ఆర్.కే. నారాయణ్ గా సుప్రసిద్ధుడైన రాసిపురం కృష్ణస్వామీ అయ్యర్ నారాయణస్వామి ( 1906 అక్టోబరు 10 - 2001 మే 13) ఒక ప్రముఖ భారతీయ రచయిత. ఆయన మాల్గుడ అనే ఒక కాల్పనిక పట్టణములో ఉన్న మనుషులు, వాళ్ల వ్యవహారాల గురించి ధారావాహిక నవలలు, కథలు వ్రాసాడు. ఆంగ్ల భాషలో భారత సాహిత్యరంగం యొక్క ప్రారంభ దశకు చెందిన ముగ్గురు గొప్ప రచయితలలో అయన ఒకడు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ మరియు రాజా రావు మిగిలిన ఇద్దరు. ఆంగ్ల భాషలో భారతీయ సాహిత్యాన్ని ప్రపంచానికి తెలియ చేసిన వ్యక్తిగా ఆయినకు పేరు ఉంది. భారత దేశానికి చెందిన ఆంగ్ల భాష నవల రచయితలలో అతి గొప్పవారిలో ఒకరిగా అయిన భావించబడుతున్నాడు.
తన గురువు మరియు మిత్రుడైన గ్రహం గ్రీన్ సహాయంతో నారాయణ్ వెలుగులోకి వచ్చారు. ఆయన వ్రాసిన మొదటి నాలుగు పుస్తాకాలను ప్రచురించడానికి ప్రచురణకర్తలను ఒప్పించడంలో గ్రహం గ్రీన్ ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. వీటిలో స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది బాచేలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్,ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ అనే మూడు సగం-స్వీయచరిత్ర పుస్తకాలు ఉన్నాయి. 1951 సంవత్సరపు అత్యుత్తమ అసలైన నవలగా పేరొందిన ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్పర్ట్ మరియు సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం గెలిచిన ది గైడ్ నారాయణ్ వ్రాసిన ఇతర నవలలలో కొన్ని. ది గైడ్ నవల హిందీ, ఆంగ్ల భాషలలో, బ్రాడ్వేలో చిత్రముగా తీయబడింది.
నారాయణ్ వ్రాసిన కథలలో అనేకము మాల్గుడి అనే ఒక కల్పిత పట్టణములో జరుతాయి. మొదటి సారిగా ఈ పట్టణము స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ నవలలో పరిచయం చేయబడింది. ఆయన కథలు సామాజిక సంబంధాలని ఎత్తి చూపి, రోజూవారి జరిగే యథార్థ సంఘటనల ద్వారా పాత్రలకు ప్రాణం పోస్తాయి. నిజమనిపించే ఒక కల్పిత పట్టాణాన్ని సృష్టించి, దాని ద్వారా రోజువారి సామాన్య జీవితములోని హాస్యమునూ, సాదాసీదాతనాన్నీ బయటకు చూపి, తన రచనలో దయ, మానవత్వం చూపిన విల్లియం ఫాక్నేర్తో ఆయినని పోలుస్తారు. నారాయణ్ చిరుకథలు వ్రాసే శైలిని గయ్ డే ముపస్సంట్ శైలితో పోల్చడుతుంది. వీరిద్దరకి కథాంశాలని తీసేయకుండా కథని తగ్గించే సామర్థ్యం ఉంది. అయితే వచనము మరియు పద ప్రయోగాలలో చాలా సాదాగా ఉండేవారని నారాయణ్ మీద విమర్శలు ఉన్నాయి.
అరవై ఏళ్ళకు పైబడిన రచయిత వృత్తిలో నారాయణ్ కు అనేక పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు అందాయి. రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటరేచర్ నుండి AC బెన్సన్ మెడల్ మరియు భారత దేశపు రెండవ అత్యుత్తమ పౌర పురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ని నారాయణ్ అందుకున్నారు. ఆయన భారత శాసనసభ యొక్క పై సభ అయిన రాజ్యసభకు ప్రతిపాదించబడ్డారు.
జీవితం
ప్రారంభ సంవత్సరాలు
అర్.కే. నారాయణ్ మద్రాస్ (ప్రస్తుతం చెన్నై అని పిలబడుతున్నది), మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సి, బ్రిటిష్ ఇండియాలో జన్మించారు.[1] అయిన తండ్రి ఒక పాఠశాలలో ప్రధానపోధ్యాయుడు. నారాయణ్ తన విద్యాజీవితములో కొంత కాలం తండ్రి పాఠశాలలో గడిపారు. ఉద్యోగ రీత్యా అయిన తండ్రి తరచు బదిలీ అవుతూ ఉండడంతో, నారాయణ్ తన బాల్యములో కొంత భాగాన్ని అమ్మమ్మ పార్వతి రక్షణలో పెరిగారు.[2] ఈ సమయములో, ఒక నెమలి మరియు అల్లరిదైన ఒక కోతి ఆయినకు ఆప్తమిత్రులుగాను నెస్తగాళ్లుగాను ఉండేవి.[3][4][5]
అయిన అమ్మమ్మ ఆయినకి కుంజప్ప అని ముద్దుపేరు ఇచ్చారు. అయిన కుటుంబీకుల మధ్య ఈ పేరు నిలబడి పోయింది.[6] ఆమె నారాయణ్ కు గణితం, పురాణాలు, భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం మరియు సంస్కృతం నేర్పించారు.[7] అయిన తమ్ముడు అర్.కే. లక్ష్మణ్ ప్రకారం, కుటుంబీకులు అందరు సహజంగా ఆంగ్లంలోనే సంభాషించేవారు. నారాయణ్ మరియు అయిన తోబుట్టువులు ఏదైనా వ్యాకరణ తప్పులు చేస్తే, కుటుంబీకులు సహించే వారు కాదు.[8] అమ్మమ్మతో ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ వరుసుగా అనేక పాఠశాలలో చదివారు. వాటిలో కొన్ని పురసవాకం లోని లుతేరన్ మిషన్ స్కూల్,[9] సి.ఆర్.సి. హై స్కూల్ మరియు క్రిస్టియన్ కాలేజీ హై స్కూల్.[10] నారాయణ్ ఒక పుస్తాకాల పురుగు. ఆరంభ దశలో అయిన డికెన్స్, వోడ్ హౌస్, ఆర్థర్ కోనన్ డోయల్, థామస్ హర్డి వ్రాసిన పుస్తాకాలని చదివేవారు.[11] వయస్సు పెన్నెండు ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ ఒక స్వాతంత్ర పోరాట సభలో పాల్గొన్నారు. దాని కొరకు అయిన మావయ్య చే మందలించబడ్డారు; వారి కుటుంబం రాజకీయానికి అతీతంగా ఉండి, అన్ని ప్రభుత్వాలు చెడ్డవి అని భావించేది.[12]
నారాయణన్ తండ్రి మహారాజ యొక్క కళాశాల ప్రాంగణంలో ఉన్న ఉన్నత పాఠశాలకు బదలీ కావటంతో ఆయన కుటుంబసమేతంగా మైసూరుకు మారారు. పాఠశాల అందున్న మంచి పుస్తకాలు కలిగిన గ్రంథాలయం మరియు తన తండ్రిగారి యొక్క గ్రంథాలయం అందుబాటులో ఉండటంతో, పుస్తకాలు చదవటంలో ఆయనకు ఆసక్తి ఏర్పడి,స్వయంగా తానే వ్రాయటం కూడా అలవాటు చేసుకున్నారు. ఉన్నత పాఠశాల ముగించినాక, నారాయణన్ విశ్వవిద్యాలయమునకు ప్రవేశ పరీక్ష వ్రాసి సఫలీకృతుడు కాలేక, ఇంటిలోనే చదువుకుంటూ, వ్రాసుకుంటూ ఒక సంవత్సరం గడిపి, పిమ్మట 1926 సంవత్సరములో పరీక్షలో సఫలీక్రుతుడయినాక మైసూరు మహారాజ కళాశాలలో చేరారు. బేచలర్ పట్టా పొందడానికి నారాయణ్ నాలుగు సంవత్సరాలు తీసుకున్నారు. ఇది మామూలుకంటే ఒక సంవత్సరము ఎక్కువ. మాస్టర్ డిగ్రీ (M.A.) చదవడం వల్ల సాహిత్యంలో ఉన్న అయిన ఆసక్తి తగ్గిపోతుందని ఒక మిత్రుడు చెప్పడంతో, కొంత కాలం అయిన ఒక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడుగా ఉద్యోగం చేసారు; అయితే, ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడు ఆయినని వ్యాయామ ఉపాధ్యాయుడు స్థానములో పని చేయడమని చెప్పినప్పుడు, అయిన ఆ ఉద్యోగాన్ని మానేశారు.[9] తనకు తగిన వృత్తి రచయిత వృత్తి అని ఈ అనుభవం వల్ల నేర్చుకొని, అయిన ఇంట్లోనే ఉండి నవలలు వ్రాయడం ప్రారంబించారు.[13][14] మొట్ట మొదటిగా ప్రచురించబడిన అయిన రాత, డెవెలప్మెంట్ అఫ్ మారిటైం లాస్ అఫ్ 17థ్-సెంచురీ ఇంగ్లాండ్ అనే పుస్తకము యొక్క గ్రంథ పరిచయం.[15] తదుపరి, అయిన ఆంగ్ల భాష వార్తాపత్రికలు, సంచికలకు స్థానిక కథలు అప్పుడప్పుడు వ్రాయడం ప్రారంబించారు. రాయడం ద్వారా సంపాదన ఎక్కువ రానప్పడికి, (మొదటి సంవత్సరం అయిన సంపాదన తొమ్మిది రూపాయిలు మరియు పన్నెండు అణాలు), ఆయినకి ఒక స్థిరమైన జీవితం ఏర్పడింది. ఆయినకు అవసరాలు బాగా తక్కువగా ఉండేవి. అసాధరణమైన వృత్తిని అయిన ఎన్నుకున్నందుకు అయిన కుటుంబము, మిత్రులు ఆయినకు సహకరించి గౌరవించారు.[16] 1930లో నారాయణ్ తన మొదటి నవల స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ [15] ని వ్రాసారు. అయితే, అయిన మావయ్య దానిని ఎగతాళి చేసారు.[17] అనేక ప్రచురణకర్తలు ఆ నవలని తిరస్కరించారు.[8] ఈ పుస్తకములోనే నారాయణ్, దేశము యొక్క సామాజిక వాతావరణాన్ని చూపించే మాల్గుడి అనే ఒక పట్టణాన్ని సృష్టించారు; ఇది కలోనియల్ పాలన యొక్క పరిమితులని విస్మరించింది. అదే సమయములో బ్రిటిష్ వారి సమయములో మరియు స్వాతంత్రం తరువాత ఏర్పడిన అనేక సామాజిక-రాజకీయ మార్పులని బట్టి ఈ పట్టణం కూడా మారుతూ వచ్చింది.[18]
మలుపు తిరుగుట
1933లో కోయంబత్తూర్ లో తన సోదరి ఇంట్లో విశ్రాంతి తీస్కుంటున్న కాలములో, నారాయణ్ ప్రక్కనే నివసిస్తున్న ఒక 15 వయస్సుగల అమ్మాయిని కలిశి ఆమెతో ప్రేమలో పడ్డారు. అనేక జ్యోతిష మరియు ఆర్థిక పరమైన అడ్డంకులు ఏర్పడినా, నారాయణ్ ఆ అమ్మాయి తండ్రి యొక్క ఆమోదం పొంది, ఆమెని వివాహం చేసుకున్నారు. వివాహం పిమ్మట, నారాయణ్ ది జుస్టిస్ అనే ఒక మదరాస్ పత్రికకు విలేకరి అయారు. అది బ్రామిన్-కాని వారి ప్రయోజనాలు మీద శ్రద్ధ చూపిస్తున్న ఒక పత్రిక. వారి పక్షాన ఒక బ్రాహిన్ అయ్యర్ ఉండడం ప్రచురణకర్తలకు ఉత్సాహం కలిగించింది. ఈ ఉద్యోగం ద్వారా అయిన అనేక రకమైన జనాలు, సమస్యలతో పరిచయం ఏర్పడింది.[19] అంతకు మునుపు, నారాయణ్ స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ నవల యొక్క వ్రాతప్రతిని ఆక్స్ ఫోర్డ్ లోని ఒక మితుడుకు పంపించి ఉన్నారు. ఆ మిత్రుడు ఆ ప్రతిని గ్రహం గ్రీన్కు చూపించారు. గ్రీన్ ఆ పుస్తకముని తన ప్రచురణకర్తకు సిఫార్సు చేస్తే, ఆ పుస్తకము చివరిగా 1935లో ప్రచురించబడింది.[3] ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రేక్షకలకు సులువుగా ఉండే విధముగా పేరుని క్లుప్తం చేసుకోమని నారాయణ్ కు గ్రీన్ సలహా ఇచ్చారు.[20] ఆ పుస్తకము అర్ధ-స్వయచరిత్ర లాగ ఉండి, అయిన బాల్యమునుండి అనేక సంఘటనలు ఆధారంగా వ్రాయబడింది.[21] పుస్తకము గురించి మంచి విమర్శలు వచ్చినప్పటికీ, అమ్మకాలు మాత్రం తక్కువగానే ఉంది. నారాయణ్ యొక్క మరుసటి నవల ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ (1937), కొంత వరకు అయిన కళాశాల అనుభవం స్ఫూర్తితో వ్రాయబడింది.[22] ఒక తిరగబడే బాలుడు ఒక సర్దుకోకలిగిన ఎదిగిన వ్యక్తిగాగా మార్పు చెందే పరిస్థితిని గురించి ఈ పుస్తకము వివరిస్తుంది;[23] ఈ నవల కూడా గ్రీన్ సిఫార్సు మేరకు మరొక ప్రచురణకర్త చే ప్రచురించబడింది. అయిన వ్రాసిన మూడో నవల ది డార్క్ రూం (1938),లో గృహ, సంసార అపశ్రుతులు[24] గురించి, వివాహ సంబంధంలో మగవాడిని హింసకుడు గాను స్త్రీని బాధితురాలుగాను చిత్రీకరించబడింది. 1937లో నారాయణ్ తండ్రి చనిపోయారు. తరువాత ఆదాయం లేకపోయే సరికి, నారాయణ్ మైసూర్ ప్రభుత్వం నుండి ఒక కమిషన్ ని ఒప్పుకోవలసి వచ్చింది.[25]
తన మొదటి మూడు పుస్తకాలలో, సమాజములో ఆమోదించబడిన కొన్ని ఆచారాలకు సంబంధించిన సమస్యల గురించి నారాయణ్ వ్రాసారు. మొదటి పుస్తకములో, నారాయణ్ విద్యార్థుల దురవస్థ గురించి, తరగతి గదులలో కొట్టడం గురించి, వాటి వల్ల పిల్లలలకు అనుబవించే అవమానాల గురించి వ్రాసారు. రెండవ పుస్తకములో, హిందూ వివాహాలలో, జాతకాలు చూడడం గురించి, దాని వల్ల పెళ్ళికూతురు, పెళ్ళికోడుకలకు ఏర్పడే మాన్సీక క్షోబ గురించి నారాయణ్ వ్రాసారు. మూడవ పుస్తకములో, భర్త యొక్క చేష్టలు, మనోభావాలతో భార్య పడే కష్టాల గురించి నారాయణ్ వ్రాసారు.[26]
1939లో టైఫాయిడ్ వల్ల రాజం చనిపోయింది.[27] ఆమె మరణం నారాయణ్ ని లోతుగా బాధించడంతో, చాల కాలం అయిన దుఃఖంలో ఉన్నారు; మూడేళ్ళే నిండిన హేమలత అనే తమ కూతురు గురించి ఆయినకు చింతగా ఉండేది. ఈ మరణం అయిన జీవితములో గణనీయమైన మార్పు తెచ్చింది. ఇదే అయిన మరుసటి నవల అయిన ది ఇంగ్లీష్ టీచర్కు స్ఫూర్తిగా నిలిచింది.[15] ఈ పుస్తకము, అయిన మొదటి రెండు పుస్తకాల లాగే స్వయచరిత్ర లాగ ఉంది. మరియు, అనుకోకుండానే, స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ తరువాత ఈ పుస్తకము మూడు పుస్తకాల సేకరణని పూర్తి చేసింది.[28][29] తర్వాతి బేటీలలో ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ దాదాపు పూర్తిగా ఒక స్వయచారిత్ర అని అంగీకరించారు. అయితే, పాత్రలకు వేరే పేర్లు పెట్టబడ్డాయి మరియు మాల్గుడి యొక్క పరిసరాలు మార్చబడ్డాయి; నవలలో వివరించబడిన భావాలు రాజం మరణ సమయములో తన యొక్క భావాలే అని కూడా ఆయినా వివరించారు.[30]
కొంత మేరకు విజయం సాదించడంతో నారాయణ్ 1940లో ఇండియన్ తాట్ అనే ఒక పత్రిక ప్రారంబించారు.[31] కార్ సేల్స్ మాన్ అయిన తన మావయ్య సహాయంతో, మద్రాస్ నగరములో మాత్రం ఒక వేయికు పైగా చందాదరులని నారాయణ్ సంపాదించకలిగారు. అయితే, నారాయణ్ దీనిని నడపలేకపోవడంతో, ఈ ప్రయత్నం ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు. ఒక సంవత్సరము లోపలే ఈ పత్రిక మూతపడింది.[32] మాల్గుడి డేస్ అనే అయిన మొదటి చిరుకథల సేకరణ నవంబరు 1942లో ప్రచురించబడింది. తరువాత, 1945లో ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ ప్రచురించబడింది. ఈ మధ్యలో యుద్ధం కారణంగా ఇంగ్లాండ్తో సంబంధాలు తెగిపోవడంతో, నారాయణ్ తన సొంత ప్రచురణ సంస్థని ప్రారంబించారు. దీనికి మళ్ళి ఇండియన్ తాట్ పుబ్లికేషన్స్ అనే పేరు పెట్టారు; ఈ ప్రచురణ సంస్థ విజయవంతమై, ఈ నాటికి అయిన మనవరాలు చే నడపబడుతూ ఉంది.[13] శీగ్రంలోనే, న్యు యార్క్ నుండి మాస్కో వరకు పాటకులు పెరిగే సరికి, నారాయణ్ నవలలు బాగా అమ్మడం మొదలయింది. 1948లో అయిన మైసూర్ శివార్లలో సొంత ఇల్లు కట్టడం ప్రారంబించారు ; ఆ ఇల్లు 1953లో పూర్తీ అయింది.[33]
క్రియాశీలక సమయం
ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ తరువాత నారాయణ్ వ్రాత శైలిలో మార్పు వచ్చి, అయిన మునుపటి నవలలలో కనిపించిన సగం-స్వయచరిత్ర లాగ కాకుండా ఎక్కువ కల్పనాశక్తితో కూడిన భావ్యముగా మారింది. అయిన మరుసటి నవలైన Mr. సంపత్ ఈ మారిన శైలిలో వ్రాసిన మొదటి నవల. అయితే, ఇది కూడా కొంత మేరకు ఆయిన సొంత అనుభవాల మీద ఆధార పది ఉంది. ముఖ్యంగా, సొంత పత్రిక ప్రారంబించిన అయిన అనుభవాలు; జీవితచరిత్రలోని సంఘటనలని కలపటం ద్వారా అయిన తన అధివరకటి నవలలకంటే బిన్నమైన శైలిని ప్రదర్శించారు.[34] అతి తోరలోనే, అయిన యొక్క మాస్టర్ పీస్ అని భావించబడే ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్పెర్ట్ అనే నవలని ప్రచురించారు. ఈ నవల 1951 సంవత్సరపు అత్యుత్తమ అసైలన పుస్తకముగా కొనియాడబడింది.[35][36] ఆర్థిక విషయాలలో ఒక మేధావి అయిన మార్గయ్య అనే ఆయినకు సోదరడు ద్వారా చుట్టమైన వ్యక్తి యొక్క యథార్థ కథ ఆధారంగా ఈ నవల రాయబడింది.[37] అయిన మరుసటి నవలైన వెయిటింగ్ ఫర్ ది మహాత్మా మాల్గుడికు మాహాత్మ గాంధి వస్తున్నట్లు ఒక కల్పిత సంఘటన మీద ఆధారపడి వ్రాయబడింది. కథానాయకుడు మహాత్మా యొక్క ప్రసంగాలని వినడానికి వెళ్తున్నప్పుడు ఒక స్త్రీ గురించి అతనికి కలిగే ప్రేమ భావాలు గురించినదే ఈ కథ. భార్తి అనే పేరుగల ఆ స్త్రీ, భారత దేశము యొక్క మనవీకరణ అయిన భారతి యొక్క వ్యంగానుకరణ. భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమం గురించిన కొన్ని ముఖ్య సంఘటనలు ఈ నవలలో ఉన్నప్పటికీ, ఈ కథ ముఖ్యంగా ఒక సామాన్య వ్యక్తి యొక్క జీవితం గురించినది. నారాయణ్ యొక్క తనదైన వ్యంగామైన శైలిలో రాయబడింది.[38]

1953లో అయిన నవలలు మొదటి సారిగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో ప్రచురించబడ్డాయి. మికిగన్ స్టేట్ యునివెర్సిటీ ప్రెస్ వీటిని ప్రచురించారు. తరువాత 1958లో వారు ప్రచురణ హక్కులని వైకింగ్ ప్రెస్కు అమ్మేశారు.[39] నారాయణ్ యొక్క రచనలు ఎక్కువగా సామాజిక వ్యవస్థలు, అభిప్రాయాలలో ఉన్న వ్యతిరిక్తములని వెలుగులోకి తేసే విధముగా ఉన్న, ఆయినా ఒక సామ్ప్రదాయవాదినే; ఫెబ్రవరి 1956లో, నారాయణ్ తన కూతురు వివాహాన్ని పూర్తీ సాంప్రదాయ బద్దంగా అన్ని హైందవ ఆచరాలని పాటించి జరిపారు.[40] కూతురు వివాహం తరువాత, నారాయణ్ అప్పుడప్పుడు ప్రయాణం చేయడం మొదలుపెట్టారు. ప్రయాణం చేస్తూ ఉన్నప్పుడు కూడా, రోజుకు కనీసం 1500 పదాలైన రాయడం కొనసాహించారు.[33] ది గైడ్ అనే నవల, అయిన 1956లో రాక్ఫెల్లెర్ ఫెలోవ్శిప్ మీద యునైటెడ్ స్టేట్స్ను సందర్చినప్పుడు రాయబడింది. యు.ఎస్.లో ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ తన రోజు దిన చెర్యలుని ఒక డైరీలో రాసేవారు. అదే అయిన వ్రాసిన మై డేట్ లెస్ డైరీ అనే పుస్తకానికి ఆధారమయింది.[41] దాదాపు ఈ సమయములో, ఇంగ్లాండ్ సందర్శించిన నారాయణ్, మొదటి సారిగా తను మిత్రుడు, గురువైన గ్రహం గ్రీన్ ని కలిశారు.[27] భారత దేశానికి తరిగి వచ్చిన తరువాత, ది గైడ్ ప్రచురించబదింది; ఈ పుస్తకమే నారాయణ్ యొక్క రాత శైలికి అద్దం పట్టేలా ఉంది. సందిగ్ద పదాలు వ్యక్తీకరణాలు మరియు ఒక విడికథ లాంటి ముగింపు వంటి అంశాలని ఆ నవల కలిగి ఉంది.[42] ఈ పుస్తకం మూలాన ఆయినకు 1958లో సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం లభించింది.[43]
అప్పుడప్పుడు, నారాయణ్ తన ఆలోచనలాను వ్యాసాల రూపంలో వేలుబరిచారు. వీటిలో కొన్ని వార్తాపత్రికలలో, సంచికలలో ప్రచురంయ్యాయి. మిగిలినవి ప్రచురించ బడలేవు. నెక్స్ట్ సండే (1960) అయిన రాసిన ఇటువంటి వ్యసాలయోక్క సేకరణ మొదటి సారిగా ఒక పుస్తకములాగా ప్రచురించబడింది.[44] ఆ తరువాత కొంత కాలములోనే, అయిన 1956 యునైటెడ్ స్టేట్స్ సందర్శన అనుభవాలను వివరించే మై డేట్ లెస్ డైరీ ప్రచ్రించబడింది. ది గైడ్ వ్రాసిన అనుభవం గురించి ఒక వ్యాసం కూడా ఈ సేకరణలో ఉంది.[41][45]
నారాయణన్ యొక్క తదుపరి నవల థ మాన్-ఈటర్ అఫ్ మాల్గుడి 1961 సంవత్సరములో ప్రచురించబడింది. సామ్ప్రదాయాక్ హాస్య కళారూపం కలిగి ఉండి, సున్నితమైన నియంత్రణ కలిగి ఉన్న శైలి అని ఈ పుస్తమ విమర్శకులు విమర్శించారు.[39] ఈ పుస్తక విడుదల అనంతరం, నిమ్మశము లేకుండా ఉన్న నారాయణ్ మళ్ళి పయనించడం ప్రారంబించి, యు.ఎస్. మరియు ఆస్ట్రేలియాను సందర్శించారు. అయిన అడిలైడ్, సిడ్నీ, మెల్బోర్న్ లలో భారతీయ సాహిత్యం గురించి ఉపన్యాసాలు ఇస్తూ మూడు వారాలు గడిపారు. ఈ పర్యటనకు ఆస్ట్రేలియన్ రైటర్స్ గ్రూప్ నిధులు ఇచ్చింది.[46] ఈ సమయానికల్లా, నారాయణ్, సాహిత్య పరంగానూ, ఆర్థిక పరంగానూ గణనీయమైన వియ్యం సాధించారు. అయిన మైసూర్ లో ఒక పెద్ద ఇల్లు కట్టుకున్నారు. ఎనిమిది కిటికీలకు తగ్గకుండా ఉన్న గదిలో రాసే వారు; వివాహం తరువాత కోయంబతూర్లో స్థిరపడ్డ తన కూతురుని కలవడానికి, అప్పట్లో భారాత దేశములో విలాస వస్తువైన కొత్త మెర్సిడెస్-బెంజ్ కారులో వెళ్ళేవారు. భారత దేశములోను, విదేశాలలోనూ విజయం సాధించిన తరువాత, నారాయణ్ ది హిండు, ది అట్లాంటిక్ వంటి పత్రికలకు, వార్తాపత్రికలకు రాయడం మొదలుపెట్టారు.[47]
1964లో నారాయణ్ తన మొదటి పౌరాణిక పుస్తకమైన గాడ్స్, డేమన్స్ అండ్ అతేర్స్ని ప్రచ్రించారు. ఇది హిందూ పురాణాలనుండి అనువాదించబడిన మరియు మళ్ళి వ్రాయబడిన చిన్న చిన్న కథలు కలిగిన ఒక సేకరణ. అయిన ఇతర పుస్తకాల లాగే, ఈ పుస్తకానికి కూడా, అయిన తమ్ముడైన అర. కే. లక్ష్మణ్ బొమ్మలు గీచారు. కొన్ని ఎన్నుకోబడిన కథలని మాత్రమే ఈ పుస్తకములో చేర్చారు. శక్తివంతమైన ప్రధాన పాత్రధారులు ఉన్న కథలని మాత్రమే అయిన ఎన్నుకున్నారు. అప్పుడే, పాటకులకు సందర్భం తెలియక పోయినా, కథ యొక్క ప్రభావం స్థిరంగా ఉంటుంది.[48] పుస్తకము ప్రచురణ తరువాత మళ్ళి నారాయణ్ విదేశీ పర్యటనకు వెళ్ళారు. ఒక మునుపటి వ్యాసములో అమెరికన్ లు అయిన దగ్గిరనుండి ఆధ్యాత్మిక విషయాలు నేర్చుకోవాలని ఎదురుచూసేవారని రాశారు. ఈ పర్యటన సమయములో, స్వీడన్-అమెరికాకు చెందిన నటి గ్రేట గార్బో ఇదే విషయాన్ని అడిగేవారు, అయిన తనకు ఆ విషయాలు ఏమి తెలియవని చెప్పినా కూడా.[3]
నారాయణ్ యొక్క తదుపరి నవల, 1967లొ ప్రచిరించబడిన ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్ . ఈ నవల రాయడంలో కొంత మేరకు అయిన యొక్క అమెరికా పర్యటనలు ఆయినకు స్ఫూర్తిగా ఉండి. ఈ నవలలో భారత దేశానికి మరియి అమెరికాకు చెందిన అతిగా ప్రవర్తించే పాత్రలు, వారి మధ్య ఉన్న అనేక సాంసృతిక విబెదాలతో ఉన్నారు. ఈ పుస్తకము అయిన బాణి అయిన హాస్యం మరియు కథ చెప్పే విధానం ఉన్నప్పటికీ, లోతు లేని పుస్తకమని విమర్శించబడింది.[49] ఆ సంవత్సరం, నారాయణ్ ఇంగ్లాండ్ కు వెళ్ళారు. అక్కడ మొదటి సారిగా యునివెర్సిటీ అఫ్ లీడ్స్ నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ స్వీకరించారు.[50] తదుపరి కొన్ని సంవత్సరాలు అయిన స్థిమితంగా ఉన్నారు. 1970లో అయిన తన తదుపరి పుస్తకమైన ఎ హార్స్ అండ్ టూ గొట్స్ అనే చిరు కథల సేకరణని ప్రచురించారు.[51] ఈ మధ్య, నారాయణ్ కు 1938లో మరణిస్తున్న తన మావయ్యకు చేసిన ఒక వాక్ధానం గురించి గుర్తు వచ్చి, అయిన కంబ రామాయణంని ఆంగ్లంలో అనువాదం చేయడం మొదలు పెట్టారు. ఇదు సంవత్సరాల పని తరువాత ది రామాయణ 1973లో ప్రచురించబడింది.[52] ది రామాయణ ప్రచురించిన వెనువెంటనే, నారాయణ్ మహాభారత అనే సంస్కృత కావ్యము యొక్క సంఘటిత అనువాదం చేసే పఅనిని ప్రారంబించారు. ఈ కావ్యాన్ని రాస్తూ ఉండగానే, అయిన ది పెయింటర్ అఫ్ సైన్స్ (1977) అనే మరొక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు. ది పెయింటర్ అఫ్ సైన్స్ ఒక నవల కంటే కొద్దిగా పొడుగుగా ఉండి, నారాయణ్ యొక్క ఇతర పుస్తకాల కంటే విబిన్నంగా ఉండి. ఈ పుస్తకములో, అదివరకు ఎప్పుడు లేని విధముగా అయిన శృంగారం వంటి కొన్ని సంగతులని ప్రస్తావించారు. ఐతే, ప్రధాన పాత్రదారి యొక్క పాత్ర మాత్రం, అయిన యొక్క ఇదువరకటి పాత్రలలాగే ఉంది. ది మహాభారత 1978లో ప్రచురించబడింది.[53]
పిమ్మట సంవత్సరాలు
కర్నాటక ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పర్యాటక రంగ ప్రచారము కొరకు ఒక పుస్తకము రాసేపనిని నారాయణ్ కు అప్పగించింది. నారాయణ్ రాసినవాటిని, ఒక పెద్ద ప్రభుత్వ ప్రచురణలో భాగంగా ప్రభుత్వం 1970ల ఆఖరిలో ప్రచురించింది.[54] ఐతే నారాయణ్ దానితో తృప్తి చెందక, ది ఎమేరాల్డ్ రూట్ (ఇండియన్ థాట్ పబ్లికేషన్స్, 1980) అనే పేరుతొ దానిని పునఃప్రచురణ చేసారు.[55] స్థానిక చరిత్ర, పారంపర్యం మీద ఆయినకు ఉన్న వ్యక్తిగత అబిబ్రాయాలు ఈ పుస్తకములో ఉన్నాయి. అయితే, పాత్రలు, సృష్టిలు లేకుండా ఉన్నందున, ఈ పుస్తకము అంట ఆసక్తికరంగా లేదు.[45] అదే సంవత్సరం, అయిన అమెరికన్ అకాడెమి అఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ యొక్క గౌరవ సభ్యుడుగా ఎంపికయ్యారు. రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటేరేచర్ వారి AC బెన్సన్ మెడల్ని గెలుచుకున్నారు.[56] దాదాపు ఇదే సమయములో, నారాయణ్ నవలలు మొదటి సారిగా చైనీస్ భాషలో అనువాదిన్చాబడ్డాయి.[57]
1983లో నారాయణ్ తన తదుపరి నవలైన ఎ టైగర్ ఫర్ మాల్గుడిని ప్రచ్రించారు. ఇది ఒక పులి మరియు మనుషులతో దానికి ఉన్న సంబంధాలు గురించిన కథ.[58] 1986లో ప్రచురించబడిన అయిన తదుపరి నవల టాకటివ్ మాన్, మాల్గుడికు చెందిన పాత్రికేయుడు కావాలని ఆకాంక్షిస్తున్న ఒక వ్యక్తీ గురించిన కథ.[59] ఈ సమయములో, అయిన రెండు చిరు కథల సేకరణలను ప్రచురించారు: ఆసలు పుస్తకముతో మరి కొన్ని కథలుతో కూడిన ఒక సవరించిన ప్రచురణ అయిన మాల్గుడి డేస్ (1982) మరియు అండర్ ది బన్యాన్ ట్రీ అండ్ ఆథర్ స్టోరీస్, అనే ఒక కొత్త సేకరణ.[60] 1987లో అయిన ఎ రైటర్స్ నైట్మెర్ అనే ఒక పుస్తకము పూర్తీ చేసారు. దీంట్లో కుల వ్యవస్థ, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు, ప్రేమ, కోతులు గురించిన వివిధ అంశాల మీద వ్యాసాల ఉన్నాయి. 1958 నుండి అయిన వార్తాపత్రికలలో మరియు సంచికలలో రాసిన వ్యాసాలు ఈ సేకరణలో ఉన్నాయి.[61][62]
మైసూర్ లో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, అయినకు వ్యవసాయం మీద ఆసక్తి పెరిగింది. ఒక ఎకరా పంటపొలం కొని, అయిన వ్యవసాయం చేసారు.[63] ప్రతి రోజు మధ్యానం అయిన మార్కట్ కు నడచి వెళ్ళేవారు. ఏదైనా కొనటానికంటే కూడా జనాలతో కలిసి ఉండటానికోసమే అయిన అలాగా వెళ్ళేవారు. అలాంటి మధ్యాన నడక సమయములో, అడుగడుకుకి ఆగి కోట్ల యజామ్నులతో మరియు ఇతరాలతో మాట్లాడేవారు. బహుశా, తన తదుపరి పుస్తకాలకు విషయాలు సేకరిస్తూ ఉండేవారేమో.[64]
1980లో నారాయణ్, సాహిత్యములో అయిన సాధనలకోసం భారత దేశపు శాశన సభ యొక్క పై సభ అయిన రాజ్య సభకు ప్రతిపాదించబడ్డారు.[65] తన మొత్త ఆరు-సంవత్సరాల పదవికాలములో అయిన ఒకే ఒక సమస్య మీద - పాఠశాల పిల్లల దురవస్థ, ముఖ్యంగా పుస్తకాల యొక్క అధిక బరువు మరియు పిల్లల సృజనాత్మకత మీద విద్యా వ్యవస్థ యొక్క దుష్ప్రభావం - తన పూర్తీ శ్రద్ధ చూపించారు. ఈ సమస్యనే అయిన తన మొదటి నవలైన స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్లో ముఖ్యంగా వ్రాసారు. అయిన చేసిన తొలి ప్రసంగంలో ఈ ప్రత్యేక సమస్య గురించి ప్రస్తావించారు. దాని మూలంగా, పాఠశాల విద్యావ్యవస్థలో మార్పులు చేయడానికి ప్రొఫ్. యష్ పాల్ నేతృత్వంలో ఒక కమిటి ఏర్పాటు చేయబడింది.[66]
1990లో అయిన తన మరుసటి నవలైన ది వరల్డ్ అఫ్ నాగరాజ్ని ప్రసురించారు. ఇది కూడా మాల్గుడిలో జరిగే కథ. ఈ నవలలో నారాయణ్ యొక్క పెరుగుతున్న వయస్సు కనిపిస్తుంది. చాలావరకు కథ వివరాలని వదిలిశారు. అదే ముందైతే వివరాలన్నీ వ్రాసేవారు.[67] ఈ నవల రాయడం పూర్తీ అయిన తరువాత, నారాయణ్ ఆరోగ్యం క్షీణించి, అయిన తన నివాసాన్ని, కూతురు కుటుంబానికి దగ్గరగా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో మదరాస్ కు మార్చారు.[63] మదరాస్ కు మారిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, 1994లో అయిన కూతురు కాన్సర్ వ్యాధి సోకి మరణించగా, అయిన మనవరాలు బువనేష్వారి (మిన్నీ) ఆయినని చూసుకోవడం ప్రారంబించింది. అలాగే, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్ని కూడా తనే నిర్వహించింది.[3][13] తరువాత నారాయణ్ తన ఆఖరి పుస్తకమైన గ్రాండ్మతర్స్ టెల్ని ప్రచురించారు. ఈ పుస్తకము ఒక స్వయచరిత్ర నవల. ఇది అయిన ముత్తవ్వ గురించిన కథ. తన భర్త వివాహం అయిన వెంటనే పారిపోవడంతో, ఆమె ఆయినని వెతకటానికి సుదూర ప్రాంతాలకు పయనం చేసింది. అయిన బాలుడుగా ఉన్నప్పుడు అయిన అమ్మమ్మ ఆయినకు ఈ కథని వివరించింది.
తన ఆఖరి సంవత్సరాలలో, సంభాషణ అంటే ఎప్పుడు ఇష్టపడే నారాయణ్, దాదాపు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం, ది హిండు ప్రచురణకర్త అయిన ఎం. రామ్తో గడిపేవారు. కాఫీ త్రాగుతూ, రకరకాల విషయాల గురించి మాట్లాడుకుంటూ, అర్ధరాత్రి దాటే వరకు గడిపేవారు.[68] జనాలని కలవడం మరియు వారితో మాట్లాడటమంటే ఎంతో ఇష్టపడే అయిన, భేటీలు ఇవ్వడం మానేశారు. బెతీల మీద ఆయినకు ఉదాసీనత రావడానికి కారణము, అయిన టైంకు ఇచ్చిన భేటీనే. ఆ భేటి తరువాత అయిన కొన్ని రోజులు ఆసుపత్రిలో గడపవలసి వచ్చింది. ఎందుకంటే అయిన ఫోటోలు తీయదానికోసం అయిననని ఊరంతా తిప్పారు. ఆ ఫోటోలని చివరికి ఆ వ్యాసములో అసలు వాడలేదు కూడా.[31]
2001 మేలో నారాయణ్ ఆసుపత్రిలో చేరారు. ఆయినని వెంటిలేటర్ లో పెట్టడానికి కొన్ని గంటలు ముందు, అయిన ఒక తాత గురించిన కొత్త కథ, తన మరుసటి నవల రాయడం గురించి ఆలోచిస్తూ ఉన్నారు. అయిన ఎప్పుడు నోట్ పుస్తకాలని ఎన్నుకోవడం గురించి ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహిస్తారు కాబట్టి, తనకు ఒక పుస్తకం తెచ్చి పెట్టమని ఎన్. రామ్ ని అయిన కోరారు. అయితే, నారాయణ్ ఆరోగ్యం నయం కాలేదు. తన నవలని అయిన అసలు ప్రారంబించనే లేదు. అయిన చెన్నైలో తన 94వ వయస్సులో 2001 మే 13 నాడు మరణించారు.[10][69]
సాహిత్య సమీక్ష
రచనా శైలి
నారాయణ్ యొక్క రచనా శైలి సరళంగాను నటన లేకుండాను, సహజంగానే హాస్యస్పోరకంగా ఉండేది.[70] ఆయిన రచన సామాన్య జనాల మీద కేంద్రీకరించి, పాటకులకు వారి పొరుగింటి వారు, కసిన్ లు వంటి వారిని తలిపిస్తుంది. అందువల్ల పాటకులు పుస్తక విషయాలతో ఎకోబవించడానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.[71] తన దేశములోని సమకాలపువారి లాగ నవల రచనలో అప్పుడు ఉన్న బాణికి అనుకూలంగా తమ రచనా శైలిని మార్చుకోకుండా అయిన భారత సమాజములోని చిక్కులని తనదైన సరళమైన శైలిలో వ్రాయగాలిగారు.[72] అయిన మెళుకువతో కూడిన సంభాషణ శైలిని వాడారు. పాత్రల స్వబావాలకు అనుగుణంగా అయిన సున్నితమైన తమిళ్ భాష చాయలతో కూడిన సంభాషణలు అయిన రచనలో ఉండేవి.[73] విమర్శకలు నారాయణ్ ని భారత చెకోవ్ అని పరిగణించారు. వాళ్ల ఇద్దరి రచనలోని సరళత్వం మరియు దుఃఖరమైన సందర్పాలలో చూపించే సున్నితమైన అందం మరియు హాస్యం వంటి అంశాల వల్ల ఇద్దరిని పోల్చేవారు.[74] ఇతర ఏ భారతీయ రచయితలకంటే నారాయణ్ కు చెకోవ్ తో ఎక్కువ పోలికలు ఉన్నట్లు గ్రీన్ భావించారు.[1] ది న్యూ యోర్కేర్కు చెందిన ఆంటనీ వెస్ట్ ప్రకారం నారాయణ్ రచన నికోలాయి గోగోల్ యొక్క వాస్తవికత రచన లాగా ఉందని భావించారు.[75]
నారాయణ్ వ్రాసిన చిరుకథలు అయిన వ్రాసిన నవలలు లాగే అంతే మనోహరంగా ఉన్నాయని, చాలా చిరుకథలు పది పేజీలకంటే తక్కువే ఉన్నాయని, చదవటానికి కూడా అంతే సమయం తీసుకుంటుందని పులిట్జేర్ ప్రైజ్ గ్రహీత జుంప లాహిరి భావించారు. నవల రచయితలు వందలాది పేజీలలో ఇవ్వడానికి ప్రయాశాపడే దానిని, శీర్షిక వాక్యానికి ముగింపుకు మధ్య నారాయణ్ పాటకులుకు ఇస్తున్నారు: పాత్రల యొక్క జీవితాల గురించి పూర్తి అవగాహన. నారాయణ్ యొక్క ఈ గుణగణాలు, సామర్ధ్యాల వల్ల లాహిరి ఆయిన్ని ఓ. హెన్రీ, ఫ్రాంక్ ఓ'కానర్, ఫ్లన్నేరి ఓ'కానర్ వంటి చిరుకథల పితామహులుతో పాటు జత కట్టారు. లాహిరి ఆయిన్ని గుయ్ డే మపస్సంట్తో కూడా పోల్చారు. కథని పోగొట్టకుండా ఉపాఖ్యానాన్ని తగ్గించే సామర్థ్యం ఇద్దరికీ ఉంది. ఇద్దరూ ఒక రకమైన మధ్య తరగతి జీవితం గురించి, ఎక్కడ వదలకుండా, జాలి చూపకుండా రాసారు.[11]
నారాయణ్ రచనలు ఎక్కువ వర్ణనాత్మకంగా ఉండి, తక్కువ విశ్లేషనాత్మకంగా ఉందని విమర్శకుల మాట; విడిగా ఉండి చూసే ఆచరణ కలిగిన ఈ వస్తుగత దోరణి వల్ల నిజమైన మరియు యథార్థముతో కూడిన కథలు అయిన చెప్పకలిగారు.[76] అయిన వైకరి మరియు జీవితం మీద ఆయినకు ఉన్న మనోభావం వల్ల అయిన తనదైన బాణిలో పాత్రలని వారి చేర్యలని కలప కలిగింది. సామాన్యంగా జరిగే సంఘటనలని కూడా పాటకుల మదిలో ఒక సంభందం ఏర్పరిచేలా చేసింది.[77] అయిన రచనా శైలికి ముఖ్యంగా దోహదం చేసింది అయిన సృష్టించిన, గుడ్డి నమ్మకాలు, సంప్రదాయాలు పాటిస్తున్న మాల్గుడి అనే ఒక చిన్న సామాన్య పట్టణం.[78]
నారాయణ్ యొక్క రచనా శైలి తరచూ విల్లియం ఫాక్నర్తో పోల్చబడుతుంది. ఇద్దరి రచనలు సామాన్య జీవితములో హాస్యం మరియు శక్తిని వేలుగులోగి తెచ్చింది. అదే సమయములో దయకలిగిన మానవత్వాన్ని కూడా చూపించింది.[79] ఇద్దరి మధ్య పోలికలు ఇంకా కూడా ఉన్నాయి. ఇద్దరి రచనలు సమాజం యొక్క అవసరాలని వ్యక్తిగత చిక్కులతో ముడిపెట్టే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి.[80] కతాంశాలని అభిగవించే విధానము ఇద్దరిది ఒకటేనైనా, వారి మార్గాలు విబిన్నంగా ఉండేవి; ఫాక్నర్ రచన అలంకారయుక్తంగా ఉండి, అపరితమైన వచనాలు కలిగి ఉండేది. నారాయణ్ రచన చాలా సాదాగా మరియు యథార్థంగా ఉండి అదే సమయములో అన్ని కదాంశాలని కలిగి ఉండేది.[81]
మాల్గుడి

మాల్గుడి, నారాయణ్ సృష్టించిన ఒక కల్పిక, అర్ధ-నగర వాతావరణం కలిగి ఉన్న దక్షిణ భారత పట్టణం.[82] aayana ఈ పట్టణాన్ని సెప్టెంబరు 1930న విజయదశమి నాడు సృష్టించారు. ఆ రోజు కొత్త యత్నాలు మదలుపెట్టడానికి మంగళప్రథమైన రోజు. ఆ రోజుని అయిన కొరకు అయిన అమ్మమ్మ ఎన్నుకున్నారు.[83] అయిన తరువాత భేటిలలో అయిన జీవితచరిత్ర వ్రాసిన సూసన్ మరియు ఎన్.రామ లతో చీప్పినట్లు ముందు అయిన మదిలో ఒక రైల్వే స్టేషను కనిపించిందని, తరువాత నెమ్మదిగా మాల్గుడి అనే పేరు అయిన మదిలో వచ్చినట్లు అయిన చెప్పారు.[84] రామాయణా రోజుల నుండి ఉన్న నిష్కళంకమైన చరిత్ర కలిగి ఉన్న ఒక పట్టణముగా మాల్గుడి సృష్టించబడింది. లార్డ్ రామ ఈ పాత్తనం మీదుగా వెళ్లారని రాయబడింది; బుద్ధా కూడా పయనమధ్యలో ఈ పట్టణాన్ని సందర్శించినట్లు రాయబడింది.[85] నారాయణ్ ఈ పట్టణానికి కచ్చితమైన భౌగోళిక హద్దులు ఎప్పుడు పెట్టలేదు. కథలో వచ్చే సంగాతనలకు అనుగుణంగా వూరి యొక్క రూపురేఖలను మార్చి, భవిష్యత్తు కథలకు రంగం సిద్దం చేసేవారు.[86] నారాయణ్ రచనకు సంబంధించిన పండితుడైన డా జేమ్స్ ఎం. ఫెన్నేలీ, నారాయణ్ వ్రాసిన అనేక పుస్తకాలు, కథలనుండి మాల్గుడి యొక్క రేఖాచిత్రాన్ని రూపొందించారు.[11]
భారాతదేశములో మారుతున్న రాజకీయ పరిణామాల బట్టి మాల్గుడి కూడా మారుతూ వచ్చింది. 1980లలో, భారత దేశములో దేశీయవాదం గట్టిగా పెరుగుతున్న తరుణములో, పట్టణాలకు, ప్రాంతానాలు బ్రిటిష్ పేర్లని మార్చేయడం మరియు బ్రిటిష్ కు సంబంధించిన స్తాలాలని తొలగించడం వంటి కార్యక్రమాలు జరుగుతూ ఉండేవి. ఆ సమయములో మాల్గుడి మేయోర్ మరియు నగరసభ, చాలా కాలముగా ఉన్న ఫ్రెడరిక్ లాలీ యొక్క విగ్రహముని తీసి వేశారు. ఫ్రెడరిక్ లాలీ మాల్గుడిలో స్థిరపడ్డ ప్రర్రంభ నివాసులలో ఒకరు. అయితే, భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమాన్ని లాలి గట్టిగా సమర్ధించేవారని హిస్టారికల్ సొసైటీస్ ఆధారాలు చూపినప్పుడు, ముందు వారు చేసిన చేర్యాలని నగరాసభ ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది.[87] మాల్గుడిని బట్టేర్సీ, ఈస్టన్ రోడ్" లకంటే ఎక్కువ ప్రాబల్యం చెందినదని గ్రీన్ వర్ణించారు. మాల్గుడిని ఫాక్నర్ యొక్క యోక్నపటాఫ కౌంటీతో పోల్చవచ్చు.[79] మరియు, ఫాక్నర్ మాదిరిగానే, నారాయణ్ రచనలని చూసినప్పుడు, అనేక కథలు, నవలల ద్వారా పట్టణానికి మరింత నిర్వచనం లభిస్తుంది.[88]
విమర్శకుల స్వీకరణ
నారాయణ్ ముందు బయట పడింది, గ్రహం గ్రీన్ సహాయం తోన్. గ్రీన్, స్వామినాథన్ అండ్ టేట్ని చదవగానే తనంతట తనే ఆ పుస్తకానికి నారాయణ్ యొక్క అజేంట్ లాగ వ్యవహరించారు. అంతే కాక, ఆయినే ఈ నవల పేరుని తగిన విధముగా స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్గా మార్చడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. అంతే కాక, నారాయణ్ యొక్క మరుసటి కొన్ని పుస్తకాలకు ప్రచురణకర్తలని ఒప్పించడంలో కూడా ముఖ్య పాత్ర పోచించారు. నారాయణ్ యొక్క మొదటి నవలలు వాణిజ్యంగా గొప్ప విజయం సాదించకపోయినా, ఆ కాలపు ఇతర రచయితలు దృష్టికి అయిన వచ్చారు. సోమేర్సేట్ మామ్ 1938లో మైసూర్ కు వచ్చినప్పుడు నారాయణ్ ని చూడాలని కోరారు. కాని నారాయణ్ ని చాలా మందికి తెలియకపోవడంతో, ఆయిన్ని కలవలేక పోయారు. తరువాత మామ్ నారాయణ్ వ్రాసిన ది డార్క్ రూం చదివి అబినందనలు తెలియచేస్తూ నారాయణ్ కు లేఖ వ్రాసారు.[89][90] నారాయణ్ రచన మీద ఆసక్తి చూపించిన మరొక సమకాలపు రచయిత ఇ. ఎం. ఫోర్స్తర్,[91]. అయిన కూడా నారాయణ్ మాదిరిగానే నిస్సారమైన హాస్యస్ఫోరకంగా రాస్తారు. అందువల్ల దక్షిణ భారతీయ ఇ. ఎం. ఫోర్స్తర్ అని నారాయణ్ పిలవబడుతారు.[92] పాటకులు, ఇతర రచయితల మధ్య నారాయణ్ ప్రసిద్ధి చెందినా, అయిన స్థాయికి తగిన విధముగా అయిన రచనలు విశ్లేషించబడలేదు.[93]
కొంత కాలం తరువాత నారాయణ్ కు యునైటడ్ స్టేట్స్/0}లో విజయం లభించింది. మికిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ అయిన పుస్తకాలని ప్రచురించడం ప్రారంబించింది. అయిన మొట్టమొదటి సారి ఆ దేశానికి రాక్ ఫెల్లెర్ ఫౌండేషన్ వారి ఫెలోషిప్ మీద వెళ్ళారు. అక్కడ మికిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ, యూనివర్సిటీ అఫ్ కలిఫోర్నియా, బెర్క్లీ వంటి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రసంగాలు ఇచ్చారు. ఈ తరుణములో జాన్ అప్డైక్ అయిన రచనను గమనించి, నారాయణ్ ని చార్లెస్ డికెన్స్తో పోల్చారు. ది న్యూ యోర్కేర్లో ప్రచురించబడిన నారాయణ్ రచన మీద విశ్లేషణలో అప్డైక్ ఆయిన్ని నశించిపోతున్న రచయితల జాతికు చెందిన రచయితగా వర్ణించారు- ఒక పౌరుడు అయిన రచయిత; తన పాత్రలతో పూర్తిగా అనుసంధానమైన రచయిత, మానవత్వ విలువల మీద పూర్తీ విశ్వాసం ఉన్న రచయిత.[94]
అనేక నవలలు, వ్యాసాలు, చిరుకథలు వ్రాసిన నారాయణ్, భారత రచనని ప్రపంచానికి చాటి చీప్పిన వ్యక్తిగా పేరొందారు. ఇరవయ్యవ శతాబ్దముకు చెందిన అత్యుత్తమ రచయితలో ఒకరిగా అయినన బావించబడుతున్నారు. అయిన రచనని రమణీయామని, హానిలేనదని, హితమైనదని విమర్శకులు వర్ణించారు.[95] పిమ్మట వచ్చిన రచయితలు, ముఖ్యంగా భారతీయ రచయితలు, నారాయణ్ రచనని ఒక సాదాసీదా రచన అని, తక్కువ పతజాలం కలిగిందని, సంకుచిత దృష్టి కలిగిందని విమర్శించారు.[13] శశి తరూర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, నారయాణ్ కథలో పాత్రలు, జెన్ ఆస్టిన్ కథలలో మాదిరిగానే ఉన్నారని, ఇద్దరు సమాజములో ఒక చిన్న విభాగం గురించే వ్రాసేవారని విమర్శించారు. ఐతే, ఆస్టన్ యొక్క వచనము ఈ పాత్రలని సాధారణమైన పరిస్థితికి వెలుపల తీసుకువేళ్ళింది. కాని నారాయణ్ రచన అలాగ చేయలేదు.[96] శశి దేష్పాండే కూడా ఇటువంటి అభిప్రాయాన్నే వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అయిన నారాయణ్ రచన సాదాసీదాగా మరియు బోళాగా ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు. భాష మరియు పదవినియోగంలో సాదాతనం, పాత్రల ప్రవర్తన మరియు భావములో చిక్కులు లేని విధంగా ఉంది అని చెప్పారు.[97]
నారాయణ్ మీద ఉన్న సామాన్య అభిప్రాయం ఏమంటే, అయిన తనను గాని తన రచనలను గాని భారతదేశము యొక్క సమశ్యలు, రాజకీయాల్లలో కలుపుకోలేదు. ఇదే అభిప్రాయాన్నే వి. ఎస్. నైపాల్ కూడా రాసారు. అయితే, నారాయణ్ రచన సాదాగా ఉండి, రాహకీయాలలో ఆసక్తి లేకుండా ఉన్నప్పటికీ, అయిన కథని కళాత్మకంగాను అటువంటి అంశాలని పూర్తిగా తప్పించకుండా చాకచక్యంగా రాసేవారని, పదాలు పాటకుల మదిలో ఆడే లాగ ఉండేదని ది న్యూ యోర్కేర్కు చెందిన వ్యాట్ మాసన్ అభిప్రాయపడ్డారు.[95] నారాయణ్ తన పాత్రలకు సంబంధించిన వరకు మాత్రమే రాజకీయ అంశాలని రాసేవారని అదే ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ ఆ తరుణములో నెలకొన్న రాజకీయ పరిణామాలు, సమశ్యలు గురించి వివరంగా రాసేవారని ఆంధ్ర యూనివర్సిటీ యొక్క పూర్వ ఉప కులపతి శ్రీనివాస అయ్యంగార్ చెపుతున్నారు.[98] నారాయణ్ బ్రిటిష్ పాలనని పూర్తిగా వదిలేసి, తన పాత్రల యొక్క వ్యక్తిగత జీవితాల మీదనే కేంద్రీకరించడం కూడా ఒక రాజకీయ స్పందనే, అనగా, బ్రిటిష్ పాలన యొక్క ప్రభావమునుండి పూర్తి స్వేచ్ఛ, అని పాల్ బ్రియన్స్, మాడేరన్ సౌత్ ఏషియన్ లిటరేచర్ ఇన్ ఇంగ్లీష్ అనే తన పుస్తకములో వ్రాసారు.[93]
ప్రాశ్చాత్య దేశాలలో నారాయణ్ రచనలోని సరత్వం బాగా కొనియాడబడింది. నారాయణ్ రచన హాస్యరసప్రధానమైనదని మరియు మానవ చేర్యలయోక్క బ్రమ మరియు అస్థిరత్వంతో కూడిన దృశ్యం కలిగి ఉంటదని అయిన జీవితచరిత్ర రచయితలలో ఒకరైన విల్లియం వాల్ష్ వ్రాసారు. పలుమార్లు బూకర్ ప్రతిబాతితురైన అనితా దేశాయ్ నారాయణ్ రచనని దయలేక పోవడం, కొంటితనాలే అతి పెద్ద పాపాలుగా ఉండి "దయతో కూడిన యధార్ధమని" వర్ణించారు.[99] వ్యాట్ మసన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, నారుయన్ రచనలో వ్యక్తి ఒక్క ప్రైవేట్ తత్త్వం కాదు కాని ఒక్క బహిరంగ తత్త్వం అనే భావం వ్యక్తమవుతుంది. ఈ భావం నూతనమైనదని అందువల్ల ఇది అయిన సొంత భావమని చెప్పొచ్చు. అయిన రచన భారత దేశపు ఆంగ్ల భాష నవల రచనలలో అతి విసేశామైనవాటిలో ఒకటి. ఈ నూతన భావముతో, అయిన ప్రాచీన హైందవ కోణంతో కూడిన ఆంగ్ల రచనలని ప్రాశ్చాత్య పాటకలకు పరిచయం చేసారు. "అయిన సంఘటనలు గురించి సంపాదకీయాలు రాయరు కాని తన సొంత భావాలని వివరిస్తారు" అని వాల్ట్ విట్మాన్ని ఉద్దేశించి ఎడ్మండ్ విల్సన్ చెప్పిన అభిభ్రాయం నారాయణ్ కు కూడా వర్తిస్తుందని మాసన్ అభిప్రాయం.[95]
బిరుదులు మరియు పురస్కారాలు
తన సాహిత్య జీవితములో అనేక బిరుదులని నారాయణ్ గెలుచుకున్నారు.[100] ఆయినకు లభించిన మొదటి పెద్ద బిరుదు, ది గైడ్ కొరకు 1958లో బహుకరించబడిన సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు[101] ఆరు సంవత్సరాలు తరువాత, గుణతంత్ర దినం సందర్పుముగా ఆయినకు పద్మ భూషణ్ బిరుదు ఇవ్వబడింది.[102] 1980లో ఆయినకు రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటరేచర్ వారు AC బెన్సన్ మెడల్ బహుకరించారు. అయిన ఆ సొసైటిలో ఒక సభ్యుడు.[103] 1982లో ఆయినని అమెరికన్ అకాడెమి అఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ వారు గౌవరవ సభ్యుడుగా ఎన్నుకున్నారు.[72] పలుమార్లు అయిన సాహిత్యానికి నోబెల్ బహుమతికు ప్రతిపాతించబడ్డారు కాని ఆ బిరుదుని ఎప్ప్దుడు గెలవేలేదు.[104]
యూనివెర్సిటీ అఫ్ లీడ్స్ (1967),[105] యూనివెర్సిటీ అఫ్ మైసూరు (1976)[106] మరియు ఢిల్లీ యూనివెర్సిటీ (1973) ఆయినకి గౌరవ డాక్టరేట్లు ఇచ్చి గౌరవించాయి.[107] అయిన సాహిత్ర జీవిత చివరిలో, అయిన భారత సాహిత్యానికి చేసిన సేవకు గాను నారాయణ్ భారత పార్లిమెంట్ యొక్క రాజ్య సభకు ఆరు సంవత్సరాల కాలానికు నియమితలయ్యారు.[65] అయిన మరణించడానికి ఒక సంవత్సరము ముందు, 2000లో ఆయినకు భారత దేశపు రెండవ అతి గొప్ప పౌరుల బిరుదైన పద్మ విభూషణ్ బహుకరించబడింది.[108]
ఉత్తరదాయిత్వం
తన సాహిత్యం ద్వారా భారత దేశాన్ని భయిట ప్రపంచానికి తెలియబరచిందే నారాయణ్ యొక్క అతి గొప్ప సాధన. ఆంగ్ల భాషలో భారత సాహిత్యరంగానికి చెందిన ముగ్గురు గొప్ప రచయితలలో ఆయినా ఒకరు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ మరియు రాజా రావు మిగిలిన ఇద్దరు. మాల్గుడి మరియు ఆ పట్టణ నివసులలతో తన పాటకులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూసే అంశాలని అయిన అందించారు.[97][109] భారత దేశములోనే అత్యుత్తమ నవల రచయితలలో ఒకరిగా భావించబడుతున్నారు. ఒక చిన్న పాటి భారత పట్టణముని నమ్మసఖ్యే విడములోను పరీక్షాత్ములోను తన పాటకుల ముందు తెచ్చారు. మాల్గుడి కేవలం ఒక్క కల్పితా పట్టణం మాత్రమే కాదు. అనేక పాత్రలతో, వారి యొక్క విచిత్ర ప్రవర్తనలతో నిండి ఉన్న ఒక పట్టణం. జరుగుతున్న కథ తమ ఇంటి ఇరుగు పొరుగులో జరుగుతున్నట్లే పాటకులుకు ఉండేది.[79][110]
Whom next shall I meet in Malgudi? That is the thought that comes to me when I close a novel of Mr Narayan's. I do not wait for another novel. I wait to go out of my door into those loved and shabby streets and see with excitement and a certainty of pleasure a stranger approaching, past the bank, the cinema, the haircutting saloon, a stranger who will greet me I know with some unexpected and revealing phrase that will open a door on to yet another human existence.—Graham Greene[111]

పుస్తకాల జాబితా
నవలలు

స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ (1935, హమిష్ హమిల్టన్)
ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ (1937, థామస్ నెల్సన్)
ది డార్క్ రూం (1938, ఏయర్)
ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ (1945, ఏయర్)
Mr. సంపత్ (1948, ఏయర్)
ది ఫినాన్శియల్ ఎక్స్పెర్ట్ (1952, మెత్యున్)
వెయిటింగ్ ఫర్ ది మహాత్మా (1955, మేత్యున్)
ది గైడ్ (1958, మేత్యున్)
ది మాన్-ఈటర్ అఫ్ మాల్గుడి (1961, వైకింగ్)
ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్ (1967, ది బోడ్లీ హెడ్)
ది పాయింటర్ అఫ్ సైన్స్ (1977, హీనేమన్)
ఎ టైగర్ ఫర్ మాల్గుడి (1983, హీనేమన్)
టాకటివ్ మాన్ (1986, హీనేమన్)
ది వరల్డ్ అఫ్ నాగరాజ్ (1990, హీనేమన్)
గ్రండ్మోతర్స్ టెల్ (1992, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)

కల్పన-కానిది

నెక్స్ట్ సండే (1960, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
మై డేట్లెస్ డైరీ (1960, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
మై డేస్ (1974, వైకింగ్)
రిలక్టన్ట్ గురు (1974, ఓరియంట్ పేపర్బాక్స్)
ది ఎమేరాల్డ్ రూట్ (1980, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
A రైటర్స్ నైట్మెర్ (1988, పెన్గుయిన్ బుక్స్)

పౌరాణికాలు

గాడ్స్, డేమన్స్ అండ్ అతర్స్ (1964, వైకింగ్)
ది రామాయణ (1973, చాట్టో & విన్డస్)
ది మహాభారత (1978, హీనేమన్)

చిరుకథల సేకరణలు

మాల్గుడి డేస్ (1942, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
యాన్ అస్ట్రాలజర్స్ డే అండ్ అతర్ స్టోరీస్ (1947, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
లాలీ రోడ్ అండ్ అతేర్ స్టోరీస్ (1956, ఇండియన్ థాట్ పుబ్లికేషన్స్)
ఎ హార్స్ అండ్ టూ గొట్స్ (1970)
అండర్ ది బన్యన్ ట్రీ అండ్ అతర్ స్టోరీస్ (1985)
ది గ్రండ్మోతర్స్ టెల్ అండ్ సేలేక్టేడ్ స్టోరీస్ (1994, వైకింగ్)

అనుసరణలు
నారయంబ్ రచించిన ది గైడ్ అనే పుస్తకము గైడ్ అనే పేరుతొ విజయ్ ఆనంద్ దర్శకత్వం వహించిన ఒక హిందీ చిత్రముగా తీయబడింది. ఆంగ్ల భాషలోనూ ఐది విడుదల అయింది. అయితే, చిత్రం తీయబడిన విధము మరియు పుస్తకములో రాసినాట్లు కాకుండా కథని మార్చడం నారాయణ్ కు నచ్చలేదు; అయిన లైఫ్ పత్రికలో "ది మిస్ గైడెడ్ గైడ్" అనే పేరుతొ చిత్రాన్ని విమర్శిస్తూ ఒక వ్యాసం రాసారు.[9] ఈ పుస్తకము ఒక బ్రాడ్వే నాటిక లాగ హర్వే బ్రెట్ మరియు పట్రిషియ రైన్హార్ట్ చే తీయబడింది. ఈ నాటికను 1968లో జియా మొహ్యిద్దిన్ ప్రధాన పోత్ర్ పోషిస్తూ, రవి శంకర్ సంగీతం అందిస్తూ హడ్సన్ థియేటర్లో ప్రదర్శించబడింది.[112]
Mr. సంపత్ అనే అయిన నవల మిస్ మాలిని అనే పేరుతొ, పుష్పవల్లి మరియు కొత్తమంగళం సుబ్బు నటులుగా తమిళ చిత్రముగా తీయబడింది. పద్మిని, మోతిలాల్ నటులుగా జెమిని స్టూడియోస్ హిందీ లోను ఈ చిత్రాన్ని తీసారు.[113] మరొక నవలైన ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్సేర్ట్ బ్యాంకర్ మర్గయ్య అనే పేరుతొ కన్నడములో చిత్రముగా తీయబడింది.[114]
స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్ మరియు నారాయణ్ రచించిన ఇతర కొన్ని చిరు కథలని నటుడు-దర్శుకుడైన శంకర్ నాగ, మాల్గుడి డేస్ అనే పేరుతొ టెలివిజన్ సిరీస్ గా తీసారు. వీటితో నారాయణ్ సంతృప్తి చెంది, పుస్తకాలలో వ్రాసినట్లే కథలని ఉంచడం గురించి నిర్మాతలని నారాయణ్ మెచ్చుకున్నారు.[115]
సూచికలు

సూచనలు

మరింత చదవడానికి

వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:2001 మరణాలు
వర్గం:ఆంగ్ల నవల రచయితలు
వర్గం:ఆంగ్ల రచయితలు
వర్గం:భారత దేశముకు చెందిన ఆంగ్ల భాష రచయితలు.
వర్గం:భారతీయ నవలా రచయితలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సుప్రసిద్ధ భారతీయులు
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు

ఆర్.కే. నారాయణ్

సాహిత్యరంగంలో మొదటి నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న వ్యక్తి ఎవరు?


బుడతవలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, లావేరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన లావేరు నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాకుళం నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 516 ఇళ్లతో, 2208 జనాభాతో 532 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1183, ఆడవారి సంఖ్య 1025. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 339 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581614[1].పిన్ కోడ్: 532403.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి లావేరులో ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల లావేరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
బుడతవలసలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
బుడతవలసలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బుడతవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 12 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 60 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 38 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 41 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 381 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 265 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 157 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బుడతవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చెరువులు: 157 హెక్టార్లు

మూలాలు

బుడతవలస గ్రామంలో ప్రధాన పంట ఏంటి?


ముద్దనగిరి, కర్నూలు జిల్లా, ఆలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. పిన్ కోడ్: 518 395.ఇది మండల కేంద్రమైన ఆలూరు, కర్నూలు నుండి 17 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదోని నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 236 ఇళ్లతో, 1245 జనాభాతో 1116 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 631, ఆడవారి సంఖ్య 614. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 290 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594159[2].పిన్ కోడ్: 518395.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు,  సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆలూరు, కర్నూలులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం,  ఇంజనీరింగ్ కళాశాల,  మేనేజిమెంటు కళాశాల , ఆదోనిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల,  సమీప వైద్య కళాశాలకర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ముద్దనగిరిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం,  మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం,  టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచి నీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగు నీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగు నీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ముద్దనగిరిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.  వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్,  వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు,  ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 13 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ముద్దనగిరిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 17 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 29 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 50 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 34 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 26 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 956 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 944 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 73 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ముద్దనగిరిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 73 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
ముద్దనగిరిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, ప్రత్తి, శనగలు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,245 - పురుషుల సంఖ్య 	631 - స్త్రీల సంఖ్య 	614 - గృహాల సంఖ్య 	236

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,163.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 592, స్త్రీల సంఖ్య 571, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 218 ఉన్నాయి.

మూలాలు

ముద్దనగిరి గ్రామంలో ప్రధాన పంట ఏంటి?


బాలుపల్లె, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, చింతకొమ్మదిన్నె మండలానికి చెందిన గ్రామము
[1]

ఇది మండల కేంద్రమైన చింతకొమ్మదిన్నె నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కడప నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 103 ఇళ్లతో, 443 జనాభాతో 200 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 232, ఆడవారి సంఖ్య 211. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593412[2].పిన్ కోడ్: 516003.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చింతకొమ్మదిన్నెలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కడపలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కడపలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కడపలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బాలుపల్లెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 37 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 17 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 145 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 154 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 8 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బాలుపల్లెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 8 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బాలుపల్లెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు
గ్రామ జనాభా
జనాభా (2011) - మొత్తం 	443 - పురుషుల సంఖ్య 	232 - స్త్రీల సంఖ్య 	211 - గృహాల సంఖ్య 	119

మూలాలు

బాలుపల్లె (చింతకొమ్మదిన్నె)

బాలుపల్లె గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


సారవకోట, శ్రీకాకుళం జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన ఆమదాలవలస నుండి 35 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
మండలంలోని గ్రామాలు
నౌతల
సవరమలువ
దాసుపురం
ధర్మలక్ష్మిపురం
సవరబొంతు
బొంతు
మహాసింగి
కురిడింగి
పొప్పంగి
పెదలంబ
గుజ్జువాడ
కొమ్ముసారిపల్లి
మర్రిపాడు
కూర్మనాధపురం
చారనాదసుపురం
రామకృష్ణాపురం
వండ్ర
బెజ్జి
అన్నుపురం
గోవర్ధనపురం
గొర్రిబండ
అగదల
బైదలపురం
భద్రి
అక్కివలస
గుమ్మపాడు
గోపాలపురం
కొత్తూరు
సారవకోట
కిన్నెరవాడ
అవలంగి
బుడితి
లక్ష్మిపురమ్
చీడిపూడి
తొగిరి
అంగూరు
శివరాంపురం
కుమ్మరిగుంట
చొడసముద్రం
జమచక్రం
రామచంద్రాపురం
జరలి
అలుదు
మూలాలు

సారవకోట మండలం

సవరబొంతు గ్రామ పిన్ కోడ్ ఎంత ?


ఆగిరిపల్లి కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన నూజివీడు నుండి 21 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3657 ఇళ్లతో, 13283 జనాభాతో 1534 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6751, ఆడవారి సంఖ్య 6532. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1708 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 267. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589111[1].పిన్ కోడ్: 521211, ఎస్.టి.డి-0866.
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]
కృష్ణా జిల్లాలోని మండలాలు, గ్రామాలు
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
అగిరిపల్లె మండలం
అగిరిపల్లె మండలం మొత్తంతో పాటు పట్టణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
గ్రామ భౌగోళికం
[3]
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు
ఈ ఊరు నూజివీడు నుండి 21 కిలోమిటర్లు, విజయవాడ నుండి 30 కిలోమిటర్లు, గన్నవరం (కృష్ణా జిల్లా) నుండి 17 కిలోమిటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ వూరి అక్షాంశ రేఖాంశాలు 16°40'47"N 80°46'58"E

ఆగిరిపల్లి ఒక ప్లాన్ ప్రకారం నిర్మించబడిన గ్రామం. శోభనగిరి లేదా శోభనాచలం అనే కొండను ఆనుకొని ఉన్న గ్రామం చుట్టూరా నలుచదరంగా రోడ్డు ఉంది. ఆ రోడ్డు నాలుగు మూలలా నాలుగు మంటపాలు ఉన్నాయి. వాటిలో పెద్దదైన మంటపాన్ని 'కోట' అంటారు.
సమీప మండలాలు
నూజివీడు, గన్నవరం, బాపులపాడు, మైలవరం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఆగిరిపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. నూజివీడు, గన్నవరం, హనుమాన్ జంక్షన్ నుండే రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 29 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 9, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నూజివీడులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విజయవాడలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
బ్యాంకులు
భారతీయ స్టేట్ బ్యాంక్.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఆగిరిపల్లిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , 8 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.  ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు. ఆరు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
వైద్యసదుపాయo
ప్రభుత్వ హోమియో వైద్యశాల.
ఈ గ్రామములో 25 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతో, 100 పడకల ప్రకృతి వైద్యశాల (నేచురోపతి వైద్య ఆసుపత్రి) నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. స్థలసేకరణ పూర్తికాగానే దీని నిర్మాణం చేపట్టెదరు. [6]
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో ఉలాస బుజ్జి సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
.
గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ప్రార్ధనా స్థలాలు
శ్రీ శోభనాచలపతి స్వామివారు:- ఈ గ్రామంలో వున్న కొండపై శ్రీ శోభనాచలపతి స్వామివారు అనబడే వ్యాఘ్రనరసింహస్వామి. ఈ ఆలయం నూజివీడు జమీందార్లచే నిర్మించబడింది. వూళ్ళో ప్రతి రథసప్తమికి ఈ గ్రామములో విశేషరీతిలో తిరునాళ్ళు, రథోత్సవం జరుపుతారు. ఒక లక్షకు పైచిలుకు జనం ప్రతి ఏటా వస్తారు అని అంచనా. ప్రతి కార్తీక పౌర్ణమికి ఈ ఊరి కొండ మెట్ల మీద దీపాలంకరణ (నెయ్యీ) చేస్తారు.
శ్రీ అన్నపూర్ణా సమేత శ్రీ విశ్వేశ్వరస్వామివారి ఆలయం (శివాలయం):- ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [10]
శ్రీ బాలాత్రిపురసుందరీ సమేత శ్రీ ముక్తేశ్వరస్వామివారి ఆలయం:- స్థానిక మెట్లకోనేరు వద్దగల ఈ ఆలయంలో, ప్రతి సంవత్సరం, చైత్రమాసంలో, వసంత నవరాత్రుల కార్యక్రమం, వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [5]&[10]
శ్రీ కోదండరామాలయం.
శ్రీ వేణుగోపాలస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయ ప్రథమ వార్షికోత్సవం, 2017,ఫిబ్రవరి-15వతేదీ బుధవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. అర్చకులు వివిధ పూజాధికాలను శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా భక్తులకు భారీగా అన్నసమారాధన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. [9]
అగిరిపల్లి గ్రామంలో దుగ్గిరాల రావమ్మ తల్లి తిరునాళ్ళు, ప్రతి సంవత్సరం, మాఘ మాసంలో జరుగును. [3]
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం:- అగిరిపల్లి గ్రామ సమీపంలోని ఎస్.ఎఫ్.ఎస్. పాఠశాల వద్ద, నూతనంగా నిర్మించనున్న ఈ ఆలయ నిర్మాణానికి, 2014, ఆగష్టు-15, శుక్రవారం ఉదయం, శ్రీ రమాసత్యనారాయణస్వామి, గాయత్రి, విశ్వకర్మ, సరస్వతి, విఘ్నేశ్వర, అష్టలక్ష్మి సమేత శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయ శంకుస్థాపన, శాస్త్రబద్ధంగా నిర్వహించారు. అనంతరం మూర్తి, రుద్ర, అష్టదిక్పాల, వాస్తు, నవగ్రహ హోమాలు నిర్వహించారు. మద్యాహ్నం నిర్వహించిన అన్నదాన కార్యక్రమంలో భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [4]
సర్వకార్యసిద్ధి శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా మందిరం:- ఈ ఆలయ పదవ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2017,జులై-5వతేదీ బుధవారంనాడు, ఆలయంలోని స్వామివారికి విశేషపూజలు నిర్వహించినారు. సాయిసప్తాహం, కాకర హారతి, అభిషేకాలు, పలు అలంకారాల అర్చనలు వైభవంగా నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసమారాధన నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమాలకు భక్తులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి, స్వామివారిని దర్శించుకున్నారు. [12]
చర్చి.
సమీప దేవాలయాలు

విజయవాడ - కనకదుర్గ గుడి,
పెనుగంచిప్రోలు, తిరపతమ్మ తల్లి
వేదాద్రి నారసింహ క్షేత్రం
మోపిదేవి
శ్రీకాకుళం (ఘంటసాల) - ఆంధ్ర మహావిష్ణువు క్షేత్రం
కొల్లేటికోట - పెద్దింట్లమ్మ
నెమలి - వేణుగోపాలస్వామి
పెదకళ్ళేపల్లి - నాగేశ్వరాలయం
పురాతనమైన శ్రీ శోభనాద్రి లక్ష్మీనృసింహస్వామివార్ల వేదశాస్త్ర పాఠశాల:
ఈ పాఠశాల ద్వితీయ వార్షికోత్సవం, 2016,ఫిబ్రవరి-13న నిర్వహించెదరు. [7]
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర దేవాదాయ, ధర్మాదాయశాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి శ్రీ జె.ఎస్.వి.ప్రసాదు, 2016,ఏప్రిల్-8వ తేదీ శుక్రవారం, ఉగాది పర్వదినం నాడు, ఈ పాఠశాలను సందర్శించారు [8]
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఆగిరిపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 267 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 228 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 125 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 76 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 113 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 725 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 591 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 247 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఆగిరిపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 127 హెక్టార్లు
చెరువులు: 120 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
ఆగిరిపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
ప్రముఖులు
సూరి భగవంతం

చిత్రమాలిక

ఆగిరిపల్లి శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడి
ఆగిరిపల్లి చర్చి
ఆగిరిపల్లి శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడి

మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు

ఆగిరిపల్లి మండలంలో అతిపెద్ద గ్రామం ఏది?


రూపై, శ్రీకాకుళం జిల్లా, సీతంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	105 - పురుషుల సంఖ్య 	45 - స్త్రీల సంఖ్య 	60 - గృహాల సంఖ్య 	34

మూలాలు

సంతమల్లి పెదమల్లి గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


రాయవరం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్
రాయవరం (తూర్పు గోదావరి జిల్లా) - తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం
రాయవరం (దేవీపట్నం) - తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని దేవీపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామం
రాయవరం (టి.సుండుపల్లె) - కడప జిల్లాలోని టి.సుండుపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం
రాయవరం (గూడూరు) - కృష్ణా జిల్లా జిల్లాలోని గూడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
రాయవరం (ఎలమంచిలి) - విశాఖపట్నం జిల్లాలోని ఎలమంచిలి మండలానికి చెందిన గ్రామం
తెలంగాణ
రాయవరం (జగ్దేవ్‌పూర్) - సిద్దిపేట జిల్లాలోని జగ్దేవ్‌పూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం

రాయవరం గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?


పరాయిపాలనను నిరసించి స్వాతంత్య్రకాంక్షను అణువణువునా రగుల్చుతూ రచించిన మహాకావ్యమే 'శ్రీశివభారతం'. భరతమాత పరాయి పాలనలో కళావిహీనమైన తరుణంలో అరుణోదయంగా వెల్లివిరిసింది కావ్యమది. మాతృభాష విముక్తికి మార్గదర్శిగా పంచకావ్యాల సరసన 1943లో 8 ఆశ్వాసముల ప్రబంధంగా శివభారతం వెలుగొందింది. ఈ అద్భుత కావ్య సృష్టికర్త గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి.
ఆధునికాంధ్ర కవుల్లో ప్రముకులు,శతావధాని డా||గడియారం వేంకటశేషశాస్త్రి.
ఈయన దుర్భాక శతావధానితో కలిసి కొన్నికావ్వనాటకాలు రాశాడు.
జీవిత విశేషాలు
పెద్దముడియం మండలం నెమళ్లదిన్నె గ్రామంలో రామయ్య, నరసమ్మ దంపతులకు 1894 ఏప్రిల్ 7వతేదీన జన్మించారు. విద్యాభ్యాసం కోసం ప్రొద్దుటూరు చేరుకుని స్థిరపడ్డారు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి ధర్మపత్రి వెంకటసుబ్బమ్మ. రామశేషయ్య, వెంకటసుబ్రమణ్య వీరి పుత్రులు. 1932లోఅనిబిసెంట్ మున్సిపల్ పురపాలిక పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. బ్రహ్మానందిని అనే సాహిత్య సాంస్కృతిక మాసపత్రికకు సంపాదకులుగా సేవలు అందించారు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. రూపావతారం శేషశాస్త్రి వద్ద తర్క, వ్యాకరణ, సాహిత్య శాస్త్రాలు, వాసుదేవావధాని వద్ద యజుర్వేదం, ఉపనిషత్తులు, దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని వద్ద అవధాన విద్యల్లో ఆరితేరారు. గోవర్ధన సప్తశతి, ఉత్తర రామాయణ గ్రంథాలు, సంస్కృతం నుంచి తెలుగులోకి అనువదించారు. పుష్పబాణ విలాసం, వస్తుజంత్రి, మల్లికామారుతం, శ్రీనాథ కవితాసామ్రాజ్యం, రఘునాధీయం, వాల్మీకి హృదయావిష్కరణ వంటి గ్రంథాలను రచించారు. నన్నయ్య భారతం, పోతన భాగవతం లాగా గడియారం వేంకటశేష శాస్త్రికి చిర కీర్తిని తెచ్చిన పెట్టిన గ్రంథం శివభారతం.
సత్కారాలు
ప్రొద్దుటూరు రాయల సాహిత్య పరిషత్తు ఆధ్వర్యంలో ఎన్నో సాహిత్య ప్రసంగాలు చేశారు గోదావరి తీరంలోని రాజమహేంద్రవరంలో శ్రీపాద తల్లావర్ఘుల వారిఎదుట గజారోహణ సత్కారం అందుకున్నారు.
1945లో అనంతపురంలోని హిందూపురం లలిత కళాపరిషత్తు సభ్యులు స్వర్ణ గండపెండేరం, సువర్ణ కంకణ బహుకరించారు.
1948లో మద్రాసు ప్రభుత్వం దశాబ్ద కాలపు ఉత్తమ సాహితీ గ్రంథంగా శివభారతాన్ని గౌరవించి ప్రథమ బహుమతితో సత్కరించారు.
1967లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సాహిత్య అకాడమి అవార్డు అందజేసింది.
1968లో ప్రొద్దుటూరులో కనకాభిషేకం,
1974లో మరాఠా మందిర్ వారు శివాజి త్రిశత జయంతి ఉత్సవాల్లో భాగంగా బంగారు పతకాన్ని బహుకరించారు.
1976లో వెంకటేశ్వర విశ్వ విద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్‌ను అందించారు.
1959 నుంచి 1968 వరకు శాసనమండలి సభ్యునిగానూ,
1969 నుంచి 1973 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి ఉపాధ్యక్షులుగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు
బిరుదులు
కవితావసంత
కవిసింహ
అవధానిపంచానన
.
సూచికలు

యితర లింకులు

రాయలసీమ రచయితల చరిత్ర

వర్గం:వైఎస్ఆర్ జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులు
వర్గం:తెలుగు సాహితీకారులు
వర్గం:రాయలసీమ ప్రముఖులు
వర్గం:కడప జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:సంపాదకులు

గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి

సంస్కృతంలో గడియారాన్ని ఏమని అంటారు?


సర్ "జేమ్స్ చాడ్విక్" (Fellows of the Royal Society) (అక్టోబరు 20 1891 – జూలై 24 1974) న్యూట్రాన్ కనుగొన్నందుకు భౌతిక శాస్త్రములో నోబుల్ బహుమతి వచ్చింది.[1]
న్యూట్రాన్ ఆవిష్కరణ
నూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదివే వాళ్ళకు చాడ్విక్ ఎవరో వెంటనె తెలుస్తుంది. పరమాణు నిర్మాణము గురించి కూలంకషంగా తెలుసుకోవటానికి ఈయన తయారుచేసిన పరిశోధనలు ఎంతయినా దోహదపడుతాయి. ఈ రోజున పరమాణువు గురించి అన్ని విషయాలు చెప్పగలుగుతున్నాము. కాని 50,60 యేండ్ల వెనక్కు వెళితే అటామిక్ సైన్స్ ఇంకా శైశవ దశలోనే ఉండేది.78 పరమాణువు మధ్య భాగంలో కేంద్రకం ఉండి. అందులో ధన విద్యుదావేశ కణాలు ప్రోటాన్లు ఉండేవి. ఈ కేంద్రకం చుట్టూ మేఘంలా ఆవరించి ఋణ విద్యుదావేశ పూరితమైన ఎలక్ట్రాన్లు ఉండేవి. పరమాణువు ద్రవ్యరాశి యీ ఎలక్ట్రాన్ ల, ప్రోటాన్ ల మొత్తం ద్రవ్యరాశికి సమానంగా ఉండాలి. వాస్తవానికి ఎలక్ట్రాన్ ల ద్రవ్యరాశి లేశమాత్రం. ప్రోటాన్ల ద్రవ్యరాశి పరమాణు ద్రవ్యరాశికి దరిదాపుగా సమానంగా కావాలి. కాని అలాగ అన్ని పరమాణువుల్లోనూ కావటం లేదు. అంటె ప్రోటాన్, ఎలక్ట్రాన్ లె కాకుండ వేరేవి కూడా పరమాణువులో ఉన్నట్లు చూఢి అయింది.
పరమాణు కేంద్రకంలో ప్రోటాన్లతో పాటు తటస్థంగా ఉండే న్యూట్రాన్లు కూడా ఉన్నాయని 1932 లో బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త అయిన జేమ్స్ చాడ్విక్ ఋజువు చేశాడు. "న్యూట్రాన్" అనే నామకరణం కూడా ఆయనదే. యీ ప్రోటాన్ల, న్యూట్రాన్ల మొత్తం ద్రవ్యరాశి పరమాణు ద్రవ్యరాశితో సమానం అవుతూ వచ్చింది. యీ పరిశోధనకు గాను 1935 నాటి భౌతిక నోబెల్ బహుమతి యీయనకు లభించింది.
బాల్యం,విద్యాభ్యాసం
జెమ్స్ చాడ్విక్ 1891 లో బిల్లింగ్ టన్ లో జన్మించాడు. ఈయన తల్లి దండ్రులు అన్న్ మేరీ నోలెస్ చాడ్విక్ మరియు జాన్ జోసెఫ్ చాడ్విక్ మాంచెస్టర్ లు. ఈయన బిల్లింగ్ టన్ లో "క్రాస్ ప్రాథమిక పాఠశాల"లో చదివాడు. ఈయన తరువాత మాంచెస్టర్ లో "కేంద్రీయ గ్రామర్ పాఠశాల"లో చదివాడు. 1913 లో చాడ్విక్ బెర్లిన్ లో గల సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయంలో చేరాడు. అందులో హాన్స్ గిగర్, రూథర్ ఫర్డుతో కలిసి పనిచేశాడు. కేబ్రిడ్జ్ విశ్వ విద్యాలయాలలో యీయన చదువుకున్నాడు. 1923 లో సుప్రసిద్ధ శాశ్త్రజ్ఞుడు ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫోర్డ్తో కలిసి పనిచేసే అదృష్టం యీయనకు కలిగింది. ఇద్దరూ కలిసి ఎలక్ట్రాన్ల పరివర్తనం గూర్చి పరిశోధనలుల్ చేశారు. 1927 లో చాడ్విక్ ను ఫెలో ఆఫ్ రాయల్ సొసైటీగా ఎన్నుకున్నారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం మొదటిలో చాడ్విక్ జర్మనీలో ఉన్నాడు. ఆ సమయంలో బెర్లిన్ సమీపంలో రుల్బెన్ ఇంటర్మెంట్ కాంప్ లో నిర్బంధించబడ్డాడు.కాందిశీకుడిగా కాబడ్డ తర్వాత స్టాబెల్స్ లో ఒక ప్రయోగశాల నెలకొల్పుటకు అనుమతించబడ్డాడు. అచట చార్లెస్ డి.ఎలిస్ యొక్క సహకారంతో భాస్వరము యొక్క అయనీకరణం మరియు కార్బన్ మోనాక్సైడ్మ్క్లోరిన్ యొక్క కాంతి రసాయన చర్యల పై ప్రయోగాలు చేశాడు.[2][3] యుద్ధకాలంలో అనేక సంవత్సరాలు రూహ్లెన్ అంటిల్ జిగర్స్ ప్రయోగశాలలో గడిపి తన విడుదల కొరకు బతిమాలుకున్నాడు.
పరిశోధనలు
కేంబ్రిడ్జ్ నందు పరిశోధనలు
1932లో చాడ్విక్ పరమాణు కేంద్రకంలో గల క్రొత్త కణం కనుగొన్నాడు.ఆ కణం యొక్క వివరాలను ఆయన తెలియజేశాడు. ఈ కణం ఉనికిని గూర్చి ఎట్టోర్ మజొరానా అనె శాస్త్రవేత్త ముందుగానే జోస్యం చెప్పాడు.అదే విధంగా ఆ కణం విద్యుత్ పరంగా తటస్థం అయినందున దానికి న్యూట్రాన్ అని చాడ్విక్ నామకరణం చేశాడు. చాడ్విక్ పరిశోధన యురేనియం-235 యొక్క కేంద్రక విచ్ఛిత్తిని అర్థం చేసుకోవడానికి కీలకమైంది. ఆల్ఫాకణములు కేంద్రకాన్ని చేరినప్పుడు అవి ధనావేశం కలిగి యున్నందువల్ల వికర్షించబడతాయి. కాని భార మూలకాలైన యురేనియం -235, ప్లూటోనియం ల కేంద్రకాల లోనికి చొచ్చుకొనిపోయే సామర్థం కలిగి ఉంటాయి.
చాడ్విక్ యొక్క న్యూట్రాన్ పరిశోధనకు గాను 1932 లో హ్యూగేస్ మెడల్ తో రాయల్ సొసైటీ సత్కరించింది. 1935లో భౌతిక శస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని ఈ పరిశోధన తెచ్చిపెట్టింది. 1950లో కాప్లీ మెడల్ వచ్చింది. 1951లో ప్రాంక్లిన్ మెడల్ వచ్చింది.[4]
చాడ్విక్ న్యూట్రాన్ పరిశోధన యురేనియం కంటే హెచ్చు భారంకల మూలకాలను ప్రయోగశాలలో తక్కువ వేగంకల న్యూట్రాన్లు మరియు బీటా విఘటనం ద్వారా కనుగొనే అవకాశం కల్పించింది.ఈయన యొక్క న్యూట్రాన్ పరిశోధన ఇటాలియన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త మరియు నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత అయిన ఎన్ రికో ఫెర్మిని ప్రేరణ కలిగించింది. దీని ఫలితంగా తక్కువ శక్తి గల న్యూట్రాన్ల ద్వారా కేంద్రకాలకు తాడనం చేయించే రసాయన చర్యలకు వీలయింది. ఫెర్మి యొక్క పరిశోధన ప్రచురితమైన తర్వాత జర్మన్ శాస్త్రవేత్తలైన ఒట్టొహాన్, స్ట్రాస్ మన్ లు మొదటి రకమైన కేంద్రక విచ్ఛిత్తిని కనుగొన్నారు.
లివర్ పూల్ లో పరిశోధనలు
1935 లో చాడ్విక్ లివర్ పూల్ విశ్వవిద్యాలయమునకు ఆచార్యునిగా నియమింపబడ్డారు.1940 లో "ప్రిష్-పెర్ల్స్" పత్రము ప్రకారం "ఆటంబాంబు" తయారీ గూర్చి సాధ్యాసాథ్యాలపై పరిశోధనకు గాను "MAUD కమిటీ"లో నియమించబడ్డాడు. కేంద్రక పరిశోధనలకు అమెరికన్, కెనేడియన్ శాస్త్రవేత్తలను సమన్వయ పరుచుటకు 1940 లో దక్షిణ అమెరికాలో భాగమైన టిజార్డ్ మిషన్ ను సందర్శించాడు. 1940 నవంబర్ లో ఇంగ్లండ్ తిరిగి వచ్చి, యుద్ధానంతరము వరకు ఈ పరిశోధన ఏమీ తేలలేదని తెలియజేశాడు.డిశంబర్ 1940 లో "MAUD కమిటీ" చే నియమించబడ్డ "ఫ్రాంజ్ సైమన్" అనే శాస్త్రవేత్త యురేనియం-235 ఐసోటోప్ ను విడదీయుట సాధ్యమేనని తెలియజేశాడు. సైమన్ నివేదిక పెద్ద యురేనియం ప్లాంట్ యొక్క ఖర్చు మరియు సాంకేతిక వివరాలు గూర్చి తెలియజేస్తుంది. ఆ తర్వాత జేమ్స్ చాడ్విక్ ఈ విధంగా వ్రాసాడు " కేంద్రక బాంబు చేయుట సాధ్యము కాని విషయము కాదు, అది అనివార్యము.నేను అపుడు నిద్రమాత్రలు తీసుకొనుటకు సిద్ధంగా ఉంటాను. అదియే పరిష్కారం"
తరువాత చాడ్విక్ జపాన్ సామ్రాజ్యముపై వేయబడిన రెండు ఆటం బాంబులు తయారు చేయుటకు యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని మన్ హట్టన్ ప్రాజెక్టులో చేరినాడు.ఆ విధంగా ప్రపంచ యుద్ధం 1945 మధ్య కాలంలో ఆకశ్మికంగా ముగిసింది.
1940 లో కేంబ్రిడ్జ్ లో పనిచేస్తున్న ప్రెంచ్ శాస్త్రవేత్తలైన హాన్స్ వాన్ హాల్బన్, లూ కోవార్ స్కీ ల సాంకేతిక నివేదిక ప్రకారం రాయల్ సొసైటీకి నియమించబడ్డాడు. యుద్ధ సమయంలో ఈ నివేదికలను గోప్యంగా ఉంచాలని తెలియజేశాడు. 2007 లో రాయల్ సొసైటీ సభ్యులు ఈ ప్రతులను ప్రాచీన గ్రంథాలయం నుంచి కనుగొన్నారు.[5]
సూచికలు

యితర లింకులు

 are held at the Churchill Archives Centre in Cambridge and are accessible to the public.

వర్గం:1891 జననాలు
వర్గం:1974 మరణాలు
వర్గం:శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:సర్ బిరుదాంకితులు

జేమ్స్ చాడ్విక్

న్యూట్రాన్ ను జేమ్స్ చాడ్విక్ ఏ సంవత్సరంలో కనుగొన్నాడు?


టెస్సీ థామస్ (జననం1964) ఘన ఇంధనాల రంగంలో నిపుణురాలు. "మిస్సైల్ మహిళ" గా, అగ్నిపుత్రిగా ఖ్యాతి గడించింది. ఆమె భారతదేశం లోని మిస్సైల్ ప్రాజెక్టును నిర్వహించిన మొదటి మహిళగా ఖ్యాతినార్జించింది. ఆమె అగ్ని క్షిపణి ప్రాజెక్ట్ డైరక్టర్ (అగ్నీ - IV]]) గా యున్నారు.
బాల్య జీవితం మరియు విద్యాభ్యాసం
ఆమె ఏప్రిల్ 1963 లో కేరళ రాష్ట్రం లోని అలెప్పీలో జన్మించారు[1] ఆమె తండ్రి చిన్న వ్యాపారి. ఆమె అలప్పుంజా (అలెప్పి) లో డ్రిగ్రీ వరకు చదివిన తర్వాత కాలికట్ లోని త్రిచూర్ ఇంజరీరింగ్ కాలేజీలో బి.టెక్ చదివారు.ఆ తర్వాత పూణే లోని డిఫెన్స్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ టెక్నాలజీస్ లో గైడాడ్ మిస్సైల్స్ తెక్నాలజీలో ఎం.తెక్ ను అభ్యసించారు. ఘన ఇంధన వ్యవస్థలో పరిశోధనలు చేసి నైపుణ్యం సంపాదించారు[2] ఆమె ఆరాధించే కేరళకు చెందిన తల్లిదండ్రులు ఆమెకు కలకత్తాలో పేదలకు సేవలు అందించిన నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఐన మదర్ థెరెసా పేరును పెట్టారు[3][4]
స్వగ్రామంలో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు అపోలో మిషన్ ప్రయోగాలను గూర్చి తెలుసుకున్నారు. ఆనాటి నుంచి రాకెట్‌ల మీద మక్కువ పెంచుకున్నారు. ఈమె ఆరుగురు తోబుట్టువులలో ఒకరు. ఒక్కరే సోదరుడు. మిగిలిన వారంతా ఆడపిల్లలే. అందరూ విద్యావంతులే. వివిధ రంగాలలో ఉన్నత పదవులలో రాణిస్తున్నవారే. పూణే లోని డిఫెన్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ లో చేరే వరకు రక్షణ రంగంలో ప్రవేశించే ఆలోచనే రాలేదు. ఇన్స్‌స్టిట్యూట్ ఎం.టెక్ కోర్సును డిఆర్‌డిఎల్ (రక్షణ పరిశోధనా సంష్థ - తర్వాతి కాలంలో డిఆర్‌డిఓ -డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ డెవలప్‌మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ గా మారింది) స్పాన్సర్ చేస్తూ గైడెడ్ మిస్సైల్ టెక్నాలజీ కోర్సును ప్రెవేశ పెట్టారు. ఈమె ఆసక్తితో దరఖాస్తు చేయగా ఎంపిక చేసిన పది మందిలో ఒకరుగా నిలిచారు. ఎం.టెక్ పూర్తయిన తర్వాత ఒక ఏడాది కాలం లెక్చరర్ గా పనిచేశారు. 1988 లో హైదరాబాదు లోని డిఆర్‌డిఓలో శాస్త్రవేత్తగా "బి" హోదాలో చేరారు.
కెరీర్
అనతి కాలంలోనే డాక్టర్ టెస్సీ థామస్ ను ప్రముఖ క్షిపణి శాస్త్రవేత్త ఏ.పి.జె.అబ్దుల్ కలాం "అగ్ని ప్రాజెక్టు" లోకి తీసుకోవాలని ఆకాంక్షించారు. ఇందుకు ఈమె అవిశ్రాంత కృషి, నైపుణ్యం ఎంతగానో దోహదపడ్డాయి. పని చేయడంలో దిట్ట మాత్రమే కాదు. పనిని ఎంతగానో ప్రేమిస్తారు. దేశంకోసం ఎంత చేసినా తక్కువే కాగలదని ఈమె భావన. కార్పొరేట్ సంస్థలు ఎంతగా ఊరించే జీతభత్యాలు ఇస్తామన్నా ఈమె మాత్రం డిఆర్‌డిఓ కే అంకితం కాదలచుకొని ఎన్నో అవకాశాలను తిరస్కరించారు. అబ్దుల్ కలాం ఈమెను "అగ్ని" క్షిపణి ప్రాజెక్టు లోకి తీసుకోగా క్షిపణుల రంగంలో అడుగు పెట్టిన మొట్టమొదటి మహిళగా రికార్డు సృష్టించారు. ఈమె కలాం దగ్గర ఎన్నో వృత్తి పరమైన మెళకువలు నేర్చుకున్నారు. ఈమె శ్రద్ధ, ఏకాగ్రతలను కఠోర శ్రమను గుర్తించి ఆయన ఎంతగానో ఉత్సాహ ప్రోత్సాహాలను అందించారు. కలాం కోర్కెను కాదనక, ఈమెను అగ్ని ప్రాజెక్ట్ లోకి అనుమతించినన్ భారత ప్రధాని ఈమె పనితీరును పూర్తిగా విశ్వసించి అగ్ని-2 ప్రాజెక్టును అప్పగించారు.
దేశంలోనే అత్యంత దూరం ప్రయాణం చేసి క్షిపణి అభివృద్ధి బాధ్యతలతో ప్రవేశించిన టెస్సీ ఎంతటి ఉన్నత స్థాయికి ఎదిగినా, అది తన వృత్తి ధర్మంలో భాగం మాత్రమేనని భావించారు. క్షిపణి "అగ్ని" పట్ల ఈమె చూపుతున్న ఉత్సాహాన్ని చూసి బాధ్యతలను మరింత పెంచారు. అక్కడ ఈమెను జెండర్ సమస్యలు ఏవీ వేదించలేదు. "మహిళ కదా" అని ఆలోచించి ఈ అవకాశాన్ని అందించలేదు. అది కేవలం ఈమె తన స్వయం ప్రతిభతోనే సాధించుకున్నారు. ఒక మహిళగా కంటే ఒక శాస్త్రవేత్తగా ఈ స్థానాన్ని దక్కించుకోవడం పట్ల ఆనందించారు. పనిచేసే విషయంలో కర్తవ్య నిర్వహణలో మాత్రం చాలా కఠినంగా వ్యవహరించేవారు. తాను అనుకున్న లక్ష్యం నెరవేరే వరకూ శ్రమించేవారు. ఎదుటి వారిలో కూడా ఇవే పద్ధతులను ఆశించేవారు.
అగ్ని - 3 క్షిపణి ప్రాజెక్టు డైరక్టరుగా
"అగ్ని -III" క్షిపణి 3000 కిలోమీటర్లవరకు వెళ్ళే అవధి కల క్షిపణి. ఈ ప్రాజెక్టుకు ఆమె ప్రధాన పాఅత్ర పోషించారు[5] అగ్ని-3 లో ఈమెతో పాటు ఏడుగురు మహిళా శాస్త్రవేత్తలు ఉన్నారు. అగ్ని-2, అగ్ని-3 క్షిపణుల రూపకల్పనలో ప్రధాన పాత్ర పోషించారు. క్షిపణున నిర్మాణం, అభివృద్ధిలో తనవంతు కృషిచేశారు. ఏకంగా దేశ భద్రతకు ఉపయోగపడే కీలక క్షిపణూల్ గురించి ఈమె మనసు అహర్నిశాలు యోచిస్తుంటుంది. అగ్ని-3 ప్రాజెక్ట్ లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత శాస్త్రవేత్తగా "ఎఫ్" హోదాకు చేరుకున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న డిఆర్‌డిఓ ప్రయోగ శాలల్లో దాదాపు 200 మంది మహిళలు ఉండగా, ఈమె పనిచేస్తున్న ఎ, ఎస్.ఎల్. లోణే 20 మంది వరకు ఉన్నారు.
అగ్ని-3 క్షిపణి తొలి పరీక్ష వీలర్స్ ఐలాండ్ (ఒడిషా) లో జరిగింది. 2006 లో జరిగిన ఈ పరీక్షలో స్వల్పంగా క్షిపణి పని తీరు మందగించింది. అది బంగాళాఖాతంలో రెండుగా విడిపోయింది. ఈ క్షిపణి రెండు వేల కిలోమీటర్ల ప్రయోగంలో దెబ్బతిన్నది. క్షిపణి పరీక్ష విఫలం కాగా సాలిడ్ సిస్టం ప్రొపెల్లెంట్స్ లో నైపుణ్యం గల టెస్సీకీ ఈ పరీక్ష వైఫల్యానికి గల కారణాలను విశ్లేషించే బాధ్యతలు అప్పగించారు. అప్పట్లో జరిగిన లోపాలను కనుగొన్న ఈమె వాటిని సరిద్దిద్దడంలో అగ్ని-3 తదుపరి పరీక్ష విజయవంతమైనది.
2008, మే రెండవ వారంలో టెస్సీ గారు అగ్ని క్షిపణికి అసోసియేత్ ప్రాజెక్ట్ డైరక్టర్ హోదాకు ఎదిగి, అగ్ని క్షిపణుల అన్ని వెర్షన్‌లను (అగ్ని-5) ప్రాజెక్టు డైరక్టర్ గా కూడా బాధ్యతలు వహించారు. క్షిపణి రూపకల్పన ప్రక్రియలో మాత్రమే కాక దాని ప్రయోగానికి సంబంధించిన వివిధ దశలను పర్యవేక్షించడం ఈమె బాధ్యతలుగా రూపొందాయి. క్షిపణి రంగానికి సంబంధించి అత్యున్నత మహిళా అధికారి టెస్సీ కావడం మహిళా జగత్తుకు గర్వకారణం అవుతుంది.
2006, జూలై 9 న విఫలమైన అగ్ని -3 క్షిపణిని తిరిగి 2007, ఏప్రిల్ 12 వ తేదీన విజయవంతంగా ప్రయోగించడం ద్వారా ఈ రంగంలో అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల సరసన భారతదేశం నిలిచింది. ఈ ప్రయోగంలో టెస్సీ ఎటువంటి లోపాలకు తావు లేకుండా అనుకున్న వేళకు అనుకున్న సమయంలో విజయవంతంగా పరీక్షించగలిగారు. ఈ ప్రయోగ సమయంలో ఆమె హైదరాబాదు నుండి వీలర్స్ ఐలాండ్ కు చేరుకున్నారు. అదే సమయంలో ఈమె కుమారుడు స్వల్ప జ్యరంతో బాధ పడుతున్నప్పటికీ అన్ని వైపుల తీవ్ర ఒత్తిడికి గురైనా సరే స్థిర చిత్తంతో తాను చేసే వృత్తికి పరిపూర్ణ న్యాయం చేయడానికి సమాయత్తమైనారు. క్షిపణి ప్రాజెక్టుకు సహాధ్యక్షురాలిగా వ్యవహరిస్తూ అది విజయవంతం కావడానికి కృషిచేశారు.
ఆమె "అగ్ని-4"కు ప్రజెక్టు డైరక్టరుగా పైచేసి దానిని 2011 లో విజయవంతంగా ప్రయోగించగలిగారు.[6] టెస్సీ థామస్ ఐదువేల కిలోమీటర్ల పరిధికి ప్రయోగించే సామర్థ్యం గల 'అగ్ని-5" ప్రాజెక్టులో కూడా ప్రాజెక్టు డైరక్టరుగా 2009 లో పనిచేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు హైదరాబాదు లోని అడ్వాన్స్‌డ్ సిస్టమ్స్ లాబొరేటరీస్ లో జరిగింది [7] The missile was successfully tested on 19 April 2012.[8]. జనవరి 2012 లో జరిగిన భారత సైన్సు కాంగ్రెస్ లో ప్రధానమంత్రి డా.మన్‌మోహన్‌సింగ్ గారు ఆమెను ఈ విధంగ అకొనియాడారు.

జాతీయ మీడియా ఆమెపై ప్రేమతో "అగ్నిపుత్రి"గా పిచివేవారు. ఆమె "అగ్ని-5 అనునది అతిగొప్ప విజయం. ఇది దేశానికి గర్వకారణం" అని చెప్పారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
టెస్సీ గరు పూణేలో ఎం.టెక్ చదువుతున్నప్పుడే క్లాస్ మేట్ ని ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకున్నారు. కొంతకాలం లెక్చరర్ గా ఉండి డి.ఆర్.డి.ఓ చేరిన తర్వాత హైదరాబాదు లోనే దంపతులు కలసి ఉండేవారు. ఆమె భర్త సరోజ్ కుమార్. ఆయన ఇండియన్ నేవీలో కొమొడోర్ గా పనిచేస్తున్నారు. ఆమె కుమారుడు "జేజాస్". ఆమెకు వృత్తిమీద అమితమైన అభిమానం, శ్రద్ధాశక్తులు ఉండటం వలననే తన కుమారునికి క్షిపణీ పేరు (తేజస్) అని పెట్టారు[2] ఆమె కుమారుడు తేజస్ ప్రస్తుతం ఫోర్డ్ టెక్నాలజీస్ లో ఇంజరీరుగా పనిచేస్తున్నారు.
అవార్డులు
టెస్సీ థామస్ కు మిస్సైల్ టెక్నాలజీలో చేసిన కృషికి "లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి నేషనల్ అవార్డు" వచ్చింది.[9][10] 2009 లో "ఉమెన్ ఆఫ్ ద ఇయర్"గా "ఇందియా టుడే" పత్రిక ఎంపిక చేసి ఈమె అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిని మరింత ఇనుమడింపజేసింది.
నాయుడమ్మ అవార్డు
2014 సంవత్సరానికిగాను భారత రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (డీఆర్‌డీఓ) అడ్వాన్స్‌డ్ సిస్టమ్స్ లేబొరేటరీ డెరైక్టర్ డాక్టర్ టెస్సీ థామస్, ఇస్రో అడ్వాన్స్‌డ్ డేటా ప్రాసెసింగ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ డెరైక్టర్ డాక్టర్ గీతా వరదన్‌లను ఈ అవార్డుకు ఎంపిక చేశారు. ఈ విషయాన్ని డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ ట్రస్ట్ వ్యవస్థాపకుడు, మేనేజింగ్ ట్రస్టీ పి.విష్ణుమూర్తి 2015 ఫిబ్రవరి 14 న గుంటూరు జిల్లా తెనాలిలో వెల్లడించారు. నాయుడమ్మ స్వస్థలమైన తెనాలిలో 2015, మార్చి 1వ తేదీ సాయంత్రం నూకల రామకోటేశ్వరరావు కల్యాణ కళాసదనంలో అవార్డు ప్రదానోత్సవ సభ జరుగుతుందని తెలిపారు. ఈ సందర్భంగా టెస్సీథామస్ ‘రక్షణరంగ అవసరాలు-చొరవ-భారత్ సంసిద్ధత’ అంశంపైనా, గీతా వరదన్ ‘దేశ అవసరాలు-రిమోట్ సెన్సింగ్ టెక్నాలజీ’ అంశంపైనా నాయుడమ్మ స్మారకోపన్యాసం చేస్తారు.[11]
ఇవి కూడా చూడండి
అగ్ని క్షిపణులు
DRDO
మూలాలు

ఇతర లింకులు

వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:1963 జననాలు
వర్గం:కేరళ ప్రముఖులు
వర్గం:నాయుడమ్మ అవార్డు గ్రహీతలు

టెస్సీ థామస్

టెస్సీ థామస్ ఎప్పుడు పుట్టింది?


గుయ్యన్న వలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, రాజాం మండలంలోని గ్రామం.  ఇది మండల కేంద్రమైన రాజాం నుండి 5 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 187 ఇళ్లతో, 695 జనాభాతో 240 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 352, ఆడవారి సంఖ్య 343. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 198 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581328[1].పిన్ కోడ్: 532148.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది.
బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రాజాంలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజాంలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రాజాంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గుయ్యన్న వలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 47 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 8 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 14 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 30 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 141 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 167 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 18 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గుయ్యన్న వలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 6 హెక్టార్లు
చెరువులు: 12 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
గుయ్యన్న వలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
వ్యవసాయ పనిముట్లు

మూలాలు

గుయ్యన్న వలస

2016 నాటికి గుయ్యన్న వలస గ్రామ సర్పంచ్ ఎవరు?


 ఈ వ్యాసం తెనాలి నగరం గురించి; తెనాలి మండలం గురించిన సమాచారం కోసం ఇక్కడ చూడండి.

తెనాలి (Tenali), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం గుంటూరు జిల్లాలోని ఒక నగరం మరియు అదే పేరుగల మండలమునకు కేంద్రము.[1] ఈ నగరాన్ని ఆంధ్ర పారిస్' అని కూడా పిలుస్తారు.[2] ఈ నగరం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతములొని ముఖ్యమైన నగరం.[3]
స్థల నామకరణ
తెనాలి లోని మూడు కాలువల వలన తెనాలికి ఆ పేరు వచ్చింది. మూడు కాలువలను హిందీ భాషలో తీన్ నాల్ అంటారు. మూడును తీన్ అనీ కాలువను నాల్ అనీ అంటారు. ఆ తీన్ నాల్ (తీన్నాల్) నే తర్వాత తెనాలి అన్నారు. తెనాలికి ప్యారిస్ నగరంలో వలే మెయిన్ రోడ్ కు రెండు వైపులా రెండు పెద్ద కాలువలు ఉన్నాయి. అందుకే తెనాలిని ఆంధ్రా ప్యారిస్ అని అంటారు. తెనాలి గుంటూరు జిల్లాలో రెండవ పెద్ద పట్టణం.
భౌగోళికం

తెనాలి అక్షాంశ రేఖాంశాలు [4]. సముద్ర తలం నుండి ఎత్తు 11మీటర్లు (36అడుగులు). విజయవాడ, గుంటూరు, తెనాలి పట్టణాలు ఒకదానికొకటి 30 నుండి 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండి ఒక సమత్రికోణం లా ఉంటాయి.
జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం తెనాలి పట్టణ జనాభా 164,937. ఇందులో 81,427 మగవారు, 83,510 ఆడవారు ఉన్నారు. తెనాలి అక్షరాస్యత 75.56% (రాష్ట్రం సగటు 67.41%. 14,340 మంది ఆరు సంవత్సరాలకంటే చిన్నవారైన వారు ఉన్నారు.[1]
విశేషాలు
జిల్లా కేంద్రమైన గుంటూరునుండి తెనాలికి 25 కి.మీ (16 మైళ్ళు). కృష్ణానది నుండి వచ్చే మూడు కాలువలు ఈ మండలం గుండా ప్రవహిస్తున్నయి. అందులో ఒక కాలువ పడవల కాలువ కాగా (ఒకప్పుదు ఈ కాలువ ఈ తాలూకాలో ముఖ్యమైన ప్రయాణ మార్గం) మిగిలిన రెండూ ఇక్కడ మంచి వరి పంటకు నీటి సదుపాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. గుంటూరు, విజయవాడ, చెన్నై నగరాల రైలు మార్గాలను కలిపే ఒక ముఖ్యమైన రైల్వే జంక్షన్. తెనాలి నుండి నాటక, సినిమా రంగాలలోకి చాలా మంది కళాకారులు రావడం వల్ల దీనిని 'ఆంధ్రా పారిస్' (Andhra Paris) అని అంటుంటారు. కాంచనమాల, కొంగర జగ్గయ్య, గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు, జమున, శారద, ఘట్టమనేని కృష్ణ, ఎ.వి.ఎస్. వంటి కళాకారులస్వస్థలం తెనాలి.వైకుంటాపురం అను అద్భుతమైన వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం కలదు
ఆర్ధికం

సారవంతమైన నల్ల రేగడి నేల, మూడు కృష్ణా కాలువలు, ప్రధాన నగరాలకు దగ్గరగా ఉండడం వలన తెనాలి ముఖ్యమైన వ్యవసాయోత్పత్తి కేంద్రం, వ్యాపార కేంద్రం, కళాకేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. చెరకు, వరి, మామిడి ఈ ప్రాంతంలో ముఖ్యమైన పంటలు.
అలాగే తెనాలి బంగారు నగల వ్యాపారానికి కూడా పేరుగాంచింది. బంగారపు వ్యాపారానికి ప్రొద్దుటూరు తర్వాత ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో అంతటి ప్రాధాన్యత కలది.
పట్టణంలో ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రాలు - మెయిన్ రోడ్, బోస్ రోడ్, గాంధీ చౌక్.
శాసనసభ నియోజకవర్గం
పూర్తి వ్యాసం తెనాలి శాసనసభ నియోజకవర్గంలో చూడండి. ఆలపాటి రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఇ శాసన సభకి ప్రాతినిద్యం వహిస్తున్నారు.[5]
రవాణా

తెనాలి నుండి ఇతర ముఖ్య పటణాలకు తెనాలి బస్ స్టేషన్ నుండి బస్సులు నడపబడుచున్నవి.2017 లో ఉత్తమ
చుట్టు ప్రక్కలు

దగ్గరలోని చిలువూరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో మొదటి ఇంటర్ నెట్ గ్రామము. ఇచట 'కాట్రగడ్డ ఫొండేషను' వారు ప్రజలకు విశేష సేవలందిస్తున్నారు.
ఆషానెట్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ చింతలపూడి గ్రామంలో నిర్వహించిన సంక్షేమ కార్యక్రమం మంచి ఫలితాలనిచ్చింది[6].
కంచెర్ల పాలెం ఒక చరిత్రాత్మకమైన గ్రామం. స్వాతంత్ర్య యోధులు, దానశీలులు ఇక్కడ జన్మించారు. వారి సహకారంతో మంచి గుడులు, సత్రాలు నిర్మించారు.
కూచిపూడిలో వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు నిర్మించిన శివాలయము మిగుల ప్రాచుర్యము చెందింది. గుడి గాలిగోపురము చాల ఎత్తయినది.
విద్యా సంస్థలు

తెనాలి గుంటూరు జిల్లాలో ఒక విద్యా కేంద్రంగా ఉండేది. 20వ శతాబ్దపు మొదటి రోజుల్లో ఈ జిల్లాలో ఉన్న ఉన్నత పాఠశాలలలో తెనాలి తాలూకా ఉన్నత పాఠశాల పేరు గాంచింది. తెనాలి నుండి రేపల్లె వరకు గల చాల గ్రామాల నుండి స్నాతక విద్య (graduate course) కై చాల మంది విద్యార్థులు తెనాలి వచ్చేవారు. ఆయా ప్రదేశాలలో వివిధ కళాశాలల ఆవిర్భావముతో తెనాలి ప్రాముఖ్యత తగ్గింది. ముద్రాక్షర లేఖనం (టైపు రైటింగు) మరియు హ్రస్వ లేఖనం (షార్ట్ హేండు) ప్రాచుర్యంలో ఉన్న కా'బొద్దు పాఠ్యం'లంలో కొత్తపేటలో ఉన్న అనేక శిక్షణా శాలలు వివిధ గ్రామాలు, చిన్న పట్టణాలనుండి వచ్చే విద్యార్థులతో నిండి ఉండేవి.
చిరకాలముగా ఈ పట్టణములో ఉన్న విద్యాలయాలు
కె.ఎస్.ఎస్.మహిళా ఇంజనీరింగ్ కళాశాల.
తాలూకా జూనియర్ కళాశాల
వి.యస్.ఆర్ & ఎన్.వి.ఆర్ కళాశాల
జె.యం.జె మహిళా కళాశాల
దొడ్డపనేని ఇందిర జునియర్ కళాశాల.
మునిసిపల్ బాలుర మరియు బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలు.
కోగంటి శివయ్య ఉన్నత పాఠశాల
చెంచురామానాయుడు ఉన్నత పాఠశాల:- ఈ పాఠశాల 50వ వార్షికోత్సవాలు 2017, మార్చి-4న నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా పాఠశాల వాణి  పేరుతో ఈ పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులు శ్రీ వేజెళ్ళ ఉమామహేశ్వర్ రూపొందించిన, "రేపటి పౌరుల నేటి పత్రిక" వార్షిక సంచికను శాసనసభ్యులు శ్రీ ఆలపాటి రాజేంద్రప్రసాద్ ఆవిష్కరించారు. [14]
నన్నపనేని సీతారామయ్య-సరస్వతమ్మ పురపాలకసంఘ (ఎన్.ఎస్.ఎస్.ఎం) ఉన్నత పాఠశాల, ఐతానగర్:-తెనాలోని ఐతానగర్‌కు చెందిన శ్రీ నన్నపనేని శంకరరావు, కాంటెక్ సాఫ్ట్‌వేర్ సొల్యూషన్‌స్ అను సంస్థకు డైరెక్టరుగా ఉన్నారు. వీరు ఇటీవల కాలం చేసారు. వీరి కుమారుడు శ్రీ శ్రీధర్, తన తండ్రి ఙాపకార్ధం, ఈ పాఠశాలలో ఒక ఆడిటోరియం నిర్మాణానికి అవసరమైన 45 లక్షలను తాను విరాళంగా ఇవ్వడానికి సంసిద్ధతను వ్యక్తం చేయడమేగాక, మొదటి విడతగా పది లక్షల రూపాయలను చెక్కు ద్వారా 2017, ఫిబ్రవరి-19న, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి శ్రీ టక్కర్‌గారికి అందజేసినారు. [12]
నన్నపనేని పురపాలక ప్రాథమిక పాఠశాల, రజకపేట.
నెహ్రూ నికేతన్
శ్రీ సాయి విద్యా సంస్ఠలు
వివేక విద్యా సంస్థలు.
డాక్టర్ కెకెఆర్ గౌతం కాన్సెప్ట్ స్కూల్.
మాంటిస్సోరీ పాఠశాల
ఆక్స్ ఫర్డు
ఎన్.ఆర్.ఐ
శ్రీ యలవర్తి ఆంజనేయశాస్త్రి వేద సంస్కృత పాఠశాల.
కె.ఎల్.ఎన్.సంస్కృత కళాశాల

తెనాలిలో పేరు పొందిన దేవాలయాలు

వైకుంఠ పురం (చిన్న తిరుపతి):- పద్మావతీ సమేత శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వారి దేవస్థానము. దశాబ్దాలుగా తెనాలివారి తమదైన తిరుపతి. సుమారు నలభై సంవత్సరాల క్రితం ఒక పుట్టపై శయనించి ఉన్న వేంకటేశ్వరునికి దేవాలయనిర్మాణం జరిగింది. చుట్టుపక్కల గ్రామాల రైతులందరూ తమ మొదటి పంట (వరి) ని తెచ్చి, పాయసం (పరమాన్నం) వండి, దేవునికి నివేదన చేస్తారు. కేశఖండన తిరుపతి లాగానే సర్వసామాన్యం.
శ్రీ గోదా పద్మావతీ సమేత శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ఆలయం:- తెనాలి పట్టణంలోని అమరావతీ కాలనీలో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి వద్ద నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలు, 2017, మార్చి-6వతేదీ సోమవారం నుండి 15వ తేదీ బుధవారం వరకు నిర్వహించెదరు. [13]
భవన ఋషి, భద్రవతి మాత ఆలయం, షరప్ బజార్ తెనాలి.
విశ్వకర్మ దేవాలయం (కొత్తపేట )
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీర బ్రహ్మేంద్రస్వామి దేవాలయం (గాంధీ చౌక్)
దొంగ రాముడి గుడి:- ఒక్క రాత్రిలో దొంగతనంగా కట్టిన గుడి అట. అందుకే ఆ పేరు. మునిసిపల్ ఆఫీసు (గాడి బావి) వద్ద ఉంది. (ఆ గాడి బావి ఈనాడు కానరాదు.
కన్యకా పరమేశ్వరి మందిరం:- అమ్మవారి పేరుతో ప్రసిధ్ధమైన శివాలయం. రాజ రాజేశ్వరి అమ్మవారు కూడా వేంచేసి ఉన్నారు. పట్టణ వైశ్య సముదాయముచే నడపబడే ఈ దేవస్థానములో దసరా ఉత్సవము కనుల పండుగగా, పట్టణ సంస్కృతిని ప్రతిబింబించేదిగా ఉంటుంది.
పాత శివాలయం, గంగానమ్మ పేట.
శ్రీ పర్వతవర్ధనీసమేత రామేశ్వర స్వామి ఆలయం:- స్థానిక గంగానమ్మపేటలోని ఈ ఆలయం, అతి పురాతనమైనదిగా పేరుగాంచింది. త్రేతాయుగంలో పరశురామునిచే క్షత్రియ సంహారం అనంతరం, పాపపరిహారార్ధమై ప్రతిష్ఠించిన శివాలయాలలో ఈ క్షేత్రం గూడా ఒకటిగా విరాజిల్లుతోంది. కశ్యప ప్రజాపతికి దానంగా ఇవ్వబడిన ఆలయంగా ఈ ధామాన్ని చెబుతారు. ఈ దివ్య మందిరంలో శ్రీ పర్వతవర్ధనీ సమేత రామేశ్వర స్వామి కొలువుదీరి ఉన్నాడు. [1]
శ్రీ రుక్మిణీ సత్యభామా సమేత శ్రీ గోవర్ధనస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయం స్థానిక నెహ్రూ రహదారిపై ఉన్నది
శ్రీ సువర్చలా సమేత పంచముఖ ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం {పాత ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం}:- తెనాలి పట్టణ నడిబొడ్డున షరాఫ్ బజారులోని ఈ ఆలయం 150 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మితమైనది. దక్షిణ భారతదేశంలో నాలుగు ధ్వజస్తంభాలు గల ఏకైక ఆలయం ఇది. ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖమాసంలో, హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా, స్వామివారి వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు, వైభవంగా నిర్వహించెదరు.
చిట్టి ఆంజనేయ స్వామి గుడి.ఈ గుడీ శ్రీ రామ నవమీ ఉత్సవాలకి ప్రసిద్ధి.
శ్రీ బాలాత్రిపుర సుందరీ సమేత శ్రీ చంద్రమౌళీశ్వరస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయం స్థానిక మారీసుపేటలో ఉంది.
అమ్మవారి దేవాలయం, సుల్తానాబాదు.
శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా మందిరం:- స్థానిక మారీసుపేటలోని ఈ ఆలయ 15వ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం, 2015, నవంబరు-22వ తేదీ ఆదివారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా బాబాను పంచామృతాలతో అభిషేకించారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో విచ్చేసారు. [10]
మార్వాడి గుడి (జైన దేవాలయం)
వేణుగోపాల స్వామి గుడి
గంగానమ్మ గుడి:- తెనాలి మారీస్ పేటలోని ఆర్.ఆర్.నగర్ లోని ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి 30వ వార్షిక కొలుపులు, 2015, సెప్టెంబరు-6వ తేదీ ఆదివారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. [9]
అప్పలస్వామి మందిరం
పేరంటాలమ్మ గుడి (ఐతానగర్)
శ్రీ బసవమందిరం:- ఈ మందిరం తెనాలిలోని నందులపేటలో, వినాయకుని గుడి వీధిలో ఉన్న ఈ మందిరాన్ని 1924లో నిర్మించారు. ఈ మందిర వ్యవస్థాపకులు కీ.శే.శ్రీమతి సోము రాజమ్మ గారు. [11]
శ్రీరామ నవమి సందర్భముగా వసంత నవరాత్రోత్సవాలు జరుగుతాయి. ఈ సమయంలో సుమారు ఒక కి.మీ. పొడవైన పందిరి (చిట్టి ఆంజనేయ స్వామి గుడి నుండి దొంగ రాముడి గుడి వరకు) వేసి చాల ఘనంగా జరుపుతారు. భద్రాచలం తరువాత అంత ఘనంగా చేస్తారని ప్రతీతి. ఇది కాక తెనాలిలో సంవత్సరం పొడవునా పెక్కు ధార్మిక, సాంస్కృతిక ఉత్సవాలు జరుగుతూనే ఉంటాయి.
1511లో కృష్ణదేవరాయలు విజయయాత్రలో భాగంగా తెనాలి ప్రాంతాన్ని సందర్శించారు. ఆ కాలంలో లక్ష్మీవల్లభుడైన గోవర్ధనస్వామి విగ్రహం తెనాలి నగరంలో ప్రతిష్ఠించినట్లు తెనాలి కైఫియత్ తెలుపుతోంది. తన విజయయాత్ర సందర్భంగా రాయలు గోవర్ధనస్వామిని దర్శించుకుని అక్కడ ఓ శాసనాన్ని వేయించారు. గోవర్ధనస్వామి పేరిట శాసనం వేయడంతో పాటు ఆయనకు తేలప్రోలు గ్రామాన్ని దానంగా ఇచ్చారు. రాయలు వేసిన శాసనంలో రాయలు, తిమ్మరుసు చేసిన దానధర్మాల వివరాలతో పాటు తెనాలి ప్రాశస్థ్యాన్ని కూడా అభివర్ణించారు. తుంగభద్ర, కృష్ణవేణి నదుల మధ్యనున్న తెనాలి అని సంబోధించిన ఆయన జిల్లాలో నాదెండ్ల, కొండపాడు లనూ దానం ఇచ్చినట్లు లిఖించారు.
[1] ఈనాడు గుంటూరు జిల్లా ఎడిషన్; 2013, జూలై-15; 15వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015, నవంబరు-23; 33వపేజీ.
ప్రసిద్ధులు
తెనాలి రామకృష్ణ
యలవర్తి నాయుడమ్మ
చక్రపాణి
ఎ.వి.రామారావు శాస్త్రవేత్త.
కొడవటిగంటి కుటుంబరావు
బయ్యారపు ప్రసాదరావు
కాంచనమాల
ఆమంచి వెంకట సుబ్రహ్మణ్యం
త్రిపురనేని రామస్వామి
పరుచూరి రాజారాం
వెలగా వెంకటప్పయ్య
జంధ్యాల చంద్రమౌళిశాస్త్రి
నన్నపనేని నరసింహారావు వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త
పురాణం రాధాకృష్ణ ప్రసాద్ పురాతత్వ శాస్త్రజ్ఞులు
అన్నాబత్తుని సత్యనారాయణ శాసన సభ్యులు
నన్నపునేని వెంకటరావు విద్యావేత్త, శాసన సభ్యులు
అధరాపురపు తేజోవతి రచయిత్రి, బొమ్మిడాల ఫౌండేషన్ పురస్కార గ్రహీత
కన్నెగంటి జగ్గయ్య
కాళిదాసు కోటేశ్వరరావు
చక్రపాణి/ఆలూరి వెంకట సుబ్బారావు
ముదిగొండ లింగమూర్తి
పులిపాటి వెంకటేశ్వర్లు
పోలేపెద్ది నరసింహమూర్తి ఆంధ్ర కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ నిర్మాత
తాడంకి శేషమాంబ
స్వరాజ్యలక్ష్మి
కాకుమాను ఉళక్కి
మద్దెల నగరాజకుమారి
రాచాబత్తుని సూర్యనారాయణ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
రాచాబత్తుని ఆంజనేయులు దారపు బంతుల యూనిట్ల స్థాపకుడు
ప్రత్తి రామయ్య రంగస్థల, చిత్ర, శిల్ప కళాకారుడు
లావు బాలగంగాధరరావు
తాడిబోయిన మల్లయ్య  బీసీ నాయకుడు
పూసపాటి కృష్ణసూర్యకుమార్, ప్రముఖ గణిత మేధావి.
కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్
మీనాకుమారి, తెలుగు సినిమా నటి.
మార్టూరు వెంకటేశ్వర్లు పండితులు, హైమావతి పండిత్ దంపతులు ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు.
రావులకొల్లు సోమయ్య పంతులు ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత నాద విద్వాంసుడు.
దాలిపర్తి శేషయ్య స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, బీసీ నాయకుడు.
మరికొన్ని విశేషాలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రాంతంలో మొదటి ముద్రణా యంత్రాలయం "కాకుమాను ప్రెస్"(జానకిరాం బైండింగ్ వర్క్స్) 1930లో స్ధాపించబడినదిబ్రహ్మంగారి కాలజ్ఞానం అనే పుస్తకం ప్రచురించబడింది. కాకుమాను జానకీరాం,కాకుమాను అంజయ్య ప్రెస్ స్థాపకులు
తెనాలి లింగాకర్షక బుట్టల తయారీకి కూడా ప్రఖ్యాతి చెందివది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మరియు దేశవ్యాప్తంగా ఈ ఊరి నుండి లింగాకర్షక బుట్టలు సరఫరా జరుగుతుంది
తెనాలికి 1901 ముందు వరకూ తాలూకా హోదా లేదు. అప్పట్లో రేపల్లె తాలూకాలో తెనాలి ఉపతాలూకాగా ఉండేది. 1901 నుండి తెనాలికి తాలూకా హోదా కల్పించిన తర్వాత, అందులో రేపల్లె ఉపతాలూకాగా మారింది. 1909 లో తెనాలి రెవెన్యూ డివిజనుగా మారిన తర్వాత, తిరిగి రేపల్లెకు తాలూకా హోదా కల్పించారు.[7]
తెనాలికి చెందిన శ్రీ సి.హెచ్.వెంకటరమణ కొన్నేళ్ళుగా ఒడిషా రాష్ట్రంలోని బరంపురంలో స్థిరపడ్డారు. వీరి భార్య శ్రీమతి కె.మాధవి ఉన్నత విద్యావంతురాలు. ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికలలో బరంపురం నగరానికి తొలి మహిళా మేయర్ గా ఎన్నికైనారు.[8]
తెనాలికి చెందిన సూర్యశిల్పశాలకు చెందిన యువశిల్పకళాకారుడు శ్రీ కాటూరి రవిచంద్ర (తండ్రి-వెంకటేశ్వరరావు), 2013 నవంబరు 7 నుండి ముంబైలోని ఐ.ఐ.టి.ఆవరణలో, దండి సత్యాగ్రహ ట్రస్టు ఆధ్వర్యంలో జరుగనున్న అంతర్జాతీయ స్థాయి వర్కుషాపునకు ఎన్నికైనారు. ఈ వర్కుషాపులో, మహాత్మాగాంధీ ఉప్పుసత్యాగ్రహానికి సంబంధించిన శిల్పాల ప్రదర్శన జరుగును. శ్రీ రవిచంద్ర శిల్పరంగంలో ఎం.ఎఫ్.యే చేశారు.
తెనాలి పట్టణం నడిబొడ్డున ఐదున్నర ఎకరాలలో విస్తరించియున్న "పినపాడు చెరువు" పట్టణానికి ఒక అద్భుతమైన సహజ వనరు. కేవలం చెరువుగా ఉంటే దీనికి ఇంత ప్రత్యేకత ఉండదు. అయితే చెరువుకు మధ్యలో సహజంగా ఉండే ద్వీపం (ఐలండ్) గుర్తింపును తెసికొని వచ్చింది. ఇది పట్టణంలోని పురాతన చెరువులలో ఒకటి. [8]
రామకృష్ణ మనోహర ఆశ్రమం, సుల్తానాబాదు.
శ్రీ వాసవి గోసేవా సమితి, బుర్రిపాలెం రోడ్డు.
శ్రీ కాకుమాను శంకరుని ధర్మసత్రం, బోస్ రోడ్.
మదర్ థెరెస్సా వృద్ధాశ్రమం, ఐతానగర్.
శాస్త్రి పెన్ వర్క్స్
ఒకప్పుడు పెన్ను అంటే ఫౌంటెన్ పెన్'. పూర్వం రెండు మూడు వరుసలు రాయగానే ఇంకు సీసాలో ముంచి వ్రాసేవారు. కాలక్రమేనా సిరాలో ముంచే అవసరం లేకుండా నిబ్ వెనుక ఇంకు రిజర్వాయర్ ఉండేలా పెన్నుని అమెరికా వారు ఆవిష్కరించారు. దీనినే ఫౌంటెన్ పెన్ అంటారు. భారతదేశ వ్యాప్తంగా అనేక చోట్ల వీటి తయారీ జరిగేవి.
తెనాలికి ఫౌంటెన్ పెన్నుల తయారీలో ఘన చరిత్ర ఉంది. స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం రాజమండ్రిలోని "రత్నం" పెన్స్ ప్రజాదరణ పొందాయి. ఆ తర్వాత తెనాలి పెన్నులదే రాజ్యం. తెనాలి ఉత్పత్తులైన "సోలార్", "అశోక", "ప్రసాద్" పెన్నులు దశాబ్దాల పాటు విశేష ఆదరణ పొందాయి. తెనాలిలో పౌంటెన్ పెన్స్ తయారీకి ఆధ్యుడు వి.ఎస్.శాస్త్రి. తొలుత ఫాన్సీ షాపు వ్యాపారంతో ప్రారంభించి, పెన్నులు రిపేరు చేస్తూ, క్రమంగా వాటి తయారీపై దృష్టిపెట్టారాయన. 1946లో "శాస్త్రి పెన్ వర్క్స్"ను స్థాపించారు. "సోలార్" బ్రాండ్ పేరుతో పౌంటెన్ పెన్నులు తయారీ చేపట్టారు. పెన్నులకు కావలసిన క్లిప్పులు, పాళీలు, నాలికలను ఇక్కడే రూపొందించేవారు. ఆ రోజుల్లో ఆయన వద్ద 33 మంది వర్కర్లు ఉండేవారు. సోలార్ పెన్ను ధర 1953లో రూ.21 ఉండేది. అనేక మంది జాతీయ నాయకులు ఈ యూనిట్ ను సందర్శించి మెచ్చుకున్నారు. ఈ యూనిట్ 1960లో మూత పడింది.[9]
మూలాలు

బయటి లింకులు
.

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మండలాలు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నగరాలు మరియు పట్టణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పట్టణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పురపాలక సంఘాలు

తెనాలి నుండి బాపట్ల కి ఎన్ని కిలోమీటర్ల దూరం ఉంటుంది?