hayajadhibitishwa. [2] [17] Ingawa VZV imetambuliwa katika uchunguzi wa tishu za neva katika maiti, [18] hakuna njia za kutambua virusi tulivu katika ganglioni ya watu wanaoishi.
Ila tu pale ambapo mfumo wa kinga umeathirika, mfumo huu hukandamiza ufufuaji wa kirusi na kuzuia tutuko zosta. Haifahamiki vyema ni kwa nini mara nyingine ukandamizaji huu haufanyiki ipasavyo, [6] lakini tutuko zosta yana uwezekano zaidi wa kujitokeza kati ya watu ambao mifumo yao ya kinga imeharibika kutokana na uzee, tiba ya kukandamiza mfumo wa kinga, dhiki ya kisaikolojia, au mambo mengine. [19] Baada ya uhaishaji, kirusi hicho hujirudufu katika seli za neva, na virioni humwaga kutoka kwenye seli na kubebwa hadi kwenye mikongo kwenye eneo la ngozi linaloshughulikiwa na ganglioni. Katika ngozi, kirusi hicho husababisha kuvimba na malengelenge. Maumivu ya muda mfupi na muda mrefu yanayosababishwa na tutuko zosta yanatokana na ukuaji mkubwa virusi hivo kwenye neva zilizoambukizwa, ambayo husababisha kuvimba. [20]
Dalili za tutuko zosta haziwezi kuambukizwa kwa mtu mwingine. [21] Hata hivyo, wakati wa awamu ya malengelenge, mgusano wa moja kwa moja na upele huo unaweza kueneza VZV kwa mtu asiye na kinga dhidi ya virusi hivo. Mtu huyu aliyepata maambukizi mapya kisha huweza kupata tetekuwanga, lakini hatapata vipele mara moja. Hadi pale ambapo vipele vinapata magamba, mgonjwa anaweza kuwaambukiza watu wengine kwa urahisi sana. Mtu pia hawezi kuambukizana kabla ya malengelenge kujitokeza, au wakati wa maumivu ya neva anayokuja baada ya malengelenge (baada ya upele huu kuisha). Mtu huyo hataweza kuambukiza mtu mwingine tena baada ya upele huu kuisha. [11]
Uaguzi

Ikiwa upele huu umejitokeza, kutambua ugonjwa huu (kufanya utambuzi wa kutofautisha) utahitaji uchunguzi wa kuangalia pekee, kwani ni magonjwa machache sana yanayosababisha kujitokeza kwa upele katika mfumo wa dermatomal mfano (tazama ramani). Hata hivyo, virusi vya malengelenge ya simpleksi/0} (HSV) yanaweza kuleta upele mara kwa mara katika mfumo wa namna hiyo. The sampuli ya Tsanck ni muhimu sana kwa utambuaji wa maambukizi sugu ya virusi vya papo hapo na malengelenge, lakini haitofautishi kati ya HSV na VZV. [22]
Wakati ambapo upele huu hauko (katika hatua za awali za ugonjwa au katika tukio la , au katika kesi ya malengelenge), tutuko zosta yanaweza kuwa vigumu kutambua. [23] Mbali na vipele, dalili nyingi hutokea pia katika hali nyingine.
Majaribio ya maabara zinapatikana kwa utambuzi wa tutuko zosta. Jaribio maarufu zaidi hutambua zindiko maalum ya VZV IgM katika damu; hii hujitokeza tu wakati wa tetekuwanga au tutuko zosta na wala sio wakati virusi vimetulia. [24] Katika maabara makubwa zaidi, limfu zilizokusanywa kutoka kwa malengelenge hupimwa na mmenyuko fululizi wa polimeresi kwa DNA ya VZV, au kuchunguzwa kwa darubini ua kielektroniki ili kutambua chembechembe za virusi. [25]
Katika utafiti wa hivi karibuni, sampuli za vidonda kwenye ngozi, macho, na mapafu kutoka kwa wagonjwa 182 waliodhaniwa kuwa na malengelenge ya simpleksi au tutuko zosta walifanyiwa majaribio kwa kutumia PCR halisi au kwa bakteria zenye virusi. Kwa kulinganisha hivi, bakteria zenye virusi zilitambua VZV kwa kiwango cha hisi cha 14.3% pekee, ingawa jaribio hilo lilikuwa na kiwango cha juu sana cha umaalum (umaalumu = 100%). Kwa kuzilinganisha, PCR halisi ilitoa matokeo ya 100% ya unyeti. Kwa ujumla majaribio ya malengelenge ya simpleksi na tutuko zosta kwa kutumia PCR yalionyesha uborekaji wa 60.4% wa bakteria zenye virusi. [26]
Uzuiaji
Chanjo hai ya VZV linapatikana, na linauzwa kwa jina la Zostavax. [27] Katika utafiti wa mwaka 2005 wa watu 38,000 wazima wenye umri wa kamamu zaidi, ilizuia nusu ya kesi za maumivu ya neva yanayokuja baada ya malengelenge kwa theluthi mbili. [28] Utafiti wa 2007 ulionyesha kuwa chanjo ya zoster ina uwezekano wa kuwa na gharama nafuu nchini Marekani, na kutabiri uokoaji wa $82 hadi $103,000,000 katika gharama za huduma za afya na uwiano wa gharama wa kuanzia $16,229 hadi $ 27,609 kwa kila mwaka uliopatwa wenye maisha yaliyoboreshwa. [29] Mnamo Oktoba 2007 chanjo hiyo ilipendekezwa rasmi nchini Marekani kwa watu wazima wenye afya wenye umri wa miaka 60 na zaidi. [27] [30] As of October2008 ,uchunguzi unaodhibitiwa unaendelea kufanywa ili kutathmini ya utendakazi kwa watu wenye umri wa miaka 50 hadi 59. [31] Watu wazima pia hupata kuongezewa kinga kwa kuwa wanagusana na watoto walioambukizwa tetekuwanga, njia ya kuongeza nguvu inayozuia kama robo ya matukio ya tutuko zosta kati ya watu wazima ambao hawajapata chanjo, lakini inaendelea kupoteza umaarufu wake nchini Marekani kwa kuwa sasa watoto hupewa chanjo dhidi ya tetekuwanga mara kwa mara. [8] [32]
Nchini Uingereza na katika sehemu zingine za Bara Ulaya, utoaji wa chanjo kwa raia halifanywi ipasavyo. Sababu ya msingi ni kwamba, hadi pale ambapo watu wote watapata chanjo, watu wazima ambao wamewahi kupata VZV wangefaidika kutokana na kuwa wazi kwa VZV (kutoka kwa watoto), ambayo huongeza kinga yao kwa kirusi hicho, na unaweza kupunguza hatari ya kupata ugonjwa wa upele baadaye. [33] Shirika la kukinga Afya ya Uingereza linasema kwamba, ingawa chanjo imeidhinishwa nchini Uingereza, hakuna mpango wa kuiingiza kwenye utaratibu wa chanjo kwa watoto, ingawa inaweza kutolewa kwa wafanyakazi wa afya wasio na kinga ya VZV. [34]
Utafiti wa mwaka wa 2006 wa kesi 243 na vidhibiti 483 vilivyolinganishwa vilionyesha kwamba matunda yanahusishwa na kupunguka kwa kiwango cha atari cha kuambukizwa vipele: watu waliokula kiasi kidogo cha matunda kwa siku walikuwa na hatari ya mara tatu zaidi ikilinganishwa na waliokula zaidi ya vipimo vitatu, baada ya kuangalia vipengele vingine kama vile ulaji wa nishati kwa jumla. Kwa watu wenye umri wa miaka 60 au zaidi, ulaji wa vitamini na mboga ulikuwa na uhusiano sawa. [35]
Matibabu

Malengo ya matibabu ni kukomesha ukali na muda wa maumivu, kufupisha muda wa vipele, na kupunguza matatizo. Matibabu ya dalili huhitajika mara kwa mara kwa ajili ya matatizo ya niuraljia ya baada ya malengelenge. [36]
Hata hivyo, uchunguzi kuhusu tutuko zosta unaonyesha kuwa ni nadra kwa watu wenye umri wa chini ya miaka 50 kupata maumivu baada ya kuisha kwa upele (niuraljia ya baada ya malengelenge) na huisha baada ya muda; kati ya watu wazeee zaidi, maumivu yalichukua muda mrefu zaidi kuisha, lakini hata kati ya watu wenye zaidi ya miaka 70, 85% walikuwa hawana maumivu mwaka mmoja baada ya kupata vipele. [37]
Vituliza maumivu
Wagonjwa wenye maumivu madogo hadi wastani wanaweza kutibiwa kwa kutumia vituliza maumivu vinavyouzwa kwenye maduka. Losheni za topiki zenye kalamini au mafuta ya nguruwe yanaweza kupakwa juu ya upele au malengelenge na yanaweza kutuliza maumivu. Mara kwa mara, maumivu makali yanaweza kuhitaji madawa ya afyuni, kama vile mofini. Mara baada ya vidonda kufunikwa na magamba, krimu ya kapsaisini (Zostrix) inaweza kutumika. Lidokeini ya topiki na bloku za neva pia zinaweza kupunguza maumivu. [38] Kutumia gabapentini pamoja na kinzavirusi kunaweza kuleta nafuu kwa niuraljia ya baada ya malengelenge. [36]
Kinzavirusi
Madawa ya kinzavirusi huzuia uigaji wa VZV na kupunguza ukali na muda wa tutuko zosta huku yakiwa na madhara madogo sana, lakini hayawezi kutegemewa kuzuia niuraljia ya baada ya malengelenge. Kati ya madawa haya, acyclovir imekuwa ndiyo tiba ya kawaida, lakini kwa madawa mapya valasikloviri na famsikloviri huonyesha utendakazi sawa au bora zaidi na usalama mzuri na ustahimilivu. [36] Dawa hizo hutumika kama profilaksisi (kwa mfano kuwatibu wagonjwa wa UKIMWI) na kama tiba wakati wa awamu kali. Matibabu ya kinzavirusi yanapendekezwa kwa watu wote wenye miili inayoweza kujikinga na maradhi, wanaougua tutuko zosta na wana zaidi ya miaka 50. Ikiwezekana, dawa hizi zinapaswa kutolewa katika muda wa masaa 72 baada ya kuonekana kwa vipele. [39] Matatizo kwa watu wenye tutuko zosta na miili isiyoweza kujikinga na maradhi yanaweza kupunguzwa kwa kutumia asaikloviri ya ndani ya vena. Kwa watu wenye hatari kuu ya kwa mashambulizi yanayorudiwarudiwa ya vipele, vipimo vya asaikloviri vya kumezwa kila siku kwa siku tano kwa kawaida huwa na ufanisi. [1]
Steroidi
Steroidi za bongo zinazomezwa hutumika mara nyingi kutibu maambukizi, licha ya kuwa majaribio ya kliniki ya matibabu haya hayashawishi. Hata hivyo, jaribio moja lililochunguza wagonjwa wenye zaidi ya miaka 50 ambao miili yao haiwezi kujikinga na maradhi na waliokuwa ma tutuko zosta, ulionyesha kuwa kutumia prednisoni wenye asikloviri uliboresha muda matibabuna kuboresha ubora wa maisha. [40] Baada ya tathmini kwa mwezi mmoja, asikloviri na prednisoni ziliongeza uwezekano wa ufunikaji na kupona kwa vidonda kwa  karibu mara mbili, ikilinganishwa na kipozaungo. Jaribio hili pia lilitathmini madhara ya mchanganyiko huu wa madawa kwa ubora wa maisha katika muda wa mwezi mmoja, na kuonyesha kwamba wagonjwa walikuwa na maumivu madogo zaidi, na walikuwa na uwezekano zaidi wa kuacha kutumia vikolezo vya vituliza maumivu, kurudi kwa shughuli zao za kawaida na kulala bila kukatizwa kwa usingizi. Hata hivyo, wakati wa kulinganisha kukomeshwa kwa maumivu yanayohusishwa na tutuko zosta au niuraljia ya baada ya malengelenge, hakukuwa na tofauti kati ya asikloviri plus prednisoni na asiklovir peke yake. Kutokana na hatari ya matibabu ya steroidi za bongo, inashauriwa kuwa mchanganyiko huu wa madawa utumike tu kwa watu wenye zaidi ya miaka 50, kutokana na hatari kubwa zaidi ya kupata niuraljia ya baada ya malengelenge. [40]
Ofthalmikasi ya tutuko zosta
Matibabu kwa ofthalmikasi ya malemgelenge ya zoster ni sawa na matibabu ya kawaida ya tutuko zosta katika maeneo mengine. Jaribio la hivi karibuni lililolinganisha asikloviri na dawa wawa nayo ya hapo awali, valasikloviri, lilionyesha utendakazi sawa katika matibabu ya aina hii ya ugonjwa huo. [41] Faida kubwa ya valsikloviri ikilinganishwa na asikloviri ni kipimo chake cha mara tatu tu kwa siku (ikilinganishwa na ile ya asikloviri ya kipimo cha mara 5 kwa siku), jambo ambalo linaweza kuwawezesha zaidi wagonjwa kuzingatia maagizo ya matibabu. [42]
Matatizo
Ingawa tutuko zosta kwa kawaida hupona katika muda wa wiki mbili, matatizo fulani yanaweza kutokea:
Maambukizi ya pili ya bakteria
Kuhusishwa kwa vitengo vya mwendo - ikiwa ni pamoja na udhaifu hasa katika "tutuko zosta ya vitengo vya mwendo"
Kuhusishwa kwa macho - kuhusishwa kwa neva ya trijemia (kama inavyoonekana katika ofthalmikasi ya malengelenge) inafaa kutibiwa mapema na kwa fujo kwa kuwa inaweza kusababisha upofu. Kuathiriwa kwa ncha ya pua kutokana na upele wa zoster upele ni kitabiri cha ofthalmikasi ya malengelenge. [43]
Niurlajia ya baada ya malengelenge - hali ya maumivu sugu yanayofuata tutuko zosta
Ubashiri
Upele na maumivu kwa kawaida hupunguka baada ya kati ya wiki tatu hadi tano, lakini takriban mgonjwa mmoja kati ya watano hupitia hali ya maumivu inayoitwa niuraljia ya baada ya malengelenge, ambayo mara nyingi ni ngumu kudhibiti. Kwa wagonjwa wengine, tutuko zosta yanaweza kufufuka tena na kujitokeza kama zoster sine herpete:  maumivu yanayotokan kwenye njia ya neva moja ya uti wa mgongo usambazaji wa chini ya ngozi),  lakini usioambatana na upele. Hali hii inaweza kuleta matatizo yanayoathiri viwango kadhaa vya mfumo wa neva na kusababisha niuropathia nyingi za fuvu, kuvimba kwa neva, mieliti, au ugonjwa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo usio na bakteria. Madhara mengine makubwa yanayoweza kutokea katika baadhi ya matukio ni pamoja na kupooza usoni (kwa kawaida huwa ni kwa muda), uharibifu wa sikio, au uvimbe ubongo. [1] Wakati wa ujauzito, maambukizo ya kwanza ya VZV, yanayosababisha tetekuwanga, yanaweza kusababisha maambukizi ya kijusi na kuleta matatizo kwa mtoto mchanga, lakini maambukizi sugu au ufufuaji wa vipele hayahusishwi na maambukizi kwa kijusi. [44] [45]
Kuna hatari lililoongezeka kwa kiasi kidogo ya kupata kansa baada ya kuambukizwa na tutuko zosta. Hata hivyo, utaratibu huo si wazi na vifo vinavyotokana na kansa havikuonekana kuongezeka moja kwa moja kutokana na kuweko kwa virusi. [46] Badala yake, hatari iliyoongezeka inaweza kutokana na kukandamizwa kwa kinga ambayo inaruhusu ufufaji wa virusi. [47]
Epidemiolojia

Kirusi cha Zoster Varisela kina kiwango cha juu cha uambukizaji na kimeenea duniani kote, [48] na kina kiwango imara sana chha maambukizi kutoka kizazi kimoja hadi kingine. [49] VZV ni ugonjwa hafifu kwa mtoto mwenye afya nzuri katika nchi zilizoendelea. Hata hivyo, varisela inaweza kusababisha kifo kwa watu wanaoambukizwa baadaye maishani au walio na kiwango cha chini cha kinga. Idadi ya watu katika kundi hili la hatari kuu imeongezeka, kutokana na janga la VVU na ongezeko la matibabu ya kukandamiza kinga. [50] Maambukizi ya varisela katika taasisi kama vile hospitali pia ni tatizo kubwa, hasa katika hospitali zinazowahudumia watu hawa wenye hatari kuu. [51]
Kwa ujumla, tutuko zosta hayana matukio ya msimu na hayatokani na mikurupuko. [19] Katika kanda zenye hali wastani za joto, tetekuwanga ni ugonjwa wa watoto, na matukio mengi hutokea wakati wa majira ya baridi na majira ya kuchipua, uwezekano mkubwa ukiwa ni kutokana na kuenda shuleni; hakuna ushahidi kwa majanga ya mara kwa mara. Katika tropiki, tetekuwanga kwa kawaida hutokea kati ya watu wazee zaidi. [52] Matukio ni ya juu kabisa kati ya watu wenye zaidi ya miaka 55, pamoja na wagonjwa wenye hali ambapo mwili unapoteza uwezo wa kujikinga na maradhi bila kujali umri, na kati ya watu walio na msongo wa kisaikolojia. Watu wasio wazungu wanaweza kuwa na hatari ya chini zaidi; haieleweki ikiwa hatari hii imeongezeka kwa wanawake. Sababu zingine ambazo huenda ikaleta hatari ni pamoja na majeraha ya kimwili, sababu za kijenetiki, na uwazi kwa imunotoksinimfiduo. [19]
Kiwango cha matukio ya tutuko zosta ni kati ya 1.2 na 3.4 kwa kila miaka ya watu 1,000 kati ya watu wenye afya, na unaongezeka hadi 3.9-11.8 kwa kila miaka ya watu 1,000 kati ya watu wenye zaidi ya umri wa miaka 65. [5] Matukio sawa ya viwango yamerekodiwa duniani kote. [5] [7] Tutuko zosta hujitokeza kati ya takribani Waamerika 500,000 kila mwaka. [53] Tafiti mbalimbali na takwimu ya upelelezi, angalau wakati inapotazamwa kijuu juu, hazionyeshi mielekeo yoyote thabiti ya matukio nchini Marekani tangu kuanzishwa kwa mpango wa chanjo dhidi ya tetekuwanga mwaka wa 1995. [54] Hata hivyo, baada ya ukaguzi wa maikini, tafiti hizo mbili ambazo hazikuonyesha kuongezeka kwa matukio ya vipele zilifanywa katika maeneo ambapo chanjo ya varislea bado ilikuwa haijaenea. [55] [56] Utafiti wa hivi karibuni uliofanywa na Patel na wenzake ulihitimisha kuwa tangu kuanzishwa kwa chanjo dhidi ya tetekuwanga, gharama za hospitali kutokana na matatizo ya vipele imeongezeka kwa zaidi ya $ milioni 700 kila mwaka kwa watu wenye zaidi ya miaka 60. [57] Utafiti mwingine uliofanywa na Yih na wenzake uliripoti kuwa usambazaji wa chanjo ya varislea kati ya watoto uliongezeka, matukio ya varisela yalipungua na matukio ya vipele kati ya watu wazima yaliongezeka kwa 90%. [58] Matokeo ya utafiti zaidi uliofanywa na Yawn na wenzake yalionyesha kuongezeka kwa matukio ya vipele kwa 28% kati ya mwaka wa 1996 na 2001. [59] Zaidi ya hayo, kulikuwa na ongezeko la kitakwimu katika visa vya upele vilivyoripotiwa kwa watu wazima katika Mradi wa Uchunguzi wa Uhai wa Varisela wa Antelope Valley (VASP) kutoka mwaka wa 2000 hadi 2003. Ongezeko la 56.1% kutoka matukio 237 mwaka wa 2000 hadi matukio 370 mwaka wa 2002 unaleta uwiano wa kiwango cha 1.4 (95% CI 1.2-1.7). Ongezeko katika visa vya vipele lililoripotiwa na VASP ilitokea kati ya kila kategoria ya umri (isipokuwa 70 na zaidi) kutoka mwaka wa 2000 hadi 2001. VASP pia iliripoti kuwa visa vilivyohakikiwa vya upele kati ya watu wazima wenye umri wa miaka 50 na zaidi viliongezeka kwa 27.5% kutoka 2006 hadi 2007. (Muhtasari wa kila mwaka, 2001, 2002, 2003, 2006, 2007 Mradi wa Uchunguzi wa Uhai wa Varisela katika Antelope Valley, Idara ya Huduma za Afya katika Mkoa wa Los Angeles, Vituo vya Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (CDC) Mkataba wa Ushirikiano No. U66/CCU911165-10; Mascola L, na wenzake.) Kuna uwezekano kuwa kiwango cha matukio kitabadilika katika siku za usoni kutokana na kuzeeka kwa watu, mabadiliko katika tiba dhidi ya magonjwa ya kudhuru na magonjwa ya kingamwilinafsi, na mabadiliko katika viwango vya chanjo dhidi ya tetekuwanga; kuongezeka kwa ukubalifu wa chanjo dhidi ya zoster kunaweza kupunguza matukio kwa kiwango kikubwa. [5]
Katika utafiti mmoja, ilikadiriwa kwamba 26% ya wagonjwa wanaoambukizwa tutuko zosta hatimaye hupata matatizo. Niuraljia ya baada ya malengelenge hujitokeza katika takriban 20% ya wagonjwa. [60] Utafiti wa 1994 wa data za California ulipata viwango vya kulazwa hospitalini vya 2.1 kwa kila miaka ya watu 100,000, na kupanda hadi 9.3 kwa kila miaka ya watu 100,000 kwa watu wenye miaka 60 na zaidi. [61] Uchunguzi wa awali mjini Connecticut uligundua kiwango cha juu zaidi cha kulaza watu hospitalini; tofauti hii inaweza kuwa imesababishwa na maambukizi ya virusi vya ukimwi katika utafiti wa awali, au kutokana na kuanzishwa kwa matumizi ya kinzavirusi mjini California kabla ya mwaka wa 1994. [62]
Utafiti wa mwaka wa 2008 ulionyesha kwamba watu wenye ndugu wa karibu waliokuwa na vipele walikuwa na uwezekano wa mara mbili wa kuipata wenyewe. Utafiti unakisia kwamba sababu za kimaumbile zinachangia pakubwa katika kubainisha kati ya watu walio na uwezekano mkubwa zaidi wa kupata VZV. [63]
Historia
Tutuko zosta yana historia ndefu iliyorekodiwa, ingawa rekodi za zimeshindwa kutofautisha kati ya malengelenge yanayosababishwa na VZV na yale yanayosababishwa na ndui, [16] hali ya erogoti na erisipela.  Ilikuwa ni mwishoni mwa karne ya kumi na nane ndipo William Heberden alibaini njia ya kutofautisha kati ya tutuko zosta na ndui, [64] na tutuko zosta haikuweza kutofautishwa na erisipela hadi mwisho wa karne ya kumi na tisa. Katika mwaka wa 1831, Richard Bright alitoa nadharia tete kuwa ugonjwa huo ulitoka kwenye ganglioni ya shina la uti wa mgongo, na jambo hili lilithibitishwa katika makala ya 1861 yaliyoandikwa na Felix von Bärunsprung. [65]
Dalili za kwanza zilizoonyesha kuwa tetekuwanga na tutuko zosta yalisababishwa na kirusi kile kile zilitambuliwa mwanzoni mwa karne ya 20. Madaktari walianza kuripoti kuwa visa vya tutuko zosta zilifuatiwa mara nyingi na tetekuwanga kati ya vijana walioishi na wagonjwa waliokuwa na vipele. Dhana la kuyahusisha magonjwa hayo mawili yalidhibitishwa zaidi wakati ambapo ilidhihirika ya kuwa limfu kutoka kwa mgonjwa wa tutuko zosta inaweza kuleta tetekuwanga kati ya vijana waliojitolea. Hatimaye jambo hili lilidhibitishwa na utengaji wa kwanza wa kirusi hiki katika vikuza viini, na Thomas Weller, aliyepata tuzo la Nobel katika mwka wa 1953. [66]
Hadi miaka ya 1940, ugonjwa huo ulichukuliwa kuwa hafifu, na matatizo makubwa yalidhaniwa kuwa nadra sana. [67] Hata hivyo, kufikia mwaka wa 1942, ilitambuliwa kwamba tutuko zosta ulikuwa ni ugonjwa hatari zaidi kati ya watu wazima kuliko kwa watoto, na kwamba matukio yake yaliongezeka jinsi umri wa mtu ulivyoendelea kuongezeka. Tafiti zaidi katika miaka ya 1950 kuhusu watu wenye kinga iliyokandamizwa ilionyesha kuwa ugonjwa huo haukuwa hafifu kama ilivyodhaniwa hapo awali, na utafutaji wa tiba na kinga mbalimbali ukaanza. [51] Kufikia miaka ya 1960, tafiti kadhaa zilitambua kupunguka polepole kwa kinga ya seli katika umri wa uzeeni, na kutambua kuwa katika kundi la watu 1,000 waliofikisha umri wa miaka 85, takribani watu 500 (yaani, 50%) wangepata kuambukizwa tutuko zosta angalau mara moja, na watu 10 (yaani, 1%) wangepata kuambukizwa angalau mara mbili. [68]
Katika masomo ya kihistoria ya vipele, matukio ya vipele kwa ujumla yaliongezeka kulingana na umri. Hata hivyo, katika karatasi yake ya 1965, Dkt Hope-Simpson alikuwa wa kwanza kupendekeza kuwa, "Usambazaji wa kipekee wa kiumri wa zoster unaweza kuonyesha kwa sehemu marudio ambayo kila kategoria ya umri tofauti hupata matukio ya varisela na kutokana na kuongezeka kwa kinga mwilini mwao, maambukizi yao ya zoster huahirishwa. "
Ili kuiunga mkono nadharia hii tete kuwa kuwagusa watoto wenye tetekuwanga huimarisha kinga ya kusaidiwa na chembechembe kati ya watu wazima na hivyo kusaidia kuhairisha au kukandamiza vipele, Thomas na wenzake walifanya utafiti ulioonyesha kuwa watu wazima katika nyumba zenye watoto walikuwa na viwango vya chini vya visa vya upele ikilinganishwa na nyumba zisizo na watoto. [69] Aidha, utafiti na Terada na wenzake ulionyesha kuwa  madaktari wa watotot walionyesha viwango vya matukio kutoka 1 / 2 hadi 1 / 8 kuliko vile vya watu wa kawaida wa umri wao. [70]
Tazama pia
Tutuko zosta zilizosambazwa
Vidonda vya ngozi vinavyotokana na uvimbe baada ya maambukizi ya zosta
Marejeo

Viungo vya nje
 , Taasisi ya Kiaifa kuhusu matatizo ya neva na kiharusi
 at Curlie
 Chuo Kikuu cha Iowa
 , Taasisi ya Kitaifa ya Macho

Jamii:Maradhi ya ngozi
Jamii:Maradhi ya kuambukiza

Je mwanamazingira Wangari Maathai alishinda tuzo la Nobel mwaka upi?


Nkem Owoh  ni muigizaji na mcheshi wa Nigeria.  Mwaka 2008 alishinda tuzo la African Movie Academy Award la Muigizaji Bora katika sehemu ya uongozi. [1]
Maisha Yake ya Utotoni
Owoh alizaliwa Enugu Nigeria Baada ya masomo yake ya msingi na ya upili, alienda Chuo Kikuu cha Ilorin alikosomea uhandisi. Kama bado anasoma masomo ya chuo kikuu, Owoh alianza uigizaji katika televisheni na filamu.
Kazi
Owoh alikuwa kati ya waigizaji wakuu katika filamu ya 2003 ya Osuofia i London .
Anajulikana pia kwa kuuimba wimbo wa I Go Chop Your Dollar, unaohusu  ufisadi wa ada ya mapema. Wimbo huu ulitumika katika filamu ya The Master  ambapo Owoh hucheza kama mtapeli.[2]
Tume ya Uhalifu wa Fedha na Uchumi na Tume ya Utangazaji ya Nigeria ilipiga marufuku wimbo huo[3].
Mwaka 2007 alikamatwa na polisi mjini Amsterdam, Uholanzi(kitongoji Bijlmermeer katika eneo la Amsterdam Zuidoost) kama matokeo ya uchunguzi wa miezi 7 ulioitwa "Operation Apollo".[2] Owoh alikuwa akitumbuiza wakati polisi walivamia pahali pale na kuwatia mbaroni watu 111 kwa tuhuma  za udanganyifu makosa ya uhamiaji. Owoh baadaye aliachiliwa huru.[3][4]
Mwezi Novemba 2009, Owoh alitekwa nyara eneo la mashariki mwa Nigera. Wateka nyara walitaka naira milioni 15 kama makombozi. Aliachiliwa huru baada ya familia yake kutoa naira milioni 1.4 kama makombozi.
Filamu

Marejeo

Viungo vya nje
 on IMDb

Jamii:Waigizaji wa Nigeria
Jamii:Waigizaji wa Igbo
Jamii:Vinyago wa Igbo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Vinyago wa Nigeria


{moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla{/0} (ADHF) ni sababu ya kawaida na kubwa ya kusababisha kushindwa kupumua kwa ghafla.
visababishi
usugu wa kushindwa kwa uthabiti wa moyo unaweza kiulahisi kusababisha kushindwa kwa usambazaji wa damu. Hii kwa kawaida sana ni matokeo ya ugonjwa ulotokea karibuni (kama vile {)kichomi,{/0} uinifarakti wa maiokaridiali (mshtuko wa moyo), pumu, shinikizo la damu lisilozibitiwa, au mgonjwa kushindwa kudumisha udhibiti wa maji, chakula au dawa. [1] Sababu nyingine ambazo ni vizuri kutambuliwa na zinazochochea ni pamoja na upungufu wa damu na utoaji wa kiwango cha juu cha homoni za koromeo ambazo zinaleta maumivu ya ziada kwenye misuli ya moyo. Utumiaji mwingi wa vimiminika au ulaji wa chumvi, na dawa ambayo husababisha uwekaji wa maji kama vile NSAIDs na thiazolidinedione, pia inaweza kuchochea moyo kushindwa kusambaza damu . [2]
uinifarakti wa maiokardia uliomkali unaweza kuchochea moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla na itapelekea kuibuka  kwa kurejea kwa mtiririko wa damu katika viungo na damu kushindwa kufunga, kupitisha damu bila kupitia korinari, au kipandikizi cha upenyo wa ariteri ya coronari.
Tiba
katika moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla, lengo la mara moja ni kuanzisha tena uingizaji damu wa kutosha na upelekaji wa oksijeni kwa viungo vyote vya mwisho. Hii inahusu kuhakikisha kwamba njia ya hewa, upumuaji, na mzunguko wa damu ni wa kutosha.
Oksijeni
oksijeni ya ziada inaweza kutumiwa iwapo kama hypoxemia yaani uwepo wa oksijeni kidogo kwenye moyo upo asasi inayoshuhurikia,Kushindwa kwa moyo ya Marekani, hata hivyo, imependekeza kuwa njia hiyo isitumiwe mara kwa mara. [3]
matibabu ya dawa
Tiba ya awali ya moyo kushindwa kusambaza damu kwa kawaida inajumuisha baadhi ya muunganiko wa vipanuzi vya mishipa ya damu kama vile nitrogiliserine yaani dawa ya maji ya kuzibua mishipa ya damu, au dawa ya kuongeza mkojo kama vile furosemide, na upenyeshaji wa msukumo hasi usioonekana  (NIPPV).o;
Hata kama dalili ya kushindwa kwa Moyohaionekani kwa sasa, dawa inaweza kutumika kwa kutibu dalili ambazo zimezoeleka. Dawa hizo zinakazi ya kudhibiti dalili hizi ikiwa ni pamoja na kutibu matatizo mengine ya afya  ambayo yanaweza kuwepo sasa. Yanaweza kufanya kazi ya kuboresha ubora wa maisha,kushusha  chini  kuendelea kwa kushindwa kwa moyo na kupunguza hatari ya matatizo mengine ambayo yanaweza kutokea kutokana na kushindwa kwa moyo. Ni muhimu sana kutumia madawa sahihi hasa kama yalivyoagizwa na daktari.
Idadi kubwa ya dawa mbalimbali zinahitajika kwa ajili ya watu ambao wanapatwa na hali ya kushindwa kwa moyo. aina ya kawaida ya dawa ambazo zinaagizwa kwa wagonjwa wa kushindwa kwa moyo ni pamoja na dawa za kuzuia ACE, dawa za kupanua mishipa ya damu, dawa za kusaidia mwenendo wa moyo,dawa ya kuyeyusha damu, dawa ya kuvunja mpito wa kalisi, na dawa ya kupunguza kolesto. Kulingana na aina ya uharibifu ambao mgonjwa ameteseka nao na kusababisha msingi wa kushindwa kwa moyo, yeyote ya madaraja ya madawa hayo au mchanganyiko wake unaweza kutumika. Wagonjwa wenye matatizo ya moyo kusukuma damu watatumia mjumuisho wa dawa tofauti na zile wanazotumia wale ambao wanakabiliwa na matatizo ya moyo kujaa. Uwezekano wa hatari ya mwingiliano wa dawa unaweza kutokea wakati dawa tofauti zinapochanganywa pamoja na kufanyakazi dhidi ya kila mmoja. [4] dawa zote zina madhara yake. Nyingi juu-ya-zinazotumika kama dawa zinaweza kusababisha hali ya kushindwa kwa moyo kuwa mbaya zaidi.
Vitanuzi
Nitreti kama vile nitrogiliserini mara nyingi hutumika kama sehemu ya matibabu ya awali kwa ajili ya ADHF.
chaguo jingine ni nesiritidi, ingawa ni lazima tu kuchukuliwa kama matibabu ya kawaida yamekuwa hayana mafanikio au imeonekana kama ni ghali zaidi kuliko nitrogiliserini na haijawahi kuonesha kuwa na faida yoyote ya ziada.
Dawa ya kuongeza mkojo
Kushindwa kwa moyo kwa kawaida kunahusishwa na hali ya  ujazo mkubwa wa kupitiliza. Basi wale walio na ushahidi wa maji kuwa mengi wanatakiwa wapatiwe matibabu ya awali ya kitanzi cha kuzuia kuongezeka mkojo. Kutokana na kukosekana kwa dalili za kiwango cha chini cha msukumo wa damu ndani ya mishipa baruti kari mara nyingi hutumika pamoja na tiba ya kuongeza mkojo kuboresha dalili msongamano. [3]
Hali ya ujazo inatakiwa iendelee kufanyiwa tathmini ya kutosha. Baadhi ya wagonjwa wa ugonjwa wa kushindwa kwa moyo wenye usugu wa dawa ya kuongeza mkojo wanaweza kuwa na ongezeko la mkojo zaidi. Katika matukio ya mtanuko wa moyo pale moyo unapopokea damu kushindwa kufanya kazi yake vizuri pasipo kusinyaa kwa moyo pale unapopeleka damu kwenye mishipa kushindwa kufanya kazi yake vizuri,kimiminika kikirejeshwa katika hali njema inaweza kwa kweli kuboresha mzunguko na kupunguza kiwango cha moyo, ambacho kitawezesha vyumba vya chini vya moyo kuwa na muda zaidi wa kujaza. Hata kama mgonjwa anajawa na maji mengi katikati ya seli za tishu, kimiminika kikilejeshwa katika hali njema inaweza kuwa njia ya kwanza ya matibabu kama mgonjwa ana msukumo mdogo wa damu. mgonjwa huweza kwa ukweli kutumia usambazaji uliopo wa ujazo kutokea ndani ya mishipa ya damu, ingawa endapo msukumo mdogo wa damu ni kutokana na mshtuko au ugonjwa wa moyo, maji ya ziada yanaweza kufanya hali kuwa mbaya. Endapo mgonjwa anamzunguko wa ujazo wa kutosha, lakini kuna mwendelezo wa ushahidi wa kutotosha uingizaji wakimiminika kwenye mwisho wa mishipa ya fahamu, athari ya msinyao wa misuli unaweza kuonekana. Katika hali fulani, kifaa cha kusaidia chumba cha moyo cha kushoto (LVAD) huwa ni lazima.
Mara baada ya mgonjwa kutulia, tahadhari zinaweza kugeuka nakuwa kutibu uvimbe wa mapafu na kuboresha hewa. dawa ya kuchochea mkojo inayowekwa ndani ya mishipa kwa ujumla ni njia ya awali. Hata hivyo, wagonjwa walio kwenye matumizi ya muda mrefu ya mfumo wa dawa za kuongeza mkojo wanaweza kuwa wavumilivu, na lazima dozi kuendelea kuongezeka. Kama viwango vya juu vya dawa inayotumika kuchochea mkojo ni duni,njia ya kuingiza dawa kwa kutumia sindano ndani ya mishipa au kuendelea kuongeza dawa kupunguza majimaji ndani ya mishipa inaweza kuwa sahihi. kitanzi cha dawa ya kuongeza mkojo hizi huweza kuwa pamoja na dawa za kuongeza mkojo zinazochochea mtiririko mkubwa wa maji kama vile metolazone ya kumeza au klorothiazide ya kuweka kwenye mishipa kwa ajili ya athari ya dawa kwenye mishipa. maandalizi ya kuweka dawa ndani ya mishipa yanapendelewa zaidi kwa sababu ya  nanma nyingi za kuchagua zinazotabirika. Wakati mgonjwa amezidiwa sana na maji, yanaweza kuendeleza uvimbe kwenye utumbo pia, ambao unaweza kuathiri ufyonzwaji wa dawa wa ndani.
Matibabu mengine
ACE inayozuia madhara ya kemikali na ARBs
Ufanisi na usalama wa ACE inayozuia madhara ya kemikali na vivunjivu vya kithibiti vipokezi haraka katika ADHF haijawahi kuwa masomo lakini kinadharia zinadhuru. mtu anapaswa kuwa amedhibitiwa kabla ya tiba aidha ya  haya makundi ya dawa kuanza. [5]
vizuizi vya -B
Vizuizi vya-B vikisimamishwa au vikipunguzwa kwa watu wenye shinikizo la chini la damu yaani BP. Hata hivyo muendelezo wa vizuizi vya-B kama shinikizo la damu ni la kutosha vinaweza kuwa sahihi. [6]
Mawakala wa kuathiri misuli
kuathirika kwa misuli inatokea kama msukumo mdogo wa damu (BP <90) upo.
dawa za usingizi
Dawa za usingizi kijadi zinatumiwa katika matibabu ya uvimbe wa mapafu wa ghafla unaotokana na kushindwa kwa moyo kwa ghafla. Mapitio  ya 2006 hata hivyo yalipata  ushahidi kidogo kusaidia hili zoezi. [7]
Uingizaji hewa
Mwendelezo chanya wa msukumo wa njia za hewa unaweza kutumika kwa kutumia barakoa ya uso; hii imeonekana kuboresha dalili kwa haraka zaidi kuliko tiba ya oksijeni peke yake, [8] na ina katika baadhi ya masomo imeonyeshwa kupunguza hatari ya kifo. [9] [10] Hali mbaya yakushindwa kupumua inahitaji matibabu na kuweka neli ndani ya koo na uingizaji hewa kwa kutumia mitambo.{
uchujaji wa hali ya juu
Uchujaji wa hali ya juu unaweza kutumika kuondoa maji maji kwa watu wenye ADHF yanayohusiana na kushindwa kwa figo. Mafunzo yamegundua kuwa huduma za afya zitapungua matumizi kwa siku ya tisini. [11]
Upasuaji
Baadhi ya matukio itahitaji ushauri unaoibuka na upasuaji wa kifua na moyo. Kushindwa kwa moyo kutokana na urudishaji damu ukiwa wa ghafla unatakiwa upasuaji wa dharura uanaohusiana na vifo kwa wingi. Kushindwa kwa Moyo huweza kutokea baada ya kupasuka kwa aneurisimu ya chumba cha moyo[[]]. Hayo huweza kutengenezwa baada ya uinifarakti wa maiokaridiali,utakuwa umesababisha kizuizi cha damu inayoathiri moyo,kama mpasuko katika ukuta huru. Kama mpasuko uko kwenye septamu ya ndani ya chumba cha moyo, inaweza kuunda ulemavu wa septali ya chumba cha moyo. Sababu nyingine za kuzuia damu inayoathiri moyo pia zinahitaji kuingilia kati kwa kutumia upasuaji, ingawa matibabu ya haraka pembeni mwa kitanda yanaweza kutosha. Ni lazima pia kuamua kama mgonjwa alikuwa na historia ya ugonjwa wa moyo tangu kuzaliwa kwa jinsi mara kwa mara anavyopata matatizo ya kuathiriwa kwa ndani kwa umbo la moyo pamoja na tishu hai za bandia na sehemu zinazopitisha damu nje ya mfumo wake ili kuendeleza uharibifu, na hivyo kusababisha  moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla.
Katika baadhi ya matukio, madaktari hupendekeza upasuaji kutibu tatizo la msingi linalo pelekea kushindwa kwa moyo. [12] Taratibu tofauti zinapatikana kulingana na kiwango cha ulazima na ni pamoja na upasuaji wa ariteri ya kolonali ili kurejesha mfumo wa damu  kutengeneza valvu za moyo  au uingizwaji, au upandikizwaji wa moyo. Wakati wa taratibu hizi, vifaa kama vile pampu za moyo, kiratibisha mapigo ya moyo, au mashine ya kustua moyo inaweza kupandwa. Matibabu ya maradhi ya moyo yanabadilika kwa kasi na hivyo Matibabu mapya kwa ajili ya matibabu ya kushindwa kwa moyo kwa ghafla matibabu yameanzishwa kuokoa maisha zaidi kutokana na mashambulizi hayo mkubwa. [13]
upasuaji wa kurejesha njia ya damu  unafanywa kwa kuondoa mshipa kutoka kwenye mkono, mguu, au kifua na kubadilisha mshipa ulokuwa umefungwa katika moyo. Hii inaruhusu damu kutiririka kwa uhuru zaidi kwa kupitia moyo. Kukarabati valvu ni pale valvu inayosababisha  kushindwa kwa moyo inapofanyiwa matengenezo kwa kuondoa tishu zilizozidi ambazo zinasababisha msongamano mkubwa. Katika baadhi ya matukio, anuloplasiti inatakiwa kuchukua nafasi ya pete inayozunguka valvu. Kama ya marekebisho ya valvu hayawezekani,inabadilishwa na kuweka valvu ya bandia. Hatua ya mwisho ni moyo mbadala. Iwapo hali mbaya sana ya kushindwa kwa  moyo inakuwepo na madawa au taratibu zingine za kutibu moyo si za ufanisi, moyo wenye ugonjwa  unahitaji kubadilishwa.
Utaratibu mwingine wa kawaida unaotumiwa kutibu wagonjwa wa kushindwa kwa moyo ni angioplasiti. Ni utaratibu unaotumika kuboresha dalili za ugonjwa wa ariteri za koronari (CAD), kupunguza uharibifu wa misuli ya moyo baada  ya moyo kushambuliwa, na kupunguza hatari ya kifo kwa wagonjwa wengine. [14] utaratibu huu unafanywa kwa kuweka puto katika moyo ili kufungua ariteri ambayo imefungwa na atherosklerosisi yaani ugonjwa wa ariteri au ujenzi wa plaque juu ya kuta za ariteri. Wagonjwa ambao wanauzoefu wa kushindwa kwa moyo kwa sababu ya CAD au mashambulizi ya hivi karibuni ya moyo, wanaweza kufaidika kutoka utaratibu huu.
kiratibisha mapigo ya moyo   yaani pacemaker ni kifaa kidogo ambacho huwekwa ndani ya kifua au tumbo kusaidia kudhibiti mapigo ya moyo yasiyo sahihi. [15] Vinafanya kazi kwa kupeleka mapigo ya umeme kwenda kwenye moyo kwa kuharakisha moyo kupiga kwa kiwango kitakachoonekana kuwa cha kawaida na zinatumika kutibu wagonjwa wa mapigo ya moyo kutokuwa mazuri yaani arrhythmias. Zinaweza kutumika kutibu moyo ambao uko kwenye kundi la tachikaridia ambao unapiga kwa haraka, au bradikaridia ambao unapiga polepole mno.
Tazama Pia

Ugonjwa wa mshtuko wa moyo
Utaratibu wa Dori
Urudiaji wa undaji wa ventriko
Kuzidiwa kwa kimiminika

Marejeo

Moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla


Papa Gregori I (Roma, Italia, takriban 540 – Roma, 12 Machi 604) alikuwa papa kuanzia 3 Septemba 590 hadi kifo chake.
Alimfuata Papa Pelagio II akafuatwa na Papa Sabinian.
Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Gregorius. Kutokana na umuhimu wake katika historia, hasa ya Kanisa na Italia, aliongezewa lile la Magnus, yaani "Mkuu".
Lakini mwenyewe, aliposikia kuwa Patriarki wa Konstantinopoli alijiita "Patriarki wa ekumene", aliitikia kwa kujiita "Servus servorum Dei" (yaani "Mtumishi wa watumishi wa Mungu"), jina linalotumiwa hata leo na kila Papa. Akijali umoja wa kidugu katika Kanisa lote, yeye aliona unyenyekevu unatakiwa kuwa adili la msingi la kila askofu kama lilivyokuwa kwa Kristo aliyetuosha miguu. Jina hilo alilojichagulia lilidhihirisha kabisa namna yake ya kuishi na kutenda.
Hamu yake ilikuwa kuishi kweli kama mmonaki, akizama daima katika Neno la Mungu, lakini kwa kumpenda alijifunza kuwa mtumishi wa wote katika nyakati za tabu.
Tangu zamani anaheshimiwa kama mtakatifu na babu wa Kanisa.
Mwaka 1298 Papa Bonifasi VIII alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 3 Septemba.
Maisha
Utoto na ujana
Gregori alizaliwa Roma, Italia, mwaka 540 hivi katika familia ya ukoo maarufu ya Anici, akiwa mtoto wa seneta Gordianus na wa Silvia, ambao wanaheshimiwa kama watakatifu. Shangazi zake Emiliana na Tarsila, wakiishi nyumbani mwao kwa sala na toba kama mabikira wa Kristo, walimtia pia hisia za Kikristo kweli. Kati ya mababu wake kulikuwa na Papa Felisi II (483-492) na Papa Agapito I (535-536).
Alipokuwa na umri wa miaka 25 tu alifuata nyayo za baba yake katika shughuli za utawala na mwaka 572 alichaguliwa kuwa mkuu wa jiji la Roma. Kutokana na ugumu wa nyakati hizo, kazi hiyo ilimdai awajibike katika masuala mengi tofauti ikimuandaa kwa majukumu yake ya baadaye.
Kwa namna ya pekee alidumisha hisi ya kuwepo haja ya utaratibu na nidhamu katika mambo yote. Ndiyo sababu baadaye, akiwa papa, alihimiza maaskofu waendeshe shughuli zao kwa kufuata mfano wa uwajibikaji na utekelezaji wa sheria wa watawala wa kisiasa.
Mmonaki na balozi wa papa
Hata hivyo maisha hayo hayakuweza kumridhisha. Kwa hiyo, baada ya muda mfupi aliyaacha, na akivutiwa na mfano wa Benedikto wa Nursia, aligeuza nyumba yake mjini kuwa monasteri na kujifanya mmonaki, halafu akajitahidi katika maisha ya sala na kutafakari Biblia na maandishi ya mababu wa Kanisa. Pia alianzisha monasteri 6 katika kisiwa cha Sicilia. Maisha hayo ya kuhusiana na Bwana tu yalimuandaa kutoa mafundisho yake bora na yalizidi kumvutia hadi mwisho, kama alivyoandika mara nyingi baadaye.
Lakini mapema, kutokana na sifa na mang’amuzi yake, Papa Pelagio II alimfanya shemasi akamtuma kama balozi kwenye ikulu ya Konstantinopoli, alipobaki miaka sita akiendelea kuishi kimonaki na wenzake kadhaa kati ya fahari za mazingira ya Kikaisari. Majukumu yake makuu yalikuwa kukomesha mabaki ya mabishano kuhusu ubinadamu wa Kristo na hasa kupata msaada wa Kaisari dhidi ya uvamizi wa Walombardi nchini Italia. Hata miaka hiyo ilimuandaa kwa kazi zake za baadaye.
Upapa
Aliporudi Roma, mwaka 586, akarejea monasterini, lakini Papa huyo alimfanya katibu wake. Ilikuwa miaka migumu kwa mvua za mfululizo, mafuriko na njaa mjini Roma na sehemu mbalimbali za Italia. Hatimaye tauni ilifyeka watu wengi, Pelaji II akiwa mmojawao.
Hivyo tarehe 3 Septemba 590 alishangiliwa na wakleri, maseneta na umati wa watu kwa kauli moja awe Papa wa 64. Ndiye mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, ingawa hakutaka, hata akajaribu kukimbia, lakini bure. Ilimbidi akubali mapenzi ya Mungu, akaanza mara kuwajibika.
Mapema alionekana kuwa na mitazamo na maamuzi sahihi na kujitokeza kama mtendaji bora upande wa Kanisa na hata upande wa jamii na siasa (kwa sababu hiyo aliitwa "Mrumi wa mwisho"), ingawa alikuwa na afya mbovu, kiasi cha kulazimika mwishoni kubaki kitandani kwa siku kadhaa. Hasa mafungo makali ya kimonaki yalikuwa yamesababisha matatizo makubwa ya tumbo.
Tena sauti yake ilikuwa ndogo kiasi kwamba mara nyingi ilimbidi kumpa shemasi kazi ya kutangaza hotuba yake alipoendesha ibada makanisani kati ya waumini waliomheshimu sana kwa kumuona anawafanya wajisikie salama. Hotuba hizo zinaonyesha alivyotekeleza alichoandika: “Ni lazima mhubiri achovye kalamu yake katika damu ya moyo wake; hapo ataweza kufikia masikio ya majirani wake”.
Aliwasiliana na viongozi wa nchi mbalimbali za Ulaya, na hasa wa kabila la Wafaranki ambalo lilikuwa la kwanza kati ya yale ya Kijerumani kuingia Ukatoliki moja kwa moja tena lilijitokeza lenye nguvu kuliko yote.
Vilevile alifanikisha uongofu wa makabila ya aina hiyo yaliyoteka Uingereza, alipomtuma kama mmisionari Augustino wa Canterbury, priori wa monasteri yake ya Mt. Andrea.
Alilinda pia Roma dhidi ya uvamizi wa Agilulf, mfalme wa Walombardi, lakini, kinyume na Kaisari aliyewaona ni washenzi na wavamizi tu ambao wadhibitiwe au kuangamizwa, Gregori, kwa mtazamo wa kichungaji, alijenga nao uhusiano mpya ili kuwaleta kwenye Kanisa Katoliki kutoka uzushi wa Ario, kama alivyofanya pia na Wagoti wa Hispania na walioendelea kufuata dini za jadi.
Akilenga amani ya kudumu nchini Italia, kwa msaada wa Theodolinda, malkia Mkatoliki wa Walombardi, alifanikiwa kwanza kusimamisha mapigano na Walombardi kwa miaka mitatu (598-601), na kuanzia mwaka 603 kwa muda mrefu zaidi.
Lakini mafanikio yake hayo, yaliyoandaa mengine kwa siku za mbele,  yalimfanya achukiwe na watu wa Konstantinopoli.
Alipambana na matatizo mengine ya Italia, kama vile mafuriko, njaa, tauni, akisimamia kwa usawa masuala ya kijamii yaliyopuuziwa na wawakilishi wa kaisari. Kwa mapato ya mali ya Kanisa, aliyoisimamia vizuri na kwa kuzingatia haki, kati ya mambo mengine alilisha wenye njaa na kukomboa watumwa. Alishughulikia hata huduma ya maji.
Alirekebisha liturujia ya Kiroma, akipanga matini ya zamani na kutunga mengine mapya, pamoja na kushughulikia muziki wa ibada za Kilatini ambao kwa heshima yake unaitwa wa Kigregori.
Vitabu vyake, hasa vya maadili na vya ufafanuzi wa Maandiko matakatifu unaolenga utekelezaji, barua 848 zilizotufikia pamoja na hotuba mbalimbali vinashuhudia kazi zake nyingi na ujuzi wake wa Biblia.
Pia aliandika maisha ya watakatifu kadhaa wa Italia walioishi si zamani sana, kama vile Benedikto wa Nursia ambaye tunamfahamu kwa njia hiyo tu. Ni kwamba rafiki yake, Petro shemasi, alidhani wakati ule maadili yameharibika kiasi cha kuzuia upatikanaji wa watakatifu kama walivyotokea zamani. Basi, Gregori alimuonyesha kwamba, kinyume chake, utakatifu unawezekana daima, hata katika mazingira magumu. Masimulizi ya maisha yao yanaendana na hoja za kiteolojia zinazofafanua masuala mbalimbali.
Kitabu kingine kilichoacha athari kubwa ni "Mwongozo wa Kichungaji" kwa ajili ya maaskofu, ambao ulitafsiriwa mapema hata kwa Kigiriki na kwa Kisaksoni. Alikiandika mwanzoni mwa Upapa wake akautekeleza mwenyewe. Humo anasisitiza ukuu wa cheo hicho na majukumu yanayoendana nacho, ambayo yanadai askofu awe kielelezo kwa wote. Kwa ajili hiyo anapitia kwa makini aina mbalimbali za waumini na saikolojia zao ili kuonyesha namna ya kuwasaidia. Hatimaye anakazia unyenyekevu wa kutojiona sawa mbele ya Hakimu mkuu kutokana na mafanikio fulanifulani: “Mtu anaporidhika kwa kutimiza maadili mengi, ni vema afikirie mapungufu yake na kujinyenyekesha: badala ya kuzingatia mema aliyofanya, ni lazima azingatie yasiyofanyika”. Kwake uchungaji ni “ars artium”, yaani sanaa kuu kuliko zote.
Katika maandishi yake, hakukusudia kamwe kutoa mafundisho mapya, bali kuwa mwangwi mnyenyekevu wa mapokeo ya Kanisa. Alieneza mafundisho ya Augustino wa Hippo, akisisitiza kama yeye hali ya dhambi ya binadamu, nafasi ya kwanza ya neema katika wokovu pamoja na imani katika uteuzi wa watakaookoka uliofanywa na Mungu.
Pia alichangia ustawi wa fundisho la uwepo wa toharani.
Mtu huyo alikuwa wa ajabu kuliko kazi zake, akivutia kwa nguvu na upendevu wa tabia. Ndani mwake upana wa moyo na roho ya Kikristo vilitegemeza yote.
Inawezekana kusema ndiye Papa wa kwanza kutumia mamlaka upande wa siasa pia, lakini bila kuweka pembeni majukumu yake ya kiroho kama mtu aliyeungana kweli na Mungu na hivyo aliweza kuona la kufanya. Kwake ilikuwa muhimu kila mmoja atafakari matukio ya maisha katika mwanga wa Neno lake kwa sababu historia ya wokovu haikumalizika zamani, bali inaendelea moja kwa moja hata katika nyakati ngumu kama zile alizopitia mwenyewe.
Alifariki Roma tarehe 12 Machi 604.
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Maandishi yake
Hotuba 40 kuhusu Injili ni zake kwa hakika, pamoja na 22 juu ya Ezekieli na 2 juu ya Wimbo Ulio Bora)
Majadiliano - juu ya maisha ya Benedikto wa Nursia
Maadili kuhusu Ayubu - ufafanuzi wa Kitabu cha Yobu
Kanuni ya Kichungaji - mpango wa maisha na kazi kwa maaskofu
Barua 848
Vyanzo

CS1 maint: extra text: authors list (link)

Ekonomou, Andrew J. 2007. Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590-752. Lexington Books.

. Studia Anselmiana, volume 135.
Viungo vya nje
Patrologia Latina" ya Migne

. Index of 70 downloadable .pdf files containing the texts of Gregory I.
CS1 maint: unrecognized language (link) Photographic images of a manuscript copied about 850–875 AD.
Check date values in: |date= (help)
 Orthodox icon and synaxarion.

Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 540
Jamii:Waliofariki 604
Jamii:Wamonaki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Mababu wa Kanisa
Jamii:Walimu wa Kanisa

Je,Jules Bernard aliandika vitabu ngapi?


Ubingwa wa World Wrestling Entertainment (WWE)  ni ubingwa wa uzito wa juu wa mchezo wa mieleka duniani unaotambuliwa na World Wrestling Entertainment (WWE). Ni kielelezo cha ubingwa wa dunia katika Raw na pia ni miongoni mwa vielelezo vitatu vya ubingwa katika WWE, vingine vikiwa World Heavyweight Championship na ECW Championship. Ilianzishwa na iliyokuwa WWWF mwaka 1963. Baada ya Raw, SmackDown, na ECW kuwa brandi chini ya WWE, ubingwa umekuwa ukihama kutoka brand moja hadi nyingine katika nyakati tofauti, hasa kama matokeo ya Rasimu ya WWE. Ushirikiaji wa ubingwa wa WWE unapatikana kupitia mechi maalum za mieleka ambazo washindani wake huingizwa katika mikwaruzano iliyoandikwa kimaigizo. Haya makwaruzano huunda msuguano kati ya washindani mbalimbali, ambayo huwafanya waonekane kama watu wabaya na mashujaa.
Historia
Asili
Ubingwa wa WWE ulianzishwa mwaka 1963 huku Rogers Buddy akiwa bingwa wa uzinduzi 29 Aprili. Hata hivyo, asili yake inahusishwa na matukio ambayo yaliyoanzia Wrestling National Alliance (NWA), daraja dotterbolag mbalimbali. Katika miaka ya 1950, Capitol Wrestling Corporation (CWC) ilikuwa kampuni ndogo inayomilikiwa na NWA na mpaka mwaka 1963, viongozi wa CWC walikuwa wanamiliki sehemu kubwa ya NWA na wakati huohuo katika bodi ya wakurugenzi ya NWA. Wakati huo, Buddy Rogers alikuwa anashikilia ubingwa wa dunia wa uzito wa juu wa NWA, taji la dunia la NWA pamoja na kampuni zake ndogondogo, mpaka 24 Januari, wakati amalishindwa Lou Thesz Rogers kwa championship. Hatimaye CWC ilijitoa kutoka NWA na ikawa World Wide Wrestling Federation (WWWF). Hivyo ubingwa wa dunia wa uzito wa juu wa WWWF  ulianzishwa ukiwa kama kama akiwa mwibuko kutoka taji la NWA. Utambulisho wa taji alipatiwa Buddy Rogers tarehe 29 Aprili kufuatia michuano iliyokuwa na utata iliyofanyika katika Rio de Janeiro, na kumshinda Antonino Rocca katika fainali. Ikishirikiana na NWA tena, WWWF ilibadilishwa jina na kuwa World Wrestling Federation (WWF) mwaka 1979, na baada ya kumaliza kabisa uhusiano wake na NWA mnamo mwaka 1983, ubingwa ukawa unajulikana kama WWF World Heavyweight Championship  na baadaye tu kama WWF Bingwa  mnamo miaka ya 1990.
Umashuhuri
Mnamo mwaka 1991, kampuni nyingine iliyochini ya NWA, World Championship Wrestling (WCW), iliunda ubingwa wa WCW World Heavyweight Championship kusaidia taji la dunia la NWA. WCW kisha seceded kutoka NWA na ilikua kuwa Rival uendelezaji wa WWF. Mashirika yote yalikuwa yalikuwa na kuwa mashuhuri sana na hatimaye kushiriki katika vita vya viwango bora katika runinga vita na kupewa jina Vita vya Jumatatu Usiku. Kisha WCW ilijitoa kutoka NWA na kukua hadi kufikia kuwa mshindani wa WWF. Karibu na mwisho wa vita vya viwango, WCW ilianza kushuka kifedha, tatizo ambalo lilimalizika Machi 2001 kwa ununuzi wa WCW [1]kwenda WWF. Kama matokeo ya ununuzi WWF ilipewa maktaba ya video ya WCW, iliteua mikataba, na mashindano ya kibingwa miongoni mwa mali nyingine. Kumalizwa kwa vipaji vya WCW kwa kujiunga WWF ROSTER kulianzisha "Uvamizi" ambayo ulifutilia mbali jina la WCW. Kufuatia hili, Ubingwa wa WCW uliunganishwa na Ubingwa wa WWF katika mwezi Desemba 2001 mjini Vengeance.[2] Katika tukio hilo, Chris Yeriko aliwapiga The Rock na Stone Cold Steve Austin na kushinda ubingwa wa WCW na ubingwa wa WWF kwa mtiririko huo. Hivyo, Chris Yeriko akawa bingwa wa mwisho wa WCW aitwaye Champion na baadae kama bingwa aliyekubalika wakati ubingwa wa WWF ulipokuwa Ubingwa uliokubalika katika mieleka ya kulipwa bila taji lingine maarufu duniani kupinga kutambulika kwake. [3] [4]

Mpaka mwaka 2002, WWF ROSTER ilikuwa imeongozeka maradufu kutokana na kuongezeka kwa mikataba ya wafanyakazi. Kama matokeo ya kuongezeka, WWF waligawanya ROSTER katika vipindi viwili vikuu vya runinga Raw na SmackDown! , na kuipa mataji ya ubingwa na kuteua viongozi wasio na madaraka ya maamuzi yoyote ya maana katika kila vipindi hivi. Huu upanuzi ukawa unajulikana kama Brand Extension. [5] Mwezi Mei 2002, WWF ilibadilishwa jina na kuwa World Wrestling Entertainment (WWE) na ubingwa ukawa unajulikana kama WWE Undisputed Championship . Kufuatia mabadiliko hayo, ubingwa wa WWE ulibakia bila kujiengua katika brandi hizi kwa maana washindani kutoka brandi anaweza kuja kushinda na bingwa wa WWE. Kufuatia kuteuliwa Eric Bischoff na Stephanie McMahon kama Meneja Mkuu wa SmackDown na Raw kwa mtiririko huo, Stephanie McMahon aliingia mkataba na aliyekuwa bingwa wa WWE, Brock Lesnar, kwenda SmackDown brand, akiiacha Raw bila taji la dunia. [6] [7] 2 Septemba, baada ya kulalamikiwa juu ya hadhi ya ubingwa wake, Eric Bischoff alitangaza kuundwa kwa Ubingwa wa Uzito wa Juu wa Dunia kutoka katika taji lake. Mara baada ya hayo, WWE Undisputed Championship ulirudi kuwa WWE Championship. [8]
Kufahamika kwa brandi
Kufuatia matukio ya WWE Brand Extension,WWE Draft ya kila mwisho wa mwaka iliundwa, ambapo washiriki waliochaguliliwa wa WWE ROSTER walikuwa wanapangiwa upya brandi tofauti. [9] Baada ya miaka mitatu katika brandi ya SmackDown brand,bingwa wa WWE alibadili brandi wakati wa bahati nasibu ya WWE Draft ya mwaka 2005, ambapo bingwa wa WWE John Cena alihashiwa Raw wakati bingwa wa uzito wa juu wa dunia (World Heavyweight World Champion) Batista alihamishiwa SmackDown[10]. Mnamo 11 Juni 2006, Rob Van Bwawa alitumia mkataba wa Money in the Bank katika ECW One Night Stand kupambana na bingwa wa WWE, John Cena. Mwenye mkataba wa Money in the Bank alihakikishiwa pambano la ubingwa wa WWE, World Heavyweight, au ECW kwa wakati wowote atakao atakaochagua. Rob Van Dam alimshinda John Cena na kutwaa taji la WWE Championship, hivyo kuliamishia katika brandi ya ECW-brandi ya WWE brand iliyoanzishwa kutoka katika mali zilizonunuliwa kama kukuzia kwa Extreme Championship Wrestling. Mnamo 3 Julai, Edge aliwashinda John Cena na Rob Van Dam katika {0Triple Threat Match (mechi ya watu watatu kuwania ubingwa mmoja){/0} na kutwaa ubingwa wa WWE. Hata hivyo, pamoja na Edge kuwa mwanachama wa brandi ya Raw wakati huo, taji lilirudi Raw kutokana na mazingira hayo. Baada ya WWE Draft ya 2008 ya bingwa wa WWE Triple H alihamishiwa SmackDown, hivyo ubingwa wa WWE kuelekea SmackDown[11] Mwaka uliofuata, taji lilirudi Raw baada ya Triple H kuhamishiwa Raw kufuatia WWE Draft ya 2009.
Miundo mbalimbali ya mkanda
Mikanda maalum mbalimbali imeundwa ili kuendana na madoido/hila ya baadhi ya mabingwa:
"Superstar" Billy Graham (utepe mwekundu wa ngozi)
The Ultimate Warrior (utepe wa ngozi wa rangi nyeupe, bluu na zambarau)
Sgt. Slaughter (utepe wa ngozi wa bluu, baadaye ulibadilishwa kuwa kama mwanzo-utepe mweusi katika WrestleMania VII)
"Stone Cold" Steve Austin (mkanda wa "Fuvu linalovuta sigara")
John Cena (mkanda wa pia)
Edge (mkanda wa pia uliobadilishwa wa "Rated-R Superstar")

Mkanda wenye utepe mrefu tofauti na mingine ulitengenezwa kwa ajili ya André ya Giant kabla ya WrestleMania III, ingawa kamwe hakuwahi kuuva kama bingwa. Mkanda mwingine wa ubingwa ulibuniwa na kutengenezwa kwa ajili ya The Rock ambao ulijumuisha nembo yake ya biashara-picha ya Brahma Bull katikati, lakini ulipotea katika utumwaji na kamwe hakuonekana katka runinga. [12] Vilevile, tangu mwanzo Edge alibuni mkanda mwingine tofauti kabisa na muundo wa mkanda wa "Rated R Spinner" alioutumia katika awamu ya pili;  hata hivyo, mipango iliangia mzozo kutokana na muda mfupi. [13] Muundo wa mkanda wa "Spinner (pia)" umekuwa muundo wa msingi wa mkanda wa ubingwa wa WWE tangu 11 Aprili 2005, japokuwa sehemu ya katikati haizunguki tena. Mkanda wa ubingwa ulikuwa una kisahani cha pembeni cha "SmackDown" lakini kilitolewa na kuwekwa cha "Raw" wakati John Cena alipohamishiwa Raw. Kwa mara nyingine taji likawa ubingwa wa msingi katika SmackDown baada ya Triple H kuhamishiwa huko mwaka 2008 na sahani ya "Raw" ikatolewa na kuwekwa ya kwa inayosema "WWE Champion"(Bingwa wa WWE).
Mfalme

Ubingwa wa WWE ulikuwa ubigwa wa kwanza wa dunia ulionzishwa ndani ya  WWE mwaka 1963. Bingwa wa uzinduzi alikuwa Buddy Rogers. Kumekuwa na mabingwa tofauti 38, Triple H akiwa anaongoza kwa kushikilia ubingwa mara nyingi; amekuwa bingwa mara nane. [14] Ubingwa wa muda mrefu ulikuwa wa bingwa Bruno Sammartino ambaye alishikilia taji kwa siku 2803 kutoka 17 Mei 1963 hadi 18 Januari 1971. Ubingwa wa muda mfupi ulikuwa wa bingwa André ya Giant ambaye alishikilia taji kwa muda wa sekunde 45 tu. Bingwa wa sasa ni John Cena, ambaye anashilikia taji kwa mara ya tano baada ya kumshinda Randy Orton katika 60-minute Anything Goes Iron Man match kwenye Bragging Rights tarehe 25 Oktoba 2009 katika Pittsburgh, Pennsylvania.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Michuano ya Heavyweight World Wrestling
Jamii:Michuano ya World Wrestling Entertainment
Jamii:Michezo nchini Marekani


Ukarasa huu una orodha ya Marais wa Rwanda.

Angalia Pia
Orodha ya Wafalme wa Rwanda
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Rwanda
Orodha ya viongozi
Rwanda
Jamii:Marais wa Rwanda


Ibuti la Jauza (jina la kisayansi Alpha Orionis, kwa Kiingereza Betelgeuse) ni nyota ya aina ya jitu jekundu inayoonekana katika kundinyota Jabari (Orion).
Jina
Jina la Ibuti la Jauza lilijulikana tangu karne nyingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota hii kama msaada wa kukuta njia yao baharini wakati wa usiku. Asili ya jina ni Kiarabu إبط الجوزاء (ibt al jauza)  na jina hili lilipokewa pia na wanaastronomia wa Ulaya wakati wa karne za kati na kwa matamshi ya kigeni kuwa "i-bt-al-geuza" halafu "Betelgeuze". [1]
Jina la kitaalamu la kisasa ni "Alpha Orionis" (α Orionis) kwa sababu ilionekana kuwa nyota angavu zaidi katika kundiyota yake.[2]. Betelgeuse ilikubaliwa na kuthibitishwa na UKIA kuwa jina maalum.[3].
Uangavu na umbali
Ni nyota angavu ya tisa kati ya nyota zote zinazoonekana angani na nyota angavu ya pili kwenye Sayadi (Orion). Uangavu wake unachezacheza kati ya vipimo vya 0.2 na 1.2.[4]
Umbali wake na dunia ulikadiriwa mnamo mwaka 2008 kuwa miaka ya nuru 640[5]
Hali ya nyota
Umri wa Ibuti la Jauza haukutimiza miaka milioni 10 lakini umeendelea haraka kutokana na masi yake kubwa. [6]
Ibuti la Jauza imeshaendelea kufikia ngazi za mwisho za mageuzi ya nyota (stellar evolution). Katika kipindi cha miaka milioni 1 ijayo inakadiriwa kutimiza mageuzi yake hadi kulipuka kama nyota ya nova. [7]
Tazama pia
Sayadi
Marejeo

Viungo vya Nje

 Interferometric images taken at different wavelengths.
 Infrared Processing and Analysis Center (IPAC) webpage showing pictures at various wavelengths.
APOD Pictures:
 Skyscape showing the relative brightness of Betelgeuse and Rigel.
 Breathtaking vista the Orion Molecular Cloud Complex from Rogelio Bernal Andreo.
 A reconstructed image showing two hotspots, possibly convection cells.
 Freytag's "Star in a Box" illustrating the nature of Betelgeuse's "monster granules".
 Image of Betelgeuse showing the effect of atmospheric twinkling in a telescope.
 Numerical simulation of a red supergiant star like Betelgeuse.

Jamii:Nyota


Kingamwili (pia kingamaradhi, kwa Kiingereza immunity, kutoka Kilatini immunis, lenye maana ya msamaha kutoka malipo ya kodi, huduma ya kijeshi au huduma nyingine za umma[1]) ni uwezo wa mwili wa kujihami dhidi ya pathojeni (bakteria, virusi, fungi au vidubini vingine vinavyoweza kusababisha magonjwa). Kinga nzuri inazuia maambukizi, ugonjwa, au uvamizi wa kibiolojia usiotakiwa katika mwili.
Kingamwili inahusisha vijenzi mahususi na visivyo mahususi. Vijenzi visivyo mahususi hufanya kazi ama kama vizuizi au kutoa visababishi magonjwa mbalimbali bila kujali umahususi wa antijeni. Vijenzi vingine vya mfumo wa kinga hujitohoa kwa kila ugonjwa vinavyokabiliana nao na vinaweza kuzalisha kinga maalum kwa visababishi magonjwa.
Kinga tohozi mara nyingi hugawanywa katika aina mbili kuu kulingana na jinsi kinga ilivyoletwa. Kinga inayopatikana kimaumbile hutokea kupitia mgusano na kikolezo kinachosababisha ugonjwa, wakati ambapo mgusano haukuwa makusudi, lakini kinga inayopatikana kwa kughushi hutokea tu kwa vitendo vya makusudi kama vile chanjo. Kinga zote mbili zinaweza kugawanywa zaidi kutegemea na kama kinga imesababishwa katika kimelea au ilihamishwa kimyakimya kutoka kwa kimelea mwenye kingamaradhi.
Kinga tulivu inapatikana kwa njia ya uhamisho wa kingamwili au seli za T zilizoamilishwa kutoka kwa kimelea mwenye kingamaradhi, na inadumu muda mfupi - kwa kawaida miezi michache tu - lakini kinga tendi husababishwa katika kimelea mwenyewe na antijeni, na hudumu muda mrefu zaidi, wakati mwingine kwa maisha yote. Mchoro wa hapa chini ni muhtasari wa migawanyiko hii ya kinga.
Mgawanyiko zaidi wa kinga tohozi unajulikana kwa seli husika; kinga katika ugiligili ni kipengele cha kinga kinachoibuliwa na kingamwili zilizonyunyizwa, wakati ambapo ulinzi unaotolewa na kinga iliyoibuliwa na seli inahusisha limfosaiti-T pekee. Kinga katika ugiligili iko hai wakati kiumbehai kinazalisha kingamwili zake mwenyewe, na tulivu wakati kingamwili zinahamishwa kati ya watu binafsi. Vile vile, kinga iliyoibuliwa na seli ni hai wakati seli-T za kiumbehai zimechangamshwa na tulivu wakati seli T zinatoka kwa kiumbehai mwingine.

Historia ya nadharia za kinga

Dhana ya kinga imevutia watu kwa miaka elfu kadhaa. Mtazamo wa kale wa ugonjwa ni kwamba ulitokana na nguvu zisizo za kawaida, na kwamba ugonjwa ulikuwa aina ya adhabu ya tambiko kwa "matendo mabaya" au "mawazo maovu" inayoletwa kwa nafsi na miungu au maadui wa mtu. [2]
Kati ya wakati wa Hippokrates na karne ya 19, ambapo misingi ya mbinu za kisayansi iliwekwa, magonjwa yalihusishwa na mabadiliko au kutolingana katika moja ya giligili nne (damu, kohozi, nyongo njano au nyongo nyeusi). [3] Nadharia ya miasma, iliyosema kwamba magonjwa kama vile kipindupindu au Tauni Nyeusi yalisababishwa na miasma, aina hatari ya "hewa mbaya" [2]ilikuwa maarufu wakati huo. Ikiwa mtu angefichuliwa kwa miasma, angeweza kupata ugonjwa.
Maelezo ya kwanza kuandikwa ya dhana ya kinga yanaweza kuwa yalitolewa na Wathusaidi wa Athene ambao, mwaka wa 430 KK, walieleza kuwa wakati ugonjwa ulipoathiri mji huo "wagonjwa na waliokuwa mahututi walihudumiwa na wale waliokuwa wamepona, kwa sababu walijua uelekeo wa ugonjwa na hawakuwa na hofu. Kwa maana hakuna mtu aliyepata ugonjwa mara ya pili, au si kwa matokeo mbaya."  [1] Neno "wenye kingamaradhi", pia hupatikana katika shairi la kishujaa "Pharsalia" lililoandikwa mnamo 60 KK na mshairi Marcus Annaeus Lucanus kuelezea upinzani wa kabila la Afrika Kaskazini kwa sumu ya nyoka. [3]
Maelezo ya kwanza ya kiafya ya kinga ambayo yalitokana na kiumbehai maalumu mwenye kusababisha ugonjwa huenda ni Kitab fi al-jadari wa-al-hasbah (Tasnifu juu ya Ndui na Surua, ilitafsiriwa 1848 [4] ) yaliyoandikwa na daktari wa Kiislamu Al-Razi katika karne ya 9. Katika tasnifu, Al Razi anaeleza wasilisho la kiafya la ndui na surua na anaendelea kuonyesha kwamba ufichuo kwa vikolezo hivi maalum kufikia kinga ya kudumu (ingawa si kutumia muda). [3] Hata hivyo, ni nadharia ya viini-maradhi ya ugonjwa ya Louis Pasteur iliyoiruhusu sayansi mpya ya elimu ya kingamaradhi kueleza jinsi ugonjwa unavyosababishwa na bakteria, na jinsi, kufuatia maambukizo, mwili wa binadamu unapata uwezo wa kupinga maambukizo zaidi. [1]

Matibabu hai ya maradhi kwa njia ya kuanzisha, kuimarisha au kuzuia mwitikio wa kingamwili huenda yalianza na Mithridates VI wa Ponto (leo nchini Uturuki). [5] Ili kusababisha kinga tendi kwa sumu ya nyoka, yeye alipendekeza utumizi wa mbinu sawa na tiba ya kisasa ya majimaji ya damu yaliyotolewa sumu, kwa kunywa damu ya wanyama waliokula nyoka wenye sumu. [5] Kulingana na Jean de Maleissye, Mithridates aliamini kuwa wanyama waliokula nyoka wenye sumu walipata nguvu za kuondoa jinsi ya sumu ya dutu ndani ya miili yao, na damu yao ni lazima iwe na vijenzi vya sumu ya nyoka vilivyopunguzwa au kugeuzwa. Kitendo cha vijenzi hivyo kinaweza kuwa kuimarisha mwili kuipinga sumu badala ya kugandamiza athari za sumu. Mithridates alitoa hoja kwamba, kwa kunywa damu ya wanyama hao, atapata upinzani sawa kwa sumu ya nyoka kama wanyama waliokula nyoka hao. [5] Vile vile, alitaka kujishupaza dhidi ya sumu, na alikunywa vipimo vya dawa vya kukaribia kusababisha mauti kila siku kujenga stahamala. Inasemekana kuwa Mithridates pia alitengeneza 'kimaliza-sumu cha hali zote' kumlinda kutokana na sumu zote duniani. [3] Kwa karibu miaka 2000, sumu zilidhaniwa kuwa sababu ya karibu ya ugonjwa, na mchanganyiko changamani wa viungo, uitwao Mithridati, ulitumika kutibu kuathiriwa na sumu wakati wa Mvuvumko. [3] Toleo la kisasa la tiba hii, Theriacum Andromachi, lilitumiwa hadi karne ya 19. [6]
Mwaka wa 1888 Emile Roux na Alexandre Yersin walitenga sumu ya dondakoo, na baada ya ugunduzi wa 1890 wa Emil von Behring na Kitasato wa kinga inayotokana na antitoksini dhidi ya dondakoo na pepopunda, antitoksini ikawa fanikio kuu la kwanza la elimu ya kingamaradhi ya kisasa. [3]
Ulaya, kusimika kwa kinga tendi kulijitokeza katika jaribio la kudhibiti ndui. Chanjo, hata hivyo, ilikuwepo katika aina mbalimbali kwa angalau miaka elfu moja. [1] Matumizi ya kwanza ya chanjo hayajulikani, hata hivyo mnamo 1000 BK Wachina walianza kufanya majaribio ya aina hiyo kwa kukausha na kuvuta poda inayotokana na maganda ya vidonda vya ndui. [1]
Mnamo karne ya 15 huko Uhindi, Milki ya Osmani na Afrika ya Mashariki, utaratibu wa kuchanja na virusi vya ndui ili kupata kinga dhidi ya ugonjwa huo (kudukiza ngozi na nyenzo za poda zinazotokana na maganda ya ndui) kukawa kawaida. [1] Kuchanja na virusi vya ndui ili kupata kinga dhidi ya ugonjwa huo kuliletwa magharibi mapema karne ya 18 na Maria Wortley Montagu. [1]
Mwaka wa 1796, Edward Jenner alianzisha utaratibu salama zaidi wa kuchanja na virusi vya ndui ya ng'ombe, virusi visivyo vya kufisha ambavyo vilisababisha kinga kwa ndui. Mafanikio na ridhaa ya jumla ya utaratibu wa Jenner baadaye yalisababisha hali jumla ya chanjo iliyoendelezwa na Pasteur na wengine karibu na mwisho wa karne ya 19. [3]

Kinga tulivu
Kinga tulivu ni uhamisho wa kinga tendi, katika hali ya kingamwili za kutungua, kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine. Kinga tulivu inaweza kutokea kwa kawaida, wakati kingamwili za wanawake wajawazito zinapohamishiwa kutoka kwa kijusi kupitia kwa kondo, na pia inaweza kusababishwa kwa kughushi, wakati viwango vya juu vya kingamwili za  binadamu au (farasi) maalum kwa ajili ya kisababishi magonjwa au toksini ni vinahamishwa kwa watu wasio na kinga. Kinga tulivu hutumika wakati kuna hatari kubwa ya maambukizi na wakati usiotosha kwa mwili kukuza kinga yake, au kupunguza dalili za magonjwa yanayoendelea au ya kukandamiza kinga. [7] Kinga tulivu hutoa ulinzi mara moja, lakini mwili haukuzi kumbukumbu, kwa hivyo ya mgonjwa yuko katika hatari ya kuambukizwa na kisababishi magonjwa sawa baadaye. [8]
Kinga tulivu ya kimaumbile
Kinga tulivu ya uzazi ni aina ya kinga tulivu ya asili, na inahusu kinga iliyoibuliwa na kingamwili iliyowasilishwa kwa kijusi mamake wakati wa ujauzito. Kingamwili za uzazi (MatAb) huwasilishwa kupitia kwa kondo hadi kwa kijusi kupitia kipokezi cha FcRn kwenye seli za kondo. Hii hutokea katika mwezi wa tatu wa kipindi cha ujauzito. [9] IgG (imunoglobulini) ndio isotaipu pekee ya kingamwili inayoweza kupitia kwa kupitisha kwa kondo. [9] Kinga tulivu pia hutolewa kupitia uhamisho wa kingamwili za IgA (immunoglobulini A) zinazopatikana katika maziwa ya mama zinazohamishwa hadi kwa matumbo ya mtoto, kulinda dhidi ya maambukizi ya bakteria, hadi mtoto atakapoweza kusanisi kingamwili zake mwenyewe. [10]

Kinga tulivu inayopatikana kwa kughushi
Kinga tulivu inayopatikana kwa kughushi ni kingamardhi ya muda mfupi inayosababishwa na uhamisho wa kingamwili, ambayo inaweza kutolewa katika aina mbalimbali; kama plazma ya damu ya binadamu au ya mnyama, kama immunoglobulini iliyochangwa kwa matumizi ya ndani ya mshipa (IVIG) au ya ndani ya misuli (IG), na kama kingamwili za monoklonali (MAb). Uhamisho tulivu hutumika kukinga katika kesi za magonjwa ya ukosefu wa kinga mwilini, kama vile haipogamaglobulinemia. [11] Inatumika pia katika matibabu ya aina mbalimbali za maambukizi hatari, na kutibu kuathiriwa na sumu. [7] Kinga inayotokana na kingamaradhi tulivu hudumu kwa muda mfupi tu, na pia kuna uwezukano wa hatari ya athari za wepesi kupita kiasi kuhisi, na ugonjwa unaotokana na mwili kukataa majimaji ya damu kutoka nje, hasa kutoka kwa gama globulini ya asili isiyo ya binadamu. [10]
Kuingiza kinga tulivu kwa kughushi kumetumika kwa zaidi ya karne moja kutibu magonjwa ya kuambukiza, na kabla ya majilio ya viua vijasumu, mara nyingi yalikuwa matibabu pekee maalumu kwa maambukizi fulani. Tiba ya immunoglobulini iliendelea kuwa tiba ya mstari wa kwanza katika matibabu ya magonjwa hatari ya kupumua hadi miaka ya 1930, hata baada ya kuanzishwa kwa viua vijasumu vya salfonamidi. [11]
Uhamisho tulivu wa kinga iliyoibuliwa na seli
Uhamisho tulivu au "wa kupanga" wa kinga iliyoibuliwa na chembe, unatendeka kwa uhamisho wa chembe T "zilizohisishwa" au zilizoamilishwa kutoka kwa mtu mmoja hadi ndani ya mwingine. Hautumiki sana kwa binadamu kwa sababu unahitaji changizi wenye tishu patanifu (sawa), na mara nyingi ni vigumu kuwapata. Katika changizi wasiopatana aina hii ya uhamisho ina hatari kubwa ya ugonjwa unaosababishwa na kutolingana kwa seli iliyobandikwa na iliyokuwemo. [7] Hata hivyo, umetumiwa kutibu magonjwa kadhaa ikiwa ni pamoja na aina fulani za saratani na ukosefu wa kinga mwilini. Aina hii ya uhamisho hutofautiana na upandikizi uboho, ambapo seli za shina zenye uwezo wa kujitengeneza upya (zisizotofautishwa) huhamishwa.
Kinga tendi

Wakati seli B na seli T zinapoamilishwa na kisababishi magonjwa, seli B na seli T za husitawi. Katika maisha yote ya mnyama seli hizi za kumbukumbu "zitakumbuka" kila kisababishi magonjwa maalum zilizo kabiliana nacho, na zina uwezo wa kuweka ulinzi mkali ikiwa kisababishi magonjwa hicho kitaonekana tena. Aina hii ya kinga ni hai na ya kupanga kwa sababu mfumo wa kinga wa mwili hujiandaa kwa changamoto za baadaye. Wakati mwingi kinga tendi huhusisha vipengele vya kuibuliwa na seli na vya ugiligili vya kinga pamoja na pembejeo kutoka mfumo asili wa kinga. Mfumo asili upo tangu kuzaliwa na humlinda mtu kutoka kwa visababishi magonjwa bila kujali uzoefu, ilhali kinga ya kupanga hutokea tu baada ya kuambukizwa au chanjo na hivyo "hupatikana" wakati wa maisha.
Kinga tendi ya kimaumbile

Kinga tendi ya kimaumbile hutokea wakati mtu anafichuliwa kwa kisababishi magonjwa hai, na anakuza mwitikio wa msingi wa kinga, unaosababisha kumbukumbu ya kinga. [7] Aina hii ya kinga ni ya "kimaumbile" kwa sababu haisababishwi na dhihiriko la kimaksudi. Matatizo mengi ya kazi ya mfumo wa kinga yanaweza kuathiri uumbaji wa kinga tendi kama vile ukosefu wa kinga mwilini (inayopatikana na ya kuzaliwa) na uzuiaji wa mwitikio wa kingamwili.
Kinga tendi inayopatikana kwa kughushi

Kinga tendi inayopatikana kwa kughushi inaweza kusababishwa na chanjo, dutu iliyo na antijeni. Chanjo huchangamsha mwitiko wa msingi dhidi ya antijeni bila kusababisha dalili za ugonjwa huo. [7] Neno kuchanja liliundwa na Edward Jenner na lilitoholewa na Louis Pasteur kwa kazi yake tangulizi katika kuchanja. Mbinu iliyotumiwa na Pasteur ilihusu kutibu vikolezo vya kuambukiza kwa magonjwa hayo na hivyo vilipoteza uwezo wa kusababisha ugonjwa hatari. Pasteur alichukua jina chanjo kama jina tambulishi kwa heshima ya ugunduzi wa Jenner, ambalo kazi ya Pasteur ilitumia kama msingi.
Mwaka wa 1807, Wabavaria walikuwa kundi la kwanza kuwataka makuruta wake wa kijeshi kuchanjwa dhidi ya ndui, kwa sababu kueneza kwa ndui kulihusishwa na mapambano. [12] Baadaye utaratibu wa chanjo uliongezeka kwa sababu ya kuenea kwa vita.
Kuna aina nne za chanjo za jadi: [13]
Chanjo amabazo hazijaamilishwa zinajumuisha viumbehai wadogo waliouliwa na kemikali na/au  joto na hawawezi tena kuambukiza. Mifano ni chanjo dhidi ya homa, kipindupindu, tauni ya mtoki, na hepatitisi A. Chanjo nyingi za aina hii zinaweza kuhitaji sindano za kuongeza nguvu.
Chanjo hai, zilizopunguzwa zinajumuisha viumbehai wadogo ambao wamekuwa katika hali ambazo hulemaza uwezo wao wa kusababisha ugonjwa. Miitikio hii hudumu zaidi na kwa jumla haihitaji sindano za kuongeza nguvu. Mifano ni pamoja na homa ya manjano, surua, rubela, na matumbwitumbwi.
Toksoidi ni misombo ya sumu ambayo haijaamilishwa inayotoka kwenye viumbehai wadogo katika hali ambapo toksoidi hizi (badala ya viumbehai wenyewe) husababisha ugonjwa, inayotumika kabla ya kukutana na sumu ya kiumbehai. Mifano ya chanjo yenye msingi wa toksoidi ni pepopunda na dondakoo.
Chanjo za vitengo vidogo vinajumuisha vipande vidogo vya viumbehai vinavyosababisha vidogo vya ugonjwa kusababisha athari ya viumbe. Mfano wa kawaida ni chanjo ya kitengo kidogo dhidi ya virusi hepatitisi B.
Chanjo nyingi hutolewa kwa udungaji sindano chini ya ngozi kwa sababu haifyonzwi kwa urahisi kupitia kwa matumbo. Chanjo hai iliyopunguzwa ya polio na baadhi ya chanjo za homa ya matumbo na kipindupindu hutolewa kwa kinywa ili kutoa kinga iliyo kwenye  matumbo.
Tazama pia
Antisera
Kiuasumu
Athari ya Hoskins
Elimu ya kingamaradhi
Marejeo

Jamii:Tiba

Je,kisayansi nini kinga nzuri dhidi ya pathojeni?


Suruali ni vazi linaloshonwa na linalovaliwa kutoka kiunoni hadi miguuni chini na lenye nafasi mbili zinazotenganishwa kupenyezea miguu.
Kwa asili ni nguo ya wanaume, lakini inavaliwa na wanawake pia mradi yamefanyika mabadiliko kadhaa katika ushonaji.
Suruali ndefu
Suruali ndefu lianalojulika kwa kimombo kama trousers au pants ni vazi linalovaliwa kufunika mwili kutoka kwa kiuno kwenda chini hadi kwa miguu. Vazi hili lilikuwa la wanaume katika tamaduni nyingi. Kwa sasa, hata wanawake wamelikumbatia na kuanza kulivaa.
Vazi hili hutengenzwa kwa vitambaa mbalimbali kama vile pamba, polyester,denim na vingine.
Suruali fupi (Kaptula)
Katika jamii nyingi za Kiafrika, vazi la suruali ndefu huvwaliwa na wazee huku watoto wavulana wakivalia kaptula ambayo ni kama suruali ndefu lakini huwa ndogo na hufikia kwa magoti.
Suruali ndefu za kazini
Ugumu au uzito wa kitambaa kinachotengenezewa suruali ndefu hutegemea na kazi ambazo mtu anafanyia. Kwa mfano wanafanya kazi za ofisi watavalia suruali ndefu zilizo na kitambaa chepesi huku wanafanyia kazi kwa mijengo au katika kampuni za kutengenezea vitu watavalia suruali zenye kitambaa kizito. Kulingana na makala ya , unaponunua suruali za kazi za ujenzi wafaa ungalie kwamba vazi hilo laweza kukuruhusu kufanya kazi na vilevile kukaa kwa muda mrefu kabla ya kuharibika.
Historia ya suruali ndefu
Suruali ndefu ambayo yakadiriwa kuwa ndiyo ya kwanza kuwahi tengenezwa ilipatikana katika makaburi ya Yanghai, Turpan kule nchini China na yasemekana kwamba ilitengenezwa katika karne ya 10 kabla ya Kuzaliwa kwa Kristo.
Wanawake na uvaaji wa suruali

Hivi leo, ni jambo la kawaida kuona wanawake wakiwa wamevalia suruali ndefu. Kumekuwa pia na suruali zao za kwenda kazini na hata suti ambazo hujumuisha koti na suruali ndefu. Uvaaji huo haukuwepo katika karne ya 17. Kulikuwa hata na vikao ambavyo vilikataza wanawake kuvalia vazi hili katika miji mikuu ya Amerika katika karne ya 19.
Hata hivyo watu kama Paul Poiret walileta mabadiliko ya kuleta suruali ndefu inayojulikana kama  au sirwal ambayo huwa pana sana kwa katikati na kushikwa kwa nyonga za miguu.
Viungo vya nje

Jamii:mavazi

Suruali ya kwanza ilitengenezwa mwaka upi?


Robert Nesta "Bob" Marley (6 Februari 1945 - 11 Mei 1981) alikuwa mwimbaji na mwanamuziki muhimu kutoka nchini Jamaika. Alivuma hasa kunako miaka ya 1970 na 1980. Ameweza kuifanya staili ya muziki wa reggae kuwa maarufu sana duniani. Muziki wake mwingi ulikuwa unazungumzia hadithi za nyumbani kwake na dini ya Rastafari ambayo yeye alikuwa anaifuata. Kuna baadhi ya nyimbo zake zinahusu masuala ya dini na zingine siasa.
Bob Marley alizaliwa na mama mweusi kijana aliyeitwa Cedella Booker na baba wa Kizungu aliyeitwa Norvall Marley. Wakati yungali bwana mdogo, marafiki zake walimpa jina la utani kama "Tuff Gong".[1] Alianza kazi zake za muziki kunako miaka ya 1960 hivi akiwa na kundi lake la kina [[Wailing Wailers]], ambalo alilianzisha akiwa na marafiki wawili, Peter Tosh na Bunny Wailer. Mwaka wa 1962, Bob Marley na kina Wailing Wailers wakafanikiwa kurekodi nyimbo zao mbili za kwanza zilizoitwa "Judge Not" na "One Cup of Coffee".
Bob alimwoa Bi. Rita Anderson mnamo 1966 na akajiunga na kundi akiwa kama mwitikiaji. Kwa pamoja wamefanikiwa kupata watoto watano. Mmoja kati ya hao ni Ziggy Marley, ambaye pia ni mwimbaji wa reggae maarufu sana.
Mwaka wa 1974, kundi la Wailers likavunjika kwa sababu wanachama wote watatu walitaka kujiendeleza kila mtu awe msanii wa kujitegemea. Lakini, Bob Marley aliendelea kuita bendi yake jina la Bob Marley and the Wailers na kujiunga upya na wanachama wapya na kuindelea kupiga muziki kama kawaida. Mwaka wa 1975, Bob Marley akatoa kibao chake cha kwanza kilichovuma kimataifa na kiliitwa "No Woman No Cry". Huko Jamaika, huhesabiwa kama kama shujaa wa jadi.
Baadhi ya vibao vyake vikali ni pamoja na "I Shot the Sheriff", "No Woman, No Cry", "Could You Be Loved", "Stir It Up", "Jamming", "Redemption Song", "One Love" na, "Three Little Birds",[2]. Albamu za studio ambazo ni maarufu kuliko ni ile iliyoitwa Legend, ambayo pia ina jumlisha vibao vyake vikali. Bob Marley alikufa tar. 11 ya mwezi wa Mei 1981, katika hospitali ya Cedars of Lebanon Hospital huko mjini Miami, Florida, kwa tatizo la melanoma (kansa ya ngozi).

Viungo vya Nje

Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika