ఆర్.కే. నారాయణ్ గా సుప్రసిద్ధుడైన రాసిపురం కృష్ణస్వామీ అయ్యర్ నారాయణస్వామి ( 1906 అక్టోబరు 10 - 2001 మే 13) ఒక ప్రముఖ భారతీయ రచయిత. ఆయన మాల్గుడ అనే ఒక కాల్పనిక పట్టణములో ఉన్న మనుషులు, వాళ్ల వ్యవహారాల గురించి ధారావాహిక నవలలు, కథలు వ్రాసాడు. ఆంగ్ల భాషలో భారత సాహిత్యరంగం యొక్క ప్రారంభ దశకు చెందిన ముగ్గురు గొప్ప రచయితలలో అయన ఒకడు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ మరియు రాజా రావు మిగిలిన ఇద్దరు. ఆంగ్ల భాషలో భారతీయ సాహిత్యాన్ని ప్రపంచానికి తెలియ చేసిన వ్యక్తిగా ఆయినకు పేరు ఉంది. భారత దేశానికి చెందిన ఆంగ్ల భాష నవల రచయితలలో అతి గొప్పవారిలో ఒకరిగా అయిన భావించబడుతున్నాడు.
తన గురువు మరియు మిత్రుడైన గ్రహం గ్రీన్ సహాయంతో నారాయణ్ వెలుగులోకి వచ్చారు. ఆయన వ్రాసిన మొదటి నాలుగు పుస్తాకాలను ప్రచురించడానికి ప్రచురణకర్తలను ఒప్పించడంలో గ్రహం గ్రీన్ ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. వీటిలో స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది బాచేలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్,ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ అనే మూడు సగం-స్వీయచరిత్ర పుస్తకాలు ఉన్నాయి. 1951 సంవత్సరపు అత్యుత్తమ అసలైన నవలగా పేరొందిన ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్పర్ట్ మరియు సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం గెలిచిన ది గైడ్ నారాయణ్ వ్రాసిన ఇతర నవలలలో కొన్ని. ది గైడ్ నవల హిందీ, ఆంగ్ల భాషలలో, బ్రాడ్వేలో చిత్రముగా తీయబడింది.
నారాయణ్ వ్రాసిన కథలలో అనేకము మాల్గుడి అనే ఒక కల్పిత పట్టణములో జరుతాయి. మొదటి సారిగా ఈ పట్టణము స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ నవలలో పరిచయం చేయబడింది. ఆయన కథలు సామాజిక సంబంధాలని ఎత్తి చూపి, రోజూవారి జరిగే యథార్థ సంఘటనల ద్వారా పాత్రలకు ప్రాణం పోస్తాయి. నిజమనిపించే ఒక కల్పిత పట్టాణాన్ని సృష్టించి, దాని ద్వారా రోజువారి సామాన్య జీవితములోని హాస్యమునూ, సాదాసీదాతనాన్నీ బయటకు చూపి, తన రచనలో దయ, మానవత్వం చూపిన విల్లియం ఫాక్నేర్తో ఆయినని పోలుస్తారు. నారాయణ్ చిరుకథలు వ్రాసే శైలిని గయ్ డే ముపస్సంట్ శైలితో పోల్చడుతుంది. వీరిద్దరకి కథాంశాలని తీసేయకుండా కథని తగ్గించే సామర్థ్యం ఉంది. అయితే వచనము మరియు పద ప్రయోగాలలో చాలా సాదాగా ఉండేవారని నారాయణ్ మీద విమర్శలు ఉన్నాయి.
అరవై ఏళ్ళకు పైబడిన రచయిత వృత్తిలో నారాయణ్ కు అనేక పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు అందాయి. రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటరేచర్ నుండి AC బెన్సన్ మెడల్ మరియు భారత దేశపు రెండవ అత్యుత్తమ పౌర పురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ని నారాయణ్ అందుకున్నారు. ఆయన భారత శాసనసభ యొక్క పై సభ అయిన రాజ్యసభకు ప్రతిపాదించబడ్డారు.
జీవితం
ప్రారంభ సంవత్సరాలు
అర్.కే. నారాయణ్ మద్రాస్ (ప్రస్తుతం చెన్నై అని పిలబడుతున్నది), మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సి, బ్రిటిష్ ఇండియాలో జన్మించారు.[1] అయిన తండ్రి ఒక పాఠశాలలో ప్రధానపోధ్యాయుడు. నారాయణ్ తన విద్యాజీవితములో కొంత కాలం తండ్రి పాఠశాలలో గడిపారు. ఉద్యోగ రీత్యా అయిన తండ్రి తరచు బదిలీ అవుతూ ఉండడంతో, నారాయణ్ తన బాల్యములో కొంత భాగాన్ని అమ్మమ్మ పార్వతి రక్షణలో పెరిగారు.[2] ఈ సమయములో, ఒక నెమలి మరియు అల్లరిదైన ఒక కోతి ఆయినకు ఆప్తమిత్రులుగాను నెస్తగాళ్లుగాను ఉండేవి.[3][4][5]
అయిన అమ్మమ్మ ఆయినకి కుంజప్ప అని ముద్దుపేరు ఇచ్చారు. అయిన కుటుంబీకుల మధ్య ఈ పేరు నిలబడి పోయింది.[6] ఆమె నారాయణ్ కు గణితం, పురాణాలు, భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం మరియు సంస్కృతం నేర్పించారు.[7] అయిన తమ్ముడు అర్.కే. లక్ష్మణ్ ప్రకారం, కుటుంబీకులు అందరు సహజంగా ఆంగ్లంలోనే సంభాషించేవారు. నారాయణ్ మరియు అయిన తోబుట్టువులు ఏదైనా వ్యాకరణ తప్పులు చేస్తే, కుటుంబీకులు సహించే వారు కాదు.[8] అమ్మమ్మతో ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ వరుసుగా అనేక పాఠశాలలో చదివారు. వాటిలో కొన్ని పురసవాకం లోని లుతేరన్ మిషన్ స్కూల్,[9] సి.ఆర్.సి. హై స్కూల్ మరియు క్రిస్టియన్ కాలేజీ హై స్కూల్.[10] నారాయణ్ ఒక పుస్తాకాల పురుగు. ఆరంభ దశలో అయిన డికెన్స్, వోడ్ హౌస్, ఆర్థర్ కోనన్ డోయల్, థామస్ హర్డి వ్రాసిన పుస్తాకాలని చదివేవారు.[11] వయస్సు పెన్నెండు ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ ఒక స్వాతంత్ర పోరాట సభలో పాల్గొన్నారు. దాని కొరకు అయిన మావయ్య చే మందలించబడ్డారు; వారి కుటుంబం రాజకీయానికి అతీతంగా ఉండి, అన్ని ప్రభుత్వాలు చెడ్డవి అని భావించేది.[12]
నారాయణన్ తండ్రి మహారాజ యొక్క కళాశాల ప్రాంగణంలో ఉన్న ఉన్నత పాఠశాలకు బదలీ కావటంతో ఆయన కుటుంబసమేతంగా మైసూరుకు మారారు. పాఠశాల అందున్న మంచి పుస్తకాలు కలిగిన గ్రంథాలయం మరియు తన తండ్రిగారి యొక్క గ్రంథాలయం అందుబాటులో ఉండటంతో, పుస్తకాలు చదవటంలో ఆయనకు ఆసక్తి ఏర్పడి,స్వయంగా తానే వ్రాయటం కూడా అలవాటు చేసుకున్నారు. ఉన్నత పాఠశాల ముగించినాక, నారాయణన్ విశ్వవిద్యాలయమునకు ప్రవేశ పరీక్ష వ్రాసి సఫలీకృతుడు కాలేక, ఇంటిలోనే చదువుకుంటూ, వ్రాసుకుంటూ ఒక సంవత్సరం గడిపి, పిమ్మట 1926 సంవత్సరములో పరీక్షలో సఫలీక్రుతుడయినాక మైసూరు మహారాజ కళాశాలలో చేరారు. బేచలర్ పట్టా పొందడానికి నారాయణ్ నాలుగు సంవత్సరాలు తీసుకున్నారు. ఇది మామూలుకంటే ఒక సంవత్సరము ఎక్కువ. మాస్టర్ డిగ్రీ (M.A.) చదవడం వల్ల సాహిత్యంలో ఉన్న అయిన ఆసక్తి తగ్గిపోతుందని ఒక మిత్రుడు చెప్పడంతో, కొంత కాలం అయిన ఒక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడుగా ఉద్యోగం చేసారు; అయితే, ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడు ఆయినని వ్యాయామ ఉపాధ్యాయుడు స్థానములో పని చేయడమని చెప్పినప్పుడు, అయిన ఆ ఉద్యోగాన్ని మానేశారు.[9] తనకు తగిన వృత్తి రచయిత వృత్తి అని ఈ అనుభవం వల్ల నేర్చుకొని, అయిన ఇంట్లోనే ఉండి నవలలు వ్రాయడం ప్రారంబించారు.[13][14] మొట్ట మొదటిగా ప్రచురించబడిన అయిన రాత, డెవెలప్మెంట్ అఫ్ మారిటైం లాస్ అఫ్ 17థ్-సెంచురీ ఇంగ్లాండ్ అనే పుస్తకము యొక్క గ్రంథ పరిచయం.[15] తదుపరి, అయిన ఆంగ్ల భాష వార్తాపత్రికలు, సంచికలకు స్థానిక కథలు అప్పుడప్పుడు వ్రాయడం ప్రారంబించారు. రాయడం ద్వారా సంపాదన ఎక్కువ రానప్పడికి, (మొదటి సంవత్సరం అయిన సంపాదన తొమ్మిది రూపాయిలు మరియు పన్నెండు అణాలు), ఆయినకి ఒక స్థిరమైన జీవితం ఏర్పడింది. ఆయినకు అవసరాలు బాగా తక్కువగా ఉండేవి. అసాధరణమైన వృత్తిని అయిన ఎన్నుకున్నందుకు అయిన కుటుంబము, మిత్రులు ఆయినకు సహకరించి గౌరవించారు.[16] 1930లో నారాయణ్ తన మొదటి నవల స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ [15] ని వ్రాసారు. అయితే, అయిన మావయ్య దానిని ఎగతాళి చేసారు.[17] అనేక ప్రచురణకర్తలు ఆ నవలని తిరస్కరించారు.[8] ఈ పుస్తకములోనే నారాయణ్, దేశము యొక్క సామాజిక వాతావరణాన్ని చూపించే మాల్గుడి అనే ఒక పట్టణాన్ని సృష్టించారు; ఇది కలోనియల్ పాలన యొక్క పరిమితులని విస్మరించింది. అదే సమయములో బ్రిటిష్ వారి సమయములో మరియు స్వాతంత్రం తరువాత ఏర్పడిన అనేక సామాజిక-రాజకీయ మార్పులని బట్టి ఈ పట్టణం కూడా మారుతూ వచ్చింది.[18]
మలుపు తిరుగుట
1933లో కోయంబత్తూర్ లో తన సోదరి ఇంట్లో విశ్రాంతి తీస్కుంటున్న కాలములో, నారాయణ్ ప్రక్కనే నివసిస్తున్న ఒక 15 వయస్సుగల అమ్మాయిని కలిశి ఆమెతో ప్రేమలో పడ్డారు. అనేక జ్యోతిష మరియు ఆర్థిక పరమైన అడ్డంకులు ఏర్పడినా, నారాయణ్ ఆ అమ్మాయి తండ్రి యొక్క ఆమోదం పొంది, ఆమెని వివాహం చేసుకున్నారు. వివాహం పిమ్మట, నారాయణ్ ది జుస్టిస్ అనే ఒక మదరాస్ పత్రికకు విలేకరి అయారు. అది బ్రామిన్-కాని వారి ప్రయోజనాలు మీద శ్రద్ధ చూపిస్తున్న ఒక పత్రిక. వారి పక్షాన ఒక బ్రాహిన్ అయ్యర్ ఉండడం ప్రచురణకర్తలకు ఉత్సాహం కలిగించింది. ఈ ఉద్యోగం ద్వారా అయిన అనేక రకమైన జనాలు, సమస్యలతో పరిచయం ఏర్పడింది.[19] అంతకు మునుపు, నారాయణ్ స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ నవల యొక్క వ్రాతప్రతిని ఆక్స్ ఫోర్డ్ లోని ఒక మితుడుకు పంపించి ఉన్నారు. ఆ మిత్రుడు ఆ ప్రతిని గ్రహం గ్రీన్కు చూపించారు. గ్రీన్ ఆ పుస్తకముని తన ప్రచురణకర్తకు సిఫార్సు చేస్తే, ఆ పుస్తకము చివరిగా 1935లో ప్రచురించబడింది.[3] ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రేక్షకలకు సులువుగా ఉండే విధముగా పేరుని క్లుప్తం చేసుకోమని నారాయణ్ కు గ్రీన్ సలహా ఇచ్చారు.[20] ఆ పుస్తకము అర్ధ-స్వయచరిత్ర లాగ ఉండి, అయిన బాల్యమునుండి అనేక సంఘటనలు ఆధారంగా వ్రాయబడింది.[21] పుస్తకము గురించి మంచి విమర్శలు వచ్చినప్పటికీ, అమ్మకాలు మాత్రం తక్కువగానే ఉంది. నారాయణ్ యొక్క మరుసటి నవల ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ (1937), కొంత వరకు అయిన కళాశాల అనుభవం స్ఫూర్తితో వ్రాయబడింది.[22] ఒక తిరగబడే బాలుడు ఒక సర్దుకోకలిగిన ఎదిగిన వ్యక్తిగాగా మార్పు చెందే పరిస్థితిని గురించి ఈ పుస్తకము వివరిస్తుంది;[23] ఈ నవల కూడా గ్రీన్ సిఫార్సు మేరకు మరొక ప్రచురణకర్త చే ప్రచురించబడింది. అయిన వ్రాసిన మూడో నవల ది డార్క్ రూం (1938),లో గృహ, సంసార అపశ్రుతులు[24] గురించి, వివాహ సంబంధంలో మగవాడిని హింసకుడు గాను స్త్రీని బాధితురాలుగాను చిత్రీకరించబడింది. 1937లో నారాయణ్ తండ్రి చనిపోయారు. తరువాత ఆదాయం లేకపోయే సరికి, నారాయణ్ మైసూర్ ప్రభుత్వం నుండి ఒక కమిషన్ ని ఒప్పుకోవలసి వచ్చింది.[25]
తన మొదటి మూడు పుస్తకాలలో, సమాజములో ఆమోదించబడిన కొన్ని ఆచారాలకు సంబంధించిన సమస్యల గురించి నారాయణ్ వ్రాసారు. మొదటి పుస్తకములో, నారాయణ్ విద్యార్థుల దురవస్థ గురించి, తరగతి గదులలో కొట్టడం గురించి, వాటి వల్ల పిల్లలలకు అనుబవించే అవమానాల గురించి వ్రాసారు. రెండవ పుస్తకములో, హిందూ వివాహాలలో, జాతకాలు చూడడం గురించి, దాని వల్ల పెళ్ళికూతురు, పెళ్ళికోడుకలకు ఏర్పడే మాన్సీక క్షోబ గురించి నారాయణ్ వ్రాసారు. మూడవ పుస్తకములో, భర్త యొక్క చేష్టలు, మనోభావాలతో భార్య పడే కష్టాల గురించి నారాయణ్ వ్రాసారు.[26]
1939లో టైఫాయిడ్ వల్ల రాజం చనిపోయింది.[27] ఆమె మరణం నారాయణ్ ని లోతుగా బాధించడంతో, చాల కాలం అయిన దుఃఖంలో ఉన్నారు; మూడేళ్ళే నిండిన హేమలత అనే తమ కూతురు గురించి ఆయినకు చింతగా ఉండేది. ఈ మరణం అయిన జీవితములో గణనీయమైన మార్పు తెచ్చింది. ఇదే అయిన మరుసటి నవల అయిన ది ఇంగ్లీష్ టీచర్కు స్ఫూర్తిగా నిలిచింది.[15] ఈ పుస్తకము, అయిన మొదటి రెండు పుస్తకాల లాగే స్వయచరిత్ర లాగ ఉంది. మరియు, అనుకోకుండానే, స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ తరువాత ఈ పుస్తకము మూడు పుస్తకాల సేకరణని పూర్తి చేసింది.[28][29] తర్వాతి బేటీలలో ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ దాదాపు పూర్తిగా ఒక స్వయచారిత్ర అని అంగీకరించారు. అయితే, పాత్రలకు వేరే పేర్లు పెట్టబడ్డాయి మరియు మాల్గుడి యొక్క పరిసరాలు మార్చబడ్డాయి; నవలలో వివరించబడిన భావాలు రాజం మరణ సమయములో తన యొక్క భావాలే అని కూడా ఆయినా వివరించారు.[30]
కొంత మేరకు విజయం సాదించడంతో నారాయణ్ 1940లో ఇండియన్ తాట్ అనే ఒక పత్రిక ప్రారంబించారు.[31] కార్ సేల్స్ మాన్ అయిన తన మావయ్య సహాయంతో, మద్రాస్ నగరములో మాత్రం ఒక వేయికు పైగా చందాదరులని నారాయణ్ సంపాదించకలిగారు. అయితే, నారాయణ్ దీనిని నడపలేకపోవడంతో, ఈ ప్రయత్నం ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు. ఒక సంవత్సరము లోపలే ఈ పత్రిక మూతపడింది.[32] మాల్గుడి డేస్ అనే అయిన మొదటి చిరుకథల సేకరణ నవంబరు 1942లో ప్రచురించబడింది. తరువాత, 1945లో ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ ప్రచురించబడింది. ఈ మధ్యలో యుద్ధం కారణంగా ఇంగ్లాండ్తో సంబంధాలు తెగిపోవడంతో, నారాయణ్ తన సొంత ప్రచురణ సంస్థని ప్రారంబించారు. దీనికి మళ్ళి ఇండియన్ తాట్ పుబ్లికేషన్స్ అనే పేరు పెట్టారు; ఈ ప్రచురణ సంస్థ విజయవంతమై, ఈ నాటికి అయిన మనవరాలు చే నడపబడుతూ ఉంది.[13] శీగ్రంలోనే, న్యు యార్క్ నుండి మాస్కో వరకు పాటకులు పెరిగే సరికి, నారాయణ్ నవలలు బాగా అమ్మడం మొదలయింది. 1948లో అయిన మైసూర్ శివార్లలో సొంత ఇల్లు కట్టడం ప్రారంబించారు ; ఆ ఇల్లు 1953లో పూర్తీ అయింది.[33]
క్రియాశీలక సమయం
ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ తరువాత నారాయణ్ వ్రాత శైలిలో మార్పు వచ్చి, అయిన మునుపటి నవలలలో కనిపించిన సగం-స్వయచరిత్ర లాగ కాకుండా ఎక్కువ కల్పనాశక్తితో కూడిన భావ్యముగా మారింది. అయిన మరుసటి నవలైన Mr. సంపత్ ఈ మారిన శైలిలో వ్రాసిన మొదటి నవల. అయితే, ఇది కూడా కొంత మేరకు ఆయిన సొంత అనుభవాల మీద ఆధార పది ఉంది. ముఖ్యంగా, సొంత పత్రిక ప్రారంబించిన అయిన అనుభవాలు; జీవితచరిత్రలోని సంఘటనలని కలపటం ద్వారా అయిన తన అధివరకటి నవలలకంటే బిన్నమైన శైలిని ప్రదర్శించారు.[34] అతి తోరలోనే, అయిన యొక్క మాస్టర్ పీస్ అని భావించబడే ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్పెర్ట్ అనే నవలని ప్రచురించారు. ఈ నవల 1951 సంవత్సరపు అత్యుత్తమ అసైలన పుస్తకముగా కొనియాడబడింది.[35][36] ఆర్థిక విషయాలలో ఒక మేధావి అయిన మార్గయ్య అనే ఆయినకు సోదరడు ద్వారా చుట్టమైన వ్యక్తి యొక్క యథార్థ కథ ఆధారంగా ఈ నవల రాయబడింది.[37] అయిన మరుసటి నవలైన వెయిటింగ్ ఫర్ ది మహాత్మా మాల్గుడికు మాహాత్మ గాంధి వస్తున్నట్లు ఒక కల్పిత సంఘటన మీద ఆధారపడి వ్రాయబడింది. కథానాయకుడు మహాత్మా యొక్క ప్రసంగాలని వినడానికి వెళ్తున్నప్పుడు ఒక స్త్రీ గురించి అతనికి కలిగే ప్రేమ భావాలు గురించినదే ఈ కథ. భార్తి అనే పేరుగల ఆ స్త్రీ, భారత దేశము యొక్క మనవీకరణ అయిన భారతి యొక్క వ్యంగానుకరణ. భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమం గురించిన కొన్ని ముఖ్య సంఘటనలు ఈ నవలలో ఉన్నప్పటికీ, ఈ కథ ముఖ్యంగా ఒక సామాన్య వ్యక్తి యొక్క జీవితం గురించినది. నారాయణ్ యొక్క తనదైన వ్యంగామైన శైలిలో రాయబడింది.[38]

1953లో అయిన నవలలు మొదటి సారిగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో ప్రచురించబడ్డాయి. మికిగన్ స్టేట్ యునివెర్సిటీ ప్రెస్ వీటిని ప్రచురించారు. తరువాత 1958లో వారు ప్రచురణ హక్కులని వైకింగ్ ప్రెస్కు అమ్మేశారు.[39] నారాయణ్ యొక్క రచనలు ఎక్కువగా సామాజిక వ్యవస్థలు, అభిప్రాయాలలో ఉన్న వ్యతిరిక్తములని వెలుగులోకి తేసే విధముగా ఉన్న, ఆయినా ఒక సామ్ప్రదాయవాదినే; ఫెబ్రవరి 1956లో, నారాయణ్ తన కూతురు వివాహాన్ని పూర్తీ సాంప్రదాయ బద్దంగా అన్ని హైందవ ఆచరాలని పాటించి జరిపారు.[40] కూతురు వివాహం తరువాత, నారాయణ్ అప్పుడప్పుడు ప్రయాణం చేయడం మొదలుపెట్టారు. ప్రయాణం చేస్తూ ఉన్నప్పుడు కూడా, రోజుకు కనీసం 1500 పదాలైన రాయడం కొనసాహించారు.[33] ది గైడ్ అనే నవల, అయిన 1956లో రాక్ఫెల్లెర్ ఫెలోవ్శిప్ మీద యునైటెడ్ స్టేట్స్ను సందర్చినప్పుడు రాయబడింది. యు.ఎస్.లో ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ తన రోజు దిన చెర్యలుని ఒక డైరీలో రాసేవారు. అదే అయిన వ్రాసిన మై డేట్ లెస్ డైరీ అనే పుస్తకానికి ఆధారమయింది.[41] దాదాపు ఈ సమయములో, ఇంగ్లాండ్ సందర్శించిన నారాయణ్, మొదటి సారిగా తను మిత్రుడు, గురువైన గ్రహం గ్రీన్ ని కలిశారు.[27] భారత దేశానికి తరిగి వచ్చిన తరువాత, ది గైడ్ ప్రచురించబదింది; ఈ పుస్తకమే నారాయణ్ యొక్క రాత శైలికి అద్దం పట్టేలా ఉంది. సందిగ్ద పదాలు వ్యక్తీకరణాలు మరియు ఒక విడికథ లాంటి ముగింపు వంటి అంశాలని ఆ నవల కలిగి ఉంది.[42] ఈ పుస్తకం మూలాన ఆయినకు 1958లో సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం లభించింది.[43]
అప్పుడప్పుడు, నారాయణ్ తన ఆలోచనలాను వ్యాసాల రూపంలో వేలుబరిచారు. వీటిలో కొన్ని వార్తాపత్రికలలో, సంచికలలో ప్రచురంయ్యాయి. మిగిలినవి ప్రచురించ బడలేవు. నెక్స్ట్ సండే (1960) అయిన రాసిన ఇటువంటి వ్యసాలయోక్క సేకరణ మొదటి సారిగా ఒక పుస్తకములాగా ప్రచురించబడింది.[44] ఆ తరువాత కొంత కాలములోనే, అయిన 1956 యునైటెడ్ స్టేట్స్ సందర్శన అనుభవాలను వివరించే మై డేట్ లెస్ డైరీ ప్రచ్రించబడింది. ది గైడ్ వ్రాసిన అనుభవం గురించి ఒక వ్యాసం కూడా ఈ సేకరణలో ఉంది.[41][45]
నారాయణన్ యొక్క తదుపరి నవల థ మాన్-ఈటర్ అఫ్ మాల్గుడి 1961 సంవత్సరములో ప్రచురించబడింది. సామ్ప్రదాయాక్ హాస్య కళారూపం కలిగి ఉండి, సున్నితమైన నియంత్రణ కలిగి ఉన్న శైలి అని ఈ పుస్తమ విమర్శకులు విమర్శించారు.[39] ఈ పుస్తక విడుదల అనంతరం, నిమ్మశము లేకుండా ఉన్న నారాయణ్ మళ్ళి పయనించడం ప్రారంబించి, యు.ఎస్. మరియు ఆస్ట్రేలియాను సందర్శించారు. అయిన అడిలైడ్, సిడ్నీ, మెల్బోర్న్ లలో భారతీయ సాహిత్యం గురించి ఉపన్యాసాలు ఇస్తూ మూడు వారాలు గడిపారు. ఈ పర్యటనకు ఆస్ట్రేలియన్ రైటర్స్ గ్రూప్ నిధులు ఇచ్చింది.[46] ఈ సమయానికల్లా, నారాయణ్, సాహిత్య పరంగానూ, ఆర్థిక పరంగానూ గణనీయమైన వియ్యం సాధించారు. అయిన మైసూర్ లో ఒక పెద్ద ఇల్లు కట్టుకున్నారు. ఎనిమిది కిటికీలకు తగ్గకుండా ఉన్న గదిలో రాసే వారు; వివాహం తరువాత కోయంబతూర్లో స్థిరపడ్డ తన కూతురుని కలవడానికి, అప్పట్లో భారాత దేశములో విలాస వస్తువైన కొత్త మెర్సిడెస్-బెంజ్ కారులో వెళ్ళేవారు. భారత దేశములోను, విదేశాలలోనూ విజయం సాధించిన తరువాత, నారాయణ్ ది హిండు, ది అట్లాంటిక్ వంటి పత్రికలకు, వార్తాపత్రికలకు రాయడం మొదలుపెట్టారు.[47]
1964లో నారాయణ్ తన మొదటి పౌరాణిక పుస్తకమైన గాడ్స్, డేమన్స్ అండ్ అతేర్స్ని ప్రచ్రించారు. ఇది హిందూ పురాణాలనుండి అనువాదించబడిన మరియు మళ్ళి వ్రాయబడిన చిన్న చిన్న కథలు కలిగిన ఒక సేకరణ. అయిన ఇతర పుస్తకాల లాగే, ఈ పుస్తకానికి కూడా, అయిన తమ్ముడైన అర. కే. లక్ష్మణ్ బొమ్మలు గీచారు. కొన్ని ఎన్నుకోబడిన కథలని మాత్రమే ఈ పుస్తకములో చేర్చారు. శక్తివంతమైన ప్రధాన పాత్రధారులు ఉన్న కథలని మాత్రమే అయిన ఎన్నుకున్నారు. అప్పుడే, పాటకులకు సందర్భం తెలియక పోయినా, కథ యొక్క ప్రభావం స్థిరంగా ఉంటుంది.[48] పుస్తకము ప్రచురణ తరువాత మళ్ళి నారాయణ్ విదేశీ పర్యటనకు వెళ్ళారు. ఒక మునుపటి వ్యాసములో అమెరికన్ లు అయిన దగ్గిరనుండి ఆధ్యాత్మిక విషయాలు నేర్చుకోవాలని ఎదురుచూసేవారని రాశారు. ఈ పర్యటన సమయములో, స్వీడన్-అమెరికాకు చెందిన నటి గ్రేట గార్బో ఇదే విషయాన్ని అడిగేవారు, అయిన తనకు ఆ విషయాలు ఏమి తెలియవని చెప్పినా కూడా.[3]
నారాయణ్ యొక్క తదుపరి నవల, 1967లొ ప్రచిరించబడిన ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్ . ఈ నవల రాయడంలో కొంత మేరకు అయిన యొక్క అమెరికా పర్యటనలు ఆయినకు స్ఫూర్తిగా ఉండి. ఈ నవలలో భారత దేశానికి మరియి అమెరికాకు చెందిన అతిగా ప్రవర్తించే పాత్రలు, వారి మధ్య ఉన్న అనేక సాంసృతిక విబెదాలతో ఉన్నారు. ఈ పుస్తకము అయిన బాణి అయిన హాస్యం మరియు కథ చెప్పే విధానం ఉన్నప్పటికీ, లోతు లేని పుస్తకమని విమర్శించబడింది.[49] ఆ సంవత్సరం, నారాయణ్ ఇంగ్లాండ్ కు వెళ్ళారు. అక్కడ మొదటి సారిగా యునివెర్సిటీ అఫ్ లీడ్స్ నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ స్వీకరించారు.[50] తదుపరి కొన్ని సంవత్సరాలు అయిన స్థిమితంగా ఉన్నారు. 1970లో అయిన తన తదుపరి పుస్తకమైన ఎ హార్స్ అండ్ టూ గొట్స్ అనే చిరు కథల సేకరణని ప్రచురించారు.[51] ఈ మధ్య, నారాయణ్ కు 1938లో మరణిస్తున్న తన మావయ్యకు చేసిన ఒక వాక్ధానం గురించి గుర్తు వచ్చి, అయిన కంబ రామాయణంని ఆంగ్లంలో అనువాదం చేయడం మొదలు పెట్టారు. ఇదు సంవత్సరాల పని తరువాత ది రామాయణ 1973లో ప్రచురించబడింది.[52] ది రామాయణ ప్రచురించిన వెనువెంటనే, నారాయణ్ మహాభారత అనే సంస్కృత కావ్యము యొక్క సంఘటిత అనువాదం చేసే పఅనిని ప్రారంబించారు. ఈ కావ్యాన్ని రాస్తూ ఉండగానే, అయిన ది పెయింటర్ అఫ్ సైన్స్ (1977) అనే మరొక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు. ది పెయింటర్ అఫ్ సైన్స్ ఒక నవల కంటే కొద్దిగా పొడుగుగా ఉండి, నారాయణ్ యొక్క ఇతర పుస్తకాల కంటే విబిన్నంగా ఉండి. ఈ పుస్తకములో, అదివరకు ఎప్పుడు లేని విధముగా అయిన శృంగారం వంటి కొన్ని సంగతులని ప్రస్తావించారు. ఐతే, ప్రధాన పాత్రదారి యొక్క పాత్ర మాత్రం, అయిన యొక్క ఇదువరకటి పాత్రలలాగే ఉంది. ది మహాభారత 1978లో ప్రచురించబడింది.[53]
పిమ్మట సంవత్సరాలు
కర్నాటక ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పర్యాటక రంగ ప్రచారము కొరకు ఒక పుస్తకము రాసేపనిని నారాయణ్ కు అప్పగించింది. నారాయణ్ రాసినవాటిని, ఒక పెద్ద ప్రభుత్వ ప్రచురణలో భాగంగా ప్రభుత్వం 1970ల ఆఖరిలో ప్రచురించింది.[54] ఐతే నారాయణ్ దానితో తృప్తి చెందక, ది ఎమేరాల్డ్ రూట్ (ఇండియన్ థాట్ పబ్లికేషన్స్, 1980) అనే పేరుతొ దానిని పునఃప్రచురణ చేసారు.[55] స్థానిక చరిత్ర, పారంపర్యం మీద ఆయినకు ఉన్న వ్యక్తిగత అబిబ్రాయాలు ఈ పుస్తకములో ఉన్నాయి. అయితే, పాత్రలు, సృష్టిలు లేకుండా ఉన్నందున, ఈ పుస్తకము అంట ఆసక్తికరంగా లేదు.[45] అదే సంవత్సరం, అయిన అమెరికన్ అకాడెమి అఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ యొక్క గౌరవ సభ్యుడుగా ఎంపికయ్యారు. రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటేరేచర్ వారి AC బెన్సన్ మెడల్ని గెలుచుకున్నారు.[56] దాదాపు ఇదే సమయములో, నారాయణ్ నవలలు మొదటి సారిగా చైనీస్ భాషలో అనువాదిన్చాబడ్డాయి.[57]
1983లో నారాయణ్ తన తదుపరి నవలైన ఎ టైగర్ ఫర్ మాల్గుడిని ప్రచ్రించారు. ఇది ఒక పులి మరియు మనుషులతో దానికి ఉన్న సంబంధాలు గురించిన కథ.[58] 1986లో ప్రచురించబడిన అయిన తదుపరి నవల టాకటివ్ మాన్, మాల్గుడికు చెందిన పాత్రికేయుడు కావాలని ఆకాంక్షిస్తున్న ఒక వ్యక్తీ గురించిన కథ.[59] ఈ సమయములో, అయిన రెండు చిరు కథల సేకరణలను ప్రచురించారు: ఆసలు పుస్తకముతో మరి కొన్ని కథలుతో కూడిన ఒక సవరించిన ప్రచురణ అయిన మాల్గుడి డేస్ (1982) మరియు అండర్ ది బన్యాన్ ట్రీ అండ్ ఆథర్ స్టోరీస్, అనే ఒక కొత్త సేకరణ.[60] 1987లో అయిన ఎ రైటర్స్ నైట్మెర్ అనే ఒక పుస్తకము పూర్తీ చేసారు. దీంట్లో కుల వ్యవస్థ, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు, ప్రేమ, కోతులు గురించిన వివిధ అంశాల మీద వ్యాసాల ఉన్నాయి. 1958 నుండి అయిన వార్తాపత్రికలలో మరియు సంచికలలో రాసిన వ్యాసాలు ఈ సేకరణలో ఉన్నాయి.[61][62]
మైసూర్ లో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, అయినకు వ్యవసాయం మీద ఆసక్తి పెరిగింది. ఒక ఎకరా పంటపొలం కొని, అయిన వ్యవసాయం చేసారు.[63] ప్రతి రోజు మధ్యానం అయిన మార్కట్ కు నడచి వెళ్ళేవారు. ఏదైనా కొనటానికంటే కూడా జనాలతో కలిసి ఉండటానికోసమే అయిన అలాగా వెళ్ళేవారు. అలాంటి మధ్యాన నడక సమయములో, అడుగడుకుకి ఆగి కోట్ల యజామ్నులతో మరియు ఇతరాలతో మాట్లాడేవారు. బహుశా, తన తదుపరి పుస్తకాలకు విషయాలు సేకరిస్తూ ఉండేవారేమో.[64]
1980లో నారాయణ్, సాహిత్యములో అయిన సాధనలకోసం భారత దేశపు శాశన సభ యొక్క పై సభ అయిన రాజ్య సభకు ప్రతిపాదించబడ్డారు.[65] తన మొత్త ఆరు-సంవత్సరాల పదవికాలములో అయిన ఒకే ఒక సమస్య మీద - పాఠశాల పిల్లల దురవస్థ, ముఖ్యంగా పుస్తకాల యొక్క అధిక బరువు మరియు పిల్లల సృజనాత్మకత మీద విద్యా వ్యవస్థ యొక్క దుష్ప్రభావం - తన పూర్తీ శ్రద్ధ చూపించారు. ఈ సమస్యనే అయిన తన మొదటి నవలైన స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్లో ముఖ్యంగా వ్రాసారు. అయిన చేసిన తొలి ప్రసంగంలో ఈ ప్రత్యేక సమస్య గురించి ప్రస్తావించారు. దాని మూలంగా, పాఠశాల విద్యావ్యవస్థలో మార్పులు చేయడానికి ప్రొఫ్. యష్ పాల్ నేతృత్వంలో ఒక కమిటి ఏర్పాటు చేయబడింది.[66]
1990లో అయిన తన మరుసటి నవలైన ది వరల్డ్ అఫ్ నాగరాజ్ని ప్రసురించారు. ఇది కూడా మాల్గుడిలో జరిగే కథ. ఈ నవలలో నారాయణ్ యొక్క పెరుగుతున్న వయస్సు కనిపిస్తుంది. చాలావరకు కథ వివరాలని వదిలిశారు. అదే ముందైతే వివరాలన్నీ వ్రాసేవారు.[67] ఈ నవల రాయడం పూర్తీ అయిన తరువాత, నారాయణ్ ఆరోగ్యం క్షీణించి, అయిన తన నివాసాన్ని, కూతురు కుటుంబానికి దగ్గరగా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో మదరాస్ కు మార్చారు.[63] మదరాస్ కు మారిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, 1994లో అయిన కూతురు కాన్సర్ వ్యాధి సోకి మరణించగా, అయిన మనవరాలు బువనేష్వారి (మిన్నీ) ఆయినని చూసుకోవడం ప్రారంబించింది. అలాగే, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్ని కూడా తనే నిర్వహించింది.[3][13] తరువాత నారాయణ్ తన ఆఖరి పుస్తకమైన గ్రాండ్మతర్స్ టెల్ని ప్రచురించారు. ఈ పుస్తకము ఒక స్వయచరిత్ర నవల. ఇది అయిన ముత్తవ్వ గురించిన కథ. తన భర్త వివాహం అయిన వెంటనే పారిపోవడంతో, ఆమె ఆయినని వెతకటానికి సుదూర ప్రాంతాలకు పయనం చేసింది. అయిన బాలుడుగా ఉన్నప్పుడు అయిన అమ్మమ్మ ఆయినకు ఈ కథని వివరించింది.
తన ఆఖరి సంవత్సరాలలో, సంభాషణ అంటే ఎప్పుడు ఇష్టపడే నారాయణ్, దాదాపు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం, ది హిండు ప్రచురణకర్త అయిన ఎం. రామ్తో గడిపేవారు. కాఫీ త్రాగుతూ, రకరకాల విషయాల గురించి మాట్లాడుకుంటూ, అర్ధరాత్రి దాటే వరకు గడిపేవారు.[68] జనాలని కలవడం మరియు వారితో మాట్లాడటమంటే ఎంతో ఇష్టపడే అయిన, భేటీలు ఇవ్వడం మానేశారు. బెతీల మీద ఆయినకు ఉదాసీనత రావడానికి కారణము, అయిన టైంకు ఇచ్చిన భేటీనే. ఆ భేటి తరువాత అయిన కొన్ని రోజులు ఆసుపత్రిలో గడపవలసి వచ్చింది. ఎందుకంటే అయిన ఫోటోలు తీయదానికోసం అయిననని ఊరంతా తిప్పారు. ఆ ఫోటోలని చివరికి ఆ వ్యాసములో అసలు వాడలేదు కూడా.[31]
2001 మేలో నారాయణ్ ఆసుపత్రిలో చేరారు. ఆయినని వెంటిలేటర్ లో పెట్టడానికి కొన్ని గంటలు ముందు, అయిన ఒక తాత గురించిన కొత్త కథ, తన మరుసటి నవల రాయడం గురించి ఆలోచిస్తూ ఉన్నారు. అయిన ఎప్పుడు నోట్ పుస్తకాలని ఎన్నుకోవడం గురించి ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహిస్తారు కాబట్టి, తనకు ఒక పుస్తకం తెచ్చి పెట్టమని ఎన్. రామ్ ని అయిన కోరారు. అయితే, నారాయణ్ ఆరోగ్యం నయం కాలేదు. తన నవలని అయిన అసలు ప్రారంబించనే లేదు. అయిన చెన్నైలో తన 94వ వయస్సులో 2001 మే 13 నాడు మరణించారు.[10][69]
సాహిత్య సమీక్ష
రచనా శైలి
నారాయణ్ యొక్క రచనా శైలి సరళంగాను నటన లేకుండాను, సహజంగానే హాస్యస్పోరకంగా ఉండేది.[70] ఆయిన రచన సామాన్య జనాల మీద కేంద్రీకరించి, పాటకులకు వారి పొరుగింటి వారు, కసిన్ లు వంటి వారిని తలిపిస్తుంది. అందువల్ల పాటకులు పుస్తక విషయాలతో ఎకోబవించడానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.[71] తన దేశములోని సమకాలపువారి లాగ నవల రచనలో అప్పుడు ఉన్న బాణికి అనుకూలంగా తమ రచనా శైలిని మార్చుకోకుండా అయిన భారత సమాజములోని చిక్కులని తనదైన సరళమైన శైలిలో వ్రాయగాలిగారు.[72] అయిన మెళుకువతో కూడిన సంభాషణ శైలిని వాడారు. పాత్రల స్వబావాలకు అనుగుణంగా అయిన సున్నితమైన తమిళ్ భాష చాయలతో కూడిన సంభాషణలు అయిన రచనలో ఉండేవి.[73] విమర్శకలు నారాయణ్ ని భారత చెకోవ్ అని పరిగణించారు. వాళ్ల ఇద్దరి రచనలోని సరళత్వం మరియు దుఃఖరమైన సందర్పాలలో చూపించే సున్నితమైన అందం మరియు హాస్యం వంటి అంశాల వల్ల ఇద్దరిని పోల్చేవారు.[74] ఇతర ఏ భారతీయ రచయితలకంటే నారాయణ్ కు చెకోవ్ తో ఎక్కువ పోలికలు ఉన్నట్లు గ్రీన్ భావించారు.[1] ది న్యూ యోర్కేర్కు చెందిన ఆంటనీ వెస్ట్ ప్రకారం నారాయణ్ రచన నికోలాయి గోగోల్ యొక్క వాస్తవికత రచన లాగా ఉందని భావించారు.[75]
నారాయణ్ వ్రాసిన చిరుకథలు అయిన వ్రాసిన నవలలు లాగే అంతే మనోహరంగా ఉన్నాయని, చాలా చిరుకథలు పది పేజీలకంటే తక్కువే ఉన్నాయని, చదవటానికి కూడా అంతే సమయం తీసుకుంటుందని పులిట్జేర్ ప్రైజ్ గ్రహీత జుంప లాహిరి భావించారు. నవల రచయితలు వందలాది పేజీలలో ఇవ్వడానికి ప్రయాశాపడే దానిని, శీర్షిక వాక్యానికి ముగింపుకు మధ్య నారాయణ్ పాటకులుకు ఇస్తున్నారు: పాత్రల యొక్క జీవితాల గురించి పూర్తి అవగాహన. నారాయణ్ యొక్క ఈ గుణగణాలు, సామర్ధ్యాల వల్ల లాహిరి ఆయిన్ని ఓ. హెన్రీ, ఫ్రాంక్ ఓ'కానర్, ఫ్లన్నేరి ఓ'కానర్ వంటి చిరుకథల పితామహులుతో పాటు జత కట్టారు. లాహిరి ఆయిన్ని గుయ్ డే మపస్సంట్తో కూడా పోల్చారు. కథని పోగొట్టకుండా ఉపాఖ్యానాన్ని తగ్గించే సామర్థ్యం ఇద్దరికీ ఉంది. ఇద్దరూ ఒక రకమైన మధ్య తరగతి జీవితం గురించి, ఎక్కడ వదలకుండా, జాలి చూపకుండా రాసారు.[11]
నారాయణ్ రచనలు ఎక్కువ వర్ణనాత్మకంగా ఉండి, తక్కువ విశ్లేషనాత్మకంగా ఉందని విమర్శకుల మాట; విడిగా ఉండి చూసే ఆచరణ కలిగిన ఈ వస్తుగత దోరణి వల్ల నిజమైన మరియు యథార్థముతో కూడిన కథలు అయిన చెప్పకలిగారు.[76] అయిన వైకరి మరియు జీవితం మీద ఆయినకు ఉన్న మనోభావం వల్ల అయిన తనదైన బాణిలో పాత్రలని వారి చేర్యలని కలప కలిగింది. సామాన్యంగా జరిగే సంఘటనలని కూడా పాటకుల మదిలో ఒక సంభందం ఏర్పరిచేలా చేసింది.[77] అయిన రచనా శైలికి ముఖ్యంగా దోహదం చేసింది అయిన సృష్టించిన, గుడ్డి నమ్మకాలు, సంప్రదాయాలు పాటిస్తున్న మాల్గుడి అనే ఒక చిన్న సామాన్య పట్టణం.[78]
నారాయణ్ యొక్క రచనా శైలి తరచూ విల్లియం ఫాక్నర్తో పోల్చబడుతుంది. ఇద్దరి రచనలు సామాన్య జీవితములో హాస్యం మరియు శక్తిని వేలుగులోగి తెచ్చింది. అదే సమయములో దయకలిగిన మానవత్వాన్ని కూడా చూపించింది.[79] ఇద్దరి మధ్య పోలికలు ఇంకా కూడా ఉన్నాయి. ఇద్దరి రచనలు సమాజం యొక్క అవసరాలని వ్యక్తిగత చిక్కులతో ముడిపెట్టే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి.[80] కతాంశాలని అభిగవించే విధానము ఇద్దరిది ఒకటేనైనా, వారి మార్గాలు విబిన్నంగా ఉండేవి; ఫాక్నర్ రచన అలంకారయుక్తంగా ఉండి, అపరితమైన వచనాలు కలిగి ఉండేది. నారాయణ్ రచన చాలా సాదాగా మరియు యథార్థంగా ఉండి అదే సమయములో అన్ని కదాంశాలని కలిగి ఉండేది.[81]
మాల్గుడి

మాల్గుడి, నారాయణ్ సృష్టించిన ఒక కల్పిక, అర్ధ-నగర వాతావరణం కలిగి ఉన్న దక్షిణ భారత పట్టణం.[82] aayana ఈ పట్టణాన్ని సెప్టెంబరు 1930న విజయదశమి నాడు సృష్టించారు. ఆ రోజు కొత్త యత్నాలు మదలుపెట్టడానికి మంగళప్రథమైన రోజు. ఆ రోజుని అయిన కొరకు అయిన అమ్మమ్మ ఎన్నుకున్నారు.[83] అయిన తరువాత భేటిలలో అయిన జీవితచరిత్ర వ్రాసిన సూసన్ మరియు ఎన్.రామ లతో చీప్పినట్లు ముందు అయిన మదిలో ఒక రైల్వే స్టేషను కనిపించిందని, తరువాత నెమ్మదిగా మాల్గుడి అనే పేరు అయిన మదిలో వచ్చినట్లు అయిన చెప్పారు.[84] రామాయణా రోజుల నుండి ఉన్న నిష్కళంకమైన చరిత్ర కలిగి ఉన్న ఒక పట్టణముగా మాల్గుడి సృష్టించబడింది. లార్డ్ రామ ఈ పాత్తనం మీదుగా వెళ్లారని రాయబడింది; బుద్ధా కూడా పయనమధ్యలో ఈ పట్టణాన్ని సందర్శించినట్లు రాయబడింది.[85] నారాయణ్ ఈ పట్టణానికి కచ్చితమైన భౌగోళిక హద్దులు ఎప్పుడు పెట్టలేదు. కథలో వచ్చే సంగాతనలకు అనుగుణంగా వూరి యొక్క రూపురేఖలను మార్చి, భవిష్యత్తు కథలకు రంగం సిద్దం చేసేవారు.[86] నారాయణ్ రచనకు సంబంధించిన పండితుడైన డా జేమ్స్ ఎం. ఫెన్నేలీ, నారాయణ్ వ్రాసిన అనేక పుస్తకాలు, కథలనుండి మాల్గుడి యొక్క రేఖాచిత్రాన్ని రూపొందించారు.[11]
భారాతదేశములో మారుతున్న రాజకీయ పరిణామాల బట్టి మాల్గుడి కూడా మారుతూ వచ్చింది. 1980లలో, భారత దేశములో దేశీయవాదం గట్టిగా పెరుగుతున్న తరుణములో, పట్టణాలకు, ప్రాంతానాలు బ్రిటిష్ పేర్లని మార్చేయడం మరియు బ్రిటిష్ కు సంబంధించిన స్తాలాలని తొలగించడం వంటి కార్యక్రమాలు జరుగుతూ ఉండేవి. ఆ సమయములో మాల్గుడి మేయోర్ మరియు నగరసభ, చాలా కాలముగా ఉన్న ఫ్రెడరిక్ లాలీ యొక్క విగ్రహముని తీసి వేశారు. ఫ్రెడరిక్ లాలీ మాల్గుడిలో స్థిరపడ్డ ప్రర్రంభ నివాసులలో ఒకరు. అయితే, భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమాన్ని లాలి గట్టిగా సమర్ధించేవారని హిస్టారికల్ సొసైటీస్ ఆధారాలు చూపినప్పుడు, ముందు వారు చేసిన చేర్యాలని నగరాసభ ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది.[87] మాల్గుడిని బట్టేర్సీ, ఈస్టన్ రోడ్" లకంటే ఎక్కువ ప్రాబల్యం చెందినదని గ్రీన్ వర్ణించారు. మాల్గుడిని ఫాక్నర్ యొక్క యోక్నపటాఫ కౌంటీతో పోల్చవచ్చు.[79] మరియు, ఫాక్నర్ మాదిరిగానే, నారాయణ్ రచనలని చూసినప్పుడు, అనేక కథలు, నవలల ద్వారా పట్టణానికి మరింత నిర్వచనం లభిస్తుంది.[88]
విమర్శకుల స్వీకరణ
నారాయణ్ ముందు బయట పడింది, గ్రహం గ్రీన్ సహాయం తోన్. గ్రీన్, స్వామినాథన్ అండ్ టేట్ని చదవగానే తనంతట తనే ఆ పుస్తకానికి నారాయణ్ యొక్క అజేంట్ లాగ వ్యవహరించారు. అంతే కాక, ఆయినే ఈ నవల పేరుని తగిన విధముగా స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్గా మార్చడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. అంతే కాక, నారాయణ్ యొక్క మరుసటి కొన్ని పుస్తకాలకు ప్రచురణకర్తలని ఒప్పించడంలో కూడా ముఖ్య పాత్ర పోచించారు. నారాయణ్ యొక్క మొదటి నవలలు వాణిజ్యంగా గొప్ప విజయం సాదించకపోయినా, ఆ కాలపు ఇతర రచయితలు దృష్టికి అయిన వచ్చారు. సోమేర్సేట్ మామ్ 1938లో మైసూర్ కు వచ్చినప్పుడు నారాయణ్ ని చూడాలని కోరారు. కాని నారాయణ్ ని చాలా మందికి తెలియకపోవడంతో, ఆయిన్ని కలవలేక పోయారు. తరువాత మామ్ నారాయణ్ వ్రాసిన ది డార్క్ రూం చదివి అబినందనలు తెలియచేస్తూ నారాయణ్ కు లేఖ వ్రాసారు.[89][90] నారాయణ్ రచన మీద ఆసక్తి చూపించిన మరొక సమకాలపు రచయిత ఇ. ఎం. ఫోర్స్తర్,[91]. అయిన కూడా నారాయణ్ మాదిరిగానే నిస్సారమైన హాస్యస్ఫోరకంగా రాస్తారు. అందువల్ల దక్షిణ భారతీయ ఇ. ఎం. ఫోర్స్తర్ అని నారాయణ్ పిలవబడుతారు.[92] పాటకులు, ఇతర రచయితల మధ్య నారాయణ్ ప్రసిద్ధి చెందినా, అయిన స్థాయికి తగిన విధముగా అయిన రచనలు విశ్లేషించబడలేదు.[93]
కొంత కాలం తరువాత నారాయణ్ కు యునైటడ్ స్టేట్స్/0}లో విజయం లభించింది. మికిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ అయిన పుస్తకాలని ప్రచురించడం ప్రారంబించింది. అయిన మొట్టమొదటి సారి ఆ దేశానికి రాక్ ఫెల్లెర్ ఫౌండేషన్ వారి ఫెలోషిప్ మీద వెళ్ళారు. అక్కడ మికిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ, యూనివర్సిటీ అఫ్ కలిఫోర్నియా, బెర్క్లీ వంటి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రసంగాలు ఇచ్చారు. ఈ తరుణములో జాన్ అప్డైక్ అయిన రచనను గమనించి, నారాయణ్ ని చార్లెస్ డికెన్స్తో పోల్చారు. ది న్యూ యోర్కేర్లో ప్రచురించబడిన నారాయణ్ రచన మీద విశ్లేషణలో అప్డైక్ ఆయిన్ని నశించిపోతున్న రచయితల జాతికు చెందిన రచయితగా వర్ణించారు- ఒక పౌరుడు అయిన రచయిత; తన పాత్రలతో పూర్తిగా అనుసంధానమైన రచయిత, మానవత్వ విలువల మీద పూర్తీ విశ్వాసం ఉన్న రచయిత.[94]
అనేక నవలలు, వ్యాసాలు, చిరుకథలు వ్రాసిన నారాయణ్, భారత రచనని ప్రపంచానికి చాటి చీప్పిన వ్యక్తిగా పేరొందారు. ఇరవయ్యవ శతాబ్దముకు చెందిన అత్యుత్తమ రచయితలో ఒకరిగా అయినన బావించబడుతున్నారు. అయిన రచనని రమణీయామని, హానిలేనదని, హితమైనదని విమర్శకులు వర్ణించారు.[95] పిమ్మట వచ్చిన రచయితలు, ముఖ్యంగా భారతీయ రచయితలు, నారాయణ్ రచనని ఒక సాదాసీదా రచన అని, తక్కువ పతజాలం కలిగిందని, సంకుచిత దృష్టి కలిగిందని విమర్శించారు.[13] శశి తరూర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, నారయాణ్ కథలో పాత్రలు, జెన్ ఆస్టిన్ కథలలో మాదిరిగానే ఉన్నారని, ఇద్దరు సమాజములో ఒక చిన్న విభాగం గురించే వ్రాసేవారని విమర్శించారు. ఐతే, ఆస్టన్ యొక్క వచనము ఈ పాత్రలని సాధారణమైన పరిస్థితికి వెలుపల తీసుకువేళ్ళింది. కాని నారాయణ్ రచన అలాగ చేయలేదు.[96] శశి దేష్పాండే కూడా ఇటువంటి అభిప్రాయాన్నే వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అయిన నారాయణ్ రచన సాదాసీదాగా మరియు బోళాగా ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు. భాష మరియు పదవినియోగంలో సాదాతనం, పాత్రల ప్రవర్తన మరియు భావములో చిక్కులు లేని విధంగా ఉంది అని చెప్పారు.[97]
నారాయణ్ మీద ఉన్న సామాన్య అభిప్రాయం ఏమంటే, అయిన తనను గాని తన రచనలను గాని భారతదేశము యొక్క సమశ్యలు, రాజకీయాల్లలో కలుపుకోలేదు. ఇదే అభిప్రాయాన్నే వి. ఎస్. నైపాల్ కూడా రాసారు. అయితే, నారాయణ్ రచన సాదాగా ఉండి, రాహకీయాలలో ఆసక్తి లేకుండా ఉన్నప్పటికీ, అయిన కథని కళాత్మకంగాను అటువంటి అంశాలని పూర్తిగా తప్పించకుండా చాకచక్యంగా రాసేవారని, పదాలు పాటకుల మదిలో ఆడే లాగ ఉండేదని ది న్యూ యోర్కేర్కు చెందిన వ్యాట్ మాసన్ అభిప్రాయపడ్డారు.[95] నారాయణ్ తన పాత్రలకు సంబంధించిన వరకు మాత్రమే రాజకీయ అంశాలని రాసేవారని అదే ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ ఆ తరుణములో నెలకొన్న రాజకీయ పరిణామాలు, సమశ్యలు గురించి వివరంగా రాసేవారని ఆంధ్ర యూనివర్సిటీ యొక్క పూర్వ ఉప కులపతి శ్రీనివాస అయ్యంగార్ చెపుతున్నారు.[98] నారాయణ్ బ్రిటిష్ పాలనని పూర్తిగా వదిలేసి, తన పాత్రల యొక్క వ్యక్తిగత జీవితాల మీదనే కేంద్రీకరించడం కూడా ఒక రాజకీయ స్పందనే, అనగా, బ్రిటిష్ పాలన యొక్క ప్రభావమునుండి పూర్తి స్వేచ్ఛ, అని పాల్ బ్రియన్స్, మాడేరన్ సౌత్ ఏషియన్ లిటరేచర్ ఇన్ ఇంగ్లీష్ అనే తన పుస్తకములో వ్రాసారు.[93]
ప్రాశ్చాత్య దేశాలలో నారాయణ్ రచనలోని సరత్వం బాగా కొనియాడబడింది. నారాయణ్ రచన హాస్యరసప్రధానమైనదని మరియు మానవ చేర్యలయోక్క బ్రమ మరియు అస్థిరత్వంతో కూడిన దృశ్యం కలిగి ఉంటదని అయిన జీవితచరిత్ర రచయితలలో ఒకరైన విల్లియం వాల్ష్ వ్రాసారు. పలుమార్లు బూకర్ ప్రతిబాతితురైన అనితా దేశాయ్ నారాయణ్ రచనని దయలేక పోవడం, కొంటితనాలే అతి పెద్ద పాపాలుగా ఉండి "దయతో కూడిన యధార్ధమని" వర్ణించారు.[99] వ్యాట్ మసన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, నారుయన్ రచనలో వ్యక్తి ఒక్క ప్రైవేట్ తత్త్వం కాదు కాని ఒక్క బహిరంగ తత్త్వం అనే భావం వ్యక్తమవుతుంది. ఈ భావం నూతనమైనదని అందువల్ల ఇది అయిన సొంత భావమని చెప్పొచ్చు. అయిన రచన భారత దేశపు ఆంగ్ల భాష నవల రచనలలో అతి విసేశామైనవాటిలో ఒకటి. ఈ నూతన భావముతో, అయిన ప్రాచీన హైందవ కోణంతో కూడిన ఆంగ్ల రచనలని ప్రాశ్చాత్య పాటకలకు పరిచయం చేసారు. "అయిన సంఘటనలు గురించి సంపాదకీయాలు రాయరు కాని తన సొంత భావాలని వివరిస్తారు" అని వాల్ట్ విట్మాన్ని ఉద్దేశించి ఎడ్మండ్ విల్సన్ చెప్పిన అభిభ్రాయం నారాయణ్ కు కూడా వర్తిస్తుందని మాసన్ అభిప్రాయం.[95]
బిరుదులు మరియు పురస్కారాలు
తన సాహిత్య జీవితములో అనేక బిరుదులని నారాయణ్ గెలుచుకున్నారు.[100] ఆయినకు లభించిన మొదటి పెద్ద బిరుదు, ది గైడ్ కొరకు 1958లో బహుకరించబడిన సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు[101] ఆరు సంవత్సరాలు తరువాత, గుణతంత్ర దినం సందర్పుముగా ఆయినకు పద్మ భూషణ్ బిరుదు ఇవ్వబడింది.[102] 1980లో ఆయినకు రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటరేచర్ వారు AC బెన్సన్ మెడల్ బహుకరించారు. అయిన ఆ సొసైటిలో ఒక సభ్యుడు.[103] 1982లో ఆయినని అమెరికన్ అకాడెమి అఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ వారు గౌవరవ సభ్యుడుగా ఎన్నుకున్నారు.[72] పలుమార్లు అయిన సాహిత్యానికి నోబెల్ బహుమతికు ప్రతిపాతించబడ్డారు కాని ఆ బిరుదుని ఎప్ప్దుడు గెలవేలేదు.[104]
యూనివెర్సిటీ అఫ్ లీడ్స్ (1967),[105] యూనివెర్సిటీ అఫ్ మైసూరు (1976)[106] మరియు ఢిల్లీ యూనివెర్సిటీ (1973) ఆయినకి గౌరవ డాక్టరేట్లు ఇచ్చి గౌరవించాయి.[107] అయిన సాహిత్ర జీవిత చివరిలో, అయిన భారత సాహిత్యానికి చేసిన సేవకు గాను నారాయణ్ భారత పార్లిమెంట్ యొక్క రాజ్య సభకు ఆరు సంవత్సరాల కాలానికు నియమితలయ్యారు.[65] అయిన మరణించడానికి ఒక సంవత్సరము ముందు, 2000లో ఆయినకు భారత దేశపు రెండవ అతి గొప్ప పౌరుల బిరుదైన పద్మ విభూషణ్ బహుకరించబడింది.[108]
ఉత్తరదాయిత్వం
తన సాహిత్యం ద్వారా భారత దేశాన్ని భయిట ప్రపంచానికి తెలియబరచిందే నారాయణ్ యొక్క అతి గొప్ప సాధన. ఆంగ్ల భాషలో భారత సాహిత్యరంగానికి చెందిన ముగ్గురు గొప్ప రచయితలలో ఆయినా ఒకరు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ మరియు రాజా రావు మిగిలిన ఇద్దరు. మాల్గుడి మరియు ఆ పట్టణ నివసులలతో తన పాటకులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూసే అంశాలని అయిన అందించారు.[97][109] భారత దేశములోనే అత్యుత్తమ నవల రచయితలలో ఒకరిగా భావించబడుతున్నారు. ఒక చిన్న పాటి భారత పట్టణముని నమ్మసఖ్యే విడములోను పరీక్షాత్ములోను తన పాటకుల ముందు తెచ్చారు. మాల్గుడి కేవలం ఒక్క కల్పితా పట్టణం మాత్రమే కాదు. అనేక పాత్రలతో, వారి యొక్క విచిత్ర ప్రవర్తనలతో నిండి ఉన్న ఒక పట్టణం. జరుగుతున్న కథ తమ ఇంటి ఇరుగు పొరుగులో జరుగుతున్నట్లే పాటకులుకు ఉండేది.[79][110]
Whom next shall I meet in Malgudi? That is the thought that comes to me when I close a novel of Mr Narayan's. I do not wait for another novel. I wait to go out of my door into those loved and shabby streets and see with excitement and a certainty of pleasure a stranger approaching, past the bank, the cinema, the haircutting saloon, a stranger who will greet me I know with some unexpected and revealing phrase that will open a door on to yet another human existence.—Graham Greene[111]

పుస్తకాల జాబితా
నవలలు

స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ (1935, హమిష్ హమిల్టన్)
ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ (1937, థామస్ నెల్సన్)
ది డార్క్ రూం (1938, ఏయర్)
ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ (1945, ఏయర్)
Mr. సంపత్ (1948, ఏయర్)
ది ఫినాన్శియల్ ఎక్స్పెర్ట్ (1952, మెత్యున్)
వెయిటింగ్ ఫర్ ది మహాత్మా (1955, మేత్యున్)
ది గైడ్ (1958, మేత్యున్)
ది మాన్-ఈటర్ అఫ్ మాల్గుడి (1961, వైకింగ్)
ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్ (1967, ది బోడ్లీ హెడ్)
ది పాయింటర్ అఫ్ సైన్స్ (1977, హీనేమన్)
ఎ టైగర్ ఫర్ మాల్గుడి (1983, హీనేమన్)
టాకటివ్ మాన్ (1986, హీనేమన్)
ది వరల్డ్ అఫ్ నాగరాజ్ (1990, హీనేమన్)
గ్రండ్మోతర్స్ టెల్ (1992, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)

కల్పన-కానిది

నెక్స్ట్ సండే (1960, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
మై డేట్లెస్ డైరీ (1960, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
మై డేస్ (1974, వైకింగ్)
రిలక్టన్ట్ గురు (1974, ఓరియంట్ పేపర్బాక్స్)
ది ఎమేరాల్డ్ రూట్ (1980, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
A రైటర్స్ నైట్మెర్ (1988, పెన్గుయిన్ బుక్స్)

పౌరాణికాలు

గాడ్స్, డేమన్స్ అండ్ అతర్స్ (1964, వైకింగ్)
ది రామాయణ (1973, చాట్టో & విన్డస్)
ది మహాభారత (1978, హీనేమన్)

చిరుకథల సేకరణలు

మాల్గుడి డేస్ (1942, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
యాన్ అస్ట్రాలజర్స్ డే అండ్ అతర్ స్టోరీస్ (1947, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
లాలీ రోడ్ అండ్ అతేర్ స్టోరీస్ (1956, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
ఎ హార్స్ అండ్ టూ గొట్స్ (1970)
అండర్ ది బన్యన్ ట్రీ అండ్ అతర్ స్టోరీస్ (1985)
ది గ్రండ్మోతర్స్ టెల్ అండ్ సేలేక్టేడ్ స్టోరీస్ (1994, వైకింగ్)

అనుసరణలు
నారయంబ్ రచించిన ది గైడ్ అనే పుస్తకము గైడ్ అనే పేరుతొ విజయ్ ఆనంద్ దర్శకత్వం వహించిన ఒక హిందీ చిత్రముగా తీయబడింది. ఆంగ్ల భాషలోనూ ఐది విడుదల అయింది. అయితే, చిత్రం తీయబడిన విధము మరియు పుస్తకములో రాసినాట్లు కాకుండా కథని మార్చడం నారాయణ్ కు నచ్చలేదు; అయిన లైఫ్ పత్రికలో "ది మిస్ గైడెడ్ గైడ్" అనే పేరుతొ చిత్రాన్ని విమర్శిస్తూ ఒక వ్యాసం రాసారు.[9] ఈ పుస్తకము ఒక బ్రాడ్వే నాటిక లాగ హర్వే బ్రెట్ మరియు పట్రిషియ రైన్హార్ట్ చే తీయబడింది. ఈ నాటికను 1968లో జియా మొహ్యిద్దిన్ ప్రధాన పోత్ర్ పోషిస్తూ, రవి శంకర్ సంగీతం అందిస్తూ హడ్సన్ థియేటర్లో ప్రదర్శించబడింది.[112]
Mr. సంపత్ అనే అయిన నవల మిస్ మాలిని అనే పేరుతొ, పుష్పవల్లి మరియు కొత్తమంగళం సుబ్బు నటులుగా తమిళ చిత్రముగా తీయబడింది. పద్మిని, మోతిలాల్ నటులుగా జెమిని స్టూడియోస్ హిందీ లోను ఈ చిత్రాన్ని తీసారు.[113] మరొక నవలైన ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్సేర్ట్ బ్యాంకర్ మర్గయ్య అనే పేరుతొ కన్నడములో చిత్రముగా తీయబడింది.[114]
స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్ మరియు నారాయణ్ రచించిన ఇతర కొన్ని చిరు కథలని నటుడు-దర్శుకుడైన శంకర్ నాగ, మాల్గుడి డేస్ అనే పేరుతొ టెలివిజన్ సిరీస్ గా తీసారు. వీటితో నారాయణ్ సంతృప్తి చెంది, పుస్తకాలలో వ్రాసినట్లే కథలని ఉంచడం గురించి నిర్మాతలని నారాయణ్ మెచ్చుకున్నారు.[115]
సూచికలు

సూచనలు

మరింత చదవడానికి

వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:2001 మరణాలు
వర్గం:ఆంగ్ల నవల రచయితలు
వర్గం:ఆంగ్ల రచయితలు
వర్గం:భారత దేశముకు చెందిన ఆంగ్ల భాష రచయితలు.
వర్గం:భారతీయ నవలా రచయితలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సుప్రసిద్ధ భారతీయులు
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు

ఆర్.కే. నారాయణ్

ఆర్.కే. నారాయణ్ భార్య పేరు ఏమిటి?


రంగినిగుడ పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
రంగినిగుడ (అరకులోయ) - విశాఖపట్నం జిల్లాలోని అరకులోయ మండలానికి చెందిన గ్రామము
రంగినిగుడ (డుంబ్రిగుడ) - విశాఖపట్నం జిల్లాలోని డుంబ్రిగుడ మండలానికి చెందిన గ్రామము

రంగినిగుడ గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


బొర్రామంబపురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, లక్ష్మీనర్సుపేట మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన లక్ష్మీనర్సుపేట నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆమదాలవలస నుండి 31 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 118 ఇళ్లతో, 470 జనాభాతో 81 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 227, ఆడవారి సంఖ్య 243. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 75 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580873[1].పిన్ కోడ్: 532458.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
బాలబడి లక్ష్మీనర్సుపేటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల స్కాట్ పేటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కొమ్ములవలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల హీరమండలంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆమదాలవలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఆమదాలవలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆమదాలవలసలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బొర్రామంబపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 6 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 67 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 67 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బొర్రామంబపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 21 హెక్టార్లు
చెరువులు: 45 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బొర్రామంబపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
మూలాలు

బొర్రమాంబపురం

బొర్రామంబపురం గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?


యాద్గార్‌పల్లి (తూర్పు), తెలంగాణ రాష్ట్రం, మేడ్చల్ జిల్లా, కీసర మండలంలోని గ్రామం.[1]

ఇది మండల కేంద్రమైన కీసర నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన హైదరాబాదు నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 494 ఇళ్లతో, 2149 జనాభాతో 212 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1128, ఆడవారి సంఖ్య 1021. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 528 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 34. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574140[2].
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి కీసరలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ప్రాథమిక పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు యాద్గార్ పల్లి పశ్చిమలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కాప్రాలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చీర్యాల లోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కీసర (రంగారెడ్డి జిల్లా)లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
యాద్గార్ పల్లి (తూర్పు)లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
యాద్గార్ పల్లి (తూర్పు)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 22 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 35 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 13 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 32 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 28 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 82 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 25 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 116 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
యాద్గార్ పల్లి (తూర్పు)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 116 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
యాద్గార్ పల్లి (తూర్పు)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

యాద్గార్‌పల్లి (తూర్పు)

యాద్గార్‌పల్లి గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


రాయపురం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
రాయపురం (ఘట్టు) - మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ఘట్టు మండలానికి చెందిన గ్రామము
రాయపురం (కొమరాడ) - విజయనగరం జిల్లాలోని కొమరాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము

విజయనగరం నుండి రాయపురం కి ఎంత దూరం?


శంకర్ నాగ్ (Kannada: ಶಂಕರ್ ನಾಗ್, (1954 నవంబరు 9-1990 సెప్టెంబరు 30) శంకర్ నాగరకట్టే అని సుపరిచితుడు (ಶಂಕರ್ ನಾಗರಕಟ್ಟೆ), తన పెద్ద సోదరుడు అనంత నాగ్ (ಅನಂತ್ ನಾಗ್) తోపాటుగా కన్నడ సినిమాలో పాపులర్ నటుడు, దర్శకుడు. సుప్రసిద్ధ నవలా రచయిత R.K. నారాయణ్ రచన ఆధారంగా తీసిన టెలిసీరియల్ మాల్గుడి డేస్ (ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್) లో ఇతడు నటించడమే కాకుండా దర్శకత్వం కూడా వహించాడు. (ಆರ್. ಕೆ.ನಾರಾಯನ್) చిన్న కథలు. వీటితో పాటు, కన్నడ నాటకరంగ కార్యకలాపాలలో ఇతడు చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు. భారతీయ జాతీయ అవార్డ్ విన్నింగ్ మరాఠీ సినిమా "22 జూన్ 1897"కి ఇతడు సహ రచయిత.
ప్రారంభ వృత్తి జీవితం
శంకర్ నాగ్ కర్నాటకలోని (ఉత్తర కన్నడ జిల్లా, కుంటసమీపంలోని ) హొన్నవర్ తాలూకాలోని మల్లాపూర్ గ్రామం లో 1954 నవంబర్ 9న జన్మించాడు. సాధారణ విద్య పూర్తి చేశాక, శంకర్ నాగ్ ముంబై వెళ్లిపోయాడు). ముంబైలో ఇతడు మరాఠీ నాటకరంగం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు మరియు నాటకరంగ కార్యకలాపాలలో మమేకమయ్యాడు. యాదృచ్ఛికంగా ఒక డ్రామా రిహార్సల్ సమయంలో తన భావి సతీమణి అరుంధతి (ಅರುಂಧತಿ)ని ఇతడు కలిశాడు.
తర్వాత శంకర్ నాగ్ కర్నాటకకు వెళ్లిపోయాడు. అప్పటికే నటుడుగా స్థిరపడిపోయిన ఇతడి పెద్ద సోదరుడు అనంత్ నాగ్ సినిమాలలో నటించవలసిందిగా ఇతడిని కోరాడు. గిరీష్ కర్నాడ్ తీసిన కళాఖండం, ఒందానందు కాలదల్లి సినిమాలో అతడికి ఒక కిరాయి సేవకుడిగా పాత్ర లభించింది, ఈ సినిమాకు అఖరా కురుసోవా' యొక్క కళాఖండం, సెవెన్ సెమురాయ్ ఆధారం. నటుడిగా అతడి తొలి చిత్రం ఢిల్లీ అంతర్జాతీయ చిత్రోత్సవంలో జాతీయ అవార్డ్‌ను బహూకరించింది. ఆవిధంగా అతడి సినీ కెరీర్ మొదలైంది, 12 సంవత్సరాల కాలంలో (1978 నుంచి 1990 వరకు) ఇతడు 90 కన్నడ సినిమాలలో ప్రధాన పాత్రధారిగా నటించాడు. అంతే కాకుండా (సోదరుడు-నటుడు అనంత్ నాగ్ తో కలిసి) 'మించిన ఊట' (కన్నడలో దొంగపై వచ్చిన సినిమాలకు అరుదైన ఉదాహరణ), "జన్మ జన్మద అనుబంధ" మరియు "గీత" వంటి కొన్ని సినిమాలకు సహనిర్మాణత మరియు దర్శకత్వం కూడా వహించాడు. (చివరి రెండు సినిమాలకు దక్షిణ భారత ప్రసిద్ధ సంగీత దర్శకుడు ఇళయరాజా సంగీతం అందించారు)
తర్వాతి రోజులు
వాణిజ్య చిత్ర నిర్మాతలు శంకర్ నాగ్‌ని గుర్తించారు, ప్రత్యేకమైన మసాలా చిత్రాలలో అతడు నటించడం ప్రారంభించాడు. శంకర్ గడ్డం తీయని ముఖం, విశిష్టమైన ఆత్మ విశ్వాసం, నీలి కళ్లు, కఠిన స్వరంతో సాంప్రదాయేతర హీరోగా ఉండేవాడు. ఇతడు ఏ మార్షల్ ఆర్ట్స్ శిక్షణ కూడా తీసుకోనప్పటికీ, అతడు తన కరాటే కింగ్ బిరుదును మాత్రం సంపాదించుకున్నాడు. అతడి పాపులర్ చిత్రాలలో కొన్ని ఆటో రాజా, గీతా, S.P.సాంగ్లియానా, మరియు మించిన ఊట .
1980లలో ఇతడు జనతా పార్టీకి చేరువయ్యాడు.
దర్శకుడిగా తొలి చిత్రం
మించిన ఊట చిత్రంలో శంకర్ నాగ్ దర్శకత్వంలోకి అడుగు పెట్టాడు. ఇది ఇతనికి ఉత్తమ చిత్రంతో పాటుగా ఏడు రాష్ట్ర అవార్డులను సాధించి పెట్టింది. తర్వాత ఇతడు వరుసగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహిస్తూ పోయాడు. వీటిలో జన్మజన్మద అనుబంధ, గీత, యాక్సిడెంట్ (దీనికి పలు రాష్ట్ర, జాతీయ అవార్డులొచ్చాయి), ( Dr. రాజ్‌కుమార్తో కలిసి ముఖ్య పాత్రలో నటించిన ఒందు ముట్టిన కథె వంటివి కొన్ని ప్రముఖ సినిమాలు.
మాల్గుడి డేస్
శంకర్ తన సృజనాత్మకతను సినిమాకు మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. అతడు అంతే సమానంగా నాటకరంగం మరియు టెలివిజన్‌లో కూడా లీనమైపోయాడు. మాల్గుడి డేస్ టెలివిజన్‌లో శంకర్ సాధించిన ఘనతకు ఉత్తమ ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. గ్లోబలైజేషన్‌కు ముందు, దూరదర్శన్ భారతదేశంలో ఏకైక బ్రాడ్‌కాస్టర్. ప్రోగ్రాం ప్రొడక్షన్‌తో పాటు, దూరదర్శన్ టెలివిజన్ సీరియళ్లను నిర్మించడానికి ప్రయివేట్ నిర్మాతలను ఆహ్వానించేది. శంకర్ ఈ ప్రతిపాదనను ఆమోదించి, 1987లో R.K.నారాయణ్ చిన్న కథల సంకలనం ఆధారంగా పడం రాగ్ పిల్మ్స్ పతాక కింద మాల్గుడి డేస్‌కి దర్శకత్వం వహించాడు. సుప్రసిద్ధ నటులు విష్ణువర్ధన్, మరియు అనంత్ నాగ్ ఈ సీరియల్‌లో కనిపించారు. నవ్వించే స్వామి పాత్ర పోషించిన మాస్టర్ మంజునాథ్ అప్పట్లో జనం నాలుకల మీద నానేవాడు.
నాద స్వరంలా ధ్వనించే "తనన తన న నా" సంగీతాన్ని L. వైద్యనాధన్ కూర్చారు. Tకర్నాటకలోని షిమోగ జిల్లాలోని అగుంబేలో టెలి సీరియల్‌ను చిత్రీకరించారు. అదే సంవత్సరంలో శంకర్ స్వామి పేరిట మరొక టెలీ సీరియల్‌కి దర్శకత్వం వహించాడు. భారతీయ టెలివిజన్ చరిత్రలో అత్యుత్తమ సీరియల్స్‌లో ఒకటిగా మాల్గుడి డేస్ రేటింగ్ సాధించింది.
గుర్తుంచుకోవలసిన మరొక విషయం ఏమిటంటే, ప్రారంభ రోజుల్లో DD1- కన్నడ పరిచయ ప్రోగ్రాంని అతడు నిర్వహించాడు.
సినీ తారగా చాలా బిజీగా కాలం గడిపినప్పటికీ శంకర్ చాలావరకు థియేటర్‌పై సమయాన్ని కేటాయించాడు. అది దాదాపుగా అతడి రెండో స్వభావం. నిజానికి కన్నడ ఔత్సాహిక థియేటర్‌కి ఇతడు వ్యాపార దృష్టిని తీసుకువచ్చాడు. ఇతడు, ఇతడి భార్య ఇద్దరూ కలిసి SANKET అనే ఆమెచ్యూర్ ధియేటర్ గ్రూప్‌ని స్థాపించారు. కన్నడలో దర్శకుడిగా ఇతడి మొట్టమొదటి చిత్రం అంజూ మిల్లేజ్, దీన్ని గిరీష్ కర్నాడ్ తీశారు. బారిస్టర్, సంధ్య ఛ్చాయ వంటి చిత్ర నిర్మాణాలను ఇతడు కొనసాగించాడు. ఈ మధ్య కాలంలోనే ఇతడు T N నరసింహన్‌తో చేతులు కలిపాడు ఇతడు నోడి స్వామి నవిరోధు హేగే సీరియల్‌ని రాసి సహ దర్శకత్వం వహించాడు. దీంట్లో శంకర్‌తో పాటు అతడి భార్య అరుంధతి నాగ్, రమేష్ భట్ కూడా నటించారు. ఇద్దరూ ఆటా బొంబాట్‌కి దర్శకత్వం వహించారు. శంకర్ నిర్మించిన చివరి చిత్రం నాగమండలం, ఇది గిరీష్ కర్నార్డ్ నాటకం. ఇతడు సురేంద్రనాధ్‌తో పాటు సహదర్శకత్వం నెరిపాడు.
మరణం
జోకుమారస్వామి చిత్రం షూటింగ్ కోసం భార్య అరుంధతి నాగ్ కూతురు కావ్యతో కలిసి ధార్వాడ్ వైపు వెళుతున్నప్పుడు 1990 సెప్టెంబరు 30 ఉదయం దావణగేరె పట్టణం శివార్లలో ఉన్న అనగోడు గ్రామం వద్ద కారు ప్రమాదంలో శంకర్ నాగ్ దుర్మరణం పాలయ్యాడు. తన మరణం తర్వాత కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమ నిజంగానే అధోగతిలోకి దిగజారిపోయింది.
బెంగళూరు సమీపంలోని తన వ్యవసాయ క్షేత్రంలో కంట్రీ క్లబ్ స్థాపించడం, నందిహిల్స్‌లో రోప్ వే నిర్మించడం, తక్కువ ఖర్చులో గృహ నిర్మాణం చేపట్టడం వంటి పలు అసంపూర్ణ ప్రాజెక్టులను శంకర్ నాగ్ వదిలి వెళ్లిపోయాడు.
రామకృష్ణ హెగ్డేని ఆరాధించే శంకర్ క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి పెద్దగా ప్రవేశించలేదు. ఏమయినప్పటికీ ఇతడు బెంగళూరు పట్ల గొప్ప దార్శనికతను కలిగి ఉన్నాడు. 1990ల వెనక్కు వెళితే, అంటే అతడు అనూహ్యంగా కన్ను మూయడానికి ముందుగా, లండన్ మెట్రోను సందర్శించిన అనుభవం ప్రాతిపదికన శంకర్ నాగ్ బెంగళూరు సిటీకి మెట్రోను ప్రతిపాదించాడు. కర్నాటకలో మొట్ట మొదటి ఎలెక్ట్రానిక్ రికార్డింగ్ స్టూడియో సంకేత్ ఎలెక్ట్రానిక్స్‌ను ఇతడే ప్రారంభించాడు.
ముఖ్యమైన ఫిల్మోగ్రఫీ
డైరెక్టర్‌గా
మించిన ఊట 1980
జన్మ జన్మద అనుబంధ - 1980
గీత - 1980
నోడి స్వామి నవిరోడు హిగె - 1983
లలాచ్ - 1983
యాక్సిడెంట్ (1985 చిత్రం)
స్వామి (TV సీరీస్) - 1989
ఒందు ముత్తిన కథె - 1987
మాల్గుడి దయ (TV సీరీస్) - 1987
హొస తీర్పు
నటుడిగా

రచయితగా
1897 జూన్ 22, మరాఠీ
సూచికలు

బాహ్య లింకులు
 on IMDb

వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ నటులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు
వర్గం:ఇండియాలో రోడ్డు ప్రమాదాలు
వర్గం:కర్ణాటక ప్రజలు
వర్గం:సుప్రసిద్ద కన్నడిగులు

అనంత నాగ్ తల్లిదండ్రుల పేర్లు ఏంటి?


డల్ హౌసీ గా ప్రసిధ్ధి చెంది 1847-1856 మధ్యకాలములో బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశమును పరిపాలించిన దొర పూర్తిపేరు జేమ్స్ యాన్డ్రూ బ్రౌన్ ర్యామ్సె (James Andrew Broun Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie). ఇతని పరిపాలనకాలములో పంజాబు, సింధ్, బర్మా ప్రాంతములు బ్రిటిష్ ఇండియాలో చేర్చబడి బ్రిటిష్ వలసరాజ్య విస్తరణ చేయబడింది. ఇందుకొరకు డల్ హౌసీ చేసిన కుతంత్రములు, అక్రమ యుద్ధములు, అవలంబించిన కార్యాచరణలు నిరంకుశమైనవి. 1848- 1857 మద్యకాలమందు డల్ హౌసీ తన మిత్రులకు వ్రాసిన లేఖల ఉల్లేఖనలు చరిత్ర కెక్కినవి చూడగా అతని నిరంకుశ పరిపాలనా విధానము అబిమతములు, స్వతంత్ర రాజ్యములను ఏవిధముగా డల్ హౌసి ఆక్రమించి బ్రిటిష్ వలసరాజ్యములో కలుపుకున్నదీ విశదమగుచున్నవి (Private letters of Marquess of Dlhousie by J.G.A Baird.) అంతేకాక 1857 సిపాయల విప్లవమని ప్రసిద్ధిచెందిన భారతదేశమందలి స్వతంత్రసంగ్రామమునకు కారణం డల్ హౌసీ ప్రభువు అభిమతములు నిరంకుశ కార్యాచరణ తీరేనని ఇంగ్లండులోని బ్రిటిష్ రాజకీయనాయకులు విమర్శించారు. 1858 నవంబరు 1 వ తేదీన భారతదేశమును బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యలో కలుపుబడినటుల రాజ్యాంగ పత్రము విడుదలచేయుచూ విక్టోరియా రాణిగారు చేసిన ప్రకటన బహుశా డల్ హౌసీ నిరంకుశ పరిపాలనలాంటివి భావికాలములో సంభవించకుండుటకోసమే ననవచ్చు. కానీ డల్ హౌసీ గవర్నర్ జనరల్ గా కొన్ని గణనీయమైన అబివృధ్ది కార్యములు కూడా చేశాడు. 1833 రాజ్యాంగచట్టమురాక ముందు బ్రిటిష్ ఇండియా కంపెనీకి వున్నట్టి చిరకాలపు వ్యాపారసంఘపు లక్షణములునింకను మిగులుయున్నవాటిని మాన్పించి బ్రిటిష్ రాజ్య రాజ్యతంత్రముల పై నెలకొల్పడిన రాజ్యపరిపాలనకొరకు విభాగములను నెలకొలిపి భావి ప్రభుతోద్యోగ చట్రమును (framework) సృష్టించి, మొదటి రైలు దారిని నిర్మింపజేసి, తంతి తపాలా పధ్ధతిని నెలకొల్పి, విద్యావిధానములలో పరివర్తన తీసుకువచ్చె ప్రణాళిక తయారుచేయుటం మొదలగు గొప్ప అభివృధ్ధి కార్యక్రమములు చేపట్టి అమలుచేసిన ఘనత డల్ హౌసీ ఫ్రభువు దే నని చెప్పక తప్పదు.[1]
జీవిత ముఖ్యవిశేషాలు (1812-1860)

స్కాట్ ల్యాండ్ దేశంలోని ఎడింబరోకి దగ్గర్లోనున్న మిడ్లోథ్యిన్ జిల్లాలో డల్ హౌసీ అనే రాజ భవంతికి ప్రభువులు (Earl) గా ప్రసిధ్ధిచెందిన ర్యామశే వంశములో 1812 ఏప్రిల్ 22 తారీఖున జన్మించెను. అందుచే డల్హౌసీ అని ప్రసిధ్ది చెందెను. తండ్రి పేరు జార్జి ర్యామశే, 9వ డల్ హౌసీ ప్రభువుగను(Earl) కెనడాకు గవర్నర్ జనరల్ గనుండినవాడు. తల్లి పేరు క్రిస్టియన్. బాల్యమునందు విద్యాభాసము 1823 స్కాట్ లాండులోని ప్రముఖమైన పాఠశాలలో ప్రారంభించి 1829 లో ఆక్సఫోర్డులోని క్రిస్టు చర్చి కాలేజీలో 1832 దాకా చదువుసాగిన తరువాత 1836 లో మాడమ్ సుసాన్ తో వివాహం జరిగింది. 1837 లో టోరీ (కన్జర్వేటివ్) పార్టీ అధికారములోనుండెడి రోజులలో బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో సభ్యుడయ్యెను. ఇంగ్లండు బోర్డు ఆఫ్ ట్రేడ్ కు 1843 లో ఉపాధ్యక్షునిగను, 1845-46 లో అధ్యక్షునిగ పనిచేసే రోజులలో ఇంగ్లండు లోని రైల్వే రహదార్ల సమశ్యలను విజయవంతముగా పరిష్కారము చేసి కార్యసాధకుడని పేరు పొందినందువలన ఇంగ్లండులో ప్రతిపక్ష రాజకీయ పార్టీ విఘ్ (లిబరల్సు) అధికారములోకి వచ్చిననూ కనజర్వేటివ పార్టీవాడైన డల్ హౌసీ దొర భారతదేశానికి 1847 లో గవర్నర్ జనరల్ గా నియమించబడినాడు . 1848 నుండి 1856 దాకా భారతదేశములో గవర్నరజనరల్ పదవిలో కార్యాచరణ ద్వారా రాజ్యతంత్రములతోనూ, కొన్ని యుద్ధములు సలిపియూ అనేక ప్రముఖ స్వతంత్రరాజ్యములను బ్రిటిష్ ఇండియాలో కలిపి వలసరాజ్య విస్తీర్ణముచేసి, 1856 పదవీ విరమణచేసి ఇంగ్లండుకు తిరిగి వెడలిపోయాడు. భారతదేశములో సంభవించిన 1857 సిపాయల విప్లవమునకు డల్ హౌసీ దొర అవలంబించిన నిరంకుశమైన అభిమతములే కారణములని ఇంగ్లండులోని రాజకీయ నాయకులు, చరిత్రకారుల అభిప్రాయము. స్కాట్ ల్యాండులోని తన స్వస్తళమైన డల్ హౌసీ భవంతిలో 1860 డిసెంబరు 19 వతేదీన మరణించాడు. డల్ హౌసీ దినచర్యగా కార్యాచరణ సూత్రములు జీవితాంతము రచించినవి విశేషమైన పరిపాలనా సిధ్దాంతములు(Manual of administration) గా బ్రిటిష్ పార్లమెంటు గుర్తించి భావి పరిపాలకులకు మార్గదర్శకమగునవిగా ప్రచురించబడినవి.
కార్యాకాలమందలి ముఖ్యాంశాలు (1848-1856)
డల్ హౌసీ కార్యకాలములోని ముఖ్యాంశములు (1) భారతదేశములో బ్రిటిష్ వలసరాజ్య విస్తారణ జరిగింది. అప్పటిదాకా పంజాబు, బర్మా స్వతంత్రరాజ్యములుగానుండినవి బ్రిటిష్ రాజ్యపరిపాలనలోకి తీసురాబడినవి. అందుకొరకు యుద్ధములు, రాజ్యతంత్రములతో కూడిన రాజ్యాక్రమణలు చేసి బ్రిటిష్ రాజ్యమును విస్తరించాడు.(2) బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీయొక్క రాజ్యపాలనా దక్షత పెంపుదల చేయుటకు ఆ కంపెనీ అప్పటివరకూ(1833) వర్తక సంఘపు పాత వ్యాపారక లక్షణములు ఇంకా మిగిలియున్నవాటిని పూర్తగా తుడిపి రాజ్యాపాలనమునకు కావలసిన రీతిలోకి తీసుకువచ్చాడు. (3) పరిపాలక, సాంఘిక, సామాజకమునకు సంబంధించిన కొన్ని గణనీయమైన సంస్కరణలు, దేశాభివృధ్దికి రోడ్డు, రైలు మార్గములు, సాగునీటి కాలువలు, విద్యాభివృధ్దికి కార్యప్రణాళికలు మొదలగు ప్రశంసనీయమైన కార్యక్రమాలు కూడా చేశాడు. అతను చేసిన కార్యాచరణలలో అక్రమ యుద్ధములు, రాజ్యతంత్రముల ద్వారా అక్రమ రాజ్యాక్రమణలు ముఖ్యాంశములు
సిక్కుల సామ్రాజ్య చరిత్ర, సిక్కులతో బ్రిటిష్ వారి యుద్దములు
18-19వ శతాభ్దపు భారతదేశ సామ్రాజ్యములు, రారాజుల చరిత్రలలో లాగనే సిక్కు సామ్రాజ్యము కూడా వారసత్వపు వైషమ్యాలు, అంతఃకలహములు, రాజద్రోహములవల్లనే విఛ్చినమౌతున్న స్థితిలో17వ శతాబ్దమునుండి బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును విస్తరించుటకు బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ వారు చేసిన యుద్ధములు, రాజ్యతంత్రములు, సంధి వడంబడికలతో బ్రిటిష్ వారి వశమై 1849 నాటికి బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమైన బ్రిటిష్ ఇండియాలో పూర్తిగా కలసి అంతరించిపోయింది. బ్రిటిష్ వారి వశమైన ఆఖరి భారతీయ సామ్రాజ్యము సిక్కు సామ్రాజ్యము మని చెప్పవచ్చును. మొదట 1765 లో మొగల్ సామ్రాజ్యము పతనారంభమై నది. తరువాత టిప్పుసుల్తాన్ పరిపాలించిన మైసూరు రాజ్యము 1799లో అంతరించింది. అటుతరువాత శివాజీ మహారాజు స్థాపించిన మహారాష్ట్ర సామ్రాజ్యము 1818 లో రూపుమాసిపోయినది, అంతతః మహారాజ రంజీత్ సింగ్ స్థాపించిన సిక్కు సామ్రాజ్యము 1849 లో డల్ హౌసీ కార్యకాలములో రెండవ సిక్కు యుద్ధముతో అస్తమించి బ్రిటిష్ వారి వలసరాజ్యములో కలిపివేయబడింది. 18 వ శతాబ్దము చివరిలో సిక్కు సామ్రాజ్యమును స్థాపించి లాహోర్ ను రాజధానిగాచేసుకుని పిరిపాలించిన మహారాజా రంజీత్ సింగ్ 1801- 1839 మధ్యకాలములో బ్రిటిష్ కంపెనీ వారితో సన్నిహిత సంబంధములు కలిగియుండెను. అతని కాలమందు సిక్కుల సామ్రాజ్యము ఇప్పటి పాకిస్తాన్ లోని కొన్ని ప్రాంతములు (ముల్తాన్ చుట్టుపట్ల),భారతదేశములోని ఇప్పటి పూర్తి పంజాబు రాష్ట్రము, హిమాచల్ ఫ్రదేశ్ కొంత, జమ్మూ –కాశ్మీరములో కొంత భాగము కలసియుండిన చాల విశాలమైన భూభాగము. పరిపాలన రీత్యా లాహోర్, ముల్తాన్, పెషావర్, కాశ్మీర్ రాజ్యముల క్రింద విభజించబడియుండెను. 1839 లో రంజీత్ సింగ్ మరణించిన తరువాత వారసు డైన రంజీత్ సింగ్ కుమారుడే కాక అతని కూమారుడు కూడా వెంటవెంటనే హతమార్చబడ్డారు. పంజాబ్ రాజ్యములోని సింధన్ వాలియాలు, డోగ్రాలు అను రెండు పక్షముల మధ్య అధికారముకోసం విభేదములు వచ్చినవి. రంజీత్ సింగ్ కుమారుని అక్రమసంతానమైన మనుమడు షేరసింగ్ ను 1841 లో డోగ్రాలు పంజాబ్ రాజుగా చేయగలిగారు. కాని స్వల్పకాలములోనే షేర్ సింగ్ కూడా హత్యచేయబడుట, తదనంతరం కూడా డోగ్రా పక్షమువారే పైచేయిగానుండి పంజాబును రంజీత్ సింగ్ వంశీయులగు డోగ్రాలనే సింహాసనాధీశులుగాచేసి పంజాబును పరిపాలించుచుండిరి. 1845 లో జరిగిన మొదటి సిక్కు యుధ్దము నకు కారణము 1843 లో బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు సింధ్ ప్రాంతములను ముట్టడించి ఆక్రమించుటవలన మొదలైనది. అప్పటినుండి పంజాబ్ రాజులకు, బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికీ విభేదములేర్పడి క్రమేణా 1845కి పూర్తియుధ్దస్తాయికి చేరుకుని సట్లేజ్ నదీ సమీపములోని ఫిరోజ్ పూర్లో మొదటి సిక్కు-బ్రిటిష్ యుద్ధము జరిగి 1846 లో లాహోర్ సంధితో సిక్కు రాజ్య పతన ప్రారంభమైనది. ఆ మొదటి యుద్ధములో పంజాబు రాజ్యములోని రాజద్రోహులు కొందరి సహాయ సహకారంతో బ్రిటిష్ సైన్యములు విజయము సాధించగలిగారు.
రెండవ సిక్కు యుద్దము (1848-49)
రెండవ సిక్కు యుద్ధము ఏప్రిల్ 1848 లో ముల్తాన్ రాజ్యాదికారము బ్రిటిష్ వారు వహించుటకు దివాన్ ముల్రాజ్ వద్దకు పంపబడ్డ బ్రిటిష్ ప్రతినిధులు హత్యచేయబడటంతో పరిస్థితులు యుధ్దసిద్దములైనవి గానీ అప్పుడు వెంటనే బ్రిటిష్ వారు యుద్ధమునకు దిగక నవంబరు- డిసెంబరు 1848 లో ఇంకా రెండుమూడు చోట్ల పూర్తిస్తాయి సైనిక చేసి విజయ పరంపరలతో చివరగా జనేవరి 1849లో ముల్తాన్ కోటను కైవశం చేసుకున్నారు. అటుతరువాత ఫిబ్రవరి 1849 లో చివరగా రావల్ పిండిలో సిక్కు సైన్యము పూర్తిగా ఓడించి పంజాబు రాష్ట్రమును బ్రిటిష్ ఇండియాలో కలిపివేశాడు. ఆ ఘనకార్యమునకు డల్హౌసీ ప్రభువుకు (10th Earl of Dalhousie) మార్కిస్ అను ఉన్నత బిరుదు చే సత్కరించబడినాడు. అప్పటినుండి మొదటి మార్కిస్ డల్ హౌసీ (1st Marquess of Dalhousie) అని ప్రసిధ్ధి చెందాడు.
బర్మా బ్రిటిష్ బర్మాగా మారిన చరిత్ర
భారతదేశానికి ప్రక్కన తూర్పులోవున్న దేశములు బర్మా, సింగపూరు మరియూ చైనా. చైనాతో సరిహద్దులు గల పై బర్మాకీ బంగళాఘాతము తీరమువైపుయున్న క్రిందిబర్మా లోని రాజ్య పరిపాలకులమద్య చిరకాల వైషమ్యాలుు యుద్ధములు జరుగుచుండెను. క్రింది బర్మా రాజ్యమునకు రాజధాని ఆవా లేదా (ఇంవా). ఆ రాజ్యమునకు ముఖ్యమైన నౌకా కేంద్రము రంగూన్ లేదా యాంగూన్. భారతదేశము, సింగపూరు కూడా 18వ శతాబ్దమునాటికే (బర్మాకన్నా ముందుగనే) బ్రిటిష్ వారికి వలస రాజ్యములైనవి. భారతదేశములో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ వారి రాజ్యపాలన జరుగుచుండెను. చాలాకాలము వ్యాపార సంస్థగానుండిన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీని 1833 నుండి వ్యాపార సంస్థగా కాక లండన్ లోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమునకు రాజ్యపాలక ప్రతినిధిగా చేయబడినప్పటికీ, వెనుకదారిలో వ్యాపారపు వ్యవహారములు సాగుచుండుటవలన కలకత్తానుండి సింగపూరుకు నేరుగా సముద్రమార్గమున వీరి సరకులరవాణా రాకపోకల వల్ల మద్యలోనున్న క్రింది బర్మాకు సంకటముగానుండేడిది. బ్రిటిష్ వారికి చైనా, వ్యాపార రీత్యా సుముఖమైన దేశము. క్రింది బర్మా రాజ్యము 19 శతాబ్దము మొదటిలో సయాం రాజ్యము (థైలాండ్) లోని ఆరకన్ పర్వత పరగాణాల పై దండయాత్రచేసి 1813 లో మణిపూర్ను 1817-19మధ్య అస్సాంను ఆక్రమించటంతో భారతదేశములోని వంగరాష్ట్రము (ఇప్పటి పశ్చమ బెంగాల్ రాష్ట్రము+ బంగళా దేశములోని చిట్టకాంగ్ ) సరిహద్దు దాకా వ్యాపించింది. దాంతో అప్పటిలో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ గవర్నర్ జనరల్ లార్డు అమహెరెస్టు వంగరాష్ట్రమును పరిపాలించుచున్న దొర బర్మాలోని ఆవా (ఇన్వా)ను రాజధానిగా చేసుకుని క్రిందిబర్మాను పరిపాలించుచున్న రాజు బోడవ్పాయ పై యుద్ధము ప్రకటించాడు. తత్ఫలితముగా జరిగినది మొదటి బర్మా యుద్ధము 1824-26 లో. ఆయుధ్ధములో సయాం అనబడిన ఇప్పటి థైలాండ్ బ్రిటిష్ వారి మిత్రపక్షముగా పాలుపంచుకున్నది. మొదటి బర్మాయుద్ధములో బర్మా ఓడిపోయి బ్రిటిష్ వారితో 1826 సంవత్సరము చేసుకున్న సంధి ( యండబూ సంధి )ప్రకారము అస్సాం, మణిపూర్, ఆరకన్ మరియూ టెన్నెసీర్యమ్ పరగణాలు బ్రిటిష ఇండియా వశమైనవి. అంతేకాక రంగూన్ (యాంగూన్) సముద్రతీరములోనున్న బ్రిటిష్ నౌకలకు రక్షణ కలిపించే బాధ్యత రంగూన్ లోనున్న బర్మారాజ్య ప్రతినిధి పైనుంచబడింది. ఆ మొదటి బర్మాయుద్ధముతోనే క్రిందిబర్మా బ్రిటిష్ బర్మాగా మారుటకు అంకురార్పణమైనది. రెండవ బర్మాయుద్ధముతో (1852) క్రిందిబర్మా రంగూన్ తో సహా బ్రిటిష బర్మాగామారిపోయింది. 1885 నాటికి మూడవ బర్మా యుద్ధానంతరం బర్మామొత్తం దేశమంతయూ బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమై బ్రిటిషఇండియాలో భాగముగా పరిపాలింపబడింది.
రెండవ బర్మా యుద్దము (1852)
డల్ హౌసీ కార్యకాలమందు జరిగిన రెండవ బర్మా యుద్ధము (1852) అకారణమైన సైనిక చర్య కేవలము డల్ హౌసీ దొర అభిమతముపైన జరిగినదని చరిత్రలో విశదమగుచున్నది. రంగూన్ పరిపాలకుడు బర్మా రాజ్యప్రతినిదిగా బ్రిటిష్ వారి నౌకలకు తగు రక్షణకలిగించలేదని నెపముచూపి చిలిపికారణములు కలిగించి విభేదమును పెంచిన డల్ హౌసీ ప్రభుత్వము వారు రంగూన్ గవర్నర్ ను తీసివేయబడినప్పటికీ సద్దుకోక యుద్ధమునకు దిగారు. ఆ 1852 సైనిక చర్యతో క్రింది బర్మాలోని మూడు సముద్రతీరములు మత్తమా (ఇప్పటి మరతబన్), రంగూన్ (ఇప్పటి యాంగూన్) మరియూ బస్సీన్ (ఇప్పటి పసీన్) ఆక్రమించారు. తరువాత 1853 లో అరకన్ పర్వత పరగణాలోని ఇర్రవాడి నదీ తీరమందలి ప్రొమే (ప్యాయ), పెగూ యోమా ఆక్రమించారు. ఆవా లోని బర్మారాజు అసహాయుడై తలవంచక తప్పలేదు. బర్మాలోని ఈ ప్రాంతములను బ్రిటిష్ ఇండియా వలసరాజ్యములోకలుపుకోడానికి డల్ హౌసీ దొర చేసిన ఆ అక్రమ సైనిక చర్య తీవ్రముగా విమర్శించబడింది.[2]
బ్రిటిష్ వలసరాజ్య విస్థరణకు అవలంబించిన రాజనీతి, డల్ హౌసీ కార్యాచరణ సమీక్ష

భారతదేశములో బ్రిటిష్ వలసరాజ్య విస్తరణకు 18 వ శతాబ్దములో బ్రిటిష్ కంపెవీ ప్రతినిధులు రాబర్టు క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సు అనేక కుతంత్రములు, యుద్ధములు చేయగా తదుపరి కాలములో వచ్చిన గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ ఇంకో కొత్తమార్గం కనిపెట్టి అనుబంధ సమాశ్రయమను (subsidiary alliance) రాజ్యతంత్రముతో కూడిన రాజనీతిని అమలుచేసి వలసరాజ్య విస్తరణచేశాడు. డల్ హౌసీ దొర ఆ మార్గములనే కాక ఇంకా కొత్త విధానము చే వలస రాజ్య విస్తరణ చేశాడు. యుద్ధములుచేసి కొన్ని స్వతంత్రరాజ్యములను తన బ్రిటిష్ వలసరాజ్యములో కలుపునుటయు, యుద్ధములు చేయకుండా రాజ్యకుతంత్రములు ప్రయోగించి ఇంకా కొన్ని స్వతంత్రరాజ్యములను కలుపుకుని భారతదేశములోని బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును విస్తరించాడు. బ్రిటిష్ వారి ఆధిక్యత, దొరతనం(European superiority) నిలబెట్టుకునటయే అతని లక్ష్యముగానుండిన రాజనీతి. అతను అవలంబించిన అబిమతములు (1) స్వతంత్రరాజ్యములను పరిపాలించుచున్న రాజు వారసుడు లేకుండా మరణించినచో వారసుడును దత్తతచేసుకునటకు ముందు రాజ్యము బ్రిటిష్ కంపెనీ ప్రభుత్వమును అనుమతి అడుగవలసియున్నది కావున అనుమతి యివ్వకపోయినయెడల స్వతంత్రరాజ్యపాలనా అధికారమునకు అనుమతి నవీకరణకాజాలదు అప్పుడు ఆ రాజ్యము బ్రిటిష్ ఇండియాలో కలిపివేయబడవలెననియూ (2) రెండవ అభిమతముగా దేశీయు నవాబుగాని రాజు గానీ కంపెనీ ప్రభుత్వమును సైనికసహాయంకోరినప్పుడు ప్రతిఫలముగా కొత్త జాగీరులను తీసుకుని బ్రిటిష్ వలస రాజ్యములో కలుపుకునటు. ఇది రాబర్టు క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సుల పాత కుతంత్రమైనా ధనము బదులు జాగీరులే తీసుకునట డల్ హౌసీ దొర అవలంబించిన అభిమతము. (3) స్వతంత్ర రాజు పరిపాలనలోఅవకతవకలున్నవని కారణము (4) నాలుగవ అభిమతముగా దేశీయ రాజులుకు, నవాబులకు రాజకీయ లాంఛనముగా మర్యాదలు, గౌరవములను ఉపసంరించుట. ఆ విధమైన అభిమతములు, రాజనీతి అమలుచేసి అనేక స్వతంత్రరాజ్యములను బ్రిటిష్ వలస రాజ్యములో కలిపివేసి తమ బ్రిటిష్ రాజ్య విస్తరణ చేశాడు. రాజ్య విస్తరణ చేయుటవలన తమకు రాజస్వ ఆదాయము పెరుగునను ఉద్దేశము కలిగియుండవచ్చు. అందుచే రాజస్వము అధికముచేసి ఆర్థిక స్థితి మెరుగు పర్చడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆవిధముగా అంతమొనర్చిన రాజ్యములు (1)1848లో సతారా, (2) 1852-53 లో క్రిందిబర్మా రాజ్యములోని అనేక భూభాగామలను చిలిపికారణములు చెప్పి, భారతదేశములోని తమ రాజ్య సరిహద్దు దాకా విస్తరించిన ఏ ఇతర రాజ్యములను సహించరాదన్న అభిమతముతో యుద్ధమునకు దిగి బర్మారాజును ఓడించి బ్రిటిష్ ఇండియాలో కలుపుకున్నవి అరకన్ పర్వత పరగణాలు, రంగూన్, పెగూయోమా. ఈ భూభాగమల వలన విస్తరించిన బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమువలన రాజస్వము అధికమగునని ఆశించిన డల్ హౌసీ దొర ఆశలు నిరాశలైనవి. పైపెచ్చు రాజ్యపాలక ఖర్చులు అధికమైనవి. (3) 1854 లో నాగపూరు మరియూ ఝాన్సీ (4)1856లో అయోధ్య రాజు పరిపాలనలో అవకతవకలున్నవని కారణముచే అతనిని పదభ్రష్టనిచేసి అయోధ్యరాజ్యమును తన బ్రిటిష్ రాజ్యములో కలుపుకున్నాడు. (5) సైనిక వ్యయములక్రింద హైదరాబాదు నవాబుదగ్గరనుండి బీరార్ను కలుపుకున్నాడు. (6)దేశీయ రాజులకు నవాబులకు పాతకాలపు మర్యాదలు, హోదాలు తీసివేసెను. చిరకాలమునుండి బ్రిటిష్ వారికి సానుకూలమైన రాజులను కూడా పదబ్రష్టులుగ చేసి వారి రాజ్యములను తమ వలసరాజ్యములో కలుపుకున్నాడు. (7) దేశీయ సైనికులకు వారి మతవిరుద్దములైన ఆధేశములుగా పరిగణింపబడినట్టి విదేశ సముద్రయానము(బర్మాయుద్ధమునకు దేశీయ సైనికులను పంపుటకిచ్చిన ఆదేశములు) (8) 1855 లో దేశములో మొట్టమొదటిసారిగా నిర్మించిన రైలు మార్గము బుద్ధిపూర్వకముగనే సైనికసిబ్బంది, ఖణిజసంపదలు తరలించుటకు ఉపయోగపడి బ్రిటిష్ వారి ఆర్థికాభివృద్దకి తోడ్పడినది గానీ ప్రజలు, రైతుల రాకపోకలకుపయోగపడేదిగా చేయలేదు.
పై చెప్పిన ఏడు అక్రమ కార్యాచరణతో పాటు డల్ హౌసీ అభివృధ్ది కార్యక్రమములు చేపట్టి మొదటి సారిగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారిచే భారతదేశములో దేశాభివృద్ది, ప్రజాక్షేమకార్యక్రమములకు విశేష ఆర్థిక వ్యయముతో పెద్దఎత్తున పెట్టుబడి పెట్టించిన ఘనత గవర్నర్ జనరల్ డల్ హౌసీ కే. అంతేకాక కొన్ని సామాజిక, సాంఘికాభివృద్దికి, విద్యాబివృధ్దికి తోడ్పడే సంస్కరణలు కూడా చేశాడు. అంతేకాక పరిపాలనా దక్షత చూపు మార్గదర్శకములగు సూత్రములును దినచర్యగా రచించినవి డల్ హౌసీ దినచర్యగా కార్యాచరణ సూత్రములు జీవితాంతము రచించినవి విశేషమైన పరిపాలనా సిధ్దాంతములు(Manual of administration) గా బ్రిటిష్ పార్లమెంటు గుర్తించి భావి పరిపాలకులకు మార్గదర్శకమగునవిగా ప్రచురించబడినవి.
డల్ హౌసీ చేసిన అభివృధ్ది కార్యక్రమములు, పరిపాలక, సాంఘిక సామజక సంస్కరణలు
(1)కలకత్తా నుండి ఢిల్లీ, పంజాబు రాష్ట్రమునకు ఘనమైన జాతీయ రహదారి (ట్రంకు రోడ్డు) నిర్మాణము (2) సైనిక సదుపాయములకోసము సరుకులరవాణాలకు చేసిన రైలు మార్గముల నిర్మాణము బ్రిటిష్ పరిపాలకులకు ఆర్థికంగా లాభదాయకమైనది. ప్రజల రాకపోకలకు చేసియుండలేదు. (3) తంతి తపాలా పధ్దితి నెలకొల్పి దేశాభివృధ్దికి గొప్ప మార్గదర్శనమైన పనిసాధించాడు (4) వంగరాష్ట్ర పరిపాలనా యంత్రాంగములో మొట్టమొదటిసారిగా లెఫ్టనెంన్టు గవర్నరును నియమించి పరిపాలన పటిష్ఠముచేశాడు (5) ప్రజాసేవకోద్యోగ (పబ్లికవర్క్సు) విభాగమును నెలకొల్పెను (6) సాగునీటి సేద్యముకోసము పెద్దఎత్తున గంగానదీ కాలువల త్రవ్వించి సాగునీటి సదుపాయములు కలుగజేయుట చాల విశేషమైన పని (8) ఆదునిక వున్నత విద్యావిధానము ప్రవేశపెట్టెను (9) వితంతు వివాహములను చట్టబద్దమైనవిగ చేయుటవలన మూఢాచారములు తొలగిపోవుటకు దోహమైనది
బయటి లింకులు

మూలాలు
==
==
వర్గం:బ్రిటిష్ ఇండియా
వర్గం:1812 జననాలు
వర్గం:1860 మరణాలు

వారన్ హేస్టింగ్సు సతీమణి ఎవరు ?


బొన్నువాడ శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 217 ఇళ్లతో, 851 జనాభాతో 155 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 435, ఆడవారి సంఖ్య 416. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 64 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581002[1].పిన్ కోడ్: 532201.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు టెక్కలిలోను,  ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల మోదుగువలసలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల టెక్కలిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల టెక్కలిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బొన్నువాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 28 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 123 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 11 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 114 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బొన్నువాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 114 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బొన్నువాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, పెసర, మినుము
మూలాలు

బొన్నువాడ గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?


ఉర్మిల పవార్ (జననం 1945) ఒక భారతీయ రచయిత్రి. ఆమె  మరాఠి భాషలో రచనలు చేస్తుంది. ధర్మరాజన్ ప్రకారం తాను రచయిత్రిగా,  స్త్రీ గా, దళిత స్త్రీగా ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులు, అనుభవాలు తన రచనలలో ప్రతిబింబుస్తుంటాయి.
జీవిత చరిత్ర
భారత దేశ౦ లో మహారాష్ట్ర లోని బోంబే ప్రెసిడెన్సీ రత్నగిరి జిల్లాలో పవార్ జన్మించింది.  ఆమె కుటుంబం  సాంప్రదాయంగా వెదురు బుట్టలను అల్లే సముదాయానికి చెందినది. బాల్యంలోనే తన తండ్రిని కోల్పోయింది. తన  ముగ్గురు చెల్లెళ్ళు, ముగ్గురు తమ్ముళ్ళను పోషించడాడినికి తన తల్లి   బతుకంతా యుద్ధమే చేసింది. పుట్టింది దళిత కుటుంబం అయినా తన పూర్వీకుల వృత్తి మేదరిపని.  తల్లి త్యాగం, వ్యవస్థ చేసిన కుల గాయాలు ఆమెను దేశం గర్వించదగిన రచయిత్రినీ, చరిత్రకారిణిని, స్త్రీవాదిని చేశాయి. ఏ తరగతి గదులు ఆమెను 'అంటరానిది, మురికిది' అని ముద్రవేశాయో, ఏ తరగతి గదులు ఆమెను  అవమాన పరిచాయో, అవే తరగతి గదుల్లో ఆమె బతుకు పాఠాలు బడి పారాలు అయ్యాయి.  తన అసలు పేరు విమల. సహచరుడు అంబేద్కర్ ఆలోచనపరుడూ అయిన హరిశ్చంద్రతో పెళ్లి తర్వాత విమల ఊర్మిళ పవార్ అయ్యింది. ఉర్మిళది అల్లిక సంస్కృతి. ఒక వైపు వాళ్ళ అమ్మ తన జీవిక కోసం బుట్టలు అల్లడం ఇంకో వైపు ఊర్మిళ తన నడిచి వచ్చిన కష్టాలు, నష్టాలు అల్లుకుంటూ ఒక రూపం ఇవ్వడం, ఇద్దరూ ఏకకాలంలో చరిత్ర నిర్మిస్తూ ఉన్నారు.
1970లలో రత్నగిరి నుండి బొంబాయికి మారాక అక్కడి కవులు రచయితలు మేధావుల కలయికతో మొదట మైత్రిని, 'సంవాదిని' అనే సాహితీ మిత్రమండలితో కలిసి స్త్రీవాద సాహిత్య నిర్మాణాలు చేసింది. నాందేవ్ దసాల్, అరుణ్ కాంబై, జెవి పవార్, అర్జున్ డాంగ్లైలు ఇచ్చిన స్ఫూర్తి. షర్మిలారేగి, ఎలె నార్ల సహచర్యంలో ప్రోదిచే సుకున్న బౌదిక జ్ఞానం అట్టడుగున కనిపించని మరాఠ మహిళా చరిత్ర వెలికి తీయడానికి దోహదపడింది. వసంత మూన్ సహచరి మీనాక్షి మూన్‌తో కలిసి మహారాష్ట్ర కేంద్రంగా బయలుదేరిన స్వాభిమాన ఉద్యమాల చారిత్రిక నేపధ్యాన్ని విద్యా వ్యాప్తిని, అనాదిగా దళిత బహుజన కులాల్లో అమానవీ యమైన దేవదాసి వ్యవస్థను, మొదట అంబేద్కర్ రాజకీయ పునాదుల్లో అనామకంగా మిగిలిపోయిన స్త్రీవాద రాజకీయాలను, దళిత స్త్రీవాద నిర్మాణాలకు ఒక రూపం ఇవ్వాలనుకుంది. యాభయ్యోదశకం మొదలు నేటి దాకా సాంస్కృతిక నిర్మాణంలో ఉన్న దాదాపు యాబై మందికి పైగా స్త్రీల బతుకు చిత్రాలను మొదట మరారలో, ఆ తర్వాత గ్లంలో ఆమె వ్రాసిన 'వి అలా మేడ్ హిస్టరీ' మేధావుల విమర్శకుల అభిమానాన్ని పొందింది. రమాబాయి అంబేద్కర్ మొదలు రాధాబాయికాంబై, బేబీకాంప్లె.ఎందరో అట్టడుగున కనిపించని కథలు బయటకు తేవడం దేశ స్త్రీవాద రాజకీయాలకు ఒక మేధో చేయూత నిచ్చింది. ఆమె అనుభవించిన వివక్ష ఉద్వేగాల కొలిమిలోంచి పురుడుపోసుకున్న 'సిక్స్ ఫింగర్, ఉదాన్' 'అయదన్' రెండు ఏకాంకికలతో బాటు యాత్రా కథనాలపై నాందేడ్, వారా, ముంబై. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక పేరుమోసిన విశ్వవిద్యాల యాలలో ఆమె ఆత్మకథ మీద చర్చలు పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. అనేక జాతీయ అంతర్జాతీయ సదస్సులకు పరిశోధనా పత్రాలు సమర్పించి, వందలాది సదస్సులలో పాల్గొన్న ఆమె ఈ తరానికే కాదు రాబోయే తరాలకూ ఒక ధిక్కార పతాక, 'నేను సావిత్రి బాయిపూలే' నాటకాన్ని రాసి అందులో నటించిన ఆమె సాహిత్యం అనేక భాషల్లోకి అనువాదం జరిగి, రేడియో, వివిధ టీవీ ఛానల్లలో కథా వస్తువు అయ్యాయి. జబ్బార్ పటేల్ తీసిన ఆంబేద్కర్ సినిమాకి కూడా ఆమె పని చేసారు..  పందొమ్మిది వందల డెబ్బైలలో మొదలైన 'దళిత్ పాంథర్స్ దేశ స్వాభిమాన ఉద్యమాలకు ఒక దిక్సూచి. దానిలో మహిళా ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడాన్ని సూటిగా ప్రశ్నించింది. ఆకలి, అవమానం, నిరక్ష్యరాస్యత, అంధ విశ్వాసాలతో సతమతం అవుతున్న మహిళలకు రాజకీయ, సాహిత్య నిర్మాణాలు ఉండాలని ఉద్యోగాన్ని, కుటుంబాన్ని వదిలి తన సాహిత్య జీవిత గమనాన్ని నిర్మించుకుంది.  పదిహేను ఏళ్ళకింద మరాఠీలో 'ఆయదాన్గా, ఆంగ్లంలో 'వీవ్ అఫ్ మై లైఫ్' పేరుతో రాసుకున్న ఆత్న వ్యధాత్మక కధనం అస్తిత్వ రాజకీయాలలో, స్వాభిమాన పోరాటాలలో చెరిగిపోలేని సంతకం. తన మాతృభాషలో రాసిన దానిని ఆంగ్లంలో ఎఫ్లూ అధ్యాపకురాలు మాయ పండిట్ అనువదించగా ప్రఖ్యాత కొలంబియా విశ్వ విద్యాలయం ప్రచురించింది. ఆమె రచనలు అనేక భాషలలోకి అనువాదం అయ్యాయి. గడిచిన ఏడు దశాబ్దాల దళిత మహిళ గుండె చప్పుడు 'అయదాన్'. 'ఇది కేవలం నా కథ కాదు. నా మూలవాసుల ఆత్మకథ. నేను పొందిన అను భూతులూ అనుభవాలు నాసొంతం కావు. అవి ప్రజల సామూహిక దుఖం నుండి పురుడు పోసుకున్న ఆకాంక్షలు' అని రాసుకుంది. ఇష్టపడి చేసుకున్న హరి శ్చంద్ర, వైద్య విద్య చదువుతున్న ఒక్కగానొక్క కొడుకును కోల్పోయిన క్షోభనుంచి తధాగతుని తత్వాల అనువాదంలో సాంత్వన పొందింది.  ఆధిపత్య కులాల, స్త్రీ హక్కుల మధ్య అనాకారిగా మిగిలిన దళిత మహిళ అస్తిత్వ పునాదుల్లో ఊర్మిళా పవార్ నడిపిన రాజకీయాలు ఉన్నాయి. జాత్యహం కార వ్యతిరేక డర్బన్ సదస్సు మొదలు బీజింగ్లో జరిగిన అంతర్జాతీయ మహిళా సదస్సు, మహారాష్ట్ర కేంద్రంగా జరిగిన అనేక స్వాభిమాన పోరాటాలలో ఆమె ప్రాతినిథ్యం ఉంది. ఆమె ఈ కాలపు నిజమైన ఆచరణ వాది. పెంచి పెద్దచేసిన తల్లి, తండ్రి, తమ్ముడు, కొడుకు, భర్త ఒక్కొక్కరు దూరం అయిన ఆమె కల్లోల జీవి తానికి రచనావ్యాపకం మాత్రమే సాంత్వన అయ్యింది. 'అసమర్థుని జీవయాత్ర', పండిత పరమేశ్వర శాస్త్రి వీలునామా లాంటి రచనలు చేసిన గొప్ప సాహితీవేత్త గోపీచంద్. అంబేద్కర్ ఆలోచనలతో ప్రభావితం అయిన ఊర్మిళాపవార్డు గోపీచంద్ పేర ఏర్పడిన పురస్కారం లభించడం యాదృచ్ఛికు కాదు.[1]
తను మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రజా పనుల విభాగంలో ఉద్యగిగా విరమించారు. మహారాష్ట్ర సాహిత్య పరిషద్ చె ఇవ్వబడిన లక్ష్మిబాయ్ థిలక్ పురస్కారాన్ని తను వ్రసిన "ఆయ్ధన్" ఆత్మకథ కొరకు అందుకున్నరు. డా. బి.అర్.ఆంబేత్కర్ 1956 లో బౌద్ద మతం లోనికి మర్చిన అనంతరం తను కూదా తన సముదయం లోని ఇతర సభ్యుల వలే బౌద్ధమతం లోకి మార్చ బడ్దారు.
మహాద్ సత్యాగ్రహా మరి అంతర్ భొజనం
తన యొక్క ఆత్మకత "ఆయిధన్"లో అంబెద్కర్ చె నిర్వహింప బడిన మహద్ సత్యగ్రహ లో గాని సవర్కర్ చె నిర్వహింపబడిన అంతర భోజనాలలో గాని  తన తండ్రి పాల్గొన లేదని తను ప్రస్తావించింది.
ఆయధన్(నా జీవిత నేత: ఒక దళిత స్త్రీ జ్ఞాపకాలు)[2]
తను వ్రాసిన ఆత్మకథ "ఆయిధన్"ను  ఆ౦గ్లభాష లొనికి "ద వీవ్ ఆఫ్ మై లైఫ్": అ దళిత్ ఉమెన్ మెమొఇర్స్ అని తర్జుమా చెయబదినది. ఆంగ్లము లోనికి తర్జుమా చేయబదిన ముందు మాటలో వందన సొనాల్కర్ ఈ పుస్తకం యొక్క టైటిల్ 'నెత' అన్నది పవర్ వ్రాత టెక్నిక్ లోని రూపకంగా వాడబదినది అని పేర్కొన్నరు. తన కుతుంబం లోని ఇతర సభ్యుల యొక్క, తన భర్త కుతుంబము, పొరుగు వారి, క్లాస్మేట్ల జీవితాలను ఒక కథనంగా అల్లి, వాటి ద్వారా క్రమంగా అనుధిన దళితుల జీవితాల లోని వెర్వెరు అంశాలను భహిర్గతం చేసినట్టుగా చెప్పబదినది. అనేక మైన మార్గాలలో ఉద్యమంగా వారు నలిగిన విధానాన్ని చూపుతుంది.
మూలాలు

వర్గం:భారతీయ రచయిత్రులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర ప్రముఖులు
వర్గం:1945 జననాలు

ఊర్మిళ పవార్

ఉర్మిల పవార్ రచించిన మొదటి పుస్తకం ఏది?


భారతదేశపు ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులలో ఒకడైన లాల్ కృష్ణ అద్వానీ 1927 నవంబర్ 8న సింధ్ ప్రాంతంలోని కరాచిలో జన్మించాడు. 15 సం.ల వయస్సులోనే ఆర్.ఎస్.ఎస్.లో ప్రవేశించాడు. ఆ తరువాత దేశ రాజకీయాలకే అంకితమయ్యాడు. భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీలో చేరి అనతి కాలంలోనే ముఖ్య పదవులు పొందినాడు. 1967లో ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పోరేషన్ అధ్యక్షుడైనాడు. 1977లో మురార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వంలో మంత్రిపదవి పొందినాడు. 1980లో భారతీయ జనతా పార్టీ ఏర్పడిన తరువాత దేశ రాజకీయాలలో ప్రముఖ పాత్ర వహించే అవకాశం లభించింది. అటల్ బిహారి వాజపేయి నేతృత్వంలోని భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రభుత్వంలో కీలకమైన హోంశాఖ పదవిని నిర్వహించాడు. 2009 ఎన్నికలకు ముందే భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రధాని అభ్యర్థిగా ప్రకటింబడ్డాడు. ప్రస్తుతం 15వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో గుజరాత్ లోని గాంధీనగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి[1] విజయం సాధించాడు.
ప్రారంభ జీవనం
1927 నవంబర్ 8న సింధ్ ప్రాంతంలోని కరాచిలో జన్మించిన అద్వానీ కరాచీ, హైద్రాబాదులలో విద్య నభ్యసించి 15 సం.ల ప్రాయంలోనే రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్.ఎస్.ఎస్)లో ప్రవేశించి ఆర్.ఎస్.ఎస్ సిద్ధాంతాలను పూర్తిగా ఒంటపట్టించుకొని ఇంజనీరింగ్ చదువును కూడా మానివేసి పూర్తిగా దేశ రాజకీయాలకే అంకితమయ్యాడు. దేశ విభజన అనంతరం  12 సెప్టెంబర్ , 1947 నాడు భారత్ కు తరలివచ్చాడు. మహాత్మా గాంధీ హత్య అనంతరం అనేక మంది ఆర్.ఎస్.ఎస్ కార్యకర్తలతో పాటు అద్వానీ కూడా అరెస్ట్ అయ్యాడు. ఆ తర్వాత శ్యాం ప్రసాద్ ముఖర్జీ స్థాపించిన భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీలో చేరి చురుగ్గా పనిచేశాడు. దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ సహకారంతో మంచి కార్యకర్తగా పేరుపొంది, రాజస్థాన్ జనసంఘ్ పార్టీ అధ్యక్షుడికి సలహాదారునిగా నియమించబడ్డాడు.
1960, 70 దశాబ్దం
1966లో ఢిల్లీ మెట్రోపాలిటన్ కౌన్సిల్ మధ్యంతర ఎన్నికలలో జన సంఘ్ తరపున ఎన్నికై మరుసటి సంవత్సరమే ఢిల్లీమున్సిపల్ కార్పోరేషన్ అధ్యక్షుడయ్యాడు. 1970లో రాజ్యసభకు ఎన్నికైన అద్వానీ జనసంఘ్ లో ప్రముఖ పాత్ర వహించి దేశ ప్రజలను ఆకర్షించాడు. 1975లో మీసా చట్టం కింద అరెస్ట్ అయ్యాడు. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో తన అనుభవాలను వివరిస్తూ అద్వానీ ది ప్రిజనర్స్ స్క్రాప్ బుక్ గ్రంథాన్ని రచించారు. 1976లో జైలు నుంచే రాజ్యసభకు ఎన్నికైనాడు. ఎమర్జెన్సీ అనంతరం జనసంఘ్ పార్టీ జనతా పార్టీలో విలీనం కావడంతో అద్వానీ 1977లో జనతా పార్టీ తరపున పోటీ చేసి మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వంలో సమాచార, ప్రసార శాఖా మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆ విధంగా కేంద్ర సమాచార, ప్రసార శాఖా మంత్రిగా పనిచేసిన మొట్టమొదటి కాంగ్రెసేతర వ్యక్తిగా రికార్డు సృష్టించాడు. జనతా పార్టీ పతనంతో జనసంఘ్ పార్టీ వేరుపడి భారతీయ జనతా పార్టీ పేరుతో కొత్త పార్టీ స్థాపించడంతో అద్వానీకి దేశ రాజకీయాలలో ప్రముఖ పాత్ర వహించే అవకాశం కల్గింది.
1980 దశాబ్దం
కాని ప్రారంభంలో పార్టీ పరిస్థితి ఏ మాత్రం ఆశాజనకంగా లేదు. 1982లో పార్టీకి లభించిన లోక్‌సభ స్థానాల సంఖ్య రెండు మాత్రమే. 1986లో అద్వానీ భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టిన తర్వాత పార్టీ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. 1989 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో పార్టీ స్థానాల సంక్యను 86 కు పెంచగలిగినాడు. అద్వానీ లోక్‌సభలోకి తొలి సారిగా ప్రవేశించినది కూడా 1989లోనే.
అయోధ్య రథయాత్ర
అద్వానీ జీవితంలోనే కాదు దేశ రాజకీయాలనే మలుపు తిప్పిన సంఘటన అయోధ్య రథయాత్ర. సోమనాథ దేవాలయం నుంచి అయోధ్యకు రథయాత్ర చేసి అయోధ్యలో రామాలయాన్ని నిర్మించడానికి ప్రజల మద్దతు పొందడమే ఆశయంగా పండిత్ దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ జన్మదినమైన 1990, సెప్టెంబర్ 25న [2] ప్రారంభించిన అయోధ్య రథయాత్ర బీహార్ సరిహద్దులో అప్పటి బీహార్ ముఖ్యమంత్రి లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ అద్వానీ రథయాత్రకు పగ్గాలు వేయడంతో ఆగిపోయింది. 10,000 కిలోమీటర్ల రథయాత్ర చేసి అక్టోబర్ 30న అయోధ్య చేరుకోవాలని ప్రణాళిక వేసుకున్న రథయాత్ర ఆగిపోయిననూ అప్పటికే అద్వానీ విశేష ప్రజాదరణను పొందినాడు. ఆ తర్వాత విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్ ప్రభుత్వానికి భారతీయ జనతా పార్టీ మద్దతు ఉపసంహరించడం, ఆ తర్వాత 1991 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ స్థానాల సంఖ్యను 120కు పెంచిన ఘనత అద్వానీదే. 1992 డిసెంబర్ 6న అయోధ్యలో జరిగిన కరసేవ సంఘటనలో అద్వానీ అరెస్ట్ అయ్యాడు.
ఆ తర్వాత పరిణామాలు భారతీయ జనతా పార్టీని కానీ అద్వానీని కానీ అంతగా ప్రభావితం చేయలేదు. 2004 ఎన్నికలలో పరాజయం తర్వాత పార్టీ సీనియర్ నాయకులే అద్వానీపై విమర్శలు గుప్పించారు. ఉమా భారతి, మదన్ లాల్ ఖురానా లాంటి సీనియర్ నాయకులు పార్టీ నుంచి సస్పెండ్ అయ్యారు. పాకిస్తాన్ పర్యటన సందర్భంగా జిన్నా సమాధి వద్ద విజిటర్స్ బుక్ లో అద్వానీ రాసిన వ్యాఖ్యలు దేశంలో కలకలం రేపాయి.
పార్టీ అధ్యక్ష పదవిలో అద్వానీ
అద్వానీ మొట్టమొదటి సారిగా 1986లో అటల్ బిహారీ వాజపేయి నుంచి పార్టీ పగ్గాలు స్వీకరించి 1991 వరకు, రెండో పర్యాయము 1993 నుంచి 1998 వరకు పార్టీ అధిపతిగా పనిచేశారు. చివరగా మోడో పర్యాయము 2004 నుంచి 2005 వరకు పార్టీని నడిపించి ఆ తర్వాత రాజ్ నాథ్ సింగ్కు తన స్థానాన్ని అప్పగించాడు. తన అధ్యక్ష పదవీ కాలంలో పార్టీకి ఉచ్ఛస్థితిలోకి తీసుకొని వచ్చి భారతీయ జనతా పార్టీ ఉక్కుమనిషిగా పేరుగాంచాడు.
పార్లెమెంటు సబ్యుడిగా
1970లో తొలిసారిగా రాజ్యసభ ద్వారా లోక్‌సభ లోకి ప్రవేశొంచారు. 1989 వరకు రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉన్నారు. 1980 ప్రాంతంలో రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా తనపాత్రను పోషించారు. 1989లో తొలిసారిగా లోక్‌సభ లోకి ప్రవేశించారు. లోక్‌సభ లోనూ ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఎన్నికైనారు
కేంద్ర మంత్రిగా అద్వానీ
1977లో మురార్జీ దేశాయ్ జనతా ప్రభుత్వంలో తొలిసారిగా కేంద్ర మంత్రిగా అవకాశం లభించింది. ఆ తర్వాత అటల్ బిహారీ వాజపేయి ప్రభుత్వంలో 3 పర్యాయాలు కూడా కేంద్ర మంత్రిగా హోంశాఖను సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు. 1998-2004 మధ్య ఉప ప్రధాని పదవి బాధ్యతలు కూడా చేపట్టారు.
నాదేశం నా జీవితం
2008లో "మై కంట్రీ, మై లైఫ్" పేరుతో స్వీయచరిత్రను విడుదల కావించాడు. 986 పేజీల పుస్తకంలో తన రాజకీత జీవితపు అంతరంగాన్ని విపులంగా వివరించాడు.[3]
ప్రధాని అభ్యర్థిగా అద్వానీ
2007, డిసెంబర్ 10 నాడు పార్టీ కేంద్ర కార్యవర్గం సమావేశమై అటల్ బిహారీ వాజపేయి వారసుడిగా అద్వానీ పేరును ఖరారు చేసింది. అనారోగ్య కారణాలపై నాయకత్వ బాధ్యతల నుంచి వైదొల్గాలని నిర్ణయించుకున్నందున, లోక్‌సభకు మధ్యంతర ఎన్నికలు రావచ్చన్న దృష్టితో అద్వానీ లాంటి వ్యక్తికి ఈ బాధ్యతలు కట్టబెట్టాలని వాజపేయి భారతీయ జనతా పార్టీ పార్లమెంటరీ బోర్డుకు సందేశం పంపారు. అద్వానీ అభ్యర్థిత్వాన్ని బోర్డు కూడా ఆమోదించింది. పాకిస్తాన్ పర్యటనలో జిన్నాకు లౌకికవాదిగా పేర్కొని సంఘ్ పరివార్ చే ఆగ్రహానికి గురైన అద్వానీ ఆ తర్వాత అధ్యక్ష పదవికి కూడా వదులుకోవాల్సి వచ్చింది. కాని అదే సంఘ్ పరివార్ అద్వానీకి మద్దతు ప్రకటించింది. లోక్‌సభలో ప్రతిపక్షనేతగా ఉన్నప్పుడే అద్వానీ తాను ప్రధాని పదవికి సహజ అభ్యర్థిగా చెప్పుకున్నారు[4]. దాంతో సహచరులు ఆయనపై తిరగబడ్డారు. మరళీ మనోహర్ జోషి, యశ్వంత్ సిన్హా లాంటి నేతలు అద్వానీ ప్రకటనపై విమర్శలు గుప్పించారు. ప్రస్తుతం మురళీ మనోహర్ జోషినే ఆయన అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రతిపాదించడం విశేషం.
అవార్డులు, బిరుదులు
1999లో ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ అవార్డు లభించింది.
అద్వానీ జీవితంలో కీలక ఘట్టాలు
1927, నవంబర్ 8 న పాకిస్తాన్ లోని కరాచిలో జన్మించారు
1942లో రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్లో చేరిక
1951లో భారతీయ జనతా పార్టీకు పూర్వ రూపమైన భారతీయ జనసంఘ్లో చేరిక
1967లో ఢిల్లీ మెట్రోపాలిటన్ కౌన్సిల్ చైర్మెన్ గా ఎన్నిక
1970లో తొలిసారిగా రాజ్యసభకు ఎన్నిక
1977లో జనతా పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియామకం
1977 మురార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వంలో సమాచార ప్రసార శాఖామంత్రిగా నియామకం
1980 రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నేతగా వ్యవహరించారు.
1990 సోమనాథ్ నుంచి అయోధ్య వరకు రథయాత్ర నిర్వహించారు
1998 వాజపేయి మంత్రివర్గంలో హోంమంత్రిగా వ్యవహరించారు
1999 ఉప ప్రధానమంత్రిగా నియమిమ్చబడ్డారు
2004 లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేతగా ఎన్నికయ్యారు
2005 జిన్నాకు అనుకూలంగా వ్యాఖ్యలు చేసినందుకు పార్టీ అధ్యక్ష బాధ్యతలు వదలిపెట్టాల్సి వచ్చింది
2007 ప్రధాన మంత్రి అభ్యర్థిగా పార్టీ నిర్ణయించింది
2008 "మై కంట్రీ, మై లైఫ్" పేరుతో స్వీయచరిత్రను విడుదల చేశాడు.
ఇవి కూడా చూడండి

మూలాలు

వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:భారత రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షులు
వర్గం:భారత ఉప ప్రధానమంత్రులు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భారత హిందువులు
వర్గం:ప్రతిపక్ష నేతలు (భారతదేశం)
వర్గం:ముంబై విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు

లాల్ కృష్ణ అద్వానీ

లాల్ కృష్ణ అద్వానీకి  ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ అవార్డు ఏ సంవత్సరంలో లభించింది?


గుండెపోటు ప్రాణాపాయకరమైన గుండెకు సంబంధించిన వ్యాధి.
ఆధునిక కాలంలో గుండె జబ్బుల సంఖ్య రోజు రోజుకూ పెరిగిపోతోంది. ఒకప్పుడు 60 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత వచ్చే గుండె జబ్బులు ఇప్పుడు చిన్న వయసులోనే వస్తున్నాయి. మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, అధిక కొలెస్ట్రాల్, మానసిక ఒత్తిడి గుండెజబ్బులకు కారణమవుతున్నాయి. గుండెపోటు వచ్చిన వ్యక్తుల్లో గుండె రక్తప్రసరణ సాధారణ స్థాయి కంటే తక్కువుంటుంది. అందువల్ల ఆ వ్యక్తి నడిచినా, మెట్లెక్కినా ఆయాసం, గుండెలో నొప్పి, గుండె పట్టేసినట్లు ఉండడం, ఒక్కోసారి భోజనం చేసిన తర్వాత కూడా ఇలా జరగొచ్చు. ఇలాంటి వ్యక్తులకు అవసరాలను బట్టి బైపాస్ సర్జరీ లేదా యాంజియోప్లాస్టీ చేస్తారు. మళ్లీ బైపాస్ సర్జరీ చేయడం రోగికి ప్రమాదకరం. దీనికి ప్రత్యామ్నాయమే ఇఇసిపి.
యాంజైన
గుండె కండరాలకు రక్తం సరిగా అందక ఛాతి నొప్పి (యాంజైన) వస్తుంది. ఛాతిలో నొప్పి, శ్వాసతీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలుగుతుంది. దవడ, మెడ, భుజాలు, వీపు భాగాల్లో నొప్పిగా ఉంటుంది. వికారంగా, అలసటగా ఉంటుంది. నడిచినా, మెట్లెక్కినా ఆయాసంగా ఉంటుంది. గుండెలో నొప్పి, గుండె పట్టేసినట్టు ఉంటుంది.
లింగభేధం లేని గుండెపోటు
గుండె జబ్బుకు ఆడ, మగ భేదా లు లేవు. ఇప్పటి వరకూ మగవారికంటే ఆడవారికి గుండెపోటు ప్రమాదం తక్కువని ప్రచారంలో ఉంది. అయితే గుండెజబ్బు లక్షణాలకు లింగ భేదాలు ఉండవని వెల్లడైంది. గుండెపోటు కు గురయ్యే వారిలో చెయ్యి లాగేయడం, ఊపిరి అందకపోవడం, చమట పట్టడం, వికారంగా ఉండ డం వంటి లక్షణాలు స్త్రీపురుషులిద్దరిలోనూ కనపడతాయని తెలిసింది.పైగా, మహిళల్లో సాధారణంగా అందరిలో కనపడే గుండెపోటు లక్షణాలతోపాటు, గొంతు, దవడ, మెడలోనూ అసౌకర్యం క లుగుతుందని తేలింది. తమకు గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం త క్కువని భావించడం వలన మహిళలు ఆ జబ్బుకు చికిత్స ఆలస్యం గా మొదలెడతారని, దాంతో ప్ర మాదం మరింత పెరుగుతుంది.[1]
ఇఇసిపి అంటే?
ఇఇసిపి అంటే ఎన్‌హాన్స్‌డ్ ఎక్సర్నల్ కైంటర్ పల్షేషన్ అని అర్థం. మందులు, శస్త్ర చికిత్స లేకుండా గుండె జబ్బును నయం చేసే ప్రక్రియ ఇది. తద్వారా యాంజైనా నుంచి రోగికి విముక్తి కలుగుతుంది. చికిత్సలో భాగంగా రక్తపోటు పట్టీలను పీడనశక్తి ఉపయోగించి (కఫ్) కాళ్ల చుట్టూ కడతారు. గుండె కొట్టుకునే లయకు సమానంగా పీడనాన్ని విడుదల చేస్తారు. ఫలితంగా శరీరంలోని రక్తనాళాలన్నింటిలో రక్తసరఫరా అవుతుంది. ముఖ్యంగా గుండెలో. ఇఇపిపి ప్రక్రియలో భాగంగా మూసుకుపోయిన ధమనుల చుట్టున్న చిన్న రక్తనాళాలు (కొలటరల్స్) తెరుచుకుంటాయి. ఇవి రక్తప్రసరణను పెంచుతాయి. అంతేకాక గుండె కండరాలకి అందే రక్తప్రసరణను సాధారణ స్థితికి తీసుకొస్తాయి. తద్వారా గుండె పనిచేసే సామర్థ్యం పెరిగి గుండె నొప్పి (యంజైనా), ఆయాసం, దడ ఉండవు. అందుకే దీన్ని సహజ బైపాస్ అని అంటారు. ఈ చికిత్స ద్వారా గుండెలో చురుకుగా లేని రక్తనాళాలను కూడా తిరిగి సమర్థవంతంగా పనిచేయించొచ్చు. సహజంగా కొత్త రక్తనాళాలను ఏర్పరచొచ్చు. దీంతో గుండె కండరాలకు సమృద్ధిగా రక్తం అందుతుంది. ఒక్క మాటాలో చెప్పాలంటే గుండెకు పూర్తి స్థాయిలో రక్త సరఫరా చేయడం ఈ చికిత్స ముఖ్యఉద్దేశం.
ఈ విధానం వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?
గుండె బైపాస్ సర్జరీ లేక స్టెంట్ చేయించుకున్న వ్యక్తుల్లో కొన్నిసార్లు స్టెంట్ లేక బైపాస్ గ్రాఫ్ట్స్ మళ్లీ మూసుకుపోతాయి. దీంతో నొప్పి, ఆయాసం ఎక్కువై గుండె పంపింగ్ తగ్గే అవకాశముంది. ఇలాంటి వారు మళ్లీ బైపాస్ ఆపరేషన్ చేయించుకుంటే ప్రమాదం ఎక్కువుంటుంది. అలాంటి వారికి ఇఇసిపి చికిత్స సమర్థవంతంగా పఁ చేస్తుంది. సాధారణంగా ఒక వ్యక్తికి గుండెపోటు వచ్చిన తర్వాత బైపాస్ సర్జరీ లేదా యాంజియోప్లాస్టీ చికిత్స చేస్తారు. ఒకసారి బైపాస్ చేయించుకున్న తర్వాత పదేళ్ల తర్వాత మళ్లీ బైపాస్ చేయించకోవాల్సిన పరిస్థితులు రావొచ్చు. రెండోసారి బేపాస్ చేయించుకోవడం ప్రమాదం. యాంజియోప్లాస్టీ చేయించుఁన్న కొంత మందిలో స్టంట్ పెట్టిన ఏడాది తర్వాత ఆ రక్తనాళం మూసుకుపోయే అవకాశముంది. ఇలాంటి రోగులకు బైపాస్ సర్జరీ, యాంజియోప్లాస్టీ అవసరం లేకుండా ఇఇసిపి ద్వారా చికిత్స చేయొచ్చు. అలాగే మందుల వాడకం కూడా చాలా వరకు తగ్గుతుంది.
ఎన్ని రోజులు చికిత్స చేస్తారు?
ఈ ప్రక్రియలో శస్త్ర చికిత్సలు చేయరు. సాధారణంగా 35 సిట్టింగ్‌లలో చికిత్స మొత్తం పూర్తవుతుంది. రోజుకు గంటచొప్పున వారానికి ఆరు రోజులు చికిత్స చేస్తారు. చికిత్స కోసం ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరం లేదు. శరీరం మీద ఎలాంటి కోత, కుట్లుండవు. గంటసేపు చికిత్స పూర్తయ్యాక ఇంటికి వెళ్లొచ్చు. ముఖ్యంగా గుండెపోటు, ఛాతిలో నొప్పి, హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ రోగులఁ ఇది బాగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ చికిత్స తర్వాత గుండె కండరాలకు రక్త సరఫరా బాగా జరగడం వల్ల ఛాతి నొప్పి పూర్తిగా తగ్గిపోతుంది. మూసుకపోయిన ఆర్టెరీ చుట్టుపక్కల కొత్త రక్తనాళాలు ఏర్పడడానికి ఈ చికిత్స దోహదం చేస్తుంది. గుండెకు కనీసం 20 శాతం రక్త సరఫరా పెరుగుతుంది. రక్తసరఫరా అందని భాగాలకి రక్తసరఫరా అందించడం ఈ చికిత్స ప్రత్యేకత.
ప్రయోజనం
హృద్రోగాలను నిర్ధారించే పరీక్షలో ట్రెడ్ మిల్ టెస్ట్ ఒకటి. గుండె జబ్బులతో బాధపడేవారు ఎక్కువగా పరుగెత్తినా, వేగంగా నడిచినా, మెట్లు ఎక్కినా ఆయాసం, ఛాతిలో నొప్పి రావొచ్చు. అందుకే హృద్రోగులు ట్రెడ్‌మిల్‌పై వేగంగా నడవలేరు. ఒక వేళ వేగాన్ని పెంచితే వారి రక్తపోటు అమాంతంగా పెరిగిపోతుంది. అయితే చికిత్స తీసుకున్న రోగులు అరగంట సేపు కిలోమీటరు దూరం నడిచినా అలపోరు. ఛాతిలో నొప్పి, ఆయాసం కలగవు. ఇఇసిపి వల్ల గుండెకు 20 నుంచి 42 శాతం, మెదడుకు 22 నుంచి 26 శాతం, మూత్రపిండాలకు 19 శాతం రక్తప్రసరణ పెరుగుతుంది.
ఏ వయసు వరఁ ఇఇసిపి పరీక్ష చేయించుకోవచ్చు?
36 ఏళ్ల నుంచి 97 ఏళ్ల వరఁ ఇఇసిపి పరీక్ష చేయించుకోవచ్చు. 80 ఏళ్ల వయసులో కూడా ఈ పరీక్ష చేయించుకుని హాయిగా ఉన్నారు.
బైపాస్ సర్జరీ/యాంజియోప్లాస్టీ/ స్టెంట్ చికిత్సలు అయిన వారికి
పుట్టుకతో వచ్చే జన్యుపరమైన కారణాల వల్ల, కార్డియోమయోపతి వల్ల హార్ట్ పంపింగ్ సామర్థ్యం తగ్గి హార్ట్‌ఫెయిల్యూర్ రావొచ్చు. ఇలాంటి వారిలో మందులతో పెద్దగా ప్రయోజనం ఉండదు. అలాంటి హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ రోగులకు ఈ చికిత్స ద్వారా గుండె పంపింగ్ సామర్థ్యాన్ని పెంచొచ్చు. దీంతో మూసుకుపోయిన రక్తనాళాలు తెరుచుకోవడం వాటి ద్వారా రక్తసరఫరా బాగా జరుగుతుంది. తద్వారా గుండె పనితీరు పెరుగుతుంది.
నివారణ చర్యలు
గుండె జబ్బుల బారినపడకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడంలో నిర్లక్ష్యం చేస్తూనే ఉంటాం. నిజానికి గుండె జబ్బులు రాకుండా చూసుకోవడం మన చేతుల్లోనే ఉందని అంటున్నారు వైద్యులు.
ఉదయాన్నే వాకింగ్ వెళ్లాలంటే చాలా బద్దకం. నిజానికి నడక గుండెకు మంచిది. అందుకే రోజూ అరగంట పాటు నడవడం అలవాటు చేసుకోండి.
డైనింగ్ టేబుల్‌పై ఉప్పు డబ్బా లేకుండా చూసుకోండి. తినే సమయంలో అదనంగా ఉప్పు వేసుకునే అలవాటుకు స్వస్తి చెప్పండి. రోజులో ఒకటిన్నర స్పూన్(2400ఎం.జి) ఉప్పు మాత్రమే తీసుకోవాలి.
రోజూ ఐదు రకాల పండ్లు తినండి.
ఆల్కహాల్ అధిక మోతాదులో తీసుకోవడం ఏ మాత్రం మంచిది కాదు. ఆల్కహాల్ అలవాటు ఉంటే రెండు పెగ్గుల కంటే ఎక్కువగా తీసుకోకండి.
గుండె ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే మెట్లు ఎక్కండి. మీరు పైకి ఎక్కితే మీ రక్తపోటు తగ్గుతుంది.
పొగతాగే అలవాటు ఉంటే ఈ రోజే మానేయండి. రక్తనాళాలలో బ్లాక్స్ ఏర్పడే అవకాశాలను స్మోకింగ్ మరింత పెంచుతుంది.
కొవ్వు పదార్థాలు తక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోండి.
లిపిడ్ ప్రొఫైల్, బ్లడ్ షుగర్, బి.పి పరీక్షలను తరచుగా చెక్ చేయించుకోండి.
బరువును నియంత్రణలో ఉంచుకోండి. ఎత్తుకు తగిన బరువు ఉండేలా చూసుకోండి.
ఏడాదికొకసారి కంప్లీట్ హెల్త్ చెకప్ చేయించుకోండి.
డయాబెటిస్ ఉంటే కనుక నియంత్రణలో ఉంచుకోండి. వ్యాయామం చేయడం మరవకండి. షుగర్ ఉన్న వారికి(ముఖ్యంగా మహిళలు) గుండె జబ్బులు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ అని గుర్తుపెట్టుకోండి. ఈ జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే గుండె జబ్బులు దరిచేరకుండా ఉంటాయి.
వారానికొక్కసారైనా చేపలు
గుండెపోటు వచ్చి న సందర్భాల్లో మెదడు రక్తనాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదం (ఈ ష్మిక్ స్ట్రోక్) ఎక్కువ. చేపలు తినేవారిలో ఈ ప్రమాదం తక్కువగా ఉంటుంది.చేపల నుంచి ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ అధికమొత్తంలో లభిస్తాయి. గుండె జబ్బులు,ఆర్థరైటిస్, డిప్రెషన్,క్యాన్సర్ల నుంచి రక్షణ కల్పించడంలో ఈ ఒమేగా-3 కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

సగటుగా కోతి గుండె ఎన్ని సార్లు కొట్టుకుంటుంది?


ఈదుపురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, ఇచ్ఛాపురం మండలంలోని గ్రామం.  ఇది మండల కేంద్రమైన ఇచ్ఛాపురం నుండి 9 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1833 ఇళ్లతో, 7730 జనాభాతో 599 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3773, ఆడవారి సంఖ్య 3957. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 21 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 601. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580463[1].పిన్ కోడ్: 532312.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఇచ్ఛాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల పలాసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు టెక్కలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పలాసలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఏదుపురంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఏదుపురంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఏదుపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 104 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 1 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 493 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 294 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 199 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఈదుపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 76 హెక్టార్లు
ఇతర వనరుల ద్వారా: 122 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
ఈదుపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

ఈదుపురం గ్రామంలో ఎక్కువగా పండించే పంట ఏది?


దేవకివాడ శ్రీకాకుళం జిల్లా, వంగర మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వంగర నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 277 ఇళ్లతో, 1096 జనాభాతో 424 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 536, ఆడవారి సంఖ్య 560. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580802[1].పిన్ కోడ్: 532557.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉన్నాయి.
బాలబడి వంగరలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కొప్పరె లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల మద్దువలసలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజాంలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
దేవకివాడలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
దేవకివాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 144 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 68 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 80 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 42 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 73 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 16 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 115 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 16 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దేవకివాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 16 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
దేవకివాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి

మూలాలు

దేవకివాడ గ్రామంలోని అతిపెద్ద చెరువు ఏది ?