Uajemi ya Kale ni kipindi katika historia ya Uajemi kilichotokea kabla ya kuingia cha Uislamu nchini hapa na hasa kipindi cha milki kubwa.
Nasaba mbalimbali za watawala ziliunda madola makubwa yaliyounganisha nyanda za juu za Uajemi pamoja na nchi za jirani. Athira ya Uajemi ilikuwa kubwa katika nyakati zile ilikuwa nchi muhimu zaidi katika Asia ya Magharibi kwa karne nyingi.
Chanzo cha historia
Kuna dalili za kuwepo kwa watu katika eneo la Uajemi kuanzia zama za mawe. Akiolojia iligundundua vifaa vya Neanderthal na baadaye ya  binadamu ya homo sapiens. Kijiji cha kwanza ambako watu walilima ilithebitishwa kwa zamani ya mnamo 7200 KK.
Dola la kwanza linalojulikana katika eneo la Uajemi ilikuwa milki ya Elam katika tambarare ya Khuzestan jirani ya Mesopotamia. Wakazi walitumia lugha ya karibu na Sumer kwenye mto Frati.
Mnamo mwaka 3000 KK tawi moja la wahamiaji Waarya liliingia kutoka kaskazini na kukalia nyanda za juu za nchi; tawi lingine likaingia Uhindi.
neno "Arya" ni asili ya jina "Iran" jinsi watu wa Uajemi wanaita nchi yao.
Wamedi
Kati ya makabila haya walikuwa Wamedi walioanzisha milki ya Umedi na kutawala theluthi ya magharibi ya uajemi ya leo. Walipaswa kukukabli ubwana wa milki ya Ashuru katika Mesoipotamia. Mnamo mwaka 700 KK makabila ya Wamedi yaliunganishwa mara ya kwanza katika shirikisho wakafaulu kujiweka huru kutoka utawala wa Ashuru wakajenga mji mkuu huko Ekbatana.
Chini ya mfalme Cyaxares Wamedi waliunga mkono na mfalme Nabopolassar wa Babeli wakashambulia pamoja milki ya ahsuru na kuiharibu.
Waakhameni
Kati ya makabila chini ya Wamedi walikuwa Waajemi waliojiita wenyewe Wapars. Mnamo mwaka 700 KK kiongozi wa moja kati ya koo za Waajemi alikuwa mfalme wao lakini bado chini ya ubwana wa Umedi.
Mwaka 553 KK  mfalme wa 5 katika nasaba ya Akhameni Koreshi II  aliasi dhidi ya babu yake Astyages mfalme wa Umedi akafauli kumpindua. Sasa Koreshi alijiita "mfalme wa Wamedi na Waajemi" akaendelea kufanya vita dhidi ya majirani yake akatwaa milki za Lydia, Babeli, Baktria na Sogdia hivyo kuunda milki kubwa iliyojulikana duniani hadi wakati ule.
Mwanawe Koreshi Kambisi II alivamia Misri 525 KK na kuongeza nchi hii katika milki ya Waakhameni.
Mfalme Dareio I aliyefuata alizidi kupanusha eneo hadi kujumlisha Asia Magharibi yote, milima ya Kaukazi, Asia ya Kati pamoja na Afghanistan, sehemu kubwa za Pakistani ya leo, Afrika ya Kaskazini pamoja na Misri, Libia, pwani la Sudani, Eritrea, sehemu za Balkani. Aliingia pia Ugiriki kwa shabaha ya kuadhibu Athens iliyowahi kusaidia miji ya Wagiriki iliyoasi katika Asia Ndogo dhidi ya milki ya Uajemi. Lakini kwenye mapigano ya Marathon mwaka 490 KK Waajemi wakashindwa wakarudi Asia.
Mfalme aliyemfuata Xerxes I alirudi Ugiriki miaka 10 baadaye kwa jeshi kubwa na jahazi za kijeshi. Alijenga daraja la jahazi juu ya mlangobahari wa Bosporus akashinda Wagiriki kwenye mapigano ya Thermopili mnamo 11. Agosti 480 KK ambako askari 300 kutoka Sparta chini ya mfalme Leonidas walifaulu kuwazuia Waajemi kwa siku kadhaa hadi sehemu kubwa ya Wagiriki waliweza kujiokoa. Waajemi waliendelea hadi Athens iliachwa na wakazi wote lakini kwenye mapigano ya baharini ya Salamis jeshi lote la bahari la Kisajemi lilizamishwa na Wagiriki. Mwaka ulikofuata 479 KK Wagiriki walifaulu kushinda jeshi la Waajemi kwenye mapigano ya Plataia. Katika miaka iliyofuata Wagiriki walifaulu kuwalazimisha Waajemi kuondoka katika pwani la Ionia penye miji mingi ya Kigiriki.
Chini ya wafalme wa Kiakhameni waliofuata milki kubwa ilipaswa kushindana na majiribio ya sehemu mbalimbali za milki yao zilizojaribu kuasi na kupata uhuru. Bonde la mto Indus liliondoka katika milki.
Mfalme Xerxes III alifaulu kurudisha Misri katika milki 343 KK na kukandamizi uasi wote.
Dario III alikuwa mfalme wa mwisho wa nasaba hii  (330 KK - 336 KK). Mnamo 334 KK Aleksanda Mkuu mfalme wa Makedonia ya Kale alishambulia milki ya Uajemi. Katika mapigano ya Issos 333 KK alishinda jeshi chini ya mfalme dario mara ya kwanza akaendlea kuvamia Misri na kuiteka 332 KK. 331 KK alielekea tena Mesopotamia alipokutana na Dario na jeshi lake kwenye mapigano ya Gaugamela na kumshinda tarehe 1 Oktoba 331 KK.  Akaendelea na kuingia Babeli bila mapigano malipojitangaza kuwa "mfalme wa Asia". Katika Januari 330 KK alifika kwenye mji mkuu Persepolis akaendelea kumfuta Dario hadi Baktria. Hapa mfalme wa Uajemi aliuawa na gavana yake; Aleksanda alimwua gavana huyu akarudi na maiti ya mfalme Persepolis alipomzika kwa heshima yote na kujitangaza mtawala mpya wa Uajemi. Hii ilikuwa mwisho wa nasaba ya Akhameni.
Nasaba ya Seleukos
Waparthi 250 KK - 226
Wasasanidi 226 - 651
Jamii:Historia ya Uajemi

Je,nani alikuwa kiongozi wa kwanza wa Mesopotamia ya kale?


Wade Andrew William (amezaliwa tar. 24 Desemba 1961) ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini Marekani. Kkwa sasa amevaa uhusika wa nyota kwenye tamthiliya ya Prison Break ya Fox akiwa kama Captain Brad Bellick.
Wasifu
Maisha yake binafsi
Williams na dada zake watatu walizaliwa Georgia, na baadae wakahamia Tulsa, Oklahoma. Kama kijana, Williams alijihusisha sana na maigizo na muziki, akianzia kanisani lakini hakuipa kipaumbele sanaa ya uigizaji kama ndio msingi wa maisha yake. Baada ya kumaliza elimu ya juu, Williams alipanga kufanya maandalizi ya kujiunga na masomo ya uganga katika chuo cha Tulsa (Tulsa University). Mapenzi yake kwenye uigizaji na muziki kamwe hayakufifia na akabadilisha masomo. Williams alipata shahada katika sanaa ya maonesho na baadae akapata shahada ya pili katika sanaa ya uigizaji kutoka chuo cha Rutgers (Mason Gross School of the Arts) alipokuwa akisoma chini ya William Esper. Williams anaishi Texas akiwa na mkewe pamoja na binti yao. Kipindi akiwa chuo cha alikuwa nyota kwenye igizo Sweet Todd.
Sanaa yake
Williams alianzia maisha yake ya uigizaji Delacorte Theatre, Central Park kwenye The Taming of the Shrew akiwa na Morgan Freeman pamoja na Tracy Ulman. Pia Williams aliigiza na Denzel Washington kwenye Richard III. Williams aliendelea na shughuli zake za uigizaji mpaka ngazi ya taifa katika kazi kama vile Guys and Dolls, Les Miserables, Kiss of Spiderwoman, Ragtime na Sowboat.
Filamu zake ikiwa pamoja na Flicka, Jarhead, Colateral, Ali, na Erin Brockovich. Pia Williams ameonekana kwenye tamthilia kama Over There, Six Feet Under, Prison Break, 24, NYPD Blue, Crime Scene Investigation(CSI) na ameigiza kama Father Cronin kwenye The Bernie Mac Show.
Filamu alizocheza

Viungo vya nje
 on IMDb

Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai

Wade Andrew William aliigiza tamthiliya ya prison break akiwa na miaka ngapi?


Mario Brega (Roma, 5 Machi 1923 - Roma, 23 Julai 1994) alikuwa mwigizaji wa Italia. Brega, kiumbo alionekana kuwa na mwili mkubwa, kitu ambacho kinaashilia kuwa yeye ni jambazi, kama ilivyokuwa katika filamu zake za awali za kutoka western.
Brega akisimama alivuka urefu wa futi sita, japokuwa vipimo vyake vimebaki kuwa havieleweki, ila tu, unaweza kuchukulia urefu wake kuwa unafanana na ule wa Clint Eastwood wa miaka ya 1960.
Maisha ya Mwanzo
Brega alizaliwa mjini Rome, Italia. Mwanzoni alikuwa anafanya kazi machinjioni, kabla ya kujiingiza katika masuala ya uigizaji. Umbo lake kubwa lilimthibitishia kuwa yeye ana uwezo wa kucheza filamu sehemu za hatari.
Mwanzoni alicheza filamu sehemu ndogo, hasa katika filamu zilizokuwa zinaongozwa na "Dino Risi", kisha akaja kucheza tena katika baadhi ya filamu ziliongozwa na Sergio Leone, maarufu kama  Spaghetti Western, ikiwemo, A Fistful of Dollars, alicheza k.m Chico, For a Few Dollars More, alicheza k.m Nino, The Good, the Bad and the Ugly, alicheza k.m Wallace, na pia akacheza kama mjambazi katika Once Upon a Time in America.
Brega pia alionekana katika filamu nyingine nyingi tu za spaghetti Westerns, ikiwemo Death Rides a Horse, The Great Silence, na My Name is Nobody. Brega pia alishiriki katika baadhi ya filamu za muongozaji Federico Fellini, kisha baadae akawa anashughulisha na filamu za vichekesho, akiwa sambamba na muongozaji Carlo Verdone.
Tazama pia
Orodha ya waigizaji na waongozaji wa spaghetti western.
Viungo vya nje

Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Waigizaji filamu wa Italia
Jamii:Waigizaji wa filamu za Western


Robert Nesta "Bob" Marley (6 Februari 1945 - 11 Mei 1981) alikuwa mwimbaji na mwanamuziki muhimu kutoka nchini Jamaika. Alivuma hasa kunako miaka ya 1970 na 1980. Ameweza kuifanya staili ya muziki wa reggae kuwa maarufu sana duniani. Muziki wake mwingi ulikuwa unazungumzia hadithi za nyumbani kwake na dini ya Rastafari ambayo yeye alikuwa anaifuata. Kuna baadhi ya nyimbo zake zinahusu masuala ya dini na zingine siasa.
Bob Marley alizaliwa na mama mweusi kijana aliyeitwa Cedella Booker na baba wa Kizungu aliyeitwa Norvall Marley. Wakati yungali bwana mdogo, marafiki zake walimpa jina la utani kama "Tuff Gong".[1] Alianza kazi zake za muziki kunako miaka ya 1960 hivi akiwa na kundi lake la kina [[Wailing Wailers]], ambalo alilianzisha akiwa na marafiki wawili, Peter Tosh na Bunny Wailer. Mwaka wa 1962, Bob Marley na kina Wailing Wailers wakafanikiwa kurekodi nyimbo zao mbili za kwanza zilizoitwa "Judge Not" na "One Cup of Coffee".
Bob alimwoa Bi. Rita Anderson mnamo 1966 na akajiunga na kundi akiwa kama mwitikiaji. Kwa pamoja wamefanikiwa kupata watoto watano. Mmoja kati ya hao ni Ziggy Marley, ambaye pia ni mwimbaji wa reggae maarufu sana.
Mwaka wa 1974, kundi la Wailers likavunjika kwa sababu wanachama wote watatu walitaka kujiendeleza kila mtu awe msanii wa kujitegemea. Lakini, Bob Marley aliendelea kuita bendi yake jina la Bob Marley and the Wailers na kujiunga upya na wanachama wapya na kuindelea kupiga muziki kama kawaida. Mwaka wa 1975, Bob Marley akatoa kibao chake cha kwanza kilichovuma kimataifa na kiliitwa "No Woman No Cry". Huko Jamaika, huhesabiwa kama kama shujaa wa jadi.
Baadhi ya vibao vyake vikali ni pamoja na "I Shot the Sheriff", "No Woman, No Cry", "Could You Be Loved", "Stir It Up", "Jamming", "Redemption Song", "One Love" na, "Three Little Birds",[2]. Albamu za studio ambazo ni maarufu kuliko ni ile iliyoitwa Legend, ambayo pia ina jumlisha vibao vyake vikali. Bob Marley alikufa tar. 11 ya mwezi wa Mei 1981, katika hospitali ya Cedars of Lebanon Hospital huko mjini Miami, Florida, kwa tatizo la melanoma (kansa ya ngozi).

Viungo vya Nje

Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika

Nani alikuwa mwanamziki wa rock wa kwanza duniani?


Carl Friedrich Gauss (Gauß) (30 Aprili 1777 – 23 Februari 1855) alikuwa mtaalamu wa hisabati, fizikia na falaki kutoka nchini Ujerumani.
Maisha
Alizaliwa mjini Braunschweig katika Ujerumani ya kaskazini (leo hii jimbo la Saksonia ya chini). Akili zake zilionekana alipokuwa bado moto mdogo. Alipokuwa na umri wa miaka mitatu alimwonyesha babake kosa wakati huyu alipopiga hesabu ya mshahara wake. Mtoto alijifundisha mwenyewe kusoma.
Baada ya kuingia katika shule ya msingi alimshtusha mwalimu wake aliyewapa wanafunzi kazi ya kujumlisha namba zote kuanzia 1 hadi 100. Wanafunzi wengine hawakuanza bado kazi Gauss alimwonyesha mwalimu tayari matokeo. Alikuwa alitambua mara moja ya kwamba 100 + 1 = 101, 99 + 2 = 101, 98 + 3 = 101, na jumla ni jozi 50 za namba. Kwa hiyo alipiga 101 * 50 akapata 5050 mara moja. Mwalimu alielewa baada ya muda mdogo ya kwamba mtoto huyu hawezi kujifunza kitu kwake tena akamsaidia kuingia shule ya sekondari mapema.
Alipofikia umri wa miaka 14 alitambulishwa kwa mtemi wake na huyu alimsomesha kwanza kwenye chuo cha ufundi halafu kwenye chuo kikuu cha Goettingen aliposoma kati ya 1795 na 1798. 1799 alichukua digrii ya dokta.
Tangu 1807 alipata cheo cha profesa katika Goettingen akafundisha hisabati na kuwa mkurugenzi wa taasisi ya falaki. Na kazi aliendelea hadi kifo chake mwaka 1855.
Kazi ya kisaysansi
Gauss alibuni mambo mengi.
Alikuwa mtu wa kwanza aliyeonyesha jinsi gani kuchora pembekuminasaba. Alitengeneza jedwali inyoonyesha tarehe ya Pasaka kwa kila mwaka. Alitoa nadharia juu ya namba tasa inayoonyesha jinsi gani namba tasa zinatawanyawa kati ya namba za kawaida. Mbinu wa namba mraba ndogo ulimsaidia kubuni uenezi kawaida wa mchirizo unaoeleza wastani ya vipimo vinavyotofautiana kiasi. Mbinu huu umekuwa msingi wa ueneaji yamkini na takwimu ya kisasa.
Katika falaki alitumia mbinu wa namba mraba ndogo kukadiria njia ya asteoridi kadhaa na kwa njia hii aliweza kutabiri mahali pao angani na kurahisisha kuziona kwa darubini.
Alitumia nadharia zake za hisabati pia kwa upimaji wa nchi akasimamia upimaji wa ufalme wa Hannover ulioleta ramani nzuri za kwanza za Ujerumani ya Kaskazini.
Katika fizikia alishughulika mambo ya sumakuumeme akatengeneza telegrafi ya kwanza iliyowasilisha habari kati ya taasisi ya falaki na ofisi yake.

Gauss, Karl


Leo Africanus (kilatini: "Simba Mwafrika"; pia: Al-Hasan ibn Mohammed al-Wazzan na Ioannes Leo Medici) alikuwa mwandishi Mwarabu kutoka Hispania aliyesafiri katika maeneo ya Sahara na Sudan, kuwa Mkristo baadaye na mwandishi mashuhuri wa Ulaya juu ya habari za Afrika.
Utoto na masomo
Alizaliwa mnamo mwaka 1490 kwa jina la الحسن بن محمد الوزان (Al-Hasan ibn Mohammed al-Wassan) katika mji wa Granada uliokuwa mji mkuu wa dola la mwisho wa Waislamu katika Hispania. Baada ya kutekwa kwa mji na Wahispania Wakristo 1492 familia yake ilihamia Fes (Moroko). Hapo kijana alisoma kwenye chuo kikuu cha Al-Qairawin.
Safari kwenda Timbuktu
Baada ya kumaliza masomo yake aliongozana na mjomba katika safari zake wakivuka jangwa la Sahara na kufika mjini Timbuktu katika Dola la Songhai mnamo mwaka 1510. Akaendelea kuvuka kanda la Sahel hadi Sudan na Misri.
Maisha mapya katika Italia
Katika safari kwenye Mediteranea jahazi yake ilishambuliwa na mashujaa wa msalaba mwezi wa Juni 1518 akakamatwa na kupewa kama zawadi kwa Papa Leo X huko Roma. Papa alivutwa na tabia na elimu yake akampatia mafundisho ya kikristo akabatizwa. Katika ubatizo alipokea jina la Papa mwenyewe "Leo" pamoja na jina la mtume "Yohane" na jina la "Medici" familia ya Papa: Ioannes Leo de Medici.
Leo alijifunza Kiitalia na Kilatini akafundisha lugha ya Kiarabu kwenye chuo kikuu cha Bologna. Amejulikana kama "Leo Africanus" kutokana kitabu chake "De Africae descriptione" (kiit. "Kuhusu aridhio ya Afrika"). Kitabu hiki kilikuwa chanzo cha pekee cha elimu juu ya dunia ya Kiislamu katika Ulaya ya karne ya 16. Ilileta mara kwanza habari za mji wa Timbuktu na utajiri wake wa kiuchumi na kiutamaduni mbele ya macho ya Ulaya. Leo alitunga pia kamusi ya lugha tatu za Kiarabu-Kilatini-Kiebrania.
Kurudi kwake
Baadaye Leo alirudi Afrika akaishi Tunis. Anasemekana aligeukia tena Uislami katika kipindi hiki cha mwisho wa maisha yake. Aliaga dunia Tunis mwaka 1554.

Viungo vya Nje

Amin Maalouf's novel,

Jamii:Al-Andalus
Jamii:Watu wa Moroko
Africanus, Leo


Hillary Rodham Clinton (jina la kuzaliwa ni: Hillary Diane Rodham 26 Oktoba 1947) ni seneta kutoka katika jimbo la New York, Marekani. Hilary vilevile ni mwanasheria.
Ameolewa na rais wa zamani wa Marekani, Bill Clinton. Wakati mumewe alipokuwa rais, Hilary alipewa jina la Mwanamke wa Kwanza au Mke wa rais wa Marekani. Alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Arkansas kabla ya kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani.
Ameanza kufanya kazi kama Seneta mnamo tarehe 3 Januari ya mwaka wa 2001. Hillary Clinton alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa seneta wa New York. Aliendelea kuwania tena kiti hicho cha Useneta katika uchaguzi wa mwaka 2006, ambapo  pia aliibuka mshindi.
Maisha ya awali na elimu
Hillary Diane Rodham alizaliwa mjini Chicago, Illinois. Jina la babake ni Hugh Rodham, Sr., na jina la mamake ni Dorothy Emma Howell Rodham. Pia ana ndugu wa kiume wawili, Hugh na Tony.
Alipata elimu yake katika shule ya Maine East High School na Maine South High School. Alimaliza elimu yake ya awali kunako mwaka wa 1965, na baada ya hapo akaenda kujiandikisha katika chuo cha Wellesley, karibu na mji wa Boston.
Mnamo mwaka wa 1969, Rodham alielekea Chuo cha Sheria, kilichokuwa kinamilikiwa na Yale. Baada ya hapo akapata digrii yake ya ualimu wa sheria katika Chuo Kikuu cha Yale mnamo mwaka wa 1973. Kisha akawa anafanya kazi ya kujitolea katika Kutuo cha Kufundishia Watoto cha Yale, kilichokuwa kinajulikana kwa jina la Yale Child Study Center.
Ndoa na familia
Wakati anafanya kazi kama mwanachama wa kitengo cha Sheria cha Chuo Kikuu cha Arkansas, akaolewa na Bill Clinton ambaye naye alikuwa akifanya kazi hiyohiyo aliyokuwa anafanya mkewe katika Chuo Kukuu hicho. Wote walifahamiana wakati wanasoma katika Chuo cha Sheria cha Yale. Kwa pamoja wamebarikiwa kupata mtoto mmoja pekee aitwaye Chelsea Clinton, aliyezaliwa tarehe 27 Februari 1980.
Kuwa Mwanamke wa Kwanza
Wakati alipokuwa Mwanamke wa Kwanza, alijaribu kubadilisha mfumo wa huduma ya afya. Kuna baadhi ya watu wakawa wanapinga suala hilo kwa-kuwa mikutano mingi ya mpango huo ilikuwa ikifanyika kwa siri, si katika hadhara. Mwishowe watu wengi wakawa hawataki badiliko lolote lile katika sekta hiyo, hivyo suala likafeli.
Jambo lingine ambalo limetokea wakati ni Mwanamke wa Kwanza ni pale jamii ilipogundua kwamba Bill Clinton alikuwa na mahusiano ya kimapenzi na mwanamke mwingine nje, Monica Lewinsky. Kulikuwa na mzozo mkubwa katika ndoa hiyo na Clinton alipelekwa mahakamani lakini kesi ilisitishwa.
Useneta
Alipoamua kutaka kuwa Seneta, akachagua kuwa kuwa Seneta wa New York japokuwa haishi huko. Baadhi walimlaumu kwa hilo. Alielekea huko akashinda katika uchaguzi wa awali na wa pili pia, uliofanyika mwaka 2006.
Wakati vita vya Iraki vinataka kuanza, alipigia kura vita hivyohivyo. Baadaye akageuka na kutaka vikosi vya Jeshi la Marekani viache kupigana huko nchini Iraki.
Kampeni za Urais
Hilary pia ni mmoja kati ya wagombea urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 2008. Aligombea kupitia Chama cha Demokrasia (kwa Kiingereza Democratic Party).
Hillary Clinton alitumia fedha nyingi kuliko mtu yeyote yule katika uchaguzi mkuu wa rais na alifikiriwa na vyombo vya habari vingi na baadhi ya wanasiasa kuwa na nafasi kubwa ya ushindi lakini chama chake kilimchagua Barack Obama kama mgombea.
Mwaka 2016 alifaulu kuchaguliwa na chama chake kuwa mgombea urais, lakini katika uchaguzi mkuu wananchi walimpa ushindi Donald Trump.
Viungo vya nje

 Official Biography of First Lady Clinton.
 at the Biographical Directory of the United States Congress
 at Vote Smart
 at the Federal Election Commission

 at Curlie
 By Rishad Tobaccowala, CEO, Denuo

Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Jamii:Senati (Marekani)
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Kwanza wa Marekani
Jamii:Chicago, Illinois


JE au je ni kifupi cha:
Kodi
Kodi ya IATA ya Manx Airlines, Ufalme wa Muungano
Kodi ya ISO 3166-1 ya nchi ya Jersey
Sayansi na teknolojia
Mahali
Mashirika na makampuni
Michezo
Watu

Jamii:Kifupi


Mpira wa kikapu ni aina ya michezo inayopendwa katika sehemu nyingi za dunia na watu wengi hutamani mchezo huu.
Mara nyingi hufanywa ukumbini wakati timu mbili za wachezaji wanajaribu kuingiza mpira katika kikapu cha timu nyingine.
Vikapu viko mwishoni mwa upande mwembamba wa uwanja kwa urefu wa mita 3.05.
Kila timu huwa na wachezaji 5 uwanjani na hadi wachezaji wa kando 7 walio tayari kuchukua nafasi ya mchezaji mwingine muda wowote.
Kila goli katika kikapu cha upande mwingine linahesabiwa kama pointi 2 au 3, kutegemeana na umbali wa kurusha. Goli la penati huleta pointi 1 tu.
Historia
Mchezo huu ulianzishwa na mwalimu James Naismith kwenye chuo cha Springfield College huko Massachusetts mwaka 1891. Alibuni mchezo huo kwa ajili ya wanafunzi wake ili wapate mazoezi wakati wa kipupwe waliposhindwa kucheza nje.
Mpira wa kikapu ulienea haraka kwenye vyuo vya Marekani, na katika karne ya 20 pia nje ya vyuo.
Mwaka 1936 mchezo huu ulikubaliwa kwenye michezo ya olimpiki.
Hadi leo ligi muhimu zaidi duniani ni ile ya Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani.

Kanuni za mpira wa kikapu
Shabaha ya mchezo ni kushinda vikapu vingi kuliko timu nyingine.
Mpira unaotumiwa kimataifa ni mpira wa ngozi au mata sintetiki wenye kipenyo cha milimita 749 hadi 780 na uzito wa gramu 567 hadi 650.
Uwanja huwa na vipimo vya mita 28 kwa 15.
Wakati wa mchezo kuna marefa 2-3 uwanjani. Kando ya uwanja hukaa waamuzi wengine wanaoshika wakati na miniti za magoli na makosa.
Viungo vya nje

, Fédération Internationale de Basketball / International Basketball Federation
, International Wheelchair Basketball Federation

Mchezo wa mpira wa vikapu ulianzia wapi?


Saida Karoli (amezaliwa mkoani Kagera tarehe 4 Aprili 1976) ni mwanamuziki wa nyimbo za asili ya Kihaya nchini Tanzania.
 Saida alipata elimu ya msingi mwisho darasa la tano tu, ambapo ilibidi aache shule kutokana na kukosa msaada kutoka kwa baba yake ambaye hakuwa anaitazama sana elimu ya mtoto wake, hivyo hakuweza kuendelezwa.
Maisha ya Mwanzo
Saida alikulia katika kijiji cha Rwongwe mkoani Kagera na kutokana na mila za ukoo wake wasichana walikuwa hawaruhusiwi kushiriki katika shughuli za kimuziki.
Hata hivyo kwa vile mama yake alikuwa na kipaji cha muziki alimpa moyo na kumfundisha masuala mbalimbali ya kimuziki.
Akiwa na miaka 20 mama yake mzazi alifariki dunia lakini Saida aliendelea kujijengea kipaji chake cha uimbaji na upigaji ngoma.
Maisha ya Muziki
Kukua kwake kimuziki
Kipaji cha usanii wa muziki kwa Saida kilijitokeza ghafla baada ya kujikuta akichukuliwa na kudhaminiwa na FM Productions Ltd waliokuwa mkoani Kagera wakitafuta wasanii wenye vipaji kwa ajili ya kuwaendeleza.

FM ilimchukua Karoli wiki tatu tu kurekodi nyimbo yake ya kwanza ilotoka na kuishitua Dar es Salaam mzima pamoja na nchi za jirani za Afrika Mashariki.

Albamu yake ya kwanza ilizinduliwa tarehe 2 Septemba mwaka 2001.

Albamu hiyo ilipata mafanikio makubwa na kupata umaarufu mkubwa sana kwakuwa albamu hiyo ilikuwa na vionjo vingi vya kabila la Kihaya.
Albamu hiyo ilijulikana kama Maria Salome. Japokuwa mashabiki wake waliibatiza jina la Chambua kama Karanga kutokana na maneno aliokuwa anaimba katika nyimbo ya Maria Salome nyimbo iliobeba jina la Albamu.
Albamu hiyo ilifuatiwa na ziara kubwa alizokuwa anafanya katika nchi za jirani kama vile Burundi, Rwanda, Uganda na Kenya ambapo alipata mafanikio makubwa na Saida kujikuta akibatizwa na kupewa jina la malkia wa nyimbo za asili.
Mafanikio katika Muziki

Mara tu Saida kutoa albamu yake, wimbo wa Maria Salome ulipanda chati katika Kumi bora za Maredio kadha wa kadha nchini Tanzania na kufikia namba moja ikishikilia nafasi hiyo kwa wiki sita mfululizo.

Nyimbo zingine zilizotamba katika albamu hiyo ni pamoja na Kaisiki na Ndombolo.
Baada ya miezi mitatu tu tangu kutoa albamu hiyo, Karoli alipata mwaliko wa kuimba Uganda akialikwa na Kabaka wa Buganda katika sherehe ya kiutamaduni kama mmojawapo wa mwanamuziki aliyefanikiwa Afrika na kujulikana sana nchini Uganda na pia kumfanya kuwa mwanamuziki wa mwaka katika sherehe ile nchini Uganda.
Umaarufu wake nchini Uganda
Kujulikana kwake kwa kasi nchini Uganda kulisababishwa na matumizi ya lugha ya Kihaya, lugha inayofanana zaidi na lugha ya Kiganda inayotumika na Waganda wengi, sauti nyororo na ya kuvutia na vionjo kibao vya kuvutia vya kijadi katika nyimbo zake.

Mnamo mwezi Juni mwaka 2003 Saida akatoa albamu nyingine nzuri iliyokwenda kwa jina la Mapenzi Kizunguzungu na kuweza kuteka soko la muziki tena kwa mara ya pili kutokana na vionjo kama vya awali vya kijadi.

Hata hivyo Saida Karoli ametoa shukrani zake za dhati kwa Mkurugenzi Mkuu wa FM Productions LTD bwana Felician Mutta kwa kuona kipaji chake na kumpandisha chati kama mojawapo wa wanamuziki maarufu chini Tanzania.
 Mutta amesema nia yake kwa msanii huyo ni kuona Saida anajulikana na kushika cha katika bara zima la Afrika na kuweza kufanya ziara za kimuziki nchi nyingi tu duniani.
Uwezo wa Kimuziki
Kutokana na uwezo alionao na kipaji katika masuala ya muziki ni rahisi kugundua kuwa mwanamuziki huyo ana kiwango cha kuweza kupata mashabiki wa muziki wake mbali na Tanzania na Afrika ya Mashariki tu, bali hata nje ya Afrika.
Nyimbo Maarufu
Maria Salome
Kaisiki
Ndombolo
Mimi Nakupenda
Urithi
Mnamo tarehe  18 Septemba, 2016, mwimbaji maarufu wa Bongo Flava Diamond Platnumz aliutoa upya wa Mariam Salome kwa jina la Salome ambamo ndani yake amebadili kidogo na kuufanya kuwa wa kizazi kipya.[1]
Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Muziki wa Tanzania

Je,mwanamziki Diamond Platinumz alizaliwa katika kijiji gani?


Lugha ya kwanza ni lugha ambayo mtu anaiongea kama lugha yake ya kwanza tangu utotoni, umri ambamo ni rahisi zaidi kuathiriwa na mazingira na hivyo pia kujifunza kusema kama watu wa kandokando.
Pia lugha hiyo huitwa lugha mama (kwa Kiingereza "mother tongue") kwa vile watu wengi hujifunza lugha yao ya kwanza kutoka kwa mama mzazi. Lakini hiyo si lazima: mara nyingine mtoto halelewi na mama, au kama analelewa, anatumia muda mrefu zaidi na watoto wenzake (hasa shuleni), hivyo anazoea lugha yao kuliko ile ya nyumbani, hata kama ni tofauti kabisa.
Kwa sababu hiyohiyo wapo watu wenye lugha mama zaidi ya moja.

Jamii:Lugha

Je, ni lugha ipi inayofanana kwa karibu na sarufi ya kiebrania?


Emily Ruete (30 Agosti 1844 – 29 Februari 1924)[1] alizaliwa Zanzibar kama “Salama binti Said’’, pia aliitwa Sayyida Salme [2], Malkia wa Zanzibar na Oman. Alikuwa mtoto wa mwisho kati ya 36 kwenye familia ya Sayyid Said bin Sultan Al-Busaid, Sultani wa Zanzibar, Muscat na Oman. Pia ni mwandishi wa kitabu kiitwacho Memoirs of an Arabian Princess from Zanzibar.
Maisha yake Zanzibar
Salama binti Said alizaliwa mnamo tarehe 30 Agosti 1844, mwana wa Sultan Said na Jilfidan, suria mwenye asili ya Circassia. Aliishi katika hekalu la Bet il Mtoni lililopo umbali wa kilomita nane kutoka baharini ukanda wa kusini mwa stone Town. (Hekalu hilo lilibomoka mnamo mwaka 1914). Amekuwa akizungumza lugha mbili ambazo ni Kiarabu na Kiswahili. Mnamo mwaka 1851 alihamia Bet il Watoro, katika nyumba ya kaka yake Majid bin Said wa Zanaibar, aliyewahi kuwa Sultani. Kaka yake alimfundisha jinsi ya kuendesha gari na kurenga shabaha. Mnamo mwaka 1853 alihamia Bet il Tani pamoja na kaka yake. Alijifunza kwa siri jinsi ya kuandika, ambapo taaluma haikuruhusiwa kwa mwanamke kipindi kile.
Pindi baba yake anafariki mnamo mwaka 1856 akiwa na umri wa miaka kumi na miwili hivyo kupewa urithi wake. Urithi huu ulijuisha mali kama mashamba, makazi pamoja na kiasi cha Paundi 5,429. Baada ya kifo cha baba yake, kaka yake Sayyid Thuwaini bin Said al-Said alikuwa Sultani wa Muscat na Oman, wakati kaka yake Majidi alikuwa Sultani wa Zanzibar.
Mnamo mwaka 1859 mama yake alifariki na Salme akapewa mashamba kama urithi wake. Mwaka huo huo kulizuka mgogoro kati ya kaka zake Majid na Barghash bin Said wa Zanzibar. Ingawa alimpenda kaka ya Majid, dada yake Khwala alienda upande wa Barghash. Kwa sababu aliweza kuandika, alikuwa secretary wa kikundi cha Barghash akiwa na miaka kumi na mitano. Kwa msaada wa meli za wamarekani Barghash alishindwa na utawalaa wake kuangushwa. Barghasha alipelekwa utumwani Bombay kwa miaka miwili ma Salme alikimbilia Kisimbani kwenye moja ya makazi yake.
Hatimaye Salme akarudi Stone Town na kujiunga na Majid. Hii ilimtengenezea chuki kati ya kaka yake Barghash na Khwala dada yake.

Kipindi anaishi Stone Town aliweza kufahamiana na jirani yake ambaye alikuwa mfanyabiashara wa Kijerumani, Rudolph Heinrich Ruete (Kuzaliwa 10 Machi 1839; Kufariki 6 Agosti 1870) na kupata ujauzito wake. Agosti 1866 ilionekana Dhahiri kuwa Salma anaujazito, ilibidi akimbilia kwenye manuwari sindikiza ya Uingereza H.M.S. Highflyer iliyoongozwa na Nahodha Thomas Malcolm Sabine Pasley R.N na kupewa ruhusa kuingia kwenye moja ya koloni la Uingereza liitwalo Aden. Huko alikuwa Mkristo na kuubatizwa kabla ya ndoa yake iliyofanyika tarehe 30 Mei 1867. Salma aljifungua mtoto wa kiume ,Heinrich, huko Aden Desemba 1866 na kufariki pindi akiwa katika safari ya kutokea Ufaransa kwenda Ujerumani katika majira ya joto mwaka 1867. Wawili hao walihamia Hamburg Ujerumani.[3]
Maisha yake Ulaya
Familia ya Ruetes iliishi Hamburg, ambapo walipata mtoto wa kiume na wa kike wawili. Watoto hao waliitwa:
Antonia Thawke Ruete (24 Machi 1868–?), aliyemuoa Eugene Brandeis (1846–1919) mwaka 1898 na kupata watoto wakike wawili.
Rudolph Said-Ruete (13 Aprili 1869 – 1 Mei 1946). A mwandishi wa habari na vitabu, kwa kuanzishwa kwa kikundi cha Nazi Nazi Party, alijiuzuru uraia wake wa kijerumani mnamo mwaka 1934 na kwenda kuishi Marekani,huko kuimfanya awe raia wa Uingereza na kurafiki baada ya vita vya pili vya dunia huko Lucerne, Switzerland. Mnamo mwaka 1901, alimuoa Mary Therese Matthias (1872–?) na kupata mtoto moja wa kiume na mwingine wa kike, Werner Heinrich (1902-1962) na Salme Matilda Benvenuta Olga (1910–?). Kupitia ndoa hiyo, kulimfanya awe binamu wa Alfred Moritz, Baron Melchett wa kwanza, aliyekuwa mwenyekiti wa kwanza wa Imperial Chemical Industries.
Mume wake alifariki mnamo mwaka 1870 baada ya ajari mbaya ya treni ya umeme ya abiria, na kumwacha Ruete katika mazingira magumu ya kiuchumi baada ya mamlaka husika kukataa kumpatia urithi wake. Katika kupunnguza matatizo haya ya kiuchumi aliandika  kitabu kinachoitwa Memoirs of an Arabian Princess from Zanzibar, kilichochapishwa kwa mara ya kwanza nchini Ujerumani mnamo mwaka 1886, na baadaye kuchapishwa Marekani na  Ireland. Kitabu hicho kilitoa historia ya mwanamke wa Kiarabu kwa mara ya kwanza. Kitabu hicho kinampa msomaji picha ya maisha ya Zanzibar kati ya mwaka 1850 hadi 1865, pamoja na picha ya ndugu zake Majid bin Said wa Zanzibar na Barghash bin Said wa Zanzibar, Masultani wa kipindi kile Zanzibar.
Baada ya kifo cha mume wake, Emily Ruete alishikilliwa kutokana na mipango ya kikoloni ilifanya na Otto von Bismarck. Kulikuwa na tetesi kuwa Birsmarck alitaka kumfanya wanaye wa kiume kuwa moja ya Sultani wa Zanzibar. Emily alirudi Zanzibar mwaka 1885 na 1886, kitabu chake cha kumbukumbu kiitwacho, Memoirs of an Arabian Princess kilichapishwa nchini Ujerumani. [3] Kati yam waka 1889 and 1914, aliishi Beirut, Lebanon na Jaffa. Alifariki katika mji wa Jena huko Ujerumani, akiwa na umri wa miaka 79 kwa ugonjwa wa Nimonia
Mnamo mwaka 1992, kitabu cha An Arabian Princess Between Two Worlds kilichapishwa,huku akituma barua nyumbani kwao akiwaelezea maisha aliyoishi huko Ulaya, mwisho habari zake zilienea kwa umma wote.
Kuna maonyesho mbalimbali kuhusu Emily Ruete Jumba la makumbusho, Zanzibar iliyopo Stonetown, Jumba lililojengwa na kaka yake Sultan Barghash
Tetesi
Emily Ruete amaonekana kama mhusika mdogo kwenye riwaya ya M.M. Kaye iitwayo Trade Wind.  Kitabu hicho kilianzishwa mwishoni wa mwaka 1850 na kuonyesha uhusika wake na jaribio la kaka yake Barghash kukosa ufalme wa nduguye Majid, masilahi pamoja na ndoa yake na Rudolph
Tanbihi

Marejeo
Emily Ruete, (1888): ,  (Many reprints).
Emily Ruete, (1907): ,
Rudolph Said-Ruete, Luzern (Switzerland), (1932): Eine auto-biographische Teilskizze. (Die Al-bu-Said Dynastie in Arabien und Ostafrika).

Jamii:Wikipedia Editathon 2018
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Watu wa Zanzibar


Reiko Aylesworth (amezaliwa tar. 9 Desemba 1972 mjini  Evanston, Illinois)[1][2] ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kazi zake za mfululizo wa televisheni maarufu kama 24. Katika 24, alicheza kama  Michelle Dessler.
Marejeo

Viungo vya nje
 on IMDb
 at AllMovie

Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai


Simu ya mkononi (lakabu simu ya kiganjani, simu bila waya, simumnara, simu-selula, rununu, rukono[1]) ni simu ndogo inayobebeka.
Simu ya mkononi inaweza kutumika kwa mawasiliano ya mbali bila waya. Inafanya kazi kwa kuwasiliana na kituo cha mawasiliano kwa njia ya mnara (vilevile huita "mnarani") ambayo inaunganisha na mtandao mkuu wa simu. Ikiwa inatembea, kama simu inakuwa mbali sana na mnara iliyoungana nao awali, ule mnara unatuma ujumbe kwa mnara mwingine wa karibu kupokea mawasiliano. Utaratibu huu unasaidia simu isikatike, hivyo basi mawasiliano yanaendelea kwa kuunganishwa huko. Kupasiana huko kwa minara (lugha ya kitaalamu "hand-off"), kunatokea kiasi kwamba hata mtumiaji hawezi kujua  kitu kama hicho kimetokea.
Teknolojia hii wakati ilipoanza ilikuwa ghali mno. Lakini kadiri inavyozidi kujulikana kutumika, ndivyo inavyozidi kuwa na gharama za chini, kiasi kwamba siku hizi karibu kila mtu anaweza kumudu gharama za matumizi ya simu ya mkononi.
Muundo mpya wa simu za mkononi unaitwa "SimuJanja" au "simu mtelezo". Muundo huu umekuwa maarufu ndani ya muda mfupi. Sehemu kubwa ya simu zilizotengenezwa kuanzia mwaka wa 2010 ni "simujanja". Zinaweza kutumika kama kompyuta na vilevile kupiga simu.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Simu
Jamii:Teknolojia

Je,nani alizindua simu ya mkono duniani?


Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki (Imperial British East Africa Company; kifupisho: IBEAC) ilikuwa shirika lililoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza kuanzia 1888. Koloni hilo lilikuwa utangulizi wa taifa la Kenya.
Biashara ya Mackinnon
Kampuni ilianzishwa baada ya mkutano wa Berlin wa 1885 kwa kusudi la kufanya biashara katika maeneo ya Afrika ya Mashariki.
Kiongozi wa kwanza alikuwa William Mackinnon aliyetafuta usaidizi wa serikali yake kufanikisha mipango yake. Mackinnon aliwahi kujenga biashara kubwa kote kwenye Bahari Hindi akaelewana vema na Sultani Bargash wa Zanzibar aliyeongea naye juu ya kumkodishia maeneo ya Sultani Afrika bara hadi Kongo. Mackinnon aliamini ya kwamba biashara ya Afrika bara ilikuwa na nafasi kubwa.
Awali serikali ya Uingereza ilikataa kukubali mipango hiyo hadi Wajerumani walipoingia kati na kuanzisha Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Uganda
Sasa Waingereza walishtuka na wapinzani wa koloni jipya walidhoofika. Mkataba wa mwaka 1886 kati ya Ujerumani na Uingereza ulichora mstari wa mpaka kati ya maeneo ya athira za nchi zote mbili katika Afrika Mashariki - ndio mpaka wa Kenya na Tanzania ya leo. Mapatano hayo yalikuwa msingi wa Mckinnon kuandikisha kampuni yake ya Afrika ya Mashariki kwa madhumuni ya kuanzisha biashara barani.
Mwaka 1887 kampuni ilikodisha maeneo ya bara ya Zanzibar kaskazini, eneo la Kijerumani kwa miaka 50. Tarehe 6 Septemba 1888 kampuni iliandikishwa London na kupewa barua ya ulinzi wa serikali ya Uingereza.
Mashindano juu ya Uganda kati ya Ujerumani na Uingereza uliharakisha uenezi wa kampuni. Mwaka 1890 Mjerumani Karl Peters alifanya mkataba na Kabaka Mwanga II wa Buganda ulioweka Buganda chini ya ulinzi wa Ujerumani lakini bila idhini ya serikali ya Berlin. Mapatano hayo yalisababisha kusainiwa kwa mkataba wa Helgoland-Zanzibar ulioweka Uganda chini ya Uingereza. Kampuni ya Mckinnon ilipewa kazi ya kutekeleza ulinzi juu ya Buganda kwa niaba ya London iliyosita bado kuanzisha koloni kamili.
Kushindwa kwa kampuni
Kampuni ilona nafasi kubwa ya biashara ya Uganda ikaona lazima kuwa na reli kati ya Kampala na Mombasa. Lakini upana wa eneo lililokabishiwa pamoja na gharama za kujenga reli hiyo zilishinda uwezo wa kampuni. Mwakilishi wa kampuni, kanali Frederick Lugard (1858-1945), akajikuta ndani ya vita vya wenyewe kwa wenyewe ya Buganda. Kampuni ikakosa uwezo wa kugharamia juhudi za Lugard.
Baada ya kifo cha Mckinnon mwaka 1893 kampuni ilikwama. Mwaka 1895 serikali ya Uingereza ilichukua utawala wa Uganda pamoja na maeneo kati ya Mombasa na Uganda na kampuni ikaacha haki zake kwa fidia ya £ 250,000.
Vyanzo
Oxford Dictionary of National Biography
John S. Galbraith, Mackinnon and East Africa 1878-1895 (Cambridge 1972)
Viungo vya nje

Jamii:Ukoloni
Jamii:Historia ya Kenya
Jamii:Afrika ya Mashariki

Kampuni ya mkate ya Superloaf inamilikiwa na nani?


Polynesia ya Kifaransa (kwa Kifaransa: Polynésie française; kwa Kitahiti: Pōrīnetia Farāni) ni eneo la ng'ambo la Ufaransa katika Pasifiki ya kusini. Eneo lake ni mafunguvisiwa mbalimbali ya Polynesia.
Kisiwa kinachojulikana zaidi ni Tahiti pamoja na mji mkuu wake wa Papeete ambayo ni pia mji mkuu wa eneo lote.
Jiografia

Visiwa, funguvisiwa na atolli za Polynesia ya Kifaransa kwa jumla vina eneo la nchi kavu la km² 4,167 jumla vilivyosambazwa katika kilomita za mraba 2,500,000 za bahari.
Visiwa vyote vimegawiwa katika tarafa tano ambazo ni vikundi vya visiwa vyenye mafunguvisiwa ndani yake; ni kama zifuatazo:
Visiwa vya Marquesas katika kaskazini, karibu zaidi na Hawaii, penye makundi mbili ya visiwa, vya kaskazini na ya kusini
Visiwa vya Tuamoto-Gambier ni eneo kubwa la Polynesia ya Kifaransa lenye mafunguvisiwa mawili: Tuamoto (atolli 76) na Gambier (visiwa 26)
Visiwa vya Shirika (Visiwa vya Society) 13 vyenye asili ya kivolkeno ambavyo ni sehemu yenye wakazi wengi; vimegawiwa katika tarafa mbili za:
tarafa ya Visiwa upande wa upepo pamoja na kisiwa kikuu cha Tahiti chenye nusu ya wakazi wote wa Polynesia ya Kifaransa
tarafa ya Visiwa mbali na upepo
Visiwa vya Austral (Visiwa vya Kusini) vyenye mafunguvisiwa mawili: Tubuaï na Bass.
Watu
Wakazi ni 268,270 (sensa ya mwaka 2012), ambao kati yao 2/3 ni Wapolinesia asilia na 11,9% ni Wazungu.
Kati yao wote, 68,5% wanatumia kwa kawaida lugha ya Kifaransa, iliyo lugha rasmi pekee.
Upande wa dini, 54% ni Waprotestanti, 30% ni Wakatoliki, halafu kuna Wamormoni na Mashahidi wa Yehova.
Tazama pia
Orodha ya lugha za Polynesia ya Kifaransa
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Jamii:Eneo la ng'ambo la Ufaransa
Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki


Nimrod Elireheemah Mkono (amezaliwa tar. 18 Agosti 1943)katika kijiji cha Busegwe ni mbunge wa jimbo la Musoma Vijijini alianza ubunge mwaka 2000~2015 bado ni mbunge wa musoma vijijini  katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania.nimrod mkono ni mwana maendeleo kwa sababu amejenga shule nyingi baadhi ya shule ni chief ihunyo iliyopo kijiji cha busegwe,shule ya msingi busegwe,chief wanzagi,chief oswald mang'ombe,shule ya sekondari Butuguri,shule ya sekondari kasoma na nyingine nyingi uchaguzi wa mwaka 2010 alipita bila kupingwa na pia ni wakili wa kimataifa wa kujitegemea pia nimrod mkono ni mzanaki kabila ambalo rais wa kwanza wa tanzania julius kambarage nyerere alikuwa na pia mheshimiwa mkono ametoa mchango mkubwa kufanikisha kupatikana kwa wilaya mpya ya butiama[1] Anatokea katika chama cha CCM.
Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Butiama  kwa miaka 2015 – 2020.  [2]
Tazama pia
Wabunge wa Tanzania

Marejeo

 Jamii:Wanasiasa wa Tanzania Jamii:Bunge la Tanzania

Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai

Je,Nimrod Elireheemah Mkono ana watoto wangapi?


Jean Bedel Bokassa (* 22 Februari 1921 - † 3 Novemba 1996) alikuwa rais na baadaye Kaisari wa Jamhuri ya Afrika ya Kati au baadaye Milki ya Afrika ya Kati hadi kupinduliwa tar. 21 Septemba 1979.
Mwanajeshi
Bokassa alizaliwa Bobangi akajiunga na jeshi la kikoloni la Ufaransa. Hadi mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alipanda ngazi akafikia cheo cha afande. Hadi 1961 akawa kepteni. 1964 alitoka katika jeshi la Ufaransa akaingia katika jeshi la jamhuri changa ya Afrika ya Kati. Akiwa ndugu wa rais David Dacko akaendelea kupanda ngazi hadi kuwa mkuu wa jeshi.
Rais na dikteta
Tar. 1 Januari 1966 Bokassa akampindua rais Dacko akajitangaza kuwa rais mpya akafuta katiba ya nchi.
Bokassa alisaidiwa mara kadhaa na Ufaransa. Mwaka 1967 aliomba na kupata msaada wa wanajeshi Wafaransa ili apate kuimarisha utawala wake.
1972 Bokassa akajitangaza kuwa rais wa maisha. Aliona majaribio mbalimbali ya kumpindua au kumwua lakini kwa jumla ni wapinzani wake waliopaswa kuaga dunia.
Katikia miaka ya 1970 Bokassa alitafuta usaidizi wa Libya akasilimu baada ya kumtembelea Rais Gadhaffi akajiita Salah Eddine Ahmed Bokassa.
Kaisari
Septemba 1976 Bokassa aliachicha serikali yake akaanzisha "Halmashauri ya Mapinduzi ya Afrika ya Kati": 4 Desemba 1976 akatangaza jamhuri kuwa milki na weyewe kuwa Kaisari kwa mfano wa Napoleoni. Bokassa alirudi katika kanisa katoliki, akawaalika wageni wengi na katika sherehe iliyogharamia dollar milioni 30 akajiwekea taji la Kaisari "Bokassa I".
Serikali yake iliendelea kuwa ya kidikteta. Wapinzani waliuawa hovyo au kupotea magerezani.
Ufaransa iliendelea kumsaidia.
Mapinduzi
Wakati wa Januara na Aprili 1979 wanafunzi waliandamana. Upinzani huu ulikandamizwa kwa msaada wa jeshi la Kongo. Wanafunzi wengi walikamatwa wengine kupigwa sana na kuuawa. Kwa jumla ni wanafunzi na watoto zaidi ya 100 waliuawa.
Katika hali hii Bokassa alisafiri tena kwenda Libya. Wapinzani walichukua nafasi ya kumpindua Bokassa wakiongozwa na aliyewahi kuwa raisi David Dacko tar. 21 Septemba 1979. Milki ilifutwa na Jmahuri kurudishwa.
Mwisho gerezani
Bokassa alipewa hukumu ya mauti lakini hakuhudhuria kesi. Aliporudi mwaka 1986 alikamatwa na kuhukumiwa tena afe. Adhabu ilipunguzwa baadaye kuuwa miaka 20.
1993 aliachishwa gerezani na rais André Kolingba akaishi miaka kadhaa akafa 3 Novemba 1996 huko Bangui. Bokassa aliacha wake 17 na watoto 50.
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Jamhuri ya Afrika ya Kati

Jean Bedel Bokassa aliteuliwa kama rais mwaka gani?


Papa ni kundi la spishi 500 za samaki wenye kiunzi cha gegedu badala ya mifupa. Gegedu ni dutu ya kunyambuliwa kama mpira mgumu lakini laini kuliko mifupa kamili. Karibu spishi zote za papa wanaishi katika maji ya chumvi baharini.
Papa wengi ni wavindaji wanaokula samaki na wanyama wengine wa baharini. Spishi kadhaa wanahofiwa kwa sababu kushika wanadamu. Lakini papa wakubwa sana hula planktoni kama nyangumi wakubwa.
Papa mkubwa kabisa ni papa nyangumi (Rhincodon typus) anayefikia urefu wa mita 14 na uzito wa tani 12 ambaye ni pia samaki mkubwa kabisa duniani na hula planktoni. Spishi ndogo kabisa ni Etmopterus perryi, wenye urefu wa sentimita 21 tu.
Spishi nyingi za papa ziko hatarini ya kupotea kwa sababu wanavuliwa mno.
Papa huwa na meno mengi yanayoendelea kukua muda wote wa maisha yake mstari baada ya mstari wa meno yanayoanza kukua nyuma ya meno ya nje na kuchukua nafasi yao mfululizo.
Wana uwezo mkubwa wa kunusa ndani ya maji hasa damu ya kiumbe aliyeumizwa kwenye umbali wa kilomita. Kupitia ngozi wanatambua pia mwendo ndani ya maji na wanaelekea penye chanzo cha mwendo.
Spishi nne wametambuliwa kuwa ni hatari kwa wanadamu. Lakini jumla ya ajali ambako mwanadamu anang'atwa na papa ni takriban 100 kwa mwaka kote duniani; mara nyingi watu wanajeruhiwa na mwaka 2007 kuna ya kifo kimoja kutokana na papa. Wataalamu wanajadiliana kama papa wanashambulia kweli au kama wanajisikia mara nyingi wameshambuliwa na watu wanaowakaribia mno au kama papa anamchanganya mwanadamu na windo la kawaida.
Kinyume chake kuna papa milioni 200 wanaouawa kila mwaka na wanadamu.
Spishi za Afrika ya Mashariki
Alopias pelagicus, Karage Mdogo (Pelagic thresher) au Kinengwe
Alopias superciliosus, Karage Macho-makubwa (Bigeye thresher) au Kinengwe
Alopias vulpinus, Karage wa Kawaida (Common thresher) au Kinengwe
Carcharhinus albimarginatus, Papa Mapezi-ncha-nyeupe (Silvertip shark)
Carcharhinus amblyrhynchos, Papa-miamba Kijivu (Grey reef shark)
Carcharhinus amboinensis, Papa Macho-nguruwe (Pigeye shark)
Carcharhinus falciformis, Papa Bunshu (Silky shark)
Carcharhinus humani, Papa-miamba wa Human (Human's whaler shark)
Carcharhinus leucas, Papa-fahali (Bull shark)
Carcharhinus limbatus, Papa Mapezi-ncha-nyeusi (Blacktip shark)
Carcharhinus longimanus, Papa Mapezi-ncha-fedha (Oceanic whitetip shark)
Carcharhinus macloti, Papa Pua-ngumu (Hardnose shark)
Carcharhinus melanopterus, Papa Karaji (Blacktip reef shark)
Carcharhinus plumbeus, Papa Kahawia (Sandbar shark)
Carcharhinus sealei, Papa Doa-jeusi (Blackspot shark)
Carcharhinus sorrah, Papa Mkia-doa (Spot-tail shark)
Carcharias taurus, Papa Meno-chakavu (Sand tiger shark)
Carcharodon carcharias, Papa Mweupe Mkubwa (Great white shark)
Eridacnis radcliffei, Papa-paka Mdogo (Pygmy ribbontail catshark)
Eridacnis sinuans, Papa-paka wa Afrika (African ribbontail catshark)
Etmopterus sentosus (Thorny lanternshark)
Galeocerdo cuvier, Papa Ngusi (Tiger shark)
Hemipristis elongata (Snaggletooth shark)
Hexanchus griseus, Papa Matamvua-sita Kijivu (Bluntnose sixgill shark)
Hexanchus nakamurai, Papa Matamvua-sita Macho-makubwa (Bigeyed sixgill shark)
Holohalaelurus grennian (Grinning Izak)
Holohalaelurus melanostigma (Crying Izak)
Hypogaleus hyugaensis (Blacktip tope)
Isurus oxyrinchus, Papa Nyamzani au Nyamarasi (Shortfin mako shark)
Loxodon macrorhinus (Sliteye shark)
Mustelus manazo (Starspotted smooth-hound)
Mustelus mosis (Arabian smooth-hound)
Nebrius ferrugineus, Papa Usingizi Hudhurungi au Guigui (Tawny nurse shark)
Negaprion acutidens (Sicklefin lemon shark)
Prionace glauca, Papa Buluu (Blue shark)
Pristiophorus nancyae, Papa-msumeno wa Afrika (African dwarf sawshark)
Pseudoginglymostoma brevicaudatum, Papa Usingizi Mkia-mfupi (Short-tail nurse shark)
Rhincodon typus, Papa Nyangumi, Zambarani au Vaame (Whale shark)
Rhizoprionodon acutus, Papa Marbui (Milk shark)
Scoliodon laticaudus, Papa Sumbwi (Spadenose shark)
Sphyrna lewini, Papa Mbingusi Mapengo au Nyundo (Scalloped hammerhead)
Sphyrna mokarran, Papa Mbingusi Mkubwa au Nyundo (Great hammerhead)
Squalus mitsukurii, Papa Mdogo (Shortspine spurdog)
Squatina africana (African angelshark)
Stegostoma fasciatum, Papa Chui (Zebra or Leopard shark)
Triaenodon obesus, Papa Suruanzi (Whitetip reef shark)
Marejeo
Rashid Anam & Edoardo Mostarda (2012) Field identification guide for the living marine resources of Kenya. FAO, Rome.
Gabriella Bianchi (1985) Field guide to the commercial marine brackish-water species of Tanzania. FAO, Rome.

Jamii:Samaki


Robyn Rihanna Fenty (amezaliwa tar. 20 Februari 1988) ni msanii wa uimbaji wa muziki wa R&B na pop kutoka nchini Barbados. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Rihanna. Alizaliwa mjini Saint Michael, Barbados, na kisha baadaye akaelekea zake nchini Marekani akiwa na umri wa miaka 16 ili kujiendeleza zaidi katika shughuli zake za kirekodi akiwa chini ya uongozi wa mtayarishaji wa rekodi Bw. Evan Rogers.
Baadaye akaja kuingia mkataba na studio ya Def Jam Recordings baada ya kusailiwa na kiongozi wa studio hiyo Bw. Jay-Z.[1]
Diskografia

Music of the Sun (2005)
A Girl like Me (2006)
Good Girl Gone Bad (2007)
Rated R (2009)
Loud (2010)
Talk That Talk (2011)
Tanbihi
^a:Barbados born producer Jimmy Senya Haynes produced and arranged Babylon the Bandit for the band Steel Pulse, but he was never credited as a member of the band.[2][3]

Marejeo

Viungo vya Nje

 on IMDb

Jamii:Wanamuziki wa Barbados
Jamii:Waimbaji wa rhythm na blues


Unowe (au Norwe au Norwei; kwa Kinorwei Norge/Noreg au rasmi huitwa Kongeriket Norge kwa Bokmål na Kongeriket Noreg kwa Nynorsk, Ufalme wa Unowe) ni nchi ya Skandinavia katika Ulaya ya Kaskazini.
Imepakana hasa na Uswidi, ila kaskazini  na Ufini (Finland) na Urusi pia.
Ina pwani ndefu kwenye Bahari ya Kaskazini na ya Atlantiki.
Mji mkuu ni Oslo.
Visiwa vya Svalbard na Jan Mayen katika bahari ya Aktiki ni maeneo chini ya Norwei.
Pia visiwa visivyokaliwa na watu vya Bouvet Island katika Atlantiki ya kusini na Peter I Island katika Pasifiki ya kusini ni maeneo chini ya Unowe.
Nchi inadai pia sehemu ya Queen Maud Land barani Antaktika penye kituo cha kisayansi cha Troll.
Mkuu wake kwa sasa ni Mfalme Harald V.
Sikukuu ya taifa ni tarehe 17 Mei, ambapo husherekewa katiba ya Norwei ya mwaka wa 1814.
Bunge huitwa Stortinget na wanachama wake huchaguliwa na wananchi kila baada ya miaka minne.
Miji
Mji mkuu wake una wakazi wanaozidi 530,000. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Bergen wenye wakazi 230,000 na Trondheim wenye wakazi 150,000; yote miwili imewahi kuwa miji mikuu ya Unowe katika miaka ya mwanzoni.[1]
Historia
Nchi ilikaliwa na watu wawindaji tangu mwaka 10000 KK hivi.
Katika miaka 3000 - 2500 KK waliingia wakulima wa Kizungu.
Katika karne ya 8 hadi karne ya 10 Norwei ilipeleka mabaharia wake Waviking hadi mbali sana.
Kwa muda mrefu Norwei ilibaki katika muungano na Udani na Uswidi.
Ufalme umekuwa huru tangu mwaka wa 1905.
Uchumi
Unowe ilikuwa nchi maskini ya wakulima na wavuvi, lakini tangu kupatikana kwa mafuta ya petroli baharini imekuwa kati ya nchi tajiri kabisa duniani.
Watu
Takriban watu milioni 5.1 wanaishi nchini Unowe. Wengi wao (86%) ni Wanorwei asili, jamii ya Wajerumani. Asilimia 14 ni wahamiaji au watoto wa wahamiaji wawili.
Dini ya kwanza ni Ukristo (82%), hasa madhehebu ya Kilutheri (74.3%), halafu Wakatoliki (2.4%, hasa wenye asili ya Polandi). Hata hivyo wananchi wengi hawajali sana; wanaoshiriki ibada kila wiki ni 2% tu.
Katika dini nyingine, unaongoza Uislamu (2.4%) ulioletwa na wahamiaji kutoka nchi mbalimbali walioongezeka sana kuanzia miaka ya mwisho ya karne ya 20.
Marejeo

Viungo vya Nje

 Geographic data related to  at OpenStreetMap
, Norway's official portal

 entry at Encyclopædia Britannica
 from UCB Libraries GovPubs
, official foreign portal of the Norwegian Ministry of Foreign Affairs
Wikimedia Atlas of Norway
, official travel guide to Norway.

 – a digital library that provides scientific information on the Nordic and Baltic countries as well as the Baltic region as a whole.

Jamii:Skandinavia
Jamii:Nchi za Ulaya


Sally McLellan (aliyezaliwa 19 Septemba 1986 huko Sydney, Australia) ni mwanamichezo wa Australia ambaye ni mtaalamu katika mita 100 na mita 100 ya kuruka viunzi. McLellan ndiye anashikilia rekodi ya Australia kwa mita 100 ya kuruka vikwazo na yeye ndiye mwanariadha kasi wa pili wa Australia nzima katika mbio ya 100m. Wakati wa Olimpiki ya 2008, yeye alishinda medali ya fedha katika mbio ya 100m ya vikwazo kwa muda wa sekunde 12.64.
Wasifu
Sally alizaliwa mjini Sydney na wakahamia Gold Coast alipokuwa umri wa miaka 8. Ilikuwa pale, wakati yeye bado alikuwa katika shule ya msingi,ndipo kipaji chake cha riadha ikaonekana na Sharon Hannan ,ambaye ni kocha wake hadi sasa. [10] Sally alipata umaarufu katika mwaka wa 2001,akiwa umri wa miaka 14 tu,akashinda mbio ya 100m ya Australia ya walio chini ya umri wa miaka 20. Baada ya shida za kujeruhiwa katika mwaka wa 2002,alikimbia mbio yake ya kimataifa ya kwanza katika Mbio ya Dunia ya Ubingwa ya Vijana,Sherbrooke,Kanada na akashinda mbio ya 100m kuruka viunzi. Mwezi uliofuata,akiwa umri wa miaka 16 ,aliwakilisha Australia katika ngazi ya Mashindano ya Mabingwa ya Dunia ya 2003,Paris,Ufaransa kama mmola wa wanariadha wa timu ya mbio ya 4x100m. Ilipofika mwaka wa 2004,alishinda medali ya shaba katika mbio ya 100m katika Mbio ya Dunia ya Vijana ya Mabingwa, na akakosa tu kwa kidogo sana medali katika mbio ya 100m ya kuruka viunzi.
Katika Michezo ya Madola ya 2006,Melbourne,Australia,Sally alitegwa na kiunzi na akaanguka katika fainali ya mbio ya 100m ya kuruka viunzi, hii ikamfanya akose medali. Mnamo mwaka wa 2007, yeye aliendelea kushindana katika mbio zote mbili,100m na 100m ya kuruka viunzi, akifika semifainali katika zote mbili katika Mashindano ya Mabingwa ya Dunia ,Osaka,Ujapani. Hata hivyo katika Olimpiki ya 2008,alibadilisha lengo lake na akaamua kufanya bidii katika mbio ya 100m ya kuruka viunzi pekee yake. Uamuzi huo ulikuwa bora na Sally akashinda medali ya fedha katika fainali kubwa ambapo aliyedhaniwa kushinda ,Lolo Jones aliteguka na akaanguka.Mbio hiyo ilihitaji usaidizi wa picha ili kuchagua washindi wa fedha na shaba. Baada ya kutangazwa kwa matokeo rasmi, McLellan alisherehekea sana kwa furaha akiwa mshindi wa medali ya shaba,Priscilla Lopes-Schliep.Mahojiano ya hapo baasaye yalionyesha kuwa alikuwa na furaha na hisia nzuri nyingi ya mbio hiyo.

McLellan alikuwa katika fomu nzuri katika msimu wa Uropa wa 2009,huku akishinda mbio tano kati ya saba na kuvunja rekodi ya Australia na Oceania ya mbio ya 100m ya urukaji viunzi katika mbio za Herculis hapo Julai,akiwa na muda wa sekunde 12.50.Muda huu ulikuwa kasi kwa sekunde 0.03 kuliko ule aliokuwa ameweka mwaka uliokuwa umepita.. Hata hivyo, aliathiriwa na maumivu mgongoni katika matayarisho ya Mbio ya Mabingwa ya Dunia ya Berlin,Ujerumani na kamaliza akiwa #5 katika fainali ya 100m ya kuruka viunzi. [12]
Maisha ya Kibinafsi.
Sally alilelewa na mama pekee yake,aliyefanya kazi mbili ili kupata pesa ya kutosha ya kumsaidia kazi ya bintiye. Mwishoni mwa mwaka wa 2008, aliweka ahadi ya ndoa na Kieran Pearson, hawa wakiwa wamekuwa pamoja tangu mwaka wao wa mwisho wa Shule ya Upili ya Helensvale State,Gold Coast. [14]
Tuzo
Katika Mashindano Mbalimbali

Muda bora(Kibinafsi)
100 m  - 11.14 s (2007)
200 m - 23.36 s (2006), 22.61 s  W/S +2.1 (2009)
100 m ya kuruka viunzi - 12.48 s (2011)
Maelezo

Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Warukaji Viunzi wa Australia
Jamii:Wanariadha wa Australia


Boma la Kale ni jengo la kihistoria mjini Dar es Salaam. Pamoja na Atiman House iko kati ya majengo mawili yaliyobaki na vyanzo wa mji huu tangu nayakati zilizotangulia ukoloni wa Kijerumani[1].
Nyumba ya wageni kabla ya ukoloni
Nyumba hii ilijengwa mwaka 1866 wakati Sultani Sayyid Majid bin Said aliamua kuanzisha makao mapya barani baada ya kuchoka maisha ya kule Zanzibar akaita jumba jipya "Dar es Salaam" yaani "jumba la amani, utulivu". Jumba la Sultani lilijengwa pamoja na majengo mengine na Boma la Kale la leo lilikuwa nyumba ya kupokelea wageni wa Sultani.
Jinsi ilivyokuwa kawaida katika ujenzi wa nyumba za Waswahili wenye uwezo, kuta zilijengwa kwa kutumia mawe ya matumbawe; kwa ghorofa dari ilitengenezwa kwa kufunga nafasi kati ya kuta kwa magogo ya mikoko yenye ubao ambao huliwi na wadudu. Kwa hiyo urefu wa mikoko iliyopatikana iliamulia upana wa vyumba, ambao ni takriban mita 3.
Kuimarishwa wakati wa Vita ya Abushiri
Baada ya kifo cha Sayyid Majid, alifuatwa na Sayyid Barghash ambaye hakupenda kuendelea na mradi wa makao mapya, hivyo majengo yalikaa tu.
Mwaka 1888 sultani mpya Sayyid Khalifa aliamua kukodisha mamlaka juu ya pwani ya Tanganyika kwa Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki. Kampuni ilinunua majengo ya sultani ya Dar es Salaam pamoja na Boma la Kale na kuyatumia kama ofisi na makazi.
Mwaka uliofuata wenyeji wa pwani walipinga majarabio ya kampuni hii kuchukua mamlaka ya kiutawala mikononi mwake. Katika Vita ya Abushiri vituo vya Wajerumani vilishambuliwa mahali pengi kuanzia Septemba 1888. Baada ya kupokea habari hizi kwenye kituo cha Dar es Salaam nyumba hii iliunganishwa kwa ukuta pamoja na jengo jirani na hivyo kuimarishwa kuwa ngome. Kuanzia mwezi Desemba 1888 kulikuwa na mashambulio dhidi ya Dar es Salaam.[2]. Katika boma hili Wajerumani waliweza kujitetea kwa msaada wa wanamaji kutoka manowari SMS Möwe hadi kufika kwa jeshi la kikoloni la Schutztruppe kwenye Mei 1889.
Matumizi ya kiofisi wakati wa ukoloni
Utawala wa Kampuni ya Kijerumani uliporomoka katika vita ya Abushiri na sasa serikali ya Berlin iliingia kati na kuchukua utawala moja kwa moja mikononi mwake. Makao makuu yalihamishwa kutoka Bagamoyo pasipo bandari kwa meli kubwa kwenda Dar es Salaam penye bandari nzuri. Boma la Kale liliendelea kutumiwa kama kituo cha forodha na baadaye kama gereza lenye wafungwa Waafrika hadi 200.[3]
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Dar es Salaam ilivamiwa na jeshi la Uingereza kwenye mwaka 1916. Tanganyika iliendelea kuwa chini ya Uingereza na Dar es Salaam kuwa mji mkuu. Boma la Kale lilikuwa kituo cha polisi hadi uhuru wa nchi tarehe 9 Desemba 1961.
Urithi wa Kitaifa wa Tanzania
Baada ya uhuru polisi ilihamia majengo mapya. Boma la Kale lilitumiwa kwa ofisi mbalimbali za serikali. Mnamo 1980 kulikuwa na mipango ya kobomoa nyumba lakini wananchi wengi wa mji walitetea jengo hilo la kihistoria. Mwaka 1995 liliandikishwa katika orodha ya kumbukumbu ya urithi wa kitaifa.
Tangu mwaka 2014 taasisi ya Dar es Salaam Centre for Architectural Heritage (DARCH) iliweza kupatana na Halmashauri ya Jiji la Dar es Salaam kuhusu mipango ya ukarabati na matumizi ya Boma la Kale. Tangu mwaka 2017 Boma la Kale ni kituo cha kiutamaduni chenye programu na maonyesho kuhusu historia na urithi wa Dar es Salaam, mazingira, uchumi na mshikamano wa kijamii wake.
Tanbihi

Viungo vya Nje

Jamii:Historia ya Dar es Salaam


Part of a series on theHistory of Tanzania
Timeline
History of Zanzibar
Colonial period
Scramble for Africa
German East Africa
Heligoland–Zanzibar Treaty
Maji Maji Rebellion
East African Campaign
British East Africa
Modern history
Zanzibar Revolution
Tanganyika
Ujamaa
Uganda–Tanzania War
 Tanzaniaportalvt
Tanganyika African National Union (TANU) kilikuwa chama kilichotawala Tanganyika na Tanzania hadi muungano wa chama hiki na Chama cha Afro-Shirazi cha Zanzibar ulipounda Chama cha Mapinduzi (CCM) mwaka 1977.
TANU ilianzishwa 7 Julai 1954 kutokana na Tanganyika African Association (TAA). TAA ilikuwa na mwelekeo wa kitamaduni zaidi ya siasa. Mwenyekiti wa kwanza wa TANU alikuwa Julius Kambarage Nyerere.
TANU ilishinda kila uchaguzi chini ya utawala wa kikoloni ikawa chama cha kuongoza Tanganyika hadi ilipopata uhuru wake mwaka 1961. Katiba ya Taifa ya mwaka 1962 ilifanya TANU kuwa chama cha pekee nchini ikifuata mfano wa nchi za kijamaa zenye muundo wa siasa ya chama kimoja.
Mtiririko wa upatikanaji uhuru

Mtiririko wa kupigania uhuru wa Tanganyika na mchango wa Mwalimu katika kupigania uhuru:
1929: TAA yaundwa ikiwa na wajumbe wafuatao:
Kleist Sykes
Mzee bin Sudi
Ibrahim Hamis
Zibe Kidasi
Ali Said Mpima
Suleiman Majisu
Raikes Kusi
Rawson Watts
Cecil Matola
1950: TAA yawasiliana na KAU; Abdulwahid alikwenda Nairobi kukutana na Jomo Kenyatta ili kujenga mawasiliano na chama cha Kenya African Union (KAU).
1951: Kuundwa kwa tawi la siasa la TAA; likiwa na wajumbe wafuatao:
Abdulwahid Sykes (Katibu)
Sheikh Hassan bin Amir
Hamza Kibwana Mwapachu
Said Chaurembo
Dk. Kyaruzi.
John Rupia
Stephen Mhando
1951: Kenyatta akutana tena na viongozi wa TAA. Safari hii mkutano huo ulifanyika Arusha. Wajumbe wa TAA walikuwa Abdulwahid Kleist Sykes, Dossa Aziz na Stephen Mhando.
1952: Abdulwahid alichaguliwa kuwa Rais wa TAA.
1952: Mwalimu Nyerere atambulishwa kwa Abdulwahid na Bwana Kasela Bantu. Baada ya utambulisho huo ikawa kila Jumamosi Mwalimu Nyerere akawa anakutana na akina Dossa Azizi, Bw. Ally Sykes, Abdulwahid Sykes, Dustan Omar na Mhando kujadili mustakbali wa nchi ya Tanganyika.
Mikutano hiyo ama ilikuwa ikifanyika nyumbani kwa Dossa Azizi mtaa wa Congo au mtaa wa Stanley nyumbani kwa Abdulwahid.
Alikuwa ni Dossa Azizi ambaye mara nyingi alikuwa akimrudisha Mwalimu Nyerere kwa gari lake Pugu (St. Francis College) baada ya mkutano.
1953: Mwalimu achaguliwa kuwa Rais wa TAA. Wazee waliompa nguvu ya kisiasa Mwalimu mara baada ya kuingia katika TAA/TANU.
Sheikh Hassan bin Amir, Sheikh Suleiman Takadir, Mzee Mohammed Jumbe Tambaza, Mshume Kiyate na Mwinjuma Mwinyikambi. Wengine walikuwa Rajab Diwani, Makisi Mbwana, Sheikh Haidar Mwinyimvua na Idd Faiz Mafongo. Aidha walikuwepo Idd Tosiri, Sheikh Mohamed Ramia na Mashado Ramadhani Plantan.
Oktoba 10, 1953 Mwalimu Nyerere, Abdulwahid Sykes, Ally Sykes, Dossa Aziz na John Rupia walikutana kujadili namna ya kuibadili TAA kuwa chama kamili cha siasa.
1954: TANU yaanzishwa. Wajumbe wa mkutano uliojadili kuibadili katiba ya TAA kuwa TANU walikuwa Abdulwahid Sykes, Julius Nyerere, Tewa Said Tewa, Dossa Aziz, Ally Sykes, Kasela Bantu, , Abubakar Ilanga na Saadan Abdu Kandoro. Wengine walikuwa S.M. Kitwana, C.O. Milinga, Patrick Kunambi, Gerimano Pacha, Japhet Kirilo na L.M. Makaranga. Walikuwa pia Joseph Kimalando na John Rupia.
Mkutano wa kuizindua rasmi TANU ulihudhuriwa na wajumbe wafuatao: Julius Nyerere, Abdulwahid Sykes, Ally Sykes, Dossa Aziz, John Rupia na Mshume Kiyate. Wengine walikuwa Makisi Mbwana, Jumbe Tambaza, Juma Waziri, Clement Mtamila, Rajab Diwani, Schneider Plantan na Marsha Bilali. Walikuwepo pia Rashid Ally Meli, Frederick Njiliwa, Idd Faiz Mafongo, Idd Tulio, Denis Phombeah na wengine.
Julius Nyerere alipewa kadi ya TANU Na. 1, kadi Na. 2 ikaenda kwa Ally Sykes na Abdulwahid akachukua kadi ya TANU Na. 3, Dossa Azizi alichukua kadi Na. 4, kadi Na. 5 ikaenda kwa Phombeah. Dome Okochi alipata kadi Na. 6, John Rupia Na. 7, Bibi Titi Mohamed kadi Na. 16 na Idd Tosiri kadi Na. 25.
Tazama pia
Kura Tatu

Ally Kleist Sykes alijiunga na siasa mwaka gani?


The Province ni gazeti la kila siku linalochapishwa na mtindo wa gazeti la porojo. Gazeti hili huchapishwa katika eneo la British Columbia na Kundi la Pacific Newspaper, kampuni shirika ya CanWest Global Communications. Limekuwa gazeti la kila siku tangu mwaka wa 1898.
Kulingana na utafiti wa NADbank wa hivi majuzi, wasomaji wa The Province kila siku(kati ya Jumatatu na Ijumaa) ni 520,100 ,takwimu hii inalifanya kuwa gazeti linalosomwa sana katika eneo la British Columbia.Vilevile,usambazaji wa nakala katika siku sita ni nakala 167,746 kwa kila siku.
Historia
Katika mwaka wa 1923, familia ya Southam ilinunua gazeti hili la The Province. Miaka ishirini na miwili baadaye katika mwaka wa 1945, wachapishaji wa nakala za jarida hili waligoma. The Province lilikuwa gazeti lililonunuliwa sana kati ya magazeti mengine yote jijini Vancouver likiwa mbele ya The Vancouver Sun na lile la News Herald. Kama matokeo ya mgomo huo wa wiki sita, gazeti hilo lilipoteza wanunuzi muhimu katika soko la magazeti ikifanya mauzo yao yapungue. Gazeti hili lilishuka hadi nafasi ya tatu katika mauzo ya magazeti. Katika mwaka wa 1957, magazeti ya The Province na The Vancouver Sun yaliuzwa kwa kampuni ya Pacific Press ambayo ikamilikiwa na kampuni zote mbili (Vancouver Sun na  The Province).
Stesheni za redio za CFCB / CKCD
Mnamo 23 Machi 1922, The Province lilianzisha stesheni ya redio ya CFCB iliyotangaza habari mbalimbali na ripoti za soko la hisa. Kulikuwa na muhtasari za habari siku nzima zikifuatiwa na muziki. Stesheni hii ,kwa kawaida, ilikuwa ikifungwa saa nne ya usiku. Stesheni hii ilibadilisha jina lake kuwa CKCD katika mwaka wa 1923, na ikahamia mfumo wa usambazaji wa 730kHz katika mwaka wa 1925. Usimamizi wa gazeti hilo, The Province , likachukuliwa na kampuni ya Pacific Broadcasting katika mwaka wa 1933 huku The Province likiendelea kuipa stesheni hiyo ripoti na habari mbalimbali za kutangazwa.
Katika mwaka wa 1936, shirika jipya lililokuwa limeundwa la Canadian Broadcasting Corporation(liliundwa ili liwe shirika la utangazaji na pia la kusimamia  sheria za utangazaji - jukumu hili la pili,hapo awali, lilikuwa la Idara ya Umarina na Uvuvi) liliagiza CKCD kurudisha kibali chake na kufunga kazi yake yote. Stesheni ya CKCD ilitangaza habari yake ya mwisho katika mwezi wa Februari 1940.
Marejeo
^
^

Viungo vya nje

Jamii:Makampuni ya Kanada

Gazeti la The Province  ina sehemu ngapi?


Mfalme ni mtawala wa kiume juu ya nchi katika utaratibu wa ufalme. Kwa kawaida amerithi cheo chake kutoka mzazi wake aliyekuwa mfalme pia. Lakini kuna pia wafalme waliochaguliwa au kuteuliwa kwa namna nyingine hasa kama mfalme aliyetangulia alikufa bila mrithi.
Utawala wa kifalme ilikuwa hali ya kawaida katika nchi nyingi za dunia kwa muda mrefu.
Mwanamke anayeshika nafasi ya mfalme huitwa "malkia".
Kama cheo kinaendelea katika ukoo mmoja kutoka mababa kwa watoto wao familia hii huitwa nasaba.
Madaraka ya mfalme
Madaraka ya wafalme walitofautiana kati ya nchi na nchi na kati ya kipindi na kipindi cha historia. Mifano ni:
Mfalme wa kikatiba imekuwa hali ya kawaida katika karne ya 19 na 20 pale ambako utaratibu wa kifalme umeendelea. Mfalme hatekelezi tena shughuli za serikali. Serikali inachaguliwa na bunge kwenye msingi wa kura wa raia wote jinsi ilivyopangwa katika katiba ya nchi. Nafasi ya mfalme unafanana na ile ya rais katika jamhuri. Kuna tofauti kama mfalme ana athira katika siasa au kama cheo chake ni cha heshima tu na hana uwezo wa kuingilia kati katika kazi za bunge na serikali. Mifano yake ni wafalme wa Skandinavia au pia utaratibu wa Uingereza na nchi za Jumuiya ya Madola zisizo jamhuri. Nafasi ya mfalme iko hasa kama vikundi ndani ya bunga havikubaliani kuhusu serikali mpya na hakuna upande mwenye kura nyingi kabisa.
Wafalme wa nchi kama Moroko na Yordani wana athira kubwa zaidi.
Mfalme mwenye mamlaka yote bila kufungwa na katiba alikuwa jambo la kawaida zamani lakini leo hii wamebaki wachache sana. Falme za aina ni Saudia, Omani, Qatar, Uswazi, Brunei na Bhutan (inayoandaa katiba kwa mwaka 2008).
Mfalme wa sehemu ya taifa tu: mifano yake ni Kabaka wa Buganda au Asantehene wa Ashanti katika Ghana. Wafalme hawa wa jadi bado wanaheshimiwa na kuwa na athira kwa sababu wanatambuliwa na watu wao hata ndani ya jamhuri kubwa zaidi kuliko eneo la kabila au kundi lao.
Wafalme na watawala wengine
Hakuna utaratibu sanifu mtawala gani anastahili kuitwa "mfalme". Kwa kawaida anasimamia eneo au nchi ya kujitegemea lakini wengine huweka pia mashariti kuhusu ukubwa wa eneo lake.
Kwa maeneo fulani kuna vipindi katika historia ambako si rahisi kutofautisha kati ya wafalme na watawala wadogo wengine kama watemi, machifu n.k..
Mara nyingi watawala wa Waswahili ambao hawakuwa na mamalaka nje ya eneo dogo la mji wao walijiita Sultani na Wareno waliwaita "reyes" (wafalme).
Hali hii ililingana na mifano mingine kama kati ya Wagiriki wa Kale ambako vilevile watawala wadogo juu ya miji walitumia  cheo cha "mfalme".
Tazama pia: Kaisari, Mtemi

Jamii:Cheo

en:Germanic king

Uingereza imekuwa na rais wangapi wa kike?


Arthropodi ni kundi kubwa la wanyama wenye mwili wa pingili na miguu ya kuunga wasio na ugwe wa mgongo. Mifano ni wadudu, nge, buibui au kaa. Katika uainishaji wa kisayansi wamejumlishwa katika faila ya Arthropoda.
Wote huwa na kiunzi cha nje kinachoundwa na khitini.
Wengi ni wadogo na spishi kubwa kabisa ni kaa ya Japani inayofikia uzito wa kilogramu 15-20. Lakini wana spishi nyingi sana na wanapatikana kila sehemu ya dunia. Jointi za wadudu ni kama vipashio vilivyounganishwa kuleta mtiririko wa miili yao.
SIFA ZA WADUDU
wana antena mbili
miili yao imegawanyika katika sehemu kuu tatu yaani kichwa, thorasiki na kiwiliwili
wana mabawa manne
wana rangi zinazoweza kuendana na majani kwaajili ya kujificha
miili yao ni midogo sana
Uainishaji
Mwainisho wa kawaida wa arithropodi unaonyeshwa katika sanduku la uainishaji. Lakini tangu mwanzo wa karne hii miainisho mibadala imependekezwa. Pendekezo la hivi karibuni ni hili (vifundo havikupewa tabaka)[1]:
Chelicerata
Kifundo bila jina
Myriapoda
Pancrustacea
Oligostraca
Ostracoda
Ichthyostraca
Mystacocarida
Kifundo bila jina
Pentastomida
Branchiura
Kifundo bila jina
Multicrustacea
Malacostraca
Hexanauplia
Copepoda
Thecostraca
Allotriocarida
Kifundo bila jina
Cephalocarida
Branchiopoda
Kifundo bila jina
Remipedia
Hexapoda
Picha

Jongoo (Myriapoda)
Buibui (Arakinida)
Kaa (Gegereka - Crustacea)
Kipepeo (Wadudu - Hexapoda)
Trilobiti (Trilobita)

Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Arithropodi


Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, dorbin) ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:
Darubini ndogo za mkononi ni vyombo vinavyotumiwa na wapenda mazingira asilia, wawindaji, polisi na jeshi.
Darubini kubwa hupatikana mara nyingi katika paoneaanga (vituo vya astronomia); kuna hasa aina mbili:
darubini maonzi (optical telescope) kubwa hutumiwa na wanaastronomia kwa kutazama magimba ya angani kama jua, mwezi, nyota, sayari au kometi. Darubini hizo huwa ama
darubinilenzi (refracting telescope)
darubiniakisi (reflecting telescope).
darubiniredio hutumiwa pia na wanaastronomia zikikusanya mawimbi ya sumakuumeme zinazofaa kutupa picha za violwa vya mbali sana isizoonekana kwa njia ya nuru ya kawaida. Zinafaa pia kuonyesha tabia za violwa vya angani vya karibu zaidi zisizotambulika kwa njia ya nuru.
Historia ya darubini
Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.
Mfano wake ulichukuliwa na kuboreshwa na mwanaastronomia Mwitalia Galileo Galilei aliyeanza kuitumia mwaka 1610 kwa kuangalia nyota. Aligundua mara moja miezi ya sayari Mshtarii.
Muundo tofauti uligunduliwa na padre Nicolaus Zucchius mwaka 1616 uliotumia kiakisi parabola kwa kukusanya mishale ya nuru.
Katika karne zilizofuata vyombo hivyo viliendelea kuboreshwa.
Mtambo mpya ulipatikana katika karne ya 20 kwa kutumia mnururisho wa sumakuumeme kutoka nyota iliyoendelezwa kuwa darubiniredio.
Elimu ya ulimwengu wetu ilipanuka sana tangu kupelekwa kwa darubini za angani kwenye anga-nje zinazopokea nuru na mawimbi ya sumakuumeme bila athari ya angahewa ya Dunia.
Viungo vya nje

Tazama pia
Hadubini (au darubini ya vidudu)
Viungo vya nje

Jamii:Sayansi
Jamii:Teknolojia
Jamii:Vifaa vya astronomia

Je,chombo cha darubini kilizinduliwa na nani?


Visa Inc. (ambayo inajulikana kwa kifupi kama Visa) ni kampuni ya kifedha ya Marekani ambayo inasaidia watu kutoka nchi tofauti kutuma na kupokea pesa kwa njia ya kielektroniki. Kampuni hii huwa na makao yake maalumu jijini Foster, California, kule Amerika. Kampuni ya Visa huwa haitoi kadi za mikopo (credit) au kadi za debit lakini huwezesha benki kuwapa wateja wake huduma za Visa za kutuma na kupokea fedha kwa njia ya kielektroniki.
Mwaka 2015, kampuni ya Nielsen Report ambayo hufanya takwimu za kibiashara walitoa ripoti kuwa Visa iliwezesha shughuli bilioni mia moja kwa huduma zao mwaka 2014 peke yake.
Visa inafanya shughuli zake katika mabara yote isipokuwa Antaktika. Vituo vya data vya Visa viko Ashburn, Virginia, Highlands Ranch, Colorado, London na Singapore. Vituo hivi huwa vimelindwa dhidi ya wizi na ugaidi.
Historia ya Visa Inc.
Mnamo Septemba 1958, benki ya Amerika ilianzisha kadi yake ya mikopo BankAmericard ikaweza kutoa kadi elfu sitini kwa wateja wake. Shughuli hii iliweza kufana na kutolewa nakala na Barclaycard, CarteBleue, Chargex na Sumitomo card. Mwaka 1976, makampuni hayo yote yalishirikiana na kuona heri wawe pamoja na kujiita Visa, huduma itakayoweza kuwafikia watu wa mabara yote.
Jina Visa lilibuniwa na mwanzilishi Dee Hock ambaye alisema kuwa jina hili ni jepesi kukumbukwa na litaweza kuonekana na watu wa mabara yote kama jina la kadi ambayo yaitikiwa kote.
Sifa ya kadi za Visa
Kwa kawaida, kadi ya Visa huwa na nambari ya kadi () ambayo ni ya pekee kwa kila mteja na hujulikana na yafaa mteja aiweke kwa siri isijulikane. Pia huwa na nambari ya CSV au CVV ambayo ni nambari tatu zilizoko nyuma ya kadi. Nambari hii huzuia wizi na anayetumia kadi kufanya shughuli za ununuzi kwa mitandao hufaa aiweke ili ikubaliwe.
Viungo vya nje

Jamii:Makampuni ya Marekani


Bahari ya Mediteranea (pia: Bahari ya Kati) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya mabara ya Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Eneo lake ni takriban milioni 2,5km². Kina chake kirefu ni 5,267 m. Ina kanda ya hali ya hewa ya pekee pamoja na mimea na wanyama.
Neno "Mediteranea" limetokana na lugha ya Kilatini likiunganisha maneno ya "medium" (inamaanisha "kati ya, katikati") na "terra" (inamaanisha "bara"). Kwa hiyo neno lenyewe linamaanisha "Bahari katikati ya bara".
Katika lugha ya Biblia Kiebrania iliitwa "Bahari ya Magharibi" au "Bahari Kuu"; Waroma wa Kale waliotwala nchi zote zinazopakana na Bahari ya Mediteranea waliita "mare nostrum" yaani "bahari yetu". Waarabu na Waturuki wanaiita "Bahari Nyeupe" (Kitur. Akdeniz au Kiarab. البحر الأبيض al-baHr-al-abyaD)
Jiografia
Bahari ya Mediteranea ni bahari si ziwa kwa sababu imeunganishwa na Atlantiki kwa njia ya mlango wa bahari wa Gibraltar.
Ina bahari za pembeni zake ambazo ni pamoja na Bahari Nyeusi, Bahari ya Aegean na mengine. Bahari Nyeusi inaunganishwa kwa njia ya mlango wa bahari ya Dardanellia, Bahari ya Marmara na mlango wa bahari ya Bosporus.
Tangu 1869 kuna pia njia ya maji kati ya Mediteranea na Bahari ya Shamu ambayo ni Mfereji wa Suez.
Kuna visiwa vingi sana hasa kati ya Ugiriki na Uturuki. Visiwa vikubwa ni Korsika, Sardinia, Sisilia, Kreta, Rhodos na Kibros.
Nchi zinazopakana
Leo hii kuna nchi au madola 22 zinazopakana na Bahari ya Mediteraneo:
Afrika:
Misri, Libya, Tunisia, Algeria na Moroko
Asia:
Uturuki, Syria, Lebanon, Israel, Palestina (Gaza) na Misri
Ulaya:
Hispania, Ufaransa, Monako, Italia, Malta (kisiwa), Slovenia, Kroatia, Bosnia - Herzegovina, Montenegro, Albania, Ugiriki, Uturuki, Kibros (Cyprus, kisiwa).

Jamii:Ulaya
Jamii:Afrika
Jamii:Bahari
Mediteranea
Jamii:Bahari ya pembeni

Ukubwa wa kijiographia wa bahari la Mediteranea ni kiasi gani?


Mbu ni wadudu wadogo wa nusuoda Nematocera katika oda Diptera (yaani “wenye mabawa mawili”). Kwa asili jina hili limetumika kwa wadudu wa familia Culicidae, lakini kwa sababu spishi nyingi za Nematocera hazina majina ya Kiswahili, “mbu” linapendekezwa kama jina kwa Nematocera wote. Nusuoda nyingine ya Diptera, Brachycera, inashirikisha nzi na jamaa wao. Spishi ndogo za Nematocera huitwa usubi au visubi.
Diptera wote wana mabawa mawili tu yaliyopo kwa mesotoraksi. Mabawa ya nyuma ya asili yamepunguzika na kubadilika kuwa virungu (halteres) ambavyo vinasaidia mdudu ajue mkao wake na mabadiliko ya mwelekeo (kama aina ya gurudumu tuzi). Vipapasio vya Nematocera ni virefu kiasi na vina mapingili mengi kuliko Brachycera. Madume ya spishi nyingi zinabeba nywele nyingi juu ya vipapasio. Sehemu za kinywa za mbu zimetoholewa kwa kufyunza. Mara nyingi zinaweza kudunga, k.m. katika spishi zinazofyunza damu.
Spishi za mbu zinazojulikana sana ni zile ambazo hufyunza damu. Ni majike ambao wanafyunza damu, kwa sababu lazima wakuze mayai. Madume na spishi nyingine za mbu hufyunza mbochi au utomvu. Mbu waladamu hurithisha magonjwa mara nyingi, k.m. malaria (spishi za anofelesi (Anopheles)), homanyongo, homa ya vipindi, chikungunya (spishi za Aedes) na matende (spishi za kuleksi (Culex)).
Lava wa spishi nyingi zaidi huishi katika maji ambapo hula viani, bakteria na vijidudu wengine. Lava waambua ngozi mara nne kabla ya kuwa bundo. Akikomaa bundo aelea juu ya maji au apanda juu ya mmea wa maji na mdumili atoka.
Spishi kadhaa za Afrika
Aedes aegypti, Mbu wa Homanyongo
Aedes albopictus, Mbu-misitu
Anopheles funestus, Anofelesi Kamata
Anopheles gambiae, Anofelesi wa Gambia
 Culex quinquefasciatus, Kuleksi Mabaka-matano
Culex thalassius, Kuleksi-pwani
Picha

Bibionomorpha/ Bibionidae (Bibio lanigerus)
Culicomorpha/Culicidae (mbu wa homanyongo Aedes aegypti)
Culicomorpha/Culicidae (kuleksi mabaka-matano<i>Culex quinquefasciatus)
Culicomorpha/Simuliidae (kisubi mweusi Simulium sp.)
Psychodomorpha/ Psychodidae (kisubi-nondo Psychoda sp.)
Psychodomorpha/ Psychodidae (kisubi-homa Phlebotomus pappatasi)
Ptychopteromorpha/ Ptychopteridae (Ptychoptera contaminata)
Tipulomorpha/Tipulidae (Tipula fascipennis)

Jamii:Nzi na jamaa
Jamii:Wadudu warithishao magonjwa


Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama Kilwa

Wilaya ya Kilwa iko katika Mkoa wa Lindi, takriban kilometa 220 kusini mwa Dar es salaam. Kilwa imepakana na Mkoa wa Pwani upande wa kaskazini, Bahari ya Hindi upande wa mashariki, wilaya ya Lindi Vijijini upande wa kusini na wilaya ya Liwale upande wa magharibi. Kuna wakazi 171,850.
Makao makuu ya wilaya ni Kilwa Masoko.
Historia
Wilaya hii ina sehemu za kihistoria ambazo ni hasa
Kilwa Kisiwani - ambayo ni mfano bora wa miji ya Waswahili wa kale uliojulikana kimataifa tangu karne ya 13 BK
Kilwa Kivinje - iliyokuwa makao makuu ya eneo chini ya masultani wa Zanzibar na wakati wa ukoloni
Songo Mnara - maghofu ya mji wa Waswahili wa kale
Utawala
Wilaya hii ina kata zifuatazo (idadi ya wakazi 2002 katika mabano):
Chumo  (16,809),
Kandawale  (5,018),
Kijumbi  (12,576),
Kikole  (4,275),
Kivinje Singino  (13,374),
Masoko  (12,324)
Kipatimu  (23,007),
Kiranjeranje  (7,597),
Lihimalyao  (8,824),
Likawage  (3,426),
Mandawa  (10,839),
Miguruwe  (2,589),
Mingumbi  (10,543),
Miteja  (5,568),
Mitole  (3,559),
Nanjirinji  (5,535),
Njinjo  (5,942),
Pande  (11,645),
Songosongo  (2,577),
Tingi  (5,823),
Viungo vya nje

Jamii:Tanzania
K

Wilaya ya Liwale ina idadi gani ya watu?


Coordinates:

Mkoa wa Tanga ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania na uko Kaskazini Mashariki mwa nchi, ukipakana na Kenya upande wa Kaskazini, Bahari Hindi upande wa mashariki na mikoa ya Morogoro, Manyara na Kilimanjaro wenye Postikodi namba 21000. Mpaka upande wa kusini unafuata mto Mligaji kuutenganisha na mkoa wa Pwani.
Makao makuu yako Tanga mjini.
Eneo la mkoa
Tanga ni kati ya mikoa midogo ya Tanzania ikiwa na msongamano mkubwa wa wakazi ndani ya eneo lake. Msongamano ni mkubwa hasa wilaya ya Lushoto kwenye ardhi yenye rutuba nzuri.
Mkoa una eneo la km² 27,348 ambalo linaunganisha sehemu za pwani pamoja na milima ya ndani kama Usambara.
Eneo linalofaa kwa kilimo ni km² 17,000.
Kuna wilaya 10 ambazo ni Handeni Vijijini, Handeni Mjini, Kilindi, Korogwe Vijijini, Korogwe Mjini, Lushoto, Mkinga, Muheza, Pangani na Tanga Mjini.
Hali ya hewa
Kwa jumla hali ya hewa ni joto lenye unyevu. Handeni kuna joto kavu zaidi. Milima ya Usambara hakuna joto sana.
Miezi ya Desemba - Machi halijoto huko Tanga inafikia sentigredi 30-32 mchana na 26-29 usiku. Wakati wa Mei hadi Oktoba halijota inapoa: ni sentigredi 23-28 mchana na 20-24 usiku. Unyevu iko juu kati ya asilimia 100 na asilimia 65.
Maeneo mengi ya mkoa hupokea angalau milimita 750 za mvua kwa mwaka au zaidi. Pwani ni zaidi: takriban milimita 1,100 hadi 1,400 ikipungua sehemu za ndani isipokuwa milima ya Usambara ambako mvua inaweza kuzidi milimita 2000 kwa mwaka.
Wakazi
Mwaka 2012 wakazi waliohesabiwa katika sensa walikuwa 2,045,205[1].
Makabila makubwa mkoani Tanga ni Wasambaa, Wazigua, Wabondei na Wadigo. Mengine ni Wapare, Wataita, Wambugu, Wasegeju na Wanago.
Pia kuna Waarabu wengiwengi wenye asili ya Oman.
Wasambaa ndio kabila kubwa lililoko katika milima ya Usambara, Muheza, Korogwe na Lushoto. Kwa jumla ndio asilimia 40 ya wakazi wote wa mkoa.
Wazigua ni kabila kubwa huko Handeni na sehemu za Korogwe na Pangani. Wabondei wako hasa Muheza na sehemu za Pangani. Wadigo ndio wengi Tanga penyewe na sehemu za Muheza.
Elimu
Katika mkoa huu elimu inahitaji kuboreshwa zaidi, hasa maeneo ya vijijini, maana watu wengi wa mkoa huu hufanya shughuli zao za kimila; hali hiyo huwafanya kushindwa kuendelea na shughuli za kimaendeleo katika taifa la Tanzania.
Wilaya ya Handeni kuna machimbo ya madini, ila kuhusu elimu ipo nyuma sana kwani mpaka sasa hakuna shule ya sekondari inayotoa huduma ya kidato cha tano na sita. Kama haitoshi shule za watu binafsi hakuna hata moja.
Uchumi
Wakazi wengi hutegemea kilimo cha riziki pamoja na ufugaji na uvuvi.
Mazao ya chakula hasa ni mahindi, muhogo, ndizi, maharagwe na mpunga.
Mazao ya biashara ni katani, pamba, kahawa, chai, nazi, tumbaku na korosho.
Mifugo ni ng'ombe, mbuzi na kondoo pamoja na kuku.
Katani ilikuwa zao la biashara hasa kwa ajili ya Tanga tangu kuingizwa kutoka Mexico zamani za Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Hulimwa kote mkoani isipokuwa Lushoto, hasa Muheza na Korogwe kwenye mashamba makubwa. Mashamba hayo yalikuwa ya walowezi, yakataifishwa baada ya uhuru. Tangu kuanguka kwa sekta ya umma yamebinafsishwa tena siku hizi. Zao la katani linategemea sana soko la dunia, umuhimu wake ulirudi nyuma tangu miaka ya 1960.
Tanga ilikuwa na viwanda vingi kiasi katika miaka ya 1960 na 1970 lakini karibu vyote vimekwama kutokana na siasa ya Ujamaa na uchumi wake ulioiga mfumo wa nchi za kisoshalisti. Viwanda vichache vilivyobaki havizalishi mali kulingana na uwezo wao. Kilichobaki hasa ni kiwanda cha saruji Tanga.
Utalii umeanza kupanuka kidogo, hasa katika eneo la Pangani, Mapango ya Amboni na kituo cha Makumbusho Urithi Tanga.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Tanga Mjini	:	mbunge ni 	Mussa Mbarouk	(CUF)
Bumbuli	:	mbunge ni 	January Makamba	(CCM)
Mlalo	:	mbunge ni 	Rashid Abdakkag Shangazi	(CCM)
Pangani	:	mbunge ni 	Jumaa Hamidu Aweso	(CCM)
Kilindi	:	mbunge ni 	Omari Mohamed Kigua	(CCM)
Mkinga	:	mbunge ni 	Dustan Kitandula	(CCM)
Handeni Vijijini	:	mbunge ni 	Mboni Mohamed Mhita	(CCM)
Muheza	:	mbunge ni 	Adadi Mohamed Rajabu	(CCM)
Korogwe Mjini	:	mbunge ni 	Mary Pius Chatanda	(CCM)
Korogwe Vijijini	:	mbunge ni 	Stephen Hillary Ngonyani	(CCM)
Lushoto	:	mbunge ni
Handeni Mjini	:	mbunge ni Omary Abdallah Kigoda (CCM)
Wakuu wa wilaya tangu waaapishwe tarehe 29 Juni 2016
1.     Tanga            -           Thobias Mwilapwa.
2.     Muheza         -           Mhandisi Mwanaisha Rajab Tumbo.
3.     Mkinga          -           Yona Lucas Maki.
4.     Pangani         -           Zainab Abdallah Issa.
5.     Handeni       -           Godwin Crydon Gondwe.
6.     Korogwe       -           Robert Gabriel.
7.     Kilindi                      -           Sauda Salum Mtondoo.
8.     Lushoto        -           Januari Sigareti Lugangika.
Tazama pia
Mkoa wa Tanga (DOA) - kuhusu mkoa wa zamani chini ya ukoloni wa Kijerumani
Orodha ya milima ya mkoa wa Tanga
Orodha ya mito ya mkoa wa Tanga
Tanbihi

Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.  (PDF)

T
*

Zao kuu la biashara nchini Mexico ni lipi?


Cordozar Calvin Broadus, Jr (amezaliwa, 20 Oktoba 1971) ni Rapa wa kimarekani na pia muigazaji wa filamu. Alipata umaarufu kama Snoop Dogg, mwanzoni walikuwa wakimuita Snoop Dogg Doggy.
Akiwa anawakilisha kikosi cha  West Coast Hip Hop, pamoja na mshirika wake wa karibu bwana Dr. Dre ambaye ndiye aliyesababisha Snoop kuwa hapo alipofikia. Snoop kuna misemo yake ambayo imezoleka sana midomoni mwa watu vile akisema 'fo' Shizzle, manizzle, akimanisha, kweli ndugu yangu, useme huo ulibuniwa na mwanamuziki mmoja wa huko huko nchini marekani maarufu kama  Frank Smith & the Band, mnamo  miaka ya 80 hivi.
Maisha ya Mwanzo
Snoop alizaliwa mjini Long Beach, California tar. 20 Oktoba 1971.
Akiwa bwana mdogo alipata jina la Snoop ambalo alipewa na mama yake mzazi kama jina la utani kwakuwa alikuwa anapenda kutazama kipindi cha televisheni kilichokuwa kinaitwa "Peanuts", kipindi ambacho kiliegemea kwenye masuala ya "Ucheshi", likiwemo na jina fulani la Snoop Dogg.
Snoop ajiunga na shule ya Long Beach Polytechnic High School, na baadae akapelekwa jela kwa kujishughulisha na maswala ya uuzaji na utumiaji wa madawa ya kulevya.
Snoop pia alikuwa mmoja wa wanachama wa kikundi kidogo cha kihuni kilichokuwa kinaongozwa na "Bow Keene Mundine" ndani ya Long Beach.
Albamu Alizotoa
Mwaka
1993: Doggystyle
1996: Tha Doggfather
1998: Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told
1999: No Limit Top Dogg
2000: Tha Last Meal
2002: Paid tha Cost to Be da Bo$$
2004: R&G (Rhythm & Gangsta): The Masterpiece
2006: Tha Blue Carpet Treatment
2007/08: Ego Trippin'
Filamu Alizotoa
Mwaka
1994: Murder Was the Case (Platinum)
1998: Half Baked (cameo appearance)
1999: Hot Boyz
1999: Whiteboyz
1999: Urban Menace
2000: Up In Smoke Tour
2001: Baby Boy (Gold)[1]
2001: Training Day
2001: Bones
2001: The Wash
2003: Malibu's Most Wanted
2003: Old School
2004: Starsky & Hutch
2004: Soul Plane
2005: Boss'n Up
2005: Racing Stripes
2006: The Tenants
2006: MILF Money (Weeds episode)
2007: Arthur and the Minimoys (voice)
2007: Coach Snoop
2007:  Monk
Marejeo

Viungo vya nje

 Ndani ya Geffen Records

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Wanamuziki wa hip hop
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Los Angeles


Conakry (pia: Konakry) ina wakazi 2,000,000 (mwaka 2002) ni mji mkuu wa Guinea. Mji una bandari mwambaoni wa Ghuba ya Guinea ya Atlantiki.
Historia
Chanzo cha Conakry ni kwenye kisiwa cha Tombo kilicho karibu sana na rasi ya Kaloum. Mji ulianzishwa baada ya kisiwa kuhamishwa kutoka utawala wa Uingereza chini ya Ufaransa. Wafaransa waliunganisha mwaka 1887 vijiji vinne vya Conakry, Boulbinet, Krutown na Tombo. Mwaka 1889 Conakry ilikuwa makao makuu ya utawala wa koloni ya « Mito ya Kusini (Rivières du Sud) » na tangu 1891 ya Guinea ya Kifaransa ikakua kwa sababu ya bandari yake hasa baada ya kujengwa kwa reli kwenda Kankan.
Conakry leo
Leo kisiwa cha Tumbo kimeunganishwa na rasi ya Kaloum kwa barabara. Mji umeenea kufunika rasi yote. Kuna beledi tano mjini ambayo ni Kaloum (kitovu cha mji), Dixinn (penye chuo kikuu na balozi nyingi), Ratoma (penye vilabu na mabaa), Matam na Matoto penye uwanja wa ndege wa Gbessia.
Mahali pa kuangalia ni makumbusho ya kitaifa, masoko, jengo la Jumba la Watu, msikiti mkuu na visiwa vya Los.

Jamii:Miji ya Guinea
Jamii:Guinea
Jamii:Miji Mikuu Afrika

Kuna bandari ngapi katika nchi ya Guinea?


Virusi ya polio, vikolezo visababishavyo ugonjwa wa polio, ni virusi vya tumbo la binadamu na ni wanachama wa familia ya pikonaviridi.
Vinaundwa na RNA aina ya jenomu na protini ya kapsidi. Jenomu ni single-Stranded na chanya-hisia RNA jenomu ambazo ni ndefu mara 7500 zaidi ya nukleotidi. Kipenyo cha virusi hivi ni kama mara 30 ya nanomita katika icosahedral symmetry. Kwa sababu ya ufupi wa jenomu na muundo wake rahisi inaundwa na RNA na haina kigamba kinachozingira protini hizi  - Virusi vya polio ndivyo muhimu zaidi.
Vilitengwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1909 na Karl Landsteiner na Erwin Popper. [1]
Katika mwaka wa 1981, jenomu ya virusi vya polio ilichapishwa na timu mbili tofauti za watafiti - Vincent Racaniello na David Baltimore katika chuo cha MIT [2] na Naomi Kitamura na wengine katika Chuo Kikuu cha Jimbo la New York, Stony Brook. [3] Ni kati ya virusi vyenye sifa zaidi, na imekuwa muundo muhimu ili kuelewa biolojia ya virusi vya RNA.
Mzunguko wa maisha

Virusi ya polio huambukiza seli za binadamu kwa kuungana na immunoglobulin kama kipokezi cha, CD155, (pia inajulikana kama  kipokezi cha (PVR)) [5] [6] juu ya uso wa kiini. [7] Mwingiliano wa  na CD155 inawezesha ukubalifu wa mabadiliko ya chembe za virusi kwa Malena  kuwezesha virusi kuingia. [8] [9]  ni mfumo wa matumizi sahihi kuingia katika kiini jeshi haikuwa imara haifahamiki. [10]  utando wa seli, kuingia ya virusi nucleic asidi ilikuwa dhana ya kutokea moja ya njia mbili: via wa malezi ya pore katika utando Utegili njia ambayo RNA ni basi "hudungwa" ndani ya seli cytoplasm jeshi, au kwamba virusi ni kupelekwa kwa-mediated endocytosis receptor. [11] Ushahidi kutoka majaribio ya hivi karibuni inasaidia dhanio la mwisho na kupendekeza kwamba virusi ya polio hugandana na CD155 na kupelekwa kupitia endocytosis. Mara baada ya chembe kuwekwa ndani, virusi ya RNA ni huru. [12] Hata hivyo, mbinu zozote ambazo viini vya polio huingia seli   ni fanisi sana; nakiambukizo kinaanzishwa ni juhudi kadiri 1% ya wakati huo. [13]
Ni virusi vya RNA ambavyo ni chanya Stranded. Kwa hivyo jenomu iliyoambatanishwa katika chembe ya virusi inaweza kutumika kama mtume wa RNA na mara inatafsiriwa na seli jeshi. Viingiapo, virusi huchukua nyara nguvu za kimashine za kutafsiri za seli, na husababisha athari za kuzuia usanisi wa protini za seli  kwa ajili ya virusi ya uzalishaji maalum protini. Tofauti na jeshi la kiini mRNAs, mwisho wa 5' ya RNA inachukua muda mrefu sana- zaidi ya 700 nukleotidi-na ni muundo sana. Ukanda huu wa virusi ya jenomu unaitwa kuingia ndani ya enoe kwa ribosomu tovuti (IRES) na anaongoza tafsiri ya virusi ya RNA. jeni kubadilika katika eneo hili huzuia uzalishaji wa virusi vyo protini. [14] [15] [16]
Virusi vya polio vimetafsiriwa kama polipeptidi moja ndefu. Polypeptide hii basi auto-cleaved na proteases ndani ndani ya mtu 10 virusi protini ca, ikiwa ni pamoja na:</ref> [13]

3D pol,  na RNA tegemezi RNA kizidisha polima ambayo kazi yake ni kutoa nakala na kuongeza virusi ya RNA jenomu.
2A pro  na 3C pro / 3CD pro,  protisi  ambazo zinaungana na virusi ya polipeptidi .
VPg  (3B), protini ndogo ambayo hufunga virusi ya RNA  na ni muhimu kwa ajili ya usanisi wa virusi chanya na hasi strand RNA.
2BC, 2B, 2C, 3AB, 3A, 3B  protini zilizochangamano zinahitajika kwa kuiga virusi.
VP0, VP1, VP2, VP3, VP4  protini za virusi kapsidi.
Mkusanyiko wa virusi vipya vya chembe, (yaani ya ufungaji wa jenomu vizazi katika kapsidi ambazo inaweza kuishi nje ya jeshi seli) hazifahamiki. [11] Virusi ya polio vikikutana kikamilifu hutoka ndani mwa kiini cha kimelea kwa muda wa masaa 4 hadi 6 baada ya maambukizi kufundwa katika seli iliyokuzwa za binadamu. [17] Utaratibu wa ambapo virusi hutoka katika kiini si wazi, lakini kila kiini kikifa kinaweza kutoa juu ya virioni za polio 10,000. [17]
Asili na serotaipu
Muundo wa virusi ya polio ni sawa na enterovirusi wengine wa binadamu  ( coxsackievirus es na [[echovirus es), ikiwa ni pamoja na rhinovirus wa binadamu, ambazo pia hutumia molekuli imunoglobulini za kutambua na kuingia seli jeshi. Uchambuzi wa filojenetiki wa RNA na Mwandamano wa protini wa virusi wa polio unaonyesha kwamba virusi ya polio huweza tolewa ulipatikana kutoka kwa nguzo ya C coxsackie A virusi babu, zilizotokea kwa njia ya kubadilika kwa jeni ndani ya kapsidi. Tofauti katika virusi ya polio pengine kilitokea kwa ajili ya matokeo ya mabadiliko katika kipokezi cha seli kutoka [[kati mwa seli ya molekuli-1 (ICAM-1), ambayo hutumiwa na nguzo za C coxsackie A virusi, na CD155 , na kusababisha mabadiliko katika pathogenicity, na kuruhusu virusi kuambukiza tishu za neva.
Kuna serotaipu tatu za virusi ya polio, PV1, PV2,  na PV3;  kila na tofauti ndogo protinikapsidi . Protini Kapsidi hueleza seli kipokezi kwa umaalum na uwezo wa kinga wa virusi. PV1  ni aina inayojulikana zaidi kwa kiasiri asili, hata hivyo aina zote tatu ni  hatari zaidi kwa maambukizi sana. [1] Virusi ya polio wa poli vinaweza kupatikana katika nchi takriban 10. PV1 imejanibisha sana katika nchi za India, Pakistan, Afghanistan, na Misri, lakini kufuatia kuzuka kwa poliomeyletis mwaka 2003-2004 bado ni kubwa katika Afrika Magharibi na Kati. Virusi ya polio mwitu vya aina 2 pengine vimemalizwa, lakini ilionekana mwisho katika Oktoba 1999 Uttar Pradesh, India. PV3 mwaitu hupatikana katika maeneo ya nchi tano tu (Nigeria, Niger, Pakistan, India, na Sudan). [17]
Matatizo maalumu ya kila serotype hutumika kuandaa chanjo dhidi ya polio. Chanjo ya polio (IPV) iliyafanywa kuwa tuli hutayari kwa  kufanya kuwa tuli formalini ya sumu kali na  yakurejerea Matatizo, Mahoney au Brunenders (PV1), MEF-1/Lansing (PV2), na Saukett / Leon (PV3). Chanjo ya polio ya mdomo (OPV) ina  straini zilizodhoofishwa  (dhaifu) kati ya serotaipu tatu za virusi ya polio. Kupitisha virusi Matatizo katika seli ya epithalama ya figo ya nyani hutanguliza seli kubadilika kwingi katika virusi IRES, na huzuia (au hupunguza) uwezo wa virusi kuambukiza tishu neva. [17]

Hapo zamani virusi ya polio vilikuwa katika kundi la aina ya jenasi ya virusi tumbo  katika ya familia pikonaviridi. Katika mwaka wa 2008 virusi ya polio viliondolewa kutoka jenasi ya virusi tumbo na serotaipu zile tatu kuajiliwa katika familia ya virusi ya tumbo wa Binadamu, katika jenasi ya virusi tumbo katika familia ya pikonaviridi. Spishi ya aina ya jenasi virusi ya tumbo ilipitishwa kutoka virusi ya polio hadi virusi wa tumbo wa Binadamu C. [18]
Pathojenesisi

Kiamuzi msingi cha uambukizaji cha virusi wowote ni uwezo wake wa kuingia kiini na kuzalisha chembe ya ziada ya kuambukiza. Uwepo wa CD155 ni wazo kutambua wanyama na tishu ambazo zinaweza kuambukizwa kwa virusi ya polio. CD155 hupatikana (nje ya maabara) pekee kwa chembechembe za binadamu, jamii ya nyani ya juu, na nyani wa s. Kale Virusi ya polio hata hivyo husababisha magonjwa katika binadamu, na haina asili kuambukiza wengine aina yoyote (ingawa  sokwe na nyani wa Dunia wazee wanaweza  kuambukizwa). [19]
Virusi ya polio ni virusi ya tumbo. Maambukizo hutokea kupitia njia ya kinyesi-njia ya mdomo ya, maana kuwa mtu hula virusi na huzalishana katikanjia ya mdomo. [20] Virusi humwaga katika kinyesi cha watu walioathirika. Katika 95% ya kesi ya msingi tu, muda mfupi mbele ya viremia (virusi mwilini mwako) hutokea, na maambukizi  ni dalili tu. Katika  5% ya kesi, virusi huenea na huiga katika maeneo mengine kama vile mafuta, retikuloendothelia tishu kahawia, na misuli. Replicationi endelevu ya virusi inasababisha viremia sekondari na inaongoza kwa maendeleo ya dalili za mabadiliko madogo kama vile homa, kuumwa na kichwa na koo. [21] Polio ya kupooza hutokea katika chini ya 1% ya maambukizi ya virusi ya polio. Ugonjwa wa kupooza hutokea wakati virusi vinaingia mfumo mkuu wa neva (mifumo mingi) na replicates katika [[neuroni ya mwendo ndani ya [[uti wa mgongo , [[shina ubongo , au [[gamba ya mwenda, kusababisha uharibifu wa kuchagua neurons motor inayoongoza kwa muda au wa kudumu [[]]]]]]]]]]kupooza . Katika matukio machache, kupooza kwa polio kunaletwa na  shinda za kupumua na kisha kifo. Katika kesi ya ugonjwa wa kupooza, maumivu ya misuli na mkazo wa mara kwa mara kabla ya kuanza kwa udhaifu na kupooza. Ulemavu huendelea kutoka siku hadi wiki kabla ya kupona. [22] [23]
Kwa namna nyingi neva awamu ya kuambukizwa ni wazo kuwa ni ajali ya kawaida kutoka uambukizo wagastrointestinal. Mifumo ambazo virusi ya polio huingia CNS hazifahamiki. Maswali matatu yasiyo ya pande kipekee yamekuwa yakipendekezwa kueleza kuingia kwake. Nadharia zote zinahitaji viremia ya msingi. Dhanio ya kwanza anatabiri kwamba virioni hupita moja kwa moja kutoka damu katika mfumo wa neva na kuvuka kikwazo cha damu ya ubongo huru ya CD155. [24] Dhanio la pili unaonyesha kwamba virioni husafirishwa kutoka tishu pembeni ambazo zilizosafishwa katika damu ya viremia, kwa mfano tishu misuli, na uti wa kupitia na  usafiri wa mkongo kurudi nyuma. dhanio la tatu ni kwamba virusi hupita katika mfumo kati wa neva na monositi zilizoambukizwa au maikrofaji . [4]
Polio ni ugonjwa wa mfumo mkuu wa neva. Hata hivyo, CD155 inaaminika kuwa iko juu ya uso wa zaidi au seli zote za binadamu wote. Basi kipokezi hakijielezi ya kwamba virusi ya polio huambukiza tishu fulani. Hii inaonyesha kwamba tishu hugeuka na inaamuliwa baada ya kuambukizwa kwa seli. kazi ya karibuni imependekeza kuwa aina ya kwanza ya vikundi vyovyote vya glaikoprotini zinazotolewa na aina mbalimbali za seli mwitikio wa (hasa vile vya vikundi vyovyote vya glaikoprotini zinazotolewa na aina mbalimbali za selialpha na beta) ni jambo muhimu ambalo linafafanua aina ya seli inayoegemeza kuiga kwa virusi ya polio. [25]  Katika panya kutoa CD155 (kwa njia ya uhandisi wa kimaumbile) lakini kukosa aina ya kwanza ya kipokezi vikundi vyovyote vya glaikoprotini zinazotolewa na aina mbalimbali za seli, virusi ya polio sio tu kuzalishana katika kupanua Répertoire ni ya aina ya tishu, lakini hawa panya pia wana uwezo wa kuambukizwa kwa mdomo na virusi hivi. [26]
Mfumo wa kinga kuepusha
Virusi ya polio vinatumia njia mbili muhimu ili kuepukamfumo wa kinga. Kwanza, ina uwezo wa kuishi katika hali ya acidi kali sana iliyo katika ufereji wa utumbo , na kuruhusu virusi kuambukiza seli jeshi na kuenea katika mwili kupitia mfumo limfu. Pili, kwa sababu inaweza kuiga haraka sana, virusi hivi hulemea viungo jeshi kabla mwitikio wa kinga unaweza kuwa vyema. [2]
Watu ambao ni wazi kwa virusi ya polio, aidha kwa njia ya kuambukiza au kwa kinga ya chanjo ya polio, hupata  kinga. Katika watu wenye kinga, zindiko dhidi ya virusi ya polio zipo katika [[findo na njia ya utumbo (hasa [[Iga zindiko) na wana uwezo wa kuzuia virusi ya polio kuiga; zindiko za IgG na IgM dhidi ya virusi ya polio wanaweza kuzuia kuenea kwa virusi katika neuroni ya mwendo wa mfumo mkuu wa neva. Maambukizi na serotype moja ya virusi ya polio haitoi kinga dhidi ya serotaipu zingine, hata hivyo mashambulizi ya pili ndani ya mtu binafsi huo ni nadra mno.
PVR transgenic kipanya
Ingawa binadamu ndio majeshi ya asili ya virusi ya polio inayojulikana, nyani wanaweza kuambukizwa kisayansi na wamekuwa wakitumika kujifunza virusi ya polio kwa muda mrefu. Katika 1990-1991, mfano wa mnyama mdogo wa polio ilianzishwa na maabara mbili. Panya walitengenezwa kueleza kipokezi cha binadamu hadi virusi ya polio (hPVR).
Tofauti na panya kawaida, kipokezi vya virusi ya polio vilivyogeuzwa (TgPVR) panya huathirika kwa urahisivirusi ya polio vilivyodungwa[[ndani ya mshipa au [[ndani ya nyama, na wakati sindano ya moja kwa moja kwenye uti wa mgongo au ya ubongo. Inapoambukizwa, TgPVR panya huonyesha dalili za kupooza kwamba ambazo hufanana na zile za polio wa binadamu na nyani, na mfumo wa neva wa kati wa panya uliopooza histocytochemically sawa na wale wa binadamu na nyani. Mtindo huu wa panya wa maambukizi ya virusi ya polio vya binadamu una thibitisha kuwa chombo cha thawabu nyingi katika kuelewa baiolojia ya virusi ya polio na pathogenicity. [27]
Aina tatu tofauti za panya TgPVR wamekuwa pia wakitafitiwa: [28]
Katika panya TgPVR1 usimbaji wa transgene wa PVR wa binadamu mara uliingizwa kwenye kromosomu cha kipanya 4. Hizi panya hueleza ngazi ya juu ya transgene na unyeti juu ya virusi ya polio. Panya TgPVR1 wanaathirika kwa urahisi na virusi ya polio kupitia njia ya intraspinal, ndani ya ubongo, intramuscular, na ndani ya ubongo, lakini si kwa njia ya mdomo.
Panya TgPVR21 hupata binadamu PVR katika kromosomu13. Hawa panya hawaathiriwi kwa urahisi na maambukizi ya virusi ya polio kupitia njia ya ndani ya ubongo, huenda kwa sababu wao hukamua ngazi ya hPVR iliyopungua . Panya TgPVR21  wamekuwa wakionyesha kuwa wanahusika na maambukizi ya virusi ya polio kupitia chanjo ya ndani mwa pua, na inaweza kuwa na manufaa kama mtindo maambukizi ya mucosal.
Katika panya TgPVR5 transgene ya binadamu iko juu ya kromosomu 12. Hawa panya huonyesho ngazi ya chini ya kujieleza hPVR na haiathiriki kwa urahisi na maambukizi ya virusi ya polio.
Hivi karibuni mfano wa panya TgPVR ulitengenezwa. Hawa "cPVR" panya hubeba hPVR cDNA, inayoendeshwa na kuadhiminiwa na a-actin β, na kuthibitika kuwa huathirika kwa urahisi na virusi ya polio kupitia, ndani ya misuli, na ndani ya mapua na ndani mwa ubongo. Pia, panya hawa wana uwezo wa kuendeleza aina  ya balbu ya polio baada ya chanjo ya ndani ya pua.
Maendeleo ya panya TgPVR imekuwa na madhara makubwa kwa uzalishaji wa chanjo ya virusi ya polio  ya mdomo OPV) (. Hapo awali, ufuatiliaji wa usalama wa OPV ulikuwa ukifanywa kwa kutumia nyani, kwa sababu jamii ya nyani tu wanahusika na virusi hivi. Mwaka 1999 Shirika la Afya Duniani kupitisha matumizi ya panya TgPVR  kama njia mbadala ya kutathmini ufanisi wa chanjo dhidi ya virusi ya polio aina-3. Katika 2000 mtindo wa panya huo ulipitishwa kwa ajili ya vipimo ya chanjo dhidi ya aina-1 na aina 2 -. [29]
Kuhamisha nukliasi na tathmini
Katika 1981 Racaniello na Baltimore walitumia teknolojia ya DNA iliyoungana tena  kuzalisha kuambukizi cha kwanza cha kuhamisha nuklasi ya wanyama ya virusi ya RNA, virusi ya polio. Usimbaji wa DNA wa jenomu RNA ya virusi ya polio ililetwa katika seli za kukuza viini za binadamu na maambukizo ya virusi ya polio yalitayarishwa. [30] Uumbaji wa kloni ya kuambukiza iliendesha kuelewa kwa baiolojia ya virusi ya polio , na imekuwa ni teknolojia ya kiwango kutumika kujifunza virusi wengine wengi.
Mwaka wa 2002 watafiti katika SUNY Stony Brook wamefanikiwa katika synthesizing virusi ya polio kutoka kanuni zake za kemikali, na kutengeneza virusi ya sintetiki vya kwanza duniani. [31] Wanasayansi kwanza waliongofu virusi ya polio na kuchapishwa kwa RNA mlolongo, 7,741 msingi kwa muda mrefu, hadi kwenye mlolongo DNA, kama DNA ilikuwa rahisi kwa kuunganisha. vipande Fupi vya mlolongo huu wa DNA zilipatikana kwa njia ya barua na kuungana. Virusi jenomu kamilifu kisha zilizokusanywa na kampuni za usanisi wa jeni Mchakato huu wote wenye maumivu makubwa ulichukua miaka miwili. Viweka alama kumi na tisa viliingizwa katika DNA iliyosanisiwa, na hivyo inaweza kuwa tofauti na virusi ya polio asili. Vienya vilitumika kubadili DNA nyuma hadi RNA, hali yake ya asili. Vienya vingine vilitumika kutafsiri RNA hadi polipeptidi, na kuzalisha chembe za virusi kamilifu. Virusi sanisi wapya hudungwa katika panya PVR aliyegeuzwa ili kuamua kama toleo sanisi alikuwa na uwezo wa kusababisha ugonjwa. Virusi ya sintetiki vilikuwa na uwezo wa kuiga, kuambukiza, na kusababisha ulemavu au kifo katika panya. Hata hivyo, toleo sanisi lilikuwa mara kati ya 1,000 na 10,000 chini katika kusababisha mauti kuliko virusi ya asili. [32]

Marejeo (Kwa lugha ya Kingereza)

Viungo vya nje

Jamii:Magonjwa

Chanjo ya polio iligunduliwa mwaka gani?