"Mutalemwa Jason Mushungusi" (anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama Nash MC; amezaliwa 1 Januari 1985) ni msanii wa muziki wa Hip Hop kutoka nchini Tanzania.
Ni msanii mwenye msimamo wa mrengo wa kushoto. Muundo wa mashairi yake ni kusimamia misingi ya utetezi wa wanyonge wa Tanzania. Tungo za kukemea maovu wanayotendewa wavuja jasho wa Tanzania. Alianza kurap mwishoni mwa miaka ya 1990 na umaarufu alipata 2001 baada ya kutoa "Kisa cha Mwanafunzi" aliomshirikisha Dully Sykes katika kiitikio na Dogo Lecha — kazi iliyotayarishwa kwa Miikka Mwamba wakati huo FM Studio Kinondoni.
Baadaye, kwenye mwaka 2002, wanakutana tena na wasanii wengine na kuanzisha kundi la Bronx Family maeneo ya majumba ya TAZARA bloku B. Ndani ya kundi kulikuwa na wasanii tisa. Ikiwa ni pamoja na Nash MC, Erasto, Willy G, Bernard, Posse, A-One, Michael Kimati (marehemu sasa), Philipo (kwa sasa hali yake kidogo si nzuri kiakili) na Dogo Lecha. Hicho ndicho kikosi kamili cha The Bronx. Kwa pamoja walifanya ngoma moja inaitwa "Mambo Yote" wakimshirikisha marehemu Mez B. Wimbo ulifanywa kwa Mikka Mwamba.
Nash ni kizazi cha wasanii waliowahi kuwa chini ya G-Lover na Far Lover waliokuwa wanaisimamia "New Jack Family" ya Kariakoo. Kupitia mlango huu, wasanii wengi waliweza kutoa nyimbo chungumzima zilizokuwa chini yao. Msanii maarufu wa kwanza kutoka chini ya New Jack Family ni Dully Sykes. Baadaye akina Zahran lakabu "Big Punisher wa Bongo", Abby Skills, Nash na wasanii wengine kibao. Baada ya kutoa kibao cha Kisa cha Mwanafunzi, Nash aliendelea kufanya kazi lakini hazijavuma sana. Akarudi shule hadi kwenye 2003/2004 aliamua kujisomea masuala ya hip-hip ili aweze kumudu vyema katika uwanja huo.
Alipitia mengi yanayohitajika ili kuwa mchanaji hasa. Alipata msaada kutoka kwa wasanii wakongwe wa hip hop ya Tanzania kama akina Lindu Lindulu, Zavara Mponjika, Saigon na wengine wengi tu. Kwenye mwaka wa 2009 alifanya mahojiano ya nguvu na Saigon wakati huo mtangazaji katika kipindi cha "HIP-HOP Base" cha EATV. Mahojiano haya Nash aliongea mengi ya msingi kuhusu uwanja wa hip-hop na alivyorudi katika kuchana alikuwa tofauti na zamani kabisa. Baadaye akaja kutoa "Nani Mkali Kwenye Game" chini ya mtayarishaji Kita ndani Ramo Records huko Magomeni, Dar es Salaam. Hiyo ilikuwa mwaka 2010. Mwaka 2011 anatoa kandamseto ya kwanza "Hazina Sura ya Kwanza" halafu akaendelea kutoa albamu kila mwaka uliofuata hadi 2014. Mwaka wa 2012 "Mzimu wa Shaaban Robert", mwaka wa 2013 "Chizi", mwaka wa 2014 Mchochezi. Albamu zote zimetazamia maisha halisi ya raia wa Tanzania na Afrika kwa ujumla jinsi wanavyopitia magumu yao ya kila siku.[1]
Kwa misimamo yake, ameonakana kukwazana sana na mamlaka nchini Tanzania hasa kwa kufuatia mashairi ya nyimbo zake baadhi zilipigwa marufuku zisipigwe kwenye TV na vyombo vya habari.
Maisha ya awali
Nash amezaliwa na jina la "Mutalemwa Jason Mushungusi." Jina lina maana ya “mpambanaji”, “mpiganaji”. Alizaliwa mnamo tarehe 1 Januari 1985 katika hospitali ya Hindu Mandal, jijini Dar es Salaam. Wakati huo anazaliwa mama yake na baba yake walikuwa wakiishi katika Mtaa wa Pazi, Temeke Dar es Salaam. Baadaye wakahamia mtaa wa Ruvuma karibu na shule ya Madenge, Temeke Kata 14. Maisha yake yote amekuwa akiishi Temeke, na mara kadhaa alisafiri kwenda kijijini Chigugu Masasi ambapo ni nyumbani kwao kwa asili anapotokea mama yake, Bi. Arafa Nashir Adnan. Nyumba yao ya mtaa wa Ruvuma inatazama na shule. Ambayo baadaye aliandikishwa katika shule hiyo hiyo mnamo mwaka wa 1989—shule ya Kata ya 14 CCM. Mutalemwa akiwa mdogo amekuwa mtu wa misukusuko na utundu kupita kiasi. Katika hangai zake za ukorofi, ikatoka akiwa  shuleni amewahi kuvunja mkono mara mbili.  Alisoma hadi 1992 mwishoni. Baadaye kwenye 1993 alianza dara la kwanza na kumaliza 1999. Mwaka wa 2000 anjiunga na shule ya Sekondari ya Benjamin Mkapa zamani City High School na kumaliza 2003.
Kazi ya muziki

Nash MC alianza kazi ya sanaa mnamo mwaka wa 1999. Hapa ndipo alipoanza hamasa ya kutaka kuwa MC. Vuguvugu hili liliendelea hadi kufikia kuwa huyu Nash wa leo. Miaka hii ya mwanzoni, alikuwa na washirika wenzake katika kazi. Washirika hao ni pamoja na Goodluck na Mlolwa. Hawa baadaye walisimama kuchana. Wakabaki katika kitengo cha kuandika mashairi. Kuandika mashairi kwa maana ya kwamba, Nash anachana, wao wanaandika. Ili kupunguza kazi ya mmoja. Yote hiyo lengo ilikuwa kutoa ngoma. Vilevile aliwachukulia kama marafiki zake wa karibu. Mwaka wa 2000, anaingia kidato cha kwanza pale City High School kabla ya kubadilishwa jina na kuitwa Benjamin William Mkapa High School. Akiwa anasoma hapa, aliweza kukutana na marafiki zake akina Pingu na Deso. Jina la zamani walijiita Gorilla Killer. Ili kutoa ngoma, Nash anaona amcheki "First Soldier" (Deso), anampa habari ya kwamba anataka atoe dude. Deso anatoa wazo kama vipi twenzetu kwa Henrico.
Wanaingia kwa Henrico wakiwa na mistari yao tayari kwa mashambulizi, wanafanikisha, licha ya kupata changamoto mbalimbali ikiwa ni pamoja na kutimuliwa na Henrico kutokana na mazoezi hafifu. Zama hizi, vyombo ya kidijitali vilikuwa hakuna. Kulikuwa na ulazima kwanza wa kuushika wimbo wote ndipo uweze kuingia studio. Hali haikuwa ya mchezomchezo. Iko tofauti sana na sasa. Kazi hii ya kwanza iligharimu kiasi cha shilingi za Kitanzania 37,000.
Wimbo huu haujafanya vyema sana na ulibahatika kupigwa Classic FM tu. Alifanya nayo tamasha moja kisha ikapotea. Hili linathibtisha ng’ombe wa maskini hazai. CD hii alimpa mwanawe wa karibu kipindi hiko Kaboka Mchizi wa Kiwalani. Kifupi wimbo huu haijafanya maajabu sana. Mwaka wa 2001, alijichanga tena na kupata fedha ya kwenda kwa Miikka Mwamba kuandaa dude jipya. Safari hii karudi na Dogo Lecha katika Kisa cha Mwanafunzi. Yeye, Dully na Dogo Lecha wakaingia zao kwa Mikka na kurekodi wimbo wa “Kisa cha Mwanafunzi”. Wakati huu wote alikuwa chini ya ulezi wa New Jack Family watoto wa Kariakoo.
Baada ya ngoma kutoka zikaanza harakati ya kuipeleka ngoma maredioni. Kazi hiyo ilifanywa na DJ G Lover. Wa kwanza kupiga ngoma hii alikuwa DJ Venture saa saba mchana Clouds FM. Wakati ngoma inapigwa, alikuwa hajui. Mtaani kwao kulikuwa na wauza mkaa wakamhabarisha ya kwamba ngoma yako inapigwa. Zama hizi aliitwa “NASH Y”. Ikawa "oyaa Nash Y, ngoma yako inapigwa huku". Usiku kucha hajala alikuwa akifikiria kazi yake imepigwa redioni. Hii ndio safari sasa ya muziki ya Nash ilipoanza. Aliona bora aendelee maana uraibu wa muziki ulishaingia mwilini. Katika kazi ya muziki wa Nash, G Lover ana mchango mkubwa sana katika maisha yake.
Achilia hayo, pale New Jack Family kulikuwa na G Lover na Far Lover. Huyu Far Lover alikuwa anae anatoa sapoti kubwa sana kwa wasanii wa New Jack. Wasanii wengi wamesaidiwa na huyu, ila tu habari zake zipo kimya sio wengi wanaofahamu. Wimbo wa Kisa cha Mwanafunzi uliendelea kutoboa mbele zaidi, hali ambayo ilipelekea watu wengine wajue uwepo wake.
Akawa anapata maonyesho kibao. Umaarufu ulitamba sana, akawa anajiunga kundi la wasanii maarufu wenzie katika vijiwe vyao, hasa kwa kipindi kile ilikuwa Zero Brain, kule Posta Mpya. Wimbo ulipasua anga ukaja kuingizwa kwenye kanda yenye nyimbo mchanganyiko ya DJ John Dillinger wakati huo ilijulikana kama “Bongo Explosion Vol. 1”, ndani yake kulikuwa na ngoma kibao moja wapo ikiwa “Friday Night” ya Mr. Nice wakati huo, Mwanamkiwa wa K-Salu na ngoma nyengine za kina Bambo wakati huo.
Zama hizo ilikuwa kawaida sana kwa Ma-DJ wakubwa kutoa tepu zao zenye nyimbo mchanganyiko. Wimbo huo wa Kisa cha Mwanafunzi uliuzwa kwa kiasi cha 100,000. Kilikuwa kiasi kikubwa sana kwa wakati huo. Hata hivyo, kwa sababu mbalimbali utamaduni huo umekufa sasa. Miaka inaenda wakati unasogea na mwaka wa 2002, wanakutana tena na wasanii wengine na kuanzisha kundi la the Bronx Family maeneo ya fleti za TAZARA bloku B. Ndani ya kundi kulikuwa na wasanii tisa. Ikiwa ni pamoja na Nash MC, Erasto, Willy G, Bernard, Posse?, A-One, Michael Kimati (marehemu sasa), Philipo (sasa kidogo hali yake si nzuri kiakili) na Dogo Lecha. Hicho ndicho kikosi kamili cha The Bronx. Kwa pamoja walifanya ngoma moja inaitwa “Mambo Yote” wakimshirikisha marehemu Mez B. Wimbo ulifanywa kwa Mikka Mwamba. Pamoja na kufanya ngoma hii na the Bronx Family, bado alikuwa chini ya “New Jack Family”. Wakati huu hamasa ya muziki wa hip hop ilizidi kumjia juu.
Wakati unaenda, the Bronx inabaki, Nash anaulizana na mwanawe wa faida kitambo, Dogo Lecha katika suala zima la kukaza buti katika sanaa. Si ajabu sana katika makundi mengi ya muziki, Bronx Family wanagombana. Nash na Dogo Lecha wanabaki wana, wanachama wengine wakaenda kurekodi wimbo mwengine. Nash anaamua kutoka mazima kundini. Tangu akiwa humo kundini, yeye alikuwa ndiye mwandishi wa mashairi ya wasanii wengi tu.
Bosi wa kundi wakati huo alikuwa jamaa mmoja anayekwenda kwa jina la “Agu Fulani”. Huyu jamaa naye alikuwa anakaa maeneo yaleyale ya TAZARA. Baadaye kundi likarudi tena, wakarekodi kwa Effector, safari hii walimshirikisha Banana Zoro. Hata suala la kumtafuta Mez B katika ngoma ya kwanza ya Bronx Family ilikuwa juhudi binafsi kutoka kwa Nash. Wakati huo, Nash ndiye alikuwa msanii pekee mwenye jina. Wimbo huu wa mara ya pili haujafanya vizuri. Licha ya wakati wanarekodi zilikuwa zama za Effector.
Kipindi hiki chote bado aliendelea kujihusisha na New Jack Family. Baadaye Nash anaona sasa kuna ulazima wa kuomba wimbo wa Abby Skillz aliyofanya na msichana mmoja kipindi hiko alijulikana kwa jina la Mwamvua. Huyu binti alikuwa na uwezo wa juu sana katika suala zima la kuimba. Wakati huo wote walikuwa New Jack, hata Abby Skillz nae alikuwapo. Wimbo huu aliununua kwa kiasi cha 15,000 na kuingizia maneno, lakini haukufika popote pale. Kipindi hiki chote kilikuwa cha mwaka wa 2002.
Hakufanya jitihada zozote katika kuupaisha wimbo huu. Mwaka wa 2003, ndio mwaka aliomaliza elimu ya sekondari. Hapa alisimama kwa kiasi kikubwa na kujishughulisha na masuala ya muziki. Maisha yake yalikuwa yakudundadunda tu, mara hiki mara kile. Mwaka wa 2004 anajisogeza huko mjini Zanzibar. Huu sasa ulikuwa mwaliko kutoka kwa Dully Sykes. Dully aliambiwa aje na Nash Y katika onyesho atakayofanya huko Zanzibar.
Kutwa nzima alizungushwa katika Datsun kutwa nzima kwa wimbo wake uleule tu wa “Kisa cha Mwanafunzi”. Huko Zanzibar thamani yake ilikuwa juu sana. Lazima ieleweke kupitia wimbo wa “Kisa cha Mwanafunzi” ndipo Dully alipoanza  kutumia jina la Prince Dully Sykes hadi hapo baadaye alipokuja kujiongezea neno la “Misifa” na kujiita “Mr. Misifa”.
Pamoja na safari hii, Nash aliambulia patupu alidhulumiwa na promota wake hukohuko Zanzibar. Ilimbidi aondoke usiku-usiku na boti ya bei rahisi wakati huo ilikuwa 4,000. Safari ya Zanzibar ilimuwia vigumu mno. Alipata tabu sana. Ilibidi aombe ufadhili kutoka kwa rafiki yake wa karibu wakati huo wa kuitwa Shaka Zulu ili aweze kumsitiri kwa usiku mmoja.
Kurudi upya na hip-hop ya Kiunaharakati

Mwaka wa 2005 aliamua kukaa chini na kuanza kuusoma muziki wa hip hop nje ndani ili aujue unatakaje na upoje. Alisoma vitabu mbalimbali vinavyoelezea na kuchambua muziki wa hip hop. Kilichomfanya atake kujua ni kwamba, alifahamu kiasi tu, labda baadhi ya albamu. Lakini miiko ya hip hop na misingi yake alikuwa haifahamu. Mwaka wa 2006 alikuwa ameanza kwiva sasa.
Anakutana na kina mkubwa Zavara wa KU Crew, mtayarishaji Lindu kwa pamoja walimweka chini mdogo wao na kumpa madini ya hatari katika kufanikisha suala zima la kuzama ndani ya maisha ya hip hop. Lindu amegonga ngoma kibao ikiwa ni pamoja na Kimbia ya Babuu wa Kitaa, Wakati Ndio Huu, Natubu ya Chidi Benz na ngoma nyengine kibao.
Watu hawa walimjenga Nash katika misingi imara ya hip hop aliyonayo leo. Walimpa miradi mbalimbali kwa ajili ya kuboresha uwezo wake. Walimshirikisha na wasanii mbalimbali wa nje na, hasa walimtaka atumie Kiswahili kama nguzo kuu. Yale mambo ya zamani kutia maneno ya Kiingereza kwenye wimbo yasiwe sehemu ya ujio huu mpya. Uhusiano na wasanii hawa wakongwe ulipelekea kumpa taarifa juu ya tamasha la “WAPI” (Words And Pictures)” lililoandaliwa na British Council. Jukwaa hili lilikuwa chini ya usimamizi wa Zavara Mponjika. Jukwaa hili lilikuwa na faida kubwa kwa Nash. Aliweza kupata ufahamu mwingi sana.
Tamasha hili MC wa shughuli hii alikuwa Evans Bukuku, ndugu wa marehemu Roy Bukuku wa G Records. Akiwa hapa, anajenga ukaribu mkubwa sana na msanii mpya P the MC] kwa wakati huo, baada ya kuwa mbali kiasi na Dogo Lecha kwa sababu mbalimbali za kimaisha na kadhalika. Huyu P the MC aliletwa na jamaa mmoja wa kuitwa Eddy. Kwa lengo la kuungana na msanii mwengine ili wafanye kazi ote kama washirika.
Pamoja na P walifanya mengi ya kupendeza, walipanda wote kwenye majukwaa mbalimbali. Kipindi cha tamasha la wapi ilikuwa kati ya 2009/2010. Mwaka wa 2009 alifanya mahojiano na Saigon wa kipindi hiko alikuwa anaendesha show ya Hip Hop Base. Alifunguka mambo mengi sana yaliyongeza ujulikanaji wa uwepo wa Nash katika mazingira ya Watanzania. Aliielezea hip hop katika misingi yake na namna ya kuishi katika utamaduni wa hip hop.
Madini haya aliyotema kwa Saigon ilikuwa gumzo. Ikawa kama vile Nash katoa ngoma au albamu vile, kumbe ilikuwa mahojiano tu ya kawaida. Wakati anafanya mahojiano haya, pembeni alikuwa na marafiki zake wa karibu, wana wa faida, kina “Dullah the Black Death” na “D Theory”.
Mahojiano haya yaliyofana, bahati mbaya hayapatikani popote pale tangu kufanywa kwakwe. Wakati unaenda, dawa imeingia baada ya kukutana na wakongwe hao,  na mwaka wa 2010 akitumia muundo mpya wa kuchana anatoa ngoma inaitwa “Nani Mkali Kwenye Game” chini ya mtayarishaji Kita ndani Ramo Records huko Magomeni, Dar es Salaam. Wimbo huu ulipelekwa Clouds ukakataliwa kwa madai ya kwamba uchangaji mbovu. Ajabu iliyoje redio nyengine zote ulikuwa unapigwa. Wimbo huu ulileta sasa sura mpya ya Nash MC katika muziki.
Shukrani za dhati zimwendee DJ Jeff Jay aliyethubutu kuipiga ngoma hiyo kwa kadiri alivyoweza katika redio ya Kiss FM. Aliupigwa mara chungumzima bila hesabu kamili. Wimbo huu ilisafisha njia vizuri sana kwa kazi ya Nash kati ya 2009-2010. Mwaka wa 2010, anakutana na mtayarishaji Palla, mtayarishaji ambaye alikuja kutayarisha ngoma kibao za Nash MC. Wimbo wa kwanza kufanya na Nash ni rudio la “Homa Imenizidia” iliyotandikwa katika mahadhi ya kihip-hop.
Hii ni asili ya tangu enzi na enzi kwa muziki wa hip hop kuchukua sampuli ya nyimbo aidha za dance, pop, classic ballad na nyenginezo na kuzitumia katika muziki wa hip hop. Muungano huu wa Nash na Palla, unazua balaa kubwa katika tasnia. Wimbo ulipotoka ulileta sura mpya kwa wasikilizaji wa hip hop ya Tanzania. Nash anapata mahojiano rasmi ya kwanza na DJ Fetty wa Clouds FM. Mwaliko huo uliokuwa gumzo kituoni hapo kwa Nash kuongelea kwa kina dhima na nia ya hip hop katika jamii ya watu wa Tanzania kwa mapana yake.
DJ Fetty ilibidi anyamaze kimya akimwachia Nash aungurume katika kipindi. Hali hii ilikuja kuzua taharuki hadi kwa wakurugenzi wa usimamizi wa vipindi na utayarishaji ya kwamba, inakuwaje mgeni mwalikwa kaja kuhojiwa anakuwa ana hodhi kipindi? Huu umekuwa utaratibu wa kawaida sana kwa NASH MC kutoa maneno mazito na hoja za msingi akiwa amepewa fursa ajielezee au aelezee jambo fulani. Muda huu ilikuwa kati ya 2011-2012 ndio wimbo wa “Homa Imenizidia” umetoka. Wimbo huo ulimpeleka katika tamasha la Fiesta 2012.
Safari hii inatoka mbali tangu kipinhdi hicho katika maonesho ya malipo ya ujiria wa kiasi cha shilingi elfu moja—elfu moja yaliyokuwa yanaandaliwa na maporomota mbalimbali ikiwa ni pamoja na kina King Sapeto. Wakati unaenda, anatoa ngoma nyengine iliyokwenda kwa jina la “Kwako Nash MC”. Baadaye akatoa kandamseto ya “Hazina Sura ya Kwanza”. Kanda hii alienda kuiuza sehemu mbalimbali za nchi na hasa alienda Chuo Kikuu cha Dodoma na kuunza kanda hizi kwa wanafunzi. Yaani, mwanzo mwisho utamaduni wa handakini unavyotaka. Hiyo ilikuwa mwaka 2011. Tangu ameanza kujihusisha na muziki hajawahi kuimba zaidi ya kughani tu. Tangu 2011, ilikuwa kawaida sasa kutoa albamu kila mwaka, 2012 "Mzimu wa Shaaban Robert", 2013 "Chizi" na 2014 "Mchochezi".
Nash na Tamaduni Muzik
Tamaduni ni lebo ambayo NASH alifanya nayo kazi kwa mafanikio makubwa sana. Kupitia Tamaduni Muzik waliweza kubadilisha na kutimiza nguzo karibia zote za hip hop zinavyotaka. Maoni ya NASH kuhusu Tamaduni Muzik ni kwamba ndio wao waliobadilisha mtazamo na mwelekeo mzimaa wa muziki wa hip hop ya Tanzania. Kupitia wao, tuliweza kuona kutolewa kwa albamu kwa sana hata kwa wasanii wachanga, kutoa kandamseto, kurudisha maonesho ya hip hop kukusanya wasanii “Kilingeni” huko Msasani Club.
Tamaduni Muzik laiti kama wangelikuwa wamesajiliwa au kutoa mikataba kwa wasanii, leo hii ingekuwa moja ya taasisi kubwa sana katika muziki wa Tanzania. Uzuri uliopo mahali ambapo shughuli za Tamaduni Muzik zilizokuwa zinafanyika ni karibu kabisa na ubalozi wa Marekani. Matukio yote walikuwa wanayaona, ila hila, urasimu na ubinafsi ulipo miongoni mwetu umepelekea kutopata msaada wowote kwa Tamaduni Muzik. Kifupi Tamaduni Muzik imehakikisha sanaa ya muziki wa hip hop inapata nafasi kubwa katika jamii ya Watanzania. Wameutetea mno muziki huu.
Diskografia

Hii ni orodha ya albamu za Nash MC.

Tazama pia
P the MC
Tamaduni Muzik
Marejeo

Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Hip hop

Mutalemwa Jason Theobard Mushumbus ana albamu ngapi?


Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe  (maarufu kama "STAREHE") ni shule ya bweni na kutwa,
ya wavulana pekee, iliyop shule ya pekee ya wavulana tu katika eneo la Nairobi, Kenya. Shule ilianzishwa mwaka 1959 na Dr Geoffrey William Griffin, MBS,OBE, Geoffrey Gatama Geturo na Joseph Kamiru Gikubu. Ilianza kama kituo cha kuwaokoa watoto. Starehe na Shule yaBrookhouse ni shule za pekee za Kiafrika Afrika, kusini mwa jangwa la Sahara na kaskazini ya mto Limpopo zinazotambulikana kama wanachama wa Round Square zinazotambulikana kama wanachama wa Round Square.
Starehe imeelezewa na BBC kama labda shule bora nchini Kenya.[1]
Taasisi ya Hisani
Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe ni ya kipekee kati ya shule za Kenya huru kwa sababu asilimia 70 husoma bila malipo, na wale wengine hulipa kiwango cha chini cha karo. Hili linatokana na makubaliano ya uasisi wake kama shule ya hisani. Karo ya shile hulipwa kutokana na mapato ya mzazi, huku shule ikigharamia kiasi fulani, ili wanafunzi kutoka matabaka tofauti ya jamii wapate masomo ya umma yaliyo makamilifu, ya hali ya juu, high-quality, ambayo labda yangekuwa zaidi ya uwezo wao kimapato.
Mchakato wa kuingia shuleni huanzia na kupokelewa kwa  matokeo ya mtihani wa kitaifa  KCPE na hupendelea kuteua wanafunzi ambao wanaonyesha uwezo wa kufaidika kielimu kutokana na mazingira mufti ya shule hii.
Shule hii huendeshwa na Kamati Kuu ambayo mwenyekiti wake ni Patrick Obath, aliyekuwa Mkurugenziwa kampuni ya  wa Kenya Shell and BP, wathamini wakuu wa shule hii tangu ilipoanzishwa.
Hitaji la kuhakikisha mustakabali wa shule hii kwa sasa unashughulikiwa na waliokuwa wanafunzi wa shule hii pamoja na Raios wa nchi ya Kenya na marafiki wa dhati pamoja na wanaojitolea.
Kujiunga na shule
Kuteuliwa kuingia shuleni ni kwa mashindano huria katika mtihani. Wanaotaka kujiunga na shule hii hujaza "Fomu za Manjano" kabla ya tarehe 31 Julai katika mwaka unaotangulia mwaka wanaotaka kujiunga na shule. Kila mwaka, takriban maombi 20,000 hupokelewa na ni wanafunzi 210 tu wanaoteuliwa kujiunga na wanafunzi wengine na takriban nafasi 6 huachwa kwa ajili ya wanafunzi wasiojiweza kabisa ambao huenda hawakuwa na nafasi ya kutuma maombi lakini wakaupita mtihani.
Wanaotuma maombi huteuliwa kulingana na mapato ya wazazi na matokeo yao katika mtihani wa kitaifa wa KCPE. Uteuzi unategemea matokeo haya tu.
Historia
Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe ilikuwa ni matokeo ya maono ya Geoffrey William Griffin, akisaidiwa na Joseph Gikubu, na Geoffrey Geturo. Mwanzo wake ilikuwa hali ya hatari iliyotangazwa na Gavana wa kikoloni Kenya wakati wa mapambano ya Mau Mau mwaka 1952 kulikosababisha kufurika kwa mayatima maskini na wasiokuwa na makao mitaani.
Wavulana 17 wa kwanza waliingia shuleni kutoka Kituo cha Kuokua Watoto cha Karikor, Nairobi, na shule yenyewe ilikuwa katika vibanda viwli vya mabati vilivyoruzukiwa na kampuni ya Shell and BP mwaka 1959. Baada ya miezi michache shule ilihamia eneo lake la sasa, Starehe, Nairobi.
Jina "STAREHE" ni neno la Kiswahili lenye maana ya 'Utulivu', 'Amani', au 'Faraja', likimaanisha mahali ambapo wavulana yatima wangeweza kupata furaha katika msingi wake wa kikabwela. Pia ni jina la mahali ambapo shule hii ipo.
Shule hii ni mwanachama wa Roundsquare shirika la kimataifa la shule zinazotoa elimu kwa wanafunzi kutoka matabaka mbalimbali, wengi wakiwa maskini.
Mapokeo
Shule hii inajulikana mno kwa sababu ya sare yake: maarufu kama 'Red na Blue',kaptula ya buluu  na shati jekundu, zinazovaliwa na tai nbyeusi na bleza au sweta ya kizibau.
Mwingiliano na jamii pamoja na kushikamana na nchi huzingatiwa, huku kila likizo ya mwezi ikitumika kwa ajili ya huduma za bure kwa jamii katika hospitali, zahanati au afisi za serikali au katika asasi nyingine yoyote ambayo wanafunzi wanapendekeza. Huduma hii  inafahamika kama Voluntary Service Scheme, na ni njia ya kuishukuru na kuiauni jamii.
Starehe huwa na mechi ya kisasi dhidi ya shule ya  Lenana kabla ya Dhifa ya Jioni ya Waanzilishi.
Baragumu
Kila asubuhi ili kukaribisha mwanzo wa siku ya masomo, kila jioni kumaliza siku ya masomo, na kila wakati bendi ya shule inahitaji mkutano wa wanabendi wake, baragumu inayohusika hupigwa na mtaalam wa kazi hiyo kutoka kwenye bendi ambaye hupata uluwa fulani kutokana na nafasi yake. Mifano ya uluwa ni pamoja na kutembea kwenye barabara kuu za shule badala ya kukimbia kama wengine Starehe na kupata kibali cha kutohudhuria gwaride la kawaida kama wengine.
Muziki
Shule ya Upili ya Wavulana ya Stareheina. Hili limekuwa dhahiri katika ushindi mwngi katika Tamasha za muziki nchini Kenya unaofanyika kila mwaka nchini. Mafanikio yamekuwa katika ngazi za kibinfasi na katika ngaziya shule kwa jumla.
Kanisa la shule lina viti 1,000 pamoja na piano kubwa , iliyo moja kati ya piano mbili kubwa zilizo shuleni (nyingine ikiwa kwenye ukumbi wa mikutano). Kwaya ya shule imefanikiwa imefanya mafanikio mengi na hivyo ana sifa yachuma ni bora. Katika historia ya shule,wanafunzi wengi wenye vipawa vya kimuziki wamefanikiwa katika mashindano ya kibinafsi na mitihani na kuacha taathira kubwa katika jamii ya kimuziki ya Kenya. Baadhi yao ni wanachama wa Okestra ya mji wa Nairobi.
Shule hi ina kwaya nyingine nyingi ndogo na mipangilio ya ala za muziki, pamoja na sherehe ya kila mwaka House Singing Competition kuitwa "Interhouse Halisi Gala", uliofanyika tarehe ya mwisho usiku wa shule ya kwanza ya muda mrefu. Idara ya Muziki hupangilia matamasha haya kila mwaka, kutoa fursa kwa kuchipuka kwa vipawa vya kimuziki.
Bendi ya Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe
Hii ni bendi maarufu kitaifa, na imepata sifa za kimataifa, baada ya kucheza katika taasisi mbalimbali na kutumbuiza katika maadhimisho ya kitaifa. Bendi hi iliongoza maandamano ya mazishi ya Dk Griffin mwaka 2005.
Historia ya muziki  saa Starehe ni mkono na marafiki wa Starehe pamoja [ Martyn Donaldson Halisi Trust (MDMT). Shirika hili lipo nchini Uingereza na hutuma walimu wawili wa muziki wa kujitolea kila mwaka kuja Starehe. Shirika hili pia huwaalika wanafunzi kutoka Shule ya wasichana ya Starehe na Shule ya wavulana ya Starehe kutuimbuiza hadhira nchini Uingereza.
Malazi
Ingawa kuna tetetsi nchini kwamba malazi ya hapa ni ya starehe, hili si jambo la kweli. Wanafunzi huoga maji baridi, kawaida ya shu. Elimu ya Starehe husisitiza ufanisi wa kielimu, kuwajibika na nidhamu. Maandishi kwenye mlango wa Ukumbi wa Mikutano husoma hivi: The path of duty is the way to Glory (Njia ya Wajibu ni njia ya Utukufu). Wanafunzi wanahitajika kutekeleza majukumu ya kila siku ambayo ni pamoja na kusafisha mabweni yao na shule vile vile maeneo yanayozunguka mabweni, madarasa na maabara. Hili hasa hutendeka katika ngazi ya kidarasa na kulingana na kidato.
Nidhamu
Starehe hufuata cheo makao mfumo gavana kulazimisha high nidhamu viwango kwa mwanafunzi wake wa mwili. Mwanafunzi anaweza kuwa kiranja tu kuanzia mwaka wa pili shuleni. Hata hivyo, wao hawawi viranja kamili kamwe. Wao huwa na daraja la kiranja-mdogo hadi Mkurugenzi anapotangaza kupandishwa kwao madaraka. Kupandishwa madaraka kupitia ngazi za daraja hutegemea hulka na kuwajibika, ambako hutathminiwa na Viranja wa Shule (ambao hujulikana kama Makapteni wa Mabweni) ambao huunda Jopo la Viranja Wakuu wa Shule. Yeyote anayependekezwa kuwa kiranja huchuchung Maamuzi mengi hutegemea kupigwa kura na kuchaguliwa kwa pendekezo la wengi. Hata hivyo, mamlaka yan kumteua au kumwachisha kazi kiranja ni ya Mkurugenzi tu, ambaye hupewa mawaidha na Jopo la Viranja Wakuu.
Kiranja Mkuu wa na manaibu wake wawili mara nyingi inafahamika kama 'Red Lions'. Manaibu wawili ni sawa katika cheo. The House Viranja Wakuu kuchukua malipo ya bweni 12 ya nyumba na idara nyingine katika shule kama vile maktaba, michezo idara, Chapel na mkutano. Kila bweni huchukuliwa kuwa nyumbani kwa mwanafunzi katika miaka yake yote minne akiwa shuleni. Hapa, atakuwa akifanya urafiki na mwamana utakaomwelekeza na kumdumisha katika maisha yake yote Starehe. Mara nyingi, wanafunzi huelekea kujihusisha sana na mabweni yao hata baada ya kuondoka. Chini ya Vijanja wadogo, kuna wanafunzi wa kawaida au 'commoners' Viranja hutambulika vifuatavyo kulingana na madaraka yao:
Kapteni wa Shule- Nembo ya Simba Mwekundu juu ya Utepe za shaba kwenye koti.
Naibu wa Kapteni wa shule - Pia huwa na nembo ya simba mwekundu lakini huw ana Utepe moja kwenye koti.
Viranja wa Mabweni - Pini ya dhahabu ya Nembo ya Simba.
Kiranja mwandamizi - Pini ya dhahabu yenye nembo ya nyota.
Viranja- nembo(kijivu kuvuka bakora).
Viranja wadogo
Kupanda kimadaraka kunaonyeshw akwa kutuzwa kwa nembo na pini zilizo hapo juu. Hizi huvaliwa upande wa kulia wa mkono wa koti .
Wasio na madaraka hugawanyika kulingana na mwaka waliojiunga na shule. Wale walio katika Kidato cha Kwanza na cha pili huitwa Wavulana Vijulanga na wale wa kidato cha tatu na nne ni Wavulana Wakomavu. Starehe ina viwango vya juu vya nidhamu vinavyotekelezwa na mfumo mwafaka wa adhabu na hutofautiana kwa ukali kulingana na kosa lililotendwa. Walimu, Wafanyikazi wenye malaka ya kiutawala na viranja wanaruhusiwa kuwapa adhabu wanafunzi. Mwanafunzi ambaye anahisi kuwa yeye ameadhibiwa kimakosa na kiranja anaweza kukata rufaa kwa mwanafunzi juu rasmi. Hata hivyo, lazima afuate ngazi za mamlaka. Adhabu hizi kwa ujumla huhusisha kazi za mikono. Kama kanuni ya jumla, adhabu inayotolewa na mwalimu haina rufaa ila kuwe na sababu nzuri sana. Rifaa kama hizi hutolewa na Mwalimu Mkuu.
Wakati adhabu ya viboko ilikuwa ingali imeruhusiwa nchini Kenya, ni Mkurugenzi tualiruhusiwa kutumia miwa saa Starehe. Hii ilikuwa ili ajue makosa makubwa yaliyotendeka shuleni.[2]
Dkt. Griffin alitofautiana na serikali kuhusu kupiga marufuku matumizi ya kiboko shuleni, akitaja kwamba serikali ilikuwa ikikubali shinikizo la kimataifa bila kufikiria kwa kina matokeo yake. Alisema kwamba hilo lingesababisha kuongezeka kwa ukosefu wa nidhamu na kushusha kiwango cha elimu.
Mabweni
Mabweni ya Starehe yamepewa majina kulingana na waruzuku wakuu katika nyakati mbalimbali pamoja na watu maarufu katika historia ya Kenya wanaohusika na shule hii.
Kuna mabweni 12 ambayo wanafunzi wapya huingizwa kila mwaka:
Gikubu - jina la mwanzilishi-mwenza Joseph Gikubu
Ngala - jina la  marehemu Ronald Ngala, waziri katika serikali ya Jomo Kenyatta
Geturo - jina la mwanzilishi-mwenza Geoffrey Gatama Geturo
Shaw House - jina la marehemu Patrick David Shaw, afisa mkuu wa polisi wa kutisha aliyewaondoa wezi na wanyang'anyi jijini Nairobi. Alikuwa msaidizi wa Mkurugenzi wa Starehe akihusika na maswala ya utawala hadi alipoaga dunia.
Horsten - jina la marehemu Balozi wa Kideni aliyekuwa mruzuku mkuu wa shule.
Mboya - jina la marehemu Thomas Joseph Mboya aliyekuwa mlezi wa shule na waziri mtukuka katika serikali ya Jomo Kenyatta
Shell - jina la mruzuku mkuu wa Starehe tangu kuanzishwa kwake,kampuni ya mafuta ya Shell-BP
Chaka - jina la shujaa maarufu na mfalme wa Kizulu Shaka Zulu.
Njonjo - jina la aliyekuwa Mkuu wa Sheria, waziri wa Haki na Maswala ya Kikatiba  katika serikali za Jomo Kenyatta na Daniel Arap Moi Toroitich, Charles Njonjo.
Kirkley - jina la rafiki wa Starehe, Sir Lesley Kirkley
Muriuki - jina la mmojawapo wa wanachama waliohudumu kwenywe Halmashauri ya Shule kwa muda mrefu sana, Nick Muriuki Mugwandia
Kibaki - jina la mlezi wa Shule tangu mwaka 1969 na Rais wa tatu wa Jamhuri ya Kenya Mh. Mwai Kibaki
Wimbo wa Shule
Mmojawapo wa nyimbo za Starehe (Forty Years On) umeandikwa kutokana na wimbo rasmi wa shule ya  Harrow.
1 These are the years when we are helped and guided
Taught by Starehe to know and judge and do;
Prepared for the future, encouraged and provided,
Strengthened to serve: Natulenge Juu!
2 Brought to the school to join a thousand others
All with one purpose, quick and keen and true;
Boldy we follow in the footsteps of our brothers,
Proudly we wear our dress of red and blue.
3  Honour the School, a way of life which fires us,
Lifts up our spirits, sets us all ablaze,
Teaches and trains, rebukes and inspires us,
Planting the seed to serve us all our days.
4  We pledge ourselves, when this our generation
Must in its turn the weight of government bear,
To all mankind, through service to our nation,
Head, heart and hand in justice, zeal and care.
5  These are the years when we are helped and guided
Taught by Starehe to know and judge and do;
Prepared for the future, encouraged and provided,
Strengthened to serve: Natulenge Juu!
Lakabu za Starehe
Baadhi ya misimu ya Starehe hufanana na za shule nyingine lakini hutofautiana kwa namna fulani. Orodha ifuatayo huenda si kamilifu lakini inaonyesha simo ambazo wanafunzi wa Starehe hutumia katika mazungumzo.
Boss:  njia ya kijanja ya kumwita Mkurugenzi. Hata hivyo, kwa baadhi ya wanafunzi, mtajo wa jina hilo unaleta mizizimo. Licha ya hayo, jina hilo linaonyesha heshima ya dhati.
Cop (s) (Kopa/Makopa, Karao/Makarao):  kiranja/viranja
To get Fixed (Kufiksiwa):  kuahidiwa kupata adhabu.
Murram:  pure ni chakula cha kawaida cha Chumba cha Maakuli, kinachotayarishwa kuwa kama kokoto za barabarani. Pilipili huongeza ladha katika murram.
A Cheque (Cheki):  kibarua chenye maandishi anachopewa nliyefanya kosa na mwenye mamlaka. Kinaweza "kupokezwa hela" baada ya anayeandikiwa kukitia sahihi; na baada ya adhabu kutendeka. Kwa mfano wa mwalimu ana uwezo wa kuandika mwanafunzi yoyote Cheki kwa Mwalimu Msimamizi wa Kidato (au Mkurugenzi) kwa sababu yoyote - kama vile kukosa kumakinika darasani.
Rabble (Rabo):  mwanafunzi wa kidato cha kwanza ambaye anahitajika kujua wimbo wa shule na wimbo wa Forty Years On katika wiki kadhaa za mwanzo. Cop anaweza kumwambia Rabblekuimba wimbo wa shulke, (kwa mfano aya ya 3) na akishindwa atapata adhabu. Marabble hukimbia kuelekea katika Ukumbi wa Mikutano kwa ajili ya gwaride la jioni na kukaa kwenye fomu za mbele ilihali wanafunzi wa vidato vya juu hutembea kuelekea Ukumbini na kukaa kwenye viti vya nyuma. Wanafunzi wa vidato vya juu pia huondoka ukumbini kabla ya marabble. Pia, Wanafunzi wa vidato vya juu hupewa chakula mwanzo katika Chumba cha Maakuli. Rabbles pia kuvaa kaptula, kwenda kwa katika mazoezi baada ya gwaride na kulala saa 3:30 usiku; baada kipindi cha kusoma kwa ziada. Kuteswa kwa namna yoyote au ni namna ungentlemanly tabia na wala inatekelezwa wala kuruhusiwa, sembuse condoned.
Across:  upande mwingine wa shule kubwa ambapo wanafunzi wa vidato vya juu huwa na masomo yao. Wanaweza kujipumziosha katika uwanja wakati wa mapumziko.
Starehe Forest:  kisitu kidogo sehemu ya Across karibu na eneo la riadha. Baadhi ya wanafunzi hudhani ni salama 'kwa faragha' lakini wamekuwa wakigundulika mara kwa mara na viranja waangalifu.
Mining (Kumine):  Kusafisha vyoo, jukumu walilotengewa Marabble.. Hata hivyo, wanafunzi wenye tabia mbovu wa vidato vya juu wanaweza pia kupewa 'Madini Duty'.
To be Pushed (Kusukumwa):  Huku hakutamaniki. Ni kuletwa mbele ya Mkurugenzi kwa ajili ya suluhisho la haraka. Kwa mfano, mwanafunzi wa muziki ambaye haendi kufanya mazoezi bila sababu maalum anaweza kusukumwa kwa Boss. Katika nyakati za kitambo, huku kulikuwa pamoja na kupigwa viboko.
Campaigner:  jina la kejeli la kumwita mwanafunzi anayejipendekeza na hivyo kuutatiza udugu. Kwa mfano, anayeuliza maswali ya kipuzi darasani ili atambulike na mwalimu akijua vyema kwamba kengele ya kishuka iligonga dakika tano zilizotangulia.
Baraza:  kikao kama cha Bunge ambako malalamishi, matakwa, pongezi na masuala ya shule yanaweza kutolewa, kujadiliwa na suluhisho kutafutwa kwa kufuata itifaki ya kidiplomasia. Huhitimishwa kwa wimbo pamoja na piano, vinubi au ala nyingine za muziki za kupulizwa.
Mugumo stump (Mugumo):  mti unaofikiriwa kuwa mtakatifu katika kabila la Wakikuyu. Hupatikana sehemu moja ya uwanja wa jumuia na huwa mahali pa mikutano mingi ya dharura. Kwa sasa, kisiki hicho kimesogezwa hadi kwenye Uwanja wa "First Eleven" na sehemu hiyo sasa inajulikana kama "Palipokuwa Mugumo Stump"
Tukutane baada ya Bugles:  Baada ya gwaride, bendera ya shule hushushwa kufuatia muziki wa baragumu (kila mtu akiwa wima) Kwa hivyo, mtu akikwambia kwamba mkutane baada ya Bugles, maana yake ni kwamba umwone baada ya Gwaride.
!). Viranja hupendela kusema hivi kumtisha mwanafunzi asiye na cheo kumpeleka kwa Boss.
sodi (sodium):  anayeogopa kuoga maji baridi (akiogopa kuyeyuka).
Kwenye Patrol:  kuwa nje ya shule bila ruhusa (yaani kutokuwepo bila idhini). (Ni kosa kubwa sana).
Lion/Simba:  Kiranja anayehusika na usafi. Huogopwa sana na anaweza kuwaamuru hata wanafunzi wa vidato vya juu kufagia barabara.
Kunyoa /Kushave:  kutopewa kiwango cha chakula au alama unachostahili. Kwa mfano,ni kawaida kwa walimu 'kunyoa' alama kwenye insha bora - ambayo kuishia na alama ya takriba asilimia 60% chini. Hutumika kwa chakula katika Chumba cha Maakuli vile vile.
Rec Room:  Chumba cha mapumziko kwenye kila bweni ambapo wanachama wote wa bweni wanaweza kucheza tenisi, kutazama runinga (wikendi tu), kupiga pasi, kufanya mikutano n.k.
Kukatia/Kuhook:  Hali ya kuweza kumshawishi msichana anapoitembelea shule yenu.
Kuslice/Kuhijack: Kunyang'anywa msichana uliyekuwa umehook.Unaweza pia kusema ume "De-hook".
Weapon/Silaha:  kijiko kinachotumika kulia (baadhi ya wanafunzi huvibeba mifukoni).
Kuosha DH:  mojawapo ya adhabu. Inahusisha kiranja kunyunyizia kiwango kikubwa cha sabuni kwenye sakafu ambayo utasugua na kisha kupiga deki kisha atatazama kabla ya kukuruhusu kukamilisha adhabu hiyo. Starehe hung'ara daima.
Working Party:  kikosi cha wanafunzi kwenye adhabu hii ambao hufanya kazi alasiri nzima ya Jumamosi. Kwa mfano, kukusanya nyasi (zilizokatwa majuzi na trekta) katika makundi ni adhabu ya kawaida ya Working Party ya Kwanza ya muhula - ambayo mara nyingi hupewa wale wanaoingia shuleni wakiwa wamechelewa bila sababu mahsusi.
Drill/Drili:  aina nyingine ya adhabu ambayo inahusisha kufanya mazoezi magumu ya viungo vya mwili. Husimamiwa na kiranja na hufanywa Jumanne na Alhamisi wakati wa mapumziko - mara nyingi ikiwa na hadhira kubwa.
Drili Maalumu: Ni drili (tazama juu) ngumu kuliko ya kawaida na si rahisi kufanyika. Kutokana na uzito wake, inasimamiwa na Viranja Wakuu. Hupewa kikundi cha wanafunzi ambao mmoja ametenda kosa lakini wanamkinga. Miungano ya namna hiyo huleta "Tabia za Kiumati" ndiyo sababu huwa kali, ingawa inajulikana pia kwamba kuwadumba wenzako si tabia ya kiungwana.
Stripe:  Utepe mwekundu unaotuzwa baada ya kukamilisha mafunzo ya kuogelea unaowekwa kwenye nguo ya kuogelea. Ni lazima kuogelea kila wikendi hadi utakapopata utepe huu. Kuupata utepe huu kunahitaji kupiga malapa kwa ujuzi ndani ya maji kwa wakati maalum uliotengwa. Wale wasio na utepe huu hawawezi kuogelea katika sehemu yenye kina kirefu ya kidimbwi.
Mbio za masafa marefu:  lazima mbio za masafa marefu zifanyike kwa wanafunzi wa shule nzima katika muhula wa kwanza. Kwa kawaida nia za mbio hizo ni kuduru  Eastleigh kupitia Mlango Kubwa hadi Pangani, kisha Kariokor na kisha kurejea Starehe -kisha kuoga kwa maji baridi shadidi na labda kuosha vyoo.
Gwaride: ni lazima na kuwepo kwa kila mmoja kunahakikishwa bila kelele. Kiranja anatembea kwenye safu na kusikia wanafunzi wakizisema nambari zao kulingana na sajala la darasani. Namnbari isiyosemwa ina maana kwamba mwenye we hayupo. Wanafunzi wanapiga foleni ya gwaride kwa ajili ya kukaguliwa kwa njia ya kijeshi.
Roll Call:  ni kuhakikisha kwamba wanafunzi wote wapo shuleni kulingana na mabweni kunakofanyika saa 12.00 jioni wakiwa wameketi kuzunguka uwanja wa jumuia. Wanafunzi wa vidato vya kwanza na pili hukaa chini (safi sana) nao wale wa kidato cha tatu na nne husimama. Majina ya mwisho huitwa. Waliotumiwa barua hupewa. Wanafunzi wa vidato vya tatu na nne kwa kawaida hupata barua zao wakati wa mapumziko ya asubuhi.
! Baada ya mashindanoya michezo, washindi huyakejeli mabweni shinde kwa kushangilia kwa sauti.
Katika civilian(civile):  nguo zisizo sare rasmi ya shule. Ni wanafunzi wa kidato cha tatu na nne tu wanaoweza kuondoka shuleni bila sare ya shule. Mwanafunzi wa kidato cha kwanza au cha pili anayepatikana katika nguo zisizo sare ya shule nje ya shule huwekwa kwenye "Patrol" (Tazama "Patrol" hapo juu)
JIna la Faili/File Number:  Ni kitambulisho cha mwanafunzi. Wakati wa kutoa adhabu, kiranja huuliza tu nambari ya faili ya mtuhumiwa. Mkosaji atahitaji kutazama "Bango la Matangazo" ili kuhakikisha kwamba "amefiksiwa" kwa ajili ya adhabu. Usipomkumbusha kiranja ambaye alikuahidi adhabu "kukufiksi" ni kosa kivyake na linaweza kuadhibiwa upya. Kuweka majina kwa ajili ya adhabu hufanyika katika Chumba cha Viranja. Kunao waliowekwa kwenye adhabu kwa "Kumtoroka Simba (tazama Simba/Lion" hapo juu) ilihali Simba hakuwa amewaambia kufanya chochote.
Combiner/Mchanganyi: Mwanafunzi asiyetaka kula anaweza kukuambia umlie chakula, kwa utakuwa umechanganya milo ile miwili. Wanafunzi wanaokosa kuhudhuria milo bila ruhusa wanaweza kuambiwa kulipa fidia kwa ajili ya kuharibu chakula - ingawa "kimechanganywa".
Kazi ya hiari: huhusisha huduma kwa jamii katika siku zote za likizo. Wanafunzi wa Starehe huipenda sana.
Kukariri aya:
Ni adhabu nyingine kwa anayevunja masharti kuhusu lugha. Kwa madhumuni ya kielimu, wanafunzi wanatakiwa kuzungumza kwa Kiingereza kila siku ya wiki isipokuwa Jumapili. Hii ni kwa sababu masomo yote huwa katika Kiingereza na ni lazima kila mmoja ajizoeze lugha hiyo. Katika adhabu ya kukariri aya, mwadhibiwa hupewa shairi, mfano wa 'IF' poem la Rudyard Kipling. Mwadhibiwa atahitaji kulishika akilini na kulikariri kwa kiranja anayehusika na adhabu hii.
Mazoezi ya nyimbo:  hufanyika kila Alhamisi baada ya wakati wa mkutano wa jioni katika Ukumbi wa Mikutano. Wanafunzi huruhusiwa kuondoka tu baada ya wimbo huo kujulikana kikamilifu na kuweza kuimbika vizuri.
Wakati wa Michezo:  Wakati huu ni baina ya saa 10.30 na saa 12 jioni.Wanafunzi wote wa kidato cha kwanza na cha pili lazima waende kucheza kwenye uwanja ulio sehemu ya pili ya shule la sivyo wanaweza kuwekwa kwenye adhabu ya "Patrol". Wanafunzi wa kidato cha tatu na nne wanaweza kwenda maktabani. Wengine huelekea mjini.
Mpiga picha:  anayepiga picha shuleni kama bishara yake ya binafsi. Kamera bora huleta biashara bora pia.
Mbuzi:  mikutano ya kila mwezi ya waliokuwa wanafunzi wa Starehe inayofanyika hasa  Parklands Sports Club mjini Nairobi; miongoni mwa maeneo mengine duniani.
Gata:  hiini mipira inayovaliwa kwenye soksi ili kuziwekelea ziwe juu, zikionyesha rangi za shule kwenye soksi hizo. Ni lazima kuvaliw ahata kama soksi ziko juu. Wanafunzi wa Starehe wanajulikana kama wanafunzi safi.
Colours:  tuzo la kutambuliwa katika michezo. Ni kama kupata Uteuzi Maalum kwa huduma shuleni katika nyanja fulani, kwa mfano pira wa magongo. Hutolewa rasmi katika Ukumbi wa Mikutano na kushonwa kwenye koti la mshindi na mshoni wa shule.
Wajibu:  kila mwanafunzi ana wajibu angalau mmoja katika eneo lolote kwa kipindi fulani. Kuwajibika ni jukumu la kila mwanafunzi wa Starehe. Kuwa mwanafunzi wa Starehe kwenyewe ni wajibu unaolindwa na kila mmoja.
Ivory Tower:  Ofisi ya Mkurugenzi. Ina sakafu ya mbao ngumu na makombe na ngao zimejaza mashubaka. Ni chumba chenye uluwa na utajiri wa nafasi yake.
Jopo la Viranja Wakuu:  linajumuisha Mkurugenzi pamoja na viranja wakuu wa shule, manaibu wao, Simba na Viranja wakuu wa mabweni. Mikutano jopo la viranja wakuu hufanyika siku ya Jumapili jioni baada ya chakula cha jioni.
Uwanja wa Jumuia/Quad:  Eneo lenye nyasi ambako ni viranja wakuu na walimu wanaweza kukanyaga. Hakuna ishara inayotoa amri hii lakini yeyote anayejifunza Starehe huishika amri hii kwa haraka sana. Wanabendi hutumbuiza kwenye uwanja huu kila Ijumaa na wanafunzi wengine wanaweza kukanyaga kwenye eneo hili baada ya "Ibada ya Mwisho ya Kuondoka"
Ibada ya Mwisho ya Kuondoka:  Hii ni ibada ya huzuni na mazingatio ambapo Mkurugenzi huwapa "Kiapo" wale wanaoondoka shuleni na kuwapa vyeti vyao vya Kuondoka shuleni.
Kubrizi: Ni kukosa msichana wakati wa hafla shuleni au nje ya shule.
Kufloti: Kutoweza kuelewa maelezo ya mwalimu darasani.
Kugitch:  Ni kuelewa.
Ngebe/Gass:  upuzi. Wakati mtu anasema kitu ambacho sni upuzi, anasemekana kwamba ametoa gass au ngebe.
Mea:  Kuwa mkomavu!. Mara nyingi huambiwa aliyesema jambo ambalo ni upuzi kwa wengine.
Quarter Maji  Mlo wa kipekee shuleni Starehe. Ni robo mkate na kabeji lililopikwa kupita kiasi na kujazwa maji. Wengine hukiita chakula hiki  .25 Water
Wageni Waheshimiwa na Walezi wa Starehe
Mzee Jomo Kenyatta - Rais Kwanza wa Kenya
Daniel Arap Moi - Rais wa Pili wa Kenya
HE Mwai Kibaki - Rais wa Kenya Tatu  (Mlezi wa sasa)
Mwanawe Malkia - HRH Princess Anne
Hayati Indira Gandhi - Waziri Mkuu wa India, binti yake Jewarharlal Nehru (hakuna uhusiano na Mahatma Gandhi)
Mwanawe Malkia na Mkewe-The Earl na Countess ya Wessex
Mwanawe Malkia-HRH Prince Edward, Duke of Kent
Mfalme Constantine II wa Ugiriki
Sonia Gandhi - Mke wa HE Rajiv Gandhi (Aliyekuwa Waziri Mkuu wa India) Mwenyekiti wa Chama cha Congress
Generali Yakubu Gowon - Rais wa zamani wa Nchi (Mkuu wa Serikali ya Kijeshi) wa Nigeria 1966-1975
Apostolic Nuncio Giovanni Tonucci, ambaye alipangilia  zaidi ya ruzuku 16 za shule.
Seneta Robert Kennedy
The Most Rev Dk Manase Kuria, Askofu wa muda mrefu wa Kanisa na Anglikana.
Askofu Mkuu Desmond Tutu, Mshindi wa Tuzo la Nobeli
Muhammad Ali (zamani Cassius Clay), Bondia mtukuka wa dunia wa muda mrefu.
Dos Edson Arantes Nascimento (Pelé), mwanasoka wa Brazili aliyeliongoza taifa hilo kupata Kombe la Dunia
His Eminence Kadinali Maurice Michael Otunga, Kadinali wa Kwanza wa Kikatoliki kutoka Kenya.
His Grace Archbishopskofu Raphael S. Ndingi Mwana'a Nzeki - Askofu Mkuu wa zamani wa Nairobi
Charles Mugane Njonjo - Mkuu wa Sheria wa zamani wa Kenya, rafiki wa Dr Geoffrey Griffin na mruzuku.
Tom Mboya - mlezi wa kwanza wa Starehe na waziri katika serikali ya Jomo Kenyatta.
Orodha ya baadhi waliokuwa wanafunzi wa Starehe ambao sasa ni mashuhuri (si kamilifu)
Prof George Magoha - mtafiti kuhusu dawa ya Viagra  Naibu wa Chansela wa Chuo Kikuu cha Nairobi
Josphat Mwaura - Mkurugenzi Mtendaji, KPMG Afrika Mashariki
Raphael Tuju - aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Nje
Peter Kenneth - Naibu Waziri
Paulo Ereng '- Msindi wa dhahabu ya Olimpiki - 1988 Seoul Summer Olympics
Julius Kipng'etich - Mkurugenzi wa Huduma ya Wanyamapori nchini KWS
Gurracha Galgallo - Naibu Waziri wa zamani, Wizara ya Afya. Alikufa katika ajali ya ndege (alikuwa kiranja wa bweni la Pat Shaw)
KINUTHIA Murugu - aliyekuwa Katibu Mkuu, Wizara ya Vijana na Michezo (aliaga dunia baada ya kushambuliwa na majambazi)
Starehe Uingereza
Shule ya Wavulana ya Starehe ilihitimisha miaka 50 mnamo mwaka 2009. Shule ya wasichana ilizinduliwa mnamo mwaka 2005. Katika mwaka huo wa Jubilei ya Dhahabu, Starehe ya Uingereza ilizindua mwito wa miaka miwili na nusu ili kujaribu kuruzuku mustakabali wa shule hizi mbili- wito unaoiotwa STarehFuture Appeal. Ufadhili unahitajika kujenga au kuboresha vifaa vya shule na kujenga Wakfu wa Griffin. Ruzuku hii inatarajiwa kuhakikisha kwamba kutakuwa na nafasi za bure katika shule zote mbili milele. Fedha zinazopatikana Uingereza zinatarajiwa kuongezea fedha zinazopatikana kwa kuchangisha nchini Kenya.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Shule nchini Kenya
Jamii:Elimu jijini Nairobi
Jamii:Shule za Wavulana
Jamii:Shule za Roundsquare
Jamii:Taasisi za elimu zilizoanzishwa mnamo mwaka 1961

Nani mwanzilishi wa mpira wa magongo duniani?


Wasuba au Abasuba, jinsi wanavyojiita katika lugha yao, ni kabila la watu nchini Kenya wanaoongea lugha ya Kisuba japo wengi wao huongea Kijaluo.
Kwa hakika jina 'Suba' nchini Kenya hutumika kurejelea makundi matatu tofauti ya watu wanaoishi kusini magharibi mwa Kenya katika eneo la Nyanza Kusini, nayo ni Suba (Abasuba), Irienyi (Abirienyi) na Kunta (Abakunta).
Wasuba halisi
Kundi la Suba au Suna ndilo kabila la Wasuba na waliingia Kenya kutoka eneo la Mara, Tanzania. Ingawa Wasuba huchukuliwa kama kabila, wao ni kabila dogo tu lililokuwa chini ya kabila kubwa la Wagirango lililowajumuisha pamoja na makabila mengine madogo kama vile Wategi na Wagire. Kwa hiyo basi wao hujulikana pia kama Wasuba-Girango au Wasuna-Girango.
Wasuba wanaishi viungani vya mji wa Migori na wamegawanyika katika koo tatu, nazo ni: Wasweta inayojumuisha koo ndogo za Wakadika, Wakatiga na Wakakrao; Wasimbete inayojumuisha koo ndogo za Wahiri Kiberi (Bahiri Kiberi), Wahiri Ng'ong'o (Bahiri Ng'ong'o), Wahiri Nkena (Bahiri Nkena), Wamiaro na Wanchogu; na Wawiga inayojumuisha Wakwena, Wanyasasi, Wawanje, Wanyathocho na Wakamsuru. Lugha yao asilia ni Kisuba iliyokaribiana na lugha ya Kikuria. Kabila la Wasuba walihamia Afrika Mashariki, wakitokea maeneo yanayojulikana kama Misri kaskazini mwa Afrika.
Haya yaliyoandikwa ya kizazi cha Wasuba tangu walipohama Misri: Ragwe<--Siora<--Montheya<--Girango<--Musuba
Girango ndiye mkale wa Wasuba halisi. Wasuba ni wajukuu au kizazi wa Musuba. Musuba ni mtoto wa Girango. Girango alikuwa na wavulana wengi kama vile Musuba, Tegi na Gire. Na kwa sababu wajukuu wa Musuba ndio jamii yenye idadi kubwa ya kabila ya Wagirango, wao mara nyingi hujitambulisha tu kama kabila la Wasuba.
Mtegi ni mototo mwingine wa Girango, na walitoka Uganda sehemu ya Kitgum na wakatembea mpaka Karachuonyo. Na hapo walikaa kwa muda mrefu na wakahama mpaka nchi ya Wakipsigis. Na hapo walikaa sana, ndipo Tegi alipotengana na wenzake wakina Ongombe na Muruga. Na hapo ndipo Ongombe akahamia huko Kamagambo, ambapo hata hivi sasa bado wengi wao wanaishi huko na wanajulikana kama Wategi, ukoo wa Kamagambo au Kanyingombe.  Wategi walianza kutelemka hadi wakafikia Kanyamkago na pale wakakaa kwa muda mrefu. Na kutokana na vita vya makabila walifukuzwa wakaja hadi Kanyamwa. Wategi walizidi kuja wengi kutoka huko nyuma walipokuwa wanabaki baki na wakajaa Nyandiwa na kuenea Mataro hadi Rasira Nyatambe. Mke wa Girango alikuwa binti wa Kijaluo kutoka Acholi na alizaa Gire kwao huko Kitgum–Uganda Kaskazini, kabla hajaolewa. Mke wa Girango alikuwa akiitwa Miluha.
Kuna kabila la watu nchini Tanzania, Wilaya ya Rorya, mkoani Mara wanaojiita Wasuba. Ingawa hakuna uhakika iwapo ni baadhi ya kabila moja au la, watu hawa haswa hujulikana kwa pamoja kama Wasuba-Simbiti na wao ni Wahacha, Wakine, Warieri, Wasimbiti, Wasurwa na Wasweta.
Tukiangazia Wasweta katika kundi hili la Wasuba-Simbiti kama mfano, kwa sababu wao ndio hupatikana hata nchini Kenya, tunapata kuwa Wasweta ni Waluhya (Maragori). Walitoka sehemu ya Masaba , huko Uganda. Safari yao hiyo iliwafikisha sehemu ya Umaragoli (Vihiga). Jina hili la Wasweta walilipata njiani wakati wakija na kupitia sehemu nyingi. Na jina hilo lilitokana na jina la matunda ya miti inayoitwa amasweto, na matunda hayo walikuwa wakila wakiwa na njaa huko porini. Matunda hayo hupatikana kando kando ya mito na hupendwa sana na nyani na miti yake hukuwa sana kwenda juu ambavyo ni vigumu mtu kupanda. Watu hawa walikuwa wanangojea wakiona nyani wamepanda juu ya mti huo, nao wanakwenda pale chini ya miti na matunda huanguka chini kwa kuchumwa na nyani ndipo watu wanaokota na kula. Basi Wasweta waliishi kwa kula matunda hayo wakati wakisafiri, ndipo waliona kwamba nyani ni ndugu yao na wakaamua kwamba hawawezi kamwe kuuwa nyani wala kumtesa kwa njia yoyote.
Baadhi ya Wasweta walibaki huko Vihiga hadi leo, na unaweza kuwatambua hata kwa mwiko wao wa kutokugusa nyani au kumwua. Wengine waliendelea hadi Kisii na kuishi baina ya Wajaluo na Wakisii ambapo wachache wao walibaki. Waliobaki katika eneo hili walimezwa kabisa na Wajaluo na kwa sasa wao ndio mlango wa Wajaluo unaojulikana kama Jowasweta au Jogamba katika wilaya ndogo ya Oyugis. Hata hivyo wengine walilinda lugha pamoja na desturi zao za Kiluhya na walirejelewa kama Maragol na Waluo huku Wakisii wakiwaita Abaragori. Baadaye katika mwaka wa 1961 wakati mpaka wa Luo/Kisii ulipokuwa ukibuniwa baada ya Wilaya ya Nyanza Kusini kugawanywa," Maragol (Wasweta) wote waliokuwa upande wa Ujaluo walisukumwa na kuwekwa upande wa Wakisii. Leo wanapatikana kwenye maeneo ya Gesieka, Mosocho na Kodera, na wao huongea lugha ya Oluluhya na Ekegusii. Na Wasweta waliendelea na safari hadi Suna na Uriri, sehemu ya Migori. Na pale Suna, Wasweta wachache waliobaki walimezwa na Wajaluo wa Suba-Girango. Wao haswa ndio wamejenga ukoo wa Wasweta katika jamii ya Wasuba. Wale waliobaki sehemu ya Uriri walitunza lugha na tamaduni zao. Baada ya Kenya kupata uhuru, Wamaragoli wengine wachache walitoka Vihiga na kujiunga na Wasweta waliobaki sehemu za Uriri na Gesieka. Wasweta wengine waliendelea hadi sehemu ya Bwiregi (Iregi), nchi ya Wakuria. Pia wachache sana walibaki pale. Hatimaye walimezwa na Wakuria ambapo kwa sasa wanajulikana kama ukoo wa Wasweta/Abasweta katika kabila la Wakuria.
Na Wasweta wengine waliendelea hadi nchini Tanzania ambapo kwa sasa wametapakaa katika maeneo ya Mara na Mwanza. Hawa ndio Waluhya (Maragori) ambao husemekana kwamba wako nchini Tanzania. Hata hivyo, koo walizojenga kwenye makabila ya Wasuba-Girango na Wakuria hufanya wengine kudhani kwamba kabila la Wasweta huko eneo la Mara ni Wasuba, hasa Wasuba-Simbiti.
Licha ya hayo, Wasuba walimezwa na majirani yao na lugha yao ya Kisuba  pamoja na mila zao kutokomea kabisa. Kwa sasa Wasuba-Girango wote huongea Dholuo. Idadi yao nchini Kenya inakadiriwa kuwa 200,000 na wao ndio wakazi wa wilaya ndogo za Suba Mashariki na Suba Magharibi katika Halmashauri ya Wilaya Migori.
Kumezwa kwa kabila la Wasuba na Wajaluo kulitokana na kuoana kwani tokea ujio wa Wajaluo, watu hawa ni majirani. Isitoshe, kabila la Wajaluo wa Kenya na Tanzania si Waniloti halisi, bali ni mchanganyiko wa Wabantu na Waniloti. Wao ni mkusanyiko wa Wajaluo waliotawanyika kutoka kwa makundi mbalimbali ya Waluo ndiyo maana hawana jina maalum la kujitabulisha kama vile makabila ya Wajaluo wa Uganda na Sudan. Mkusanyiko huu ulichanganya damu na Wabantu kutokana na uhamiaji na ufugaji. Walitangamana na Wabantu kuanzia Bunyoro, Uganda Magharibi , hadi Magharibi mwa Kenya.
Baadhi ya jamii ya Wajaluo wanaoaminika kwamba walikuwa Wabantu na walibadilika kuwa Wajaluo kwa namna sawa na ile ya Wasuba ni Wakasgunga, Wakamagambo, Wasaki, Wagamba (Wasweta), Wanjare, Wayimbo, Wasidho, Wamasamaro, Wamatabori, Wausonga, Waholo n. k. Wajaluo wa Kasgunga na Kamagambo wanadhaniwa walikuwa ndugu ya Wagirango kabla ya wao kusambaratika katika maeneo tofauti ya Nyanza Kusini. Pia koo za Wajaluo waliochanganya damu sana na Wabantu hujumuisha Wamuksero, Wakonyango Rabala, Waalego, Wagem, Waugenya, Wakano na nyinginezo. Inadhaniwa kuwa hii ndiyo sababu kuu iliyochangia hawa Wajaluo kuishi na Wabantu kama Wasuba kwa kuelewana.
Wasuba wengi hujitambulisha kama Waluo kwani wameasili (wameathiriwa na kuridhia) mila na desturi za Kiluo. Katika jamii ya Wajaluo, wao huwekwa kwenye kikundi kinachojulikana kama Joka Jok pamoja na Kamagambo, Kasgunga, Konyango Rabala, Muksero, Kanyamkago, Nyakach, Kisumo, Kano n. k.
Uchumi
Uchumi wa Wasuba hutegemea kilimo, ufugaji na wengine ni wafanyibiashara pia. Mazao wanayolima ni mahindi, mtama, mawimbi, mihogo, viazi vitamu, mboga na matunda n.k.
Pia wao walikuwa wafugaji hodari wa mifugo mbalimbali, kama vile ng'ombe, mbuzi na kondo, jambo ambalo waliliiga kutoka kwa majirani wao Waluo. Ijapokuwa Wajaluo kwa sasa hawathamini sana ufugaji, Wasuba bado wanaegemea biashara hii ya ufugaji, hasa katika wilaya ndogo ya Suba Magharibi ambapo wizi wa mifugo wa mara kwa mara hushuhudiwa baina ya Wasuba na majirani yao Wakuria.
Wasuba wengi pia hufanya biashara mbalimbali katika mji wa Migori kadhalika miji mingine nchini Kenya. Mji huu ndio mji mkubwa katika enea la kusini mwa Nyanza. Mji wenyewe unapatikana katika wilaya ndogo ya Suba Mashariki na una wawekezaji wengi mno. Kituo cha kibiashara cha Masara kilichoko katika wilaya ndogo ya Suba Magharibi pia ni Kituo muhimu cha kibiashara.
Itikadi
Itikadi za Wasuba kadhaa zinafanana na za Wakuria. walikuwa na bado wanathamini mpaka sasa mila za tohara, kutia watoto jandoni, hususan watoto wakiume. Kwa kiasi kikubwa taratibu zao za Itikadi ya tohara zilifanana na zile za majirani wao Wakuria. Namna ya pombe inayojulikana kama togwe au busa ilitumika katika kuandaa sherehe hizi. Kuwa na marika yanayozunguka vizazi hata vizazi na kujirudia. Na pia kuwa na 'kisero' kama kundi la watu waliotahiriwa wakati mmoja, ambayo ilikuwa na msingi wa majina kama vile nginaro, misungu, gitang'osa, kirina n.k.
Hata kama Wasuba waliathirika kimila, bado wanathamini majina yao. Wengi wao hutumia majina yao ya kijadi, na majina hayo kwa kiasi hufanana na majina ya Wakuria. Kwa mfano: chacha, marwa, matiku, mbusiro, matinde, mwabe n.k.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Kenya mwaka wa 2013, jami ya Wasuba ilikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Suna Mashariki: mbunge ni Junet Mohammed (ODM)
Suna Magharibi: mbunge ni Obiero Ndiege (ODM)
Suna Mashariki husimamia wilaya ndogo ya Suba Mashariki ilhali Suna Magharibi husimamia ile ya magharibi.
Wasuba mashuhuri
Eliakim Otieno Marwa - aliyekuwa mwenyekiti wa Suna Girango Welfare Association
Chacha Maucha - chifu wa ukoloni wa kata ya Suna
Nyironge - mzee Suna Girango
Mguru Mwene - aliyekuwa shujaa wa vita
Owino Likowa - aliyekuwa mbunge wa Migori.
Riogi Riogi - mzee wa jamii ya Suna Girango (Simbete)
zerubabbel Baraza Odenge -  aliyekuwa chifu wa Suna
John Pesa - aliyekuwa mbunge wa Migori
Princes Jully: mwanamuziki wa Benga
Wairienyi
Wairienyi ni kabila la bantu waliohamia Kenya kutoka kusini (leo Tanzania) na kufanya makazi kando ya Ziwa Viktoria kwenye vilima vya Gosi au Gwassi, katika Halmashauri ya Wilaya Homa Bay. Katika kuhama kwao waliongozwa na shujaa aliyejulikana kama Murienyi wakiwemo viongozi wengine.
Wairienyi wenyewe hujulikana kama Abirienyi ama Abhiirienyi jinsi inavyokuwa katika maneno sanifu ya lugha hiyo. Lugha yao ni Ekirienyi, na wanafanana na kabila la Wakisii kwa lugha. Ekirienyi ina lahaja mbili ambazo zinaeleweka na kila kikundu, nazo ni Ekikune na Ekigassi.
Licha ya kabila la Wairienyi kuhamia Kenya kutoka kusini kama Wasuba halisi, na pia kujiita Wasuba, hawana uhusiano wowote wa karibu na kabila la watu wa Wagirango. Maeneo wanamokaa Wairienyi hujulikana kama wilaya ndogo ya Gwassi au Suba. Vile vile kuna Wairienyi waliojiunga na kundi la watu kutoka kabila la Wakunta waliokuwa wakihama kuelekea upande wa kusini kutoka masiwa ya Mfangano na Rusinga. Kwa sasa wanaishi kando ya Ghuba ya Muhuru ya Ziwa Viktoria katika eneo la Nyatike karibu na mpaka wa Tanzania. Wengine walivuka mpaka na kuingia nchini Tanzania na kwa sasa wao huishi kama ndugu na Wasimbiti katika eneo la Suba I, Wilaya ya Tarime.
Wairienyi walioingia Tanzania walikaa sehemu inayoitwa Kahenge na wakasogea mpaka Surubu na kusukumwa na mambo ya vita, wakasogea hadi sehemu ya Suba I. Baada ya Wairienyi Kusukumwa na makabila mengine, walisogezwa hadi milima ya Nyaihara. Baadaye walienea katika sehemu nyingi kama vile sehemu ya Konene, Nyamuhumba na sehemu ya Ruhu. Watu wa Irienyi wao hawana ukoo na Wasimbiti, ila Simbiti alioa binti wa Irienyi. Huyo binti jina lake ni Nyaikunya. Papo hapo ndipo undugu wao ukatokea. Na baada ya kuoa, Simbiti alihama kutoka kwao na akaacha ndugu yake Muhacha/Hacha, akaja akaishi na wakwe zake wa Irienyi. Baada ya kukaa kwa siku nyingi wakawa amekuwa kama mtu na ndugu yake. Milango ya Wairienyi nchini Tanzania ni: Wabarimba, Wakibarobi, Wakihenge, Wabamocha na Wabagumbwe. Kwa sasa milango hii ya Wairienyi huchukuliwa kwa pamoja kama ukoo wa Irienyi chini ya kabila la Wasimbiti, na wanashikilia kwamba wao walihamia eneo hilo kutoka vilima vya Gosi (Gwassi) na eneo la Mhoru (Muhuru).
Kabila la Wairienyi wanakadiriwa kuwa watu 80,000 hivi, na wanajulikana katika eneo la ziwa kwa wasichana warembo. Kabila hili la Wairienyi wamegawanyika katika makabila madogo manne, nayo ni Wakaksingri, Waregi (Uregi), Wangoe (Ungoe) na Wagassi.
Watu wa Uregi wako kundi moja na Kaksingri, na wao hujulikana kwa pamoja kama Wakune (Abakune). Wao ndio wazungumzaji wa lahaja ya Ekikune. Lahaja ya Ekikune imeathiriwa sana na lugha ya Olukunta inayozidi hata kuiangamiza. Lahaja ya Ekikune inayo maneno kadhaa za mkopo kutoka lugha ya Olukunta. Kuna uwezekano wa Ekikune kumezwa na Olukunta miaka michache ijayo.
Kwa upande mwingine, Wangoe ndio wakazi wa Ungoe au Ngeri na wao huzungumza lahaja ya Ekingoe, ilhali Wagassi ambao ndio watu wenye idadi kubwa katika tarafa ya Gwassi huzungumza Ekigassi. Lahaja hizi mbili hazijaathiriwa na lugha ya Olukunta na huchukuliwa tu kama lahaja moja ya Ekigase (Ekigassi), kwani tofauti ndogo zilizoko katika lahaja ya Ekingoe na Ekigassi ni za kijiographia tu. Lahaja ya Ekigassi  inakaribiana na lugha ya Ekegusii.
Idadi ya Wagassi ni kubwa ikilinganishwa na makabila mengine madogo ya Wairienyi. Pia wao wamegawanyika katika koo mbili, huku koo kubwa ikijulikana kama kubia. Fasihi simulizi hushikila kwamba Wagassi walimeza kundi moja la Wakunta waliohamia Tarafa ya Gwassi kutoka Siwa la Mfangano, yani wajukuu wa Kiboye. Vile vile ni kwa sababu hii ambapo wanahistoria wengine hudhania kwamba Wagassi ni Wakunta. Hata hivyo changamoto iliyoko ni kwamba, tofauti na Wakune ambao wengi wao huzungumza Ekirienyi, Wagassi wengi huzungumza Dholuo. Ni watu wa Wagassi wachache peke ndio huzungumza lugha ya Ekirienyi.
Uchumi
Wairienyi ni wakulima na wafugaji, huku wakiegemea sana kwa kilimo. Baadhi ya mazao yanayofanya vizuri katika vilima vya Gwassi ni mahindi inayojulikana katika lugha yao kama amasori. Mengine ni mtama, mboga na matunda n. k. Pia wao hufuga ng'ombe, mbuzi, kondoo na kuku. Isitoshe, wao pia wanatambulika kama wavuvi.
Wairienyi pia huthamini biashara. Baadhi ya vituo muhimu vya kibiashara vinavyopatikana katika maeneo yao ni Nyandiwa, Sindo, Magunga, na hata mji wa Karungu unaopatikana katika wilaya ndogo ya Sori Bay.
Itikadi
Wairienyi huthamini mila na tamaduni zao, ingawa wengine wao huishi maisha ya Kiluo na Kikunta. Koo nyingine za Wairienyi walitahiri wanaume kwa wanawake, ingawa itikadi hiyo ilikuja ikapotea.
Koo baina ya Wairienyi walikuwa na majukumu ya kutekeleza tohara, kuchinja kafara na kutatua mizozo. Matambiko yalitolewa katika sehemu maalum ambazo nyingine bado zipo hadi wa leo, mfano ikiwa Kaya Mungusa (Mungusa shrine) katika tarafa ya Kaksingri na Kaya Kiboye (Kiboye shrine) ilioko tarafa ya Gwassi.
Jimbo la bunge
Wilaya ndogo ya Gwassi imejulikana kisiasa kama Jimbo la Gwassi kwa muda wa miongo miwili sasa. Mbunge wa sasa ni John Mbadi wa chama cha ODM.
Baadhi ya Wairienyi mashuhuri
Zadock Syongoh (kutoka tarafa ya Gwassi) - aliyekuwa Mbunge wa Gwassi
Peter Nyakiamo (kutoka Tarafa ya Kaksingri - aliyekuwa Mbunge wa Mbita na waziri
Stakus Seko - aliyekuwa chifu mashuhuri kutoka Magunga
Felix Nyauchi - aliyekuwa Mbunge wa Gwassi
Wakunta
Wakunta ni kabila la bantu wanaoishi katika wilaya ndogo ya Mbita, magharibi mwa Halmashauri ya Wilaya Homa Bay. Mbita hupakana na Gwassi upande wa kaskazini. Wakunta hujiita Abakunta na lugha yao ni Olukunta. Waganda ni kikundi walio karibu nao na kuelewana nao kilugha. Lugha yao pia kwa kiasi inakaribiana na Luluhya.
Watu hawa wanaishi kwenye masiwa ya Elusinga (Rusinga); na Ebuang'ano (Mfangano) pamoja na visiwa vinavyo lizingira kama vile Etakawiri (Takawiri), Elemba (Remba) na Ekibuogi (Kibuogi). Wachache wao Wanaishi katika eneo lisilokuwa kisiwa, yaani pwani ya kusini mwa Hori ya Winam katika wilaya ndogo yiyo hiyo, kwenye eneo linalojulikana kama Gembe.
Vile vile, kuna kundi la Wakunta waliohamia eneo la kusini na kufanya ulimwengu wao katika tarafa ya Muhuru kwenye Wilaya ndogo ya Nyatike, Halmashauri ya Wilaya Migori. Utengano huo ulisababisha kuweko kwa lahaja mbili ya lugha ya Olukunta, yaani lahaja ya kusini inayojulikana kama Olumuulu, na lahaja ya kaskazini ya Olwebwang'ano ambayo ndiyo lahaja Kuu ya lugha hii. Bali na Siwa la Mfangano, lahaja ya Olwebwang'ano pia huzungumzwa katika maeneo la Takawiri, Kibwogi, Ragwe na Kisegi.
Lugha ya Olukunta huzungumzwa sana kwenye maeneo ya Ghuba ya Muhuru na Siwa la Mfangano pamoja na visiwa vinavyolizingira, yakifuatwa na eneo la Gembe. Hata hivyo Wakunta wa Siwa la Rusinga huongea lugha ya Dholuo kutokana na athari ya majira yao Waluo wanaotangamana nao.
Idadi ya Wakunta kwa sasa inakadiriwa kuwa 45,000. Watu hawa wamegawanyika katika koo kadhaa. Baadhi ya koo hizo ni: Wakula (Abakula), Wasoklo (Abasoklo), Wakinga (Abakinga), Wakakiimba (Abakakiimba), Waware (Abaware), Wakamasengre (Abakamasengre), Wakaswanga (Abakaswanga), Wanyama (Abanyama) na Wangose (Abangose).
Jamii ya Wakunta wanaaminika kuwa kabila la mwisho lililohamia nchini Kenya. Wakunta waliingia Kenya kama wahamiaji waliokuwa wakitoroka vita vikubwa vilivyozuka katika Ufalme wa Buganda. Fasihi simulizi hueleza kwamba mnamo miaka ya 1760, Kabaka Junju, mfalme wa 26 katika Ufalme wa Buganda aliuawa katika vita kuu. Mfalme huyu alifishwa na ndugu yake, Semaakookiro, kwa usaidizi wa maakida wawili kutoka kabila la Wakunta, Witewe na Kiboye. Hawa watu wawili walikuwa vigogo wa ukoo wa Wakula. Kulikuwa na ushindani mkali katika utawala wa Buganda, baina ya Mfalme Njunju na huyu ndugu yake, jambo lililomfanya Junju kumtuma nje ya utawala.
Baada ya Semaakookiro kufanikiwa kunyakuwa kiti cha utawala wa Buganda, aliunda njama ya kisiri kunyamazisha Witewe na Kiboye ili ukweli usije ukadhihirika. Kwa bahati nzuri, Mkunta aliyekuwa afisa anayesimamia ngoma katika kasri la kabaka, Mwembe, alipata fununu juu ya jambo hilo na kutahadharisha maakida hao wawili. Usiku huo huo, wote watatu walichukuwa mashua na kutoroka Buganda pamoja na watu wa jamaa yao. Tukio hili liliwafanya jamii zima ya Wakunta kuhofia maisha yao, kwani mfalme angewaangamiza viongozi hao wawili, sembuse wao. Hawakuwa na budi kutawanyika kupitia Ziwa Viktoria.
Semaakookiro alipokuja kugundua kwamba Witewe na Kiboye walikuwa katika safari ya kutorokea sehemu za Busoga kupitia ziwa, alituma wanajeshi wake upande wa Busoga ili kuwazingira, jambo ambalo lilifanya Wakunta kugeuza safari yao kuelekea upande wa mashariki. Ni safari hii yao kuelekea mashariki ambayo mwishowe iliwafikisha katika Siwa la Mfangano. Witewe na Kiboye walikuwa viongozi wa ukoo wa Wakula katika utawala wa Buganda. Hata hivyo tukio hili la uhamiaji liliwafanya kuwa viongozi wa kundi zima la kabila la Wakunta, kwani hao ndio waliongoza msafara wa Wakunta kutoka Uganda. Ndio maana watu wa kabila la Wakunta wakati mwingine hujiita kama Abachukulu ba Kiboye na Witewe, yaani kizazi cha Kiboye na Witewe.
Fasihi simulizi huendelea kueleza kwamba Kiboye alifika Siwa la Mfangano kama mseja. Hali hii ilichangia kuhama kwake kutoka Siwa la Mfangano kuelekea upande wa bara, na hatimaye kufika kwenye vilima vya Gwassi. Kiboye alijenga chengo chake katika pahali iliyojulikana kama Kisegi ambapo aliishi pamoja na Wairienyi wa kundi la Wagassi, waliokuwa wenye idadi ndogo nyakati hizo. Huko pia alifanikiwa kupata mke. Huyo mkewe alikuwa binti wa mtu aliyejulikana kwa jina kama Wiga. Ingawa Mzee Wiga alizungumza lugha ya Kiluo, inaaminika kuwa alikuwa wa kabila la Wairienyi, hasa Mgassi. Ukoo wa Mzee Wiga waliwarejelea kizazi cha Kiboye kama Wawiga. Baada ya miaka kadhaa, wajukuu wa Kiboye walimezwa na ukoo wa Mzee Wiga na wakawa Wagassi. Hii ndiyo sababu Wairienyi kutoka kundi la Wagassi pia hujulikana kama Wiga, na pia kufanya Kiboye mwenyewe kuhusishwa na hata Wakisii ambao hukaribiana kilugha na Wagassi. Licha ya hayo, baadhi ya vikundi kutoka ukoo wa Wakula waliohamia eneo hili pamoja na Kiboye wote hawakumezwa na Wagassi. Wao bado wanapatikana katika tarafa ya Gwassi hadi wa leo. Kutokana na haya, baadhi ya watu husema kuwa Wagassi ni Wakunta, na tena ni ndugu ya ukoo wa Wakula, dai ambalo ni uongo mtupu. Isitoshe, wanahistoria wengine hudai kuwa Witewe na Kiboye ndio waanzilishi wa vikundi viwili vya Wakula na Wagassi kama vilivyofuatana, dai ambalo halina msingi wowote. Ukoo wa Wakula tayari ulitambulika katika utawala wa Buganda, na vigogo hawa wawili walikuwa baadhi ya watu chini ya ukoo huo.
Kuna historia ya vita Kati ya Wakunta na majirani wao Wajaluo, mahasimu wao wakuu wakiwa Wasaki. Wasaki, kama Wagamba (Jogamba) wanaopatikana katika wilaya ndogo ya Oyugis, ni Wajaluo wenye asili ya Kiluhya (Maragoli). Wakunta, hasa ukoo wa Waware, walipigana na Wasaki. Inaaminika kuwa ukoo wa Waware umetapakaa kwa sababu ya uvamizi wa Wasaki. Waware hupatikana kwenye masiwa yote mawili ya Mfangano na Rusinga. Na wale walioelekea upande wa mashariki walimezwa na Wajaluo, na kwa sasa wao huishi pamoja na Waluo, hasa Wasakwa ambao ni Waluo wenye asili ya Kiluhya (Wanga), katika wilaya ndogo ya Awendo inayopatikana kaskazini mwa mji wa Migori.
Uchumi
Uchumi wa Wakunta umekuwa ukitegemea uvuvi wa Samaki na utengenezaji wa vyombo vya kusafiria ziwani kama vile madau na mashua tangu jado. Vilevile, watu wa kabila hili walikuwa wawindaji hodari ya wanyama wanaojulikana kama viboko.
Kwa sasa biashara ya kilimo hukuwa sana kwa haraka baina ya Wakunta. Wao hukuza mazao kama vile mahindi, mtama, maharagwe mboga na mengineyo. Pia wao hufuga mifugo kama ng'ombe wanaotumia, hususan kulipa mahari.
Itikadi
Mila za Wakunta kwa kiasi kikubwa hufanana na mila za Waganda, ikiwemo kutokuwa na tohara. Waliamini kuwepo kwa Mungu mkuu aliyeumba mbingu na dunia wanayeita Katonda. Pia Wakunta walitoa kafara kwa miungu wao na pia kugonya koma. Mizimu ya ukoo ilijulikana kama emisambwa. Waliamini kuhusu mizimu au pepo za ukoo, mfano ukiwa mzimu wa Gumba katika koo za Wakamasengre, Wakaswanga na Wanyama pamoja na mzimu wa Nundu wa Wakula na Waware. Maswala ya utawala na usalama yalikuwa majukumu ya koo.
Wanaume wa kabila la Wakunta walithamini kuoa wake wengi, na kuoana baina yao na Waluo, ambao wau huwarejelea Abaswanya kwa Olukunta, kulikuwa jambo la kawaida.
Hata hivyo, Wakunta wa Muhuru huchukuliwa na wanahistoria wengine kama uko wa kabila la Wakuria.
Kwa sasa Wakunta wengi ni Wakristo, wengi wao wakiwa waumini wa kanisa la Waadventisti wa Sabato (SDA).
Wakunta mashuhuri
Lilian Ojwang' - mtangazaji wa KBC Kisumu
Tomb Mboya - mwanasiasa mashuhuri aliyeshiriki katika siasa za ukombozi wa Kenya kutoka kwa utawala wa ukoloni. Aliweza kuwakilisha jimbo la Nairobi katika bunge la wakoloni.
S. F. Onyango - mbunge wa kwanza wa Jimbo la Mbita.
Milly Odhiambo - mbunge wa Mbita
Maelezo zaidi
Wakunta na Wairienyi ni makabila ya watu wanaongea lugha za Kibantu. Wako chini ya kundi la Kibantu linalojulikana nchini Kenya kama Western Bantus, pamoja na vikundi walio karibu nao kama vile Waluhya, Wagusii/Wakisii na Wakuria.
Kama makabila haya matatu, Wakunta na Wairienyi pia walihamia maeneo wanamokaa saa hii kutoka eneo la nchini Kongo.
Kama Wagirango, Wakunta na Wairienyi pia wameathiriwa na majirani wao Waluo, hadi kwa kiwango cha lugha zao kubadilika. Kwa hiyo, lugha zao ni miongoni mwa lugha ambazo zimedhaniwa kuwa katika hatari ya kupotea. Licha ya kubadilika kwa lugha, Wakunta na Wairienyi wamedumisha lugha na mila zao, ingawa wengine wao hufuata mila za Waluo.
Watu wa kabila la Wakunta hujivuni mila na itikadi zao. Mara nyingi wao hujitambulisha na maneno haya: Abakunta ne enkola ziabu, yaani Wakunta na tamaduni zao. Nakala nyingi na vitabu kadhaa vimechapishwa katika lugha ya Olukunta. Hata Bibilia Takatifu hivi majuzi ilinakiliwa katika lugha ya Olukunta. Bibilia hii hujulikana kama Endagano Empia na imeweza kurahisisha njia za kumwabudia Mungu baina ya watu hawa.
Katika siasa
Ijapokuwa Ekirienyi na Olukunta ni lugha mbili tofauti na wazungumzaji wa lugha hizo hawaelewani kwa urahisi, wakati wa mwamko wa demokrasia nchini Kenya mwaka wa 1991, serikali ya Kenya ilichukua makabila mawili ya Wairienyi na Wakunta na kuwaweka chini ya kabila moja la Wasuba. Kitendo ambacho kiliibua hisia kali ya kisiasa hususan kwa upinzani uliokichukua kama njama ya kueneza ukabila nchini.
Wairienyi na Wakunta hawakuwa Wasuba, hata hivyo ni majirani wao Waluo waliotumia neno 'Suba' kuwarejelea watu wa makabila hayo mawili na hatimaye likaenea kiasi kwamba hata wanahistoria wa kwanza waliwarejelea Wairienyi na Wakunta kwa pamoja kama Luo Abasuba, maana yake makabila hayo walikuwa na historia finyu nyakati hizo.
Miaka minne baadaye, serikali ilibuni wilaya katika eneo la Wairienyi na Wakunta na kuiita Suba. Hii pia ilileta pingamizi kali kwa wale ambao waliona kuwa serikali inatumia neno hili Suba kisiasa. Katika sensa ya mwaka 2009, Jumla ya watu 139,000 kotaka makabila ya Wairienyi na Wakunta, pamoja na vikundi vingine vya Wajaluo kama vile Kasgunga, walihesabiwa kama kabila la Suba.
Tangu kubuniwa kwa kabila la Suba, Olukunta ndiyo hutumika kama lugha ya kabila hilo na kwa sasa hujulikana kama Olusuba. Isitoshe, redio ya KBC Kisumu inayomilikiwa na serikali hutangazia kabila hilo katika lugha ya Olusuba. Hayo huchangia pakubwa Olusuba kumeza lugha ya Ekirienyi ambayo kwa sasa huitwa Ekisuba , na lahaja zake Ekisuva (Ekikune) na Ekisuba (Ekigassi). Huenda baada ya muda hakutakuwa na lugha ya Ekisuba, hasa Ekisuva, kwani itakuwa imemezwa na Olusuba na kupotea kabisa.
Changamoto inayokumba kabila hilo la Suba ni kwamba mara nyingi hutumiwa kama kifaa cha siasa. Na pia kutokana na siasa ya ukabila nchini Kenya, wanasiasa kutoka kabila hilo, hasa Wakunta hufanya juhudi kuleta Wasuba/Wagirango na vikundi vingine wa Waluo chini ya hilo kabila lao la Suba. Wengi wao kwa sasa huvuruga hata historia ili kuhusisha Wairienyi na Wakunta na jamii ya Wasuba pamoja na vikundi wa Wajaluo kama Kasgunga.
Marejeo
Okoth-Okombo, Duncan (1999) 'Language and ethnic identity: the case of the Abasuba', Kenya Journal of Sciences  (Series C, Humanities and Social Sciences) 5, 1, 21-38.
Kunta oral history
Kenya national archive
Suna oral history
Heine, Bernd & Brenzinger, Mathias (eds.) (2003) 'Africa', in UNESCO Red Book of Endangered Languages . ()

Jamii:Makabila ya Kenya


Daktari Benjamin S.  Carson (amezaliwa tar. 18 Septemba 1951) ni daktari na mtaalamu wa Nyurolojia, na pia ni Mkurugenzi wa Idara ya Nyurolojia kwa watoto katika hospitali ya Johns Hopkins huko nchini Marekani. Alitunukiwa na raisi medali ya uhuru mwaka 2008
Historia ya elimu
Benjamin Solomon Carso alizaliwa katika eneo la Detroit katika jimbo la Michigan. Mama yake, Sonya Carson, aliacha shule akiwa katika daraja la tatu na kuolewa na Robert Solomon Carson, aliyekuwa mchungaji mzee zaidi katika eneo la Tennesee, wakati mama yake Ben akiwa na umri wa miaka kumi na tatu tu. Wakati Carson akiwa na umri wa miaka nane tu, wazazi wake waliachana. Mama Carson aliachiwa kuwalea Benjamin na kaka yake Curtis, yeye mwenyewe. Alifanya kazi katika sehemu mbili au hata tatu kwa mara moja ili aweze kuwatosheleza watoto wake wawili. .[1]
Mwanzoni Carson alikuwa na maisha magumu shuleni. ,[2] hali iliyopelekea kuwa wa mwisho mara kadhaa katika darasa lake. Alikuwa akiitwa majina mbalimbali kutokana na hali hiyo, hivyo ikapelekea kukua kwa hasira kali ndani yake. Akiwa amedhamiria kubadilisha maisha ya mtoto wake, mama yake Carson akazuia muda wake wa kuangalia runinga na kumzuia kutoka nje kila siku hadi pale atakapokuwa amemaliza kazi zake za shule kila siku.
Mama yake Carson alimtaka Kusoma vitabu viwili kutoka maktaba na kuandika taarifa juu ya vitabu hivyo kila wiki, bila kujali elimu yake ndogo, hata hivyo hakuweza kusoma vitu ambavyo vilikuwa vmeandikwa.
Lakini mapema, Carson alimshangaza mwalimu wake na wanafunzi wenzake kutokana na maendeleo yake. Anakumbuka “Ni wakati ule ndipo nilipogundua kuwa sikuwa mpumbavu” anagundua baadae. Carson anaendelea kuwashangaza wanafunzi wenzake na ndani ya mwaka mmoja alikuwa na ujuzi na kuwa katika nafasi ya juu katika darasa lake.[1]Baada ya kugundua kuwa alitaka kuwa daktari wa magonjwa ya akili, Carson alimaliza shule na matokeo mazuri yenye heshima na hivyo alijunga na chuo kikuu cha Yale ambapo alipata shahada yake ya kwanza katika maswala ya saikolojia ya akili. Pschology. Baada ya kutoka Yale, aliendelea na shule ya udaktari ya michigan, ambapo hapo ndipo nia yake ya kuwa daktari wa magonjwa ya akili ilipobadilika na  kuwa daktari wa mishipa. Uwezo wake mkubwa wa kuona na uwezo wake wa kufikiri haraka ulimfanya awe daktari wa upasuaji mzuri zaidi
Baada ya kumaliza shule yake ya udaktari, alikuwa daktari wa mishipa msaidizi katika hospitali ya Johns Hopkins katika jimbo la Baltimore. Akiwa na umri wa miaka 33, alikuwa profesa wa hospitali na pia mkurugenzi wa idara ya upasuaji mishipa ya watoto
Kazi zake za mapema
Mwezi wa tisa mwaka 1987, Carson alifanya upasuaji wa kutenganisha mapacha wenye umri wa miezi saba, waliokuwa wameungana katika sehemu ya kichwa. Carson alikuwa ndiye kiongozi wa upasuaji huo mgumu,
Mwaka 1997, Carson pamoja na timu yake, walienda Afrika ya Kusini, kuwatenganisha Lukas na Joseph Banda kutoka Zambia. Watoto wote wawili waliweza kuishi baada ya upasuaji na hakuna hata mmoja wao aliyepata uharibifu wa ubongo. Watoto hao wa Banda walikuwa ni watoto wa kwanza walioungana kwa upande wa juu wa vichwa vyao kuweza kuishi baada ya upasuaji. Upasuaji huo ulifanyika kwa saa 28.
Mwaka 2003, Carson alikuwa moja kati ya madaktari waliofanya upasuaji wa watu wazima waliokuwa wameungana katika sehemu ya vichwa, Ladan na Laleh Bijan. Lakini wote hawakuweza kuishi baada ya upasuaji. Alipoulizwa kwa nini alikubali kufanya upasuaji wa kubahatisha kiasi hicho alisema, ndugu hao walikuwa wamekubali bora wafe kuliko kuendelea kuishi wakiwa wameungana.
Maisha binafsi
Carson amepokea tuzo mbalimbali katika miaka mbalimbali, kama vile, Shahada za heshima za Udaktari 40, pia ni mwanachama katika chamaChuo Kikuu cha Mafanikio ya Marekani, Chama cha Wamarekani Wanajulikana wa Horatio, Alpha Omega Alpha Waheshimu Medical Society Ushirikiano wa yele, (Bodi ya wakurugenzi wa Chuo kikuu cha Yale)  na mashirika mengine mengi. Pia ni mwanzilishi na mkurugenzi wa Mfuko wa Somo la Carson , ambao huwasaidia wanafunzi kutoka katika historia tofauti tofauti walio na vipaji maalumu katika masomo. Mwaka 2007, Carson alijumuishwa katika Chuo kikuu cha Indiana Wesley Society ya Dunia Mabadiliko na kupokea nishani ya heshima wa udaktari wakati akizungumza katika Chuo. Aliporudi, alirudi na rafiki yake Tony Dungy ambaye   naye alikumuishwa katika jamii. Tarehe 19 mwezi wa 9 mwaka 2008, Carson alopokea nishani ya raisi ya uhuru kutoka kwa Raisi George W. Bush
Utaalamu na magonjwa
Carson ameandika vitabu vitatu vilivoongoza katika mauzo na vilivyochapishwa na Zondervan shirika la kimataifa la uchapaji la kikristo, Vinavoitwa: Gifted Hands (Mikono Yenye Vipawa: Hadithi Ya Ben Carson) , The Big Picture, na Think Big Kitabu cha kwanza cha Historia ya maisha ya mtu, na vitabu vingine viwili ni kuhusu filosofia ya maisha yake hususani katika mafanikio yake yanayoenda sambamba na imani yake kwa Mungu.Carson ni Mkristu katika dhehebu la sabato.Mwaka 2002, Carson aliamuriwa kusitisha kuonekana katika maeneo yenye umati wa watu, baada ya kupata matatizo ya kiafya ya kwake mwenyewe. Mwezi wa sita alikutwa na dalili za kuwa na Saratani ya Kibofu cha mkojo, lakini kwa bahati nzuri, saratani hiyo iliweza kukutwa katika muda muafaka. Lakini pamoja na hayo, Carson alibadilisha mfumo wake wa maisha, Bado anafanya upasuaji kwa zaidi ya watoto mia tatu (300) kwa mwaka lakini amekuwa akijaribu kupunguza muda wake.Carson amekuwa akifanya kazi kuanzia saa 7:00 asubuhi na kumaliza saa 8:00 usiku, lakini tangu agundulike kuwa na saratani amekuwa akifanya kazi na kuondoka saa 6:15, jioni. Hii inampa muda zaidi wa kukaa na mke na watoto wake watatu (3)
Makala ya video kuhusu maisha ya Carson inyoitwa Gifted Hands:Kitabu kinachohusu, hadithi ya Ben Carson kilitolewa na Zondervan mwaka 1992, hali iliyopelekea mwaka 2009, filamu ya Televishen iilitolewa ikiwa na Jina hilo hilo, katika TNT tarehe 07/02/2009, na kushinda tuzo ya Academi ya Gooding jr ikiongozwa na Kimberly Elise akimwelezea mama yake.[3]
Machapisho
(2009) Mikono Yenye Vipawa: Hadithi Ya Ben Carson - Gifted Hands: The Ben Carson Story, Zondervan Publishing Co. ISBN 0-310-21469-6
(2008) Take The Risk, Zondervan Publishing Co. ISBN 0-310-25973-8
(2000) The Big Picture, Zondervan Publishing Co. ISBN 0-310-23834-X
(1996) Think Big, Zondervan Publishing Co. ISBN 0-310-21459-9
(1990) Gifted Hands: The Ben Carson Story, Review&Herald Pub. Assoc., ISBN 0-8280-0669-5
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Marekani

Daktari Benjamin S. Carson ameandika vitabu vingapi?


Mary Lynn Rajskub (muda mwigine hujiita kama Marylynn Rajskub)  (amezalia tar. 22 Juni 1971) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Huyu ni msanii na mchekashaji wa vitimbi vya kusimama. Ana asili ya Kicheki na Kiireland. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Chloe O'Brian kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24.
Viungo vya Nje
 on IMDb

Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani


Sibusiso Wiseman Zuma  (amezaliwa 23 Juni 1975 katika mji wa Durban, KwaZulu-Natal) ni mwanakandanda mtaalamu wa Afrika Kusini anayeichezea klabu ya kandanda ya Kideni Superliga inayoitwa FC Nordsjælland.
Wasifu
Zuma ilianza wasifi wake katika klabu za Afrika Kusini kama vile Mighty Pa, African Wanderers na Orlando Pirates.  Mwezi Juni mwaka wa 2000, alijiunga na klabu ya Kideni ya FC København, ambapo alijiendeleza kama mchezaji. Aliisaidia klabu yake kushinda taji la ligi ya Kideni kwa mara yake ya pili na aliteuliwa kuingia katika “hall of fame” ya klabu kutokana na jitihada zake bora katika msimu wa 2004-05, na mwaka wa 2001 Zuma aliteuliwa katika nafasi ya 29 katika tuzo la mwanakandanda bora wa FIFA wa mwaka wa 2001. Baada ya miaka 5 ½ katika klabu ya FC København, Sibusiso Zuma aliuzwa kwa klabu ya Bundesliga, ambayo ni ya ligi ya Kijerumani, Arminia Bielefeld kwa kitita cha yuro milioni moja mnamo Julai 2005.
Mamelodi Sundowns
Mnamo 21 Juni 2008 Sibusiso Zuma alisainiwa na klabu ya Afrika Kusini ya Mamelodi Sundowns.  Kisha aliachiliwa katika majira ya joto ya mwaka wa 2009 na mnamo Oktoba mwakwa wa 2009 alikuwa na kipindi cha majaribio na klabu ya FC Nordsjælland, [8] hatimaye kusainiwa na klabu hiyo.
FC Nordsjælland
Mnamo 16 Oktoba alisaini mkataba wa mwaka mmoja na klabu ya Kideni ya FC Nordsjælland.  Mnamo 8 Novemba 2009 Zuma alifunga bao lake la kwanza la FC Nordsjælland katika ushinid wa klabu wa 1-0 dhidi ya SønderjyskE.
Wasifu wa Kimataifa
Yeye ameiwakilisha Afrika Kusini katika mechi 67. Aliicheza nchi yake katika Kombe la Dunia la FIFA la mwaka wa 2002. Zuma alikuwa nahodha wa timu ya kitaifa ya Afrika Kusini katika mashindano ya Kombe la Mataifa ya Afrika mwaka wa 2006.
Historia
Pia anajulikana kama "Zuma the Puma" kwa wafuasi wa klabu na "Puma" inaonekana kwa jesi lake badala ya "Zuma" katika mchezo wa komputa maarufu kama “video game” ijulikanayo kama Pro Evolution Soccer 2009 .
Tukio
Mnamo 25 Juni 2007 iliripotiwa kuwa Zuma alikuwa amehusika katika tukio katika nchi yake ya nyumba ya Afrika Kusini.  Baada ya ugomvi mkali kulikuwa na madai kwamba alitishia kuwapiga risasi kundi la watu katika sherehe katika sehemu ya Kokstad. Polisi wa mtaa walichunguza hali hiyo na Zuma alizuiwa kuondoka nchini kwa muda, lakini hakuna mashtaka yalitolewa.
Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa FC Copenhagen
Jamii:Wachezaji wa FC Nordsjælland
Jamii:Wachezaji wa Arminia Bielefeld
Jamii:Wachezaji Mpira wa Afrika Kusini
Jamii:Wachezaji wa Orlando Pirates
Jamii:Watu kutoka Durban


JE au je ni kifupi cha:
Kodi
Kodi ya IATA ya Manx Airlines, Ufalme wa Muungano
Kodi ya ISO 3166-1 ya nchi ya Jersey
Sayansi na teknolojia
Mahali
Mashirika na makampuni
Michezo
Watu

Jamii:Kifupi


Insha ya wasifu ni ile ya kutoa maelezo juu ya jinsi mtu au kitu kilivyo, tabia, vitendo na mandhari (sura ya mahali jinsi panavyoonekana).
Insha hizo zinaweza kuongelea kitu chochote kile, inaweza kuwa ni mnyama,mtu, shule, nchi n.k.
Mambo ya kuzingatia katika insha ya wasifu ni: sura, rangi, vipimo, tabia n.k.
Mfano wa insha ya wasifu
SHULE YANGU
Shule yangu inaitwa Shule ya Sekondari ya Mwananchi. Ni shule ya zamani iliyoanzishwa siku ya Ijumaa, tarehe 5 Agosti 1966 na Mheshimiwa Donna Matembele, aliyekuwa diwani wa kata ya Masuba.
Shule hii, ambayo ni maarufu sana, ipo katika Tarafa ya Mkunazini. Imejengwa katika uwanja wa hekta kumi na mbili. Ina madarasa kumi na mawili ya vidato vinne vya mikondo mitatu kila kimoja. Ina wanafunzi mia tano na wanne badala ya idadi halali ya wanafunzi mia nne themanini. Ni shule inayopendwa sana.
Wanafunzi wa kike ni mia mbili na watatu na wa kiume ni mia tatu na mmoja. Walimu ni thelathini na mmoja. Jamii hii inapendana sana. Wanafunzi wana imani kubwa sana na walimu wao. Walimu huwahimiza wawe wanafanya bidii katika kazi na masomo kwa ujumla.
Wanafunzi hukadiria ugumu wa mazoezi wapewayo. Yale wayaonayo kuwa ni rahisi wao hujifanyia. Yale magumu kidogo hushughulikia kwa pamoja kwa kusaidiana wenyewe kwa wenyewe. Walimu hushirikishwa tu wakati wa mazoezi tata.
Shule ya Sekondari ya Mwananchi ni ya kuvutia sana. Ina miti mingi sana ya matunda. Ina maua ya aina aina. Kutokana na nidhamu na uwajibikaji matunda hukomaa ndipo yatumiwe kwa mpango wakati wa chakula.
Heshima imethaminiwa mno na wanafunzi. Wanaheshimiana na kuwaheshimu walimu wao. Kwao heshima ni utiifu na uzingativu. Kutii na kuzingatia mambo waambiwayo na walimu ndicho kipimo cha heshima.
Katika shule yangu wanafunzi tuko kama paka. Paka hamtumi mtu nyama lakini atunukiwapo kipande hawezi kumruhusu yeyote kukigusa. Nasi tutunukiwapo nafasi yoyote ya kusoma hatumruhusu mtu yeyote kutupokonya nafasi hiyo.
Wanafunzi wa shule wana sare zao za kuvutia wazivaazo kiungwana kabisa. Sare hizo ni sweta ya bluu, shati au blauzi ya samawati, tai ya rangi ya damu ya mzee, suruali ndefu au sketi ya kijani kibichi, viatu vyeusi vya soli ndogo na visigino vifupi.
Katika shule yetu kuna uhusianao mwema baina ya walimu, wazazi, Chama cha Wazazi na Walimu (CHAWAWA) na Baraza la Shule. Kamati ya CHAWAWA na Baraza la Shule huanzisha miradi na kuitekeleza haraka kutokana na wazazi kuiunga mkono.
Kwa muda mrefu sasa matokeo ya mitihani yamekuwa ya kuridhisha kabisa. Na si hayo peke yake. Wanafunzi washirikipo katika michezo ya mpira, ya riadha na matamasha ya muziki takribani mara zote huibuka washindi.
Kwa ufupi shule yangu ni ya mafanikio mengi.
Mambo muhimu yaliyozingatiwa katika insha hii ya wasifu
KICHWA (Shule yangu).
MAELEZO KAMILI yenye:
JINA la shule
HISTORIA ya shule
MAZINGIRA ya shule
IDADI ya wanafunzi na walimu
HALI ya wanafunzi
MAFANIKIO ya shule.
HITIMISHO lenye sifa ya jumla.

Jamii:Fasihi


My Wife and Kids ni kipindi cha kuchekesha iliyotengenezwa na stesheni ya ABC kuanzia 28 Machi 2001, hadi 17 Mei 2005. Waigizaji wakuu ni Damon Wayans na Tisha Campbell-Martin, na kipindi hiki kilitayarishwa na Touchstone Television.
Ni kuhusu baba aitwaye Michael Kyle, anayempenda mkewe kwa dhati na aliye na mfumu wa kulea watoto wake kwa makini, uerevu na wa kuchekesha.
Hisotria na upatikanaji
Kipindi hiki kilianzishwa na Don Reo, Chris Scantelli, na Damon Wayans. Vipindi vyake huonyeshwa nchini Marekani, Ulaya, Australia, Ubelgiji, Canada, Brazil, Samoa, Afrika Kusini, Kenya, Singapore, Tanzania, India, Pakistan, Ufilipino, Bangladesh, United Arab Emirates, Qatar, Italia, Netherlands, Kupro, New Zealand, Ufaransa, Ujerumani, Uholanzi na Hungary.
Waigizaji
Jazz Raycole aliigiza kama Claire kwenye msimu wa kwanza. Jennifer Freeman aliendelea kuigiza kama Claire kuanzia msimu wa pili.
Noah Gray-Cabey alijiunga kuanzia msimu wa tatu, akiigiza kama Franklin.
Meagan Good pia alijiunga kwenye msimu wa tatu, akiigiza kama mpenzi wa Junior. Meagan alitolewa na Brooklyn Sudano akawekwa badili yake kwa sababu zisizojulikana.
Waigizaji wakuu
Damon Wayans - Michael Richard Kyle, baba.
Tisha Campbell-Martin - Janet Marie 'Jay' Kyle, mama.
George O. Gore II - Michael Richard Kyle, Jr. (aka Junior), mtoto wa kwanza
Jazz Raycole - Claire Kyle #1, mtoto wa pili (msimu wa kwanza)
Jennifer Freeman - Claire Kyle #2, mtoto wa pili (kuanzia msimu wa pili)
Parker McKenna Posey - Kady Kyle, mtoto wa tatu
Noah Gray-Cabey - Franklin Aloisious Mumford, "mpenzi" wa Kady (kuanzia msimu wa tatu)
Meagan Good - Vanessa Scott, Mpenzi wa Junior (msimu wa tatu)
Brooklyn Sudano - Vanessa Scott-Kyle, Mpenzi wa Junior, na hatimaye mkewe (kuanzia msimu wa nne)
Andrew McFarlane - Tony Jeffers, mpenzi wa Claire (kuanzia msimu wa pili)
Waigizaji wengineo
Keenan Ivory Wayans - Ken Kyle, nduguye Michael
Katt Williams - Bobby Shaw, adui wa Michael
Damon Wayans Jr. - John, rafikiye Junior
Lester "Rasta" Speight - Calvin Scott, babake Vanessa
Ella Joyce - Jasmine Scott, mamake Vanessa
Sean Whalen - Larry.
Liliana Mumy - Rachel.
Jamia Simone Nash - Aretha Mumford, nduguye Franklin
Larry Miller - Stuart Tyler.
Marlene Forte - Rosa Lopez, mfanyikazi.
Lauren Tom as Annie Hoo, mwenye mkahawa.
Chelsea Handler - mfanyikazi.
Mafanikio

Tuzo

Marejeo

Jamii:Telenovelas


Motokaa (kutoka Kiingereza "motor car"[1], mara nyingi huitwa tu gari) ni chombo cha usafiri ambacho kwa kawaida kinakwenda kwenye nchi kavu kikitumia nguvu ya injini au mota yake. Hata hivyo ziko zinazoweza kusafiri pia majini, na kwa sasa kampuni kadhaa duniani zinafanya utafiti wa kutengeneza motokaa ambazo zitakuwa zikiruka angani.
Kuna aina nyingi za motokaa: magari madogo hubeba abiria tu na gari dogo la kawaida hubeba dereva pamoja na abiria hadi wanne. Magari makubwa kidogo hubeba hadi watu 8.
Mengine ya kubeba abiria ni mabasi ambayo ni pia aina ya motokaa lakini mara nyingi hutajwa kama kundi la pekee, sawa na malori ambayo ni motokaa kubwa za kubeba mizigo. Kuna kila aina ya mchanganyiko kati ya aina hizi.

Muundo
Motokaa huwa na injini (mota) inayosukuma magurudumu kupitia giaboksi. Injini pamoja na magurudumu na bodi hushikwa na fremu ya gari. Magari madogo ya kisasa huwa na bodi inayojibeba yenyewe bila fremu ya pekee. Motokaa nyingi huwa na magurudumu manne lakini magari mazito sana kama lori au basi mara nyingi huwa na magurudumu ya ziada.
Dereva hutumia mitambo ya kutawala motokaa ambayo ni hasa:
usukani wa kuongoza mwendo na mwelekeo wa gari
kichapuzi cha kutawala mbio au kasi yake
breki inayosimamisha chombo
mara nyingi pia mkono wa kubadilisha gia
Mitambo ya lazima kwa usalama wa gari ni taa zake za nje mbele na nyuma, kiashirio au indiketa ya kuonyesha nia ya kubadilisha mwelekeo, kifuto au waipa inayosafisha kioo cha mbele wakati wa mvua.
Magari ya kisasa huwa na mitambo mengi mengine kama redio, vyombo vya muziki, kiyoyozi, siku hizi pia kompyuta ndogo ya kusimamisha injini au kuonyesha ramani ya njia pamoja na kutoa maelezo kuhusu njia kwa dereva kwa kutumia sauti iliyorekodiwa.
Injini kwa kawaida hupata nguvu yake kwa kuchoma petroli, diseli au gesi. Motokaa za kwanza zilitumia pia nguvu ya mvuke. Motokaa za kisasa kabisa zinatumia pia injini ya umeme.
Historia ya motokaa
Kwa karne nyingi watu walitumia magari yaliyovutwa na wanyama kwa mfano farasi, punda au maksai. Waroma wa kale walifanya majaribio na magari yaliyosukumwa na watumwa. Maendeleo ya uhandisi yalisababisha majaribio ya kutengeneza magari yaliyosogezwa kwa nguvu ya upepo yakitumia tanga kuanzia mwaka 1600 huko Uholanzi.
Injini za mvuke
Baada ya kugunduliwa kwa injini ya mvuke nguvu yake ilitumiwa pia kwa vyombo vya usafiri. Kutokana na uzito wa injini pamoja na magari yaliyoweza kuvumilia uzito mkubwa wa injini pamoja na maji na kuni iliyohitajika kuchemsha maji vyombo hivi havikufaa barabara za kawaida vikatumia njia ya reli za chuma. Nusu ya pili ya karne ya 19 iliona maendeleao ya kutengenezwa kwa motokaa za mvuke madogo yaliyotembea barabara za kawaida katika nchi za Ulaya na Marekani.
Injini za umeme
Sehemu ya pili ya karne ya 19 iliona pia magari yaliyoendeshwa kwa nguvu ya umeme. Magari haya yana faida nyingi; muundo wa gari ni rahisi zaidi kwa sababu haihitaji giaboksi wala gia na gari halina makelele pia hautoi harufu baya ya eksozi. Lakini magari haya yalikuwa na tatizo ya kwamba yalitegemea kupata nishati kwa njia ya beteri nzito zilizochukua muda mrefu kuchajiwa. Hata hivyo hadi mwanzo wa karne ya 20 magari ya umeme yalikuwa mengi katika miji mikubwa.

Mwaka 1900 asilimia 40 za motokaa zote nchini Marekani zilikuwa na injini za mvuke, 38 % za umeme na 22% za petroli. Mjini New York nusu ya motokaa zote zilikuwa na injini ya umeme.
Baadaye magari ya petroli yalisogea mbele kwa sababu yaliweza kutembea mbali kwa kujaza mafuta kuliko magari ya umeme kwa beteri zao. Pia beteri zilichukua masaa mengi hadi kujazwa upya wakati mafuta hujazwa mara moja.
Katika nchi kadhaa mabasi ya umeme yameendelea kutumiwa katika miji mikubwa yakipokea nishati si kwa beteri bali kwa nyaya za umeme zinazopangwa juu ya barabara ambako basi inapita.
Katika karne ya 21 teknolojia ya beteri ilisogea mbele kutokana na upanuzi wa matumzi ya simu za mkononi. Beteri ziliendelea kuwa ndogo zaidi na pia kushika umeme kwa muda mrefu zaidi. Maendeleo haya yametumiwa kwa kubuni motokaa mpya za umeme. (tazama chini)
Injini za mwako ndani (petroli na diseli)
Injini mwako ndani imekuwa hadi leo njia kuu ya kusogeza magari na kwa kawaida tukiongelea motokaa tunamaanisha gari lenye injini mwako ndani inayochoma petroli au diseli.

Katika karne ya 19 wahandisi mbalimbali walianza kutengeneza injini za mwako wa ndani zilizochoma gesi au petroli ndani yake. Injini ya kwanza iliyofaulu kuanzia 1876 na kutengenezwa kwa wingi ilikuwa ni ile ya Mjerumani Nikolaus Otto aliyeshirikiana na Gottlieb Daimler na Wilhelm Maybach. Ilikuwa na mapigo manne petroli ikichomwa kwa msaada wa mwasho wa umeme na hadi leo sehemu kubwa ya injini zote inafuata kielelezo wa Otto. 1879 Karl Benz alitengeneza injini ya mapigo mawili kwa mfano wa Otto akaitumia kwa gari lake na tangu 1885 akatoa aina ya kwanza ya motokaa yenye magurudumu matatu iliyoendelea kujengwa mfululizo yaani kibiashara.
Maendeleo ya motokaa zilizotumia injini mwako ndani yalikuwa haraka. Mwanzoni yalikuwa na matatizo mengi hasa uhaba wa petroli. Benz alinunua mafuta kwa gari lake kwenye duka la dawa.
Mwaka 1892 mhandisi Mjerumani Rudolf Diesel alitunga injini inayochoma mafuta kwa kuikandamiza vikali na kutumia joto la hewa ndani ya injini kutokana na mshtuko wa kukandamizwa. Mashine hizi zina uwezo kutumia aina mbalimbali za mafuta na ile ya kawaida ilikuwa nzito kuliko petroli ikaitwa "diseli". Injini za diseli zamani hazikupendwa kwa magari madogo kutokana na sauti kubwa zaidi ya injini lakini zikawa kawaida kwa malori, mabasi na injini za meli kwa sababu zinatumia mafuta kidogo kuliko injini za petroli.

Ushindi wa motokaa
Mwanzoni motokaa zilikuwa ghali sana zikanunuliwa na matajiri pekee. Mwaka 1914 mhandisi wa Marikani Henry Ford alianza kutengeneza gari lake la "Ford Model T" kiwandani akitumia mbinu mpya; aligawa matengenezo ya gari kwa hatua mbalimbali zilizotekelezwa na wafanyakazi walioshughulika hatua moja-moja tu. Mbinu huu ulisababisha utekelezaji wa haraka kwa sababu kila mfanyakazi alikuwa na shughuli chache zu alizojua kwa undani kabisa akiwa na vifaa na vipuri vyote pale alipofanya kazi bila kupotezy muda. Kwa njia hii Ford aliweza kutengeneza magari mengi tena kwa bei nafuu na hata watu wenye mapato ya wastani waliweza kununua gari hili. Mfanyakazi wa Ford aliweza kununua gari kwa mshahara wa miezi minne. Kwa jumla magari milioni 15 ya Ford T yalitengenezwa hadi 1927.
Wengine waliiga mfano wa Ford na motokaa zilizidi kupanua. Baada ya vita kuu ya pili ya dunia polepole katika nchi nyingi za Ulaya, Amerika na Asia motokaa ilikuwa njia ya kawaida ya usafiri kwa watu wengi.
Upanuzi wa usafiri wa motokaa ulibadilisha tabia nyingi za nchi zilizoathiriwa nao. Miji ilibadilika kwa kutengeneza barabara pana za kupokea magari mengi. Watu walianza kuishi mbali na mahali pa kazi kwa sababu usafiri ulikuwa rahisi na haraka. Njaa ya petroli na diseli iliendelea kuzidi na nchi zenye akiba za mafuta ya petroli zilitajirika kwa mfano nchi za Uarabuni, Norwei au Venezuela.
Mielekeo mipya
Tangu miaka ya 1970 kuzidi kwa motokaa kulileta pia matizo mapya:
machafuko kwa mazingira kwa kelele na hewa chafu ya eksozi. Machafuko haya yalionekana kusababisha magonjwa kama kansa pia kuleta uharibifu kwa machafuko kwa hewa. Matokeo yake yalikuwa mvua asidi inayohatarisha mimea pamoja na misitu, wanyama ndani ya maziwa na pia kuharibu majengo hasa majengo ya kihistoria.
kupanda kwa bei ya petroli tangu vita ya Oktoba 1973 kati ya Waarabu na Israeli. Ilionekana mara ya kwanza ya kwamba nchi zenye mafuta zina uwezo wa kusumbua uchumi wa nchi wateja kwa kusimamisha utengenezaji.
hofu ya kuishi kwa mafuta ya petroli baada ya Klabu ya Roma kutoa taarifa yake ya kwanza iliyoeleza ya kwamba malighafi yote duniani yana mwisho na yatakwisha siku moja.
Jibu la wahandisi lilikuwa majaribio ya kuboresha injini zisizotumia mafuta. Ni hasa teknolojia mbili zilizoendelea kushughulikiwa:
injini ya gesi
injini ya umeme
Kwa jumla magari ya umeme bado hutegemea mbinu za kubeba nishati njiani kwa beteri. Siku hizi ni hasa injini za umeme zinazopokea jitihada nyingi. Tatizo hadi leo ni uzito, uwezo na gharama za beteri. Hata kama zimeshaboreka sana bado chaji ya beteri inaruhusu safari ya kilomita 50-100 tu. Kuchajiwa upya kunachukua masaa. Kuna mawazo ya kuunda mfumo wa vituo vya beteri ambako beteri zingebadilishwa sawa na vituo vya mafuta vya leo.
Mwelekeo tofauti ni majaribio ya kutengeneza umeme njiani. Hapa kuna njia mbili hasa:
Daimler-Benz na makampuni mengine yametengeneza magari yenye teknolojia mpya ya seli ya fueli inayotumia haidrojeni Lakini hadi sasa nguvu yake haitoshi kwa magari ya kawaida. Utafiti unaendelea.
hasa makampuni ya Japani yameshafaulu kutoa na kuuza magari chotara yanaounganisha injini ya umeme na injini ya petroli. Gari linaanza safari kwa nguvu ya beteri; beteri ikikwisha injini ya mafuta inawaka na kujaza betri.
Ya kuangazia unaponunua motokaa
Haya ndiyo mambo ya kuangazi kabla ya kununua gari lako likiwa jipya au hata la zamani.
Usiwe na pupa
Usiwe mwenye pupa wa kununua gari kabla ya kufanya utafiti ili ulijue gari lile zuri kabisa na ambalo litadumu kwa muda mrefu. Ukifanya utafiti wako kwa mitandao, kwa vitabu au marafiki walio na lile gari, basi utafanya uamuzi mwema wenye busara.
Jaribu kuliendesha gari
Ni vizuri uliendeshe gari kabla ya kulinunua. Hili huitwa kwa Kiingereza "test drive" na muuzaji atakuruhusu kufanya hivi
Kuwa na makanika wako
Huenda ukalinunua gari lililozeeka na kwa maana wewe ni mgeni katika kununua magari, ni vizuri uliangalie na makanika ambaye atakupa mashauri.
Nunua gari utakalomudu
Ni vizuri uangalie gari ambalo wewe mwenyewe utalimudu, isiwe kwamba ni gari linalohitaji mambo mengi yatakayokushinda.
Angalia bima ya gari
Gharama ya bima ni jambo lingine la kuangazia unaponunua gari.
Nambari ya usajili
Serikali zahitaji kwamba kila gari liwe na nambari ya usajili. Nambari hii pia yaweza kukusaidia kujua umri wa gari.
Tanbihi

Viungo vya nje

Jamii:Motokaa


Main Page

Heroes ni kipindi cha Marekani kilichobuniwa na Tim Kring, kwenye stesheni ya NBC mnamo 25 Septemba 2006. Kipindi hiki kinaeleza jinsi wahusika wanajitambua kama wana vipawa mbalimbali na jinsi vipawa hivi vinavyoathiri maisha yao.
Misimu tatu imeshaonyeshwa na ya nne ilianza mnamo 21 Septemba 2009. Msimu wa kwanza ulivutia watazamaji milioni 14.3 nchini Marekani. Msimu wa pili wa Heroes ilivutia watazamaji milioni 13.1 nchini Marekani.[1]
Misimu
Msimu wa kwanza

Msimu wa kwanza ina vipindi 23 ambavyo vilionyeshwa kuanzia 25 Septemba 2006 hadi 21 Mei 2007.[2] Inatuonyesha jinsi kundi la binadamu wanavyotambua kuwa wana vipawa fulani. Mohinder Suresh, ambaye ni daktari na profesa, anafanya utafiti kuhusu watu hawa wenye vipawa. Wote wanajaribu kukabiliana na vipawa waliyonayo, wakijaribu kila mbinu kuzuia mlipuko wa bomu utakaotokea mjini New York City.
Msimu wa pili
Ilianza 24 Septemba 2007. Ina jumla ya vipindi 11. Watu hawa wenye vipawa ("heroes") wanashirikiana na kuja pamoja ili kuzuia uenezaji wa virusi utakaouwa watu wote duniani.
Msimu wa tatu
Ina vipindi 25 iliyoanza kuonyesha mnamo 22 Septemba 2008.[3] Inaanza pindi Nathan Petrelli karibu auwawe. Wafungwa wanapata nafasi ya kukimbia jela na "The Company" inawasaka. Pia, wanatafuta namna ya kuwafanya binadamu wa kawaida wapate vipawa.Sylar anatafuta wazazi wake wa ukweli. Mwishowe, Nathan anauliwa baada ya kupigana na Sylar. Matt anamsakanya Sylar ili asiwe na uwezo wa kuwanasa watu wenye vipawa.
Msimu wa nne
Mnamo 4 Mei 2009, NBC walitangaza kuwa Heroes msimu wa nne itakuwa na vipindi 19.
Wahusika Wakuu
Hayden Panettiere ameigiza kama mwanafunzi wa shule ya upili aitwaye Claire Bennet.
Jack Coleman ameigiza kama Noah Bennet, ambaye ni baba'ke Claire.
Santiago Cabrera ameigiza kama Isaac Mendez - mwenye kipawa cha kuchora.
Tawny Cypress ameigiza kama Simone Deveaux - msanii.
Greg Grunberg ameigiza kama Matt Parkman - afisa wa polisi.
Ali Larter ameigiza kama Niki Sanders.
Leonard Roberts ameigiza kama D.L. Hawkins - mumewe Niki.
Noah Gray-Cabey ameigiza kama Micah Sanders - mtoto wa Niki na D.L.
Masi Oka ameigiza kama Hiro Nakamura.
Adrian Pasdar ameigiza kama Nathan Petrelli.
Sendhil Ramamurthy ameigiza kama Mohinder Suresh.
Milo Ventimiglia ameigiza kama Peter Petrelli.
Zachary Quinto ameigiza kama Sylar.
Mafanikio

Marejeo

Jamii:Vipindi vya 2006