Homa ya Q ni ugonjwa unaosababishwa na Coxiella burnetii, [1] bakteria anayeathiri binadamu na wanyama.
Bakteria hiyo si ya kawaida ila inaweza kupatikana katika ng'ombe, kondoo, mbuzi na mamalia wengine wafugwao, ikiwa ni pamoja na paka na mbwa. Maambukizi hutokana na kuvuta pumzi yenye chembechembe zilizosindikwa katika hewa, na kugusa maziwa, mkojo, kinyesi, majimaji ya uke, au shahawa za wanyama walioambukizwa. Mara chache, ugonjwa huo hutokana na kupe. [2]
Muda mpaka ugonjwa utokee ni siku 9-40. Unaweza kuchukuliwa kama ugonjwa ambao ni rahisi kupata maambukizi duniani, kwa sababu mwanadamu anaweza kuambukizwa na bakteria moja. [3] Bakteria hiyo huishi katika mazingira maalumu ndani ya mwili.
Historia

Mara ya kwanza ulielezwa na Edward Holbrook Derrick [4] katika machinjio ya Brisbane, Queensland, Australia. Herufi "Q" husimama kwa "query" na ilitumika wakati kimelea kisababishi hakijulikani, na iliteuliwa baada ya mapendekezo kama, "homa ya machinjio" na "homa ya Queensland rickettsial", ili kuepuka ukinzani mbaya, aidha katika sekta ya mifugo au jimbo la Queensland. [5]
Bakteria ya homa ya Q iligundulika mwaka 1937, wakati Frank Burnet MacFarlane na Mavis Freeman walipoitenganisha kutoka kwa mmoja wa wagonjwa wa Derrick. [6] Awali ilitambuliwa kama aina ya Rickettsia.
HR Cox na Davis waliitenganisha kutoka kwenye kupe kule Montana, Marekani mwaka 1938. [7] Ni ugonjwa wa wanyama,ambao unapatikana sanasana kwenye ng'ombe, kondoo na mbuzi. Coxiella burnetii hachukuliwi kama anahusiana kwa karibu na Rickettsiae bali ni kama sawa na Legionella na Francisella na ni bakteria ya kwenye protini.
Muonekano
Muda mpaka utokee ni wiki kati ya 2 mpaka 3. Kwa kawaida hutokea kama dalili ya mafua ikiambatana na utokeaji wa haraka wa homa, mwili kutokuwa katika hali ya kawaida, jasho, kuumwa kichwa sana, myalgia (maumivu ya misuli), maumivu ya maungio, kupoteza hamu ya chakula, matatizo ya kupumua, kukohoa kikohozi kikavu, maumivu ya kuvimba kwa plura, baridi, kuchanganyikiwa na dalili zitokanazo na njia ya chakula kama vile kichefuchefu, kutapika na kuhara. Homa huchukua takriban siku 7-14.
Kadiri ugonjwa unavyokuwa nao, unaweza kuendelea na kuwa nimonia isiyo na dalili kamili, na kuweza kuleta tatizo litishialo uhai la upumuaji dhiki (ARDS), ambapo dalili hutokea katika siku 4 mpaka 5 za maambukizi.
Nadra sana, homa ya Q husababisha (granulomatous) homa ya manjano ambayo yaweza kuwa haina dalili au kuwa na dalili kama malaise, homa, ini kuvimba (hepatomegaly) na maumivu katika quadrant juu, kulia, ya tumbo. Wakati matatizo ya transaminase mara nyingi ndio hutokea, homa ya nyongo ya manjano si ya kawaida. Uvimbe wa mishipa ya damu katika retinali ni nadra katika ugonjwa huu. [8]
Aina ya homa ya Q kimtazamo ni sawa na uvimbe ndani ya moyo (endocarditis) (), [9] ambao unaweza kutokea miezi au miongo kufuatia maambukizi. Na ni hatari kama hutapapata tiba. Hata hivyo,kwa matibabu sahihi vifo hushuka mpaka karibu 10%.
Uonekanaji na Madhara

Mdudu anapatikana sehemu zote isipokuwa New Zealand. [10] Ulaya inaonekana kama hepatitis kuliko pneumonia kama ilivyo Marekani.
Bakteria hii ina uwezo wa kuhimili mazingira na ni hatari kwani moja tu anaweza kusababisha maambukizi. Njia ya kawaida ya maambukizi ni kuvuta pumzi ya vumbi iliyosindikwa, kugusa maziwa, nyama, sufi na hasa mazao ya uzazi yaliyosindikwa. Kupe anaweza kuhamisha kimelea kwa wanyama wengine. Uhamisho kati ya binadamu ni nadra sana na umeweza kuripotiwa katika kesi chache sana.
Baadhi ya tafiti zimeonyesha wanaume wengi zaidi wameathirika kuliko wanawake, [11] [12] na hii inoonekana kutokana na aina mbalimbali za uwiano katika ajira.
"Walio katika hatari" ni pamoja, lakini si lazima, na:
wafanyakazi wa mifugo
wafanyakazi wa sehemu za kutunzia wanyama kabla ya kuuzwa.
wakulima
wakwangua manyoya
wasafirisha wanyama
wafanyakazi wa maabara ambao huchukua sampuli za mifugo au kutembelea sehemu za machinjio.
watu ambao hutenganisha na kuwatunza kangaroo
wafanyakazi wa (sehemu ya kuhifadhia mifugo) ambao hujifungia.
Utambuzi wa Ugonjwa
Utambuzi huzingatia vipimo vya kimiminika cha damu [13] [14] (kuangalia mwitikio wa vilindamwili ) kuliko kuangalia kiumbe chenyewe. Serology inaruhusu ugundulikaji wa maambukizi sugu pale viwango vya juu vya chembe ulinzi za mwili hupatikana dhidi ya maambukizi ya bakteria. Ugunduzi wa molekyulari ya DNA ya bakteria hutumika sana. Ukuzaji huwa ni mgumu na mara nyingi haupo katika maabara nyingi za kusomea wadudu wadogo.
Homa ya Q inaweza kusababisha endocarditis (maambukizo ya valvu za moyo ) ambayo inaweza kuhitaji acheokaridiografia transioesofageali kwa ajili ya uchunguzi. Homa ya manjano isababishwayo na homa ya Q hudhihirishwa na mwongezeko wa Alt na AST, lakini utambuzi yakinifu unawezekana kwa kuangalia tishu za ini ambazo huonesha athari kubwa kwenye viduara vya tishu vinavyosaidia damu kufunga {yaani fibrin ring granulomas}. [15]
Tiba
Matibabu ya homa ya papo hapo ya Q kwa kutumia viuwavijidudu ni nzuri sana  na inapaswa kufanyika kwa kushauriana na mtaalamu wa magonjwa ya kuambukiza {/2. {3/} Madawa yatumikayo mara kwa mara ni doxycycline, Tetracycline, chloramphenicol, ciprofloxacin, ofloxacin, na hydroxychloroquine. Tatizo la muda mrefu ni vigumu kutibu na linaweza kuchukua hadi miaka minne ya matibabu na doxycycline na quinolone au doxycycline na hydroxychloroquine.
Wakati wa mimba,homa ya Q ni vigumu kutibu kwa sababu doxycycline na ciprofloxacin hutumika kwa nyakati tofauti wakati wa mimba. Matibabu yanayofaa huwa ni wiki tano kwa kutumia trimoxazole. [16]
Kuzuia
Kinga inatolewa na Q-Vax, chanjo ya Australia iliyotengenezwa na kampuni ya CSL ambayo hufanya kiini kizima kisiweze kufanya kazi. [17]. Chanjo ambayo hufanya kazi ndani ya ngozi huwa na Coxiella burnetii waliouawa.  Ngozi na vipimo vya damu vinatakiwa kufanyika kabla ya chanjo kwa kutambua kinga iliyopo, sababu ni kwamba kuwachanja watu ambao tayari wanakinga kunaweza kusababisha athari kubwa ndani ya mwili. Baada ya dozi moja ya chanjo, kinga hueendelea kwa miaka mingi. Kupigwa chanjo tena huwa si lazima. Uchunguzi wa kila Mwaka unapendekezwa. [18]
Mwaka 2001, Australia ilianzisha mpango wa kitaifa wa chanjo ya homa ya Q kwa watu wafanyao kazi katika maeneo ambapo ni rahisi kupata ugonjwa huu.
Umoja wa Urusi uliwahi kutengeneza chanjo ila madhara yake yalizuia utoaji wa leseni kwa ajili ya usambazaji wa dawa hiyo.
Vita vya kibiolojia
Homa ya Q imekuwa ikielezeka kuwa kama silaha ya kibaiolojia. [19]
Marekani ilichunguza homa ya Q kama silaha yakibaiolojia katika miaka ya 1950 na baadaye kusanifishwa kama wakala OU. Pale Fort Detrick na Dugway Providing Ground majaribio ya kibinadamu yalifanywa kwa Whitecoat volunteers kutambua kipimo cha wastani (18 MICLD 50 / person i.h) na uendelevu wa maambukizi. Kama baiolojia sanifu,ilitengenezwa kwa wingi pale Pine Bluff Arsenal, kulikuwa na galoni 5,098 katika ghala ya silaha wakati wa kuzuia majeshi mwaka 1970.
Homa ya Q ni jamii ya kisababishi "B". [20] Inaweza kuambukiza na ni stahimilivu katika usambaaji kwenye viwango mbalimbali vya joto. Vijidudu vya homa ya Q huweza kuishi kwenye ardhi hadi siku 60.
Marejeo

Viungo vya nje
 katika CDC
 na habari zinazohusiana katika  , a Bioinformatics Resource Center ifadhiliwayo na

Je ugonjwa wa Ebola inaweza adhiri wanyama?


Durban ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la KwaZulu-Natal. Kuna takriban wakazi milioni 4 . Fuko za Durban zapendwa na watalii kwa sababu maji ya Bahari Hindi si baridi na kuna jua tele. Bandari ya mji ni kubwa katika Afrika Kusini ni bandari asilia duniani yenye kina kikubwa.
Historia
Habari za kwanza za Durban zimepatikana kutoka kwa mpelelezi na mbaharia Mreno Vasco da Gama aliyefika hapa 25 Desemba 1497. Aliita mahali Rio de Natal au "mto wa Krismasi" kutokana na tarehe ya kufika kwake. Hii ni chanzo cha jina "Natal" kwa ajili ya jimbo.
Mji ulianzishwa 1824 na kikosi cha wanajeshi Waiingereza waliojenga makazi kwenye pwani la hori ya Natal. Mmoja wao aliweza kumsaidia mfalme wa Zulu Shaka aliyegonjeka kutokana na majeruhi. Mfal,me akatoa shukrani kwa kumpa Mwingereza zawadi ya kanda la eneo lenye urefu wa maili 25 kwenye pwani na upana wa maili 100 kuingia bara. Mji uliitwa kwa heshima wa gavana wa koloni ya Rasi Sir Benjamin d'Urban hivyo "Durban".
Katika karne ya 19 Waingereza walichukua wafanyakazi wengi kwa ajili ya mashamba ya miwa kutoka Bara Hindi ambao ni chanzo cha wakazi Waasia wa Durban. Kati ya 1893 na 1915 Durban ilikuwa mahali ambapo Mahatma Gandhi alifanya kazi kama mwanasheria.
Viungo vya nje

Jamii:KwaZulu-Natal
Jamii:Miji ya Afrika Kusini

Jina wa mji wa Durban linatokana na nini?


Mario Brega (Roma, 5 Machi 1923 - Roma, 23 Julai 1994) alikuwa mwigizaji wa Italia. Brega, kiumbo alionekana kuwa na mwili mkubwa, kitu ambacho kinaashilia kuwa yeye ni jambazi, kama ilivyokuwa katika filamu zake za awali za kutoka western.
Brega akisimama alivuka urefu wa futi sita, japokuwa vipimo vyake vimebaki kuwa havieleweki, ila tu, unaweza kuchukulia urefu wake kuwa unafanana na ule wa Clint Eastwood wa miaka ya 1960.
Maisha ya Mwanzo
Brega alizaliwa mjini Rome, Italia. Mwanzoni alikuwa anafanya kazi machinjioni, kabla ya kujiingiza katika masuala ya uigizaji. Umbo lake kubwa lilimthibitishia kuwa yeye ana uwezo wa kucheza filamu sehemu za hatari.
Mwanzoni alicheza filamu sehemu ndogo, hasa katika filamu zilizokuwa zinaongozwa na "Dino Risi", kisha akaja kucheza tena katika baadhi ya filamu ziliongozwa na Sergio Leone, maarufu kama  Spaghetti Western, ikiwemo, A Fistful of Dollars, alicheza k.m Chico, For a Few Dollars More, alicheza k.m Nino, The Good, the Bad and the Ugly, alicheza k.m Wallace, na pia akacheza kama mjambazi katika Once Upon a Time in America.
Brega pia alionekana katika filamu nyingine nyingi tu za spaghetti Westerns, ikiwemo Death Rides a Horse, The Great Silence, na My Name is Nobody. Brega pia alishiriki katika baadhi ya filamu za muongozaji Federico Fellini, kisha baadae akawa anashughulisha na filamu za vichekesho, akiwa sambamba na muongozaji Carlo Verdone.
Tazama pia
Orodha ya waigizaji na waongozaji wa spaghetti western.
Viungo vya nje

Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Waigizaji filamu wa Italia
Jamii:Waigizaji wa filamu za Western

Je,Mario Brega alianza uigizaji mwaka upi?


Kutoka Wikipedia, ensaiklopidia huru
Kipanya hupatikana katika oda ya wagugunaji (Rodentia). Spishi inayofahamika sana ni kipanya-nyumbani (Mus musculus). Pia ni mfugo maalum. Kwenye maeneo mengine, vipanya huwa maarufu. Wagugunaji hawa huliwa na ndege wakubwa kama vile vipanga na kozi. Wanafahamika kwa kuhamia makazi ya watu kutafuta chakula na makazi yao.
Japo wakifugwa vipanya hawa huweza kuishi kwa miaka miwili na nusu, kwa kawaida vipanya huishi kwa wastani wa miezi minne huko porini, kumpakakana na kuwinda mara kwa mara. Jamii za paka, mbwa-mwitu, bweha, ndege mbua, nyoka na hata jamii fulani za artropoda huwawinda sana vipanya. Hata hivyo humpakakana uwezo wao mkubwa wa kuishi mazingira mbalimbali, vipanya huonwa kuwa ndio jamii ya pili kuishi duniani yenye uwezo mkubwa wa kudumu mazingira baada ya binadamu.
Vipanya huweza kuwa waharibifu, kwa kula na kuharibu mazao, kusababisha uharifu wa vifaa na kusambaza magonjwa kupitia vijidudu vyao na kinyesi chao.
Kimsingi vipanya ni wanyama wa usiku na hufidia uwezo wao wa kuona kidogo kwa uwezo wao maridadi wa kunusa na kusikia vizuri katika kupata chakula na kuwatambua maadui zao.  Vipanya na wenzao panya ndio hasa chachu ya kuanza kufugwa kwa paka ambao kusudi lao ni kuwinda panya hao.

Uzazi

Kuzaliana
Uwezo wao wa kuzaaa huwaza pale wanapokuwa na siku 50, japo kipanya jike huweza kuanza kupata hedhi yao ya kwanza wakiwa na siku 25 hadi 40. Vipanya huzaliana mwaka mzima huku mayai yao yakiwepo muda wote. Siku za mzunguko wa mayai huwa ni 4 mpaka 5 na hedhi hudumu kwa masaaa 12 kuanzia jioni. Harufu za uke wao hutambua kusaidia hatua ya mzungoko wa uzazi alionao jike hivyo kujua muda sahihi wa kujamiiana. Vipanya hupandana usiku na hudhibitishwa/ huwezekana kwa kushikwa shahawa kwenye uke kwa saa 24 kwa ujumla. Uwepo kwa manii kwenye uke pia ni alama mojawapo ya kujamiiana.
Vipanya hubeba mimba kwa muda wa siku 20. Huzaa wampakampaka takribani 10 - 12 kwa uwezo wa kawaida wenye uzimpaka wa kilogramu 0.5- 1.5, walio na nywele huku masiiona. Macho yao yakiwa yamefunga wampakampaka huachishwa kunyonya baada ya majuma 3, na baada ya siku 2-5, jike hurudia mzunguko wake wa uzazi.
Vipanya wa maabara

Vipanya hutumika sana kwenye tafiti za maabara sababu zao ni mamalia na wanamahusiano makubwa sana na binadamu kuliko hata panya wakawaida. Vipanya hutumika sana kama kifani cha binadamu.
Sababu nyingine inayowafanya panya hawa watumike maabara ni udogo wao, hawana gharama na ni rahisi kuwatunza huku pia wakizaliana kwa kasi. Vipanya huwa wasikivu sana hasa pale wanapokuzwa na kufuzwa tangu wakiwa wadogo na kama wanapewa sana uangalizi mkubwa wa binadamu, japo baadhi yao wanaonekana kuwa ni wakorofi sana. Panya wa kawaida na vipanya wana kila ogani sawa isipokuwa tu zinampakafautiana kwa ukubwa.
Spishi za Afrika
Mus (Mus) musculus, Kipanya-nyumbani - wamewasilishwa kila mahali
Mus (Mus) spretus, Kipanya wa Moroko (Ufaransa ya kusini, Rasi ya Iberia, Visiwa vya Baleari, Moroko mpaka Tunisia)
Mus (Nannomys) baoulei, Kipanya wa Baule (Kodivaa mpaka Gine)
Mus (Nannomys) bufo, Kipanya Chura (Milima ya Uganda, Rwanda, Burundi na sehemu za jirani za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo)
Mus (Nannomys) callewaerti, Kipanya wa Callewaert (Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo)
Mus (Nannomys) goundae, Kipanya wa Gunda (Jamhuri ya Afrika ya Kati)
Mus (Nannomys) haussa, Kipanya Hausa (Senegali mpaka Nijeria ya kaskazini)
Mus (Nannomys) indutus, Kipanya-jangwa (Angola ya kusini mpaka Zimbabwe ya magharibi na Afrika Kusini ya kaskazini)
Mus (Nannomys) mahomet, Kipanya Mahomet (Eritrea na Uhabeshi)
Mus (Nannomys) mattheyi, Kipanya wa Ghana (Ghana)
Mus (Nannomys) minutoides, Kipanya Kibete (Zimbabwe, Msumbiji ya kusini, Afrika Kusini)
Mus (Nannomys) musculoides, Kipanya wa Temminck (Afrika kusini mwa Sahara, isipokuwa eneo la usambazaji la M. minutoides)
Mus (Nannomys) neavei, Kipanya wa Neave (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ya mashariki mpaka Afrika Kusini ya kaskazini mashariki)
Mus (Nannomys) orangiae, Kipanya Kusi (Afrika Kusini)
Mus (Nannomys) oubanguii, Kipanya wa Ubangi (Jamhuri ya Afrika ya Kati)
Mus (Nannomys) setulosus, Kipanya wa Peter (Senegali mpaka Uhabeshi na Kenya ya magharibi)
Mus (Nannomys) setzeri (Namibia ya kaskazini mashariki, Botswana na Zambia ya magharibi)
Mus (Nannomys) sorella, Kipanya wa Thomas (Kameruni mpaka Tanzania ya magharibi)
Mus (Nannomys) tenellus, (Sudani mpaka Somalia na Tanzania ya kati)
Mus (Nannomys) triton, (Uhabeshi ya kusini mpaka Angola ya kati na Malawi)
Spishi za mabara mengine
Mus (Coelomys) crociduroides (Western Sumatra)
Mus (Coelomys) mayori (Sri Lanka)
Mus (Coelomys) pahari (Northeastern India mpaka southwestern Cambodia na northern Vietnam)
Mus (Coelomys) vulcani (Western Java)
Mus (Mus) booduga (Pakistan, India, Sri Lanka, Bangladesh, southern Nepal, central Myanmar)
Mus (Mus) caroli (Ryukyu islnas, Taiwan na southern China mpaka Thailna; Malaysia na western Indonesia)
Mus (Mus) cervicolor (Northern India mpaka Vietnam; mpaka Sumatra na Java)
Mus (Mus) cookii (Southern na northeastern India na Nepal mpaka Vietnam)
Mus (Mus) cypriacus (Cyprus)
Mus (Mus) majorius (Athens, Greece)
Mus (Mus) famulus (Southwestern India)
Mus (Mus) fragilicauda (Thailand na Laos)
Mus (Mus) macedonicus (Balkans mpaka Israel na Iran)
Mus (Mus) musculus (introduced worldwide)
Mus (Mus) nitidulus (Central Myanmar)
Mus (Mus) spicilegus (Austria mpaka southern Ukraine na Greece)
Mus (Mus) terricolor (India, Nepal, Bangladesh, Pakistan; introduced mpaka Sumatra)
Mus (Pyromys) fernnaoni (Sri Lanka)
Mus (Pyromys) phillipsi (Southwestern India)
Mus (Pyromys) platythrix (India)
Mus (Pyromys) saxicola (Southern Pakistan, southern Nepal, na India)
Mus (Pyromys) shortridgei (Myanmar mpaka southwestern Cambodia na northwestern Vietnam)
Kama mfugo wa nyumbani

Watu wengi hununua vipanya kama mfugo wa nyumbani. Wanaweza kucheza, kupendwa na kukua huku ukiwamudu. Hatahivyo hawapaswi kuachwa bila maangalizi sababu wana maadui wengi wa asili, tukijumuisha paka, ndege na mbwa n.k. Kipanya dume huwa na harufu kali kuliko jike. Wakiangaliwa vizuri, huweza kuwa mifugo ya ndani ya nyumba nzuri kwelikweli.
Chakula
Kwa kawaida vipanya ni wala majani (hebivora), wakila aina yeyote ya matunda au nafaka.. Kutokana na hii vipanya wanafahamika sana kwa kufanikiwa kuishi kwenye mazingira ya watu kwa kula kwa wastani mabaki yeyote ya chakula. Wakifunzwa, hulishwa kwa chakula chao maalum. Vipanya hula chakula chenye uzito mpaka wa gramu 15 kwa gramu 100 za uzito wao kwa siku.
kama chakula

Vipanya aina ya "Pinkie" wakiuzwa kama chakula cha reptilian
Vipanya huliwa sana na wanyama wengi wala nyama,tangu hapo zamani na mpaka sasa panyapori wamekuwa wakitumiwa kama kimpakaweo.mashariki mwa Zambia na kaskazini mwa Malawi, kama vile huko asia ingawa kwa sasa hawatumiwi sana na binadamu.walikuwa ni chanzo kizuri sana cha protini.
Katika nchi kadhaa vipanya wanatumika kama chakula cha mifugo mingine kama vile nyoka, mijusi, chura, na ndege kadhaa. Baadhi ya nchi kama vile Ujerumani, Uingereza n.k. wamepiga marufuku kitendo hiki kwa kuona kimaadili hakifai kwani hujumuisha ukatili.
Jamii:Panya na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika


Almasi ni vito adimu vyenye thamani kubwa.
Mara nyingi hazionyeshi rangi lakini kuna pia almasi za njano, buluu au nyekundu. Zinatumiwa kama mapambo na kutokana ugumu wao pia katika teknolojia ya kukata.
Kaboni iliyobadilika
Kikemia almasi ni umbo moja la kaboni (C) tupu katika hali ya fuwele ni dutu ileile kama makaa. Ila tu kaboni huwa almasi katika mazingira ya joto kali na shindikizo kubwa. Badiliko hili latokea kwa kawaida katika ganda la dunia kwenye kina cha kilomita 150 karibu na volkeno.
Almasi sintetiki
Kwa matumizi ya kiteknolojia almasi ndogo hutengenezwa kwa kutumia mashine zinazosukuma kaboni kwa shindikizo kubwa na halijoto ya 1,500 °C hadi kuwa almasi sintetiki yenye tabia zote za almasi asilia. Maendeleo ya teknolojia yamewezesha pia kupatikana kwa almasi sintetiki zinazofaa pia kama mapambo.
Madini ngumu duniani
Almasi ni dutu ngumu kabisa inayopatikana duniani kushinda metali au madini yote. Hii ni sababu ya kwamba almasi zinatumiwa katika teknolojia mbalimbali. Vyombo vya kukata aloi ngumu sana za feleji au keekee za kutoboa mwamba wakati wa kutafuta mafuta ya petroli vyote vyatumia vipande vya almasi.
Almasi yenyewe hukatwa kwa unga wa almasi tu.
Kampuni kubwa duniani ya kuchimba almasi na kufanya biashara nazo ni De Beers wa Afrika Kusini.

Jamii:madini

Mafuta ya Petroli yanachimbwa nchi gani kwa wingi?


Bibi Titi Mohammed (1926 - 5 Novemba 2000) alikuwa mmoja wa wanawake wa kwanza mzalendo kushika nafasi za ubunge na uwaziri nchini Tanzania. Pia alikuwa kati ya wanawake wa kwanza kujiunga na harakati za kugombea uhuru wa Tanganyika.
Mwaka 1969 Bibi Titi Mohammed alikamatwa na mwaka uliofuata alifikishwa mahakamani kwa kosa la kula njama ya kutaka kupindua serikali. Katika kesi hiyo, Bibi Titi alikuwa ni mwanamke pekee katika washtakiwa 7. Baada ya kesi hiyo kusikilizwa alipatikana na hatia na kuhukumiwa kifungo cha maisha. Hata hivyo, mwaka 1972 alisamehewa na rais Julius Nyerere.

Juu ya kutolewa kwake, Mohammed aliongoza maisha yake akiwa mpweke. Mume wake alimtelekeza wakati wa kesi, ushirika wake wa kisiasa ukanyang'anywa, na marafiki zake wengi wakamlani.
Mnamo mwaka wa 1991, wakati Tanzania ikisherekea miaka 30 ya uhuru, Bibi Titi ameonekana kwenye makaratasi ya chama tawala kama "Shujaa wa Kike Aliyepigania Uhuru".
Mnamo tar. 5 Novemba 2000 Mohammed amekufa kwenye hospitali ya Net Care Hospital mjini Johannesburg ambapo alikuwa akitibiwa.[1]
Moja kati ya mabarabara makubwa ya mjini Dar es Salaam yamepewa jina la Mohammed kwa heshima ya mafaniko makubwa aliyoyafanya wakati wa mbio za kutafuta uhuru wa Mtanzania.
Marejeo

Viungo vya Nje

Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam
Jamii:Waliofariki 2000


Utawala wa Kijiji ni miongoni mwa tawala katika serikali za mitaa za Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Huu ni utawala wa chini kabisa kimuundo ukitanguliwa na utawala wa Kitongoji.
Kuwa utawala wa chini haimaanishi kuwa na umuhimu mdogo; isipokuwa ni kupitia utawala huu ndiko ambako mambo mengi yanayoamuriwa au kupangwa na tawala za juu kama serikali, hutekelezwa.
Utawala wa kijiji huelekeza wananchi katika kutumia madaraka yao ya kidemokrasia kuamua juu ya mambo yanayowahusu kama wanakijiji moja kwa moja bila kupitia mlolongo au urasimu mrefu.
Mambo yanayohusiana na tawala za serikali za mitaa yanaratibiwa na Ofisi ya Waziri Mkuu.
Utangulizi
Kila mwananchi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ana wajibu wa kupinga na kukataa kila aina ya uovu katika jamii vikiwemo rushwa, uonevu, wizi, ubadhirifu wa mali za umma na ya watu binafsi.
Pia ana jukumu la kudai na kupigania haki zake na za wananchi wengine, kutoa malalamiko na kuuliza maswali juu ya mambo mbalimbali yanayoendelea kijijini au kwenye mtaa kupitia vyombo mbalimbali vya kijamii na kiserikali.
Wananchi wanashiriki katika serikali za mitaa kupitia vikao au mikutano mbalimbali ambapo hujadili na kutoa mapendekezo yao kuhusu mipango na matatizo yanayowakabili kwa namna moja au nyingine ili kuweza kupatiwa ufumbuzi na kurahisisha uboreshaji wa huduma za kijamii katika maeneo yao wanamoishi.
Mkutano Mkuu wa Kijiji
Muundo wa Mkutano Mkuu wa Kijiji
Hiki ni chombo kikuu kabisa cha utawala wa kijiji. Kijiji kipo kwa mujibu wa sheria. Wajumbe wa mkutano wa kijijii ni wanakijiji wote waliofikia umri usiopungua miaka 18. Hakuna  akidi maalum, kila kijiji hujiwekea akidi yake; inayofaa ni kati ya 20% hadi 33%. Kwa kawaida mkutano hukutana kila baada ya miezi mitatu, kikao cha dharura kinaweza kuitishwa kukiwa na haja na kufanya hivyo, hata hivyo sheria haisemi nani anaita kikao cha dharura. Taarifa ya kuitisha Mkutano Mkuu wa kijiji/mtaa hutolewa kwa siku saba.
Kila baada ya miaka mitano kinakuwa na Mkutano Mkuu Maalum wa uchaguzi wa Mwenyekiti na wajumbe wa halmshauri ya Kijiji. Mkazi wa kijiji anayegombea nafasi ya uongozi kwenye halmashauri ya kijiji au uenyekiti wa kijiji lazima awe na umri usiopungua miaka 21. Mwenyekiti wa Mkutano Mkuu ni Mwenyekiti wa kijiji akisaidiwa na Afisa Mtendaji wa Kijiji (VEO). Mwenyekiti na Afisa Mtendaji wa Kijiji (VEO) hupanga ratiba za vikao, kuandaa na kuitisha vikao vya Mkutano Mkuu wa Kijiji.
Madaraka na Majukumu ya Mkutano Mkuu wa Kijiji
Kusimamia na kuwajibisha watendaji.
Kuweka taratibu za namna ya kuitisha vikao vya dharura.
Kupitia Mkutano Mkuu Maalum wa uchaguzi kuwachagua Mwenyekiti wa kijiji na wajumbe wa halmashauri ya Kijiji.
Kujaza nafasi za viongozi wa halmashauri ya Kijiji zilizo wazi.
Kujadili na kupokea au kukataa taarifa za utekelezaji wa shughuli za kijiji kutoka halmashauri ya kijiji.
Kupokea, kujadili na kupitisha au kukataa taarifa ya mapato na matumizi ya fedha za kijiji.
Kupokea, kujadili na kupitisha au kukataa mapendekezo ya kodi, ushuru na vyanzo vingine vya mapato ya kijiji.
Kupokea na kujadili taarifa ya makusanyo ya fedha za kodi, ushuru na mapato mengine ya kijiji.
Kupokea, kujadili na kufanyia maamuzi mapendekezo ya serikali ya kijiji ya kutunga sheria ndogondogo.
Kupokeam kujadili na kuyafanyia maamuzi masuala kuhusu ugawaji wa ardhi na matumizi ya rasilimali zingine za kijiji.
Kuhoji, kudadisi, kukosoa, kukubali au kukataa taarifa na mapendekezo ya serikali ya kijiji.
Kuondoa madaraka serikali ya kijiji au mjumbe yeyote kabla ya muda wao.
Kupitisha azimio la kukaripia rasmi mjumbe yoyote wa halmashauri au halmashauri kwa ujumla kwa utendaji mbovu.
Halmashauri ya Kijiji
Muundo wa Halmashauri ya Kijiji
Halmashauri ya kijiji ni chombo kikuu cha utendaji katika utawala wa kijiji. Hukutana mara moja kila mwezi, mikutano ya dharura inaweza kuitishwa. Akidi (qorum) ya vikao vya halmshauri ya kijiji ni nusu ya wajumbe wote wa halmashauri ya kijiji. Wakati Mkutano Mkuu ni kama Bunge, halmshauri ya kijiji ni kama serikali. Huchaguliwa na Mkutano Mkuu wa Kijiji.
Uchaguzi wa halmashauri wa kijiji husimamiwa na Mkurugenzi wa halmshauri ya Wilaya. Mkazi wa kijiji mwenye umri usiopungua miaka 21 ana sifa za kuchaguliwa kwenye halmshauri ya kijiji. Wajumbe wa halmashauri ya kijiji wanatakiwa wasizidi 25 na wasiopungua 15. Mkutano Mkuu kwa kushirikiana na Msimamizi wa uchaguzi idadi ya wajumbe wanayotaka kutokana na mazingira yao kutegemea na wingi wa wakazi na ukubwa wa eneo lao (idadi ya vitongoji).
Wajumbe wa halmashauri  ya kijiji ni Mwenyekiti wa kijiji, wenyeviti wa vitongoji, wanawake ambao watakuwa theluthi moja ya wajumbe wote na wajumbe wengine. Mwenyekiti wa kijiji ni mwenyekiti wa halmshauri ya kijiji na mwenyekiti wa Mkutano Mkuu. Wenyeviti wa vitongoji huchaguliwa na wakazi wa vitongoji huingia kwenye halmashauri ya kijiji kwa mujibu wa nyadhifa zao.
Mamlaka na Majukumu ya Halmashauri ya Kijiji
Kutafakari maamuzi, mapendekezo na maazimio ya mkutano Mkuu wa kijiji na kubuni mbinu na njia za kutekeleza.
Wajumbe wa halmshauri wenyewe wakiwa hawaridhiki kabisa na utendaji wa Mwenyekiti wa kijiji wana haki ya kumwondoa kwa kura theluthi mbili ya wajumbe wote na kuitisha Mkutano Mkuu wa kijiji ili kuchagua mwenyekiti mwingine.
Kupokea taarifa za mikutano ya vitongoji na kamati zake kufanyia kazi na kupeleka  Mkutano Mkuu wa kijiji.
Kupokea, kutafakari na kufanyia kazi maagizo na mapendekezo kutoka kamati ya maendeleo ya kata (WDC) na halmshari ya wilaya.
Kubuni na kuendekeza sera na mwelekeo wa kijiji kwa mkutano mkuu wa kijiji.
Kuandaa na kupendekeza mipango ya maendeleo ya muda mrefu kwa Mkutano Mkuu wa kijiji.
Kutunga sheria ndogondogo kwa kushauriana na Mkutano Mkuu wa kijiji.
Kuwaalika wataalamu panapokuwa na haja ya kufanya hivyo ila hawatakuwa na haki ya kupiga kura.
Kupokea, kutafakari na kupendekeza kwa Mkutano Mkuu wa kijiji maombi ya ugawaji wa ardhi zaidi ya ekari 100 hadi 500 rasilimali zingine kwa maamuzi.
Kupokea, kutafakari na kuamua ugawaji wa ardhi chini ya ekari 100.
Kutoa taarifa za utendaji kwa Mkutano Mkuu wa Kijiji.
Kumiliki mali na kuingia mikataba kwa niaba ya kijiji.
Hitimisho
Ushiriki wa wananchi ni jambo la msingi sana katika kujiletea maendeleo yao katika vijiji na mitaa. Mahali ambapo wananchi hawashiri wala hawashirikishwi kunakuwa na lawama na mizozo mingi kwa viongozi hasa pale ambapo maamuzi yaliyopitishwa yanawaumiza wananchi. Hapa ndipo wengi huona umuhimu wa kushiriki unapojitokeza zaidi.
Marejeo
Ofisi ya Waziri Mkuu-Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM-TAMISEMI)(2008). Utawala bora kijijini: Ushiriki wa Wananchi katika serikali za Mitaa (Vitongoji, Vijiji na Mitaa)
Viungo vya Nje

jamii:Tanzania
Jamii:Ugawaji wa nchi

Kitongoji duni kikubwa nchini Tanzania kinaitwaje?


Kalenda ya Gregori ni kalenda ambayo leo inatumiwa zaidi kimataifa. Jina limetokana na Papa Gregori XIII aliyeamua kutumia kalenda hiyo tangu tar. 15 Februari 1582 badala ya Kalenda ya Juliasi.
Tabia za Kalenda ya Gregori
Kalenda inahesabu mwaka wa siku 365. Mwaka huu una miezi 12. Miaka inahesabiwa tangu "kuzaliwa kwake Kristo" kufuatana na makadirio ya Dionysius Exiguus. Siku hizi ni kawaida kuanzisha mwaka tarehe 1 Januari lakini hii ni mapatano ya baadaye si utaratibu wa kalenda ya Gregori yenyewe.
Utaratibu wa wiki (au: juma) ya siku saba umeendelea hauna uhusiano na utaratibu wa mwaka.
Miaka mirefu
Kalenda ya Gregori inashika vizuri muda wa mwaka mwenyewe. Muda kamili wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake ni siku 365.2425 kwa hiyo unazidi muda wa mizunguko 365 wa dunia kwenye kipenyo chake. Hivyo Kalenda ya Gregori inatumia utaratibu ufuatao wa kupatanisha tofauti hiyo:
kila mwaka wa nne utakuwa na siku 366 badala ya 365 kwa kuongeza tarehe 29 Februari. Mifano: 1892, 1996; 2004, 2008, 2012
kila mwaka ambao namba yake inagawiwa kwa 100 utakuwa na siku 365 (siyo 366 kwa sababu miaka hii inagawiwa kwa 4 pia!). Mifano: 1700, 1800, 1900, 2100
kila mwaka ambao namba yake inagawiwa kwa 400 utakuwa tena na siku 366 (siyo 365 kwa sababu miaka hii inagawiwa kwa 100 pia!). Mifano: 1600, 2000, 2400, 2800
Sababu za matengenezo ya kalenda
Kasoro za Kalenda ya Juliasi
Papa Gregori XIII kama kiongozi wa kiroho wa dunia ya kikatoliki (sehemu kubwa ya Ulaya) alitaka kusahihisha kasoro zilizoonekana katika kalenda ya awali. Tangu zamani za Waroma wa Kale hesabu ya wakati ilifuata Kalenda ya Juliasi iliyoanzishwa na Julius Caesar mwaka 46 KK. Kalenda hii ilikuwa na tatizo la kuwa urefu wa mwaka wake ulipita muda kamili ya mwaka wa jua kwa dakika 11 na sekondi 14 yaani mwaka wa kalenda hii ilikuwa mrefu mno muda wa dakika 11 kila mwaka. Kosa lilikuwa ndogo mwanzoni lakini lilizidi kuongezeka.
Kusogeza kwa tarehe ya Pasaka
Tatizo kwa maisha ya kanisa lilikuwa ya kwamba tarehe ya Pasaka liliendelea kusogea nyuma polepole na haikufuata tena utaratibu uliowekwa na mtaguso wa Nikea. Azimio hili katika mwaka 325 BK lilisema ya kwamba Pasaka itasheherekewa Jumapili ya kwanza baada ya mwezi mpevu wa kwanza baada ya 21 Machi (tarehe ya sikusare machipuo ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku hivyo mwanzo wa majira ya kuchipua katika kaskazini ya dunia). Wakati wa Papa Gregori XIII tarehe ya sikusare ilikuwa imewahi siku 10 na kufika tayari 11 Machi! Kwa sababu hiyo mtaguso wa Trento wa kanisa katoliki katika mwaka 1563 uliamua kusahihisha kalenda.
Dunia iliruka siku 10
Ni Papa Gregori XIII aliyeita wataalamu waliofanya makadirio mapya. Alifuata mapendekezo ya mtabibu Mwitalia Aloisius Lilius pamoja na padre na mwanahisabati Mjerumani Christopher Clavius.
Utaratibu wa mwaka mrefu (tazama juu) ulipokelewa.
Pendekezo lingine lilikuwa namna ya kusahihisha kosa lililoingia tangu siku za kale. Wataalamu walipendekeza kufuta siku 10 ambazo tarehe ya sikusare machipua ilikuwa imesogea mbele.
Kosa lilinyoshwa kwa kufuta siku kati ya 4 Oktoba ya 15 Oktoba mwaka 1582. Watu walienda kulala usingizi jioni ya 4 Oktoba 1582 wakaamka kesho yake tarehe 15 Oktoba 1582.
Kupokelewa kwa kalenda mpya
Mwanzoni palikuwa na nchi chache tu zilizofuata kalenda mpya. Nje ya Italia zilifuata Hispania na Ureno katika Oktoba 1582, Ufaransa mwisho wa 1582.
Menginevyo ilikuwa swali la siasa kama nchi zilipokea utaratibu mpya haraka au la. Kwa jumla nchi za kikatoliki ziliwahi kutumia kalenda mpya lakini nchi za kiprotestant zilichelewa kukubali zilizo nyingi zikapokea kalenda mpya kuanzia mwaka 1700. Kwa karne nyingi kalenda hii ilikuwa jambo la Ulaya ya Magharibi tu lakini ilienea pamoja na ukoloni.
Nchi za kiorthodoksi za Ulaya ya Mashariki zilikataa kalenda mpya hadi karne ya 20.

Mahesabu ya kipindi cha badiliko kati ya kalenda mbili
Kwa jumla kipindi tangu kuanzishwa kwa kalenda hadi kupoklewa katika nchi nyingi kilikuwa karibu miaka 300. Kipindi hiki cha kuwepo kwa kalenda mbili zilizofanana sana kinahitaji uangalifu mkubwa kwa upande wa wataalamu wa historia. Mara nyingi watu wa vijijini waliendelea kutumia hesabu ya zamani hata kama serikali kuu imeshatangaza matumizi ya kalenda ya Gregori. Hivyo hati mbalimbali zinaweza kutumia tarehe ambazo hazieleweki mara moja.
Mfano bora la matatizo haya ni mapinduzi ya Urusi ya 1917. Chama cha Bolsheviki kilichukua utawala wa Urusi katika mchakato unaoendelea kuitwa "Mapinduzi ya Oktoba". Lakini sikukuu yake husheherekewa mwezi wa Novemba. Sababu yake ni ya kwamba mapinduzi yalitokea wakati kalenda ya kale bado ilikuwa kalenda rasmi ya Urusi ikatokea kwenye usiku wa 24/25 Oktoba 1917 kufuatana na kalenda ya Juliasi. Mwaka uliofuata 1918 Urusi ulijiunga na mfumo wa Kalenda ya Gregori. Kwa hiyo tarehe ya kumbukumbu ya mapinduzi ilisogezwa kufika mwezi wa Novemba.
Katika historia ya kipindi cha mabadiliko kuna maajabu kadhaa.
Theresa wa Avila (mtakatifu wa kanisa katoliki) aliaga dunia mwaka 1582 katika usiku kati ya 4 Oktoba kwenda 15 Oktoba yaani katika usiku ambako Hispania ilibadilisha kalenda yake.
Washairi Mwingereza William Shakespeare na Mhispania Miguel de Cervantes walikufa wote tarehe 23 Aprili 1616 ingawa Shakespeare alikufa siku 11 baada ya Cervantes - lakini mmoja alikufa nchini Hispania (iliyotumia tayari kalenda ya Gregori) na mwingine nchini Uingereza (bado ilifuata kalenda ya Juliasi)
Viungo vya Nje

 Compare Old and New Style dates 1582–2100.
 Gregorian Calendar adoption dates for many countries.
Jamii:Kalenda

Je,siku ya watoto duniani husheherekewa mwezi upi?


Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika , pamoja na .
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao.
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.
Waakie
Waakiek
Waalagwa (pia wanaitwa Wasi)
Waarusha
Waassa
Wabarabaig (pia wanaitwa Wamang'ati)
Wabembe
Wabena
Wabende
Wabondei
Wabungu (au Wawungu)
Waburunge
Wachagga
Wadatoga
Wadhaiso
Wadigo
Wadoe
Wafipa
Wagogo
Wagoma
Wagorowa (pia wanaitwa Wafiome)
Wagweno
Waha
Wahadzabe (pia wanaitwa Wahadza na Watindiga)
Wahangaza
Wahaya
Wahehe
Wahinda
Wahutu
Waikizu
Waikoma
Wairaqw (pia wanaitwa Wambulu)
Waisanzu
Waissenye
Wajaluo
Wajiji
Wajita
Wakabwa
Wakaguru
Wakahe
Wakami
Wakara (pia wanaitwa Waregi)
Wakerewe
Wakimbu
Wakinga
Wakisankasa
Wakisi
Wakonongo
Wakuria
Wakutu
Wakw'adza
Wakwavi
Wakwaya
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele)
Wakwifa
Walambya
Waluguru
Walungu
Wamachinga
Wamagoma
Wamahanji
Wamakonde
Wamakua (au Wamakhuwa)
Wamakwe (pia wanaitwa Wamaraba)
Wamalila
Wamambwe
Wamanda
Wamanyema
Wamasai
Wamatengo
Wamatumbi
Wamaviha
Wambugwe
Wambunga
Wameru
Wamosiro
Wampoto
Wamwera
Wandali
Wandamba
Wandendeule
Wandengereko
Wandonde
Wanena
Wangasa
Wangindo
Wangoni
Wangulu
Wangurimi (au Wangoreme)
Wanilamba (au Wanyiramba)
Wanindi
Wanyakyusa
Wanyambo
Wanyamwanga
Wanyamwezi
Wanyanyembe
Wanyasa
Wanyaturu (pia wanaitwa Warimi)
Wanyiha
Waokiek
Wapangwa
Wapare (pia wanaitwa Wasu)
Wapimbwe
Wapogolo
Warangi (au Walangi)
Warufiji
Warungi
Warungu (au Walungu)
Warungwa
Warwa
Wasafwa
Wasagara
Wasandawe
Wasangu (Tanzania)
Wasegeju
Washambaa
Washirazi
Washubi
Wasizaki
Wasuba
Wasukuma
Wasumbwa
Waswahili
Wataveta
Watemi (pia wanaitwa Wasonjo)
Watongwe
Watumbuka
Wavidunda
Wavinza
Wawanda
Wawanji
Waware (inaaminika lugha yao imekufa)
Wayao
Wazanaki
Wazaramo
Wazigula
Wazinza
Wazyoba

*
Makabila ya Tanzania

Je,Tanzania ina idadi ya makabila ngapi?


Wincatherine Nyambura Ndereba [1] (alizaliwa 21 Julai 1972) ni mwanariadha maarufu ulimwenguni Mkenya . Alishinda Mbio refu za Boston mara nne na medali ya fedha katika Olimpiki ya mwaka 2004 na 2008. Ndereba akaivunja rekodi ya wanawake duniani mwaka 2001, kukimbia 2:18:47 katika mbio za Chicago . Mwaka 2008, Ndereba alielezwa na mtangazaji wa spoti Chicago Tribunekama wanawake wa mbio refu shupavu zaidi wakati wote.[2]
Historia na mchimbuko wake
Ndereba ametoka Gatunganga katika Wilaya ya Nyeri, akaenda Shule ya Sekondari Ngorano ambapo yeye zilizofuatwa mbio yake kimuziki. Mwaka 1994, aliajiriwa katika mpango wake wa ukimbiaji na baraza la majela la Kenya[3] Ndereba ilipatiwa mwaka 2004 na 2005 Kenya, tuzo ya mwanamke wa spotibora wa Mwaka  Alipatiwa  dhahabu ya shujaa  na rais Mwai Kibaki mwaka 2005 [4]
Alimaliza #7 mwaka 2009 Mbio refu za London , akiifikia rekodi ya Katrin Dorre ya masaa 21 sub-2: 30 katika  mbio [5]
Ameshinda Mbio za Filadelfia za Umbali nusu kina mara saba, hivi karibuni mwaka 2009 [6]
Ndereba, ambaye pia anajulikana kama 'Catherine Mkuu', sasa anaishi mjini Nairobi, Kenya, na mume wake Anthony Maina  na binti Jane. Samuel Ndereba kaka yake na dada Anastasia Ndereba pia ni wakimbiaji.
Majalio
1995
Kuwakilishwa Kenya kimataifa kwa mara ya kwanza katika mbio za wanawake rilay katika Seoul, Korea.
Kuweka rekodi 10k ya kibinafsi, 31:35, katika Richard S. Caliguiri / jiji la Pittsburgh Great Race.
1996
aliingia nafasi za mbio 18 , alishinda 13.
Alitambulika kama nambari 2Marekani katika mbio za kiwanjani na kuaminika kama mkimbiz\i wa baraste wa mwaka na gazeti la Times
Kumaliza wa tatu katika Richard S. Caliguiri / jiji la Pittsburgh Great Race.
1997
Hakukimbia
Amejifungua binti, Jane.
1998
Aliitwa Mkimbizi baraste wa Mwaka kwa Ulimwengu wa wakimbizi  na Mkimbizi baraste wa Mwaka kwa Nyakati za Wakimbizi.
Alishinda shaba kibinafsi na timu dhahabu mbioni nusu kinaa katika Palermo, Italy.
Mbio kwa kasi zaidi duniani nyakati saa 5K (15:09), 15K (48:52), 12K (38:37) na 10 maili (53:07).
Mkimbizi wa  kwanza, kumaliza saa sita katika 2:28:27 Boston.
Hatimaye alishinda Richard S. Caliguiri / jiji la Pittsburgh Great Race kwa muda wa 32:11, aliposhinda Libbie  Hickman katika mstari wa kumalizia.
2000
mshindi katika mbio za kinamjini Boston
mshindi wa kina jijini chicago
Tuza la mwanamichezo wa Mwaka ulimwenguni naAIMS [7]
2001
mshindi katika City-Pier-City Loop (nusu kina)  [8]
mshindi katika mbio za kinamjini Boston
mshindi wa kina jijini chicago(aliweka rekodi mpya)
2002
Kumaliza wa pili katika mbio za  Boston za kina. Pia  wa pili katika mbio za Chicago .
2003
Mabingwa wa dunia wa medali ya dhahabu
Sapporomshindi nusu-kina .
Pili katika mbio za kina za New York na London .
2004
2004 Olimpki za kiangazi , Aten - mshindi wa medali ya fedha katika mbio za kina.
mshindi katika mbio za kinamjini Boston
mwaka wa(2005).
mshindi katika mbio za kinamjini Boston(mwanamke wa kwanza kushinda mara nne)
Mabingwa wa dunia wa medali ya fedha
2006
Mshindi wa mbio za kina-Osaka
Bogota- mshindi wa mbio za kina(nusu)
2007
Mabingwa wa dunia medali ya dhahabu
2008
2008 Olimpki za kiangazi, Beijing - mshindi wa fedha katika mbio za kina.
Makala ya Waandishi
Catherine Ndereba: The Malkia wa mbio za kina,  kwa Ng'ang'a Mbugua. Imechapishwa na Sasa Sema , 2008 [4]
Marejeo
 at IAAF
Watu maarufu kutoka Kenya

Viungo vya nje
 n ° 38 '  orodha ya nyakati "wanaolimpiki mashuhuri 100"

Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wakenya wanaokimbia umbali mrefu
Jamii:Wanariadha katika Olimpiki ya 2008
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki wa Kenya
Jamii:Wakenya waliopata fedha katika olimpiki

Je,Catherine Ndereba alikuwa mwanariadha wa mbio gani?


Mlonge, mlongo, mronge, mrongo, mkimbo au mzunze (Moringa oleifera) ni mti wa jenasi pekee, Moringa, ya familia Moringaceae. Asili ya mti huu ni Uhindi lakini siku hizi hupandwa mahali pengi pa kanda za tropiki na nusutropiki. Hutumika kwa kulisha mifugo, chakula cha watu, kuboresha mashamba, kusafisha maji ya kunywa na mitishamba. Majani yake ni chakula bora (mboga chungu), lakini maganda mabichi, maua, mbegu, mafuta ya mbegu na mizizi hulika pia.
Mti wa mlonge pia umegundulika kuwa ndio mti wenye maajabu zaidi duniani hasa baada ya kufanyiwa utafiti na wanasayansi wa Uingereza. Mti huu una uwezo wa kutibu magonjwa zaidi ya 100 kama vile vidonda vya tumbo, malaria, homa ya matumbo, maambukizo ya mfumo wa mkojo na magonjwa mengine. Mti huu pia umeonekana kuwa na protini nyingi kuliko inayopatikana katika nyama, maziwa, samaki pamoja na maharagwe. Pia mti huu una virutubisho vya Omega-3 ambavyo havipatikani katika maziwa na nyama hivyo kuwa ndio mti wa ajabu zaidi duniani.
Picha

Majani na maua
Maua
Maganda mtini
Mbegu
Maganda mabichi sokoni
Supu ya maganda
Maua yatakayopikwa

Jamii:Kabichi na jamaa
Jamii:Mitishamba

Mti wa Moringa una tibu magonjwa aina ngapi?


' Vidonge vya kupanga uzazi vilivyochanganywa' (COCP), ambavyo mara nyingi vinajulikana kama vidonge vya kudhibiti uzazi au kwa kifupi "vidonge", ni njia ya kupanga uzazi inayohusisha uchanganyaji wa chachu:estrojeni (oestrojeni) na projestini (projestojeni).
Wakati zinapomezwa kila siku, huzuia uwezo wa kuzaa katika wanawake. Vidonge hivi vilikubaliwa kutumika kama dawa za kupanga uzazi kwa mara ya kwanza nchini Marekani katika mwaka 1960, na ni njia maarufu sana ya kupanga uzazi. Kwa sasa vinatumiwa na wanawake zaidi ya milioni 100 duniani kote (karibu milioni 12 nchini Marekani). [1] [2]
Matumizi hutofautiana sana kulingana na nchi, [3] umri, elimu, na hali ya ndoa: kwa sasa robo ya wanawake wenye umri wa kati ya miaka 16-49 nchini Uingereza wanatumia vidonge hivi (vidonge vilivyochanganywa au vile vilivyo na projestojeni pekee au "minipill"), [4] ikilinganishwa na 1% tu ya wanawake katika Ujapani. [5]
Historia
Kufikia miaka ya 1930, wanasayansi walikuwa wametenga na kutambua mfumo wa homoni za steroidi na kupata kuwa vipimo vya juu vya androjeni, estrojeni au projesteroni vilizuia utagaji wa mayai, [15] [17] [19] [21]
lakini kuzipata dawa hizi kutoka kwa makampuni ya Ulaya yaliyozizalisha kutoka sehemu za wanyama kulikuwa ghali mno. [6]
Mwaka 1939, Russell marker, profesa wa kemia ya kikaboni katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania, alitengeneza utaratibu wa kusanisi projesteroni kutoka kwa sapojenini steroidi ya mimea, mwanzoni kwa kutumia sarsapojenini kutoka sarsaparila, ambao ulikuwa ghali mno. Baada ya miaka mitatu ya utafiti wa ndani wa kibotaniki, profesa huyo aligundua bora kuanzia vifaa kiasi, ya saponin kutoka Mexican vikuu inedible (Dioscorea mexicana)  hupatikana katika misitu ya mvua Veracruz karibu Orizaba. saponini ingeweza kubadilishiwa maabarani na kuwa aglycone moiety diosgenin. Baada ya kushindwa kumvutia mdhamini wa utafiti wake Parke-Davis katika biashara uwezo wa synthesizing progesterone kutoka vikuu Mexican, marker kushoto Penn Nchi na mwaka 1944 alianzisha ushirikiano Syntex na washirika wawili katika Mexico City kabla ya kuondoka Syntex mwaka mmoja baadaye. Syntex ilivunja uhodhi wa makampuni ya Ulaya juu ya homoni steroid, kupunguza bei ya progesterone karibu ya mara 200 zaidi ya miaka nane ijayo. [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18]
Katikati ya karne ya 20, uzalishawja kwa ajili ya maendeleo ya homoni uzazi wa mpango, lakini makampuni ya dawa, vyuo vikuu na serikali ilionyesha nia ya kutafuta hakuna utafiti. [10]
Utafiti wa projesteroni ili kuzuia utagaji wa mayai
Mapema mwaka wa 1951, mtaalamu wa fesiolojia Gregory Pincus,ambaye alikuwa kiongozi katika utafiti homoni na mwanzilishi wa shirika la Worcester Foundation for Experimental Biology (WFEB) katika Shrewsbury, Massachusetts, alikutana kwa mara ya kwanza na mwanzilishi wa Marekani wa kikundi cha kudhibiti uzazi Margaret Sanger katika hafla ya chakula cha jioni katika Manhattan iliyokuwa imeandaliwa na Ibrahim Stone , mkurugenzi wa matibabu mkurugenzi na makamu wa mwenyekiti wa Planned Parenthood (PPFA), ambaye alimsaidia Pincus kupata ruzuku ndogo kutoka PPFA kuanza utafiti wa dawa za upangaji uzazi za homoni. Utafiti ulianza tarehe 25 Aprili 1951 na uzazi physiologist Min Chueh Chang kurudia na kupanua 1937 majaribio ya Makepeace al et sungura.  Ambayo ilionyesha sindano progesterone hayataota wa ovulation katika. Katika Oktoba 1951, M-ngu Searle & Company walilikataa ombi la Pincus la kufadhili utafiti homoni uzazi wa mpango wake, lakini akae naye kama mshauri na kuendelea kutoa misombo ya kemikali na kutathmini. [6] [11]
Katika Machi 1952, Sanger aliandika arifa fupi huku akiutaja utafiti wa Pincus kwa rafiki yake na msaidizi wa zamani, suffragist na philanthropist Katharine Dexter McCormick, ambaye alitembelea WFEB na wake mwanzilishi na umri wa rafiki Hudson Hoagland katika Juni 1952 na kujifunza kuhusu uzazi wa mpango utafiti kuna . McCormick, aliyekuwa amechanganyikiwa baada ya wakati utafiti stalled kutoka ukosefu PPFA ya riba na ufadhili mdogo, McCormick mpangilio mkutano wa WFEB tarehe 6 Juni 1953 na Sanger na Hoagland, ambapo kwanza alikutana Pincus waliofanya kwa kiasi kikubwa kupanua na kuongeza kasi ya utafiti na McCormick kutoa mara hamsini PPFA ya awali fedha. [11] [19]
Pincus na McCormick walimshirikisha profesa wa kliniki aliyeshughuikia makutoka Harvard{/0  {2}John Rock, wakuu wa gynecology katika Hospitali ya bure kwa wanawake na mtaalamu wa tiba ya kutokutungisha, kuongoza utafiti kliniki na wanawake. Katika kongamano la kisayansi katika mwaka wa 1952, Pincus na Rock, waliokuwa wamejiana kwa miaka mingi, waligundua walikuwa kutumia njia sawa na kufikia malengo ya kinyume. Katika mwaka wa 1952, Rock ikiwa ya tatu ya mwezi anovulatory Pseudo "-mimba" hali katika themanini ya kutokutungisha wagonjwa wake na kuendelea hatua kwa hatua kuongeza dozi simulizi ya estrogen (diethylstilbestrol 5-30 mg / siku) na progesterone (5-30 mg / siku) na ndani ya miezi nne zifuatazo ya moyo 15% alipata mimba. [11] [12] [20]
Katika mwaka wa 1953, baada ya kupendekezewa na Pincus, Rock alianzisha haliya kutotaga mayai kutokana na kuwa na mimba katika wagonjwa wake wa utasa 27 kwa kuwafanya wameze miligramu 300 kwa siku za dawa zilizokuwa na projesteroni pekee kwa muda wa siku 20 kuanzia siku 5-24 za mzunguko zikifuatiwa siku ambazo hawakuhitajika kumeza dawa hizi ili kusababisha kutoka damu. Zoezi h zinazozalishwa sawa moyo 15% mimba kiwango cha wakati zifuatazo miezi minne bila kumsumbua amenorrhea ya awali kuendelea na estrogen na progesterone regimen. Lakini asilimia 20 ya wanawake breakthrough damu na katika mzunguko wa kwanza alikuwa ovulation hayataota 85% tu ya wanawake, kuonyesha kwamba hata kubwa zaidi na ghali zaidi vipimo simulizi ya progesterone itakuwa zinahitajika kuzuia awali mfululizo ovulation. [21]
Utafiti wa projestini katika kuzuia utagaji mayai
Pincus aliwauliza aliokuwa akiwasilianao katika makampuni ya dawa wamtumie michanganyiko ya kemikaliiliyokuwa ina shughuli progestogenic. Chang visas kemikali misombo 200 karibu katika wanyama na kupatikana na tatu kuahidi wengi walikuwa wa norethindrone Syntex na ya norethynodrel Searle na norethandrolone. [22]
Chemists Carl Djerassi, Luis Miramontes, na George Rosenkranz saa Syntex katika Mexico City alikuwa synthesized ya kwanza Erally hai sana progestin norethindrone katika 1951. Duka la dawa Frank B. Colton saa Searle katika Skokie, Illinois alikuwa synthesized ya kazi sana progestins Erally norethynodrel (ya isoma ya norethindrone) katika 1952 na norethandrolone katika 1953. [6]
Katika Desemba 1954, Rock alianza masomo ya kwanza ya uwezo wa ovulation-upptäcka, undanröja ya 50-50 mg dozi ya mdomo progestins tatu kwa muda wa miezi mitatu (siku 21 kwa mzunguko wa siku-5-25 ikifuatiwa na siku kidonge-huru kwa mazao ya kujitoa damu ) katika hamsini ya kutokutungisha wagonjwa wake katika Brookline, Massachusetts. Norethindrone au norethynodrel 5 mg vipimo na vipimo wote wa ovulation norethandrolone hayataota lakini unasababishwa breakthrough damu, lakini 10 mg na dozi juu ya ovulation norethindrone au norethynodrel hayataota bila ya kutoka damu breakthrough na kuongozwa na kiwango cha 14% ujauzito katika miezi zifuatazo tano. Pincus na Rock ut ya norethynodrel Searle kwa mimba ya kwanza ya majaribio katika wanawake, jumla beaktande av bland annat ukosefu wake wa androgenicity dhidi ya norethindrone Syntex androgenicity kidogo sana katika majaribio ya wanyama. [23] [24]
Maendeleo ya uzazi wa mpango madhubuti pamoja simulizi
Norethinodreli (na norethindroni) hatimaye ziligunduliwa kuwa zimechafuliwa na asilimia ndogo ya estrojeni mestranoli (aina ya kati katika usanisi wake), na norethinodreli iliyokuwa katika utafiti wa Rock wa 1954-5 ikiwa na asilimia 4-7 ya mestranoli. Wakati usafishaji zaidi wa norethinodreli ili kuwa na kiwango cha chini ya asilimia 1 cha mestranoli kuliongeza kutoka kwa damu kusikotarajiwa, uamuzi ulifanywa wa kuweka asilimia 2.2 ya mestranoli kimaksudi, asilimia ambayo haikuhusishwa na kutoka damu kusikotarajiwa, katika majaribio ya kwanza ya vidonge vya upangaji uzazi katika wanawake katika mwaka wa 1956. Mchanganyiko wa norethinodreli na mestranoli ulipewa jina la kipekee la Enovid.  [24] [25]
Jaribio la kwanza la matumizi ya Enovid  kama dawa ya upangaji uzazi lililoongozwa na Edris Rice-Wray lilianza Aprili 1956 katika Rio Piedras, Puerto Rico. [26] [27] [28] Jaribio la pili la matumizi ya Enovid  (na norethindrone) kama dawa ya upangaji uzazi lililoongozwa na Edward T. Tyler lilianza Juni 1956 katika Los Angeles. [9] [29] Tarehe 23 Januari 1957, kampuni ya Searle iliandaa kongamano la kukagua utafiti wa elimuuzazi na uzuizji mimba uliohusiana na Enovid  kupitia 1956 na kuhitimisha kuwa viwango vya estrojeni katika Enovid  vinaweza kupunguzwa kwa asilimia 33 ili kupunguza matukio ya madhara ya utumbo yaliyosababishwa na estrojeni bila kuathiri pakubwa ongezeko la matukio ya kutoka damu kusikotarajiwa. [30]
Upatikanaji kwa Umma
Nchi ya Marekani
Tarehe 10 Juni 1957, Shirika lililotawala Chakula na Dawa (FDA) liliidhinisha Enovid  miligramu 10 (miligramu 9.85 norethynodrel na 150 μg mestranol) kwa ajili ya matatizo ya hedhi kwa kuzingatia data iliyotokana na matumizi yake na zaidi ya wanawake 600. Majaribio mengi zaidi ya dawa hizi za uzuiaji mimba ziada yalionyesha kuwa vipimo vya Enovid  vya miligramu 10, 5, na 2.5 vilifanya kazi vyema sana. Tarehe 23 Julai 1959, kampuni ya Searle ilituma ombi la ziada la kuongeza upangaji uzazi kama ishara iliyohalalishwa kwa vipimo vya Enovid  vya miligramu 10, 5, na 2.5.  Shirika la FDA lilikataa kuzingatia ombi hilo hadi kampuni ya Searle ilipokubali kuondoa aina za vipimo vya chini kutoka kwa ombi hilo. Tarehe 9 Mei 1960, shirika la FDA lilitangaza kuwa lingehalalisha miligramu 10 za Enovid  kwa ajili ya matumizi ya upangaji uzazi, jambo ambalo lilifanya tarehe 23 Juni 1960, na kufikia wakati huo Enovid  ya miligramu 10 ilikuwa katika matumizi ya jumla kwa muda wa miaka mitatu na wakati ambapo, kwa makisio ya kale, angalau wanawake nusu milioni walikuwa wameitumia. [13] [26] [31]
Ingawa dawa ya Enovid  miligramu 10 ilikuwa imekubaliwa na shirika la FDA kwa matumizi ya upangaji uzazi, kampuni ya Searle haikuwahi kuiuza kama dawa ya upangaji uzazi. Miezi nane baadaye, tarehe 15 Februari 1961, shirika la FDA lilipitisha dawa hii ya Enovid  miligramu 5 kwa ajili ya matumizi ya upangaji uzazi. Katika Julai 1961, kampuni ya Searle hatimaye lilianza kuuza dawa hii ya Enovid  miligramu 5 (miligramu 5 za norethynodrel na μg 75 za mestranol) kwa madaktari kama dawa ya kuzuia mimba. [13] [14]
Ingawa shirika la FDA liliidhinisha dawa ya kwanza ya uzuiaji mimba katika mwaka wa 1960, dawa hizi za upangaji uzazi hazikuuziwa wanawake waliokuwa wameolewa katika majimbo yote hadi Griswold v. Connecticut  katika mwaka wa 1965, na hazikuwa zikiuziwa wanawake ambao hawakuwa wameolewa katika majimbo yote hadi Eisenstadt v. Baird  katika mwaka wa 1972. [10] [14]
Ripoti ya kesi ya kwanza kuchapishwa kuhusu donge la damu na mvilio kwenye mishipa ya mapafu katika mwanamke aliyekuwa akitumia Enavid (Enovid  miligramu 10 katika Marekani) katika kiwango cha miligramu 20 /kila siku haikutokea hadi Novemba 1961, miaka minne baada ya kuidhinishwa kwake, wakati ambapo ilikuwa imetumiwa na wanawake zaidi ya milioni moja. [26] [32] [33] Ingechukua karibu muongo mmoja wa tafiti za epidemiolojia kuonyesha kwa uthabiti hatari iliyoongezeka ya mvilio kwenye mishipa katika watumiaji wavidonge vya upangaji uzazi na ongezeko la hatari ya kiharusi na matatizo ya moyo katika watumiaji wa vidonge vya upangaji uzazi ambao huvuta sigara au wana shinikizo la damu au hatari zingine zinazohusiana na moyo au ubongo. [13] Hatari hizi za vidonge vya kuzuia mimba ziliigizwa katika kitabu cha The Doctors' Case Against the Pill  kilichoandikwa katika mwaka wa 1969 na mwandishi wa habari mfeministi Barbara Seaman aliyesaidia kupanga kesi za Nelson za mwaka wa 1970 zilizoandaliwa na Seneta Gaylord Nelson. [34] Kesi hizi ziliongozwa na Seneta, wote waliokuwa wanaume na mashahidi katika raundi ya kwanza ya kesi hizi walikuwa wote wanaume, jambo ambalo lilimfanya Alice Wolfson na wanafeministi wengine kupinga kesi hiyo na kuvutia vyombo vya habari. [14] Kazi yao ilisababisha kulazimisha kuwekwa kwa vijikaratasi, kwenye pakiti za idonge hiv vya upangaji uzazi, vilivyokuwa na maelezo kwa watumiaji kuhusu madhara na hatari za kutumia vidonge hivyo ili kusaidia kuwezesha utoaji idhini. [35] Kiwango cha kawaida kinachotumiwa leo cha vidonge vya upangaji uzazi huwa na kiwango estrojeni ambacho ni theluthi moja chini ya kilichokuwa katika kidonge cha kwanza kilichowahi kuuzwa na huwa na vipimo vya chini vya aina za projestini zenye nguvu zaidi katika misombo mbalimbali. Limekuwa jambo rahisi kupata agizo la dawa kutoka kwa daktari, na njia ya kawaida gharama ni $ 15 na $ 50 kwa mwezi. [36]
Wanauchumi wengi wanasema kuwa upatikanaji wa Vidonge vya Kudhibiti Uzazi ulisababisha kuongezeka kwa wanawake wanaofanya kazi. Kwa kuwa kidonge kiliwaruhusu wanawake kuwa na uhusiano wa kingono na wakati uo huo kufanya kazi, kimepongezwa kama mojawapo ya vipengele vilivyochangia katika mapinduzi haya. [13] [14] [15]
Canada
Vidonge vya Uzuiaji Mimba vinavyotumiwa kwa pamoja, na pia njia zingine nyingi za kudhibiti uzazi, zilihalalishwa nchini Canada katika mwaka wa 1969.
Australia
Vidonge vya uzuiaji mimba vya kwanza kuanzishwa nje ya Marekani vilikuwa vile vya Anovlar  vilivyotengenezwa na Schering (norethindrone acetate 4 mg + ethinyl estradiol 50 μg) tarehe 1 Januari 1961 katika Australia. [37]
Ujerumani
Vidonge vya uzuiaji mimba vilianzishwa kwa mara ya kwanza Ulaya vilikuwa vile vya Anovlar  vilivyotengenezwa na Schering na vilianzishwa tarehe 1 Juni 1961 katika Ujerumani ya Magharibi. [37]
Uingereza
Kabla ya miaka ya kati ya 1960, Uingereza haikuhitaji dawa kuidhinishwa kabla ya kuanza kuuzwa kwenye soko.  Shirika la Upangaji Uzazi la Uingereza (FPA) kupitia kwa kliniki zake lilikuwa kwa wakati huo kituo msingi cha kutoa huduma za upangaji uzazi katika Uingereza na lilitoa dawa za uzuiaji mimba ambazo zilikuwa katika Orodha yake Iliyokubalika ya Dawa za Uzuiaji Mimba (iliyoanzishwa katika mwaka wa 1934). Katika mwaka wa 1957, Searle ilianza kukuza dawa ya Enavid (Enovid  10 mg katika Marekani) kwa ajili ya matatizo ya hedhi. Pia katika mwaka wa 1957, shirika la FPA lilianzisha Baraza kwa ajili ya Uchunguzi wa Kudhibiti Uzazi (CIFC) ili kupima na kufuatilia vidonge vya kuzuia mimba. Baraza hili lilianzia kufanya majaribio kwa kutumia wanyama na katika miaka ya 1960 na 1961 lilianza majaribio matatu makubwa ya kikliniki katika Birmingham, Slough, na London. [26] [38]
Katika Machi 1960, jaribio la FPA la Birmingham lilianza majaribio kwa kutumia norethynodrel 2.5 mg + mestranol 50 μg, lakini kiwango cha juu cha mimba kilitokea mwanzoni wakati dawa hii, kwa bahati mbaya, ilikuwa na μg 36 tu za mestranol-majaribio yaliendelea kwa kutumia norethynodrel 5 mg + mestranol 75 μg (Conovid  katika Uingereza, Enovid  5 mg katika Marekani). [39]
Katika Agosti 1960, jaribio la FPA la Slough lilianza majaribio kwa kutumia norethynodrel 2.5 mg + mestranol 100 μg (Conovid-E  katika Uingereza, Enovid-E  katika Marekani). [40]
Katika Mei 1961, jaribio la FPA la London lilianza majaribio kwa kutumia Anovlar  ya Schering. [41]
Katika Oktoba 1961, kupitia mapendekezo ya Baraza la Mawaidha ya Kimatibabu (Medical Advisory Council) kuhusu CIFC yake, shirika la FPA liliongeza dawa iliyotengenezwa dawa ya Conovid  iliyotengenezwa na Searle kwenye Orodha ya Iliyokubaliwa ya Vidonge vya Upangaji Uzazi. [42]
Tarehe 4 Desemba 1961, Enoch Powell, aliyekuwa Waziri wa Afya, alitangaza kwamba kidonge cha kuzuia mimba cha Conovid  kingeagizwa kupitia NHS kwa bei iliyopunguzwa ya 2s kila mwezi. [43]
Katika mwaka wa 1962, dawa iliyotengenezwa na Schering ya Anovlar   na ile iliyotengenezwa na Searle ya Conovid-E  ziliongeza kwenye Orodha ya Dawa Zilizokubaliwa za Upangaji Uzazi ya FPA. [26] [40] [41]
Kwa sasa vidonge hivi vya uzuiaji mimba hupatikana bure kwenye NHS - dawa za uzuiaji mimba zinazoagizwa huepushwa na malipo ya uagizaji ya NHS.
Ufaransa
Tarehe 28 Desemba 1967, Sheria ya Neuwirth ilihalalisha matumizi ya dawa za upangaji uzazi katika Ufaransa, ikiwa ni pamoja na kidonge. [129] kidonge ndicho njia maarufu sana upangaji uzaz aina ya uzazi wa mpango maarufu nchini Ufaransa, hasa miongoni mwa wanawake. Inachukua asilimia 60 ya aina ya njia za kupanga uzazi zinazotumiwa katika Ufaransa. Kiwango cha uaviaji mimba kimebaki imara tangu kuanzishwa kwa matumizi ya kidonge. [44]
Italia
Ingawa matumizi ya dawa zenye kemikali hiyo inayotumika katika COCP alikuwa kupitishwa kwa ajili ya kuuzwa katika Italia tangu mwaka 1965 kwa lengo la "kuratibu mzunguko wa hedhi", uuzaji wa madawa ya kupanga uzazi wa mpango ulikuwa haramu hadi 1971, wakati chama tawala ya Mahakama ya Katiba akampiga chini ya utoaji wa Kanuni ya Jinai (enacted mwaka 1938 na Fascist serikali) ambayo hufafanuliwa kama kuzaliwa kudhibiti uhalifu "dhidi ya jamii ya binadamu". Hata hivyo, kutokana na upinzani dhabiti wa Kanisa Katoliki kwa njia za upangaji uzazi (uliopigiwa mstari katika mwaka wa 1968 na Papa Paulo VI katika waraka wake "Humanae vitae")  na propaganda hasi kutoka kwa vyombo vya habari vya kale, Italia imebaki nyuma ya mataifa mengine yaliyo Magharibi mwa Ulaya katika uagizaji wa COCP. Takwimu ya hivi karibuni zinaonyesha kuwa chini ya asilimia 20 ya wanawake wa Kiitaliano wenye umri kati ya miaka 15-55 hutumia kwa kawaida aina yoyote ya dawa za upangaji uzazi.
Ujapani
Katika Japan, ushawishi kutoka kwa Shirika la Japan Medical Association ulizuia kuhalalishwa kwa Kidonge kwa karibu miaka 40. Vipingamizi viwili vikuu vilivyotolewa vilikuwa wasiwasi kuhusu usalama baada ya matumizi ya Kidonge kwa muda mrefu, na wasiwasi kuwa matumizi ya muda mrefu ya Kidonge yangesababisha kupunguka kwa matumizi ya kondomu na hivyo basi kuongeza uwezekano wa kuambukizwa magonjwa ya zinaa (STI). [45] Kufikia mwaka wa 2004, matumizi ya kondomu yalichukua asilimia 80 ya njia zilizotumiwa kupanga uzazi katika Ujapani, na jambo hili linaweza kueleza viwango vya chini vya UKIMWI nchini Ujapani ikilinganishwa na nchi zingine.[5]
Matumizi ya Kidonge yalikubaliwa Septemba 1999; mwongozo wa uagizaji waKidonge uliopitishwa na serikali unawahitaji watumiaji wa Kidonge kumtembelea daktari baada ya kila miezi mitatu ili wafanyiwe uchunguzi wa nyoga na wapimwa kama wako na magonjwa ya zinaa na saratani ya uterasi. Nchini Marekani na Ulaya, kinyume na Ujapani, watumiaji wa Kidonge wanahitajika kumtembela daktari baada ya kila mwaka au mara mbili kwa mwaka. Hata hivyo, tangu mwaka wa 2007, OBGYN wengi kutoka Ujapani sasa huwahitaji watumiaji wa Kidonge kumtembelea daktari mara moja tu kwa mwaka, huku ziara ya mara tatu kwa mwaka ikipendekezwa kwa wanawake wazee au kwa wale walio katika hatari zaidi ya kupatwa na madhara. [5]
Matumizi na ufungaji

Vidonge vinavyochanganywa vya upa simulizi za mpango wa uzazi zichukuliwe wakati huo huo kila siku. Ikiwa kidonge kimoja au zaidi kitasahaulika kwa zaidi ya masaa 12, ukingaji wa kutunga m mtu mmoja au vidonge zaidi ni kusahaulika kwa zaidi ya masaa 12 zaidi, kinga ya mimba itakuwa kupunguzwa. [46] Aina nyingi za vidonge vinavyochanganywa hufungwa moja ya pakiti mbili za ukubwa tofauti, zikiwa zimetiwa alama za matumizi ya siku 28. Kwa pakiti ya vidonge vya kutumiwa siku 21, kidonge kimoja kumezwa kila siku kwa wiki tatu, ikifuatiwa na wiki ya kutomeza dawa yoyote. Kwa pakiti vidonge vya siku 28, vidonge 21 humezwa, ikifuatiwa na wiki ya kumeza dawa za kipozauwongo au za sukari. Mwanamke anayetumia atatokwa na damu kidogo wakati wowote katika wiki anayomeza dawa za kipozauongo, na bado atakuwa amelindwa kutokana na kutunga mimba katika wiki hii. Pia kuna aina mbili mpya zaidi za dawa za kupanga uzazi zinazochanganywa (Yaz 28 na Loestrin 24 Fe) ambazo zina kidonge cha homoni kinachofanya kazi kwa siku 24, ikifuatiwa na siku nne za kumeza dawa za kipozauwongo.[47]
Dawa za kipozauwongo
Vidonge vya kipozauwongo humruhusu mtumiaji kumeza tembe moja kila siku; na kuendelea kuimeza kila siku katika wiki hata wakati homoni hazitolewi. Dawa za kipozauwongo zinaweza kuwa na nyongeza ya chuma, kwani viwango vya chuma vinavyohitajika huongezeka wakati wa hedhi.
Kukosa kutumia dawa hizi wakati wa wiki ya kipozauwongo hakuathiri utendajikazi wa dawa hii, mradi mtumiaji arudie kuzimeza dawa hizi mwishoni mwa wiki.
Damu inayotoka wakati mtumiaji amewacha kumeza tembe hizi ilifikiriwa kuwa liwazo, kwani ni uthibitisho wa kutokiwa na mimba. [48] Pakiti ya dawa za kumezwa kwa siku 28 pia huiga mzunguko wa wastani wa hedhi, ingawa matukio ya homoni wakati wa mzunguko wa kumeza kidonge hutofautiana pakubwa na yale ya mzunguko wa kawaida wa utagaji mayai na hedhi. Utokaji wa damu pia unaweza kutabirika; wakati mwanamke anaendelea kwa muda mrefu kumeza dawa zinazofanya kazi pekee, enda muda mrefu kuchukua kutokwa na damu anakuwa zisizotarajiwa breakthrough Adhari zaidi.
Vipozauongo visivyojitokeza sana

Kama uandaaji wa kidonge ni wa awamu moja, inawezekana kutopata damu hii na bado uendelee kukingwa dhidi ya utungaji wa mimba kwa kuruka kumeza dawa za kipoauongo na kuanza moja kwa moja kumeza dawa za pakiti inayofuata.  Kujaribu kufanya hivi wakati wa kumeza dawa zilizotengenezwa kutumiwa awamu mbili au tatu hubeba ni hatari iliyoongezeka ya kutoka damu isiyotarajiwa katikati ya mzunguko wa kumeza vidonge jambo ambalo halitakikani. Hata hivyo, jambo hili haliongezi hatari ya kupata mimba.
Kuanzia mwaka wa 2003, wanawake pia wameweza kuwa wakitumia toleo la vidonge linalotumiwa kwa muda wa miezi mitatu. [49] Sawa na athari za kutumia dawa zilizo na kipimo cha kawaida na kuruka wiki za kipozauongo kwa muda wa wiki tatu, Seasonale hutoa faida ya kutopata hedhi kwa mara nyingi, wakati wa kusita kutokwa na damu isiyotarajiwa.  Seasonique ni toleo lingine ambapo wiki ya kipozauongo kila baada ya miezi mitatu hubadilishwa na wiki moja ya kipimo cha chini cha estrojeni.
Toleo la vidonge vinavyotumiwa kwa pamoja pia limetengenezwa ili kuondoa kabisa dawa za kipozauongo na damu inayotoka. Baada ya kuuzwa kama Anya au Lybrel, tafiti zimeonyesha kuwa baada ya miezi saba, asilimia 71 ya watumiaji hawakutokwa tena na damu isiyotarajiwa, athari ya kawaida ikiwa ni kumeza dawa hizi kwa muda mrefu bila kupumzika. [50]
Ubora
Ubora wa COCP, kama ilivyo kwa aina nyingi za dawa za upangaji uzazi, unaweza kutathminiwa kwa njia mbili. Makadirio ya ubora wa matumizi au njia timilifu hujumuisha watu wanaomeza vidonge hivi kwa uthabiti na usahihi. Makadirio ya ubora wa Matumizi halisi au ya mfanano mmoja hujumuisha watumiaji wote wa COCP, ikiwa ni pamoja na wale wanaomeza tembe hizi kwa njia isiyofaa, wale wanaokosa kumeza kwa uthabiti, au yote mawili. Makadirio huwasilishwa kwa jumla ya matumizi ya mwaka wa kwanza. [1] Kwa kawaida Pearl Index hutumika kuhesabu makadirio ya ubora, lakini baadhi ya tafiti hutumia majedwali ya upunguaji. [51]
Makadirio ya utungaji mimba miongoni mwa watumiaji wa COCP wa mfanano mmoja hutofautiana kulingana na idadi ya wanaoshiriki, ikiwa ni kati ya asilimia 2-8 kwa mwaka. Makadirio ya utungaji mimba miongoni mwa watumiaji kikamilifu ni asilimia 0.3 kwa mwaka. [1]
Sababu kadhaa zinaelezea kuwepo kwa kiwango cha chini cha ubora wa matumizi ya mfanano mmoja ikilinganishwa na yale ya kikamilifu:
makosa kwa upande wa wale wanaotoa maelekezo ya jinsi ya kutumia njia inayohusika
makosa kwa upande wa mtumiaji
mtumiaji kukosa kwa makusudi kufuata maelekezo.
Kwa mfano, mtu anayetumia aina ya dawa za upangaji uzazi za kumeza anawezapewa maelezo yasiyofaa na mhudumu wa afya kuhusu idadi ya mara anayohitajika kumeza tembe hizo, au akose kumeza dawa hizi kwa siku moja kimakosa, au akose kujishughulisha kwenda kwa duka la dawa kununua dawa zingine zikishamalizika.
COCP ni njia bora ya kuzuia utungaji mimba kwanzia kidonge cha kwanza kabisa ikiwa itaanza kutumia katika kipindi cha siku tano za kwanza baada ya kuanza kupata hedhi (katika siku tano za siku ya kwanza ya hedhi). Ikiwa zitaanza kumezwa wakati wowote katika hedhi, COCP huwa kizuizi bora cha kutunga mimba tu baada ya kumeza dawa zinazofanya kazi kwa siku 7 mfululizo, hivyo basi ikiwa inatumika kama njia ya ziada ya kupanga uzazi, inafaa kutumiwa hadi vidonge vinavyofanya kazi vitumiwe kwa siku saba mfululizo. Vidonge vya COCP vinafaa kumezwa kwa takribani wakati sawa kila siku. [15] [52]
Ubora wa dawa za upangaji uzazi unaweza kuharibiwa na: 1) kukosa kumeza zaidi ya kidonge kimoja kinachofanya kazi katika pakiti, 2) kuchelewa kuanza kutumia pakiti inayofuata ya dawa zinazofanya kazi (yaani, kupanua ya muda ambao unakaa bila kumeza vidonge, au ule wa kumeza dawa zisizofanya kazi, au zile za kipozauongo zaidi ya siku 7), 3 ) kukosa kufyonzwa vyema kwa dawa hizi kwenye matumbo kutokana na kutapika au kuhara, 4) maingiliano kati ya vidonge vinavyofanya kazi na dawa zingine ambayo yanapunguza viwango vya estrojeni au projestojeni katika dawa za upangaji uzazi. [15]
Utaratibu wa utekelezaji
Vidonge vinavyotumiwa kwa pamoja vilitengenezwa ili kuzuia utagaji mayai kwa kuzuia kutolewa kwa gonadotropini. Dawa za upangaji uzazi zenye homoni na zinazitumiwa pamoja, ikiwa ni pamoja na COCP, huzuia ukuaji wa folikuli na kuzuia utagaji mayai kama njia msingi ya utendaji kazi. [1] [15] [53] [54] [55]
Athari hasi za projestajeni hupunguza marudio ya kutolewa kwa homoni inayotoa gonadotropini (GnRH) inayotolewa na haipothalamasi, jambo ambalo hupunguza kutolewa kwa homoni inayochochea folikuli (FSH) na kupungua sana kutolewa kwa homoni ya kulutenizi (LH) na tezi za pituitary. Kupungua kwa viwango vya FSH huzuia ukuaji wa folikuli, hivyo basi kuzuia kuongezeka kwa viwango vya estradioli. Athari hasi za projestajeni na ukosefu wa matokeo chanya ya estrojeni kwenye utoaji wa LH huzuia kuongezeka kwa LH katikati ya mzunguko. Kuzuiwa kwa ukuaji wa folikuli na kutokuwepo kwa ongezeko la LH huzuia utagaji mayai. [1] [15] [53]
Hapo mwanzoni estrojeni ilikuwa ikiongezwa kwenye vidonge vya uangaji uzazi vya kumeza ili kudhibiti vyema mzunguko (kwa kuimarisha endometriamu na hivyo kupunguza matukio ya kutokwa na damu kusikotarajiwa), lakini pia ilipatikana kuzuia ukuaji wa folikuli na kusaidia kuzuia utagaji mayai. Athari hasi za estrojeni juu ya tezi za pituitary hupunguza sana kutolewa kwa FSH, ambayo huzuia ukuaji wa folikuli na kusaidia kuzuia utagaji mayai. [1] [15] [53]
Utaratibu wa pili wa utendaji kazi wa dawa zote za upangaji uzazi zilizo na projestajeni ni kuzuia manii kuingia kupitia mlango wa uzazi hadi kwenye sehemu ya juu ya njia ya uzazi (uterasi na neli za uzazi s) kwa kupunguza kiasi cha na kuongeza mnato wa kamasi ya mlango wa kizazi. [55]
Taratibu zingine za pili zimebuniwa. Mfano mmoja ni athari za kiendometriki ambazo huzuia upandikizaji wa mtoto kwenye uterasi. Baadhi ya vikundi vinavyotetea maisha huchukulia utaratibu kama huo kama unaosababisha uavyaji, na kuwepo kwa taratibu zinazotumiwa baada ya utungisho ni mada tata. Baadhi ya wanasayansi wanasema kwamba uwezekano wa utungisho wakati wa matumizi ya COCP ni mdogo sana. Kutokana na hayo, wanahitimisha kuwa mabadiliko ya endometriki yanawezakosa kuwa na nafasi muhimu, kama ipo, katika ubora unaoonekana wa COCP. [55] Wengine huwa na hoja tata zaidi dhidi ya kuwepo kwa mbinu hizi, [56] wakati bado wanasayansi wengine wanasema kuwa data iliyopo inaunga mkono taratibu kama hizi. [57] Utata huu kwa sasa haujatatuliwa.
Maingiliano kati ya madawa
Baadhi ya madawa hupunguza athari ya Kidonge na yanaweza kusababisha kutokwa na damu kusikotarajiwa, au kuongezeka kwa nafasi za kutunga mimba. Dawa hizi ni kama vile rifampicin,  barbiturate, phenytoin na carbamazepine. Aidha maonyo yametolewa kuhusu wigo mpana wa viua vijasumu, kama vile ampicillin na doxycycline, ambavyo vinaweza kusababisha matatizo "kupitia kuharibu flora ya bakteria inayochakata tena ethinylestradiol kutoka kwa uchengelele mkubwa" (BNF 2003) antibiotics. [58]
Mmea wa kiasili wa St John's Wort unaotumiwa kama dawa pia umehusishwa kutokana na urekebishaji wa juu wa mfumo wa P450 katika ini.
Madhara
Vyanzo mbalimbali vimeonyesha matukio mbalimbali ya madhara. Madhara yanayojitokeza sana ni kutokwa na damu kusikotarajiwa. Ukurasa wa tovuti ya Kituo cha Afya cha Chuo Kikuu cha New Mexico unasema kuwa idadi kubwa ya wanawake (karibu asilimia 60) huwa wanaripoti kutopatwa na madhara yoyote, na idadi kubwa ya wale ambao huripoti kupatwa na madhara, hupatwa na madhara madogo.
Makala ya ukaguzi ya Kifaransa ya mwaka 1992 yalisema kuwa, kufikia ailimia 50 ya watumiaji wapya waliokuwa wanatumia vidonge hivi huacha kuzitumia kabla ya kumalizika kwa mwaka wa kwanza kutokana na kero ya madhara ya kutokwa na damu kusiko kawaida kama vile kutokwa na damu kusikotarajiwa na kukosa hedhi. [59]
Uzito
Makala yaleyale ya mwaka 1992 yalibainisha kuwa katika vikundi vidogo vya vijana wa umri wa kati ya miaka 15-19 katika 1982 National Survey of Family Growth (NSFG) ambao walikuwa wamewacha kutumia vidonge, asilimia 20-25 walisema kuwa wao waliwacha kutumia Kidonge kwa sababu ya aidha chunusi au kuongezeka kwa uzito, na wengine asilimia 25 waliwacha kwa sababu ya hofu ya kupata ugonjwa wa saratani. [59] Utafiti wa Hungary uliofanywa katika mwaka wa 1986 ulionganisha aina mbili ya vidonge vyenye kiwango cha juu cha estrojeni (vyote vyenye 50 μg ethinyl estradiol) ulitambua kwamba wanawake waliokuwa wakitumia vidonge vyenye kiwango cha chini cha biphasic levonorgestrel uundaji (50 μg levonorgestrel x siku 10 + 125 μg levonorgestrel x siku 11) waliripoti matukio machache ya kuongeza uzito wakilinganishwa na wanawake waliokuwa wakitumia vidonge vilivyo na kiwango cha juu cha levonorgestrel iliyotumiwa kwa awamu moja (250 μg levonorgestrel x siku 21). [60]
Madkatari wengi huzingatia mtazamo wa wananchi kuhusu madhara ya kuongeza uzito yanayosababishwa na kidonge kama yasiyosahihi na hatari. Makala ya ukaguaji ya Kifaransa ya mwaka wa 1992 yaliyokuwa yametajwa hapo awali yalitambua kwamba utafiti mmoja wa 1989 uliokuwa haujachapishwa na uliofanywa na Profesa Elizabeth Connell katika Chuo Kikuu cha Emory na ulioshirikisha wanawake 550 ulipata kwamba asilimia 23 ya asilimia 6 ya wanawake waliowacha kutumia Kidonge kwa sababu ya udhibiti hafifu wa mzunguko walitunga mimba zisizohitajika. [59] Makala ya ukaguzi ya Uingereza ya mwaka wa 2000 yalihitimisha kuwa hakuna ushahidi kuwa vidonge vya kisasa vyenye kipimo cha chini vinasababisha kuongezeka kwa uzito, lakini kwamba hofu ya kuongeza uzito ilichangia ufutiliaji duni wa kutumia Kidonge na mimba zisizotakikana zilizofuatia, hasa miongoni mwa vijana. [61]
Ujinsia
COCP inaweza kuongeza ulainishaji asilia wa uke. [62] wanawake wengine hupatwa na kupunguka kwa ashiki wakati wanatumia kidonge, au kupunguka kwa ulainishaji. [62] [63] Baadhi ya watafiti hushuku uhusiano ulioko kati ya matumizi ya COCP na kupunguka kwa ashiki; [64] utafiti uliofanywa katika mwaka wa 2007 ulioshirikisha wanawake 1700 ulipata kuwa watumiaji wa COCP hawakupatwa na mabadiliko yoyote katika kuridhika kingono. [65] Utafiti wa kimaabara uliofanywa katika mwaka wa 2005 na uliohusisha utiaji ashiki ulichunguza wanawake kumi na wanne kabla na baada ya wao kuanza kutumia COCP. Utafiti huu ulionyesha kwamba wanawake walipata matokeo mbalimbali ya ashiki baada ya kuanza kutumia kidonge; upunguaji na uongezekaji wa vipimo vya ashiki ulijitokeza kwa viwango sawa. [66] Nyongeza ya homoni kutoka nje ya mwili inakuza SHBG (globulini inayofunga homoni ya ngono) wakati HPOA (hypothalamus-pituitary-ovarian-axis) inajaribu kurejesha uthabiti wa ndani ya mwili. SHBG kujifunga kwa homoni za ngono bila kutenga, ambazo ni pamoja na androjeni zinazoundwa na ovari na ambazo zinahusika na ashiki na uwezo wa kufika kilele. Ni jambo la kuvutia kutambua kwamba halikuwa swala la `ufaafu kwa dawa za upangaji uzazi za kike zilizo na homoni kuzuia ushiriki na raha ya ngono.
Unyogovu
Viwango vya chini ya serotonini, nyurotransmita iliyo kwenye ubongo, vimehusishwa na unyogovu. Viwango vya juu ya estrojeni, kama vilivyo katika kizazi cha kwanza cha COCP, na projestini, kama vilivyo katika baadhi ya madawa ya upangaji uzazi yaliyo na projestini pekee, vimeonyeshwa kukuza upunguzaji wa viwango vya serotonini kwenye ubongo kwa kuongeza vipimo vya kimeng'enya kilicho kwenye ubongo kipunguzacho serotonini. [1] Uchunguzi huu, pamoja na baadhi ya utafiti ndogo [67] zimesababisha kuwepo kwa uvumi kwamba vidonge hivi husababisha unyogovu.
Madawa ya upangaji uzazi yaliyo na Projestini pekee yanajulikana kudhoofisha hali ya wanawake ambao tayari wana unyogovu. [68] Hata hivyo, vitabu vya sasa vya tiba vinavyorejelewa kuhusu upangaji uzazi [15] na mashirika makubwa kama vile shirika la Marekani la ACOG, [69] na WHO, [70] na lile la RCOG lililoko Uingereza [71] yanakubaliana kwamba ushahidi uliopo sasa unaonyesha kwamba madawa ya upangaji uzazi yanayotumiwa pamoja kwa viwango vya chini hayawezi kuongeza hatari ya unyogovu, na hayawezi kudhoofisha hali ya wananwake ambao tayari wana unyogovu. Contraceptive Teknology  inasema kwamba COCP inayomezwa kwa viwango vya chini haijahusishwa katika kukatisha kutolewa kwa serotonini au taiputofani. [1] Hata hivyo, baadhi ya tafiti zinatoa ushahidi unaokanusha madai hayo ya mwisho. [72]
Shinikizo la Damu
Bradykinin hushusha shinikizo la damu kwa kusababisha kupanuka kwa mishipa ya damu. Baadhi ya vimeng'enya vinaweza kumeng'enyua bradykinin (Kimeng'enya kinachogeuza Angiotensin, Aminopeptidase P). Projesteroni inaweza kuongeza viwango vya Aminopeptidase P (AP-P), na hivyo kuongeza kumeng'enyuka kwa bradykinin, jambo ambalo huongeza nafasi ya kupatwa na shinikizo la damu. [73]
Athari nyingine
Madhara mengine yanayohusiana na COCP ya vipimo vya chini ni leukoria (kuongezeka kwa mnyunyizo wa uke), kupunguka kwa hedhi, mastaljia (kulainika kwa matiti), kuongezeka kwa ukubwa wa matiti, na kupungua kwa chunusi. Madhara yanayohusiana na COCP za awali zilizotumiwa kwa viwango vya juu ni pamoja na kichefuchefu, kutapika, kuongezeka kwa shinikizo la damu, na melasma (kubadilika kwa rangi ya ngozi ya uso); madhara haya hayahusishwi sana na mchanganyiko wa vipimo vya chini. Estrojeni nyingi mno, kama iliyo katika vidonge vya upangaji uzazi, inaonekana kuongeza viwango vya kolesteroli katika nyongo na kupunguza harakati katika kibofunyongo, jambo ambalo inaweza kusababisha kuwepo kwa mawe au ugumu kwenye nyongo. [74]
Utafiti mmoja unadai kuwa kidonge kunaweza kuathiri harufu ya mwili wa mwanamume anayoipendelea mwanamke, jambo ambalo linaweza kuathiri uteuzi wake wa mpenzi. [75]
Faida za afya
Matumizi ya vidonge vya upangaji uzazi kwa muda wa miaka mitano au zaidi hupunguza hatari ya kupata saratani ya ovari katika maisha ya baadaye kwa asilimia 50. [76]
Utumiaji wa vidonge vya upangaji uzazi vinavyochanganywa hupunguza hatari ya kupata saratani ya ovari kwa asilimia 40 na hatari ya saratani ya endometria kwa asilimia 50 ikilinganishwa na wale ambao hawajawahi kutumia. Kupungua kwa hatari huongezeka na muda wa matumizi, ikiwa pamoja na kupungua kwa hatari ya kupata saratani ya ovari na endometria kwa asilimia 80 baada ya matumizi ya vidonge hivi kwa muda wa zaidi ya miaka 10. Kupungua kwa hatari ya kupata saratani ya ovari na ya endometria huendelea kwa angalau miaka 20. [15]
Matumizi ya vidonge vya upangaji uzazi pia hupunguza hatari ya kupata saratani ya koloni, na kuboresha hali ya magonjwa kama vile kama vile kuharibika kwa nyongo, uchungu wakati wa hedhi, matatizo kabla ya hedhi, na chunusi. [223] Zaidi ya hayo, madawa ya upangaji uzazi hupunguza dalili za endometriosisi na matatizo ya polisisti ya ovari, na kupunguza hatari ya upungufu wa damu/anemia. [77]
Misombo

Vidonge vya upangaji uzazi huja Simulizi za kuzuia mimba kuja katika misombo mbalimbali. Mganyiko mkuu ni kati ya vidonge vya upangaji uzazi vinavyotumiwa pamoja, vilivyo na estrojeni pamoja na projestini na vile vilivyo na projestini pekee. Vidonge vya upangaji uzazi vinavyotumiwa pamoja pia huwa vya aina mbalimbali, ikiwa ni pamoja na vipimo tofauti vya estrojeni, na kama vipimo hivi vya estrojeni au projestini hubadilika kutoka wiki 1 hadi nyingine.
Maonyo na utata
Vidonge vya upangaji uzazi vinaweza kuathiri ugandishaji, na kuongeza hatari ya kuwa na mvilio kwenye mshipa wa damu (DVT) na kuzibika kwa mshipa wa mapafu, kiharusi na shtuko la moyo. Vidonge vya upangaji uzazi vinavyotumiwa pamoja vimekubalika kwa jumla kuelekezwa kinyume katika wanawake ambao tayari wana ugonjwa wa moyo, katika wanawake ambao damu yao huganda(kama vile familia factor V Leiden), wanawake walio na unene wa kupindukia na / au haipakolesterolemia (vipimo vya juu vya kolesteroli), na katika wale wanaovuta sigara walio na umri zaidi ya miaka 35.
Hatari ya kuwa na mvilio kwenye mishipa inatofautiana kulingana na maandalizi mbalimbali; katika aina ya pili ya vidonge (vilivyo na kiwango cha estrojeni kilicho chini ya 50μg), hatari ya kuwa na mvilio kwenye mishipa ni ndogo, ikijitokeza katika karibu watumiaji 15 kwa kila watumiaji 100,000 kwa mwaka, ikilinganishwa na watumiaji 5 kwa kila watumiaji 100,000 kwa mwaka katika watu wasio na mimba ambao hawavitumii vidonge hivi, na watu 60 kwa kila watumiaji 100,000 walio na mimba. [227] Katika watu wanaotumia vidonge vilivyo na aina ya tatu ya projestojeni (desogestrel au gestodene), matukio ya kupatwa na mvilio kwenye mishipa hujitokeza katika karibu watumiaji 25 kwa kila watumiaji 100,000 kwa mwaka. [78] Pia, hatari hii ni kubwa katika vikundi vidogo vilivyo na vipengele vya ziada, kama vile uvutaji sigara (jambo ambalo huongeza hatari pakubwa) na kuendelea kutumia vidonge hivi kwa muda mrefu, hasa k wanawake zaidi ya miaka 35 ya umri. [78]
Utafiti katika uhusiano kati ya hatari ya kupata saratani ya matiti na matumizi ya vidonge vya upangaji uzazi vitumiavyo homoni ni tata na inaonekana kukinzana. [232]
Marudioa shirikishi makuu ya uchanganuzi wa data kuhusu wanawake zaidi ya 150, 000 katika tafiti 54 za saratani ya matiti uliofanywa katika mwaka wa 1996 yalipata kwamba: "Matokeo ya yanatoa ushahidi thabiti wa aina mbili za hitimisho. Kwanza, wakati wanawake wanatumia vidonge vya upangaji uzazi  pamoja za kuzuia mimba mdomo na katika miaka 10 baada ya kuacha kuna ongezeko kidogo katika hatari ya jamaa ya kuwa na saratani ya matiti wametambuliwa.  Pili, hakuna kiasi kikubwa cha hatari ya kupatwa na saratani ya matiti baada ya kipindi cha miaka 10 au zaidi baada ya kuacha kutumia vidonge hivi.  Aina za saratani kwa wanawake ambao walikuwa kutumika pamoja za kuzuia mimba simulizi walikuwa chini ya juu clinically kuliko wale wametambuliwa katika wanawake ambao hawajawahi kutumia uzazi wa mpango hayo ". [79]
Data hiyo imefasiriwa kupendekeza kwamba vidonge vya upangaji uzazi vina athari ndogo au havina athari yoyote ya kibiolojia katika usababishaji wa saratani ya matiti ya maendeleo, lakini kwamba wanawake ambao wanataka gynecologic kupata huduma ya uzazi wa mpango na saratani ya matiti mapema zaidi wanaona njia ya uchunguzi. [80] [81] Wakati wa kutumia vidonge, kuna takriban kesi 0.5 zaidi za saratani kwa wanawake 10,000 wenye umri wa miaka 16-19, na takriban kesi 5 zaidi za saratani kwa wanawake 10,000 wenye umri wa miaka 25-29. [78]
Kwa jumla imekubaliwa na wanaosimamia matibabu kwamba hatari za kiafya ya vidonge vya upangaji uzazi ziko chini zikilinganishwa na zile zinazotokana na kutunga mimba na kujifungua, [82] na "faida ya kiafya ya njia yoyote ya upangaji uzazi ni bora zaidi kuliko hatari zinazotokana na njia". [83] Baadhi ya mashirika yamesema kuwa kulinganisha njia ya upangaji uzazi na kutokuwepo kwa njia kama hiyo (kuwa na mimba) si muhimu, badala yake, ulinganishaji wa usalama unafaa kuwa miongoni mwa njia za upangaji uzazi zinazopatikana. [84]
Matumizi mengine ya vidonge hivi mbali na upangaji uzazi
Homoni zilizoko kwenye "kidonge" zinaweza kutumiwa kutibu baadhi ya matatizo ya kiafya, kama vile tatizo la ovari kutoa viwango visivyo vya kawaida vya aina za homoni zinazoathiri ukuaji wa mayai (PCOS), endometriosisi, adenomiosisi, anemia kuhusiana na hedhi, na hedhi chungu (dysmenorrhea). Aidha, vidonge hivi huagizwa kama tiba ya tatizo la chunusi la wastani la chunus. [85] Vidonge hivi pia vinaweza anzisha kutoka kwa kawaida kwa hedhi katika wanawake wanaosumbuliwa na mzunguko wa hedhi usio wa kawaida na matatizo fulani ya uterasi kutoa damu. Aidha, vidonge hivi hutoa kinga dhidi ya uvimbe kwenye matiti usiosababisha saratani, mimba iliyo nje ya uterasi, na ukavu kwenye uke, na uchungu wakati wa ngono unaohusishwa na kukatika hedhi.
Athari za kijamii na kiutamaduni

Kidonge kiliidhinishwa na shirika la FDA mapema katika miaka ya 1960, matumizi yake yalienea kwa kasi katika sehemu ya mwishoni ya muongo huo, na kuanzisha athari kubwa katika jamii. Jarida la Time liliweka picha ya vidonge hivi kwenye ngozi yake katika mwaka wa Aprili 1967. [86] Katika sehemu ya kwanza, ilikuwa inafanya kazi vyema zaidi kuliko njia zilizogeuzwa za zamani, hivyo basi kuwapatia wanawake kidhibiti cha kipekee juu ya uzazi wao.  matumizi yake yalikuwa tofauti na ngono, hivyo basi hayakuhitaji maandalizi maalumu wakati wa shughuli ya ngono ambayo yangeingilia uanziaji au hisia, na uchaguzi wa kuchukua kidonge ulikuwa wa mtu binafsi. Vipengele vya mchanganyiko vilisaidia kuongeza pakubwa umaarufu wa Kidonge miaka kadhaa baada ya kuanzishwa kwake. [7] [14]
Claudia Goldin, miongoni mwa wengine, alisema kuwa hii teknolojia mpya ya uzuiaji mimba ilichangia pakubwa katika kutengeneza nafasi ya kisasa ya wanawake katika uchumi, kwa kurefusha umri ambao wanawake waliolewa hivyo basi kuwapatia nafasi ya kujipatia elimu  na aina nyingine za mtaji wa binadamu na pia kwa ujumla kuwa na mwelekeo wa kitaaluma. Muda mfupi baada ya kidonge cha kuzuia mimba kuhalalishwa, kulikuwa na ongezeko kubwa katika mahudhurio ya vyuo ya wananwake na idadi ya waliohitimu. [87] Kulingana na mtazamo wa kiuchumi, vidonge vya kuzuia mimba vilipunguza gharama ya kukaa shuleni. Uwezo wa kudhibiti uzazi bila ya kupunguza mahusiano ya kingono uliwaruhusu wanawake kupanga mipango ya muda mrefu kuhusu elimu na kazi yao.
Kwa sababu kidonge kilifanya kazi vizuri sana, na kuenea kwa haraka, pia kiliongeza mjadala juu ya madhara ya kimaadili na kiafya ya kuhusika na ngono kabla ya ndoa na uasherati. Kamwe hakukuwahi kuwa na wakati ambapo shughuli za ngono zilikuwa zimetenganishwa na uzazi kabla ya wakati huo.  Kwa wachumba waliotumia kidonge, kuhusiana kingono kukawa ni ishara ya mapenzi pekee, au njia ya kufurahisha mwili, au yote mawili, lakini haikuwa tena njia ya uzazi. Ingawa mambo haya pia yalihusishwa na njia zilizotumiwa hapo awali kuzuia mimba,  wa mpango uliopita, kushindwa yao relativt high viwango na matumizi yao chini ya kuenea kwa kushindwa kusisitiza tofauti hii kama wazi kama walivyofanya kidonge. Hivyo basi, kuenea kwa matumizi ya vidonge vya kuzuia mimba kulisababisha viongozi wengi wa kidini na taasisi nyingi kujadili nafasi iliyostahili ya ujinsia na uhusiano wake na uzaaji. Kanisa Katoliki hasa, baada ya kusoma kuhusu vidonge vya uzuiaji mimba, walisisitiza upya mafundisho yaliyowekwa kuhusu kudhibiti uzazi katika waraka wa Humanae vitae  ulioandikwa na baba mtakatifu katika mwaka wa 1968. Waraka huu ulielezea tena mafundisho yaliyokuwemo ya Kikatoliki yaliyosema kwamba matumizi ya dawa za uzuiaji mimba yaliharibu hali na lengo la ngono. [88]
Upinzani dhidi ya vidonge vya uzuiaji mimba ulitokea katika miaka ya mwanzo na kati ya 1970, wakati ripoti na makisio zilitokea zilizohusisha vidonge hivi na saratani ya matiti. Hadi wakati huo, wanawake wengi katika muungano wa wanawake walikuwa wamekipongeza Kidonge kama "kisawazishi" ambacho kilikuwa kimewapatia uhuru wa kingono sawa na ule uliokuwa umefurahiwa na wanaume hapo awali. Hata hivyo, ugunduzi huu mpya uliwafanya wanawake wengi kukemea vidonge hivi kama uvumbuzi wa wanaume wa kuongeza uhuru wao wa kuhusika katika mahusiano ya kingono na wanawake kwa gharama ya hatari ya kiafya kwa wanawake. [89]
Bunge la Marekani lilianza kusikiza kesi kuhusu vidonge hivi katika mwaka wa 1970 na kulikuwa na misimamo tofauti kutoka kwa wataalamu wa kimatibabu. Dr Michael Newton, Msimamizi Mkuu wa Taasisi ya Wakunga na Wanaelimuuzazi alisema:

"Ushahidi huo bado haujaonyesha wazi kuwa vidonge hivi vinasababisha ugonjwa wa saratani au vinahusiana na ugonjwa huo. Kamati ya Ushauri ya FDA ilitoa maoni kuhusu jambo hili, kwamba ikiwa hakukuwa na ushahidi wa kutosha kuonyesha ikiwa dawa hizi zilihusihwa au hazikuhusishwa na usababishaji wa saratani, na nafikiri kuwa ushahidi uliopo hautoshi; mnafaa kuwa waangalifu kuhusu dawa hizi, lakini sifikiri kuwa kuna ushahidi wazi, kwa njia moja au nyingine, kwamba zinasababisha au hazisababishi ugonjwa wa saratani ". [90]

Daktari mwingine, Dk Roy Hertz wa Baraza la Idadi ya Watu, alisema kuwa mtu yeyote ambaye anatumia dawa hizi anapaswa kujua kuhusu "elimu yetu na ujinga wetu katika mambo haya" na kwamba wanawake wote wanapaswa kufahamishwa jambo hili ili waamue ikiwa watavitumia au hawatavitumia vidonge hivi. [91]
Katibu wa Afya, Elimu, na Ustawi aliyekuwa wakati huo, Robert Finch alitangaza kuwa serikali ya shirikisho ilikuwa imekubali taarifa ya onyo la mapatano ambayo ingeandamana na mauzo yote ya dawa ya kuzuia mimba. [91]
Wakati uo huo, jamii ilikuwa imeanza kuona matokeo ya kidonge katika majukumu ya jadi ya kijinsia. Wanawake sasa hakuhitajika kuchagua kati ya mahusiano na kazi, mwimbaji Loretta Lynn alitoa maoni kuhusu jambo hili katika albamu yake ya mwaka wa 1974 kupitia wimbo ulioitwa "The Pill", ambao ulisimulia kisa cha jinsi mwanamke aliyekuwa ameolewa alitumia dawa hizi kujikomboa kutoka kwa jukumu lake la kijadi la kuwa mke na mama.
Athari ya mazingira
Mwanamke anayetumia COCP hutoa estrojeni asili, estroni (E1) na estradioli (E2), na estrojeni ethinilestradioli sanisi (EE2) kutoka kwa mkojo wake na kinyesi inayoingia kwenye maeneo ya kusafishia maji. [92]
Homoni hizi zinaweza kupita kutoka kwa maeneo hayo ya kusafishia maji na kuingia katika mito. [93]Aina zingine ya dawa za kuzuia mimba, kama vile kiraka, hutumia estrojeni (EE2) ile ile sanisi ambayo hupatikana katika COCP, na inaweza kuongeza kiwango cha homoni katika maji wakati inavutwa chooni. [94] Uchafu huu umeonyesha kuhusika katika usababishaji wa uvurugaji wa endokrini, jambo ambalo huathiri maendeleo ya ngono na uzazi, katika samaki walio kwenye sehemu za mito zilizochafuliwa na maji taka yaliyotibiwa. [92][95]
Utafiti uliofanywa katika mito ya Uingereza uliunga mkono dhanio kwamba matukio na ongezeko la shughuli za ngono kati ya samaki mwitu yalikuwa na uhusiano mkubwa na viwango vya E1, E2, na EE2 katika mito. [92]
Ukaguzi wa utendajikazi katika kiwanda kilichohusika na uchafu wa mafuta ulionyesha kwamba viwango vya kutolewa kwa estrojeni kulitofautiana pakubwa lakini ukaonyesha viwango vya wastani vya asilimia 78 kwa estroni, asilimia 91 kwa estradioli, na asilimia 76 kwa ethinilestradioli (viwango vya uchafu wa estrioli ni kati ya vile vya estroni na estradioli, lakini estrioli ni endokrini iliyo na nguvu kidogo sana katika samaki). [96]
viwango vya uchafu wa ethinilestradioli ni vya chini zaidi kuliko vya estradioli ambavyo viko chini vikilinganishwa na vya estroni, lakini ethinilestradioli ina nguvu zaidi kuliko estradioli ambayo pia ina nguvu zaidi kuliko estroni katika uanzishaji wa ngono kati ya samaki na usanisi wa vitellogenini katika samaki wa kiume. [97]
Marejeo

Viungo vya nje
 Nyaraka za Dijiti za CBC
 PBS.org
 - onyesho la slaidi la Life Magazine

Jamii:Uzazi

Kesi ya kwanza ya kisukari ilipatikana nchi gani?


Namba za simu nchini Tanzania zinatolewa chini ya kanuni za Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (Tanzania Communication Regulatory Authority - TCRA).
Mamlaka hii inatoa laiseni kwa ajili ya makampuni ya huduma za mawasiliano pamoja na simu na intaneti. Kanuni zake zinatawala fomati za namba za simu.
Fomati za namba
Simu ya waya (ya kawaida) ndani ya mtandao wa kieneo hupigwa kwa namba yake pekee. Kama iko katika eneo tofauti ni lazima kutangulia namba ya eneo, mfano kwa Dar es Salaam 022 au kwa Dodoma 026. Mfano simu namba 667788  ya Dar es Salaam inafikiwa kutoka mikoani kwa 022 667788.
Simu za mkononi hupatikana kila wakati kupitia namba za mitandao ya makampuni kwa namba kama 0624112233.
Kupiga namba nje ya nchi inahitaji namba ya kimataifa. Namba za kimataifa hutanguliwa kwa 00 au alama ya +. Ile sifuri ya namba ya eneo inaachwa hapa. Kupiga namba ya Tanzania kutoka nje inatanguliwa kwa 00255 inayofuatwa na namba ya eneo au mtandao bila sifuri.
Kupiga namba ya kawaida ya juu kutoka ng'ambo ni +255 (sawa na 00255) 22 667788.
Kupiga namba ya juu kutoka ng'ambo ni lazima kutumia +255 (sawa na 00255) 624 11 22 33.
Namba za kieneo katika Tanzania
Kwa mawasiliano ndani ya Tanzania namba za kieneo hutanguliwa na "0". Kufikia simu kutoka nje ya nchi kuna namba ya kimataifa 00255 (sawa na +255) inayofuatiliwa na namba ya kieneo bila 0 na namba ya simu.

Namba za simu za mkononi
Namba hizi huanza kwa 6 au 7 na kuwa na tarakimu 9 (bila sifuri).

Historia
Tanzania, Kenya na Uganda zilirithi mtandao wa simu wa pamoja kutoka enzi za ukoloni. Kwa hiyo mawasiliano kati ya Dar es Salaam na Nairobi au Kampala hazikuwa simu za kimataifa. Kulikuwa na mfumo na namba za kieneo kwa Afrika ya Mashariki yote iliyotawaliwa na huduma ya posta ya pamoja. Mtandao huu wa pamoja uliendelea hata baada ya kuporomoka kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki lakini baadaye shirika za posta zilianza na mipango ya pekee katika kila nchi. Tanzania ilitoka katika mfumo wa pamoja mwaka 1999. Lakini hadi sasa si lazima kutumia namba ya kimataifa inatosha kutumia namba za pekee za kikanda: kupiga simu Kenya ni 005 badala ya 00254, kupiga simu Uganda ni 006 badala ya 00256. Tanzania inafikiwa kwa 007 si lazima kutumia 00255.
Tanbihi

Jamii:Mawasiliano