Part of a series onPolitics
Primary topics
Index of politics articles
Politics by country
Politics by subdivision
Political economy
Political history
Political history of the world
Political philosophy

Political systems
Anarchy

City-state
Democracy

Dictatorship
Directory

Federacy
Feudalism

Meritocracy
Monarchy

Parliamentary
Presidential

Republic
Semi-parliamentary

Semi-presidential
Theocracy

Academic disciplines
Political science
(political scientists)
International relations
(theory)
Comparative politics

Public administration
Bureaucracy (street-level)
Adhocracy

Policy
Public policy (doctrine)

Domestic and foreign policy
Civil society
Public interest

Organs of government
Separation of powers

Legislature
Executive

Judiciary
Election commission

Related topics
Sovereignty
Theories of political behavior
Political psychology
Biology and political orientation
Political organisations
Foreign electoral intervention

Subseries
Electoral systems

Elections (voting)

Federalism
Form of government

Ideology
Political campaigning

Political parties

Politics Portalvt

Part of the Politics seriesParty politics
Political spectrum

Left-wing
Far-leftCentre-left
Centre
Centre-leftRadical centreCentre-right
Right-wing
Centre-rightFar-right
Party platform

ExtremistRadical
ProgressiveReformistLiberal
ModerateSyncreticThird Position
ConservativeReactionaryTraditionalist
Party system

Non-partisanOne-party
Dominant-partyTwo-partyMulti-party
Coalition

Hung parliament
Confidence and supply
Minority government
Rainbow coalition
Grand coalition
Full coalition

National unity government
Majority government
Lists
Ruling parties by country
Political parties by UN geoscheme
Political ideologies
Politics portalvt
రాజకీయ పార్టీ అనేది ప్రభుత్వంలో రాజకీయ అధికారంను పొందటానికి మరియు కొనసాగించటానికి ఉన్న రాజకీయ సంస్థ, ఇది సాధారణంగా నియోజక ప్రచారాలలో, విద్యాసంబంధ లేదా నిరసన చర్యలలో పాల్గొనటం ద్వారా సాధించబడుతుంది. స్పష్టమైన లక్షణాలతో లిఖిత వేదిక ద్వారా వ్యక్తీకరించిన భావజాలం లేదా విశాలమైన దృష్టిని భరిస్తూ పార్టీలు విభిన్న ఆసక్తులతో సంకీర్ణాలను ఏర్పరుచుకుంటాయి.
ఓటింగు విధానాలు
నియోజక విధానం యెుక్క పద్ధతి పార్టీ రాజకీయ పద్ధతి రకాన్ని నిర్ణయించటంలో అతిపెద్ద అంశంగా ఉంటుంది. పోటీలో మొదట లక్ష్యాన్ని చేరేటివంటి ఓటింగు విధానాలు ఉన్న దేశాలలో రెండు పార్టీ విధానాల యెుక్క స్థాపన పెరిగే అవకాశం ఉంది. దామాషా ప్రాతినిధ్య ఓటింగు పద్ధతి ఉన్న దేశాలు ఐరోపా అంతటా లేదా చాలా వరకూ ప్రాధాన్య ఓటింగు పద్ధతులు ఉన్నాయి, ఇందులో ఆస్ట్రేలియా లేదా ఐర్లాండ్ ఉన్నాయి, మూడు లేదా ఎక్కువ పార్టీలు తరచుగా ప్రభుత్వ కార్యాలయం కొరకు ఎంపిక చేయబడతాయి.
ఏకపక్ష శైలి
ఏకపక్ష శైలి ప్రభుత్వం నుండి ప్రభుత్వంకు అది ఎన్ని పార్టీలను కలిగి ఉంది అనే దానిమీద మరియు ప్రతి పార్టీకి వ్యక్తిగతంగా ఎంత ప్రభావం ఉంది అనే దానిమీద ఆధారపడి మారుతుంది.
నిష్పక్షపాతి శైలి
నిష్పక్షపాతి పద్ధతిలో, అధికారిక రాజకీయ పార్టీలు ఉండవు, కొన్నిసార్లు చట్టపరమైన రాజకీయ పార్టీల మీద నిభంధనలను ప్రతిబింబిస్తుంది. నిష్పక్షపాతి ఎన్నికలలో, ప్రతి అభ్యర్థి కార్యాలయం కొరకు అతని లేదా ఆమె సొంత యోగ్యతలకు అర్హత కలిగి ఉంటారు. నిష్పక్షపాత శాసనాలలో ముఖ్యమైన అధికారిక పార్టీ అనుసంధానాలు శాసన నిర్మాణం లోపల ఉంటాయి. జార్జ్ వాషింగ్టన్ యెుక్క పరిపాలన మరియు US చట్టసభ యెుక్క మొదటి సమావేశాలు నిష్పక్షపాతంగా ఉన్నాయి. వాషింగ్టన్ కూడా అతని వీడ్కోలు ప్రసంగంలో రాజకీయ పార్టీలకు వ్యతిరేకంగా హెచ్చరించారు.[1] ఈనాడు సంయుక్త రాష్ట్రాలలో నిష్పక్షపాతంగా ఉన్న ఏకైక రాష్ట్రం నెబ్రాస్క యెుక్క ఏకపక్ష శాసనసభ. అనేక నగర మరియు కౌంటీ ప్రభుత్వాలు  నిష్పక్షపాతంగా ఉన్నాయి. కెనడాలో, వాయువ్య ప్రాదేశిక ప్రాంతాలు మరియు నునావుట్ యెుక్క ప్రాదేశిక శాసనాలు నిష్పక్షపాతంగా ఉన్నాయి. నిష్పక్షపాత ఎన్నికలు మరియు పాలన యెుక్క పద్ధతులు రాష్ట్ర సంస్థల వెలుపల సాధారణంగా ఉంటాయి.[2] రాజకీయ పార్టీలకు వ్యతిరేకంగా చట్టపరమైన నిషేధాలు వచ్చేంతవరకూ, నిష్పక్షపాత పద్ధతులలో ముఠాలు రాజకీయ పార్టీలలోకి తరచుగా విస్తరిస్తాయి. టోకెలా కూడా నిష్పక్షపాతమైన పార్లమెంటును కలిగి ఉంది.
ఒకే ప్రాబల్యమున్న పార్టీ
ఒకే-పార్టీ పద్ధతులలో, ఒక రాజకీయ పార్టీ న్యాయపరంగా అధికారాన్ని కలిగి ఉండటాన్ని అనుమతిస్తుంది. అయిననూ చిన్న పార్టీలు కొన్నిసార్లు అనుమతించబడతాయి, అవి న్యాయపరంగా ప్రాబల్యమున్న పార్టీ యెుక్క న్యాయకత్వాన్ని ఆమోదించవలసిన అవసరం ఉంది. ఈ పార్టీ ఎప్పుడూ ప్రభుత్వంతో సర్వవిధాల సమానంగా ఉండవలసిన అవసరం లేకపోవచ్చు, అయిననూ కొన్నిసార్లు పార్టీలోని స్థానాలు ప్రభుత్వ స్థానాల కన్నా ఎక్కువ ప్రాముఖ్యం కలిగి ఉండవచ్చు. దేశాలు చైనా మరియు సింగపూర్ వంటివి కొన్ని ఉదాహరణలుగా ఉన్నాయి; ఇతరమైనవి ఫాసిస్ట్ దేశాలలో కనిపిస్తాయి, వీటిలో 1933 మరియు 1945 మధ్య నాజి జర్మనీ ఉంది. ఒకే-పార్టీ పద్ధతి అందుచే సాధారణంగా నియంతృత్వాలు మరియు నిరంకుశపాలనచే పోల్చబడింది.
ప్రాబల్య-పార్టీ పద్ధతులలో, ప్రతిపక్ష పార్టీలను అనుమతించబడుతుంది, మరియు లోతుగా నాటుకుపోయిన ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయం కూడా ఉఁడవచ్చు, కానీ ఇతర పార్టీలకు అధికారం సంపాదించుకనే అవకాశం లేదని భావించబడుతుంది. కొన్నిసార్లు, రాజకీయ, సాంఘిక, మరియు ఆర్థిక పరిస్థితులు, ఇంకా ప్రజా అభిప్రాయాలు ఇతర పార్టీల యెుక్క వైఫల్యానికి కారణంగా ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు, స్థాపితమైన ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయం తక్కువగా ఉన్న దేశాలలో, ప్రాబల్యమున్న పార్టీ పోషకత్వం మరియు కొన్నిసార్లు ఓటింగు మోసం ద్వారా అధికారంలో ఉండగలిగే అవకాశం ఉంది. రెండవ సందర్భంలో, ప్రాబల్యమైన మరియు ఒకే-పార్టీ పద్ధతి మధ్య నిర్వచనం అస్పష్టంగా ఉంటుంది. ప్రాబల్యమున్న పార్టీ పద్ధతుల యెుక్క ఉదాహరణలలో సింగపూర్‌లోని పీపుల్స్ యాక్షన్ పార్టీ, దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని ఆఫ్రికన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, మోంటేనేగ్రోలోని డెమోక్రటిక్ పార్టీ ఆఫ్ సోషలిస్ట్స్ ఆఫ్ మోంటేనేగ్రో , జపాన్‌లోని లిబరల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ మరియు స్వీడన్‌లోని సోషల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ ఉన్నాయి. ఒకే పార్టీ ప్రాబల్య పద్ధతులు మెక్సికోలో ఇంస్టిట్యూషనల్ రివల్యూషనరీ పార్టీతో 1990ల వరకు ఉంది, దక్షిణ సంయుక్త రాష్ట్రాలలో డెమోక్రటిక్ పార్టీతో 19వ శతాబ్దం చివరి నుండి 1970ల వరకు ఉంది, మరియు ఇండోనేషియాలో గోలోన్గాన్ కార్యా (విధ్యుక్త సంఘాల పార్టీ)తో 1970ల ఆరంభం నుండి 1998 వరకు ఉంది.
రెండు రాజకీయ పార్టీలు
రెండు పార్టీల పద్ధతులోని రాష్ట్రాలు సంయుక్త రాష్ట్రాలు, జమైకా, మరియు ఘనా వంటివాటిలో రెండు రాజకీయ పార్టీల ప్రాబల్యం ఎంతవరకూ ఉంటుందంటే ఏ ఇతర పార్టీ అయినా ఏ పతాకంతోనైనా నియోజకవర్గాలలో విజయం సాధించడం అనేది అసాధ్యంగా ఉంటుంది. ఒక సాంప్రదాయ పక్షాలు సంకీర్ణ పార్టీ మరియు ఒక వామపక్షాలు సంకీర్ణ పార్టీ అట్లాంటి పద్ధతిలో సాధారణంగా సిద్ధాంతపరంగా పడిపోతుంది, కానీ రాజకీయ పార్టీలు సంప్రదాయపరంగా, సిద్ధాంతపరంగా విస్తారంగా మరియు కలుపుకొనినటువంటి అన్ని పార్టీలను రెండు పార్టీల పద్ధతి గ్రహిస్తుంది.
చారిత్రాత్మకంగా అధికారాన్ని రెండు ప్రాబల్యమున్న పార్టీల (ప్రస్తుతం లేబర్ పార్టీ మరియు కంజర్వేటివ్ పార్టీ) మధ్య ప్రత్యామ్నాయం చేయడంతో సంయుక్త రాజ్యం రెండు పార్టీల దేశంగా విస్తారంగా భావించబడుతుంది. అయినప్పటికీ, 2010 సాధారణ ఎన్నికలలో లిబరల్ డెమోక్రాట్లను చేర్చుకొని కంజర్వేటివ్ పార్టీచే నాయకత్వం వహించిన సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని అందించింది. అనేక ఇతర పార్టీలు అలానే స్వతంత్ర MPలు, పార్లమెంటులో గణనీయమైన స్థానాల సంఖ్యను కలిగి ఉన్నారు.
బహుత్వ ఓటింగు పద్ధతి (సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఉన్నటువంటిది) సాధారణంగా రెండుపార్టీల పద్ధతికి దారితీస్తుంది, ఈ సంబంధాన్ని మారిస్ దువెర్గర్ వర్ణించారు మరియు ఇది దువెర్గర్స్ లాగా పేరొందింది.[3]
అనేక పార్టీలు

అనేక-పార్టీ పద్ధతులలో రెండు పార్టీల కన్నా ఎక్కువ ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి మరియు ఎన్నుకోబడతాయి.
ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, పాకిస్తాన్, భారతదేశం, గణతంత్ర ఐర్లాండ్, సంయుక్త రాజ్యం మరియు నార్వేలు రెండు బలమైన పార్టీలతో మరియు అదనంగా ప్రాతినిధ్యం పొందిన చిన్న పార్టీలతో ఉన్న దేశాలకు ఉదాహరణగా ఉన్నాయి. చిన్నవి లేదా "మూడవ" పార్టీలు అతిపెద్ద పార్టీలలో ఒకదానితో కలసి లేదా ఇతర ప్రాబల్యమున్న పార్టీలతో స్వతంత్రంగా కలసి సంకీర్ణ ప్రభుత్వం యెుక్క భాగంగా ఉంటుంది.
చాలా సాధారణంగా, మూడు లేదా అధికంగా పార్టీలు ఉన్న సందర్భాలలో, ఏ ఒక్క పార్టీ అధికారంను ఒంటరిగా సంపాదించదు, మరియు పార్టీలు ఒకదానితో కలసి ఒకటి సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలని ఏర్పాటు చేయటానికి కృషి చేస్తాయి. 1980ల నాటినుండి గణతంత్ర ఐర్లాండ్ యెుక్క రాజకీయాలలో ఇది బయటకు వస్తున్న శైలి మరియు జర్మనీ దేశీయ మరియు రాష్ట్ర స్థాయిలో దాదాపు ఎల్లప్పుడూ చాలావరకూ నియోజకవర్గాలలో కులమత ప్రాతిపదిక స్థాయి ఉంటుంది. ఇంకనూ గణతంత్ర ఐస్ల్యాండ్ యెుక్క స్థాపన నాటినుండి సంకీర్ణం ప్రభుత్వాన్ని నడిపించలేదు (సాధారణంగా ఇండిపెండన్స్ పార్టీ & మరియు తరచుగా ఇంకొకటి సోషల్ డెమోక్రటిక్ సంకీర్ణం ఉన్నాయి. రాజకీయ మార్పు ఒకే పార్టీ లేదా రెండు పార్టీ ప్రాబల్య పద్ధతుల కన్నా సంకీర్ణ ప్రభుత్వంతో సులభతరంగా ఉంటుంది.
సమతులనం కాబడిన అనేక-పార్టీ పద్ధతులు
డోనాల్డ్ ఆర్థర్ క్రూన్స్ చేసిన విస్తారమైన అధ్యయనాలలో ఉన్న నటనలు  మరియు ఎన్నికలు[4], ప్రస్తుతం సంయుక్త రాష్ట్రలలో ఉపయోగించబడుతున్న ప్రభావవంతమైన రెండు-పార్టీ పద్ధతిని సమతులనమైన బహుత్వ ఓటింగు పద్ధతిలోకి ఓటర్ల యెుక్క భావనలను మరింత బాగా చూపించటానికి ప్రతికూల ఓటును ఎంచుకునే అధికారాన్ని జతచేయడం ద్వారా మార్చవచ్చు. ఇది ప్రామాణిక బహుత్వ ఓటింగు పద్ధతి లేదా బహుత్వ-వ్యతిరేక ఓటింగు పద్ధతితో విభేధిస్తుంది, ఇందులో ఎవరికి ఓటు వేయాలో అనే కోరికకు అనుమతి ఇవ్వకుండా లేదా ఎవరికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయాలో అనే అవకాశంను అనుమతించడం ఉంటుంది, సమతులన పద్ధతి ఏ అభ్యర్థికైనా అనుకూలంగా లేదా ప్రతికూలంగా ప్రతి ఓటును అనుమతిస్తుంది. సమతులన పరిధి ఓటింగు సందర్భంలో ఒక వ్యక్తి అనుకూలంగా మరియు ప్రతికూలంగా ఓట్లను వేయగలుగుతాడు.
ఒక అభ్యర్థిని ఎంపిక కాకుండా ఆపే ఏ ప్రయత్నమైనా అబద్ధపు అనుకూల ఓటుగా అయ్యే సమస్య సంప్రదాయ బహుత్వ ఓటింగు పద్ధతితో ఉంది, సాధారణంగా ఒక అభ్యర్థి ఇతర అభ్యర్థుల కన్నా ప్రయోజనకరమైన స్థానంలో ఉన్నాడని భావించినప్పుడు, దానిద్వారా అట్లాంటి ప్రయోజనానికి కారణమవుతూ లేదా పెంచుతూ ఉంటుంది. సమతులన బహుత్వ ఎన్నిక ఓటరును వాస్తవమైన ప్రతికూల ఓటును చూపించటానికి అనుమతిస్తుంది, అందుచే అబద్ధపు అనుకూల ఓట్ల యెుక్క సంభవీయతను తొలగించడానికి లేదా కనీసం తగ్గించటానికి అవకాశం ఉంటుంది.
సమతుల్య బహుత్వ పార్టీ పద్ధతి గణనీయంగా పేరొందిన వారి యెుక్క విపరీతాలను తగ్గిస్తుంది, కానీ ప్రజాదరణలేని అభ్యర్థి ఎన్నిక గెలుస్తారు, దీనిద్వారా ఆ అభ్యర్థి ఎన్నికను వ్యతిరేకించే వారికి మరింత నిర్దిష్టమైన ఓటు వేయడానికి అనుమతిస్తుంది, లేకపోతే అది కేవలం కేవలం ప్రతికూల ఓట్లు లేదా కేవలం అనుకూల ఓట్లు ఉన్న అసమతులన పద్ధతిలో సాధ్యమయ్యేది. సమతులనం కావడానికి అనుకూల ఓటు యెుక్క ఎంపిక కూడా అవసరం. మొత్తం ప్రతికూల ఓటు పద్ధతిలోకి మార్చటం అనేది అసమతులనత యెుక్క ప్రతిముఖీకరణను తొలగించకుండా విపరీతం చేస్తుంది.
ఓటరుకు ఉన్న ఓట్ల సంఖ్య సమతులనం చేయాల్సిన పద్ధతిలో అంశం కాదు. ఎన్నిక మొత్తంలో ఓటర్లు పారదర్శకంగా ఉండచం అనేది నిలకడగా ఉండాలి. ప్రయోగఫలితాలను అందించే మార్గం తొలగింపు యెుక్క గణితశాస్త్రపరమైన ప్రభావంను కూడా ఇది కలిగి ఉంది, అది కాలక్రమేణా పక్షపాతమైన ప్రయోజనాన్ని రెండు పార్టీలకు అందిస్తుంది. ఈ ఫలితాల ఆకృతి కేవలం అనుకూల ఓట్లు లభ్యమవుతున్నప్పుడు ప్రతికూల ఓటును వేయడానికి ఓటరు ప్రయత్నించినప్పుడు, సంప్రదాయమైన బహుత్వ ఓటింగు పద్ధతిలో జరుగుతుంది. ఓటరు బలవంతంగా లభ్యమవుతున్న ఎంపికలను నిశ్చయించ వలసి వస్తుంది మరియు ప్రత్యర్థి గెలుపు యెుక్క అవకాశాలను ఏది తగ్గింస్తుంది అనేది నిర్ణయించబడుతుంది. ఉదాహరణకి, పార్టీచేత లేఖనం చేయబడిన అభ్యర్థి యెుక్క ఎంపికయ్యే సామర్థ్యత యెుక్క కొంత సూచనను పార్టీ చరిత్ర కొంత ఇవ్వడం వలన, సామాన్య ఎన్నికలో ఒక అభ్యర్థికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయడానికి అతిదగ్గరైన చర్య ఏమంటే చారిత్రాత్మకంగా అనేక ఎన్నికలు గెలిచిన పార్టీ అభ్యర్థికి ఓటు వేయడం. ఒకవేళ వ్యతిరేకించే అభ్యర్థి కూడా అదే పార్టీలో పోటీ చేస్తూ ఉంటే, దాని తరువాత చారిత్రాత్మకంగా విజయవంతమైన పార్టీ యెుక్క అభ్యర్థిని స్పష్టంగా ఎంచుకోవాలి. ఒకసారి చరిత్ర స్థాపితమైన తరువాత కేవలం రెండు పార్టీలు మాత్రం సబబైన స్వయంపోషకత్వంను కలిగి ఉండటానికి కారణమవుతుంది. సమతులనమైన ఓటింగు పద్ధతి, ఈ ఫలితాలను తెలిపే ఆకృతి నుండి ప్రయోజనాన్ని తీసుకునే ఓటర్ల కొరకు తొలగించాలి.
పార్టీ పద్ధతిని సమతులనం చేయడానికి ప్రతికూల ఓటు ఎంపికను చేర్చడం సిద్ధాంతపరంగా ప్రజాదరణ ఓటుకు, నియోజక కళాశాల ఓటుకు, లేదా రెండింటికీ అవలంబించవచ్చు. నియోజక కళాశాల కొంతవరకు ప్రజాదరణ ఓటును చూపిస్తుందని కొన్ని సందర్భాలలో భావిస్తే, సమతులన ఓటింగు ఎంపికలను నియోజక కళాశాల మరియు పామరజనం రెండిటి కొరకు అనుమతించడం విజ్ఞత అవుతుంది. సమతులన ఎన్నిక పద్ధతి యెుక్క ఉద్దేశ్యంను అనేక రకాల ఓటింగు పద్ధతులకు అవలంబించవచ్చు, ఇందులో తక్షణ పార్టీ మార్పిడి ఓటింగు కూడా ఉంది మరియు అట్లాంటి ఇతర బహుత్వ ఓటు పద్ధతులు ఉన్నాయి ఇంకా దీనిని బహుత్వ ఓటింగు లేదా దామాషా ప్రాతినిధ్య పద్ధతులలో కూడా అంతే బాగా అవలంబించవచ్చు.
పార్టీ నిధుల సరఫరా
రాజకీయ పార్టీలు పార్టీ సభ్యులు, వ్యక్తులు మరియు సంస్థల నుండి వచ్చిన చందాల ద్వారా నిధులు సేకరిస్తుంది, ఇవి రాజకీయ అభిప్రాయాలను పంచుకుంటాయి లేదా వారి కార్యకలాపాల నుండి ప్రయోజనాన్ని పొందటానికి సమాయుత్తమైనవారు లేదా ప్రభుత్వ ప్రజా నిధుల సరఫరా ద్వారా జరుగుతుంది. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వంలో ఉన్న రాజకీయ పార్టీలు మరియు ముఠాలను, సంస్థలు, వ్యాపారాలు మరియు వర్తక సంఘాల వంటి ప్రత్యేక ఆసక్తి ఉన్న సంఘాలు బలంగా నడిపాయి . పార్టీకి లేదా పార్టీ సభ్యులకు అందించే ధనం లేదా పురస్కారాలు ప్రోత్సాహకాలుగా అందించవచ్చు.
సంయుక్త రాజ్యంలో, పార్టీ నిధులను అందించే చందాదారులుకు పట్టాలను బహుకరించినట్టు ఆరోపణ చేయబడింది, లబ్దికారకులు పార్లమెంటు ఎగువ సభ సభ్యులు అయ్యారు మరియు దానివల్ల శాసననిర్మాణ పద్ధతిలో పాల్గొనటానికి స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు. ప్రముఖంగా, లాయిడ్ జార్జ్ పార్టీ పట్టాలను అమ్ముతూ దొరికారు మరియు అట్లాంటి అవినీతిని భవిష్యత్తులో ఆపటానికి పార్లమెంటు ఆనర్స్ (దురుపయోగ నిరోధం) ఆక్ట్ 1925ను శాసనంగా ఆమోదించింది. అందుచే పార్టీ పట్టాలు మరియు అట్లాంటి గౌరవాల అమ్మే చర్య నేర చట్టంగా అయ్యింది, అయిననూ కొంతమంది లబ్దికారకులు వారి చందాలను ఋణాల రూపంలో అందించి మోసం చేయడానికి ప్రయత్నించడం ద్వారా 'పార్టీ పట్టాలకు ధనాన్ని చెల్లించడం' వంటి అప్రతిష్టకరమైన అపవాదు ఆరోపించబడింది. అట్లాంటి కార్యక్రమాలను నిరోధించడానికి చందాల యెుక్క ప్రమాణాన్ని ఏర్పరచాలని పట్టుబట్టారు. ఎన్నికల ఖర్చులు పెరుగుతుండగా, పార్టీ నిధులు కూడా తగినట్టు పెరగవలసి ఉంది. UKలో కొంతమంది రాజకీయనాయకులు దేశ ప్రభుత్వమే నిధులు సరఫరా చేయాలని సూచించాయి; ఈ ప్రతిపాదన ఆసక్తికరమైన చర్చకు దారితీసింది. చందాల యెుక్క పెరుగుతున్న తీవ్రపరిశోధనతోపాటు అనేక పాశ్చాత్య గణతంత్రాలలో పార్టీ సభ్యత్వాలలో దీర్ఘకాల సంకోచం జరిగింగి, ఇది కూడా నిధుల సరఫరాను కషటతరం చేసింది. ఉదాహరణకి సంయుక్త రాజ్యం మరియు ఆస్ట్రేలియాలో రెండు ప్రధాన పార్టీలలో సభ్యత్వం 2006లో గణనీయంగా జనాభా ఆ సమయంలో పెరిగినప్పటికీ, 1950లో ఉన్నదానికన్నా 1/8 వంతు తక్కువగా ఉంది. ఐర్లాండ్‌లో, సిన్ ఫీన్ పార్టీ యెుక్క ఎన్నుకోబడిన ప్రతినిధులు సగటు పారిశ్రామిక వేతనాన్నిమాత్రమే వారి జీతంగా తీసుకుంటారు, మిగిలినది పార్టీ బడ్జట్‌లోకి వెళుతుంది. మిగిలిన ఆర్జనలను వారు లెక్కింపులోకి తీసుకోకపోవచ్చును. సోషలిస్ట్ పార్టీ (ఐర్లాండ్) యెుక్క ఎన్నిక కాబడిన ప్రతినిధులు వారి మొత్తం ఆర్జనలలో కేవలం సగటు పారిశ్రమిక వేతనాన్ని తీసుకుంటారు.
ఎన్నికల సమయంలో పార్టీ మరియు అభ్యర్థుల కొరకు ప్రజానిధుల సేకరణ అనేక అమరికలను మరియు మరింత సాధారణంగా ఉంటుంది. నిధుల సరఫరాలో రెండు రకాల విశదీకరమైన వర్గాలు ఉన్నాయి, ప్రత్యక్షమైనవి, ఇందులో ధనాన్ని పార్టీకి బదిలీ చేయడం ఉంటుంది, మరియు పరోక్షమైనవి, ఇందులో దేశ పత్రికాయంత్రాంగంలో ప్రసారం, మెయిలు సేవలను లేదా సరఫరాలను ఉపెయోగించటం వంటివి ఉంటాయి. ACE ఎలెక్టోరాల్ నాలడ్జ్ నెట్వర్క్ నుండి దత్తాంశాలను సరిపోలిస్తే, నమూనాగా తీసుకోబడిన 180 దేశఆలలో, 25% దేశాలు ప్రత్యక్ష లేదా పరోక్ష నిధుల సరఫరాను అందించడలేదు, 58% ప్రత్యక్ష ప్రభుత్వ నిధుల సరఫరాను మరియు 60% దేశాలు పరోక్ష నిధుల సరఫరాను చేస్తున్నాయి.[5] కొన్ని దేశాలు ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష నిధుల సరఫరాను రాజకీయ పార్టీలకు అందిస్తాయి. నిధుల సరఫరా అన్ని పార్టీలకు సమానంగా ఉండాలి లేదా గత ప్రచారాల మీద ఆధారపడి ఉండాలి లేదా ఎన్నికలో పాల్గొంటున్న అభ్యర్థుల సంఖ్య మీద ఆధారపడి ఉండాలి.[6] తరచుగా పార్టీలు ప్రైవేటు మరియు ప్రభుత్వ మిళిత నిధుల సరఫరా మీద ఆధారపడి ఉంటాయి మరియు వారి ఆర్థిక సంబంధ విషయాలను నియోజక నిర్వహణా సంఘానికి వెల్లడి చేయవలసి ఉంటుంది.[7]
పార్టీల కొరకు రంగులు మరియు చిహ్నాలు
ప్రధాన శీర్షిక: పొలిటికల్ కలర్ మరియు లిస్ట్ ఆఫ్ పొలిటికల్ పార్టీ సింబల్స్ చూడండి
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాధారణంగా చూస్తే, రాజకీయ పార్టీలు రంగులతో సంబంధ పెట్టుకుంటాయి, ప్రధానంగా గుర్తింపుకొరకు, ముఖ్యంగా ఎన్నికల సమయంలో ఓటరుకు సులభంగా తెలియడానికి కలిగి ఉంటారు. సాంప్రదాయిక పార్టీలు సాధారణంగా నీలం లేదా నలుపును ఉపయోగిస్తాయి.
గులాబీ రంగు కొన్నిసార్లు మధ్యస్థ సాంఘికవాదాన్ని సూచిస్తుంది. పసుపు రంగును తరచుగా ఉదారవాదం లేదా సాంప్రదాయిక ఉదారవాదం కొరకు వాడబడుతుంది.
ఎరుపు రంగు సాధారణంగా వామపక్షవాది, సామ్యవాది లేదా సాంఘికవాది పార్టీలను ఉరుగ్వేలో మినహా మిగిలినచోట్ల సూచిస్తుంది ఇక్కడ "పార్టిడో కలోరాడో" (ఎర్రరంగు పార్టీ) సాధారణంగా (రాజకీయంగా) ఉదారవాద పార్టీ, అయితే దానియెుక్క ఆర్థిక అభిప్రాయాలు సాంప్రదాయిక ఉదారవాదం మరియు సాంఘిక-ప్రజాస్వామ్యం యెుక్క మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. ఈ సందర్భంలో, ఎర్రరంగును వాడటం పార్టీ యెుక్క మూలాల నుండి వచ్చింది, 1836లో ప్రపంచంలో ఉన్న అతిపురాతనమైన చురుకైన పార్టీలలో ఒకటిగా అయ్యింది.
ఆకుపచ్చరంగు ఆకుపచ్చ పార్టీలకు, ఇస్లాంవాద పార్టీలకు మరియు ఐరిష్ జాతీయవాది మరియు ఉత్తర ఐర్లాండ్‌లోని గణతంత్ర పార్టీల రంగుగా ఉంది. కమలారంగు కొన్నిసార్లు నెదర్లాండ్స్‌లో, ఇజ్రాయిల్‌లో కమలారంగు స్థావరంతో లేదా ఉత్తర ఐర్లాండ్‌లో ఉల్స్టర్ విధేయవాదులు ఉన్నట్టు జాతీయవాదం యెుక్క రంగుగా ఉంటుంది; ఇది ఉక్రెయిన్‌లో ఉన్నట్టు సంస్కరణ యెుక్క రంగుగా ఉంటుంది. గతంలో, ఊదారంగును రాయల్టీ (తెలుపు లాగా)భావించబడేది, కానీ ఈనాడు దానిని కొన్నిసార్లు మహిళా సంబంధ పార్టీల కొరకు కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. తెలుపు కూడా జాతీయవాదంతో సంబంధం కలిగి ఉంది. "ఊదారంగు పార్టీ" అనే దానిని గుర్తించబడని పార్టీ యెుక్క విద్యాసంబంధ పరికల్పనగా ఉపయోగించబడుతుంది, ఇందులో సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని కేంద్రీయవాద పార్టీ (ఎందుకంటే ఊదారంగు ప్రధాన పార్టీల రంగులైన ఎరుపు మరియు నీలం రంగుల మిశ్రమంతో వస్తుంది) మరియు అత్యంత ఆదర్శవాద "శాంతి మరియు ప్రేమ" పార్టీ —గ్రీన్ పార్టీ ఉన్న విధంగా ఉన్నాయి. నలుపు రంగు సాధరణంగా ఫాసిస్ట్ పార్టీలతో సంబంధం కలిగి బెనిటో ముస్సోలినీ యెుక్క నల్లషర్టుల నాటి నుండి ఉంది, కానీ ఇది అరాజకత్వంతో కూడా ఉంది. అదేవిధంగా, పోకవర్ణం కూడా తరచుగా నాజీ పార్టీల ముట్టడి సమూహాల యెుక్క పోకవర్ణ-యూనిఫాంను నాజిజంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
ఓటరు యెుక్క నిరక్ష్యరాస్యత నిర్దిష్టంగా ఉన్నప్పుడు వర్ణ సంఘాల సూత్రాల కొరకు ఉపయోగకరంగా ఉన్నాయి. రాజకీయ పార్టీలు మరియు సంస్థల మధ్య సంకీర్ణాలు మరియు మైత్రులు ఉన్నప్పుడు పార్టీలకు తీవ్రమైన సంధానాలను చేయవద్దనుకుంటే వీటిని ఉపయోగించబడుతుంది, ఉదాహరణకి: రెడ్ టోరీ, "పర్పుల్" (ఎరుపు-నీలం) మైత్రులు, రెడ్-గ్రీన్ మైత్రులు, బ్లూ-గ్రీన్ మైత్రులు, ట్రాఫిక్ లైట్ సంకీర్ణాలు, పాన్-గ్రీన్ సంకీర్ణాలు, మరియు పాన్-బ్లూ సంకీర్ణాలు ఉన్నాయి.
సంయుక్త రాష్ట్రాలలో రాజకీయ వర్ణం అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల నుండి భేదిస్తాయి. 2000ల నాటినుండి, ఎరుపు సాంప్రదాయపక్ష రిపబ్లికన్ పార్టీతో సంబంధం కలిగి ఉండగా నీలం వామపక్షమైన డెమోక్రటిక్ పార్టీతో సంబంధం కలిగి ఉంది. అయినప్పటికీ, ఇతర దేశాలలో ఉన్న రాజకీయ రంగుల పథకాలలా కాకుండా, పార్టీలు ఆ రంగులను ఎన్నుకోవు; వాటిని 2000ల ఎన్నికల ఫలితాల వార్తా ప్రసారంలో ఉపయోగించబడి ప్రముఖంగా వాడినందుకు పట్టుబడి చట్టపరమైన పోరులోకి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. 2000 ఎన్నికలకు ముందు ప్రతి రాష్ట్రపతి ఎన్నికలకు ముందు ఏ పార్టీకి ఏ రంగు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుందని అసాధారణంగా పత్రికా యంత్రాంగం మార్చివేసింది. వర్ణ పథకం ఆ సంవత్సరం అమితమైన దృష్టిని ఆకర్షించింది, అందుచే తరువాత ఎన్నికలో అయోమయానికి గురైనప్పటికీ ఆ క్రమాన్ని ఆపివేశారు.
సాంఘికవాద పార్టీల సంకేతం తరచుగా పిడికలిలో పట్టుకున్న ఒక ఎర్ర గులాబీగా ఉంటుంది. సామ్యవాద పార్టీలు తరచుగా ఒక సుత్తిని కార్మికుణ్ణి, కొడవలిని రైతును ప్రతిబింబిస్తూ ఉంచుతారు, లేదా సుత్తి మరియు కొడవలి రెండింటినీ ఒకేసారి ఇద్దరినీ సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
నాజిజం యెుక్క సంకేతం స్వస్తిక లేదా "హాకెన్‌క్రెజ్", ఇది ప్రాచీన కాలాలనాటి నుంచి ఉన్నప్పటికీ ఏదైనా నిర్వహించబడిన ద్వేషపూరిత సంఘానికి దాదాపు విశ్వవ్యాప్తంగా అవలంబిస్తున్నారు.
మొత్తం నియోజకవర్గం నిరక్షరాస్యులుగా ఉంటే చిహ్నాలు చాలా ముఖ్యమైనవిగా ఉంటాయి. కెన్యా రాజ్యాంగ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ, 2005లో, రాజ్యాంగ మద్ధతుదారులు అరటిపండును వారి సంకేతంగా ఉంచుకోగా "నో" అని తెలపడానికి కమలాపండును వాడారు.
రాజకీయ పార్టీల యెుక్క అంతర్జాతీయ పార్టీలు
19వ మరియు 20వ శతాబ్ద సమయంలో, అనేక జాతీయ రాజకీయ పార్టీలు వారిని అంతర్జాతీయ సంస్థలతో అలాంటి ఉద్దేశ్యాలతో నిర్వహించుకోవాలని అనుకుంటాయి. ప్రముఖ ఉదాహారణలలో ఇంటర్నేషనల్ వర్కింగ్‌మెన్'స్ అసోసియేషన్ (ఫస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ అని కూడా పిలుస్తారు), సోషలిస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ (సెకండ్ ఇంటర్నేషనల్ అని కూడా పిలుస్తారు), కమ్యూనిస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ (థర్డ్ ఇంటర్నేషనల్ అని కూడా పిలుస్తారు), మరియు కార్మిక తరగతి పార్టీల కొరకు ఫోర్త్ ఇంటర్నేషనల్ సంస్థలుగా ఉంటాయి, లేదా లిబరల్ ఇంటర్నేషనల్ (పసుపురంగు), క్రిస్టియన్ డెమోక్రటిక్ ఇంటర్నేషనల్ మరియు ఇంటర్నేషనల్ డెమోక్రాట్ యూనియన్ (నీలం రంగు) ఉన్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్త ఆకుపచ్చ పార్టీలు ఈ మధ్యనే గ్లోబల్ గ్రీన్స్‌ను స్థాపించాయి. సోషలిస్ట్ ఇంటర్నేషనల్, లిబరల్ ఇంటర్నేషనల్ మరియు ఇంటర్నేషనల్ డెమోక్రాట్ యూనియన్ అన్నీ కూడా లండన్ ప్రధాన కేంద్రంగా ఉన్నాయి.
కొన్ని దేశాలు (ఉదా. హాంగ్‌కాంగ్ వంటివి) స్థానిక మరియు విదేశీ రాజకీయ సంస్థల మధ్య అధికారిక సంధానాలను చట్ట బహిష్కృతం చేస్తుంది, ప్రభావవంతంగా అంతర్జాతీయ రాజకీయ పార్టీలను బహిష్కృతం చేస్తుంది.
రాజకీయ పార్టీలలో రకాలు
ఫ్రెంచి రాజకీయ శాస్త్రవేత్త మారిస్ దువెర్గెర్, హోదా పార్టీలు మరియు సామూహిక పార్టీల మధ్య విభేధాన్ని చూపించారు. హోదా పార్టీలు రాజకీయ శ్రేష్టమైనవి, అవి ఎన్నికలలో పోటీచేయడం గురించి దీర్ఘాలోచన చేస్తాయి మరియు బయటవారి ప్రభావాన్ని నియంత్రిస్తాయి, వీరు ఎన్నికల ప్రచారంలో సహాయానికి మాత్రమే ఉపయోగపడతారు. పార్టీ ధనానికి మూలమైన సామూహిక పార్టీలు నూతన సభ్యులను చేర్చుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తాయి మరియు తరచుగా పార్టీ ఆశావాదాన్ని విస్తరింపచేసి అలానే ఎన్నికలలో సహాయపడతారని ఆశిస్తుంది. హోదా పార్టీలు అధిక విశ్వాసాన్ని ఆశించకపోవటం వలన సభ్యత్వం విస్తరించేటప్పుడు శ్రేష్టమైన నిర్వహణచేస్తూ అవి చాలావరకూ సంకరాలు అయిపోయి ఉండవచ్చు. సాంఘికవాద పార్టీలు సామూహిక పార్టీల ఉదాహరణలు, అయితే బ్రిటీష్ కంజర్వేటివ్ పార్టీ మరియు జర్మన్ క్రిస్టియన్ డెమోక్రటిక్ యూనియన్ సంకర పార్టీల ఉదాహరణలుగా ఉన్నాయి. సంయుక్త రాష్ట్రాలలో, రెండు ప్రధాన పార్టీలూ హోదా పార్టీలే, ప్రాథమికాల యెుక్క పరిచయం మరియు ఇతర సంస్కరణలు వాటిని మార్చాయి, అందుచే అభ్యర్థుల ప్రభావం మరియు ప్రతిపాదన మీద పోటీ చేసే కార్యకర్తలు అధికారాన్ని కలిగి ఉంటారు.[8]
క్లాస్ వాన్ బెయ్మ్ ఐరోపా పార్టీలను తొమ్మిది కుటుంబాలుగా విభజించారు, ఇవి అనేక పార్టీలను వర్ణించాయి. ఇతను ఎడమ నుంచి కుడికి ఏడింటిని అమర్చగలిగారు: సామ్యవాద, సాంఘికవాద, గ్రీన్, లిబరల్, క్రిస్టియన్ డెమోక్రటిక్, సాంప్రదాయిక మరియు ఉదారవాదంగా ఉన్నాయి. రెండు ఇతర రకాల యెుక్క స్థానాలు వ్వసాయిక మరియు ప్రాంతీయ/స్వజాతీయ పార్టీలు వ్యత్యాసంగా ఉంటాయి.[9]
వీటిని కూడా చూడండి

ఎలైట్ పార్టీ
రాజకీయ పార్టీల జాబితా
దేశం ప్రకారం ఉన్న రాజకీయ పార్టీల యెుక్క జాబితా
రాజకీయ పార్టీ చిహ్నాల యెుక్క జాబితా
రాజకీయాలకు సంబంధ అంశాల యెుక్క జాబితా
పార్టిక్రసీ (ఒకటి లేదా అధిక పార్టీలచే ప్రాబల్యం చేయబడుతున్న రాజకీయ హయాము)
పొలిటికల్ కలర్
పొలిటికల్ ఫాక్షన్ (గతంలోని మరియు ఆధునిక పార్టీలో ఉన్నవి)
పార్టీ క్లాస్
పార్టీ లైన్ (పాలిటిక్స్)
ది పార్టీ (పాలిటిక్స్)
సూచనలు

గ్రంథ పట్టిక
అబిజాదెహ్, అరాష్, 2005. , "ప్రచారాలు లేకుండా ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికలా? జాతీయ బహాయి ఎన్నికల యెుక్క సాధారణ స్థాపనలు." వరల్డ్ ఆర్డర్ Vol. 37, No. 1, pp.7–49.
దువెర్గెర్, మారిస్. 1954. పొలిటికల్ పార్టీస్. లండన్: మెతుయెన్.
గున్థెర్, రిచర్డ్ మరియు లారీ డైమండ్ 2003. "రాజకీయ పార్టీల జాతులు: ఒక నూతన టిపోలజీ," పార్టీ పాలిటిక్స్ , Vol. 9, No. 2, pp.167–199.
న్యుమాన్, సిగ్ముండ్ (ed.). 1956. మోడరన్ పొలిటికల్ పార్టీస్ . IL: చికాగో విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ.
రెడ్డింగ్, రాబర్ట్. 2004. హయార్డ్ హేట్రెడ్ . RCI.
స్మిత్, స్టీవెన్ S. 2007. పార్టీ ఇన్‌ఫ్లుయన్స్ ఇన్ కాంగ్రెస్. కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ.
సుతెర్ల్యాండ్, కీత్. 2004. ది పార్టీ'స్ ఓవర్ . ఇమ్ప్రింట్ అకాడెమిక్. ISBN 0-907845-51-7
వేర్, అలాన్. 1987 సిటిజన్స్, పార్టీస్ అండ్ ది స్టేట్: అ రీఅప్రైజల్. ప్రిన్స్‌టన్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ.
వేర్, అలాన్. రాజకీయ పార్టీలు మరియు పార్టీ పద్ధతులు . ఆక్స్‌ఫోర్డ్: ఆక్స్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ, 1996. ISBN 0-19-878076-1
బాహ్య లింకులు

 నిష్పక్షపాత సమాజం, ఇక్కడ ఇరువైపుల ఉన్నవారు చర్చలలోకి ప్రవేశించవచ్చు.
మంచి కన్నా ఏదన్నా అధికంగా రాజకీయ పార్టీలు చేస్తాయా?

వర్గం:ఎన్నికలు
వర్గం:రాజకీయ పార్టీలు

రాజకీయ పార్టీ

ఇటలీలో ఎన్ని రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి?


 కోటికేశవరం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కోరుకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].
ఇది మండల కేంద్రమైన కోరుకొండ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజమండ్రి నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 963 ఇళ్లతో, 3340 జనాభాతో 786 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1671, ఆడవారి సంఖ్య 1669. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1979 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 22. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587377[2].పిన్ కోడ్: 533290.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి కోరుకొండలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కోరుకొండలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజానగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బూరుగుపూడిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కోరుకొండలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రి లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కొతికెసవరంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఐదుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కొతికెసవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొతికెసవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 154 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 10 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 4 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 28 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 2 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 26 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 560 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 321 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 267 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొతికెసవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఇతర వనరుల ద్వారా: 267 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
కొతికెసవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	3,340 - పురుషుల సంఖ్య 	1,671 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,669 - గృహాల సంఖ్య 	963
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,411.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,714, మహిళల సంఖ్య 1,697, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 797 ఉన్నాయి.
మూలాలు

కోటికేశవరం గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?


ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయ్యద్ (జననం 12 జనవరి 1936 – మరణం 7 జనవరి 2016) జమ్మూ&కాశ్మీరు రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి రెండుసార్లు ముఖ్యమంత్రి పదవిని అధిష్టించారు. 2002 -2005 మధ్య తొలిసారి ముఖ్యమంత్రిగా వ్యవహరించారు. తిరిగి 2015 మార్చి 1న బీజేపీ సహకారంతో తిరిగి రెండోసారి ముఖ్యమంత్రిగా తాను జనవరి 2016లో మరణించేంతవరకు ఉన్నారు. ఆయన 1989 -90 మధ్య కాలంలో కేంద్ర హోంమంత్రిగా వ్యవహరించారు.[1] ఆయన 1990లో పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ పార్టీని స్థాపించారు.[2] ఆయన అనారోగ్యంతో 2016 డిసెంబరు 24 వ తేదీన ఎయిమ్స్ ఆసుపత్రిలో చేరి జనవరి 7 2016 న మరణించారు.[3][4]
జీవిత విశేషాలు
ఆయన జనవరి 12 1936 న అనంతనాగ్ జిల్లాలోని బిజ్‌బెహరా పట్టణంలో జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్యను శ్రీనగర్ లోనూ, న్యాయశాస్త్రం మరియు అరబిక్ భాషలో పోస్టు గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలను ఆలీఘర్ విశ్వవిద్యాలయంలోనూ రాజకీయాలకు రాకముందే పూర్తిచేసారు.[5]
ప్రముఖ రాజజీయవేత్త అయిన మహబూబా ముఫ్తి ఆయన కుమార్తె.[6]
రాజకీయ జీవితం
1950ల్లో ఆయన తన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని డెమొక్రాటిక్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీ ద్వారా ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత ఆ పార్టీ కాంగ్రెస్ లో విలీనమైంది. కాంగ్రెస్ పార్టీని కాశ్మీర్‌లో బలీయమైన శక్తిగా తీర్చిదిద్దడంలో ఆయన పాత్ర కీలకం. 1967లో సహాయ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. 1972 మరియు 1975 లలో కేబినెట్ మంత్రి అయ్యారు[7]. 1975లో జమ్ము కాశ్మీర్ పీసీసీ చీఫ్ అయ్యారు. ఆయన 1987 వరకు కాంగ్రెస్ సభ్యులుగా ఉన్నారు.[8] ఆయన 1986లో నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీ, కాంగ్రెస్ పార్టీ చేతులు కలిపాయి[8]. ఆయన 1986లో రాజీవ్ గాంధీ కేబినెట్‌లో పర్యాటక, పౌర విమానయాన మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు[7]. 1987 వరకూ కాంగ్రె్‌సలో ఉన్న ఆయన ఆ ఏడాది అక్టోబరులో వీ.పీ.సింగ్‌తో కలిసి జన్‌మోర్చాను స్థాపించారు. 1989 లో ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ముజఫర్‌నగర్ నియోజకవర్గం నుంచి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు. వీ.పీ.సింగ్ నేతృత్వంలోని నేషనల్ ఫ్రంట్ సర్కారులో చేరి దేశానికి తొలి/ఏకైక ముస్లిం హోం మంత్రి అయ్యారు[9][10]
. 1987లో కాంగ్రె్‌సను వీడిన ముఫ్తీ మళ్లీ పీ.వీ.నరసింహారావు హయాంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చేరువయ్యారు. 1999లో మళ్లీ కాంగ్రెస్‌కు రాజీనామా చేసి తన కుమార్తె మెహబూబా ముఫ్తీతో కలిసి పీపుల్స్ డెమొక్రటిక్ పార్టీ (పీడీపీ) ని స్థాపించారు. 2002లో కాంగ్రెస్‌తో జతగట్టి తొలిసారి జమ్ము కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టారు.
మళ్లీ గత ఎన్నికల్లో అత్యధిక సీట్లు సాధించి, ముస్లింలు అధికంగా ఉండే జమ్ము కాశ్మీర్‌లో బీజేపీ-పీడీపీ కూటమి కట్టడం వెనుక కీలక పాత్ర పోషించారు. రెండోసారి ముఖ్యమంత్రి పదవిని అధిష్ఠించారు. 1989లో కేంద్ర హోం మంత్రిగా సయీద్ బాధ్యతలను స్వీకరించిన కొద్ది రోజులకే ఆయన కూతురు రుబైయాను కాశ్మీర్ తీవ్రవాదులు కిడ్నాప్ చేశారు. రుబైయా కిడ్నాప్ అప్పట్లో దేశంలో పెద్ద సంచలనాన్ని సృష్టించింది. సాక్షాత్తూ దేశ హోం మంత్రి కూతురే కిడ్నాప్ అయితే ఇక సామాన్య ప్రజల పరిస్థితి ఏమిటంటూ ప్రతిపక్షాలు గగ్గోలు పెట్టాయి. కరుడుగట్టిన ఐదుగురు తీవ్రవాదులను విడిచిపెట్టి రుబైయాను కాపాడుకోవాల్సి రావడం దేశ ప్రతిష్ఠను కొంత దిగజార్చింది.[11]
మరణం
ముఫ్తి మహమ్మద్ సయ్యిద్ జనవరి 7 2016 న తెల్లవారు జామున డిల్లీ లోని ఆల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ లో మరణించారు. ఆయన వయసు 79 సంవత్సరాలు. అనారోగ్యం కారణంగా ఆయన డిసెంబరు 24 న ఆసుపత్రిలో చేరారు. ఆయన ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమించడంతో గత కొద్ది రోజులుగా వెంటిలేటర్ పై చికిత్సను అందిస్తున్నారు.[12]
మూలాలు

ఇతర లింకులు

వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:1936 జననాలు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు ప్రముఖులు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు

ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయ్యద్

ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయ్యద్ తండ్రి పేరేమిటి ?


గంగరాజు మాడుగుల, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము.  [1]
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	53,884 - పురుషులు 	26,966 - స్త్రీలు 	26,918

మూలాలు

మండలంలోని గ్రామాలు

చిలకపనస
గరిసింగి
సూర్తిపల్లి
రెయ్యలగడ్ద
మదటకొండ
బురదవీధి
కప్పలు
కొడిమామిడి
కురిదిలు
కే. బంధవీధి
సంకులమద్ది
వణుకూరు
కిల్లంకోట
సరియపల్లి
వలసపనస
వడ్రంగిపాడు
మానేపల్లి
బుసిపల్లి
చిలకలపాలెం
సురిమెట్ట
అలగం
యెస్తల
కిల్లుపల్లి
తర్తలు
పొర్లుగుంట
సొపలు
సిరసపల్లి
జములవీధి
జీలుగులగొయ్య
సింగర్బగొంది
పుతికమెత్త
రాచవీధి
గొందిపల్లి
మందిభ
సుబ్బులు
బొఇతెల (బొంకతిలి దగ్గర)
చాపగెద్ద
పెద్దగరువు
సింగం వలస
మద్దిగరువు
బుసులకోట
యెగరపల్లి
పనసపల్లి
పులుసుమామిడి
దిగరపల్లి
పినజగీరు
కుంబుర్ల
వంద్రంగుల
గదిగుంట
వకపల్లి
దిప్పలగొంది
వంతలమామిడి
వరదమామిడి
యెర్రగొప్పు
నూగుమామిడి
నుర్మతి
మొసైదిపనుకు కొత్తూరు
మద్దివీధి
బొద్దగొంది
తియ్యగుండం
వయ్యంపల్లి
పినలువ్వసింగి
సంగులొయ
అరగదపల్లి
పెద లువ్వసింగి
తరబుసింగి
కందులగదె
తూర్పు బండవీధి
పలమామిడి
సిర్లబండ
వంచెబు
కరకపల్లి
బొండపల్లి
బొద్దపుత్తు
ములగరువు
చిత్తంపుత్తు
రెగది
చిత్తుగుమ్మి
వలసమామిడి
సుర్తిపల్లి
బొద్దపుత్తు
తగ్గిమెట్ట
మందివనం
బీరం
సలిమెరంగి
తదివీధి
అనర్భ
పెదజగీరు
కితుములు
కొరపల్లి
రుదిబయలు
బరం
సదెకు
రొలంగిపుత్తు
ఎం.నిత్తపుత్తు
పలకొండ
పులగొంది
పెదకొండ
గన్నెల్బ
వన్నెలభ
అగంపాడు
వెమరాజుకొదపల్లి
ఉబలగరువు
తుమ్మెదల నెరెదు
జన్నెర
వెన్నెల
బురుగువీధి
చెపల్లి
జీ.నిత్తపుత్తు
కర్నికలంక
సింగర్భ
రాచపల్లి
యెగరచ్చపల్లి
రీమలి
మధురమామిడి
వల్లంగుల
లక్కులు
కొక్కిరపల్లి
చీకుంబండ
వనభంపాడు
వెన్నెలకోట
దేవరాపల్లి
యెదుచవల్లు
మర్రిపాలెం
తొక రై
పద్మపురం
సరియ
బొర్రమామిడి
బుసిపల్లి
గొయ్యిగుంట
బలిజిపేట
గేదలబండ
ఉల్లివరపాడు
పిన కిల్తరు
సువ్వపాడు
కృష్ణాపురం
సంగంబండ
కినగరి
కుంటలం
గలిపాడు
కొర్రపాడు
పెద్ద కిల్తరు
వంజరి
పొర్లుబండ
మిత్తలపాడు
తాటిపాలెం
లువ్వపల్లి
చీమకురపాలెం
కిముదుపల్లి
తెర్లమామిడి
కులుపాడు
మద్దులబండ
చిన్న ఉరుము
పెదలంక
పెద ఉరుము
దర్లంగొంది
గొద్దుబుసులు
పీ.జీ.మడుగుల
రొలంగిపుత్తు
మచ్చ్యపురం
సంగం
బండవీధి
కే.కొదపల్లి
గన్నెరుపుత్తు
చింతలగొంది
గద్దెరై
ఉర్లుమెత్త
అండంగిసింగి
జీ.ఎం.కొటూరూ
కే.జీ.మడుగుల
జొగులపుత్తు
బుసిపల్లి
బలమనుసంక
వరిగెలపాలెం
కొటూరూపాడు
పెదపాడు
ఉదపలం
ములకైపుత్తు
అండనపల్లి
ఉల్లికల్లలబండ
గొందిమెలక
ములగరువు
గెమ్మెలి
చిన్నకొటూరూ
బొద్దగొంది
చిత్తంపాడు
జీ. కొటూరు
వర్లమామిడి
రమచంద్రపాలెం
కొలంబొర
చింతకోట
సంపంగి పుత్తు
బొబ్బంపాడు
కునెతి
వత్తివగిస
గొలగొండ
యెనుగుగొంది
సింగరాజుపేట
దెగలరై
తొతలగొంది
చిన కంతవరం
గొందిపాడు
వంజంగిపాడు
గొందురు (వై.బీ. గొందురు దగ్గర)
గుర్రయి
కుంబిదిసింగి
చిన్నలొచలి
మందిగరువు
పెదకంతవరం
సొలభం
భీమలొయ
గొదుగుమామిడి
ఎస్.కొటూరూ
రల్లపుత్తు
కొండభీమపాలెం
బర్సింగిమెత్త
గొంపం
గద్రయి
చినపొర్లు
మంగతపాలెం
గదుటూరూ
పచినపల్లి
గొద్ద
కొత్తపల్లి
పెద్దలొచలె
రచపనుకు
వంతల
తియ్యమామిడి
జర్రై
కుద్దంగి
చిన్న పినపాలెం
గంగదెవిగుది
వెదురుపల్లి
పనసలగెద్ద
బరిసింగి
గొద్దుకురలబండ
వంతలమామిడి
కొత్తగరువు
అద్దులు
పెదవలస
పిసుమామిడి
కజ్జపల్లి
పచెలి
దబ్బగరువు
బంగరుమామిడి
వనభరంగిపాడు
గంజిగెద్ద
పెద్దపినపాలెం
గనుగురొలు
వసమామిడి
బొందులపనుకు
సీతబండ
గొద్దలికర్ర
గుర్రలగుమ్మి
పెద్దబయలు
జొలంపుత్తు
మొందికోట
వలసపాడు
పొర్లు
ఇందుగుల
కుమ్మరగుంట
చుత్తుకోట
కొత్తకుండలు
మెత్తపాడు
గొర్రిలపుత్తు
లక్కపాడు
పెదపొర్లు
అంబలమామిడి
గెమ్మెలిబరు
బొద్దపాడు
అకుతొత
రొలుగుంట
సదంగి
లబ్బర్ల
పిట్టగుల్లు
నిత్తమామిడి
నెయ్యలబండ
పెదగెద్ద
తలబరుసింగి
బొద్దుమామిడి
తళ్లిమామిడి
పలమామిడి
చిలకల మామిడి
రొప్పులు
గొరదలు
గుంటపల్లి
బగరుగుది
మల్లిపాడు
తోక చిలక
కరెబండ
గుమ్మదిగొంది
ఒలిమామిడి
పిన్నపొలం

గంగరాజు మాడుగుల

అగంపాడు గ్రామంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలను ఎప్పుడు ప్రారంభించారు?


బాస్కెట్ బాల్ నియమాలు అంటే ఆటకు అనుసరించాల్సిన నియమ నిబందనలు ఆట నిర్వహణ, పరికరాలు, ఆట అడే విధానానికి సంబంధించినవి. నేషనల్ బాస్కెట్బాల్ అసోసియేషన్తో సహా చాలా సంస్థలు తమ స్వంత నియమ నిభందనలు ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి. దీనికి తోడు ఇంటర్నేషనల్ బ్యాస్కెట్ బాల్ ఫెడరేషన్ (FIBA) యొక్క టెక్నికల్ కమిషన్ అంతర్జాతియ ఆటకు నియమ నిభందనలు నిర్ణయిస్తుంది.
బ్యాస్కెట్ బాల్ నియమ నిభందనలు
జేమ్స్ నైస్మిత్ తాను కనుగొన్న బ్యాస్కెట్ బాల్ నియమ నిభందనలు ప్రచురించాడు.[1]
1.) బాల్ ఒకటి లేదా రెండు చేతులతో విసరవచ్చు.
2.) బాల్ ఒకే చేత్తో లేదా రెండు చేతులతో కొట్టవచ్చు.
3.) ఆటగాడు బాల్ తో పరుగెత్తి వెళ్ళకూడదు. ఆటగాడు తాను బంతిని పట్టుకొన్నచొటు నుండే బంతిని విసరాలి. ఇందుకు వేగంగా పరుగేత్తగల వ్యక్తికే అనుమతి ఇవ్వబడును.
4.) బంతిని రెండు చేతులతో పట్టుకోవాలి. ముంజేతులు లేదా శరీరాన్ని ఉపయోగించరాదు.
5.) అవతలి వ్యక్తితో పెనుగులాట, పట్టుకోవడం తోపులాట కొట్టడం తోసివేయడం చేయరాదు. ఈ నిభందన మీరిన ఆటగాడు ఫౌల్ గా భావించబడును. రెండవసారి మీరినచో తర్వాతి బాస్కెట్ వరకు అనర్హునిగా చేస్తారు. అవతలి వ్యక్తిని గాయపరిచినట్లు తేలితే ఆ వ్యక్తిని పూర్తి ఆటకి అనర్హునిగా పరిగణిస్తారు. అతనికి బదులు వెరే వ్యక్తికి అనుమతి లభించదు.
6.) ఫౌల్ అనగా ఆటగాడు బాల్ ను పిడికిలితో గుద్దుట, నిభందనలు మూడు మరియు నాలుగులను మరియు నియమం ఐదులో వివరించిన వాటి అతిక్రమణ.
7.) ఏ వైపు అయినా వరుసగా మూడు సార్లు ఫౌల్స్ చేసినట్లయితే ప్రత్యర్థి జట్టుకు ఒక గోల్ గా భావిస్తారు . (వరుసగా అనగా ఆ సమయంలో ప్రత్యర్థులు లేకుండా ఫౌల్ చేయడమని అర్ధం)
8.) గ్రౌండ్ నుండి బంతిని బాస్కెట్ లోనికి విసురుట లేదా కొట్టిన తర్వాత బంతి కింద పడకుండా అలాగే నిలిచినచో దాన్ని ఒక గోల్ గా పరిగణించబడును కాని అవతలి జట్టు వారు బంతిని గోల్ పడకుండా ప్రతిఘటించుట లేదా తాకుట చేయకుండా ఉండాలి. బంతి అంచులలో నిలిచి, ప్రతిపక్ష జట్టువారు బాస్కెట్ను కదిలించినచో దానిని ఒక గోల్ గా పరిగణిస్తారు.
9.) బంతి బాస్కెట్ అంచులను దాటినచో దానిని ఆట స్థలము లోనికి విసిరి దానిని తాకిన మొదటి వ్యక్తిచే ఆట మొదలుపెట్టబడుతుంది. సమస్య ఉదయించినప్పుడు అంపైర్ స్వయంగా బంతిని క్రిడా స్థలంలోకి విసురుతాడు. బంతిని విసిరెందుకు అయిదు సెకండ్ల వ్యవధి మాత్రమే ఉంటుంది. అంతకుమించి బంతిని పట్టుకొని ఉన్నచో, అది ప్రతిపక్ష జట్టుకు చెందుతుంది. ఏ జట్టు అయినా ఆలస్యం చేసినట్లయితే దాని ప్రత్యర్థి జట్టుకు అంపైర్ ఫౌల్ ను అపాదిస్తాడు .
10.) ఆటకు అంపైర్ న్యాయ నిర్ణేత. వరుస ఫౌల్స్ ను ఎంచి రిఫేరీకి తెలియజేస్తాడు. నియమము 5 ప్రకారం ఆటగాళ్ళను అనర్హులుగా నిర్ణయించే అధికారం ఆయనకు ఉంది.
11.) బంతికి సంబంధించినంత వరకు రేఫేరీనే న్యాయ నిర్ణేత. ఇతను బంతి ఎలా ఎగిరింది, అంచులలో ఎలా ఉంది, ఎ జట్టుకు చెందినది మరియు ఎప్పుడు అనేది నిర్ణయిస్తాడు. గోల్ ఎప్పుడు పడింది, ఎన్నిసార్లు బాస్కెట్ లో పడింది, మరియు ఇతర విధులు నిర్వహించే స్కోరు కీపరులా రేఫేరీ వ్యవహరిస్తాడు.
12.) కాల వ్యవధి రెండు పదిహీను నిమిషాలుగా ఉంటూ నడిమధ్య అయిదు నిమిషాల విరామం ఉంటుంది.
13.) నిర్ణీత సమయంలో ఎక్కువ పాయింట్స్ గెలిచిన జట్టును విజేతగా ప్రకటిస్తారు.
ఈనాటి ఆటలలో కెల్లా ఇది భిన్నమయిన ఆట. ఉదాహరణకు చమటలు పోసేటట్లు మరియు శారీరక అధికశ్రమకు తావు లేదు. దిన్ని గురించిన కొంత పరిణామక్రమం ఈ క్రింద చర్చించబడింది.
ఆటగాళ్ళు, వారికి బదులు ప్రత్యామ్నాయ అభ్యర్ధులు మరియు జట్లు మరియు జట్టు ఆటగాళ్ళు
నైస్మిత్ గారి ఆట అసలు నియమ నిబందనల్లో ఆట స్థలంలో ఎంత మంది ఆటగాళ్ళు కోర్ట్ లో ఉండాలని పేర్కొనలేదు. 1900 సంవత్సరంలో అయిదు మంది అనేది ప్రామాణికంగా అయింది. ఆటగాళ్లకు బదులు ఆటగాళ్ళను ఆటలో తిరిగి ప్రవేశం అనుమతించలేదు. 1921 సంవత్సరంలో ఆటగాళ్ళ తిరిగి ఒకసారి అనుమతి ఇవ్వడం, 1934లో రెండు సార్లు అనుమతి ఇవ్వడం జరిగింది. ఆ తర్వాత 1945లో ప్రత్యామ్నాయ ఆటగాళ్ళ సంఖ్య పెరుగడంతో ఈ పద్ధతి పూర్తిగా రద్దు చేయబడింది. వాస్తవంగా శిక్షణ ఆట సమయంలో రద్దు చేయబడింది. కాని 1934 నుండి కాచెస్ ఆటగాళ్ళకు ఉద్దేశించిన ప్రసంగాలకు ఆట ముగిసిన తర్వాత అనుమతి ఇవ్వబడింది.
వాస్తవానికి రెండవ ఫౌల్లో ఆటగాడు అనర్హునిగా చెయ్యబడతాడు. ఈ నిబందన 1911లో నాలుగు ఫౌల్లు గాను మరియు 1945లో అయిదు ఫౌల్లు గాను మారినది. ఏ విదంగా చూసిన గాని బాస్కెట్బాల్ ఆట కాలవ్యవధి (ఓవర్ టైము కాలము ముందు) 40 నిమిషాలే . బాస్కెట్బాల్ ఆట వ్యవధి 48 నిముషాలుగా ఉన్నపుడు (ఈ పరిస్థితి సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఉన్న నేషనల్ బాస్కెట్బాల్ అసోసియేషన్ మరియు ఆస్ట్రేలియాలో ఉన్న నేషనల్ బాస్కెట్బాల్ లిగ్ మరియు ఇతరులలో ఉన్నపుడు) ఆటగాడిని అనర్హునిగా ఆరవ ఫౌల్ లో ప్రకటించబడేది.
షాట్ క్లాక్ మరియు కాల పరిమితులు
బంతిని కలిగియుండే కాలపరిమితి నిబందన మొదటిసారిగా 1933లో మొదలయినది. ఈ సమయంలోనే జట్లు బంతిని పొందిన 10 సెకనుల కాలంలోనే వేరోకరికి చేరవేయడం అమలులో ఉండేది. ఈ కాల పరిమితిని ఎనిమిది సెకనులుగా FIBA తగ్గించడం, ఆ తర్వాత NBA 2001లో కేసు వేయడంతో ఈ నిభందన 2000 సంవత్సరం వరకు మాత్రమే అమలయింది. NCCA ఈ కాల పరిమితిని 10 సెకనులుగా పురుషుల ఆటకు నిలుపుకోగలిగినది కానీ స్త్రీల ఆటకు ఎప్పుడూ అమలుచేయలేదు. U.S. పాఠశాలలలోని నిబందనలు రచించిన NFHS 10 సెకనుల కాల పరిమితినే స్త్రీ పురుషులకు నిర్దేశించింది.
1936 సంవత్సరంలో 3 సెకనుల నియమం అమలు ప్రారంభమయింది. ఈ నియమం ప్రకారం కళంకిత ఆటగాళ్ళు ఎదురు ఆటగాళ్ళ బాస్కెట్ వద్ద 3 సెకనుల కన్నా ఎక్కువ సమయం ఉండరాదు (ఈ సంక్షిప్త నిషేదిత ప్రాంతాన్ని లేన్ లేదా కి అని అంటారు). కీలకమయిన ఈ ఆట నియమం కేంచుకి విశ్వవిద్యాలయం మరియు న్యూయార్క్ విశ్వవిద్యాలయం మధ్య ప్రారంబించబడినది . కేంచుకి కోచ్ అడాల్ఫ్ రప్ప్ తన రెఫరీలలో ఒకరిని తనతో తీసుకుని పోలేదు. మిడ్వెస్ట్ మరయు వెస్ట్ విభేదాల గురించి నోత్రే డేం శిక్షకుడు జార్జి కియోగన్ వారించినా ఆట ముఖ్యంగా జటిలమయినది. ఈ ఆట మరియు ఇతరుల వలన 6"5" (1.96 m ) UK అల్ అమెరికన్ సెంటర్ కు చెందిన లేరోయ్ ఎడ్వర్డ్స్ సాధారణంగా 3 సెకనుల నియమానికి బాధ్యుడుగా గుర్తింపు పొందాడు.
బడా బాబుల మధ్య బలాదిక్యతను తగ్గించేందుకు ఉద్దేశించిన ఈ నియమం పెద్ద కళంకిత ఆటగాళ్ళు బాస్కెట్ కు అతి చేరువలో వేచి ఉండే అవకాశాన్ని కలిగిస్తుంది. 2001లో NBA జోన్ డిఫెన్సును అనుమతించడంతో 3 సెకనుల రక్షణా నియమం కూడా పరిచయం చేయబడింది.
ఆట వేగాన్ని పెంచడం కోసం 1954లో షాట్ క్లాక్ మొదటి సారిగా ప్రవేశ పెట్టబడింది. అందుచే జట్లు బంతిని పొందిన 24 సేకనులలోనే కొట్టవలసి వచ్చింది మరియు బంతి బాస్కెట్ రింను లేదా వెనుక ఉన్న బోర్డును తాకినా లేదా అవతలి జట్టు బంతిని పొందినా షాట్ క్లోక్ ను తిరిగి అమర్చవలసి (రీసెట్) వచ్చేది. ఒక షాట్ కొట్టినప్పుడు గడియారాన్ని రీసెట్ చెయ్యటం ద్వారా FIBA రెండు సంవత్సరాల తరువాత 30 సెకనుల షాట్ క్లోక్ ను దత్తతు తీసుకుంది. స్త్రీల బాస్కెట్బాల్ లో 30 సెకనుల క్లోక్ ను 1971లో ప్రవేశపెట్టారు. 1985లో NCAA పురుషుల జట్టులో 45 సెకనుల షాట్ క్లోక్ అమలుతో పాటు స్త్రీల 30 సెకనుల క్లోక్ విధానాన్ని కొనసాగించింది. 1993లో పురుషుల షాట్ క్లోక్ విధానాన్ని 35 సెకనులకు తగ్గించింది. FIBA 2000 సంవత్సరంలో షాట్ క్లోక్ ను 24 సెకనులకు తగ్గించటంతో బాటు బంతి బాస్కెట్ రింను తాకినప్పుడు కూడా క్లోక్ రీసేట్టింగ్ ను మార్చింది. వాస్తవానికి షాట్ క్లోక్ కాలవ్యవధి ముగిసి బంతి గాలిలో ఉంటే అది అతిక్రమణ అవుతుంది. 2003 సంవత్సరంలో ఈ నిబంధన మార్చబడింది. తద్వారా బంతి రింను తాకి ఉన్నంత వరకు అది సజీవంగా ఉండిపోతుంది. బంతి రింను తాకి బాస్కెట్ హోప్ వద్ద కొంత ఎగిరినప్పుడు దానిని లూప్ బంతి అంటారు. NFHS నియమాల ప్రకారం షాట్ క్లోక్ విధానాన్ని ఉపయోగించడం ఇచ్చికం మరియు U.S.లో చాలా మంది ఈ నియమాన్ని పాటించరు.
ఫౌల్స్(తప్పిదాలు), ఉచిత త్రోలు మరియు అతిక్రమణలు
1901లో ప్రవేశపెట్టబడిన డ్రిబ్లింగ్ వాస్తవ ఆటలో భాగం కాదు. సమయానుకూలంగా ఆటగాడు బంతిని బౌన్సు ఒకసారి చేయగలడేగాని నిరవధికంగా కొట్టలేదు. 1909లో డ్రిబ్లింగ్ కు నిర్వచనం "నిరవధికంగా బంతిని అందించుకోవడం"గా మారింది. తద్వారా బంతిని డ్రిబ్ల్ చేసిన ఆటగాడు ఒకసారే బౌన్సు చేసే అవకాశం కలుగుతుంది.
1922 నుంచి బంతితో పాటు పరుగెత్తడం ఫౌల్ గా పిలువబడేది. దీనిని అతిక్రమణగా భావించి బంతిని ప్రత్యర్ధి జట్టుకి ఇచ్చేయటాన్ని శిక్షగా వేసేవారు. బంతిని గుద్దడం కూడా అతిక్రమణగా భావించే వారు. 1931లో బంతిని అనుసరిస్తున్న ఆటగాడు బంతిని అయిదు సెకన్ల కన్నా ఎక్కువ సేపు ఉంచుకున్నచో ఆట నిలిపివెయ్యబడేది మరలా తిరిగి జంప్ బాల్ తో ప్రారంభించబడేది. బాల్ పొంది ఉన్న ఆటగాడికి ఈ పరిస్థితి అతిక్రమణగా పిలువబడేది. గోల్ టెన్డింగ్ అనేది 1944లో అతిక్రమణ గాను మరియు 1958లో నేరం గాను పిలుచుకునేవారు
బాస్కెట్ బాల్ కనుగొన్న వెంటనే ఉచిత త్రోలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. 1895లో ఉచిత త్రోలు లైన్ వెనుక ఉన్న బోర్డుకు పదిహేను అడుగుల దూరములో అధికారికంగా వెలువరించబడినది, దానికి ముందు వ్యాయామశాలలు బ్యాక్ బోర్డుకు 120 అడుగుల (6.1 m) దూరములో ఉండేవి. 1924 నుండి ఫౌల్ అయిన ఆటగాళ్ళు తమ ఉచిత త్రోస్ ను ఉపయోగించుకోవాలి. ఫీల్డ్ గోల్ ను సాధించే ప్రయత్నంలో ఫౌల్ అయిన ఆటగాడు ఉచిత త్రో పొందగలడు. ఆటగాడి ఫీల్డ్ గోల్ విజయవంతం కాకపోతే, రెండు ఉచిత త్రోలు పొందగలడు (త్రీ-పాయింట్ ఫీల్డ్ గోల్ ను ఆటగాడు ప్రయత్నించినపుడు). కళంకిత ఆటగాడు షూటింగ్ ప్రయత్నంలో లేనప్పుడు ఫౌల్ అయినట్లయితే, లేదా లూజ్ బాల్ పరిస్థితిలో ఆటగాడు ఫౌల్ అయితే, దానికి జరిమానా ఆట ఒరవడి బట్టి మరియు ప్రతిపక్ష జట్టు నిర్నీత సమయంలో ఆపాదించిన ఫౌల్స్ సంఖ్య పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
NCAA మరియు NFHS ఆటలో:
ఒకవేళ మొదటి సగంలో ఆటగాళ్ళ జట్టులో 6 లేక మరికొన్ని ఫౌల్స్ ఉన్నట్లయితే ఫౌల్ అయిన జట్టు బంతిని పొందగలడు.
జట్టు 7 నుండి 9 ఫౌల్స్ కలిగియుంటే ఫౌల్ అయిన ఆటగాడు లైన్ కు వెళ్తాడు. దీనిని వన్-అండ్-వన్ లేదా "బోనస్ " అని అంటారు. అంటే ఆటగాడు మొదటి ఉచిత త్రో చేసినచో రెండవ దానికి అతనికి అవకాశం పొందుతాడు. అలా కానిచో బాల్ లైవ్ అవుతుంది.
ఆట ప్రథమార్ధంలో జట్టు 10 లేదా ఎక్కువ ఫౌల్స్ కలిగి ఉన్నట్లయితే ఫౌల్ అయిన ఆటగాడు రెండు ఉచిత త్రోలు పొందుతాడు, దీనిని డబల్ బొనస్ అంటారు.
ఫౌల్స్ కూడుటకు ఆట ద్వితియార్ధంలో పెంపుదలకు అధిక ఓవర్ టైం కాలాలను లెక్క లోనికి తిసుకుంటారు. పైగా NFHS నియమాలు క్వార్టర్సులో ఆడిన ఆటలకి కూడా సగానికి ఫౌల్స్ ను కూడగడుతుంది.
NBA లో
పావువంతు ఆటలో ఆడే జట్టుకు 4 లేదా మరికొన్ని ఫౌల్స్ ఉన్నట్లయితే ఫౌల్ అయిన జట్టు బంతిని పొందగలుగుతుంది.
పావువంతు ఆటలో జట్టు యొక్క అయిదవ ఫౌల్ నుంచి ఫౌల్ అయిన ఆటగాడు రెండు ఉచిత త్రోలు పొందుతాడు.
క్వార్టరు పొడిగింపుకు ఓవర్ టైమును లెక్కకు తిసుకోరు. దానికి బదులుగా రెండు ఉచిత త్రోలు "పెనాల్టిగా" జట్టు యొక్క నాలుగవ ఫౌల్ లో ఈ ఓవర్ టైము కాలంలో చేర్చబడుతుంది (ఐదవ దానికి బదులుగా).
ఓవరు టైము సమయం లేదా క్వార్టరు చివరి రెండు నిమిషాలలో ఫౌల్ పరిధులు రీసెట్ చెయ్యబడును. కూడగట్టిన ఫౌల్స్ పరిధిని జట్టు చేరుకోకపోతే చివరి రెండు నిమిషాలలో ఫౌల్ అయిన మొదటి జట్టు బంతిని పొందుతుంది, మరియు ఆ తర్వాతి ఫౌల్స్ అన్నీ కూడా రెండు ఉచిత త్రోలుగా మారతాయి.
FIBA ఆటలో
క్వార్టరులో ఆడే జట్టుకు 4 లేదా మరికొన్ని ఫౌల్స్ ఉన్నచో ఫౌల్ అయిన జట్టు బంతిని పొందుతుంది.
క్వార్టరులోని మొదటి జట్టు అయిదవ ఫౌల్ నుండి ఫౌల్ అయిన ఆటగాడు రెండు ఉచిత త్రోలు పొందుతాడు.
ఫౌల్స్ కూడుదలకు గాను నాలుగవ క్వార్టరు పెంపుదల అన్ని ఓవరు టైము పిరియడ్లు లెక్కకు తీసుకోబడును.
ఛార్జ్ అంటే అఫెన్సీవ్ (తప్పు చేసిన) మరియు డిఫెన్సీవ్ (తప్పుచే బాధించబడిన) ఆటగాళ్ళ మధ్య సంబంధం. అఫెన్సీవ్ ఛార్జ్ పొందటానికి డిఫెన్సివ్ ఆటగాడు, అఫెన్సీవ్ ఆటగాడి మార్గంలో న్యాయపరిరక్షణ పంధాను స్థాపించాలి. సంబంధం నిర్ధారణ అయితే అధికారులు అఫెన్సీవ్ చార్జ్ జారీ చేస్తారు. ఏవిధమైన పాయింట్లు ఇవ్వబడవు మరియు బంతి అవతలి పక్కకు ఇవ్వబడుతుంది. డిఫెన్సీవ్ ఆటగాడు 'నిషేధిత జోన్ నందు' అఫెన్సీవ్ చార్జ్ ఆపాదించడు (ఇతర వివరాలు కొరకు ఈ క్రింద చూడండి).[2]
బ్లాకింగ్ అనగా అఫెన్సీవ్ మరియు డిఫెన్సీవ్ ఆటగాళ్ళ భౌతిక సంబంధము. డిఫెన్సీవ్ ఆటగాళ్ళు అఫెన్సీవ్ ఆటగాళ్ళ బంతాట పంధాలో అంతరాయం కలిగించినచో బ్లాకింగ్ ఫౌల్స్ జారీ చేయబడును. "నిషిద్ద ప్రాంతం"లో డిఫెన్సీవ్ ఆటగాళ్ళు నిలుచుని ఉన్నపుడు బ్లాకింగ్ ఫౌల్స్ జారీ చేయవచ్చు.[2]
నిషిద్ద ప్రాంతం: బ్యాస్కెట్ చుట్టూ 4 అడుగుల (1.22 మీ) వ్యాసార్ధం గల వంపును ఏర్పాటు చేయటాన్ని 1997లో NBA ప్రవేశపెట్టినది. ఇందువల్ల అఫేన్సివ్ ఫౌల్ చార్జింగు అంచనా వేయడం కుదరదు. ఇది బ్యాస్కెట్ కింద నిలిచిన డిఫెన్సీవ్ ఆటగాళ్ళు ప్రత్యర్ధ ఆటగాళ్ళ మీద ఆఫేన్సివ్ ఫౌల్ దాడిని చేయకుండా నివారించుటకు ఉద్దేశించబడింది. 2010 సంవత్సరంలో FIBA 1.25 మీటర్ల (4 అడుగుల 1/2 ఇంచిల) వ్యాసార్ధంతో ఆర్క్ పద్ధతిని అమలుచేస్తున్నది.[3]
స్కోరింగ్ మరియు కోర్ట్ మార్కింగులు

వాస్తవంగా గోల్స్ సంఖ్య మాత్రమే లెక్కించబడుతుంది మరియు ఉచిత త్రోలు ప్రవేశ పెట్టబడినప్పుడు అవి ఒక గోల్ గా పరిగణించబడేవి. 1896వ సంవత్సరంలో రెండు పాయింట్లను ఒక ఫీల్డ్ గోల్ గాను మరియు ప్రతి ఉచిత త్రోను ఒక పాయింట్ గాను మార్చారు. అమెరికన్ బాస్కెట్బాల్ అసోసియేషన్ త్రీ పాయింట్ ఫీల్డ్ గోల్ 1967లో ప్రవేశపెట్టినది, ఇది ప్రారంభం అయినప్పుడు త్రీ పాయింట్ ఫీల్డ్ గోల్ ఆర్క్ పరిధి దాటి స్కోరు చేసింది. 1984లో బ్యాస్కెట్ కేంద్రం నుంచి 6.25 మీటర్ల (20ft. 6 in.) త్రీ పాయింట్ లైన్ ను FIBA ప్రవేశపెట్టినది. 1986లో NCAA 19 మీటర్ల 9 ఇంచీల త్రీ పాయింట్ లైన్ పద్ధతిని అమలుచేసినది. 2008-09 సీజనుకు గాను పురుషుల ఆటకు దూరం 20 అడుగుల 9 ఇంచీలు పెంచబడినది కాని స్త్రీల ఆటకు మాత్రం 19 అడుగుల 9 ఇంఛీలుగా మిగిలిపొయినది.
ఫ్రీ త్రో లేన్ గా పిలువబడే నిషేధిత ప్రాంతం వెడల్పు 6 అడుగుల నుండి 12 అడుగులకు (1.8 నుండి 3 .7 మీటర్లు) 1951లో పెంచబడింది. 1956లో FIBA ట్రపెజోడియల్ లేనును 3.6 మీటర్ల వెడల్పుతో ఫ్రీ త్రో లైన్ మరియు 6 మీటర్ల (19 అడుగుల 6 ఇంచీల) వెడల్పుతో బేస్ లైన్ వద్ద ఆపాదించింది. 1961లో NBA ఈ వెడల్పును 16 అడుగులుగా (4.9 మీటర్లు) గా పెంచింది. ఈ రెండు లేనులు అలాగే మిగిలిపోయినవి.
2006 ఏప్రిల్ 26న FIBA తమ నియమ నిభందనలకు "చారిత్రక మార్పులను" ప్రకటించింది. FIBA కోర్ట్ మార్కింగులు NBA మార్కింగులకు చాలా వరకు సమానంగా ఉండేటట్టు తయారయినవి. ఈ మార్పులు FIBA కు ముఖ్యమైన ఆటల పోటిలకు (ఒలంపిక్ బాస్కెట్బాల్, వరల్డ్ చాంపియన్షిప్ సీనియరు స్థాయి, 19 మరియు 17 సంవత్సరాల వయస్సు క్రింది స్థాయిలు మరియు ప్రాంతీయ/ఖండాంతర చాంపియన్షిప్ లు) 2010 అక్టోబరు 1 నుండి అమలు చెయ్యబడతాయి. 2010 స్త్రీ, పురుషుల ప్రపంచ చాంపియన్షిప్ లు తర్వాత మరియు అక్టోబరు 1వ తేదీ 2012 నుండి ఈ నియమ నిభందనలు తప్పనిసరి అవుతాయి (జాతియ సమాఖ్యలు ఈ తేదీకి ముందు నుంచే అమలు చేయడానికి అనుమతించాయి) ఈ మార్పుల జాబితా ఏమనగా:[3]
NBA అమలు చేసే కొలతల ప్రకారమే FIBA దీర్ఘ చతురస్రాకార నిషిద్ద ప్రాంతాలను అమలు చేస్తుంది.
బ్యాస్కెట్ మధ్య నుండి త్రీ పాయింట్ లైన్ 6.75 మీటర్ల (22 అడుగుల 1.7 ఇంచీలు) కి వెళుతుంది.
NBA ప్రస్తుతం అమలుచేస్తున్న "నో చార్జ్ సెమి సర్కిల్స్"ను FIBA దత్తతు తీసుకుంటుంది. డిఫెండర్ బ్యాస్కెట్ వద్ద గల సేమిసర్కిలు లోపు డిఫెన్సివ్ ఆటగాడు ఉన్నట్లయితే అఫెన్సివ్ ఆటగాడు డిఫెన్సివ్ ఆటగాడిని చార్జింగుకు పిలవలేడు. NBA సెమిసర్కిలు 4 అడుగులు (1.22మీటర్లు) అయితే FIBA సెమిసర్కిలు 1.25 మీటర్లు (4 అడుగుల 1.2 ఇంచీలు), ఈ రెండు కొలతలు కూడా బ్యాస్కెట్ మధ్య నుండి కొలవబడుతాయి.
హై స్కూల్ బాస్కెట్ బాల్ నందు డిఫెండర్ ఆటగానికి 6 అడుగుల లోపు దూరంలో ఉంటే ఐదు సెకన్ల లెక్కింపు ఖచ్చితంగా మొదలవాలి. డిఫెండర్ 6 అడుగుల కన్నా ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నా లేదా ఆటగాడు బంతిని నెల పైకి వీసిరినా కౌంట్ రీసెట్ చేయాలి.
పరికరాలు
కోర్టుకు 10 అడుగుల (3.05m) కన్నా ఎత్తులో గోల్ ఉంచాలి. వాస్తవానికి ఒక బాస్కెట్ ను ఉపయోగిస్తారు (అందుకే బాస్కెట్ బాల్ అయింది) కాబట్టి ప్రతి షాట్ కు బంతిని పునరుద్దరించాలి. ఇందుకు బదులుగా ఓపన్-బాటం హుప్ ఉపయోగించబడుతున్నది
నిర్వహణ మరియు పద్దతులు

వాస్తవంగా ఫౌల్స్ ను నిర్ధారించడానికి ఒక నిర్వాహకుడు మరియు బంతిని నిర్దేశించడానికి ఒక రెఫరీ ఉంటారు. అధికారికంగా వీరిని "రెఫరీ" అని మరియు మరొకరు లేదా ఇద్దరినీ "నిర్వాహకుడు" (అంపైర్) గా పిలుస్తున్నారు. (కాని NBA వీరిని వేరే విధమైన పేర్లతో "క్రూ చీఫ్" మరియు ఇతరులను "రెఫరీ"గా పిలుచుకుంటారు). ఇప్పుడు ఇలా పిలువబడే రెండువిధాల అధికారులకు అన్ని విధాల ఆట నిర్వహణకు సమానమైన అధికారాలు ఉన్నాయి. 1988లో NBA మూడవ అధికారిని చేర్చినది మరియు FIBA ఆ తర్వాత అదే పనిచేసింది. ఈ ఏర్పాటు 2006లోని అంతర్జాతీయ పోటిలలో మొట్టమొదటి సారిగా అమలయినది. విడియో పరమైన ఆధారాలతో రెఫరీ నిర్ణయాన్ని తెలియజేయడం పూర్తిగా నిషేధించటం అయింది. కాకపొతే కాలవ్యవధి లోపే చివరి షాట్ వేసారా లేదా అనేది తెలుసుకోవాల్సినప్పుడు మినహాయింపు ఉంది. ఈ మినహాయింపు 2002లో NBA ప్రారంబించినది మరియు FIBA 2006లో నుండి అమలుచేసింది. NCAA మాత్రం సమయం కొరకు తక్షణ రీప్లేను అనుమతించింది. ఫీల్డ్ గోల్ విలువ, (రెండు లేక మూడు పాయింట్లు ) షాట్ క్లాక్ అతిక్రమణ మరియు ఆటగాళ్ళు నిర్లక్ష్య వైఖరి, క్రమశిక్షణ రాహిత్యం వలన ఆటగాళ్లను అనర్హులుగా చేయడానికి ఇది ఉద్దేశించబడింది. NBA 2007లో తమ నియమాలను మార్పిడి చేసింది NCAA పంధాలోనే అధికారులు ఫ్లగ్రంట్ ఫౌల్స్ పాత్రను తక్షణ రీప్లే చూడడానికి దీని ద్వారా వీలవుతుంది. ఇటలీ యొక్క లేగా A, ఒక అమెరికన్ ఫుట్బాల్ శిక్షకుడి యొక్క సవాలు (తదుపరి డేడ్ బాల్ వద్ద ) NCAA మాదిరిగా ఎలాంటి సందర్భంలో అయినా ఒక అధికారిక కాల్ ను సవాలు చేసేందుకు అనుమతిస్తుంది.
ప్రతి విజయవంతమైన ఫీల్డ్ గోల్ తర్వాత ఆటను మొదలుపెట్టేందుకు ఉపయోగించే సెంటర్ జుంప్ బాల్ ను 1938లో తొలగించారు, స్కోరందుకొని లైన్లో వెనకబడ్డ జట్టుకు బాల్ అందిచుటకు, గోల్ స్కోరు చేయుటకు మరియు ఆటను సజావుగా నడిపించుటకు ఇది అనుకూలిస్తుంది. ఆటను ప్రారంభించుటకు మరియు ఏ సమయంలో అయినా బంతి స్తంభించినప్పుడు కూడా ఈ జుంప్ బాల్ ఉపయోగించబడుతుంది. కాని NBA నాల్గవ క్వార్టర్ ద్వారా రెండవ దానిని ప్రారంభించటానికి జుంప్ బాల్ ను ఉపయోగించడం 1975లో నిలిపివేసింది. క్వార్టరు కలిగి ఉండే విధానమునకు బదులుగా జుంప్ బాల్ ను పోగొట్టుకున్న ఆటగాడు రెండవ మరియు మూడవ సమయాల నుండి ఆవలి వైపు బంతి తిసుకుంటాడు. కాని జుంప్ బాల్ విజేత కోర్టు అవతలి చివరి నుండి బంతిని తీసుకుని ఆట ప్రారంభిస్తాడు.
1981లో NCAA అన్ని జుంప్ బాల్ పరిస్థితులలో ప్రత్యామ్నాయాలను కలిగి ఉండే వ్యవస్థను తీసుకుంది మరియు దీనిని ఆట ప్రారంభం మినహా అన్ని వేళలా అమలుచేసింది. 2003లో FIBA మూడవ కాలం మరియు ఓవర్ టైం పరిస్థితులను మినహాయించి అదే విధమైన నియమాన్ని అమలులోకి తెచ్చింది. ఓపెనింగ్ ట్యాప్ తర్వాత యారో అన్ని పరిస్థితులకు వర్తిస్తుందని 2004లో FIBA ఈ నియమాన్ని మార్పు చేసింది.
ఆట చివరి రెండు నిమిషాల వ్యవధిలో ఏదయినా న్యాయపరమైన టైం ఆవుట్ పరిస్థితిలో మధ్య లైన్ కు బంతిని జట్లు తెచ్చుకునే విధంగా 1976లో NBA ఒక నియమాన్ని ప్రవేశపెట్టినది. FIBA 2006లో ఈ విషయం పై కేసు వేసింది.
బ్యాస్కెట్ బాల్ అంతర్జాతీయ నియమాలు .
ఇటివలి అంతర్జాతీయ బ్యాస్కెట్ బాల్ నియమాలు 2008 ఏప్రిల్ 26 FIBA ఆమోదం పొంది అదే సంవత్సరం అక్టోబరు 1 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి.[4]
పరికరాలు మరియు వసతులు, జట్ల గురించిన నిభందనలు, ఆటగాళ్ళు, జట్టు నాయకులు మరియు శిక్షకులు, ఆడే నిభందనలు, అతిక్రమణలు, ఫౌల్స్ మరియు జరిమానాలు, ప్రత్యేక పరిస్థితులు మరియు అధికారులు టేబుల్ అధికారుల సంబంధించిన 8 నియమాల పై 50 వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఈ నియమాలు అధికారుల సంకేతాలు, స్కోర్ పత్రం, ధిక్కారపు విధానాలు, జట్ల వర్గీకరణ మరియు టెలివిజను టైం అవుట్స్ కు సంబంధించినవి.
సూచనలు

బాహ్య లింకులు
అఫీషియల్ బ్యాస్కెట్ బాల్ నియమాలు @ fiba .com

వర్గం:బాస్కెట్ బాల్ నియమాలు

బాస్కెట్ బాల్ యొక్క నియమాలు

బాస్కెట్ బాల్ ఆటను మొదటగా ఎప్పుడు ఆడారు?


నగీబ్ మెహఫూజ్ లేదా నగీబ్ మహఫూజ్, (ఆంగ్లం:Naguib Mahfouz (అరబ్బీ భాష: نجيب محفوظ), (డిసెంబరు 11, 1911 – ఆగస్టు 30, 2006), ఒక ఈజిప్టుకు చెందిన నవలాకారుడు. సాహిత్యంలో ఇతనికి 1988 లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.[1] ఇతని అసలు పేరు "నజీబ్ మహ్‌ఫూజ్" (అరబ్బీ పేరు), నగీబ్ మహఫూజ్ గా పేరు స్థిరపడిపోయినది.
ఇవీ చూడండి
నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
మూలాలు

Alamgir Hashmi, The Worlds of Muslim Imagination (1986), ISBN 0-00-500407-1
బయటి లింకులు

en:Fouad Ajami, "The Humanist in the Alleys," The New Republic, September 25, 2006,

వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:ఈజిప్టు

నగీబ్ మెహఫూజ్

నగీబ్ మెహఫూజ్ తల్లి పేరేమిటి?


పద్మనాభ యుద్ధం 1794, జూలై 10న విశాఖపట్నం జిల్లా, పద్మనాభం వద్ద జరిగింది. ఈ యుద్ధం మద్రాసు గవర్నరు జాన్ ఆండ్రూస్ తరఫున వచ్చిన బ్రిటిషు కల్నల్ పెందర్‌గాస్ట్ కు విజయనగర రాజులకూ మధ్య జరిగింది. యుద్ధములో చిన్న విజయరామరాజు మరణించాడు. యుద్ధ పర్యవసానంగా విజయనగరం పూర్తిగా బ్రిటిషు పాలనలోకి వచ్చింది.

యుద్ధానికి కారణాలు
1768 నాటికి గంజాం గిరిజన ప్రాంతంలో పర్లాకిమిడి, మొహిరి, గుంసూరు, ప్రతాపగిరి మొదలైన 20 మంది జమీందారులు ఉండేవారు. వారి ఆధీనంలో 34 కోటలు మరియు ఇంచుమించు 35,000 సైన్యం ఉండేది. వీరిలో ఎక్కువమంది ఆంగ్లేయులపై తిరుగుబాటు చేసారు. వీరిలో కొందరికి కొండలకు ఎగువనున్న మన్యం ప్రాంతంలో కోటలు ఉండేవి. అందువలన ఓడిపోయిన జమిందారులు ఈ కోటలలో తలదాచుకుని తిరుగుబాటును కొనసాగించేవారు.
విజయనగర రాజు ఆనంద గజపతిరాజు మరణం తరువాత చిన విజయరామరాజు జమీందారయ్యాడు. అతడు బాలుడు కావడం వలన సవతి తల్లి కుమారుడైన సీతారామరాజు దివానుగా నియమించబడ్డాడు. చిన విజయరామరాజుకు యుక్త వయసు రాగానే సీతారామరాజును దివాన్ పదవి నుండి తొలగించాడు. అందుకు ఆగ్రహించిన దివాన్ ఆంగ్లేయులతో చేతులు కలిపాడు.
1759-68 మధ్య కాలంలో విజయరామరాజు గంజాం, విశాఖపట్నం ప్రాంతాలలోని అనేక మంది జమీందారులను ఓడించి వారిని కారాగారంలో బంధించి, వారి భూముల్ని ఆక్రమించి నిరంకుశంగా పాలించసాగాడు.
విజయనగర జమీందారు చెల్లించవలసిన పేష్కస్ పెంచడానికి, అతని సైనిక బలాన్ని తగ్గించడానికి, అతడి నుండి ఎనిమిదిన్నర లక్షల పేష్కస్ బకాయిలను వసూలు చేయడానికి ఆంగ్లేయులు ప్రయత్నించారు. తాను వారికి ఋణపడలేదని అతడు ఋజువు చేసినప్పటికీ ఆంగ్లేయులు 1793 ఆగష్టు 2 న విజయనగరాన్ని ఆక్రమించారు. రాజ్యంలోని రైతులు ఆంగ్లేయులకు భూమి శిస్తు చెల్లించడానికి నిరాకరించారు. అందువలన ఆంగ్లేయులు చిన విజయరామరాజును నెలకు 1200 రూపాయల పింఛనుతో మచిలీపట్నానికి వెళ్ళవలసిందిగా ఆదేశించారు. దానిని లెక్కచేయకుండా రాజు విజయనగరం, భీమునిపట్నం మధ్యనున్న పద్మనాభం చేరాడు. ఆంగ్లేయుల సేనలు చిన విజయరామరాజును ముట్టడించి యుద్ధంలో ఓడించి వధించాయి.
యుద్ధం
ఒప్పందం ప్రకారం చెల్లించవలసిన కప్పాన్ని ఇంకాస్త పెంచి అదనంగా చెల్లించాలని, సైన్యం సంఖ్య తగ్గించుకోవాలనీ విజయనగర పాలకుడు చిన్నవిజయరామరాజును బ్రిటీష్ వాళ్ళు డిమాండ్ చేశారు. బ్రిటీష్ వాళ్ళు బకాయిలుగా డిమాండ్ చేస్తున్న లక్షా యాభైవేల పెస్కాలను తాను చెల్లించవలసిన అవసరం లేదని, ఒప్పందం ప్రకారం చెల్లించిన వలసి కప్పం మొత్తం ఇప్పటికే చెల్లించానని, సైన్యం సంఖ్య ఎలాంటి పరిస్థితుల్లో తగ్గించబోనని బ్రిటిషర్లకు విజయరామరాజు గట్టిగా సమాధానమిచ్చాడు. దాంతో ఆగ్రహించిన బ్రిటీష్ వారు విజయనగరాన్ని అక్రమించారు. విజయనగరం నుంచి విజయరామరాజు పద్మనాభం ఊరికి మకాం మార్చాడు. మద్రాస్ గవర్నర్ సర్ చార్లెస్ ఓక్లే తరపున కల్నెల్ పెండర్గస్ట్ బ్రిటీష్ సైన్యానికి నాయకత్వం వహించాడు. పద్మనాభం వద్ద మకాం వేసిన చిన్న విజయ రామరాజుపై దొంగదెబ్బతీయడానికి పథకం రచించాడు.
అంతకు ముందు కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచివారిని తుదముట్టించిన చరిత్ర సొంతం చేసుకున్న విజయనగర రాజులు అదే స్ఫూర్తితో బ్రిటీష్ వారిపై కూడా పోరుకు సిద్ధమయ్యారు. అనంత పద్మనాభ స్వామి సన్నిధి లోనే వ్యూహరచన చేసి పోరుబాట పట్టారు. విజయనగర రాజుల తిరుగుబాటు సమాచారాన్ని తెలుసుకున్న బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం కలవరపాటుకు గురయింది. దీన్ని అణిచివేసేందుకు 1794 మే 29వ తేదీన కల్నల్ ఫ్రెండర్ గార్డు నేతృత్వంలోని అయిదు కంపెనీల సైన్యాన్ని భీమిలి ప్రాంతంలో మోహరించింది. యుద్ధమో, మద్రాస్ వెళ్ళేందుకు సిద్ధమవడమో తేల్చుకోవాలన్న బ్రిటిష్ సైన్యం ఆదేశాలను విజయరామరాజు ధిక్కరించాడు. తన నాలుగువేల సైన్యంతో పద్మనాభం వద్ద యుద్ధానికి సిద్దమయ్యాడు.
విజయరామరాజు ఒకవైపు బ్రిటీష్ దౌత్యవేత్తలతో రాయబారం నడుపుతూ, సామరస్య పూర్వక పరిష్కారానికి ప్రయత్నిస్తున్న తరుణంలోనే అర్ధరాత్రి వేళ దాడికి బ్రిటీష్ వాళ్ళు రంగం సిద్ధం చేసుకున్నారు. గాఢనిద్రలో ఉన్న విజయనగరం సైన్యంపై బ్రిటిష్ మూకలు దాడిచేసి భయభ్రాంతులకు గురిచేశారు. పరిస్థితిని అంచనా వేసిన విజయరామరాజు తన వెంట వచ్చిన సైన్యంతో కలిసి తెల్లదొరలపై జూలై 10వ తేదీన పోరాడాడు. అయితే విజయనగరం సైనికుల్లో ఒకడు శత్రుసేనానితో చేతులు కలపడంతో దొంగదారిలో వచ్చి తెల్ల దొరలు కురిపించిన గుండ్ల వర్షానికి చిన విజయరామరాజుతో పాటు సుమారు మూడు వందల మంది సైనికులు, సామంత రాజులు నేలకొరిగారు. వీరి తిరుగుబాటు తెల్లవారి వెన్నులో వణుకు పట్టించింది. అంతేకాకుండా తర్వాత తరాలకు తర్వాత జరిగిన అనేక ఉద్యమాలకు ఊపిరిగా, ఉత్తేజంగా నిలిచింది.[1]
పర్యవసానం
చిన విజయరామరాజు చనిపోయిన తరువాత అతని కుమారుడైన నారాయణబాబు మక్కువ ప్రాంతంలో తలదాచుకున్నాడు. అక్కడి కొండ దొరలు, సర్దారులు అతనికి అండగా నిలిచారు. చివరికి అతడు బ్రిటిష్ వారికి 5 లక్షల పేష్కస్ చెల్లించడానికి అంగీకరించి రాజీ చేసుకున్నాడు.
ఆంగ్లేయులు విజయనగరాన్ని ఆక్రమించిన తరువాత కారాగారంలో బంధింపబడిన జమిందారులకు విముక్తి కలిగించారు. వారి భూములను వారి ఆధీనం చేసి వారితో ప్రత్యేక ఒడంబడికలు చేసుకున్నారు. క్రీ.శ. 1802లో వారి జమీనులకు శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయ విధానం అమలు జరుపబడినది.
విజయరామ రాజు సంస్మరణ దినం
విజయరామరాజు సంస్మరణ దినాన్ని ఏటా పద్మనాభయుద్ధ ఘటనగా నిర్వహించుకోవడం ఉత్తరాంధ్రలో ఆనవాయితీగా వస్తున్నది. పద్మనాభయుద్ధానికి గుర్తుగా రెండో విజయరామరాజు సమాధిని, స్మారక మందిరాన్ని మండల కేంద్రమయిన పద్మనాభంలో నిర్మించారు.
మూలాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ సమగ్రచరిత్ర, పి.వి.కె.ప్రసాదరావు, ఎమెస్కో, విజయవాడ, 2007.
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ యుద్ధములు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో సామ్రాజ్యవాదుల యుద్ధాలు

పద్మనాభ యుద్ధం

భారత సైన్యంపై మొదటగా విడుదలైన చిత్రం పేరేమిటి ?


సింగరాయకొండ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రకాశం జిల్లా లోని జనగణన పట్టణం.[1].పిన్ కోడ్ నం. 523 101., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08598.
గ్రామ భౌగోళికం
సింగరాయకొండ, జాతీయ రహదారి-5, మీద ఉంది. అలాగే విజయవాడ - చెన్నై రైలు మార్గం కూడా ఈ పట్టణం గుండా వెళుతూ చక్కని రవాణా సదుపాయం కల్పిస్తున్నది.
సమీప గ్రామాలు
[శానంపూడి6.2 కి.మీ], సోమరాజపల్లి 1.2 కి.మీ, కనుమల్ల 4.3 కి.మీ, మన్నెటికోట 8.6 కి.మీ, [ఊళ్ళపాలెం 6 కి.మీ][బింగినిపల్లి 7.6 కి.మీ.],[పాకల 6 కి.మీ],
సమీప పట్టణాలు
సింగరాయకొండ 3.4 కి.మీ, ఉలవపాడు 6.6 కి.మీ, కందుకూరు 11.3 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 11.7 కి.మీ.
==గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు==railway station is major source to 5 assembly consitutions.
గ్రామంలోని మౌలిక సదుపాయాలు
ప్రాధమిక ఆరోగ్య కేంద్రం
ఉలవపాడు మండలం మన్నేటికోటకు చెందిన గడ్డం శేషయ్య, తన తల్లి శ్రీమతి కామేశ్వరమ్మ పేరిట, ఈ కేంద్రాన్ని, 1986 లో నిర్మించారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం స్థాయి నుండి 30 పడకలు కలిగిన ఆసుపత్రిని 2009 లో ప్రారంభించారు. ప్రస్తుతం సి.హెహ్.సి.గా సేవలందించుచున్నది. పలువురు ప్రజా ప్రజాప్రతినిధులు, స్వచ్ఛందసంస్థల సహకారంతో, పలు సౌకర్యాలు ఏర్పడినవి. ప్రస్తుతం ఒక డిప్యూటీ సివిల్ సర్జన్, ఐదుగురు వైద్యులతోపాటు 40 మంది సిబ్బంది 24 గంటలూ సేవలందించుచున్నారు. ప్రధానమంత్రి మాతృత్వ సురక్షిత అభియాన్ కార్యక్రమంలో భాగంగా, ఆసుపత్రి సిబ్బంది విన్నపం మేరకు, సింగరాయకొండ సర్పంచి డాక్టర్ శ్రీమతి కుంభా నాగమణి, ప్రతి నెలా 9వతేదీనాడు గర్భిణీలకు ఉచితంగా సేవలందించుచున్నారు. [8]
2016-17 సంవత్సరానికి గాను, రోగులకు ఉత్తమ సేవలందించినందుకుగాను, సింగరాయకొండ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, రాష్ట్రస్థాయిలోనే ద్వితీయ ఉత్తమ కేంద్రంగా నిలిచింది. ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం సందర్భంగా, 2017,ఏప్రిల్-7న రాష్ట్ర రాజధాని వెలగపూడిలో నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమంలో, ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబునాయుడు, రాష్ట్ర ఆరోగ్యశాఖామంత్రి శ్రీ కామినేని శ్రీనివాస్ చేతులమీదుగా ఈ కేంద్రం వైద్యాధికారి డాక్టర్ పి.పద్మజ, ఈ పురస్కారాన్ని స్వీకరించారు. [8]
బ్యాంకులు
ఆంధ్రా బాంకు.
స్టేట్ బాంక్ ఆఫ్ ఇండియా.
సిండికేట్ బ్యాంక్.
కెనరా బ్యాంక్.
ఆంధ్ర ప్రగతి గ్రామీణ బ్యాంక్.
గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ వరాహ నరసింహస్వామి ఆలయం
విజయనగర చక్రవర్తి దేవరాయలు కట్టించిన వరాహ నరసింహస్వామి ఆలయం ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ ఆలయ సమీపంలో భవనాశి  చెరువు ఉంది. ఈ ఆలయానికి, శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో మార్పులు చేయబడినవి. ఈ ఆలయాన్ని దక్షిణ సింహాచలంగా అభివర్ణిస్తారు. ఈ దేవస్థానంలో స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలలో భాగంగా, 2014,జూన్-11,బుధవారం రాత్రి స్వామివారిని శేషవాహనంపై ఊరేగించారు. గురువారం ప్రత్యేకపూజల అనంతరం, స్వామివారిని చొప్పరంపై ఊరేగించారు. సాయంత్రం స్వామివారు హనుమంతవాహనంపై భక్తులకు అభయమిచ్చారు. ఈ ఆలయానికి, పచ్చవ గ్రామంలో 56 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. ఈ భూములకు 2014, జూలై-2, బుధవారం నాడు కౌలు వేలం నిర్వహించగా రు.7,28,500-00 ఆదాయం వచ్చింది. [3]&[4]
శ్రీ అయ్యప్ప స్వామి మందిరము
సింగరాయకొండ మండలం లో గల అయ్యప్ప నగరం గ్రామం లో వేంచేసినటువంటి శ్రీ అయ్యప్ప స్వామి దేవస్థానం ప్రసిద్ధి చెందినది .ఈ దేవాలయం లో "కార్తీక పౌర్ణమి "మాసం లో అయ్యప్ప నగర్ ,గోపాలనగర్ యువజన కమిటీ అద్వర్యం లో స్వామి వారి కి పూజా  కార్యక్రమాలు మరియు ఉత్సవాలు నిర్వహించడం జరుగుతుంది అతి పవిత్ర మైన అయ్యప్ప మాల ఈ అయ్యప్ప మాల దరినిచే అయ్యప్ప భక్తులకు 41 రోజులు నిత్యఅన్నదాన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం జరుగుతుంది. .కార్తీక మాసం  లో ఉపవాసం ఉండే భక్తులకు కార్తీక పౌర్ణమి రోజుల అన్నదాన కార్యక్రమం జరుగుతుంది .
శ్రీ వేణుగోపాలస్వామివారి దేవాలయం
సింగరాయకొండలోని కందుకూరు రహదారి కూడలిలో నెలకొన్న శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి, జాలమ్మ తల్లి దేవస్తానంలో వార్షికోత్సవ వేడుకలు, 2014,మే-17 నుండి 19 వరకు నిర్వహించెదరు. [2]
శ్రీ చెట్టు మహాలక్ష్మి అమ్మవారి ఆలయం
సింగరాయకొండ రైల్వే మార్గంలోని ఈ ఆలయంలో, 2015,మే నెల-18వ తేదీ సోమవారంనాడు, ఆలయ వార్షికోత్సవం ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా శ్రీ లక్ష్మీనారాయణస్వామివారి కళ్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. అనంతరం గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. అమ్మవారు సింహవాహనంపై భక్తులకు దర్శనమిచ్చారు. ఈ కార్యక్రమంలో భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొని, తీర్ధప్రసాదాలు స్వీకరించారు. విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసంతర్పణ నిర్వహించారు. [6]
గ్రామ ప్రముఖులు
శ్రీమతి జంధ్యాల మంజుల, వీరు డి.ఆర్.డి.యే.సంస్థలో, తొలి మహిళా డైరెక్టర్ జనరల్. [2]
ప్రముఖ జర్నలిస్టు మన్నం వేణుబాబు గారు ఇదే మండలానికి చెందిన కలికివాయి గ్రామంలో జన్మించారు. సింగరాయకొండలోని శ్రీవాణి హైస్కూల్లో 6వ తరగతి వరకు చదివారు.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామస్తులైన శ్రీ షేక్ మస్తాన్ షరీఫ్, శ్రీమతి రషీదా బీగం దంపతులు, ఒక సామాన్య కుటుంబానికి చెందినవారు. వీరి కుమార్తె నూర్జహాన్ ప్రస్తుతం, సింగరాయకొడలో 9వ తరగతి చదువుచున్నది. ఈమె చిన్నప్పటి నుండి క్రీడలలపై ఆసక్తితో, కఠోర శిక్షణ పొందినది. 2010 సం. నుండియే, ఈమె జిల్లాస్థాయిలో జరిగిన హ్యాండ్ బాల్, పరుగు పందెం క్రీడలలో పతకాలు సాధించింది.
ఆ తరువాత తైక్వాండోలో శిక్షణపొంది జిల్లా, రాష్ట్ర, జాతీయస్థాయిలలోనేగాక అంతర్జాతీయ స్థాయిలలోగూడా పతకాలు సాధించింది. 2012వ సంవత్సరంలోనే ఈమె, కోల్ కతా లోని నేతాజీ ఇండోర్ స్టేడియంలో జరిగిన రెండవ అంతర్జాతీయ తైక్వాండో పోటీలలో పాల్గొని, తన ప్రతిభ ప్రదర్శించి, కాంస్యపతకం సాధించింది. తరువాత, 2013 లో బెంగుళూరులో జరిగిన నాల్గవ జాతీయ, మూడవ అంతర్జాతీయ పోటీలలో పాల్గొని, ఛాంపియన్ షిప్ సాధించింది. ఒలింపిక్ పోటీలలో పాల్గొని తన నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించాలని ఈమె సంకల్పం. [5]
గణాంకాలు
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,937.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,938, మహిళల సంఖ్య 1,999, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,005 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,548 హెక్టారులు.
మూలాలు

సింగరాయకొండ గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


జిల్లెడిపూడి, విశాఖపట్నం జిల్లా, నాతవరం మండలానికి చెందిన గ్రామము
.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన నాతవరం నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తుని నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 569 ఇళ్లతో, 2185 జనాభాతో 841 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1107, ఆడవారి సంఖ్య 1078. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 143 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585723[2].పిన్ కోడ్: 531117.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి నాతవరంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల చెర్లోపాలెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల యెల్లవరం దొండపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల నాతవరంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నర్సీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తునిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
జిల్లెదిపూడిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
జిల్లెదిపూడిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
జిల్లెదిపూడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 3 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 31 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 112 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 29 హెక్టార్ల
బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 659 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 580 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 83 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
జిల్లెదిపూడిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 63 హెక్టార్లు* చెరువులు: 19 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
జిల్లెదిపూడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జీడి, వరి, మామిడి
గ్రామ జనాభా
జనాభా (2011) - మొత్తం 	2,185 - పురుషుల సంఖ్య 	1,107 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,078 - గృహాల సంఖ్య 	569

మూలాలు

జిల్లెడిపూడి

జిల్లెడిపూడి గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


రాయపల్లి, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, అడ్డతీగల మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన అడ్డతీగల నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెద్దాపురం నుండి 37 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 331 ఇళ్లతో, 1138 జనాభాతో 496 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 590, ఆడవారి సంఖ్య 548. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 30 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 733. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586808[2].పిన్ కోడ్: 533483.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి అడ్డతీగలలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, పాలీటెక్నిక్ రంపచోడవరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పెద్దాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అడ్డతీగలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడ లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
రాయపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
రాయపల్లిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
రాయపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 157 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 64 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 28 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 246 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 246 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 28 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రాయపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చెరువులు: 28 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
రాయపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జీడి, ప్రత్తి
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,138 - పురుషుల సంఖ్య 	590 - స్త్రీల సంఖ్య 	548 - గృహాల సంఖ్య 	331
మూలాలు

రాయపల్లి గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?