ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ (1882 జనవరి 30– 1945 ఏప్రిల్ 12; pronounced/ˈroʊzəvəlt/(deprecated template) ROE-zə-vəlt;[1] ఆయనను పేరులోని మొదటి అక్షరాలు FDR తో కూడా గుర్తిస్తారు) 32వ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుడు, ఆయన 20వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో ప్రపంచ సంఘటనల్లో కీలకమైన వ్యక్తిగా ఉన్నారు, ప్రపంచవ్యాప్త ఆర్థిక సంక్షోభం మరియు ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు నేతృత్వం వహించారు. రెండుసార్లకుపైగా అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన ఏకైక వ్యక్తిగా ఉన్న రూజ్‌వెల్ట్ కొన్ని దశాబ్దాలపాటు అమెరికా రాజకీయాలకు కొత్తరూపాన్ని ఇచ్చిన దీర్ఘకాలిక సంకీర్ణాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. నవంబరు 1932లో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో మహా మాంద్యం తీవ్రస్థాయిలో ఉన్న తరుణంలో రిపబ్లికన్ పార్టీ అభ్యర్థి హెర్బెర్ట్ హోవెర్‌ను FDR ఓడించారు. FDR యొక్క ఆశావాదం మరియు క్రియాశీలత జాతీయ స్ఫూర్తిని పునరుద్ధరించడానికి తోడ్పడ్డాయి.[2] విన్‌స్టన్ చర్చిల్ మరియు జోసెఫ్ స్టాలిన్‌లతో కలిసి ఆయన రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో జర్మనీ మరియు జపాన్‌లపై పోరాడిన మిత్రరాజ్యాలకు నేతృత్వం వహించారు, ఈ యుద్ధంలో విజయం దాదాపుగా ఖాయమవుతున్న సమయంలో రూజ్‌వెల్ట్ మరణించారు.
అధ్యక్ష కార్యాలయంలో 1933 మార్చి 4న మొదటిసారి అడుగుపెట్టిన ఆయన "మొదటి వంద రోజుల పాలన"లో నూతన ఒప్పందానికి రూపాన్నిచ్చిన ఒక ప్రధాన చట్టాన్ని మరియు అనేక కార్యనిర్వాహక ఆదేశాలను జారీ చేశారు - ఈ నూతన ఒప్పందంలో సహాయక (ముఖ్యంగా నిరుద్యోగులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు), పునరుద్ధరణ (ఆర్థిక వ్యవస్థ పునరుద్ధరణ) మరియు సంస్కరణ (వాల్ స్ట్రీట్, బ్యాంకులు మరియు రవాణా నియంత్రణల ద్వారా) చర్యల కోసం ఒకదానితోఒకటి ముడిపడిన సంక్లిష్టమైన కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి. 1933 నుంచి 1937 వరకు వేగంగా అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థ తరువాత ఆర్థిక తీవ్ర మాంద్యంలో కూరుకుపోయింది. 1937లో ఏర్పాటయిన ద్వైపాక్షిక కన్జర్వేటివ్ సంకీర్ణ ప్రభుత్వం రూజ్‌వెల్ట్ చేపట్టిన సుప్రీంకోర్టు న్యాయమార్తుల నియామకాన్ని లేదా కొత్త చట్టం ఆమోదం పొందటాన్ని అడ్డుకుంది; రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా నిరుద్యోగం దాదాపుగా కనుమరుగైపోవడంతో అనేక సహాయక కార్యక్రమాలు రద్దు చేశారు. వ్యాపారాలకు సంబంధించిన దాదాపుగా అన్ని నియంత్రణలను 1975–85 మధ్యకాలంలో రద్దు చేశారు, అయితే వాల్ స్ట్రీట్‌ను సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ కమిషన్ నియంత్రణలో ఉంచే చట్టం మాత్రం ఇప్పటికీ అమల్లో ఉంది. అనేక ఇతర చిన్న కార్యక్రమాలతోపాటు, ఇప్పటికీ మనుగడ సాధిస్తున్న ప్రధాన కార్యక్రమాల్లో ఫెడరల్ డిపాజిట్ ఇన్స్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ భాగంగా ఉంది, ఈ సంస్థను 1933లో స్థాపించారు, మరొక కార్యక్రమం సామాజిక భద్రత, ఈ సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాన్ని 1935లో కాంగ్రెస్ ఆమోదించింది.
జపనీయులు చైనాను ఆక్రమించడం మరియు నాజీ జర్మనీ దురాక్రమణ చర్యలతో 1938లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన తరువాత, FDR అధికారికంగా తటస్థంగా ఉంటూనే, చైనా మరియు బ్రిటన్‌లకు బలమైన దౌత్య మరియు ఆర్థిక మద్దతు ఇచ్చారు. ఆయన అమెరికాను "ప్రజాస్వామ్య ఆయుధాగారం"గా మార్చడం ద్వారా, మిత్రరాజ్యాలకు పేలుడు పదార్థాలను సరఫరా చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. మార్చి 1941లో రూజ్‌వెల్ట్, కాంగ్రెస్ అనుమతితో నాజీ జర్మనీపై గ్రేట్ బ్రిటన్‌తో కలిసి పోరాడుతున్న దేశాలకు వస్తువులు-సేవల బదిలీతో సాయం అందించారు. 1941 డిసెంబరు 7న జపనీయులు పెరల్ హార్బర్‌పై దాడి చేసిన తరువాత జపాన్‌పై యుద్ధం ప్రకటించేందుకు ఆయనకు దాదాపుగా-ఏకగ్రీవ ఆమోదం లభించింది, జపాన్ పెరల్ హార్బర్‌పై దాడి చేసిన రోజును ఆయన అప్రతిష్ఠలో బతికే రోజుగా వర్ణించారు. మిత్రరాజ్యాల యుద్ధ చర్యలకు మద్దతుగా US ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క సన్నద్ధాన్ని ఆయన పర్యవేక్షించారు. యుద్ధ సమయానికి నిరుద్యోగం 2 శాతానికి తగ్గింది, సహాయక కార్యక్రమాలు దాదాపుగా నిలిపివేయబడ్డాయి, మిలియన్లకొద్ది పౌరులు యుద్ధ కేంద్రాల్లో కొత్త ఉద్యోగాలకు తరలి వెళ్లడంతో పారిశ్రామిక ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతూ కొత్త శిఖరాలను అధిరోహించింది, 16 లక్షల మంది పురుషులను (మరియు 300,000 మంది మహిళలు) సైనిక సేవల్లోకి తీసుకోవడం జరిగింది, వీరిలో కొందరు స్వచ్ఛందంగా చేరారు.
అధ్యక్షుడిగా ఉన్న పన్నెండు సంవత్సరాల్లో మాత్రమే కాకుండా, తరువాత కొన్ని దశబ్దాలపాటు అమెరికా రాజకీయ రంగంలో రూజ్‌వెల్ట్ కీలక వ్యక్తిగా ఉన్నారు. ఐదో పార్టీ వ్యవస్థను సృష్టించిన ఓటర్ల పునరమరిక ఆయన నేతృత్వంలోనే జరిగింది. FDR యొక్క నూతన ఒప్పంద సంకీర్ణం కార్మిక సంఘాలు, పెద్ద నగర యంత్రాంగాలు, శ్వేతజాతీయుల విలువలు, ఆఫ్రికన్ అమెరికన్‌లు మరియు దక్షిణాది గ్రామీణ శ్వేతజాతీయులను ఏకం చేసింది. రూజ్‌వెల్ట్ దౌత్య ప్రభావం ఆయన మరణం తరువాత కూడా ప్రపంచ వేదికపై ప్రతిధ్వనించింది, ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు బ్రెటన్ వుడ్స్‌లను ఆయన పాలన యొక్క విస్తృత ప్రభావానికి ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు. అధ్యయనకారులు రూజ్‌వెల్ట్‌ను ఎప్పటికప్పుడు అత్యంత గొప్ప అమెరికా అధ్యక్షుల్లో ఒకరిగా గుర్తిస్తున్నారు.[3]

వ్యక్తిగత జీవితం
కుటుంబం పేరు

రూజ్‌వెల్ట్ అనే పేరు 'రోజా పూల తోట నుంచి' అర్థం వచ్చే 'వాన్ రూజ్‌వెల్ట్' లేదా 'వాన్ రెసెన్‌వెల్ట్' అనే డచ్ ఇంటిపేరు యొక్క ఆంగ్ల రూపం.[4] ruse యొక్క అచ్చుతో, కొందరు /ˈruːzəvɛlt/ యొక్క ఒక ఆంగ్ల వర్ణక్రమ ఉచ్ఛారణను ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, FDR మాత్రం rose యొక్క అచ్చుతో [ˈroʊzəvəlt]ను ఉపయోగించేవారు. (చివరి అక్షరాన్ని ఆయన ఒక తటస్థమైన మధ్య అచ్చుతో పలికేవారు లేదా ఎటువంటి ప్రత్యేకతలేని అచ్చు, దాదాపుగా వుల్ట్</i>గా ఉచ్ఛరించేవారు.)
న్యూయార్క్ రాష్ట్రంలోని పురాతన కుటుంబాల్లో రూజ్‌వెల్ట్ కుటుంబం కూడా ఒకటి, రూజ్‌వెల్ట్ వంశీయులు రాజకీయాల్లోనే కాకుండా, ఇతర రంగాల్లో కూడా తమ ప్రత్యేకత చాటారు. ఆయన తల్లి బాగా అభిమానించే ఆమె మామయ్య ఫ్లాంక్లిన్ డెలానో పేరుమీదగా ఆయనకు ఈ పేరు పెట్టారు.[5] అమెరికాలో డెలానో కుటుంబం యొక్క మూలపురుషుడిగా 1621 కాలానికి చెందిన ఫిలిప్ డి లా నోయి గుర్తించబడుతున్నారు, ఆయన నూతన ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టిన మొట్టమొదటి హ్యుగుయ్నోట్, ఆయన కుటుంబం పేరు డెలానోగా ఆంగ్లీకరించబడింది.[6]
ప్రారంభ జీవితం

ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ న్యూయార్క్‌లోని హైడ్ పార్క్‌లో ఉన్న హడ్సన్ వ్యాలీ పట్టణంలో 1882 జనవరి 30న జన్మించారు. ఆయన తండ్రి జేమ్స్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు ఆయన తల్లి సారా ఎన్ డెలానో ఇద్దరూ పురాతన న్యూయార్క్ సంపన్న కుటుంబాల్లో జన్మించారు, వీరికి డచ్ మరియు ఫ్రెంచ్ పూర్వీక మూలాలు ఉన్నాయి. ఫ్రాంక్లిన్ ఈ దంపతుల ఏకైక సంతానం. ఆయన తండ్రితరపు తాత మేరీ రుబెక్కా ఆస్పిన్‌వాల్ అమెరికా ఐదో అధ్యక్షుడు జేమ్స్ మన్రో భార్య ఎలిజబెత్ మన్రో సోదరుడి కుమారుడు. ఆయన తల్లితరపు తాత వారెన్ డెలానో IIకు - మేఫ్లవర్ నావికులు రిచర్డ్ వారెన్, ఐజాక్ అలెర్టన్, డెగోరీ ప్రీస్ట్ మరియు ఫ్రాన్సిస్ కుక్ పూర్వీకులుగా ఉన్నారు - వారెన్ డెలానో II పన్నెండేళ్లపాటు చైనాలో టీ వ్యాపారం ద్వారా పది లక్షల డాలర్లు ఆర్జించారు, ఆయన ఈ వ్యాపారాన్ని మాకౌ, కాంటోన్ మరియు హాంకాంగ్ ప్రాంతాల్లో నిర్వహించారు; అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు తిరిగి వచ్చిన తరువాత ఈ సంపదనంతా ఆయన 1857 ఆర్థిక సంక్షోభంలో కోల్పోయారు. 1860లో తిరిగి చైనా వెళ్లిన ఆయన బాగా సంపదను కూడబెట్టారు, అత్యంత లాభదాయకమైన ఓపియమ్ వ్యాపారం[7]లో భాగంగా, ఆయన అమెరికా పౌర యుద్ధం సమయంలో US యుద్ధ విభాగానికి ఓపియమ్ ఆధారిత ఔషధాలను సరఫరా చేశారు, ఆయితే ఈ సరఫరాలను మొత్తం ఆయనొక్కరే అందించలేదు.[8]

రూజ్‌వెల్ట్ ప్రత్యేకార్హతల కోసం పోరాడుతున్న వాతావరణంలో పెరిగారు. సారా ఒక స్వాధీనతా భావం గల తల్లి, ఇదిలా ఉంటే జేమ్స్ ఒక వృద్ధ మరియు చాలాదూరమైన తండ్రి (రూజ్‌వెల్ట్ జన్మించినప్పుడు ఆయనకు 54 సంవత్సరాల వయస్సు ఉంది). ఫ్రాంక్లిన్‌పై బాల్యంలో సారా ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది.[9] ఐరోపాకు తరచూ పర్యటనల కారణంగా జర్మన్ మరియు ఫ్రెంచ్ భాషలతో రూజ్‌వెల్ట్‌కు పరిచయం ఏర్పడింది. ఆయన గుర్రపుస్వారీ, తుపాకీ కాల్చడం, పడవ నడపడం నేర్చుకున్నారు, పోలో మరియు లాన్ టెన్నిస్ ఆడేవారు. కౌమారప్రాయంలో రూజ్‌వెల్ట్ గోల్ఫ్ కూడా ఆడేవారు, చివరకు అత్యంత నైపుణ్యం గల ఒక లాంగ్ హిట్టర్‌గా పేరొందారు. అయితే పక్షవాతం వచ్చిన తరువాత రూజ్‌వెల్ట్ ఈ క్రీడకు దూరమయ్యారు. తరువాత రూజ్‌వెల్ట్ ఒక గోల్ఫ్ కోర్స్‌కు రూపకల్పన చేసిన ఏకైక US అధ్యక్షుడిగా గుర్తింపు పొందారు, ఆయన జార్జియాలోని వార్మ్ స్ప్రింగ్స్‌లో కొనుగోలు చేసిన సముదాయంలో దీనిని తొమ్మిది రంధ్రాలతో నిర్మించారు. ఈ కోర్స్‌లో వికలాంగులకు సులభమైన ప్రవేశం కోసం అనేక మార్గాలు మరియు రోడ్డులు ఉంటాయి.[10]
రూజ్‌వెల్ట్ మసాచుసెట్స్‌లోని ఒక ఎపిస్కోపాల్ బోర్డింగ్ పాఠశాల అయిన గ్రోటన్ స్కూల్‌కు వెళ్లారు. ఈ పాఠశాల ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడు ఎడికోట్ పీబాడీ చేత ఆయన ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యారు, పేదలకు సాయం చేయడంలో క్రైస్తవులకు ఉన్న బాధ్యతను ఉపదేశించారు, ప్రజా సేవల్లోకి అడుగుపెట్టాలని ఆయన తన విద్యార్థులకు విజ్ఞప్తి చేశారు.
రూజ్‌వెల్ట్ అక్కడి నుంచి హార్వర్డ్ కళాశాలలో చేరారు - 1904 ఈ కళాశాల నుంచి ఆయన పట్టభద్రులయ్యారు - సంపన్న మరియు ప్రత్యేకార్హతలు గల విద్యార్థులు నివసించే విలాసవంతమైన నివాసాలు ఉండే "గోల్ట్ కోస్ట్" అనే ప్రదేశంలోనే ఆయన కూడా ఉన్నారు, ఆల్ఫా డెల్టా ఫి సహోదర సంఘంలో సభ్యుడిగా ఉన్నారు. ది హార్వర్డ్ క్రిమ్సన్ దినపత్రిక అధ్యక్షుడిగా కూడా ఆయన పనిచేశారు. హార్వర్డ్‌లో ఆయన ఉన్నప్పుడు, ఆయన ఐదో మామయ్య థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ అధ్యక్షుడయ్యారు, థియోడోర్ యొక్క బలమైన నాయకత్వ శైలి మరియు సంస్కరణ ఉత్సాహం ఆయనను ఫ్రాంక్లిన్ దృష్టిలో ఆదర్శవంతమైన వ్యక్తిగా మరియు నాయకుడిగా మార్చాయి. 1902లో ఆయన భవిష్యత్ భార్య, థియోడోర్ సోదరుని కుమార్తె ఎలియనోర్ రూజ్‌వెల్ట్‌ను ఒక వైట్‌హోస్ కార్యక్రమంలో కలుసుకున్నారు, (బాల్యంలో కూడా వీరు కలుసుకున్నప్పటికీ, వీరిద్దరికి ఇది మొదటి ముఖ్యమైన కలయిక). ఎలియనోర్ మరియు ఫ్రాంక్లిన్ ఒకప్పుడు దూరమయిన ఐదో తరం బంధువులు.[11] 1940వ దశకంలో నెదర్లాండ్స్ నుంచి న్యూ అమస్టెర్‌డ్యామ్ (మాన్‌హాట్టన్)కు వచ్చిన వీరిద్దరూ క్లాయెస్ మార్టెన్స్ వాన్ రోసెన్‌వెల్ట్ (రూజ్‌వెల్ట్) వీరిద్దరికీ పూర్వీకుడిగా ఉన్నారు. రోసెన్‌వెల్ట్ (రూజ్‌వెల్ట్) యొక్క ఇద్దరు మనవళ్లు జోహన్నెస్ మరియు జాకోబస్ వరుసగా రూజ్‌వెల్ట్ కుటుంబం యొక్క లాంగ్ ఐల్యాండ్ మరియు హడ్సన్ నది శాఖలను ప్రారంభించారు. జోహన్నెస్ కుటుంబ శాఖ నుంచి ఎలియనోర్ మరియు థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ వచ్చారు, జాకోబస్ సంతతిలో FDR జన్మించారు.[11]
రూజ్‌వెల్ట్ 1904లో కొలంబియా లా స్కూల్‌లో అడుగుపెట్టారు, న్యూయార్క్ రాష్ట్ర న్యాయవాద పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడు కావడంతో 1907లో ఈ స్కూల్ నుంచి బయటకు వచ్చారు. 1908లో ఆయన ప్రతిష్ఠాత్మక వాల్ స్ట్రీట్ సంస్థ కార్టెర్ లేడియార్డ్ & మిల్‌బర్న్‌లో ఉద్యోగంలో చేరారు, కార్పొరేట్ చట్టంతో ముడిపడిన బాధ్యతలను నిర్వహించారు. మొదట ఇండిపెండెంట్ ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆడ్ ఫెలోస్‌లో ఆయన ప్రవేశించారు, న్యూయార్క్ నగరంలోని హాలాండ్ లాడ్జ్ నెంబరు 8 వద్ద 1911 అక్టోబరు 11న ఫ్రీమానన్రీలో చేరారు.[12]
వివాహం మరియు కుటుంబ జీవితం

1905 మార్చి 17న రూజ్‌వెల్ట్ తన తల్లి తీవ్రంగా ప్రతిఘటించినప్పటికీ ఎలియనోర్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. మరణించిన తండ్రి ఇలియట్ స్థానంలో ఎలియనోర్ చిన్నాన్న థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ ఈ వివాహాన్ని జరిపించారు. ఈ యువ జంట స్ప్రింగ్‌వుడ్‌లోని కుటుంబ ఎస్టేట్‌కు వెళ్లింది, ఇక్కడకు FDR తల్లి తరచూ వచ్చివెళుతుండేవారు, దీంతో ఎలియనోర్ మనస్తాపానికి గురైయ్యేవారు. 1941లో మరణించే సమయం వరకు ఈ ఇళ్లు రూజ్‌వెల్ట్ తల్లి పేరిట ఉంది, దాదాపుగా ఆమె ఇక్కడే ఎక్కువగా నివసించారు. వ్యక్తిగత జీవితాలకు సంబంధించి, ఫ్రాంక్లిన్ ప్రజాకర్షణగల,[13] అందమైన మరియు సామాజికంగా క్రియాశీలమైన వ్యక్తి. ఇందుకు భిన్నంగా, ఇలియనోర్ బిడియంగల సామాజిక జీవితాన్ని ఇష్టపడని వ్యక్తిగా ఉన్నారు, మొదట పిల్లలను పెంచడం కోసం ఆమె ఇంటికి పరిమితమయ్యారు. శృంగారాన్ని ఎలియనోర్ ఇష్టపడనప్పటికీ, దానిని ఎదుర్కోవాల్సిన విషమపరీక్షగా పరిగణించారు,[14] ఈ జంటకు ఆరుగురు పిల్లలు ఉన్నారు, మొదటి నలుగురు బిడ్డలు వెంటవెంటనే వరుస సంవత్సరాల్లో జన్మించారు:
ఎన్నా ఎలియనోర్ (1906–1975; వయస్సు 69)
జేమ్స్ (1907–1991; వయస్సు 83)
ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో, జూనియర్ (1909 మార్చి 18 – 1909 నవంబరు 7)
ఇలియట్ (1910–1990; వయస్సు 80)
రెండో ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో, జూనియర్ (1914–1988; వయస్సు 74)
జాన్ ఆస్పిన్‌వాల్ (1916–1981; వయస్సు 65).

రూజ్‌వెల్ట్‌కు వివాహేతర సంబంధాలు కూడా ఉన్నాయి, వీటిలో ఎలియనోర్ వ్యక్తిగత కార్యదర్శి లూసీ మెర్సెర్‌తో వివాహేతర సంబంధం ఒకటి, 1914లో ఆమెను నియమించుకున్న కొద్ది కాలానికే ఈ సంబంధం ప్రారంభమైంది. సెప్టెంబరు 1918లో ఎలియనోర్ తన భర్త రూజ్‌వెల్ట్ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నుంచి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ప్రయాణ సరంజామాలో ఈ వివాహేతర సంబంధాన్ని వెల్లడించే లేఖలను గుర్తించారు. రూజ్‌వెల్ట్ కుటుంబం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ఎలియనోర్ ఈ సంబంధంపై రూజ్‌వెల్ట్‌కు విడాకులు ఇవ్వాలని, తద్వారా ఆయన ప్రేమించిన వ్యక్తితో నివసించేందుకు వీలు ఏర్పడుతుందని నిర్ణయించుకున్నారు, అయితే క్యాథలిక్ అయిన లూసీ ఐదుగురు పిల్లలు ఉన్న విడాకులు పొందిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకునేందుకు వెనుకంజ వేశారు. FDR జీవితచరిత్ర రాసిన జీన్ ఎడ్వర్డ్ స్మిత్ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం ఫ్లాంక్లిన్‌కు వాస్తవానికి ఈ విషయంలో స్వేచ్ఛ ఇచ్చేందుకు ఎలియనోర్ అంగీకరించారు.[15] అయితే, రూజ్‌వెల్ట్ సలహాదారు లూయిస్ మెక్‌హెన్రీ హోవే అనధికారిక మధ్యవర్తిత్వ ప్రతిపాదనలను అంగీకరించిన FDR తిరిగి లూసీని కలుసుకోకుండా ఉండేందుకు హామీ ఇచ్చారు. ఆయన తల్లి సారా కూడా రాజీ కుదర్చడంలో జోక్యం చేసుకున్నారు, తన భార్యకు విడాకులు ఇచ్చినట్లయితే, కుటుంబానికి కళంకం తెచ్చినవాడివి అవతావని ఫ్రాంక్లిన్‌కు చెప్పింది, ఒక్క పైసా కూడా ఇవ్వబోనని హెచ్చరించింది.[15] అయితే ఫ్రాంక్లిన్ ఈ హామీని ఉల్లంఘించారు. ఆయన మరియు లూసీ ఒక పద్ధతి ప్రకారం సంబంధాలు కొనసాగించారు, 1941లో-బహుళా దీనికి ముందు నుంచే ఒకరినొకరు చూసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.[16][17] లూసీకి రహస్య సేవా విభాగం (సీక్రెట్ సర్వీస్) "మిసెస్ జాన్సన్" అనే మారు పేరు కూడా ఇచ్చింది.[18] వాస్తవానికి FDR మరణించినప్పుడు ఆయనతో లూసీ ఉన్నారు. ఇంత వ్యవహారం నడిచినప్పటికీ, FDR యొక్క వివాహేతర సంబంధం 1960వ దశకం వరకు దాదాపుగా ఎవరికీ తెలియదు.[19]
ఎలియనోర్ రూజ్‌వెల్ట్‌పై ఈ వివాహేతర సంబంధం యొక్క ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడం కష్టం. "నాకు ఒక ఏనుగుకు సంబంధించిన జ్ఞాపకం ఉంది. నేను క్షమించగలను, అయితే నేను మర్చిపోలేను," అని ఆమె ఒక సన్నిహిత మిత్రుడికి ఆమె రాసిన లేఖలో పేర్కొన్నారు.[20] ఎలియనోర్ లైంగిక చట్టాన్ని అనుభవించనప్పటికీ, ఈ వివాహేతర సంబంధాన్ని గుర్తించిన తరువాత, మిగిలిన ఆత్మీయత కూడా వారి మధ్య కనుమరుగైంది. ఎలియనోర్ తరువాత కొంత కాలానికే వాల్కిల్‌లోని హైడ్ పార్క్‌లో ప్రత్యేకంగా ఇంటిని తీసుకున్నారు, వివిధ సామాజిక మరియు రాజకీయ కార్యక్రమాల కోసం ఎక్కువ సమయం వెచ్చించారు. మిగిలిన జీవిత కాలంలో, రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క వివాహం ఒక ఆత్మీయ సంబంధంగా కంటే ఒక రాజకీయ భాగస్వామ్యంగా కనిపిస్తుంది.[21] వివాహంలో ఉద్వేగపూరిత ఎడబాటు తరువాత వీరి మధ్య చివరి వరకు ఏమాత్రం సఖ్యత కనిపించలేదు, 1942లో ఎలియనోర్ ఆరోగ్యం క్షీణిస్తుండటంతో, తనతోపాటు ఉండేందుకు తిరిగి రావాలని రూజ్‌వెల్ట్ కోరినప్పటికీ, ఆమె తిరిగి వచ్చేందుకు నిరాకరించారు.[19]
ఫ్రాంక్లిన్ తన వ్యక్తిగత కార్యదర్శి మార్గరెట్ "మిస్సీ" లేహ్యాండ్‌తో 20 ఏళ్ల వివాహేతర సంబంధం కొనసాగించారని ఆయన కుమారుడు ఇలియట్ వెల్లడించారు.[22][23]
ప్రస్తుతం జీవించివున్న ఐదుగురు రూజ్‌వెల్ట్ పిల్లలు వారి ప్రసిద్ధ తల్లిదండ్రుల నీడలో అల్లరిచిల్లరి జీవితాలు సాగించారు. వీరు మొత్తం 19 వివాహాలు చేసుకున్నారు, పదిహేనుసార్లు విడాకులు పొందారు, వీరికి ఇరవై తొమ్మిది మంది పిల్లలు ఉన్నారు. నలుగురు కుమారులు రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో అధికారులుగా పనిచేశారు, ధైర్యసాహసాలకు సంబంధించిన పట్టాలు పొందారు. వీరిలో ఇద్దరు US ప్రతినిధుల సభకు ఎన్నికయ్యారు-FDR జూనియర్ మూడుసార్లు మాన్‌హాటన్ ఎగువ పశ్చిమ ప్రాంతానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు, జేమ్స్ ఆరుసార్లు కాలిఫోర్నియాలోని 26వ జిల్లాకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు- అయితే అనేకసార్లు ప్రయత్నించినప్పటికీ వీరిలో ఎవరూ అత్యున్నత పదవులు పొందలేకపోయారు.[24][25][26][27]
రూజ్‌వెల్ట్ శునకం ఫాలా కూడా వైట్‌హోస్‌లో అధ్యక్ష పదవీకాలం సందర్భంగా ఆయనకు సహచరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందింది, ప్రపంచంలో అత్యధిక ఛాయాచిత్రాల్లో తీయబడిన శునకంగా ఇది అరుదైన గుర్తింపు పొందింది.[28]
ప్రారంభ రాజకీయ జీవితం
రాష్ట్ర సెనెటర్
1910 రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో రూజ్‌వెల్ట్ న్యూయార్క్ రాష్ట్ర సెనెట్‌కు పోటీ చేశారు, డచెస్ కౌంటీలోని హైడ్ పార్క్ పరిసరాల్లోని జిల్లా నుంచి ఆయన రాష్ట్ర సెనెట్‌కు పోటీ చేయడం జరిగింది, ఈ నియోజకవర్గం నుంచి 1884 తరువాత డెమొక్రాట్ పార్టీ సభ్యుడెవరూ ఎన్నిక కాలేదు. రూజ్‌వెల్ట్ పేరు, దానితో ముడిపడిన సంపద, ప్రతిష్ఠ మరియు హడ్సన్ లోయలో తన కుటుంబ ప్రాబల్యం ప్రధాన బలాలుగా ఆయన ఈ ఎన్నికల్లో అడుగుపెట్టారు, ఆ ఏడాది డెమొక్రటిక్ చారిత్రక విజయం ఆయనను రాష్ట్ర రాజధాని అల్బానీకి తీసుకెళ్లింది. 1911 జనవరి 1న ప్రమాణస్వీకారం చేసిన ఆయన రాష్ట్ర డెమొక్రటిక్ పార్టీపై ఆధిపత్యం చెలాయించిన టమ్మానీ యంత్రాంగాన్ని వ్యతిరేకించిన తిరుగుబాటుదారుల నేతగా మారారు. 1911 జనవరి 16న డెమొక్రటిక్ పార్టీ సమాలోచనలతో ప్రారంభమైన US సెనెట్ ఎన్నికలు రెండు వర్గాల పోరాటంతో 74 రోజులపాటు ప్రతిష్ఠంభించాయి. మార్చి 31న జేమ్స్ ఏ. ఓ'గోర్మాన్ ఎన్నికయ్యారు, టమ్మానీ వర్గం ప్రతిపాదించిన విలియమ్ ఎఫ్ షీహాన్ అభ్యర్థిత్వాన్ని అడ్డుకోవడం ద్వారా రూజ్‌వెల్ట్ తన లక్ష్యాన్ని సాధించారు. న్యూయార్క్ డెమొక్రాట్‌లలో తరువాత కొంత కాలానికే రూజ్‌వెల్ట్ ప్రముఖ నేతగా ఎదిగారు. 1912లో జరిగిన రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో ఆయన రెండోసారి ఎన్నికయ్యారు, అయితే 1913 మార్చి 17న న్యూయార్క్ రాష్ట్ర సెనెట్‌కు రాజీనామా చేశారు, US నావికా దళ సహాయ కార్యదర్శి బాధ్యతలు స్వీకరించేందుకు ఆయన సెనెట్‌కు రాజీనామా సమర్పించారు.[29]
నావికా దళ సహాయ కార్యదర్శి

ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్‌ను 1913లో విండ్రో విల్సన్ నావికా దళ సహాయ కార్యదర్శిగా నియమించారు. నావికా దళ కార్యదర్శి జోసెఫస్ డేనియెల్స్ కింద ఆయన పనిచేశారు. 1914లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల సెనెట్ సీటు కోసం జరిగిన డెమొక్రటిక్ ప్రాథమిక ఎన్నికల్లో ఆయన పరాజయం పాలైయ్యారు, ఆయనపై టమ్మానీ వర్గం మద్దతుగల జేమ్స్ డబ్ల్యూ. గెరార్డ్ విజయం సాధించారు. సహాయ కార్యదర్శిగా రూజ్‌వెల్ట్ నావికా దళాన్ని విస్తరించడం కోసం పనిచేశారు, యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేవీ రిజర్వ్‌ను స్థాపించారు. మధ్య అమెరికా మరియు కరేబియన్ దేశాల్లో జోక్యం చేసుకునేందుకు విల్సన్ నావికా దళాన్ని మరియు మెరైన్‌లను పంపించారు. ఉపాధ్యక్ష పదవి కోసం నిర్వహించిన 1920నాటి ప్రచారంలో భాగంగా ఇచ్చిన వరుస ప్రసంగాల్లో రూజ్‌వెల్ట్ తాను నావికా దళ సహాయ కార్యదర్శిగా 1915లో హైతీలో అమెరికా అమల్లోకి తీసుకొచ్చిన రాజ్యాంగాన్ని రాశానని పేర్కొన్నారు.[30]
రూజ్‌వెల్ట్ నావికా దళంతో తన జీవితాంతం అనుబంధాన్ని ఏర్పరుచుకున్నారు. నావికా దళం కోసం బడ్జెట్‌లు ఆమోదం పొందేందుకు కాంగ్రెస్ నేతలు మరియు ఇతర ప్రభుత్వ విభాగాలతో ఆయన చర్చలు జరిపారు. జలాంతర్గాములకు క్రియాశీల మద్దతుదారుగా మారారు, మిత్రరాజ్యాల నౌకా రవాణాకు జర్మనీ జలాంతర్గాముల నుంచి పొంచివున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి ఆయన వీటికి మద్దతు తెలిపారు; నార్వే నుంచి స్కాట్లాండ్ వరకు ఉత్తర సముద్రంవ్యాప్తంగా ఒక సాగర అడ్డంకిని నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. 1918లో ఆయన అమెరికా నావికా కేంద్రాలను పర్యవేక్షించేందుకు బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాల్లో పర్యటించారు; ఈ పర్యటన సందర్భంగా మొదటిసారి ఆయన విన్‌స్టన్ చర్చిల్‌ను కలిశారు. నవంబరు 1918లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగియడంతో, విసైన్యీకరణ కార్యకలాపాలకు ఆయన నేతృత్వం వహించారు, అయితే నావికా దళాన్ని పూర్తిగా ఉపసంహరించే ప్రణాళికలను వ్యతిరేకించారు. జూలై 1920లో, న్యూపోర్ట్ లైంగిక కళంకం నీడలు ఆవరించడం మరియు ప్రొవిడెన్స్ జర్నల్ మరియు న్యూయార్క్ టైమ్స్ దీనికి కల్పించిన ప్రచారం ఫలితంగా రూజ్‌వెల్ట్ ఉపాధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేసేందుకు నావికా దళ సహాయ కార్యదర్శి పదవికి రాజీనామా చేశారు.
ఉపాధ్యక్ష పదవికి పోటీ

1920 డెమొక్రటిక్ పార్టీ జాతీయ సదస్సు రూజ్‌వెల్ట్‌ను అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఉపాధ్యక్ష పదవికి ఎంపిక చేసింది, ఈ ఎన్నికల్లో ఒహియో గవర్నర్ జేమ్స్ ఎం. కాక్స్ డెమొక్రటిక్ పార్టీ అధ్యక్ష అభ్యర్థిగా పోటీ చేశారు, అయితే రిపబ్లికన్ వారెన్ జి. హార్డింగ్ చేతిలో అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో డెమొక్రటిక్ పార్టీ అభ్యర్థులు భారీ తేడాతో పరాజయం పాలైయ్యారు. రూజ్‌వెల్ట్ తరువాత న్యూయార్క్ న్యాయవాద వృత్తి నుంచి తప్పుకున్నారు, కొత్తగా ఏర్పాటయిన న్యూయార్క్ సివిటన్ క్లబ్[31]లో చేరారు, అయితే త్వరలోనే ఆయన తిరిగి ప్రభుత్వ సేవల్లోకి అడుగుపెడతారని పలువురు సందేహం వ్యక్తం చేశారు.
పక్షవాతం

ఆగస్టు 1921లో, కెనడాలోని న్యూ బ్రూన్స్‌విక్‌లో ఉన్న కాంపోబెల్లో ద్వీపంలో రూజ్‌వెల్ట్ వినోదయాత్రలో ఉండగా, ఆయనకు ఆ సమయంలో పోలియోగా పరిగణించి చికిత్స అందించే ఒక అనారోగ్యాన్ని పొందారు, అయితే అప్పటి నుంచి దీనిపై గణనీయమైన చర్చ జరిగింది,[32] ఈ వ్యాధి కారణంగా ఆయనకు నడుము కిందిభాగానికి శాశ్వత పక్షవాతం వచ్చింది. ఆయన మిగిలిన జీవితమంతా, రూజ్‌వెల్ట్ తనకు శాశ్వత పక్షవాతం వచ్చిందని అంగీకరించేందుకు నిరాకరించారు. ఈ అనారోగ్యం నుంచి బయటపడేందుకు హైడ్రోథెరపీతోపాటు అనేక రకాల చికిత్సలు చేయించుకున్నారు, 1926లో ఆయన జార్జియాలోని వార్మ్ స్ప్రింగ్స్‌లో ఆయన ఒక రిసార్ట్‌ను కొనుగోలు చేశారు, ఇక్కడ ఆయన పోలియో రోగులకు చికిత్స కోసం ఒక హైడ్రోథెరపీ కేంద్రాన్ని స్థాపించారు, ఇది ఇప్పటికీ రూజ్‌వెల్ట్ వార్మ్ స్ప్రింగ్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ రీహాబిలిటేషన్‌గా నిర్వహించబడుతుంది. అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన తరువాత, నేషనల్ ఫౌండేషన్ ఫర్ ఇన్ఫాంటైల్ పెరాలసిస్ (ఇప్పుడు దీనిని మార్చి ఆఫ్ డైమ్స్‌గా గుర్తిస్తున్నారు)ను స్థాపించడానికి సాయపడ్డారు. ఆయన స్మారకార్థం ఒక అమెరికా డైమ్‌ను విడుదల చేయడానికి ఈ సంస్థకు ఆయన నాయకత్వం ఒక కారణంగా ఉంది.[33][34]
ఆ సమయంలో, రూజ్‌వెల్ట్ తాను పక్షవాతం నుంచి కోలుకుంటున్నట్లు అనేక మంది వ్యక్తులను ఒప్పించగలిగారు, తిరిగి ప్రభుత్వ విధులు నిర్వహించడానికి ఈ వ్యాధి నుంచి కోలుకోవడం అత్యవసరమైన విషయంగా ఆయన భావించారు. ఇనుప బంధాలను ఆయన తొడలు మరియు కాళ్లకు కట్టుకొని, కొద్దిదూరంపాటు చేతికర్ర సాయంతో తనంతటతాను నడించేందుకు ఆయన తీవ్రంగా శ్రమించారు. వ్యక్తిగత వాతావరణంలో ఉన్నప్పుడు, ఆయన చక్రాలకుర్చీని ఉపయోగించేవారు, అయితే చక్రాలకుర్చీలో ఉన్నప్పుడు బయటకు కనిపించకుండా జాగ్రత్తపడ్డారు. ప్రజల సమక్షానికి వచ్చినప్పుడు సాధారణంగా నిలబడి ఉండేవారు, ఒకవైపు సహాయకుడు లేదా తన కుమారుల్లో ఒకరి మద్దతుతో నిలబడేవారు. FDR ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన చేతితో నియంత్రించగల కారును ఉపయోగించారు, దీనితో ఆయనకు మరింత స్వేచ్ఛ లభించింది.[35]
ప్రజల దృష్టిలో, రూజ్‌వెల్ట్ పోలియో నుంచి కోలుకున్న ప్రసిద్ధ వ్యక్తిగా ఉన్నారు. ఇదిలా ఉంటే, ఆయనకు ఈ వ్యాధి వచ్చిన వయస్సు (39 సంవత్సరాలు) మరియు ఆయన అనారోగ్యం యొక్క లక్షణాలు ఎక్కువగా గిల్లాయిన్-బారే సిండ్రోమ్‌తో ముడిపడివున్నాయి.[36] రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క మస్తిష్కమేరు ద్రవాన్ని పరీక్షించలేదు కాబట్టి, ఆయనకు ఈ పక్షవాతం రావడానికి గల కారణాలు స్పష్టంగా తెలియరాలేదు.
న్యూయార్క్ గవర్నర్, 1929–1932

1920వ దశకంలో తన సంబంధాలను కొనసాగించడంతోపాటు, డెమొక్రటిక్ పార్టీతో, ముఖ్యంగా న్యూయార్క్‌లో తన అనుబంధాలను పునరుద్ధరించుకున్నారు. న్యూయార్క్ నగరం యొక్క టమ్మానీ హాల్ యంత్రాంగానికి వ్యతిరేకిగా రూజ్‌వెల్ట్ తన వైఖరిని మార్చుకున్నారు. న్యూయార్క్ గవర్నర్‌గా 1922లో ఆల్‌ఫ్రెడ్ ఈ. స్మిత్ గెలిచేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ సాయం అందించారు, 1924లో తన బంధువు రిపబ్లికన్ పార్టీ అభ్యర్థి థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్, జూనియర్ కంటే స్మిత్‌కు బలమైన మద్దతుదారుగా నిలబడ్డారు.[37] స్మిత్‌కు అనుకూలంగా రూజ్‌వెల్ట్ 1924 మరియు 1928 డెమొక్రటిక్ పార్టీ సదస్సుల్లో ప్రసంగాలు ఇచ్చారు.[38] 1928 ఎన్నికల్లో డెమొక్రటిక్ పార్టీ అధ్యక్ష నామినేషన్‌ను పొందడంతో స్మిత్ స్థానంలో రూజ్‌వెల్ట్ రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో గవర్నర్ పదవి కోసం పోటీ చేశారు. సొంత రాష్ట్రంతోపాటు, అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో స్మిత్ భారీ తేడాతో పరాజయం పాలవగా, రూజ్‌వెల్ట్ కొద్దిస్థాయి మెజారిటీతో గవర్నర్‌గా ఎన్నికయ్యారు.
ఒక సంస్కరణవాద గవర్నర్‌గా ఆయన అనేక కొత్త సామాజిక కార్యక్రమాలు ప్రవేశపెట్టారు, ఆయనకు ఫ్రాన్సెస్ పెర్కిన్స్ మరియు హారీ హోప్‌కిన్స్ సలహాదారులుగా వ్యవహరించారు.
తిరిగి ఎన్నికయ్యేందుకు 1930 ఎన్నికల ప్రచారంలో రూజ్‌వెల్ట్‌కు న్యూయార్క్ నగరంలోని టమ్మానీ హాల్ సంఘం యొక్క మద్దతు అవసరమైంది; అయితే, ఆయన రిపబ్లికన్ ప్రత్యర్థి ఛార్లస్ హెచ్. టటిల్ టమ్మానీ హాల్ యొక్క అవినీతిని ఒక ఎన్నికల అంశంగా ఉపయోగించుకున్నారు. ఎన్నికలు సమీపించిన తరుణంలో, రూజ్‌వెల్ట్ న్యాయ కార్యాలయాల విక్రయంపై దర్యాప్తులు ప్రారంభించారు. సుమారుగా 700,000 ఓట్ల తేడాతో ఆయన రెండోసారి న్యూయార్క్ గవర్నర్‌గా ఎన్నికయ్యారు.[39]
1932 అధ్యక్ష ఎన్నికలు

అత్యధిక జనాభా ఉన్న రాష్ట్రంలో రూజ్‌వెల్ట్ బలమైన స్థానాన్ని కలిగివుండటంతో, ఆయన డెమొక్రటిక్ పార్టీ అధ్యక్ష అభ్యర్థిత్వానికి సరైన వ్యక్తిగా మారారు, 1932 ఎన్నికల్లో అప్పటివరకు అధికారంలో ఉన్న హెర్బెర్ట్ హోవర్ పరాజయం పాలవడం ఖాయమనే వివాదాస్పద అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి. కొందరు నగర పెద్దల మద్దతు అల్ స్మిత్‌కు ఉన్నప్పటికీ, న్యూయార్క్ డెమొక్రటిక్ పార్టీపై నియంత్రణను రూజ్‌వెల్ట్‌కు కోల్పోయారు. వార్తాపత్రిక వ్యాపార దిగ్గజం విలియమ్ రాండాల్ఫ్ హియరస్ట్, ఐరిష్ నేత జోసఫ్ పి. కెన్నెడీ, సీనియర్ మరియు కాలిఫోర్నియా నేత విలియమ్ గిబ్స్ మెక్ఆడోలతోపాటు, వ్యక్తిగత మద్దతుదారులతో రూజ్‌వెల్ట్ ఒక జాతీయస్థాయి కూటమిని ఏర్పాటు చేశారు. టెక్సాస్ నేత జాన్ నాన్స్ గార్నెర్ FDRవైపు మొగ్గడంతో, ఆయనకు ఉపాధ్యక్ష పదవి అభ్యర్థిత్వం ఇచ్చారు.
తన అంగీకార ప్రసంగంలో, రూజ్‌వెల్ట్ ఈ కింది ప్రకటన చేశారు:

“Throughout the nation men and women, forgotten in the political philosophy of the Government, look to us here for guidance and for more equitable opportunity to share in the distribution of national wealth... I pledge you, I pledge myself to a new deal for the American people... This is more than a political campaign. It is a call to arms.[40]”
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో ఏర్పడిన మహా మాంద్యం మరియు అది సృష్టించిన కొత్త భాగస్వామ్యాల నీడలో ఈ ఎన్నికల ప్రచారం జరిగింది. రూజ్‌వెల్ట్ మరియు డెమొక్రటిక్ పార్టీ పేదలతోపాటు, వ్యవస్థీకృత కార్మికులు, మైనారిటీ వర్గాలు, పట్టణ పౌరులు మరియు దక్షిణాది శ్వేతజాతీయుల ప్రాతినిధ్యాన్ని విస్తరించడం, నూతన ఒప్పంద సంకీర్ణాన్ని రూపొందించే చర్యలు చేపట్టారు. ఎన్నికల ప్రచారం సందర్భంగా, రూజ్‌వెల్ట్ మాట్లాడుతూ: "అమెరికా పౌరులకు ఒక కొత్త ఒప్పందాన్ని తీసుకొస్తానని మీకు, నాకు నేను హామీ ఇస్తున్నానని చెప్పారు, తరువాత ఈ ఒప్పందాన్ని ఆయన శాసనసంబంధ కార్యక్రమంగా మరియు కొత్త సంకీర్ణంలోకి స్వీకరించారు.[41]

ఆర్థికవేత్త మేరినెర్ ఎక్లెస్ తరువాత పరిణామాలపై మాట్లాడుతూ, ఎన్నిక ప్రచార ప్రసంగాలు తరచుగా ఒక పెద్ద తప్పుడు ముద్రణగా చదవబడ్డాయని చెప్పారు, వీటిలో రూజ్‌వెల్ట్ మరియు హోవర్ ఒకరి వ్యాఖ్యలు మరొకరు మాట్లాడినట్లు పేర్కొన్నారు.[42] సంపదను పునరుద్ధరించడంలో హోవర్ విఫలమయ్యారని లేదా పతనాన్ని నిరోధించలేకపోయారని రూజ్‌వెల్ట్ ఆరోపించారు, హోవర్ యొక్క భారీ బడ్జెట్ లోటును దుయ్యబట్టారు. అన్ని ప్రభుత్వ వ్యయాల్లో తక్షణ మరియు భారీ తగ్గింపులకు మద్దతు తెలుపుతూ రూజ్‌వెల్ట్ డెమొక్రటిక్ పార్టీ తరపున ప్రచారం నిర్వహించారు, అంతేకాకుండా అనవసరమైన సంఘాలు మరియు కార్యాలయాలను రద్దు చేస్తామని, శాఖలు మరియు బ్యూరోలను ఏకీకృతం చేస్తామని మరియు దుబారా ఖర్చులు తొలగిస్తామని మరియు అన్నిరకాల విపత్తుల్లోనూ బలమైన నగదును నిర్వహిస్తామని హామీలు ఇచ్చారు. సెప్టెంబరు 23న, రూజ్‌వెల్ట్ అస్పష్టమైన అంచనాతో ఒక ప్రకటన చేశారు, అదేమిటంటే, మన పారిశ్రామిక కేంద్రం నిర్మించబడింది; ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో దీనిని ఎక్కువగా నిర్మించగలమా లేదా అనేది ఇప్పుడు ఉన్న సమస్య అని చెప్పారు. మన చివరి సరిహద్దును ఎప్పుడో చేరుకున్నామన్నారు."[43] హోవర్ ఈ నిరాశావాదాన్ని అమెరికా జీవితానికి ఇచ్చిన హామీని తిరస్కరించడంగా ... నిర్వేదానికి మద్దతుదారుగా విమర్శించారు.[44] మధ్య నిషేధ వివాదం రూజ్‌వెల్ట్‌కు ఓటు బ్యాంకును పటిష్ఠపరిచింది, ఈ అధికారిక నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడం వలన కొత్త పన్ను ఆదాయాలు వస్తాయని ఆయన చెప్పారు.
రూజ్‌వెల్ట్ ఆరు రాష్ట్రాల్లో మినహా, మిగిలిన అన్ని రాష్ట్రాల్లోనూ 57% ఓట్లతో విజయం సాధించారు. చరిత్రకారులు మరియు రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు 1932-36 ఎన్నికలను ఒక పునరమరిక ఎన్నికలుగా పరిగణించారు, ఇది డెమొక్రాట్‌లకు ఒక కొత్త మెజారిటీ సంకీర్ణాన్ని సృష్టించింది, ఈ సంకీర్ణం వ్యవస్థీకృత కార్మికులు, నల్లజాతీయులు మరియు ఇటాలియన్-అమెరికన్‌లు, పోలిష్-అమెరికన్‌లు మరియు యూదుల వంటి అమెరికన్ జాతీయులతో ఈ సంకీర్ణం ఏర్పాటయింది. అందువలన ఇది అమెరికా రాజకీయాల్లో మార్పు తీసుకొచ్చింది, దీనిని నూతన ఒప్పంద పార్టీ వ్యవస్థ లేదా (రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు చేత) ఐదో పార్టీ వ్యవస్థగా పిలిచారు.[45]
ఎన్నికల తరువాత రూజ్‌వెల్ట్ తిరోగమనాన్ని నిలిపివేసేందుకు ఒక ఉమ్మడి కార్యక్రమాన్ని తీసుకురావాలని మరియు పెట్టుబడిదారులకు ఉపశమనం కలిగించే చర్యలు చేపట్టాలని హోవర్ చేసిన విజ్ఞప్తులను తిరస్కరించారు, అయితే ఈ చర్యలు తన చేతులు కట్టిపడేస్తాయని రూజ్‌వెల్ట్ స్పందించారు. హోవర్ పదవీ కాలం ముగిసే సమయంలో బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఒక సంపూర్ణ దేశవ్యాప్త మూసివేతలు ప్రారంభమయ్యే వరకు ఆర్థిక వ్యవస్థ తిరోగమనం మొదలైంది.[46] ఫిబ్రవరి 1933లో రూజ్‌వెల్ట్ గుసెప్పే జాంగారా చేసిన హత్యాయత్నం నుంచి తృటిలో తప్పించుకున్నారు (ఈ హత్యాయత్నంలో రూజ్‌వెల్ట్ పక్కన కూర్చున్న చికాగో మేయర్ ఆంటోన్ సెర్మాక్ మరణించారు).[47] తన విధానాలను రూపొందించే సమయంలో విద్యావేత్తలైన సలహాదారులు, ముఖ్యంగా రేమండ్ మోలీపై రూజ్‌వెల్ట్ ఎక్కువగా ఆధారపడ్డారు; అనేక మంది వ్యక్తులకు మంత్రివర్గ స్థానాలు (కొన్నిసార్లు ఒకే సమయంలో రెండు) ప్రతిపాదించారు, అయితే ఎక్కువ మంది వీటిని తిరస్కరించారు. స్వతంత్రత గల బలమైన మంత్రివర్గ సభ్యుడిగా విదేశాంగ మంత్రి కార్డెల్ హల్ గుర్తింపు పొందారు. కోశాగార కార్యదర్శిగా ఉన్న విలియమ్ హార్ట్‌మ్యాన్ వుడిన్ స్థానంలో కొద్దికాలానికే మరింత ప్రభావవంతమైన హెన్రీ మార్గెన్‌థౌ, జూనియర్[48] నియమించబడ్డారు.
అధ్యక్షత, 1933–1945
మొదటి పాలనా కాలం, 1933–1937

రూజ్‌వెల్ట్ 1933 మార్చి 4న అధ్యక్ష బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు (హిట్లర్ జర్మనీ ఛాన్సెలర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించిన 32 రోజుల తరువాత) చరిత్రలో అత్యంత తీవ్రమైన పీకల్లోతు ఆర్థిక మాంద్యంలో కూరుకుపోయివుంది. కార్మిక శక్తిలో నాలుగోవంతు మంది నిరుద్యోగులుగా ఉన్నారు. ధరలు 60% మేర క్షీణించడంతో రైతులు తీవ్రమైన ఇబ్బందుల్లో ఉన్నారు. పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి 1929నాటితో పోలిస్తే సగానికిపైగా పడిపోయింది. రెండు మిలియన్ల మంది నిరాశ్రయులుగా ఉన్నారు. మార్చి 4 సాయంత్రానికి కొలంబియా జిల్లాతోపాటు, దేశంలోని మొత్తం 48 రాష్ట్రాల్లో 32 రాష్ట్రాల్లో బ్యాంకులు మూతబడ్డాయి.[49] న్యూయార్క్ ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు ఐదోవ తేదీన కార్యకలాపాలు నిర్వహించేందుకు తెరవడానికి వీలులేని ఏర్పడింది, ఖాతాదారులు భయాందోళనలకుగురై ముందు రోజుల్లో భారీ మొత్తంలో నగుదును బ్యాంకు నుంచి ఉపసంహరించుకున్నారు.[50] ప్రారంభ ఉపన్యాసం నుంచి రూజ్‌వెల్ట్ ప్రస్తుత ఆర్థిక సంక్షోభానికి బ్యాంకర్‌లు మరియు పెట్టుబడిదారులతోపాటు, లాభాపేక్ష మరియు పెట్టుబడిదారీ విధానం యొక్క స్వీయ-ప్రయోజన ప్రాతిపదిక కారణమని ఆరోపించడం మొదలుపెట్టారు:

“Primarily this is because rulers of the exchange of mankind's goods have failed through their own stubbornness and their own incompetence, have admitted their failure, and have abdicated. Practices of the unscrupulous money changers stand indicted in the court of public opinion, rejected by the hearts and minds of men. True they have tried, but their efforts have been cast in the pattern of an outworn tradition. Faced by failure of credit they have proposed only the lending of more money. Stripped of the lure of profit by which to induce our people to follow their false leadership, they have resorted to exhortations, pleading tearfully for restored confidence....The money changers have fled from their high seats in the temple of our civilization. We may now restore that temple to the ancient truths. The measure of the restoration lies in the extent to which we apply social values more noble than mere monetary profit.[51]” చరిత్రకారులు రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క కార్యక్రమాన్ని "సహాయ, పునరుద్ధరణ మరియు సంస్కరణ" చర్యలుగా విభజించారు. మిలియన్ల సంఖ్యలో ఉన్న నిరుద్యోగులకు అత్యవసరంగా సహాయ చర్యలు అవసరమయ్యాయి. పునరుద్ధరణ చర్యలు ఆర్థిక వ్యవస్థను తిరిగి సాధారణ స్థితికి తీసుకొచ్చేందుకు ఉద్దేశించబడ్డాయి. జరిగిన తప్పును దీర్ఘకాల ప్రాతిపదికన సరిదిద్దడానికి, ముఖ్యంగా ఆర్థిక మరియు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థల కోసం సంస్కరణ చర్యలను ఉద్దేశించారు. రూజ్‌వెల్ట్ రేడియో ద్వారా వరుసగా ఇచ్చిన ప్రసంగాలను పొయ్యిగట్టు మాటలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి, ఆయన ఈ ప్రసంగాల ద్వారా తన ప్రతిపాదనలను నేరుగా అమెరికా ప్రజానీకానికి తెలియజేశారు.[52]
మొదటి నూతన ఒప్పందం, 1933–1934
రూజ్‌వెల్ట్ తన మొదటి 100 రోజుల పాలనలో స్వీయ వ్యూహం యొక్క మొదటి భాగంపై దృష్టి పెట్టారు, అది: తక్షణ సహాయం. మార్చి 9 నుంచి 1933 జూన్ 16 వరకు ఆయన కాంగ్రెస్‌కు అనేక బిల్లులను పంపారు, ఇవన్నీ సులభంగా ఆమోదం పొందాయి. కార్యక్రమాలను ప్రతిపాదించేందుకు, రూజ్‌వెల్ట్ ప్రముఖ సెనెటర్‌లు జార్జి నోరిస్, రాబర్ట్ ఎఫ్. వాగ్నెర్ మరియు హుగో బ్లాక్ మరియు విద్యావేత్తలతో కూడిన అంతర్గత సలహామండలిపై ఎక్కువగా ఆధారపడ్డారు. హోవర్ మాదిరిగా, భయం కారణంగా ప్రజలు వ్యయాలకు దూరంగా ఉండటం లేదా పెట్టుబడులకు విముఖత వ్యక్తం చేయడం కారణంగా మాంద్యం ఏర్పడినట్లు రూజ్‌వెల్ట్ కూడా భావించారు.
1933 మార్చి 4న ఆయన ప్రారంభోపన్యాసం బ్యాంకుల అనిశ్చితి నడుమ సాగింది, ఈ నేపథ్యంలో ఆయన తన ప్రసంగంలో ఈ ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యను జోడించారు: మనం భయానికి మాత్రమే భయపడాలని ఈ సందర్భంలో వ్యాఖ్యానించారు.[53] తరువాతి రోజు కాంగ్రెస్ అత్యవసర బ్యాంకింగ్ చట్టాన్ని ఆమోదించింది, ఇది ఒక బ్యాంకులకు విరామాన్ని ప్రకటించింది, బ్యాంకులను తిరిగి ప్రారంభించేందుకు ఒక ప్రణాళికను ప్రకటించింది. అయితే, విరామం తరువాత తిరిగి కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిన బ్యాంకుల సంఖ్య కంటే, దీనికి ముందే కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిన బ్యాంకుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది.[54] పునరుద్ధరణకు ఆయన ప్రతిపాదించిన మొదటి చర్య ఇదే కావడం గమనార్హం. బ్యాంకులపై అమెరికన్‌లకు నమ్మకాన్ని కల్పించేందుకు, రూజ్‌వెల్ట్ గ్లాస్-స్టీగాల్ చట్టంపై సంతకం చేశారు, ఈ చట్టంతో ఫెడరల్ డిపాజిట్ ఇన్స్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ (FDIC) ఏర్పాటు చేయబడింది.

నిరుద్యోగులకు హోవర్ పాలనా యంత్రాంగం ప్రవేశపెట్టిన ప్రధాన సహాయక కార్యక్రమాన్ని సమాఖ్య అత్యవసర సహాయక యంత్రాంగం (ఫెడరల్ ఎమర్జెన్సీ రిలీఫ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్) అనే కొత్త పేరుతో కొనసాగించడం రూజ్‌వెల్ట్ పాలనా యంత్రాంగం చేపట్టిన సహాయక చర్యల్లో ఒక భాగంగా ఉంది. నూతన ఒప్పంద సంస్థలన్నింటిలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన - మరియు రూజ్‌వెల్ట్ బాగా ప్రాధాన్యత ఇచ్చిన సంస్థ - సివిలియన్ కన్జర్వేషన్ కార్ప్స్ (CCC), ఇది గ్రామీణ స్థానిక ప్రాజెక్టులలో పని చేయడానికి 250,000 మంది నిరుద్యోగులకు ఉపాధి కల్పించింది. ఫెడరల్ ట్రేడ్ కమిషన్ (సమాఖ్య వాణిజ్య సంఘం)కు కూడా కాంగ్రెస్ విస్తృతమైన నూతన నియంత్రణ అధికారులు ఇచ్చింది, అంతేకాకుండా కోట్లాది మంది రైతులు మరియు గృహ యజమానులకు తనఖా ఉపశమనం కల్పించింది. హోవర్ యంత్రాంగం ప్రవేశపెట్టిన సంస్థ రీన్‌కన్‌స్ట్రక్షన్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్‌ను రూజ్‌వెల్ట్ విస్తరించారు, రైలురోడ్లు మరియు పరిశ్రమల కోసం నిధులు సమకూర్చేందుకు దీనిని ఒక ప్రధాన వనరుగా మార్చారు. రూజ్‌వెల్ట్ వ్యవసాయ సాయాన్ని అత్యంత ప్రాధాన్యకర అంశంగా మార్చారు, మొట్టమొదటి వ్యవసాయ సర్దుబాటు యంత్రాంగాన్ని (అగ్రికల్చరల్ అడ్జెస్ట్‌మెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ - AAA) ఏర్పాటు చేశారు. పంటలకు భూమిని ఇవ్వడం ద్వారా సరుకులకు అధిక ధరలు తీసుకొచ్చేందుకు మరియు పశుమందలకు తగ్గించేందుకు AAA ప్రయత్నించింది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ పునరుద్ధరణ 1933నాటి జాతీయ పరిశ్రమల పునరుద్ధరణ చట్టం యొక్క లక్ష్యంగా ఉంది. నిర్దిష్ట పరిశ్రమల్లో అన్ని సంస్థలకు నిర్వహణ నిబంధనలు ఏర్పాటు చేసిన నియమావళితో ముందుకు రావాలని పరిశ్రమలపై ఒత్తిడి తీసుకురావడం ద్వారా విపరీతమైన పోటీకి ముగింపు పలికేందుకు ఇది ప్రయత్నించింది, కనీస ధరలు, పోటీ పడకుండా ఉండేందుకు ఒప్పందాలు మరియు ఉత్పాదక నియంత్రణలు వంటివి దీనికి సంబంధించిన చర్యల్లో భాగంగా ఉన్నాయి. నియమావళిపై పరిశ్రమ నేతలు చర్చలు జరిపారు, ఆపై వీటిని NIRA అధికారులు ఆమోదించారు. ఆమోదం ఇచ్చేందుకు వేతనాలు పెంచాలని పరిశ్రమలకు షరతు పెట్టారు. ఈ చట్టంలోని నిబంధనలు సంఘాలను ప్రోత్సహించడంతోపాటు, అవిశ్వాస చట్టాలను నిలిపివేశాయి. 1935 మే 27న US సుప్రీంకోర్టు ఏకగ్రీవ నిర్ణయంతో NIRAను రాజ్యాంగ విరుద్ధమైనదని తీర్పు చెప్పింది. ఈ నిర్ణయాన్ని రూజ్‌వెల్ట్ వ్యతిరేకించారు, NIRA యొక్క ప్రాథమిక ప్రయోజనాలు మరియు సిద్ధాంతాలు ప్రభావవంతమైనవని అభిప్రాయపడ్డారు. దీనిని వదిలిపెట్టాలని ఆలోచన అసాధారణంగా ఉందన్నారు. దీని వలన పారిశ్రామిక మరియు కార్మిక ఆందోళనలు తిరిగి ఏర్పడతాయని సూచించారు.[55] 1933లో ప్రధాన కొత్త బ్యాంకింగ్ నిబంధనలు ఆమోదం పొందాయి. 1934లో వాల్ స్ట్రీట్ నియంత్రణ కోసం సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేశారు, 1932 ఎన్నికల ప్రచారంలో నిధుల సేకరణ కోసం పనిచేసిన జోసఫ్ పి. కెన్నెడీ ఆధ్వర్యంలో దీనిని ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది.
రుణాల ద్వారా సేకరించిన నిధులను వ్యయం చేయడం ద్వారా (అంటే సమాఖ్య వ్యయం) పునరుద్ధరణను సాధించారు. ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉద్దీపన కోసం పబ్లిక్ వర్క్స్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ద్వారా NIRA $3.3 బిలియన్ల నిధుల వ్యయాన్ని చేర్చింది, దీనిని అంతర్గత వ్యవహారాల కార్యదర్శి హెరాల్డ్ ఐకెస్ నిర్వహించారు. అమెరికా చరిత్రలో అతిపెద్ద ప్రభుత్వ-యాజమాన్య పారిశ్రామిక సంస్థ టెన్నెస్సీ వ్యాలీ అథారిటీ (TVA)ని ఏర్పాటు చేసేందుకు రిపబ్లికన్ సెనెటర్ జార్జి నోరిస్‌తో కలిసి రూజ్‌వెల్ట్ పనిచేశారు, ఈ సంస్థ పేదరికం కోరల్లో చిక్కుకొని ఉన్న టెన్నెస్సీ లోయలో జలాశయాలు మరియు విద్యుత్ కేంద్రాలు నిర్మించేందుకు, వరద నియంత్రణ చర్యలు, ఆధునిక వ్యవసాయ మరియు గృహ పరిస్థితులు కల్పించేందుకు కృషి చేసింది. మధ్య నిషేధం ఎత్తివేయడంతో కొత్త పన్ను ఆదాయాలు సమకూరాయి, తద్వారా రూజ్‌వెల్ట్ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా ఇచ్చిన ఒక ప్రధాన హామీని నెరవేర్చారు.
కార్యనిర్వాహక ఆదేశం 6102 ద్వారా అమెరికా పౌరుల వద్ద వ్యక్తిగతంగా ఉన్న బంగారం మొత్తాన్ని US కోశాగారం యొక్క ఆస్తిగా మార్చారు. ఆర్థిక వ్యవస్థను స్తంభింపజేస్తున్న ప్రతి ద్రవ్యోల్బణాన్ని అడ్డుకునే లక్ష్యంతో ఈ చర్య చేపట్టారు.[56]
సమాఖ్య బడ్జెట్‌ను తగ్గించడం ద్వారా రూజ్‌వెల్ట్ తన ఎన్నికల హామీని నిలబెట్టుకున్నారు, అంతేకాకుండా సైనిక వ్యయాన్ని తగ్గించారు, 1932లో సైనిక వ్యయం $752 మిలియన్ల వద్ద ఉండగా, 1934నాటికి దానిని $531 మిలియన్లకు తగ్గించారు, మాజీ సైనికుల ప్రయోజనాలపై చేస్తున్న వ్యయాల్లో 40% కోత విధించారు. పెన్షన్ జాబితాల నుంచి రూజ్‌వెల్ట్ 500,000 మంది మాజీ సైనికులు మరియు వారి భార్యలను తొలగించారు, మిగిలినవారికి ప్రయోజనాలను తగ్గించారు. సమాఖ్య ఉద్యోగుల జీతాల్లో కోత పెట్టడంతోపాటు, పరిశోధన మరియు విద్యపై వ్యయాన్ని కూడా తగ్గించారు.[57][58] మరోవైపు, అమెరికన్ లీజియన్ మరియు వెటరన్స్ ఆఫ్ పారిన్ వార్స్ వంటి మాజీ సైనికుల సంఘాలు 1945లో తమకు తక్షణ నగదు రూపంలో చెల్లించాల్సిన చెల్లింపులతో ముడిపడిన ప్రయోజనాలను పోరాడి గెలుచుకున్నాయి, అధ్యక్షుడి వీటో అధికారాన్ని కాంగ్రెస్ జనవరి 1936లో ధిక్కరించి బోనస్ చట్టాన్ని ఆమోదించింది.[59]
మధ్య నిషేధం రద్దు కోసం కృషి చేస్తానని ఇచ్చిన హామీని కూడా రూజ్‌వెల్ట్ నిలబెట్టుకున్నారు. ఏప్రిల్ 1933లో గరిష్ఠంగా అనుమతించే ఆల్కహాల్ పరిమాణాన్ని 3.2%గా సూచిస్తూ ఆయన ఒక కార్యనిర్వాహక ఆదేశాన్ని జారీ చేశారు. 21వ రాజ్యాంగ సవరణకు సంబంధించిన ముసాయిదా తయారీ మరియు ఆమోదంలో కాంగ్రెస్ చర్యకు ముందుగా ఈ ఆదేశం వెలువడింది, దీనిని తరువాత సంవత్సరం అధికారికంగా ఆమోదించారు.
రెండో నూతన ఒప్పందం, 1935–1936
1934 కాంగ్రెస్ ఎన్నికల తరువాత, రూజ్‌వెల్ట్‌కు ఉభయ సభల్లో భారీ మెజారిటీలు లభించాయి, దీనితో నూతన ఒప్పంద చట్టం యొక్క ఒక తాజా మద్దతు లభించింది. వర్క్స్ ప్రోగ్రస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (WPA)తోపాటు వివిధ చర్యలు ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా ఉన్నాయి, రెండు మిలియన్ల మంది కుటుంబ పెద్దలకు ఉద్యోగాలు కల్పించిన ఒక జాతీయ సహాయ సంస్థను ఇది ఏర్పాటు చేసింది. ఇదిలా ఉంటే, WPA ఉపాధి 1938లో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకున్నప్పటికీ, మైకెల్ డెర్బీ నుంచి వచ్చిన గణాంకాలు ప్రకారం దేశంలో నిరుద్యోగం 12.5% వద్దే నిలిచింది.[60] సామాజిక భద్రత చట్టం సామాజిక భద్రతను కల్పించడంతోపాటు, వృద్ధులకు, పేదలు మరియు అనారోగ్యం ఉన్నవారికి ఆర్థిక భద్రతను కల్పించింది. సెనెటర్ రాబర్ట్ వాగ్నెర్ వాగ్నెర్ చట్టాన్ని రూపొందించారు, ఇది అధికారికంగా జాతీయ కార్మిక నియంత్రణల చట్టంగా గుర్తింపు పొందింది. సంఘాలు ఏర్పాటు చేసుకునేందుకు, ఉమ్మడి బేరసారాల్లో పాలుపంచుకునేందుకు మరియు నమ్మెల్లో పాల్గొనేందుకు కార్మికులకు ఈ చట్టం సమాఖ్య హక్కులు కల్పించింది.
1933నాటి మొదటి నూతన ఒప్పందానికి అనేక రంగాల నుంచి విస్తృతమైన మద్దతు లభించగా, రెండో నూతన ఒప్పందాన్ని వ్యాపార సమాజం వ్యతిరేకించింది. అల్ స్మిత్ నేతృత్వంలోని కన్జర్వేటివ్ డెమొక్రాట్‌లు అమెరికన్ లిబర్టీ లీగ్‌తో దీనికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటం ప్రారంభించారు, రూజ్‌వెల్ట్‌పై తీవ్రస్థాయిలో దుయ్యబడుతూ, మార్క్స్ మరియు లెనిన్‌లతో ఆయన పోల్చారు.[61] అయితే స్మిత్ తన పాత్రలో మితిమీరి వ్యవహరించడం మరియు ఆయన అట్టహాసమైన డాంబికాన్ని ప్రదర్శించడం చేశారు, ఈ పరిస్థితులను రూజ్‌వెల్ట్ తన ప్రత్యర్థులను కట్టడి చేసేందుకు ఉపయోగించుకున్నారు, తన ప్రత్యర్థులు నూతన ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్న సంపన్నుల కొమ్ము కాస్తున్నారని ఆరోపించారు, తద్వారా 1936 ఎన్నికల్లో రూజ్‌వెల్ట్ భారీతేడాతో విజయం సాధించారు.[62] వాగ్నెర్ చట్టంతో బలపడిన కార్మిక సంఘాల్లో మిలియన్ల సంఖ్యలో కొత్త సభ్యులు చేరారు, 1936, 1940 మరియు 1944 ఎన్నికల్లో ఆయన తిరిగి ఎన్నిక కావడంలో ఈ కార్మిక సంఘాలు కీలకపాత్ర పోషించాయి.[63]
ఆర్థిక పరిస్థితి

1932 వరకు సాగిన హోవర్ పాలనలో స్థూల జాతీయోత్పత్తి (గ్రాస్ నేషనల్ ప్రోడక్ట్ - GNP)లో ప్రభుత్వ వ్యయం 8.0% వద్ద ఉండగా, 1936నాటికి అది GNPలో 10.2%కు పెరిగింది. మాంద్యం కారణంగా, GNPలో జాతీయ రుణాల శాతం రెట్టింపు అయింది, హోవర్ పాలనలో GNPలో జాతీయ రుణాల పరిమాణం 16% వద్ద ఉండగా, తరువాత ఇది 33.6%కు పెరిగింది. సాధారణ బడ్జెట్‌లో సమతూకం సాధించడంలో రూజ్‌వెల్ట్ సఫలీకృతమయ్యారు, అత్యవసర బడ్జెట్‌కు రుణాల ద్వారా నిధులు సమకూర్చారు, 1933లో ఇది 40.5% వద్ద ఉంది, తరువాత రెండో ప్రపంచ యుద్ధం వరకు దీనిలో పెద్దగా మార్పులేమీ చోటుచేసుకోలేదు, రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఇది వేగంగా పెరిగింది. హోవర్ పాలనలో జాతీయ రుణం పెరగ్గా, FDR పాలనలో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే వరకు ఇది హెచ్చుతగ్గులు లేకుండా స్థిరంగా ఉంది, దీనిని 1వ పటంలో చూడవచ్చు.[64]
ప్రధానంగా బ్రిటన్‌కు చెందిన జాన్ మేనార్డ్ కైనెస్‌తోపాటు, కొందరు ఆర్థికవేత్తలు లోటు వ్యయం కోసం సిఫార్సు చేశారు. 1932నాటితో పోలిస్తే 1936లో GNP 34% ఎక్కువగా ఉంది, యుద్ధం ప్రారంభమైన తరుణంలో, అంటే 1940లో ఇది 58% ఎక్కువగా ఉంది. అంటే, ఆర్థిక వ్యవస్థ 1932 నుంచి 1940 మధ్య శాంతియుతమైన 8 సంవత్సరాల కాలంలో 58% వృద్ధి చెందింది, తరువాత 1940 నుంచి 1945 మధ్య యుద్ధం జరిగిన ఐదేళ్ల సమయంలో 56% వృద్ధి చెందింది. ఇదిలా ఉంటే, రూజ్‌వెల్ట్‌కు సంక్రమించిన నిరుద్యోగ బాధ్యతలను పూర్తిగా ఈ ఆర్థిక పునరుద్ధరణ నెరవేర్చలేకపోయింది, ఆర్థిక పునరుద్ధరణ సాధ్యపడినప్పటికీ నిరుద్యోగ సమస్యను ఆయన పూర్తిస్థాయిలో అధిగమించలేకపోయారు. రూజ్‌వెల్ట్ మొదటి పాలనా కాలంలో నిరుద్యోగం నాటకీయంగా క్షీణించింది, ఆయన అధికారం చేపట్టినప్పుడు నిరుద్యోగ రేటు 25% వద్ద ఉండగా, 1937లో అది 14.3%కు తగ్గింది. ఇదిలా ఉంటే, తరువాత 1938లో తిరిగి నిరుద్యోగం 19.0%కు పెరిగింది (ఈ కాలంలో మాంద్యంలోనే మరో మాంద్యం ఏర్పడింది) మరియు 1939లో కాస్త తగ్గి 17.2%కు చేరుకుంది, ఆ తరువాత కొంత కాలం నిరుద్యోగ రేటు స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం జరిగిన కాలంలో నిరుద్యోగం పూర్తిగా అంతరించింది, యుద్ధానికి ముందు నిరుద్యోగులుగా ఉన్నవారిని తప్పనిసరిగా సైన్యంలో చేర్చుకోవడంతో నిరుద్యోగం పూర్తిగా కనుమరుగైంది, ఇలా సైన్యంలో చేర్చుకున్న నిరుద్యోగులను కార్మిక సరఫరా సేవలకు ఉపయోగించుకున్నారు.[65]
యుద్ధ సమయంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ భిన్నమైన పరస్థితుల్లో నిర్వహించబడింది, వీటిని శాంతియుతమైన సమయంతో పోల్చడం అసాధ్యం. అయితే, రూజ్‌వెల్ట్ నూతన ఒప్పంద విధానాలను తన పరంపరకు కేంద్ర భాగంగా పరిగణించారు, 1944లో దేశ పరిస్థితులపై చేసిన ప్రసంగంలో రూజ్‌వెల్ట్ ప్రాథమిక ఆర్థిక హక్కులను అమెరికా పౌరులు ఒక రెండో హక్కుల బిల్లుగా భావించాలని సూచించారు.
US ఆర్థిక వ్యవస్థ రూజ్‌వెల్ట్ పాలనా కాలంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది.[66] అయితే మాంద్యం నుంచి బయటపడటం, ఈ ఆర్థికాభివృద్ధితోపాటు నిరుద్యోగం కూడా అధిక స్థాయిల్లో కొనసాగుతూ వచ్చింది; నూతన ఒప్పంద కాలంలో సగటు నిరుద్యోగ రేటు 17.2% వద్ద ఉంది. యుద్ధ సంవత్సరాలతోపాటు, ఆయన పాలనా కాలం మొత్తం సగటు నిరుద్యోగ రేటు 13% వద్ద ఉంది.[67][68] మొత్తం ఉద్యోగాల సంఖ్య రూజ్‌వెల్ట్ పాలనా కాలంలో 18.31 మిలియన్‌లకు చేరుకుంది, ఉద్యోగాల్లో వార్షిక పెరుగుదల రేటు ఆయన పాలనా కాలంలో 5.3%గా నమోదయింది.[69]
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి ముందు రూజ్‌వెల్ట్ ఆదాయ పన్నులు పెంచలేదు; అయితే 1937లో నూతన సామాజిక భద్రత కార్యక్రమానికి నిధులు సమీకరించేందుకు ఉద్యోగ పన్నులు ప్రవేశపెట్టారు. అమెరికా చరిత్రలో గతంలో ఎన్నడూ చూడని అనేక కార్యక్రమాలు మరియు ప్రాజెక్టులకు నిధులు కేటాయించేందుకు ఆయన కాంగ్రెస్ అనుమతి పొందారు. ఇదిలా ఉంటే, మాంద్యం కారణంగా ఏర్పడిన ఆదాయ ఒత్తిళ్ల ఫలితంగా అనేక రాష్ట్రాలు విక్రయ పన్నులతోపాటు ఆదాయ పన్నులను ప్రవేశపెట్టడం లేదా పెంచడం చేశాయి. కార్పొరేట్ పొదుపు నిధులపై కొత్త పన్నుల ప్రవేశపెట్టేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ చేసిన ప్రతిపాదన 1936-37లో తీవ్ర వివాదాన్ని సృష్టించింది, కాంగ్రెస్ ఈ ప్రతిపాదనలను తిరస్కరించింది. ఆయన యుద్ధ సమయంలో పౌరులు (ఉపాంత పన్ను రేటు 91%కు చేరుకుంది) మరియు సంస్థలపై మరింత ఎక్కువ ఆదాయ పన్నులు విధించారు, కార్యనిర్వాహక అధికారుల అధిక వేతనాలపై పరిమితి విధించారు. అక్టోబరు 1942న ఆయన కార్యనిర్వాహక ఆదేశం 9250ను జారీ చేశారు, తరువాత దీనిని కాంగ్రెస్ రద్దు చేసింది, ఈ ఆదేశం పరిధిలో $25,000 (పన్ను తరువాత) వేతనాలు పొందే వ్యక్తులకు ఉపాంత పన్ను రేటును 100%నికి పెంచారు, తద్వారా గరిష్ఠ వేతనాలను $25,000 (ప్రస్తుతం సమారుగా $383,000)కు పరిమితం చేశారు.[70][71][72] యుద్ధానికి నిధులు సమకూర్చేందుకు కాంగ్రెస్ మూలాన్ని విస్తరించింది, తద్వారా దాదాపుగా ప్రతి ఉద్యోగి సమాఖ్య ఆదాయ పన్నులు చెల్లించేలా చూసింది, 1943లో నిలుపుదల పన్నులు పరిచయం చేసింది.

విదేశాంగ విధానం, 1933–37
1919లో నానాజాతి సమితి (లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్) ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించినప్పటి నుంచి అమెరికా ప్రపంచ సంస్థలకు దూరం ఉంటూ వచ్చింది, ఒంటిరితత్వాన్ని ఆచరించడం అమెరికా విదేశాంగ విధానంలో ప్రధాన భాగంగా ఉంది. రూజ్‌వెల్ట్-విల్సన్ మధ్య మంచి సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, రూజ్‌వెల్ట్ మరియు విదేశాంగ కార్యదర్శి కార్డెల్ హల్ ఒంటరితత్వ భావాన్ని రెచ్చగొట్టకుండా చాలా జాగ్రత్తపడ్డారు. 1933లో జరిగిన ప్రపంచ ద్రవ్య సదస్సుకు రూజ్‌వెల్ట్ పంపిన పిడుగులాంటి సందేశం ప్రపంచవ్యాప్త మాంద్యాన్ని సంయుక్తంగా ఎదుర్కొనేందుకు ప్రపంచ అగ్రదేశాలు పరిశీలించిన అన్ని ప్రతిపాదనలను నీరుగార్చాయి, తద్వారా ఆర్థిక విధానం విషయంలో రూజ్‌వెల్ట్‌కు మరింత స్వేచ్ఛ లభించింది.[74]
రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క మొదటి పాలనా కాలంలో ప్రధాన విదేశాంగ కార్యక్రమం ఏమిటంటే పొరుగు దేశాలతో సఖ్యత విధానం, ఇది లాటిన్ అమెరికా విషయంలో US విధానం యొక్క ఒక పునఃపరిణామంగా పరిగణించబడింది. 1823నాటి మన్రో సిద్ధాంతం సమయం నుంచి, ఈ ప్రాంతం అమెరికా ప్రభావ మండలంగా పరిగణించబడుతుంది. హైతీ నుంచి అమెరికా దళాల ఉపసంహరణ జరిగింది, క్యూబా మరియు పనామాతో కొత్త ఒప్పందాలు అమెరికా రక్షిత ప్రాంతాలుగా వాటి హోదా రద్దు అయింది. డిసెంబరు 1933లో, రూజ్‌వెల్ట్ దేశాల హక్కులు మరియు బాధ్యతలపై రూపొందిన మోంటెవీడియో ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు, దీనిలో లాటిన్ అమెరికా దేశాల వ్యవహారాల్లో ఏకపక్షంగా జోక్యం చేసుకునే హక్కును వదిలిపెట్టారు.[75]
చారిత్రాత్మక విజయం, 1936

1936 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో రూజ్‌వెల్ట్ తన నూతన ఒప్పంద కార్యక్రమాలతో కాన్సాస్ గవర్నర్ ఆల్ఫ్ లండన్‌తో పోటీపడ్డారు, ఆల్ఫ్ లండన్ కూడా ఈ నూతన ఒప్పందంలో భాగమైన అనేక కార్యక్రమాలకు మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ, ఈ ఒప్పంద చర్యలు వ్యాపారానికి ప్రతిబంధకమైనవని అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు, ఎక్కువ వ్యర్థ వ్యయంతో ముడిపడిందని ఆరోపించారు. రూజ్‌వెల్ట్ మరియు గార్నెర్ 60.8% ఓట్లతో విజయం సాధించారు, మైన్ మరియు వెర్మోంట్ రాష్ట్రాల్లో మినహా, మిగిలిన అన్ని రాష్ట్రాల్లో విజయఢంకా మోగించారు. కాంగ్రెస్‌లో నూతన ఒప్పంద మద్దతుదారులైన డెమొక్రాట్‌లు అన్నిచోట్లా భారీ మెజారిటీలతో విజయాలు సాధించారు. దేశవ్యాప్తంగా సాంప్రదాయిక డెమొక్రాట్‌లతోపాటు, చిన్న రైతులు, బలమైన దక్షిణాది పౌరులు, క్యాథలిక్కులు, పెద్ద నగరాల యంత్రాంగాలు, కార్మిక సంఘాలు, ఉత్తర ఆఫ్రికన్ అమెరికన్‌లు, యూదులు, మేధావులు మరియు రాజకీయ ఉదారవాదులు తదితర వర్గాల ఓట్లతో రూజ్‌వెల్ట్ ఈ ఎన్నికల్లో ఘన విజయం సాధించారు. అనేక వర్గాలకు చెందిన ఈ ఓటర్లందరినీ కలిపి తరచుగా నూతన ఒప్పంద సంకీర్ణంగా సూచిస్తారు, 1960వ దశకం వరకు దాదాపుగా ఈ ఓటర్లందరూ డెమొక్రటిక్ పార్టీకి మద్దతుదారులుగా ఉన్నారు.[76]
రెండో పాలనా కాలం, 1937–1941
మొదటి పాలనా కాలానికి భిన్నంగా, రెండో పాలనా కాలంలో ఆయన అతికొద్ది ప్రధాన చట్టాలను మాత్రమే ప్రవేశపెట్టారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ హోసింగ్ అథారిటీ (1937), ద్వితీయ వ్యవసాయ సర్దుబాటు చట్టం మరియు కనీస వేతనాన్ని సృష్టించిన న్యాయమైన కార్మిక ప్రమాణాల చట్టం (FLSA-ఫెయిర్ లేబర్ స్టాండర్డ్స్ యాక్ట్)-1938 ఆయన రెండో పాలనా కాలంలో అమల్లోకి వచ్చాయి. 1937 చివరి కాలంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ తిరిగి అదుపు తప్పడం ప్రారంభమైనప్పుడు, రూజ్‌వెల్ట్ దూకుడుతో కూడిన ఉద్దీపన కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు, WPA సహాయక మరియు ప్రజా పనుల కోసం $5 బిలియన్‌ల నిధులను కోరుతూ కాంగ్రెస్‌కు ప్రతిపాదన పంపారు. ఈ నిధులతో 1938నాటికి గరిష్ఠ స్థాయిలో 3.3 మిలియన్ WPA ఉద్యోగాలు సృష్టించడం సాధ్యపడింది.
రెండో పాలనా కాలంలో రూజ్‌వెల్ట్ చేపట్టిన కార్యక్రమాలకు సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన అడ్డంకిగా నిలిచింది, ఆయన చేపట్టిన అనేక కార్యక్రమాలకు సుప్రీంకోర్టు వ్యతిరేకంగా తీర్పులు ఇచ్చింది. ముఖ్యంగా 1935లో నేషనల్ రికవరీ యాక్ట్ (NRA)ను రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన ఒక అధ్యక్షుడి శాసనాధికార సంఘంగా వర్ణిస్తూ ఏకగ్రీవంగా ప్రతికూల తీర్పు వెలువరించింది. కొత్త రక్తాన్ని నిరంతరం ఎక్కించేందుకు వీలుగా, ఐదుగురు కొత్త న్యాయమూర్తులను నియమించే అధికారాన్ని అధ్యక్షుడికి కల్పించాలని ప్రతిపాదించి 1937లో రూజ్‌వెల్ట్ కాంగ్రెస్‌ను ఆశ్చపరిచారు.[77] ఈ న్యాయమూర్తుల నియామక ప్రణాళికకు సొంత పార్టీలోనే ఉపాధ్యక్షుడు గార్నెర్ నేతృత్వంలో తీవ్రమైన రాజకీయ వ్యతిరేకత వ్యక్తమైంది, అధికార విభజనను ప్రభావితం చేసే విధంగా కనిపించడం మరియు అధ్యక్షుడికి న్యాయస్థానంపై నియంత్రణ పొందడం వంటి అంశాలు దీనిలో ఉండటం వివాదాస్పదమయ్యాయి. దీనికి సంబంధించిన రూజ్‌వెల్ట్ ప్రతిపాదనలు వీగిపోయాయి. కార్మిక సంబంధాలు మరియు సామాజిక భద్రత చట్టాలను రాజ్యాంగబద్ధమైనవిగా గుర్తిస్తూ, న్యాయస్థానం కూడా ప్రభుత్వంతో తలపడకుండా వెనుకంజ వేసింది. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల మరణాలు మరియు పదవీ విరమణల కారణంగా రూజ్‌వెల్ట్ ధర్మాసనంలో కొద్దిస్థాయి వివాదంతో తనకు నచ్చినవారిని న్యాయమూర్తులుగా నియమించుకున్నారు. 1937 మరియు 1941 మధ్యకాలంలో సుప్రీంకోర్టులో ఎనిమిది మంది న్యాయమూర్తులను నియమించారు.[78]
వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న కార్మిక సంఘాల నుంచి రూజ్‌వెల్ట్‌కు బలమైన మద్దతు లభించింది, అయితే తరువాత కొంతకాలానికి ఈ కార్మిక సంఘాలు ఒకదానితో ఒకటి తీవ్రస్థాయిలో తలపడుతున్న AFL మరియు CIO వర్గాల మధ్య చీలిపోయాయి, రెండో వర్గానికి జాన్ ఎల్. లెవీస్ నేతృత్వం వహించారు. రూజ్‌వెల్ట్ ఈ చీలకను మీ ఉభయుల ఇళ్లకు ప్లేగు వ్యాధి సోకినట్లుగా అభివర్ణించారు, అయితే 1938 నుంచి 1946 మధ్య కాలంలో ఐకమత్యం లోపించిన కారణంగా ఎన్నికల్లో పార్టీ బాగా బలహీనపడింది.[79]
కాంగ్రెస్‌లో సంప్రదాయవాద డెమొక్రాట్‌ల నుంచి (ఎక్కువ దక్షిణాదికి చెందినవారి నుంచి) వ్యతిరేకతను అధిగమించేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ 1938 డెమొక్రటిక్ ప్రాథమిక ఎన్నికల్లో స్వయంగా జోక్యం చేసుకున్నారు, నూతన ఒప్పంద సంస్కరణలకు మద్దుతుదారులుగా ఉన్న అభ్యర్థుల తరపున క్రియాశీలంగా ప్రచారం నిర్వహించారు. డెమొక్రటిక్ పార్టీని తన నియంత్రణలోకి తీసుకునేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ ప్రయత్నిస్తున్నారని ఆయన ప్రత్యర్థులు విమర్శించారు, ఎన్నికల్లో తిరిగి విజయం సాధించేందుకు తాము స్వతంత్రులమనే వాదన వినిపించారు. వ్యతిరేకవాదులను అడ్డుకోవడంలో రూజ్‌వెల్ట్ దాదాపుగా పూర్తిగా విఫలమయ్యారు, న్యూయార్క్ నగరానికి చెందిన ఒక సంప్రదాయ డెమొక్రాట్‌ను మాత్రమే ఆయన ఓడించగలిగారు.[80]
నవంబరు 1938 ఎన్నికల్లో, డెమొక్రాట్‌లు ఆరు సెనెట్ సీట్లు మరియు 71 ప్రతినిధుల సభ సీట్లు కోల్పోయారు. ఓడిపోయినవారిలో ఎక్కువ మంది నూతన ఒప్పందానికి మద్దతుగా నిలిచిన నేతలే ఉన్నారు. 1939లో కాంగ్రెస్ తిరిగి సమావేశమైనప్పుడు, సెనెటర్ రాబర్ట్ టాఫ్ట్ నేతృత్వంలో రిపబ్లికన్‌లు దక్షిణాది డెమొక్రాట్‌లతో కలిపి ఒక సంప్రదాయవాద సంకీర్ణాన్ని ఏర్పాటు చేశారు, దీంతో దేశీయ ప్రతిపాదనలను చట్టరూపంలోకి తీసుకురావడంలో రూజ్‌వెల్ట్‌కు ఉన్న సామర్థ్యం ఒక్కసారిగా క్షీణించింది. 1938లో కనీస వేతన చట్టం మాత్రమే కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన చివరి ప్రధాన నూతన ఒప్పంద సంస్కరణ చట్టంగా ఉంది.[81]
విదేశాంగ విధానం, 1937–1941

జర్మనీలో నియంత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ అధికారంలోకి రాగానే నూతన ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క భయాలు ప్రారంభమయ్యాయి. 1935లో ఇటలీ ఇథియోపియాను ఆక్రమించినప్పుడు, కాంగ్రెస్ ఒక తటస్థ చట్టాన్ని ఆమోదించింది, US నుంచి యుద్ధంలో పాల్గొంటున్న దేశాలకు ఆయుధాల రవాణాపై తప్పనిసరిగా నిషేధం విధించాలని ఈ చట్టం సూచిస్తుంది. రూజ్‌వెల్ట్ ఈ చట్టాన్ని వ్యతిరేకించారు, ఈ చట్టం ఇథియోపియా వంటి దూకుడు చర్యల బాధిత దేశాలను మరింత శిక్షించడం అవుతుందని వాదించారు, అంతేకాకుండా మిత్రదేశాలకు సాయం అందించడంలో అధ్యక్షుడికి ఉన్న హక్కుపై కూడా ఈ చట్టం నియంత్రణ విధిస్తుంది, అయితే విస్తృతమైన ప్రజా మద్దతు ఉండటంతో, ఆయన చట్టంపై సంతకం చేశారు. 1937లో కాంగ్రెస్ మరింత కఠినమైన చట్టాన్ని ఆమోదించింది, అయితే 1937లో చైనా-జపాన్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు ప్రజలు చైనాకు అనుకూలంగా స్పందించారు, రూజ్‌వెల్ట్ ఈ దేశానికి మద్దతు ఇచ్చేందుకు అనేక మార్గాలను గుర్తించారు.[82]
అక్టోబరు 1937లో, ఆయన దూకుడు ప్రదర్శిస్తున్న దేశాలను అడ్డుకునే లక్ష్యంతో ఒక క్వారంటైన్ స్పీచ్ (అవరోధ ప్రసంగం) చేశారు. యుద్ధానికి కాలుదువ్వుతున్న దేశాలను ఒక ప్రజారోగ్య ప్రమాదకారులుగా పరిగణించాలని, అటువంటి దేశాలను దూరంగా ఉంచాలని ప్రతిపాదించారు.[83] ఇదిలా ఉంటే ఆయన రహస్యంగా జపాన్‌ను ముట్టడించేందుకు సుదూర ప్రయాణాలు చేయగల సామర్థ్యం ఉన్న జలాంతర్గాములను నిర్మించే కార్యక్రమానికి సన్నాహాలు ముమ్మరం చేయించారు.త
మే 1938లో బ్రెజిల్‌లో నియంతృత్వ ఇంటెగ్రెలిస్టా ఉద్యయం తిరుగుబాటు కోసం విఫలయత్నం చేసింది. తిరుగుబాటు విఫలమైన తరువాత, బ్రెజిల్ ప్రభుత్వం ఈ తిరుగుబాటు యత్నం వెనుక జర్మన్ దౌత్యాధికారి డాక్టర్ కార్ల్ రిట్టర్ హస్తం ఉందని ఆరోపించింది, ఆయనను నిషేధిత వ్యక్తి</i>గా ప్రకటించింది.[84] ఇంటెగ్రెలిస్టా తిరుగుబాటుకు జర్మనీ మద్దతు ఉందని బ్రెజిల్ చేసిన ఆరోపణలు రూజ్‌వెల్ట్ పాలనా యంత్రాంగాన్ని ఆందోళనకు గురి చేశాయి, జర్మనీ యొక్క లక్ష్యాలు ఐరోపా ఖండానికి మాత్రమే పరిమితమై లేవని, ప్రపంచం మొత్తంమీద జర్మనీ దృష్టి పెట్టిందని భావించింది.[84] నాజీ పరిపాలనను ఒక అసౌకర్యకరమైన పరిపాలన అయినప్పటికీ, అది అమెరికా సంబంధించిన సమస్య కాదనే తమ పూర్వ విధానాన్ని రూజ్‌వెల్ట్ పాలనా యంత్రాంగం మార్చుకోవడానికి ఈ పరిణామం కారణమైంది.[84]
1938 సెప్టెంబరు 4న మ్యూనిచ్ ఒప్పందంతో ఐరోపాలో మహా మాంద్యం చివరి దశకు చేరుకుంటున్న సందర్భంగా ఫ్రాన్స్-అమెరికా మైత్రికి గౌరవసూచకంగా ఫ్రాన్స్‌లో ఒక ఫలకం ఆవిష్కరించబడింది, ఈ సందర్భంగా అమెరికా దౌత్యాధికారి మరియు రూజ్‌వెల్ట్ సన్నిహిత మిత్రుడు విలియమ్ సి బుల్లియట్ మాట్లాడుతూ ఫ్రాన్స్ మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు యుద్ధం మరియు శాంతిలో ఐక్యత చాటతాయని చెప్పారు, ఈ ప్రకటనతో పత్రికల్లో చెకోస్లోవేకియాపై యుద్ధం ప్రారంభమైనట్లయితే అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు కూడా మిత్రరాజ్యాలవైపు యుద్ధంలోకి అడుగుపెడతాయని విస్తృత ప్రచారం జరిగింది.[85] బుల్లియట్ చేసిన వ్యాఖ్యలను ఈ విధంగా అర్థం చేసుకోవడాన్ని రూజ్‌వెల్ట్ సెప్టెంబరు 9న జరిగిన ఒక విలేకరుల సమావేశంలో ఖండించారు, ఇది నూటికినూరుపాళ్లు అబద్ధమని చెప్పారు, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అమెరికా హిట్లర్ కూటమికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న దేశాలతో చేరదని స్పష్టం చేశారు, చెకోస్లోవేకియాపై జర్మనీ ఆక్రమణ చర్యలు ప్రారంభమైన తరువాత ఆయన ఈ స్పష్టమైన ప్రకటన చేశారు, అమెరికా తటస్థంగా ఉంటుందని తేల్చిచెప్పారు.[85] మ్యూనిచ్ సదస్సు నుంచి నెవిల్లే చాంబర్లాయిన్ లండన్ నగరానికి తిరిగి వచ్చిన తరువాత ఆయనకు రూజ్‌వెల్ట్ రెండు పదాలు ఉన్న టెలిగ్రామ్ పంపారు, దీనిలో "గుడ్ మ్యాన్" అనే సందేశం ఉంది, ఇది కూడా పెద్దఎత్తున చర్చనీయాంశమైంది, ఆయనను అభినందిస్తూ ఈ టెలిగ్రామ్ పంపినట్లు ఎక్కువ మంది అభిప్రాయపడగా, కొందరు మాత్రం దీనికి భిన్నమైన అర్థవివరణతో తమ వాదన వినిపించారు.[86]
అక్టోబరు 1938లో అమెరికా తటస్థ చట్టాలను అధిగమించడం మరియు ఫ్రెంచ్ విమాన పరిశ్రమలో ఉత్పాదక ఇబ్బందులను అధిగమించేందుకు అమెరికా విమానాలను ఫ్రాన్స్ కొనుగోలు చేయడానికి అనుమతించడం తదితర అంశాలపై ఫ్రాన్స్‌తో రూజ్‌వెల్ట్ యంత్రాంగం రహస్య చర్చలు ప్రారంభించింది. ఫ్రాన్స్‌లో అమెరికా దౌత్యాధికారి విలియమ్ బులియట్ ఇచ్చిన అక్టోబరు 1938 నివేదికతో రూజ్‌వెల్ట్ బాగా ప్రభావితమయ్యారు, నా చేతిలో మూడు లేదా నాలుగు వేల విమానాలు ఉన్నట్లయితే, మ్యూనిచ్ వంటి సంఘటన అసలు జరిగుండేది కాదని
ఫ్రాన్స్ ప్రధానమంత్రి ఎడ్వర్డ్ డాలాడైర్ వ్యాఖ్యానించినట్లు విలియమ్ తన నివేదికలో పేర్కొన్నారు.[87] ఫ్రాన్స్ వైమానిక దళం కోసం సుమారుగా 1,000 అమెరికా యుద్ధ విమానాలను కొనుగోలు చేయడానికి నవంబరు 1938లో జీన్ మోన్నెట్ రహస్యంగా తన బృందంతో వాషింగ్టన్ వచ్చారు.[88] అమెరికా విమానాలకు ఫ్రాన్స్ డబ్బు ఏ విధంగా చెల్లించాలనే అంశం మరియు అమెరికా తటస్థ చట్టాలను ఏ విధంగా అధిగమించాలనే అంశం ఫ్రాన్స్-అమెరికా చర్చల్లో ఒక ప్రధాన సమస్యలుగా ఉన్నాయి[89], అంతేకాకుండా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ఇచ్చిన రుణాలను తిరిగి చెల్లించడంలో విఫలమైన దేశాలకు కొత్త రుణాలు ఇవ్వడాన్ని నిషేధించిన జాన్సన్ చట్టం 1934 కూడా ఈ చర్చల్లో ఇబ్బందికర అంశంగా ఉంది (మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం కోసం తీసుకున్న రుణాలను చెల్లించలేమని ఫ్రాన్స్ 1932లో చేతులెత్తేసింది).[90] 1939 జనవరి 28న ఫ్రాన్స్ వైమానిక దళానికి చెందిన ఒక అధికారి డిబి-7 నమూనా యుద్ధ విమానం ఒకటి కూలిపోవడంతో మరణించారు, ఈ విమాన ప్రమాదం ఫ్రాన్స్-అమెరికా రహస్య చర్చలు బహిర్గతం కావడానికి కారణమైంది.[91] ఈ విషయం బయటపడటంతో తటస్థంగా ఉండాలనే విధానానికి మద్దతుదారులు ఆందోళనకు దిగారు, దీంతో సెనెట్ సైనిక వ్యవహారాల కమిటీ ఫ్రాన్స్-అమెరికా చర్చలపై దర్యాప్తు చేపట్టింది.[92] కాంగ్రెస్‌లో ఒంటరితత్వ విధాన మద్దతుదారుల వ్యతిరేకత కారణంగా, రూజ్‌వెల్ట్ 1939 శీతాకాలంలో వరుసగా భిన్నమైన ప్రకటనలు చేశారు, ఫ్రాన్స్ మరియు బ్రిటన్ దేశాలు అమెరికా యొక్క మొదటి రక్షణ రేఖగా ఉన్నాయని, ఆ దేశాలకు అమెరికా సాయం అవసరం ఉందని చెప్పారు మరియు ప్రత్యామ్నాయంగా తాము ఒంటరితత్వ విదేశాంగ విధానాన్ని పాటిస్తున్నట్లు ఉద్ఘాటించారు, ఈ దేశాలకు సాయం చేయడం యుద్ధంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు పాల్గొనడంగా పరిగణించరాదని తెలియజేశారు.[93] రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క విరుద్ధమైన ప్రకటనలు ఆయనను హిట్లర్ ఒక బలహీన మరియు అస్థిరమైన నేతగా వర్ణిస్తూ చేసిన విమర్శలకు బలం చేకూర్చాయి, అంతేకాకుండా రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క ప్రకటనలు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల గురించి హిట్లర్ వేసిన అంచనాలను సమర్థించాయి.[94] ఫిబ్రవరి 1939లో విమానాలకు డబ్బు చెల్లించేందుకు ఫ్రాన్స్, కరేబియన్ మరియు పసిఫిక్ ప్రాంతంలో తమ భూభాగాలపై నియంత్రణలతోపాటు పది బిలియన్ ఫ్రాంక్‌ల భారీ చెల్లింపులు చేసింది, దీనికి బదులుగా అరువుపై అమెరికా యుద్ధ విమానాలను అపరిమిత సంఖ్యలో కొనుగోలు చేసే హక్కును పొందింది.[95] బాగా అననుకూలమైన వాతావరణంలో జరిగిన ఈ చర్చల తరువాత, 1939 వసంతకాలంలో పై ఒప్పందంపై ఏకాభిప్రాయం కుదరడంతో ఫ్రాన్స్‌కు అమెరికా విమానాల తయారీ పరిశ్రమలో భారీ ఆర్డర్‌లు ఇచ్చే వీలు లభించింది; అయితే కొనుగోలు కోసం ఆసక్తి చూపిన విమానాల్లో ఎక్కువ భాగం 1940 వరకు ఫ్రాన్స్ చేతికి వెళ్లలేదు, జూన్ 1940లో ఫ్రాన్స్ విమానాల కోసం ఇచ్చిన ఆర్డర్‌లను బ్రిటీష్‌వారికి మళ్లించేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ ఒక ఏర్పాటు చేశారు.[96]
1939లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, విడ్రో విల్సన్ తటస్థ విధానాన్ని రూజ్‌వెల్ట్ తిరస్కరించారు, బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాల సైన్యానికి సాయం అందించేందుకు మార్గాలు అన్వేషించారు. ఫస్ట్ లార్డ్ ఆఫ్ ది అడ్మిరాల్టీ విన్‌స్టన్ చర్చిల్‌తో ఆయన రహస్య సంబంధాలు ప్రారంభించారు, సెప్టెంబరు 1939 నుంచి ఎప్పటికప్పుడు సంప్రదింపులు జరుపుతూ, బ్రిటన్‌కు మద్దతు ఇచ్చే మార్గాలపై చర్చించారు. మే 1940లో బ్రిటన్ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన చర్చిల్‌తో రూజ్‌వెల్ట్ సన్నిహిత వ్యక్తిగత సంబంధాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.
ఏప్రిల్ 1940లో డెన్మార్క్ మరియు నార్వే దేశాలను జర్మనీ ఆక్రమించింది, తరువాత నెదర్లాండ్స్, బెల్జియం మరియు లగ్జంబర్గ్ మరియు ఫ్రాన్స్‌లపై మే నెలలో ఆక్రమణ చర్యలు చేపట్టింది. పశ్చిమ ఐరోపాలో జర్మనీ విజయాలు ఫలితంగా బ్రిటన్‌పై దాడి చేసేందుకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. బ్రిటన్ ఓడిపోకూడదని భావించిన రూజ్‌వెల్ట్ మారుతున్న ప్రజాభిప్రాయాన్ని అనుకూలంగా మార్చుకున్నారు. ప్యారిస్ నగరం జర్మనీ చేతుల్లోకి వెళ్లడంతో అమెరికా పౌరుల అభిప్రాయాల్లో మార్పుకు కారణమైంది, ఒంటిరితత్వ భావన క్రమక్రమంగా క్షీణించింది. సైనిక వ్యయాన్ని నాటకీయమైన స్థాయిలో విస్తరించాలనే ప్రతిపాదనపై ఏకాభిప్రాయం కుదిరింది. బ్రిటన్‌కు సాయం చేసేందుకు US ఎంత మొత్తాన్ని వెచ్చించాలనే దానిపై ఎటువంటి ఏకాభిప్రాయం సాధ్యపడలేదు. జూలై 1940లో, FDR ఇద్దరు మధ్యవర్తిత్వ రిపబ్లికన్ నేతలు హెన్రీ ఎల్ స్టిమ్సన్ మరియు ఫ్రాంక్ నోక్స్‌లను వరుసగా యుద్ధ మరియు నావికా విభాగాలకు కార్యదర్శులుగా నియమించారు. వేగంగా అమెరికా సైన్యాన్ని నిర్మించేందుకు ఉద్దేశించిన ఆయన ప్రణాళికలకు రెండు పార్టీలు మద్దతు ఇచ్చాయి, అయితే ఒంటరితత్వ విధాన మద్దతుదారులు రూజ్‌వెల్ట్ దేశానికి జర్మనీతో అనవసర యుద్ధాన్ని తెచ్చిపెడతారని వాదించారు. 1940లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల చరిత్రలో మొదటి శాంతికాల ముసాయిదాను ఆమోదించాలని ఆయన కాంగ్రెస్‌కు విజ్ఞప్తి చేశారు (1941లో ఇది కాంగ్రెస్‌లో ఒక ఓటు తేడాతో పునరుద్ధరించబడింది). రూజ్‌వెల్ట్‌కు కమిటీ టు డిఫెండ్ అమెరికా బై ఎయిడింగ్ అల్లీస్ మద్దతు ఇవ్వగా, అమెరికా ఫస్ట్ కమిటీ వ్యతిరేకత తెలిపింది.[97]
జోక్యానికి మద్దతు కూడగట్టేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ తన వ్యక్తిగత జనాకర్షణ శక్తిని ఉపయోగించారు. ఫైర్‌సైడ్ రేడియో కార్యక్రమంలో తన శ్రోతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ రూజ్‌వెల్ట్ "అమెరికా ప్రజాస్వామ్య ఆయుధాగారం"గా ఉండాలని పిలుపునిచ్చారు.[98] 1940 సెప్టెంబరు 2న రూజ్‌వెల్ట్ బహిరంగంగా తటస్థ చట్టాలను ఉల్లంఘించారు, స్థావరాలకు యుద్ధనౌకలను సరఫరా చేసే ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం ద్వారా ఆయన ఈ చట్టాలను ఉల్లంఘించి బ్రిటన్‌కు యుద్ధ నౌకలను సరఫరా చేయడానికి అనుమతులు ఇచ్చారు, దీనికి బదులుగా బ్రిటీష్ అరేబియన్ దీవులు మరియు న్యూఫౌండ్‌ల్యాండ్‌లో సైనిక స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కులు అమెరికా పొందింది. మార్చి 1941నాటి వస్తువులు-సేవల సరఫరా ఒప్పందానికి ఇది పూర్వగామిగా ఉంది, వస్తువులు-సేవల సరఫరా ఒప్పందం ద్వారా బ్రిటన్, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా మరియు తరువాత సోవియట్ యూనియన్ దేశాలకు ప్రత్యక్షంగా పెద్దఎత్తున సైనిక మరియు ఆర్థిక సాయం అందించేందుకు వీలు ఏర్పడింది. రూజ్‌వెల్ట్ విదేశాంగ విధాన సలహా కోసం హ్యారీ హోప్‌కిన్స్‌పై ఆధారపడ్డారు, ఆయనకు హోప్‌కిన్స్ ప్రధాన యుద్ధకాల సలహాదారుగా మారారు. 1940 ముగిసే సమయానికి పూర్తిస్థాయిలో ఆర్థిక వనరులను కోల్పోయిన బ్రిటన్‌కు సాయం అందించడానికి వీరు వినూత్న మార్గాలు అన్వేషించారు. ఒంటరితత్వ విధాన మద్దతుదారుల వెనుకడుగు వేయడంతో, కాంగ్రెస్ మార్చి 1941లో లెండ్-లీజ్ యాక్ట్ (వస్తువులు-సేవల సరఫరా చట్టం)కు ఆమోదం లభించింది, దీని ద్వారా బ్రిటన్, చైనా మరియు తరువాత సోవియట్ యూనియన్‌కు US సైనిక సరఫరాలు అందించేందుకు వీలు ఏర్పడింది. 1941–45 మధ్యకాలంలో సైనిక సరఫరాలపై $50 బిలియన్ల నిధులు ఖర్చు చేసేందుకు కాంగ్రెస్ ఆమోదం తెలిపింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క రుణాలకు పూర్తిగా భిన్నంగా, యుద్ధం తరువాత ఎటువంటి తిరిగి చెల్లింపులు ఉండరాదని ఈ చట్టం సూచించింది. రూజ్‌వెల్ట్ తన జీవితాంతం స్వేచ్ఛా వాణిజ్య మద్దతుదారుగా మరియు సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకిగా ఉన్నారు, ఐరోపా వలసవాదానికి ముగింపు పలకడం ఆయన లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
1940 ఎన్నిక

1796లో జార్జి వాషింగ్టన్ మూడోసారి పోటీ చేసేందుకు నిరాకరించినప్పటి నుంచి, రెండు పర్యాయాలు మాత్రమే ఒక వ్యక్తి అధ్యక్షుడిగా పోటీ చేయాలనే సంప్రదాయం ఒక లిఖించని నిబంధనగా ఉంది (ఆయన అధ్యక్ష పాలన తరువాత రాజ్యాంగంలో 22వ సవరణ చేసే వరకు ఇది చట్టబద్ధమైన నిబంధనగా లేదు), ఉలైసెస్ ఎస్. గ్రాంట్ మరియు థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ ఇద్దరూ వరుసగా మూడోసారి అధ్యక్ష బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసేందుకు ప్రయత్నించినప్పుడు విమర్శలు ఎదుర్కొన్నారు. ఈసారి నామినేషన్ కోసం ప్రయత్నిస్తున్న ప్రసిద్ధ డెమొక్రాట్‌లను క్రమక్రమంగా బలహీనపరిచారు, ఇద్దరు మంత్రివర్గ సభ్యులు, విదేశాంగ కార్యదర్శి కార్డెల్ హల్ మరియు 1932 మరియు 1936లో రూజ్‌వెల్ట్ ఎన్నికల ప్రచార నిర్వాహకుడు, పోస్ట్‌మాస్టర్ జనరల్ మరియు డెమొక్రటిక్ పార్టీ ఛైర్మన్ జేమ్స్ ఫార్లేలు అధ్యక్ష నామినేషన్ బరిలో నిలిచారు. నగర యంత్రాంగంలో (ఆడిటోరియం సౌండ్ సిస్టమ్ దీని నియంత్రణలో ఉంది) బలమైన మద్దతు ఉండటంతో రూజ్‌వెల్ట్ పార్టీ సదస్సును చికాగోకు మార్చారు. సదస్సులో ప్రత్యర్థులు పేలవంగా సంఘటితమయ్యారు, అయితే ఫార్లే మాత్రం గ్యాలరీలన్నింటినీ నింపగలిగారు. తనను ఎంపిక చేసినట్లయితేనే తాను అధ్యక్ష ఎన్నికల పోటీలో అడుగుపెడతానని రూజ్‌వెల్ట్ ఒక సందేశాన్ని పంపారు, సదస్సులో ప్రతినిధులు ఎవరినైనా ఎన్నుకునేందుకు స్వేచ్ఛ ఉందని సూచించారు. ప్రతినిధులందరూ ఈ సందేశంతో ఆశ్చర్యపోయారు; తరువాత లౌడ్‌స్పీకర్ నుంచి మాకు రూజ్‌వెల్ట్ కావాలనే శబ్దాలు ప్రతిధ్వనించాయి... ప్రపంచానికి రూజ్‌వెల్ట్ కావాలని స్పీకర్లు మారుమోగాయి!" ప్రతినిధుల్లో అదుపు తప్పింది, ఆయనను 946 - 147 తేడాతో ప్రతినిధులు అధ్యక్ష ఎన్నికల నామినేషన్‌కు ఎంపిక చేశారు. కొత్త ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థి హెన్రీ ఎ వాలెస్, ఆయన వ్యవసాయ శాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు, ఉదారవాద మేధావిగా గుర్తింపు పొందారు.[99]
రిపబ్లికన్ వెండెల్ విల్కీతో అధ్యక్ష ఎన్నికల బరిలోకి అడుగుపెట్టిన రూజ్‌వెల్ట్ తన నిరూపిత నాయకత్వ అనుభవాన్ని చూపించడంతోపాటు, యుద్ధం నుంచి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలను దూరంగా ఉంచేందుకు సాధ్యమైనంత వరకు ప్రయత్నిస్తాననే హామీతో ప్రచారం నిర్వహించారు. 1940 ఎన్నికల్లో ఆయన 55% ఓట్లతో విజయం సాధించారు, మొత్తం 48 రాష్ట్రాల్లో 38 రాష్ట్రాల్లో విజయం దక్కించుకున్నారు. 1937 తరువాత రూజ్‌వెల్ట్‌కు బద్ధశత్రువుగా మారిన టెక్సాస్‌కు చెందిన సంప్రదాయవాద జాన్ నాన్స్ గార్నెర్ స్థానంలో ఉపాధ్యక్ష పదవికి హెన్రీ ఎ వాలెస్ పేరు తెరపైకి రావడం పరిపాలనా యంత్రాంగంలో మార్పు చోటుచేసుకుంది.
మూడో పాలనా కాలం, 1941–1945
విధానాలు
రూజ్‌వెల్ట్ మూడో పాలనా కాలంలో ఎక్కువగా ఐరోపా మరియు పసిఫిక్ ప్రాంతాల్లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధంపై దృష్టి పెట్టారు. యుద్ధ సన్నాహాలను వ్యతిరేకించిన విలియమ్ బోరాహ్ మరియు రాబర్ట్ టాఫ్ట్ వంటి సెనెటర్‌ల నుంచి బలమైన ఒంటరితత్వ విధాన భావనను ఎదుర్కోవడం వలన రూజ్‌వెల్ట్ 1938 నుంచి దీనిని సంబంధించిన చర్యలను నెమ్మదిగా నిర్వహించారు. 1940నాటికి, ఈ సన్నాహాలు జోరందుకున్నాయి, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఆర్మీ మరియు నేవీలను కొద్దిస్థాయిలో విస్తరించడం మరియు తిరిగి ఆయుధసహితం చేయడానికి రెండు పార్టీల మద్దతు లభించింది, అంతేకాకుండా బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, చైనా మరియు (జూన్ 1941 తరువాత), సోవియట్ యూనియన్‌లకు మద్దతు ఇచ్చేందుకు పాక్షికంగా దేశాన్ని ప్రజాస్వామ్య ఆయుధాగారంగా రెండు పార్టీలు అంగీకరించాయి. అక్షరాజ్యాలపై రూజ్‌వెల్ట్ బలమైన వైఖరిని స్వీకరించారు, ఛార్లస్ లిండ్‌బెర్గ్ మరియు అమెరికా ఫస్ట్ అనే సంస్థ-వంటి అమెరికా ఒంటరితత్వ వాదులు అధ్యక్షుడిని బాధ్యతారాహిత్యంతో కూడిన యుద్ధోన్మాదిగా వర్ణిస్తూ విమర్శించారు. ఈ విమర్శలకు జంకకుండా[100] మరియు తన విదేశాంగ విధాన కార్యక్రమాలపై నమ్మకంతో రూజ్‌వెల్ట్ తన ద్వంద్వ సన్నాహక విధానాలను మరియు మిత్రరాజ్యాల సంకీర్ణానికి సాయాన్ని కొనసాగించారు. 1940 డిసెంబరు 29న ప్రజాస్వామ్య ఆయుధాగార భావనపై ప్రసంగం చేశారు, దీనిలో అమెరికా పౌరులకు ప్రత్యక్ష ప్రమేయ సందర్భాన్ని వివరించారు, ఆపై వారం రోజుల తరువాత జనవరి 1941లో ఆయన ప్రసిద్ధ ఫోర్ ప్రీడమ్స్ ప్రసంగం చేశారు, దీనిలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాథమిక హక్కులకు అమెరికా రక్షణ కల్పించే సందర్భాన్ని వివరించారు.

సైనిక సన్నాహాలు ఆర్థికాభివృద్ధికి ఊతం ఇచ్చాయి. 1941నాటికి, నిరుద్యోగుల సంఖ్య 1 మిలియన్ కంటే తక్కువ స్థాయికి పడిపోయింది. దేశం యొక్క ప్రధాన ఉత్పాదక కేంద్రాల్లో కార్మిక కొరత పెరిగిపోయింది, దక్షిణాది వ్యవసాయ క్షేత్రాల నుంచి ఆఫ్రికన్ అమెరికన్‌ల మహా వలసకు ఈ కొరత కారణమైంది, అంతేకాకుండా తక్కువ నిడివి ఉపాధి గల రైతులు మరియు కార్మికులు గ్రామీణ ప్రాంతాలు మరియు చిన్న పట్టణాల నుంచి ఉత్పాదక కేంద్రాలకు వలసలు రావడం ప్రారంభమైంది. యుద్ధం జరిగిన కాలంలో దేశంలో ప్రభావవంతమైన సామాజిక మార్పులు సంభవించాయి, అయితే ఈ సమయంలో దేశీయ సమస్యలు రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క అత్యవసర విధాన అంశాలుగా లేవు.
నాజీ జర్మనీ సోవియట్ యూనియన్‌పై జూన్ 1941న దండెత్తినప్పుడు, రూజ్‌వెల్ట్ సోవియట్ ప్రభుత్వానికి కూడా వస్తువులు-సేవల ఒప్పందాలను విస్తరించారు. 1941లో రూజ్‌వెల్ట్ దూరప్రాచ్యంలో గ్రేట్ బ్రిటన్ వరకు మిత్రరాజ్యాల నౌకలకు రక్షణ కల్పించాలని US నావికా దళానికి ఆదేశాలు జారీ చేశారు, US నావికా మండలంలో మిత్రరాజ్యాల నౌకా రవాణాపై దాడి జరిగినట్లయితే క్రైగ్స్‌మెరైన్ యొక్క జర్మనీ నౌకలు లేదా జలాంతర్గాములపై (యు-బోట్‌లు) దాడి చేయాలని ఆదేశాలు ఇచ్చారు.
అందువలన 1941 మధ్యకాలానికి రూజ్‌వెల్ట్ యుద్ధానికి దూరంగా ఉంటూ మిత్రరాజ్యాలకు US అన్ని రకాల సాయం అందించే విధానాన్ని రూజ్‌వెల్ట్ స్వీకరించారు.[101] 1941 ఆగస్టు 14న యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ప్రధాన మంత్రి విన్‌స్టన్ చర్చిల్‌ను రూజ్‌వెల్ట్ కలిశారు, అనేక యుద్ధసమయ సదస్సుల్లో మొదటిదిగా పరిగణించబడుతున్న అట్లాంటిక్ ఛార్టర్‌ను అభివృద్ధి చేసేందుకు వీరిద్దరూ సమావేశమయ్యారు. జూలై 1941లో, రూజ్‌వెల్ట్ యుద్ధ శాఖ కార్యదర్శి హెన్రీ స్టిమ్సన్‌కు అమెరికా సంపూర్ణ సైనిక జోక్యానికి ప్రణాళికా రచన చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ఆల్బెర్ట్ వెడెమెయెర్ ఆదేశాలతో రూపుదిద్దుకున్న "విక్టరీ ప్రోగ్రామ్" అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల సంభావ్య శత్రువులను ఓడించేందుకు మానవ వనరులు, పరిశ్రమలు మరియు సరుకు రవాణాలను పూర్తిగా సన్నద్ధం చేసేందుకు రూజ్‌వెల్ట్‌కు అవసరమైన అంచనాలను అందించింది.[102] మిత్రరాజ్యాలకు నాటకీయంగా సాయాన్ని పెంచేందుకు కూడా ఈ కార్యక్రమం ప్రణాళికా రచన చేసింది, ఆయుధాలతో పది మిలియన్ల మంది పౌరులు, 1943లో వీరిలో సగం మందిని విదేశాల్లో మోహరించేందుకు అనుగుణంగా ప్రణాళికా రచనలు జరిగాయి. మిత్రరాజ్యాల తరపున నిలబడేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ కట్టుబడి ఉన్నారు, జపాన్ సామ్రాజ్యం పెరల్ హార్బర్‌పై దాడి చేయడానికి ముందుగానే ఈ ప్రణాళికలను సిద్ధం చేశారు.[103]
పెరల్ హార్బర్
1940లో ఉత్తర ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనాను జపాన్ ఆక్రమించిన తరువాత రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాకు సాయాన్ని పెంచేందుకు రూజ్‌వెల్ట్ అంగీకారం తెలిపారు. జూలై 1941లో మిగిలిన ఇండో-చైనా భూభాగాన్ని జపాన్ ఆక్రమించింది, దీంతో ఆయన చమురు విక్రయాలను పూర్తిగా నిలిపివేశారు. అందువలన జపాన్‌కు 95 శాతం చమురు సరఫరాలు నిలిచిపోయాయి. జపాన్ ప్రభుత్వంతో రూజ్‌వెల్ట్ చర్చలను మాత్రం కొనసాగించారు. ఇదిలా ఉంటే మరోవైపు ఆయన ఫిలిప్పీన్స్‌కు సుదూర-శ్రేణి బి-17 యుద్ధ విమాన దళాన్ని తరలించడం మొదలుపెట్టాలని ఆదేశాలు ఇచ్చారు.[104]

1941 డిసెంబరు 4న ది చికాగో ట్రిబ్యూన్ పత్రిక యుద్ధ శాఖ సిద్ధం చేసిన అత్యంత-రహస్య యుద్ధ ప్రణాళిక "రెయిన్‌బో ఫైవ్" యొక్క సమగ్ర వివరాలను ప్రచురించింది. ఈ ప్రణాళికలో ఎక్కువగా సన్నాహక అంశాలు ఉన్నాయి, 10 మిలియన్ల మంది సైన్యాన్ని సిద్ధం చేయడం కూడా దీనిలో భాగంగా ఉంది.
రూజ్‌వెల్ట్, లేదా ఎవరైనా ఇతర ప్రభుత్వ ఉన్నత అధికారులకు పెరల్ హార్బర్‌పై జపాన్ దాడి గురించి ముందుగానే తెలుసనే భావనకు సంబంధించిన కుట్రను ఎక్కువ మంది చరిత్రకారులు తిరస్కరించారు. తమ రహస్యాలను దాచి ఉంచడంలో జపనీయులు కట్టుదిట్టమైన ప్రణాళికా రచన చేశారు. అమెరికాకు చెందిన సీనియర్ అధికారులందరికీ యుద్ధం తప్పదనే విషయం తెలుసు, అయితే ఎవరూ పెరల్ హార్బర్‌పై దాడిని ఊహించలేదు.[105]
1941 డిసెంబరు 7న జపనీయులు పెరల్ హార్బర్ వద్ద US పసిఫిక్ దళంపై దాడి చేశారు, ఈ దాడిలో 16 యుద్ధనౌకలను ధ్వంసమయ్యాయి లేదా దెబ్బతిన్నాయి, దాదాపుగా 3000 మంది అమెరికా సైనిక సిబ్బంది మరియు పౌరులు మృతి చెందారు, దళం యొక్క ఎక్కువ భాగం యుద్ధనౌకలు ఈ దాడిలో నాశనమయ్యాయి. రూజ్‌వెల్ట్ ఈ దాడి తరువాత కాంగ్రెస్‌ను ఉద్దేశించి ప్రసిద్ధ "ఇన్ఫేమీ స్పీచ్" (అప్రతిష్ఠ ప్రసంగం) చేశారు, దీనిలో ఆయన మాట్లాడుతూ: నిన్న, డిసెంబరు 7, 1941 - అప్రతిష్టలో బతికే తేదీ - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలపై జపాన్ సామ్రాజ్యం యొక్క నావికా మరియు వైమానిక దళాలు ఆకస్మికంగా మరియు ఉద్దేశపూర్వకంగా దాడి చేశాయి."
ఈ దాడి చేసిన కొన్ని వారాల తరువాత జపాన్ సేనలు ఫిలిప్పీన్స్‌ను ఆక్రమించాయి, అంతేకాకుండా ఆగ్నేయాసియాలోని బ్రిటీష్ మరియు డచ్ వలసరాజ్యాలను కూడా జపాన్ స్వాధీనం చేసుకుంది, ఫిబ్రవరి 1942లో సింగపూర్‌ను చేజిక్కించుంది, బర్మా గుండా మేలో బ్రిటీష్ ఇండియా సరిహద్దుల వరకు తన ప్రాబల్యాన్ని విస్తరించింది, దీంతో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాకు భూమార్గ సరఫరాలు తెగిపోయాయి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో రాత్రికిరాత్రే యుద్ధ వ్యతిరేక భావనను ఆవిరైపోయింది, దేశం మొత్తం రూజ్‌వెల్ట్‌కు మద్దతుగా నిలబడింది. పెరల్ హార్బర్‌పై దాడి జరిగిన నేపథ్యంలో అమెరికావ్యాప్తంగా ఆగ్రహజ్వాలలు పెల్లుబికినప్పటికీ, నాజీ జర్మనీని ఓడించడానికి రూజ్‌వెల్ట్ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు. డిసెంబరు 11, 1941న అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలపై జర్మనీ మరియు ఇటలీ యుద్ధాన్ని ప్రకటించడంతో మొదట యూరప్ (యూరప్ ఫస్ట్)పై దాడి చేయాలనే వ్యూహాత్మక నిర్ణయాన్ని అమలు చేయడం సులభసాధ్యమైంది.[106] డిసెంబరు చివరి కాలంలో చర్చిల్‌తో రూజ్‌వెల్ట్ సమావేశమయ్యారు, US, బ్రిటన్, చైనా మరియు సోవియట్ యూనియన్ మధ్య ఒక విస్తృత అనధికారిక భాగస్వామ్యానికి ప్రణాళికా రచన చేశారు, సోవియట్ యూనియన్ మరియు ఉత్తర ఆఫ్రికాలోకి జర్మనీ దండయాత్రలను అడ్డుకోవడం ఈ ప్రణాళిక ముఖ్య ఉద్దేశాలుగా ఉన్నాయి; రెండు యుద్ధ రంగాల మధ్య నాజీ జర్మనీని అణిచివేసే లక్ష్యంతో పశ్చిమ ఐరోపాలో ఒక దండయాత్రను ప్రారంభించడం మరియు చైనాను రక్షించడం మరియు జపాన్‌ను ఓడించడం ప్రధాన లక్ష్యాలుగా నిర్ణయించారు.
జర్మనీ, జపాన్ మరియు ఇటలీ పౌరుల రాజకీయ ఖైదు

యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు తీర ప్రాంతాలకు జపాన్ దాడి ముప్పు ఉండటం వలన, ఈ ప్రాంతాల్లో జపాన్ సంతతికి చెందిన పౌరులను తొలగించాలని ఒత్తిళ్లు పెరిగిపోయాయి. తీవ్రవాదం, గూఢచర్యం మరియు/లేదా విద్రోహ చర్యల వంటి ఆందోళనల కారణంగా ఈ ఒత్తిడి బాగా పెరిగింది. ఫిబ్రవరి 19, 1942న అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్ట్ కార్యనిర్వాహక ఆదేశం 9066పై సంతకం చేశారు, దీనిలో భాగంగా "ఐసెయ్" (US పౌరసత్వ లేని జపాన్ వలసదారుల యొక్క మొదటి తరపు వ్యక్తులు) మరియు వారి పిల్లలు "నిసెయ్" (ద్వంద్వ పౌరసత్వం ఉన్నవారు)లను ఇతర ప్రాంతాలకు తరలించారు.
నాజీ జర్మనీ మరియు నియంతృత్వ ఇటలీ రెండూ డిసెంబరు 1941లో అమెరికాపై యుద్ధం ప్రకటించిన తరువాత, అమెరికా పౌరసత్వం తీసుకొని, హిట్లర్ మరియు ముస్సోలినీ గురించి మాట్లాడే జర్మన్ మరియు ఇటాలియన్ పౌరులను తరచుగా నిర్బంధించడం లేదా రాజకీయ ఖైదు చేయడం జరిగింది.
యుద్ధ వ్యూహం

"బిగ్ త్రీ (ముగ్గురు అగ్రనేతలు)" (రూజ్‌వెల్ట్, చర్చిల్ మరియు జోసెఫ్ స్టాలిన్) జెనరలిస్సిమో చియాంగ్ కై-షెక్‌తో కలిసి ఒక ప్రణాళికపై అనధికారిక సహకారాన్ని ఇచ్చిపుచ్చుకున్నారు, ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా అమెరికా మరియు బ్రిటన్ సేనలు పశ్చిమ యుద్ధ రంగంలో, రష్యా సేనలు తూర్పు యుద్ధ రంగంలో మరియు చైనా, బ్రిటీష్ మరియు అమెరికా సేనలు ఆసియా మరియు పసిఫిక్ ప్రాంతంలో యుద్ధం చేయాలని నిర్ణయించారు. దౌత్య మరియు సైనిక మార్గాల ద్వారా సంప్రదింపులతోపాటు, వరుసగా జరిగిన ఉన్నతస్థాయి సమావేశాలతో మిత్రరాజ్యాలు యుద్ధ వ్యూహాన్ని రచించాయి. $50 బిలియన్‌ల సరుకులు-సేవల సరఫరా ద్వారా ప్రజాస్వామ్య ఆయుధాగారంగా US వ్యవహరిస్తుందని రూజ్‌వెల్ట్ హామీ ఇచ్చారు, ప్రధానంగా బ్రిటన్‌కు మరియు USSR, చైనా మరియు ఇతర మిత్రరాజ్యాలకు ఈ సరఫరాలు అందిస్తామని తెలియజేశారు.
బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యంవైపు అమెరికన్‌లకు ఒక సాంప్రదాయిక వైరం ఉందని రూజ్‌వెల్ట్ పేర్కొన్నారు, దీని గురించి ఆయన మాట్లాడుతూ:
"ఒక అపనమ్మకం, ఒక అయిష్టం మరియు బ్రిటన్ అంటే వైరం కూడా అమెరికా సంప్రదాయంలోనే ఉంది, మీకు విప్లవం గురించి తెలుసు, మీకు 1812 తెలుసు; భారతదేశం మరియు బోయెర్ యుద్ధం మరియు మిగిలిన విషయాలు కూడా తెలుసు. వాస్తవానికి అనేక రాకల భావాలు గల అమెరికన్‌లు ఉన్నారు, అయితే ఒక పౌరుడిగా, ఒక దేశంగా, మేము సామ్రాజ్యవాదాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నాము-మేము దీనిని జీర్ణించుకోలేము."[107] US యుద్ధ శాఖ ఇంగ్లీష్ ఛానల్ గుండా ఫ్రాన్స్‌ను ఆక్రమించడం జర్మనీని ఓడించేందుకు త్వరిత మార్గంగా భావిస్తుంది. ఈ వ్యూహంతో ఎక్కువ ప్రాణనష్టం జరుగుతుందని చర్చిల్ ఆందోళన చెందుతున్నారు, ఆయన మధ్యధరా సముద్రం నుంచి ఉత్తరంవైపుకు దాడి చేయడం ద్వారా మరింత పరోక్ష ప్రణాళికకు మద్దతు ఇస్తున్నారు. ఈ ప్రణాళికను రూజ్‌వెల్ట్ తిరస్కరించారు. స్టాలిన్ సాధ్యమైనంత త్వరగా పశ్చిమ యుద్ధ రంగాన్ని తెరవడానికి మద్దతు ఇచ్చారు, 1942–44 మధ్యకాలంలో యుద్ధం జరిగే ఎక్కువ భూభాగం సోవియట్ యూనియన్‌లో ఉండటంతో ఆయన ఈ ప్రణాళికకు మద్దతు తెలిపారు.
మిత్రదేశాలు ఫ్రెంచ్ మొరాకో మరియు అల్జీరియాలపై నవంబరు 1942లో (ఆపరేషన్ టార్చ్) దాడి చేశాయి, జులై 1943లో సిసిలీ (ఆపరేషన్ హస్కీ) మరియు సెప్టెంబరు 1943లో ఇటలీ (ఆపరేషన్ అవాలాంచీ)పై దాడి చేశాయి. వ్యూహాత్మక బాంబు దాడులు 1944లో ముమ్మరం చేశారు, అన్ని ప్రధాన జర్మన్ నగరాల్లో విధ్వంసం సృష్టించడంతోపాటు, చమురు సరఫరాలను అడ్డుకున్నారు. ఇది 50-50 బ్రిటీష్-అమెరికన్ ఆపరేషన్. మిత్రరాజ్యాల క్రాస్-ఛానల్ ఆక్రమణకు నేతృత్వం వహించడానికి జార్జి మార్షల్‍కు బదులుగాడ్వైట్ డి. ఈసెన్‌హోవర్‌ను రూజ్‌వెల్ట్ ఎంపిక చేశారు, ఈ ఆపరేషన్ ఓవర్‌లోడ్ జూన్ 6, 1944 డి-డేన ప్రారంభమైంది. పెద్దఎత్తున నష్టం జరిగిన కొన్ని యుద్ధ పోరాటాలు ముట్టడి తరువాత సంభవించాయి, మిత్రరాజ్యాలు డిసెంబరు 1944లో జరిగిన "బుల్జ్ యుద్ధం"లో జర్మనీ సరిహద్దును దిగ్బంధించాయి. మిత్రరాజ్యాల సైన్యం బెర్లిన్‌ను సమీపిస్తున్న తరుణంలో, రూజ్‌వెల్ట్ ఏప్రిల్ 12, 1945న మరణించారు.
ఇదిలా ఉంటే పసిఫిక్ ప్రాంతంలో జపనీయుల ఆక్రమణలు జూన్ 1942లో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయి, ఈ నెలలో US నావికా దళం మిడ్‌వే యుద్ధంలో ఒక నిర్ణయాత్మక విజయాన్ని సాధించింది. అమెరికా మరియు ఆస్ట్రేలియా దళాలు తరువాత పసిఫిక్ దీవుల గుండా నెమ్మదైన మరియు వ్యయభరిత పురోగమనాన్ని ప్రారంభించాయి, దీనిని ఐల్యాండ్ హోపింగ్ లేదా లీప్‌ఫ్రాగింగ్‌గా పిలుస్తారు, జపాన్‌పై ఒత్తిడి తీసుకొచ్చేందుకు అనువైన వ్యూహాత్మక వైమానిక స్థావరాలను స్వాధీనం చేసుకునే లక్ష్యంతో ఇక్కడ దాడులు జరిగాయి, ఈ స్థావరాల ద్వారా జపాన్‌పై చివరకు విజయం సాధించాలని ప్రణాళికా రచన చేశారు. జపాన్‌పై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాలని ప్రజలు మరియు కాంగ్రెస్ నుంచి తక్షణ డిమాండ్‌లకు అనుగుణంగా రూజ్‌వెల్ట్ కూడా తగిన స్థాయిలో స్పందించారు; అయితే ఆయన మాత్రం ఎల్లప్పుడూ జర్మనీకి మొదటి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు ఉద్ఘాటించారు.
యుద్ధం తరువాత ప్రణాళికా రచన
1943 చివరినాటికి, మిత్రరాజ్యాలు చివరకు విజయం సాధిస్తాయనే విషయం స్పష్టమైంది లేదా కనీసం నాజీ జర్మనీని పూర్తిగా నిలువరించగలుగుతాయనే విశ్వాసం బలపడింది, యుద్ధానికి సంబంధించి మరియు యుద్ధ తరువాత ఐరోపా భవిష్యత్‌పై ఉన్నత స్థాయి రాజకీయ నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ఎంతో ముఖ్యమైన విషయంగా మారింది. చర్చిల్ మరియు చైనా నేత చియాంగ్ కై-షెక్‌లను నవంబరు 1943లో జరిగిన కైరో సదస్సులో రూజ్‌వెల్ట్ కలిశారు, తరువాత ఆయన చర్చిల్ మరియు స్టాలిన్‌లతో సంప్రదింపుల కోసం టెహ్రాన్ వెళ్లారు. ఐరోపా ఖండంలో స్టాలిన్ నియంతృత్వ పోకడలతో సంభావ్య ఆధిపత్య పోరు తప్పదనే హెచ్చరికల నేపథ్యంలో, స్టాలిన్‌ను చర్చిల్ నిరంకుశ పాలకుడిగా పరిగణించారు, రూజ్‌వెల్ట్ మాత్రం స్టాలిన్‌తో సంబంధాలను సమర్థించదగిన కారణాలతో ఒక ప్రకటన చేశారు: "స్టాలిన్ అటువంటి వ్యక్తి కాదని తనకు ఒక గుడ్డి నమ్మకం ఉందని రూజ్‌వెల్ట్ తెలిపారు". . . . సాధ్యమైనంత సాయాన్ని నేను ఆయనకు అందించినట్లయితే, ఆయన నుంచి తిరిగి నేను ప్రతిఫలమేమీ ఆశించనట్లయితే, ఈ గొప్ప ఉపకారం ద్వారా, ఆయన దేనినీ ఆక్రమించుకునేందుకు ప్రయత్నించడని నేను విశ్వసిస్తున్నాను, ప్రపంచ ప్రజాస్వామ్యం మరియు శాంతి కోసం తనతో కలిసి పనిచేస్తారని రూజ్‌వెల్ట్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.[108] టెహ్రాన్ సదస్సులో రూజ్‌వెల్ట్ మరియు చర్చిల్ 1944లో ఫ్రాన్స్‌పై దాడి చేసే ప్రణాళికను స్టాలిన్‌కు వివరించారు, యుద్ధం తరువాత ఒక అంతర్జాతీయ సంస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి ఉద్దేశించిన ప్రణాళికపై కూడా స్టాలిన్‌తో రూజ్‌వెల్ట్ చర్చలు జరిపారు. ఇదిలా ఉంటే స్టాలిన్ ఈ చర్చల్లో పోలాండ్ సరిహద్దులను తిరిగి నిర్ణయించడంపై పట్టుబడ్డారు. ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటు కోసం రూజ్‌వెల్ట్ చేసిన ప్రతిపాదనకు స్టాలిన్ మద్దతు తెలిపారు, జర్మనీని ఓడించిన 90 రోజుల తరువాత జపాన్‌పై యుద్ధానికి దిగుతామని హామీ ఇచ్చారు.

ఇదిలా ఉంటే 1945 ప్రారంభ సమయానికి మిత్రరాజ్యాల సైన్యం జర్మనీలోకి అడుగుపెట్టింది, పోలాండ్‌ను సోవియట్ యూనియన్ స్వాధీనం చేసుకుంది, ఈ క్రమంలో కొన్ని సమస్యలు ఉత్పన్నమయ్యాయి. ఫిబ్రవరిలో రూజ్‌వెల్ట్ తన ఆరోగ్యం నానాటికీ క్షీణిస్తున్నప్పటికీ సోవియట్ క్రిమెయాలోని యాల్టాలో స్టాలిన్ మరియు చర్చిల్‌లతో చర్చలు జరిపేందుకు ప్రయాణం చేశారు. తూర్పు ఐరోపాలో స్వేచ్ఛా ఎన్నికలకు సంబంధించి యాల్టా హామీలను స్టాలిన్ నిలబెట్టుకుంటారని రూజ్‌వెల్ట్ నమ్మకం వ్యక్తం చేయగా, యాల్టా సదస్సు ముగిసిన నెల రోజుల తరువాత, USSRలో రూజ్‌వెల్ట్ ప్రతినిధి ఎవెరిల్ హారిమాన్ అమెరికా అధ్యక్షుడికి నియంతృత్వ పాలనను ఏర్పాటు చేసేందుకు సోవియట్ చేపట్టిన ప్రణాళికను వివరించారు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ మరియు ప్రజాస్వామ్యాన్ని హరింపజేసే సోవియట్ నియంతృత్వ కార్యక్రమాన్ని తెలుపుతూ రూజ్‌వెల్ట్‌కు సందేశం పంపారు.[109] రెండు రోజుల తరువాత స్టాలిన్ విషయంలో తనకు గతంలో ఉన్న అభిప్రాయాలను మార్చుకోవడం ప్రారంభించారు, స్టాలిన్ తీవ్రమైన ఆశాజనక దృక్పథంతో ఉన్నట్లు, ఎవెరెల్ చెప్పిన వివరాలు సరైనవేనని భావించారు.[109] తూర్పు ఐరోపా సంతతికి చెందిన అమెరికన్‌లు యాల్టా సదస్సును విమర్శించారు, సోవియట్ యూనియన్ ఈస్ట్రన్ బ్లాక్‌ను ఏర్పాటు చేయడంలో ఈ సదస్సు విఫలమైందని ఆరోపించారు.
1944 ఎన్నికలు
రూజ్‌వెల్ట్ 1944లో 62వ ఏట అడుగుపెట్టారు, 1940 నుంచి ఆయన ఆరోగ్యం క్రమక్రమంగా క్షీణిస్తూ వస్తోంది. పక్షవాతం యొక్క ఇబ్బంది మరియు 20 ఏళ్లకుపైగా దాని వలన ఏర్పడిన ఇబ్బందిని అధిగమించేందుకు శారీరకంగా తీవ్రస్థాయిలో శ్రమించడం వలన ఆయన మూల్యం చెల్లించుకున్నారు, అంతేకాకుండా అనేక సంవత్సరాలు తీవ్ర ఒత్తిడిలో గడపడం మరియు జీవితకాలంపాటు మితిమీరిన ధూమపానం ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణించడానికి కారణమయ్యాయి. ఈ సమయానికి, రూజ్‌వెల్ట్‌కు దీర్ఘకాల అధిక రక్తపోటు, ఊపిరితిత్తుల్లో వాయుగోళాల వాపు, దైహిక రక్తనాళాలు గట్టిపడటం, ఛాతీలో నొప్పితో ధమని వ్యాధి మరియు రక్తప్రసారం స్తంభించి గుండె ఆగిపోవడంతో కండరసంబంధ తీవ్రస్థాయి గుండె వ్యాధి తదితర అనేక అనారోగ్యాలు వచ్చాయి.[110] ఇప్పటికీ ధ్రువీకరించబడనప్పటికీ, రూజ్‌వెల్ట్‌కు ఒక పుట్టకురుపు కూడా ఉన్నట్లు ప్రచారం జరుగుతుంది, దీనిని ఆయన ఎడమ కన్నుపై భాగం నుంచి తొలగించినట్లు, ఈ విషయం బహిర్గతం కాలేదని తెలుస్తోంది.[111] న్యూయార్క్ నగరంలో మౌంట్ సినాయ్ ఆస్పత్రిలో సహాయక వైద్యుడిగా పని చేసిన డాక్టర్ ఎమాన్యేల్ లిబ్‌మ్యాన్ వార్తా టేపుల్లో రూజ్‌వెల్ట్ కనిపించడంపై 1944లో ఈ విధంగా స్పందించారు, రూజ్‌వెల్ట్ తిరిగి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయిన లేదా కాకపోయినా మెదడులో రక్తస్రావంతో ఆయన ఆరు నెలల్లో మరణిస్తారని చెప్పారు (ఆయన చెప్పినట్లుగానే ఐదు నెలల్లో రూజ్‌వెల్ట్ మరణించారు).[112]
నాలుగో అధ్యక్ష పాలనా కాలంలో రూజ్‌వెల్ట్ మరణించేందుకు అవకాశం ఉందని ప్రచారం జరుగుతుండటంతో, పార్టీ కీలక నేతలు హెన్రీ ఎ. వాలెస్‌ను ఉపాధ్యక్ష పదవి నుంచి తప్పించాలని డిమాండ్ చేశారు, ఆయన సోవియట్ యూనియన్‌కు మద్దతుదారుగా గుర్తింపు పొందడంతో వారు ఈ డిమాండ్ చేశారు. దక్షిణ కారోలినా యొక్క జేమ్స్ ఎఫ్. బైర్నెస్ అభ్యర్థిత్వాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోగా, ఇండియానా గవర్నర్ హెన్రీ ఎఫ్. షిరికెర్ ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారు, దీంతో రూజ్‌వెల్ట్ తక్కువ ప్రజాకార్షణ గల సెనెటర్ హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్‌ను వాలెస్ స్థానంలో ఉపాధ్యక్షుడిగా నియమించారు. 1944 ఎన్నికల్లో రూజ్‌వెల్ట్ మరియు ట్రూమాన్ 53% ఓట్లతో విజయం సాధించారు, 36 రాష్ట్రాల్లో వీరు విజయకేతనం ఎగురవేశారు, న్యూయార్క్ గవర్నర్ థామస్ ఇ. డెవెయ్ అధ్యక్ష పదవి పోటీలో పరాజయం పాలయ్యారు.
నాలుగో పాలనా కాలం మరియు మరణం, 1945
చివరి రోజులు, మరణం మరియు సంస్మరణ
ఫిబ్రవరి 12, 1945న యాల్టా సదస్సుకు రూజ్‌వెల్ట్ బయలుదేరి వెళ్లారు, మొదట ఈజిప్టుకు చేరుకున్న ఆయన తరువాత సూయజ్ కాలువ సమీపంలో గ్రేట్ బిట్టర్ సరస్సులో ఉన్న USS క్విన్సీ నౌకలో చర్చలు జరిపారు. క్విన్సీ నౌకపై తరువాతి రోజు ఆయన ఈజిప్టు రాజు ఫారూక్ I మరియు ఇథియోపియా చక్రవర్తి హైలే సెలాస్సీతో సమావేశమయ్యారు. ఫిబ్రవరి 14న ఆయన సౌదీ అరేబియా స్థాపకుడు రాజు అబ్దులాజీజ్‌తో చారిత్రక సమావేశంలో పాల్గొన్నారు, ఈరోజు కూడా ఈ సమావేశం US-సౌదీ అరేబియా సంబంధాల్లో గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.[113] రూజ్‌వెల్ట్ మరియు బ్రిటన్ ప్రధానమంత్రి విన్‌స్టన్ చర్చిల్‌తో తుది సమావేశం తరువాత, క్విన్సీ నౌక అల్జీర్స్‌కు బయలుదేరి వెళ్లింది, ఫిబ్రవరి 18న అక్కడకు చేరుకుంది, ఈ సమయంలో బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ మరియు ఇటలీ దేశాలకు అమెరికా దౌత్యాధికారులను రూజ్‌వెల్ట్ ప్రకటించారు.[114] యాల్టాలో విన్‌స్టన్ చర్చిల్ వైద్యుడు లార్డ్ మోరాన్ అమెరికా అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్ట్ ఆరోగ్యంపై వ్యాఖ్యానించారు: ఆయన తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉన్నారని పేర్కొన్నారు. మెదడులో రక్తనాళాలు గట్టిపడటానికి సంబంధించిన అన్ని లక్షణాలు ఆయనలో కనిపిస్తున్నాయని, ఈ వ్యాధి చివరి దశకు చేరుకుందని, నేను ఆయన ఇంకొన్ని నెలలు మాత్రమే జీవిస్తారని చెప్పగలనని వ్యాఖ్యానించారు.[115]

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు తిరిగి వచ్చిన తరువాత ఆయన మార్చి 1న యాల్టా సదస్సుపై కాంగ్రెస్‌ను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు,[116] ఆయన బాగా వృద్ధుడిగా, సన్నబడి మరియు పెళుసుగా కనిపించడం చూసి అనేక మంది ఆశ్చర్యపోయారు. సభలో ఆయన కూర్చొని మాట్లాడారు, ఇంతకుముందెన్నడూ బయటపెట్టని తన శారీరక వైకల్యాన్ని ఈ సందర్భంలో ప్రదర్శించారు. రూజ్‌వెల్ట్ సభలో తన ప్రసంగాన్ని ఈ విధంగా ప్రారంభించారు, ఈ విధమైన అసాధారణ స్థితిలో కూర్చొని మాట్లాడుతున్నందుకు మీరు నన్ను క్షమిస్తారని భావిస్తున్నాను, నేనేం చెప్పాలనుకుంటున్నానంటే...నా కాళ్లు కింద పది పౌండ్‌ల ఉక్కును మోస్తూ ప్రసంగించడం ఇప్పుడు నాకు శక్తికిమించిన పని అవుతుంది. ఇప్పటికీ మానసికంగా పూర్తి ఆరోగ్యంతో ఉన్నాను, క్రిమియన్ సదస్సులో ఏకపక్ష చర్యా పద్ధతిని నిలిపివేయాలని తీర్మానించాము, ప్రత్యేక భాగస్వామ్యాలు, ప్రభావ మండలాలు, అధికార సంతులనం, మిగిలిన అన్ని ఉచిత లాభసాటి ఉపయోగాలను శతాబ్దాలుగా ప్రయత్నించారు-ఇవన్నీ ఎల్లప్పుడూ విఫలమవుతూనే వచ్చాయి. వీటన్నింటికీ ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని మేము ప్రతిపాదించాము, అదేమిటంటే ఒక సార్వజనిక సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని, దీనిలో శాంతిని ప్రేమించే దేశాలన్నీ చేరేందుకు అవకాశం కల్పించాలని నిర్ణయించాము.[117]
మార్చి 1945లో స్టాలిన్‌కు పదునైన పదజాలంతో సందేశాలను పంపారు, పోలాండ్, జర్మనీ, యుద్ధ ఖైదీలు మరియు ఇతర అంశాలపై యాల్టా సదస్సు కుదిరిన ఏకాభిప్రాయాలను ఉల్లంఘించినందుకు ఆయన ఈ సందేశాలు పంపారు. పశ్చిమ మిత్రదేశాలు తనవెనుక హిట్లర్‌తో ప్రత్యేక శాంతి సన్నాహాలు చేస్తున్నట్లు స్టాలిన్ ఆరోపించడంపై రూజ్‌వెల్ట్ ఈ విధంగా స్పందించారు: వారెవరైనప్పటికీ, మీ వేగులపై ఉన్న తీవ్రమైన క్రోధాన్ని నేను అణుచుకోలేను, నా చర్యల గురించి లేదా నేను నమ్మని సహచరుల గురించి ఇటువంటి తీవ్రమైన తప్పుడు భాష్యాలు చెప్పడంపై సరికాదని ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.[118]
మార్చి 29, 1945న రూజ్‌వెల్ట్ వార్మ్ స్ప్రింగ్స్‌కు వెళ్లారు, ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటుకు నిధులు సమీకరణకు ఉద్దేశించిన కార్యక్రమంలో పాల్గొనడానికి ముందు ఆయన అక్కడికి వెళ్లడం జరిగింది. ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటుపై ఆయన ఎంతో విశ్వాసం కలిగివున్నారు, అవసరమైతే మొదటి ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శి బాధ్యతలు చేపట్టేందుకు అధ్యక్ష పదవికి కూడా రాజీనామా చేసే ఆలోచనను పరిగణలోకి తీసుకోవడం గమనార్హం.[119]
ఏప్రిల్ 12 మధ్యాహ్నం తనకు తల వెనుక భాగంగా తీవ్రమైన నొప్పి వచ్చినట్లు రూజ్‌వెల్ట్ చెప్పారు. తరువాత ఆయన కుర్చిలో కూలిపోయి, అపస్మారక స్థితిలోకి వెళ్లారు, తరువాత ఆయనను పడకగదికి తీసుకొచ్చారు. విధుల్లో ఉన్న అధ్యక్షుడి గుండె రోగ నిపుణుడు డాక్టర్ హోవర్డ్ బ్రూయెన్ ఆయనకు తీవ్రమైన మెదడు రక్తస్రావం (పోటు) జరిగినట్లు నిర్ధారించారు. ఆ రోజు మధ్యాహ్నం 3:35 గంటలకు రూజ్‌వెల్ట్ మరణించారు. అలెన్ డ్రురీ తరువాత మాట్లాడుతూ ఒక శకం ముగిసింది, మరో శకం ప్రారంభమైందని వ్యాఖ్యానించారు. రూజ్‌వెల్ట్ మరణం తరువాత <i data-parsoid='{"dsr":[101574,101598,2,2]}'>ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక ఒక సంపాదకీయంలో "ఫ్రాంక్లిన్ డి రూజ్‌వెల్ట్ శ్వేతసౌథంలో ఉన్నందుకు ఇకపై వంద సంవత్సరాలపాటు ప్రజలు దైవుడికి మోకాళ్లపై ప్రణామాలు చేస్తారని పేర్కొంది".[120]
ఆయన కుప్పకూలినప్పుడు, కళాకారిణి ఎలిజబెత్ షౌమాటఫ్ గీస్తున్న చిత్రం కోసం కూర్చొని ఉన్నారు, ఈ చిత్రం తరువాత అసంపూర్ణ FDR చిత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
శ్వేతసౌథంలో చివరి సంవత్సరాల్లో రూజ్‌వెల్ట్ తీవ్రస్థాయిలో శ్రమించారు, ఈ కాలంలో కుమార్తె అన్నా రూజ్‌వెల్ట్ బోయెట్టింజెర్ ఆయనకు చేదోడువాదోడుగా నిలిచారు. ఆయన మాజీ ప్రేయసి, అప్పటికి భర్తను కోల్పోయిన లూసీ మెర్సెర్ రూథర్‌ఫర్డ్‌ను తిరిగి తండ్రితో కలిపేందుకు అన్నా ఏర్పాటు చేశారు. రూజ్‌వెల్ట్ మరియు మెర్సెర్ ఇరువురితో సన్నిహిత స్నేహ బంధాలు కొనసాగించిన షౌమాటఫ్ ప్రతికూల ప్రచారాన్ని మరియు దాంపత్యద్రోహం యొక్క పర్యవసానాలను తప్పించేందుకు మెర్సెర్‌ను దూరంగా ఉంచారు. తన భర్త మరణంతోపాటు, అన్నా తన తండ్రిని మెర్సెర్‌తో కలపడానికి చేసిన ఏర్పాట్ల గురించి మరియు ఫ్రాంక్లిన్ మరణించినప్పుడు ఆయనతోపాటే మెర్సెర్ కూడా ఉన్న వార్తలు కూడా ఎలియనోర్‌కు ఒకే సమయంలో తెలిశాయి.
ఏప్రిల్ 13 ఉదయం రూజ్‌వెల్ట్ భౌతికదేహం పతాకాన్ని అవనతం చేసిన శవపేటికలో పెట్టారు, ఆపై ఈ శవపేటికను అధ్యక్షుడి రైలులో ఎక్కించారు. ఏప్రిల్ 14న శ్వేతసౌథంలో అంతిమ సంస్కారం జరిగిన తరువాత, రూజ్‌వెల్ట్ భౌతిక దేహాన్ని తిరిగి రైలులో హైడ్ పార్కుకు తరలించారు, ఆర్మీ, నేవీ, మెరైన్ మరియు కోస్ట్ గార్డ్ నాలుగు విభాగాలకు చెందిన సిబ్బంది ఆయన అంతిమయాత్రలో పాల్గొన్నారు. ఆయన కోరిక ప్రకారం, రూజ్‌వెల్ట్‌ను ఏప్రిల్ 15న హైడ్ పార్కులోని తన కుటుంబ నివాసమైన స్ప్రింగ్‌వుడ్ ఎస్టేట్‌లోని రోజ్ గార్డెన్‌లో సమాధి చేశారు. నవంబరు 1962లో మరణించిన ఎలియనోర్‌ను ఆయన పక్కన సమాధి చేశారు.
రూజ్‌వెల్ట్ మరణం US మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలను తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురి చేసింది. ఆయన యొక్క క్షీణిస్తున్న ఆరోగ్యం గురించి చివరి వరకు ప్రజానీకానికి తెలియకపోవడం గమనార్హం. 12 ఏళ్లకుపైగా అమెరికా అధ్యక్షుడిగా రూజ్‌వెల్ట్ బాధ్యతలు నిర్వహించారు, ఆయన కంటే ఎక్కువ కాలం ఇతరులెవరూ అమెరికా అధ్యక్ష బాధ్యతలు నిర్వహించలేదు, మహా సంక్షోభ సమయంలో అమెరికా సారథ్య బాధ్యతలు స్వీకరించిన రూజ్‌వెల్ట్, నాజీ జర్మనీపై విజయం దాదాపుగా ఖాయమవుతున్న తరుణం వరకు మరియు జపాన్‌పై కూడా విజయం కనుచూపు మేరల్లో కనిపిస్తున్న సమయం వరకు ఆయన ఈ బాధ్యతలను నిర్వహించారు.
ఆయన మరణించిన నెల రోజుల్లోగానే మే 8న రూజ్‌వెల్ట్ పోరాడిన దినం వి-ఈ డే సాక్ష్యాత్కరించింది. అధ్యక్షుడు హ్యారీ ట్రూమాన్ వి-ఈ డేను మరియు దానికి సంబంధించిన వేడుకలను రూజ్‌వెల్ట్ స్మారకార్థం అంకితమిచ్చారు, అంతేకాకుండా USవ్యాప్తంగా మిగిలిన 30 రోజుల సంస్మరణ దినాల్లో జాతీయ పతాకాలను సగానికి అవతనం చేయాలని ఆదేశించారు.
పరిపాలన, మంత్రివర్గ మరియు సుప్రీంకోర్టు నియామకాలు 1933–1945

FDR మంత్రివర్గంకార్యాలయంపేరుపదవీకాలంఅధ్యక్షుడుఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్1933–1945ఉపాధ్యక్షుడుజాన్ నాన్స్ గార్నెర్1933–1941హెన్రీ ఏ. వాలెస్1941–1945హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్1945విదేశాంగ శాఖకార్డెల్ హల్1933–1944ఎడ్వర్డ్ ఆర్. స్టెటినియస్, జూనియర్1944–1945యుద్ధ శాఖజార్జి హెచ్. డెర్న్1933–1936హ్యారీ హెచ్. వుడ్రింగ్1936–1940హెన్రీ ఎల్. స్టిమ్సన్1940–1945కోశాగారంవిలియమ్ హెచ్. వుడిన్1933–1934హెన్రీ మార్గెంథౌ, జూనియర్1934–1945న్యాయ శాఖహోమెర్ ఎస్. కమ్మింగ్స్1933–1939ఫ్రాంక్ ముర్ఫీ1939–1940రాబర్ట్ హెచ్. జాక్సన్1940–1941ఫ్రాన్సిస్ బి. బిడిల్1941–1945తపాలా శాఖజేమ్స్ హెచ్. ఫార్లే1933–1940ఫ్రాంక్ సి. వాకర్1940–1945నావికా దళంక్లౌడే ఏ. స్వాన్సన్1933–1939ఛార్లస్ ఎడిసన్1940ఫ్రాంక్ నోక్స్1940–1944జేమ్స్ వి. ఫోరెస్టాల్1944–1945అంతర్గత వ్యవహారాల శాఖహెరాల్డ్ ఎల్. ఐకెస్1933–1945వ్యవసాయంహెన్రీ ఏ. వాలెస్1933–1940క్లాడే ఆర్. వికర్డ్1940–1945వాణిజ్యండేనియల్ సి. రోపెర్1933–1938హ్యారీ ఎల్. హోప్‌కిన్స్1939–1940జెస్సీ హెచ్. జోన్స్1940–1945హెన్రీ ఏ. వాలెస్1945కార్మిక శాఖఫ్రాన్సెస్ సి. పెర్కిన్స్1933–1945అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్ట్ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల సుప్రీంకోర్టుకు ఎనిమిది మంది న్యాయమూర్తులను నియమించారు, పది మంది న్యాయమూర్తులను నియమించిన జార్జి వాషింగ్టన్ తరువాత సుప్రీంకోర్టులో అత్యధిక నియామకాలు జరిపిన అధ్యక్షుడిగా రూజ్‌వెల్ట్ గుర్తింపు పొందారు. 1941లో మొత్తం తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల్లో ఎనిమిది మంది రూజ్‌వెల్ట్ నియమించినవారు ఉన్నారు. హార్లాన్ ఫిస్కే స్టోన్‌ను సహాయక న్యాయమూర్తి హోదా నుంచి ప్రధాన న్యాయమూర్తి హోదాలో రూజ్‌వెల్ట్ నియమించారు.
హుగో బ్లాక్– 1937
స్టాన్లీ ఫార్మాన్ రీడ్– 1938
ఫెలిక్స్ ఫ్రాంక్‌ఫుర్టెర్– 1939
విలియమ్ ఓ. డగ్లస్– 1939
ఫ్రాంక్ ముర్ఫీ– 1940
హార్లాన్ ఫిస్కే స్టోన్ (ప్రధాన న్యాయమూర్తి)– 1941
జేమ్స్ ఫ్రాన్సిస్ బైర్నెస్– 1941
రాబర్ట్ హెచ్. జాక్సన్– 1941
విలే బ్లౌంట్ రూట్లెడ్జ్– 1943
రూజ్‌వెల్ట్ నియమించిన న్యాయమూర్తులు సిద్ధాంతాలు పంచుకోలేదు, హుగో బ్లాక్ మరియు ఫెలిక్స్ ఫ్రాంక్‌ఫుర్టెర్ వంటి కొందరు న్యాయమూర్తులు జీవితకాల ప్రతికూలతలు ఎదుర్కొన్నారు.[121] అంతేకాకుండా ఫ్రాంక్‌ఫుర్టెర్ మరింత ఉదారవాద సహచరులు రూట్లెడ్జ్, ముర్ఫీ, బ్లాక్ మరియు డగ్లస్‌లపై తన యొక్క న్యాయపరమైన సంప్రదాయవాద సిద్ధాంతానికి వ్యతిరేకులుగా ముద్రవేశారు.[122]

పౌర హక్కుల వివాదాలు

రూజ్‌వెల్ట్‌ను పెద్దఎత్తున పౌర హక్కుల వివాదాలు చుట్టుముట్టాయి. ముఖ్యంగా ఆఫ్రికన్-అమెరికన్‌లు, క్యాథలిక్కులు మరియు యూదుల్లో, ఇతర పెద్ద మైనారిటీ సమూహాల్లో ఆయన ఒక హీరోగా ఉన్నారు, తన నూతన ఒప్పంద సంకీర్ణంలోకి పెద్ద మైనారిటీ ఓటర్లను ఆకర్షించడంలో ఆయన విజయవంతమయ్యారు.[123]
ఆఫ్రికన్-అమెరికన్‌లు మరియు స్థానిక అమెరికన్‌లు[124] నూతన ఒప్పంద సహాయ కార్యక్రమాల్లో బాగా లబ్ధి పొందారు. WPA 1930వ దశకంలో మొత్తం నల్లజాతీయులకు ఒక ఆర్థిక అంతస్తును అందించిందని సిట్‌కోఫ్ (1978) నివేదించింది, ఆదాయానికి ప్రధాన వనరుగా వ్యసాయం మరియు దేశీయ సేవలు రెండింటికీ సమాన హోదా కల్పించింది.[125][126]
నూతన ఒప్పంద కార్యక్రమాలకు దక్షిణాది డెమొక్రాట్‌ల మద్దతు రూజ్‌వెల్ట్‌కు అవసరమైంది, అత్యంత ప్రాధాన్య కార్యక్రమాలకు ఆమోదం పొందడంలో తన సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉన్నందు వలన విచారణ చేయకుండా చేసే హత్యల నిరోధక చట్టానికి మద్దతు ఇవ్వకుండా దూరంగా ఉండాలని ఆయన నిర్ణయించుకున్నారు - అయితే ఆయన సామూహిక హత్య యొక్క ఒక కిరాతక రూపంగా విచారణ లేకుండా చేసే హత్యలను నిరసించారు.[127]
ఆయన పాలనా కాలంలో ఆఫ్రికన్ అమెరికన్‌ల యొక్క పౌర హక్కుల కోసం అడుగులు పడ్డాయని చరిత్రకారుడు కెవిన్ జే. మెక్‌మహోన్ పేర్కొన్నారు. రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క న్యాయ శాఖలో పౌర హక్కుల విభాగం నేషనల్ అసిసోయేషన్ ఫర్ ది అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఆఫ్ కలర్డ్ పీపుల్ (NAACP)తో కలిసి పనిచేసింది. పోలీసుల కిరాతకత్వం, చిత్రవధలు చేసి చంపడం మరియు ఓటు హక్కుల వేధింపులకు సంబంధించిన కేసుల్లో రూజ్‌వెల్ట్ ఇతర పౌర హక్కుల సంఘాలతో కలిసి పనిచేశారు. ఇటువంటి చర్యలతో దక్షిణాదిలోని శ్వేతజాతి దురహంకారులకు మరియు వాషింగ్టన్‌లోని వారి రాజకీయ భాగస్వాములకు కఠిన సందేశాలు పంపినట్లు అయిందని వాదనలు ఉన్నాయి.[128]
1960వ దశకం నుంచి, FDR తన పాలనా కాలంలో[129] హోలోకాస్ట్‌ను నిలువరించడంలో నిర్ణయాత్మకంగా వ్యవహరించలేకపోయారని అభియోగాలు మోపబడ్డాయి. 1939నాటి ఒక సంఘటనలో ఎస్ఎస్ సెయింట్ లూయిస్ నౌకలోని 936 మంది యూదు శరణార్థులకు ఆశ్రయం కల్పించడానికి తిరస్కరించారు, కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన కఠిన చట్టాలు ఫలితంగా వీరిని అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లోకి అనుమతించలేదు, ఇటువంటి కొన్ని సంఘటనలు ఆయనపై ఆరోపణలకు బలం చేకూర్చాయి.
రూజ్‌వెల్ట్ సైనిక దళాల్లోకి అన్ని జాతులవారికి ప్రవేశం కల్పించడానికి నిరాకరించారు. అయితే 1941 జూన్ 25న రూజ్‌వెల్ట్ కార్యనిర్వాహక ఆదేశం 8802పై సంతకం చేశారు, దీనితో రక్షణ సంబంధ పరిశ్రమల్లో కార్మికులను నియమించడానికి జాతి, మతం, వర్ణం లేదా జాతీయ మూలం ఆధారిత వివక్ష తొలగించబడింది.[130][131]

శత్రుదేశాలకు చెందిన పౌరులు, జపాన్ మూలంగల వ్యక్తుల విషయంలో క్రూరంగా వ్యవహరించారు. 1942 ఫిబ్రవరి 19న రూజ్‌వెల్ట్ కార్యనిర్వాహక ఆదేశం 9066ను జారీ చేశారు, ఈ ఆదేశాన్ని అధిక-ముప్పు ఉన్న ప్రాంతాలుగా గుర్తించిన పశ్చిమ తీరంలోని అనేక నగరాల్లో ద్వంద్వ పౌరసత్వం ఉన్నవారితోపాటు, శత్రుదేశానికి సంబంధించిన వ్యక్తిగా గుర్తించిన ప్రతి ఒక్కరికీ వర్తింపజేశారు. ఇటలీతో US యుద్ధంలోకి అడుగుపెట్టినప్పుడు, సుమారుగా 600,00 మంది ఇటలీ సంతతి పౌరులపై (US పౌరసత్వంలేని ఇటలీ పౌరులు) కఠినమైన ప్రయాణ ఆంక్షలు విధించారు; అక్టోబరు 1942లో ఈ ఆంక్షలను ఎత్తివేయడం జరిగింది.[132]
జపాన్ సంతతికి చెందిన 120,000 మంది పౌరులను బలవంతంగా పశ్చిమ తీరం నుంచి ఖాళీ చేయించారు. 1942 నుంచి 1945 వరకు జపనీయులను రాజకీయ ఖైదీ కేంద్రాల్లో ఉంచారు. పశ్చిమ తీరానికి వెలుపల ఉన్నవారు మరియు హవాయిలోని పౌరులకు మాత్రం ఇటువంటి ఇబ్బందులు ఏర్పడలేదు.
వారసత్వం

సి-స్పాన్ నిర్వహించిన 1999నాటి ఒక అధ్యయనంలో ఎక్కువ మంది చరిత్రాధ్యయనకారులు అబ్రహం లింకన్, జార్జి వాషింగ్టన్ మరియు రూజ్‌వెల్ట్‌లను అత్యంత గొప్ప అమెరికా అధ్యక్షుల్లో మొదటి ముగ్గురిగా గుర్తించారు, ఇతర అధ్యయనాల్లో కూడా ఇదే ఫలితాలు వచ్చాయి.[133] గుల్లప్ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం 20వ శతాబ్దంలో అమెరికా పౌరులకు అత్యంత స్ఫూర్తిదాయకంగా నిలిచిన వ్యక్తుల్లో రూజ్‌వెల్ట్ ఆరో స్థానంలో నిలిచారు.[134][135]
ఆయన పాలనా కాలం సందర్భంగా మరియు తరువాత రూజ్‌వెల్ట్ విమర్శకులు ఆయన విధానాలు మరియు అభిప్రాయాలను మాత్రమే కాకుండా, ఆయన సుదీర్ఘకాల అధ్యక్ష జీవితం కారణంగా ఏర్పడిన అధికారాన్ని ఏకం చేయడం, రెండు ప్రధాన సంక్షోభాల సమయంలో ఆయన చేసిన సేవలను మరియు ఆయనకు లభించిన అసాధారణ ప్రజాకర్షణను కూడా ప్రశ్నించారు. రూజ్‌వెల్ట్ కాలంలో ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలను వేగంగా విస్తరించడం అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వ పాత్రకు పునర్నిర్వచనం చెప్పింది, తరువాతి తరాలకు ఉదారవాదాన్ని పునర్నిర్వచించేందుకు ప్రభుత్వ సామాజిక కార్యక్రమాలు కీలకమని రూజ్‌వెల్ట్ సమర్థించారు.[136]
ప్రపంచ వేదికపై రూజ్‌వెల్ట్ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల నాయకత్వ పాత్రను పటిష్ఠపరిచారు, ఫోర్ ఫ్రీడమ్స్ ప్రసంగం వంటి ప్రకటనలతో యుద్ధం మరియు దాని వెలుపల అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల క్రియాశీల పాత్రకు ప్రాతిపదికను ఏర్పాటు చేశారు.
1945లో హాల్వ్‌డాన్ కోహత్ నోబెల్ శాంతి బహుమతికి ఎంపిక చేసిన ఏడుగురు అభ్యర్థుల్లో రూజ్‌వెల్ట్ పేరు కూడా ఉన్నట్లు చెప్పారు. అయితే, ఆయన వీరిలో ఎవరినీ స్పష్టంగా నామినేట్ చేయలేదు. వాస్తవానికి నామినేట్ చేయబడిన వ్యక్తి కార్డెల్ హల్.[137]
ఫ్రాంక్లిన్ మరణం తరువాత, ఎలియనోర్ రూజ్‌వెల్ట్ US మరియు ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పాల్గొనాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది, యునైటెడ్ నేషన్స్ (ఐక్యరాజ్యసమితి)ని ఏర్పాటు చేసిన సదస్సులో ప్రతినిధిగా వ్యవహరించడంతోపాటు, పౌర హక్కుల కోసం ప్రచారం నిర్వహించారు. ఆయన పరిపాలక బృందంలోని అనేక మంది సభ్యులు ట్రూమాన్, కెన్నెడీ మరియు జాన్సన్ పాలనా యంత్రాంగాల్లో కీలక పాత్రలు పోషించారు, తరువాత అధ్యక్షులుగా పనిచేసిన ట్రూమాన్, కెన్నెడీ, జాన్సన్‌లు రూజ్‌వెల్ట్ రాజకీయ వారసత్వాన్ని స్వీకరించారు.[138]
రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క హైడ్ పార్కు నివాసం ఇప్పుడు ఒక జాతీయ చారిత్రక ప్రదేశం మరియు ఆయన అధ్యక్ష గ్రంథాలయం దీనిలో నిర్వహించబడుతుంది. జార్జియాలోని వార్మ్ స్ప్రింగ్స్‌లో ఉన్న ఆయన విడిది ఇంటిలో జార్జియా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక సంగ్రహాలయాన్ని నిర్వహిస్తుంది. ఆయన వేసవి విడిది ఉన్న కాంపోబెల్లో ద్వీపంలో కెనడా మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు సంయుక్తంగా రూజ్‌వెల్ట్ కాంపోబెల్లో అంతర్జాతీయ పార్కును నిర్వహిస్తున్నాయి; ఈ ద్వీపానికి వెళ్లేందుకు ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ వంతెనమీదగా మార్గం ఉంది.
వాషింగ్టన్ డి.సి.లోని టైడల్ బేసిన్‌లో జెఫెర్సన్ మెమోరియల్ పక్కన రూజ్‌వెల్ట్ మెమోరియల్ ఉంది, రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క చిత్రం రూజ్‌వెల్ట్ డైమ్‌పై (నాణెం) ఉంటుంది. USవ్యాప్తంగా, మిగిలిన ప్రపంచ దేశాల్లో అనేక పార్కులు మరియు పాఠశాలలతోపాటు, ఒక విమానవాహక నౌక మరియు ఒక ప్యారిస్ భూగర్భ స్టేషన్ మరియు వందలాది వీధులు మరియు కూడళ్లకు గౌరవసూచకంగా ఆయన పేరు పెట్టారు.
రూజ్‌వెల్ట్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలం మహా మాంద్యం మరియు రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నుంచి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలను సుసంపన్న భవిష్యత్‌లోకి తీసుకొచ్చిందని FDR జీవితకథ రాసిన జీన్ ఎడ్వర్డ్ స్మిత్ 2007లో పేర్కొన్నారు, చక్రాల కుర్చి నుంచి తనను తాను నిలబెట్టుకోవడంతోపాటు, దేశాన్ని మోకాళ్ల నుంచి నిలబెట్టారని కీర్తించారు.[139]
బాలుర స్కౌట్ మద్దతుదారు
1915 నుంచి స్కౌటింగ్‌కు రూజ్‌వెల్ట్ బలమైన మద్దుతుదారుగా ఉన్నారు. 1924లో ఆయన న్యూయార్క్ సిటీ బాయ్స్ స్కౌట్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్షుడయ్యారు, 1924–1928 మధ్యకాలంలో న్యూయార్క్ నగరంలోని స్కౌట్‌లకు సేవల కోసం టెన్ మైల్ రివర్ బాయ్ స్కౌట్ క్యాంప్ అభివృద్ధికి నేతృత్వం వహించారు.[140] 1930లో గవర్నర్‌గా ఉన్నప్పుడు బాయ్ స్కౌట్స్ ఆఫ్ అమెరికా (BSA) ఆయనను యువకులకు ఇచ్చే తమ అత్యున్నత పురస్కారం సిల్వర్ బఫెలో అవార్డుతో సత్కరించింది, జాతీయ స్థాయిలో యువతకు ప్రత్యేక మద్దతు ఇచ్చినందుకు గుర్తుగా ఆయనకు ఈ పురస్కారాన్ని అందించారు.[141] తువాత US అధ్యక్షుడిగా రూజ్‌వెల్ట్ BSA గౌరవ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు, 1937లో వాషింగ్టన్ డి.సి.లో జరిగిన మొదటి జాతీయ బాంబోరీలో పాల్గొన్నారు.[142]
స్టాంపుల సేకరణకర్త

రూజ్‌వెల్ట్ మంచి స్టాంపుల సేకరణకర్తగా గుర్తింపు పొందారు, ఆయన ఈ ఆసక్తిని మీడియా కల్పించిన ప్రచారం చివరకు ఈ సరదాకు ఎంతో ప్రాచుర్యం కల్పించింది. రూజ్‌వెల్ట్ తన పాలనా కాలంలో వ్యక్తిగతంగా అన్ని కొత్త US స్టాంపు నమూనాలను ఆమోదించారు, మొత్తం 200 స్టాంపులపై ఆయన ఆమోదముద్ర వేశారు, వీటిలో కొన్నింటి నమూనాలను ఆయన స్వయంగా రూపొందించారు. కొన్ని స్టాంపులు ప్రజా సెలవుదినాలు మరియు కార్యక్రమాల స్మారకార్థం విడుదలయ్యాయి. జేమ్స్ ఫార్లేను రూజ్‌వెల్ట్ US పోస్ట్‌మాస్టర్ జనరల్గా నియమించారు, ఫార్లే వార్షిక స్మారకార్థ విడుదలలను పెంచారు, ఈ చర్య కూడా తపాలా బిళ్లల సేకరణ వ్యాపకానికి మరింత ప్రాచుర్యం కల్పించింది.[143]
యునైటెడ్ స్టేట్స్ పోస్టల్ సర్వీస్ ద్వారా కూడా రూజ్‌వెల్ట్ గౌరవం పొందారు, పోస్టల్ సర్వీస్ ఆయన గౌరవార్థం 1966లో ఒక ప్రముఖ అమెరికన్‌ల శ్రేణిలో భాగంగా 6¢ పోస్టేజ్ స్టాంపును విడుదల చేసింది. -- రూజ్‌వెల్ట్ గౌరవార్థం అనేక ఇతర US తపాలా బిళ్లలు కూడా విడుదలయ్యాయి.
ప్రసార సాధనాలు

వీటిని కూడా చూడండి

ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్‌పై విమర్శలు
కాంపోబెల్లో వద్ద సూర్యోదయం
వివాహం చేసుకున్న బంధువుల జాబితా
అధ్యక్ష బాధ్యతల్లో మరణించిన యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుల జాబితా
ఆర్థూర్‌డాలే
వార్మ్ స్ప్రింగ్స్
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో మహా మాంద్యం
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుల చారిత్రక ర్యాంకులు
రహస్య వ్యాపార ప్రణాళిక
FDR యొక్క ల్యూమౌసిన్ (విలాసవంతమైన కారు)
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుల జాబితా
US తపాల స్టాంపులపై ఉన్న US అధ్యక్షులు
సూచనలు మరియు గ్రంథపట్టిక
గమనికలు

జీవితచరిత్రలు

బ్లాక్, కోన్రాడ్. ఫ్రాంక్లిన్ డెలనో రూజ్‌వెల్ట్: ఛాంపియన్ ఆఫ్ ఫ్రీడమ్, 2003, ISBN 9781586482824: సమగ్ర జీవిత చరిత్ర
బ్రాండ్స్, హెచ్.డబ్ల్యూ. ట్రైటర్ టు హిజ్ క్లాస్: The ప్రివిలైజ్డ్ లైఫ్ అండ్ రాడికల్ ప్రెసిడెన్సీ ఆఫ్ ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ (2009), ISBN 9780385519588:టైటిల్ భిన్నంగా, ఈ పుస్తకంలో అనుకూలమైన జీవిత చరిత్రను పొందుపరిచారు
బర్న్స్, జేమ్స్ మాక్‌గ్రెగర్. రూజ్‌వెల్ట్ (1956, 1970), 2వ వాల్యూమ్; ISBN 9780156788700: వివరణాత్మక అధ్యయన జీవితచరిత్ర, దీనిలో రాజకీయాలపై దృష్టి పెట్టారు; వాల్యూమ్ 2 యుద్ధ సంవత్సరాలను వివరించింది
ఫ్రైడెల్, ఫ్రాంక్. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్: ఎ రెండెజ్వోయస్ విత్ డెస్టినీ (1990), ISBN 9780316292603: వన్-వాల్యూమ్ స్కాలర్లీ బయోగ్రఫీ; మొత్తం జీవిత విశేషాలు తెలియజేస్తుంది
ఫ్రైడెల్ ఫ్రాంక్. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ (4వ వాల్యూమ్ 1952–73), OCLC: అత్యంత సమగ్ర అధ్యయన జీవిత చరిత్ర; 1934లో ముగుస్తుంది.
డేవిస్, కెన్నెత్ ఎస్. FDR: ది బెకనింగ్ ఆఫ్ డెస్టినీ, 1882–1928 (1972), ISBN 9780399109980: బాగా రాయబడిన ప్రసిద్ధ జీవిత చరిత్ర
గుడ్విన్, డోరిస్ కీర్న్స్. నో ఆర్డినరీ టైమ్: ఫ్రాంక్లిన్ అండ్ ఎలియనోర్ రూజ్‌వెల్ట్: ది హోమ్ ఫ్రంట్ ఇన్ వరల్డ్ వార్ II (1995), ISBN 9780684804484: బాగా రాయబడిన ప్రసిద్ధ ఉమ్మడి జీవిత చరిత్ర
జెన్‌కిన్స్, రాయ్. ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ (2003), ISBN 9780805069594: బ్రిటీష్ కోణం నుంచి కొద్దిస్థాయి జీవిత చరిత్ర
లాష్, జోసెఫ్ పి. ఎలియనోర్ అండ్ ఫ్రాంక్లిన్: ది స్టోరీ ఆఫ్ దెయిర్ రిలేషన్‌షిప్ బేస్డ్ ఆన్ ఎలియనోర్ రూజ్‌వెల్ట్స్ ప్రైవేట్ పేపర్స్ (1971), ISBN 9780393074598: వివాహ చరిత్ర.
మోర్గాన్, టెడ్, FDR: ఎ బయోగ్రఫీ, (1985), ISBN 9780671454951: బాగా రాయబడిన ప్రసిద్ధ జీవిత చరిత్ర
స్మిత్, జీన్ ఎడ్వర్డ్, FDR, (2007), ISBN 9781400061211: అధ్యయనకారుల ద్వారా రాయబడిన సమగ్ర జీవిత చరిత్ర.
వార్డ్, జియోఫ్రే సి. బిఫోర్ ది ట్రంపెట్: యంగ్ ఫ్రాంక్లిన్ రూజ్‌వెల్ట్, 1882–1905 (1985), ISBN 9780060154516; ఎ ఫస్ట్ క్లాస్ టెంపర్‌మెంట్: ది ఎమర్జెన్స్ ఆఫ్ ఫ్రాంక్లిన్ రూజ్‌వెల్ట్, (1992), ISBN 9780060160661: 1905–1932 మధ్యకాల విశేషాలు తెలియజేస్తుంది; బాగా రాసిన ప్రసిద్ధ జీవిత చరిత్ర

అధ్యయనకారుల ద్వితీయ మూలాలు

ఆల్టెర్, జోనాథన్ ది డిఫైనింగ్ మూమెంట్: FDR's హండ్రెడ్ డేస్ అండ్ ది ట్రింప్ ఆఫ్ హోప్ (2006), ISBN 9780743246002, ప్రసిద్ధ చరిత్ర
బాడ్జెర్, ఆంథోనీ. FDR: ది ఫస్ట్ హండ్రెడ్ డేస్ (2008) 200 పేజీలు; ఓవర్‌వ్యూ బై లీడింగ్ బ్రిటీష్ స్కాలర్ ISBN 0809044412
బీస్లే, మౌరిన్, మరియు ఇతరులు.  (2001), ISBN 0313301816
బెల్లుష్, బెర్నార్డ్;  (1955) LCCN–00
గ్రాహం, ఓటిస్ ఎల్. అండ్ మేఘాన్ రాబిన్సన్ వాండెర్. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్: హిజ్ లైఫ్ అండ్ టైమ్స్. (1985). ISBN 9780816186679, ఎన్‌సైక్లోపీడియా
కెన్నెడీ, డేవిడ్ ఎం. ఫ్రీడమ్ ఫ్రమ్ ఫియర్: ది అమెరికన్ పీపుల్ ఇన్ డిప్రెషన్ అండ్ వార్, 1929–1945. (1999), ISBN 9780195038347, వైడ్-రేంజింగ్ సర్వే ఆఫ్ నేషనల్ ఎఫైర్స్ బై లీడింగ్ స్కాలర్
లెచ్‌టెన్‌బర్గ్, విలియమ్ ఇ. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది న్యూ డీల్, 1932–1940. (1963), ISBN 9780061330254, ఎ స్టాండర్డ్ ఇంటర్‌ప్రెటివ్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఎరా.
లెచ్‌టెన్‌బర్గ్, విలియమ్ ఇ. "ది లెంథనింగ్ షాడో ఆఫ్ FDR: ఎన్ ఎడ్యూరింగ్ మైత్". ఇన్ మైత్ అమెరికా: ఎ హిస్టారికల్ ఆంథాలజీ, వాల్యూమ్ II . 1997 గెర్‌స్టెర్, ప్యాట్రిక్ అండ్ కోర్డ్స్, నికోలస్. (ఎడిటర్‌లు.) బ్రాండివైన్ ప్రెస్, సెయింట్ జేమ్స్, NY. ISBN 1-881-089-97-5.
లెచ్‌టెన్‌బర్గ్, విలియమ్ ఇ. ఇన్ ది షాడో ఆఫ్ FDR: ఫ్రమ్ హ్యారీ ట్రూమాన్ (2001), ISBN 9780801487378, హిజ్ లాంగ్-టర్మ్ ఇన్‌ఫ్లూయెన్స్
లెచ్‌టెన్‌బర్గ్, విలియమ్ ఇ. "షోడౌన్ ఆన్ ది కోర్ట్." స్మిత్‌సోనియన్ 2005 36(2): 106–113. ISSN పూర్తిపాఠం: ఎబ్స్కో వద్ద
మెక్‌మోహన్, కెవిన్ జే. రీకన్సిడరింగ్ రూజ్‌వెల్ట్ ఆన్ రేస్: హో ది ప్రెసిడెన్సీ పేవ్డ్ ది రోడ్ టు బ్రౌన్. (2004), ISBN 9780226500881

పార్మెట్, హెర్బెర్ట్ ఎస్. అండ్ మేరీ బి. హెచట్; నెవర్ ఎగైన్: ఎ ప్రెసిడెంట్ రన్స్ ఫర్ ఎ థర్డ్ టెర్మ్ (1968), OCLC ఆన్ 1940 ఎలక్షన్
ఫెడర్సన్, విలియమ్ డి. ఎ కంపానియన్ టు ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ (2011) 768 పేజీలు; ఎస్సేస్ బై స్కాలర్స్ కవరింగ్ మేజర్ హిస్టారియోగ్రాఫికల్ థీమ్స్
రౌచ్‌వే, ఎరిక్. ది గ్రేట్ డిప్రెషన్ అండ్ ది న్యూ డీల్; ఎ వెరీ షార్ట్ ఇంట్రడక్షన్ (2008), ISBN 9780195326345, బ్లాలెన్స్‌డ్ సమ్మరీ
రిట్చీ, డొనాల్డ్ ఎ. ఎలెక్టింగ్ ఎఫ్‌డిఆర్: ది న్యూ డీల్ కాంపైన్ ఆఫ్ 1932 (2007), ISBN 9780700616879
రోసెన్, ఇలియట్ ఎ. రూజ్‌వెల్ట్, ది గ్రేట్ డిప్రెషన్ అండ్ ఎకనామిక్స్ ఆఫ్ రికవరీ. (2005), ISBN 9780813923680
ష్లెసింజెస్, ఆర్థూర్ ఎం. జూనియర్, ది ఏజ్ ఆఫ్ రూజ్‌వెల్ట్ , 3 వాల్యూమ్‌లు, (1957–1960), OCLC, ది క్లాసిక్ నారేటివ్ హిస్టరీ. FDRకు బలమైన మద్దతు ఇస్తుంది.
షా, స్టీఫెన్ కే.; పెడెర్సన్, విలియమ్ డి.; అండ్ విలియమ్స్, ఫ్రాంక్ జే., eds. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్ ఆఫ్ ది సుప్రీంకోర్ట్. (2004), ISBN 9780765610331
సిట్కోఫ్, హార్వర్డ్, ed. ఫిఫ్టీ ఇయర్స్ లేటర్: ది న్యూ డీల్ ఎవాల్యువేటెటడ్ (1985). ISBN 9780394335483; అధ్యయనకారుల వ్యాసాలు

విదేశాంగ విధానం మరియు రెండో ప్రపంచ యుద్ధం

వాయ్నే ఎస్. కోల్, "అమెరికన్ ఎంట్రీ ఇన్‌టు వరల్డ్ వార్ II: ఎ హిస్టారియోగ్రాఫికల్ అప్రైజల్," ది మిసిసిపీ వ్యాలీ హిస్టారికల్ రివ్యూ, వాల్యూమ్. 43, నెం. 4. (మార్చి, 1976), పేజీలు. 53–70. OCLC
డాలెక్, రాబర్ట్. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ అండ అమెరికన్ ఫారిన్ పాలసీ, 1932–1945 (2వ ఎడిషన్ 1995) విదేశాంగ విధానంపై విస్తృత అధ్యయనం
గ్లాంటెజ్, మేరీ ఇ. FDR అండ్ ది సోవియట్ యూనియన్: ది ప్రెసిడెండ్స్ బాటిల్స్ ఓవర్ ఫారిన్ పాలసీ. యు. ప్రెస్ ఆఫ్ కాన్సాస్, 2003. 253 పేజీలు.ISBN 9780700613656
హెన్రిచ్, వాల్డో. థ్రెషోల్డ్ ఆఫ్ వార్.  ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ అమెరికన్ ఎంట్రీ ఇన్‌టు వరల్డ్ వార్ II (1988). ISBN 9780195044249
కింబాల్, వారెన్. ది జగ్లెర్: ఫ్రాంక్లిన్ రూజ్‌వెల్ట్ యాజ్ వరల్డ్ స్టేట్స్‌మాన్ (1991) ISBN 9780691047874
లాంగర్, విలియమ్ అండ్ ఎస్. ఎవెరెట్ గ్లీసన్. ది ఛాలెంజ్ టు ఐసోలేషన్, 1937–1940 (1952) OCLC. ది అండర్‌క్లియర్డ్ వార్, 1940–1941 (1953) OCLC. హైలీ ఇన్‌ఫ్లూయెన్షియల్ టు-వాల్యూమ్ సెమీ-అఫీషియల్ హిస్టరీ
లారాబీ, ఎరిక్.  కమాండర్ ఇన్ ఛీఫ్: ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్, హిస్ లెప్టినెంట్స్, అండ్ దెయిర్ వార్ . ISBN 9780060390501 FDR యుద్ధాన్ని ఏ విధంగా నిర్వహించారనే దానిపై సమగ్ర చరిత్ర

వీన్‌బర్గ్, గెర్‌హార్డ్ ఎల్. ఎ వరల్డ్ ఎట్ ఆర్మ్స్: ఎ గ్లోబల్ హిస్టరీ ఆఫ్ వరల్డ్ వార్ II (1994) ISBN 9780521443173. యుద్ధం యొక్క సంపూర్ణ చరిత్ర; FDR మరియు ఇతర ప్రధాన నేతల దౌత్యంపై దృష్టి పెడుతుంది
వుడ్స్, రాండాల్ బెన్నెట్. ఎ ఛేంజింగ్ ఆఫ్ ది గార్డ్: ఆంగ్లో-అమెరికన్ రిలేషన్స్, 1941–1946 (1990) ISBN 9780807818770

విమర్శలు

బార్నెస్, హ్యారీ ఎల్మెర్. పర్పెట్చువల్ వార్ ఫర్ పర్పెట్చువల్ పీస్: ఎ క్రిటికల్ ఎగ్జామినేషన్ ఆఫ్ ది ఫారిన్ పాలసీ ఆఫ్ ఫ్రాంక్లిన్ రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ఇట్స్ ఆఫ్టర్‌మాత్ (1953). "రివిజనిస్ట్" బ్లేమ్స్ FDR ఫర్ ఇన్సైటింగ్ జపాన్ టు అటాక్.
బెస్ట్, గ్యారీ డీన్. ది రీట్రీట్ ఫ్రమ్ లిబరలిజం: కలెక్టివిస్ట్స్ వర్సస్ ప్రోగ్రెసివ్స్ ఇన్ ది న్యూ డీల్ ఇయర్స్ (2002) క్రిటిసైజెస్ ఇంటలెక్చువల్స్ హు సపోర్టెడ్ FDR
బెస్ట్, గ్యారీ డీన్. ప్రైడ్, ప్రీజ్యుడిస్ అండ్ పాలిటిక్స్: రూజ్‌వెల్ట్ వర్సస్ రికవరీ, 1933–1938 ఫ్రాయెజెర్ పబ్లిషర్స్. 1991; సమ్మరైజెస్ న్యూపేపర్ ఎడిటోరియల్స్
కోన్కిన్, పాల్ కే. న్యూ డీల్ (1975), క్రిటిక్యూ ఫ్రమ్ ది లెఫ్ట్
డోయెనెకె, జస్టస్ డి. అండ్ స్టోలెర్, మార్క్ ఎ. డిబేటింగ్ ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్స్ ఫారిన్ పాలసీస్, 1933–1945. రోమాన్ & లిటిల్‌ఫీల్డ్, 2005. 248 పేజీలు.
ప్లైన్, జాన్ టి. ది రూజ్‌వెల్ట్ మైత్ (1948), ఫార్మర్ FDR సపోర్టర్ కండమ్న్స్ ఆల్ యాస్పెక్ట్స్ ఆఫ్ FDR
మోలే, రేమండ్. ఆఫ్టర్ సెవన్ ఇయర్స్ (1939) ఇన్సైడర్ మెమైర్ బై బ్రెయిన్ ట్రస్టెర్ హు బికమ్ కన్జర్వేటివ్
రుసెట్, బ్రూస్ ఎం. నో క్లియర్ అండ్ ప్రజెంట్ డేంజర్: ఎ స్కెప్టికల్ వ్యూ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎంట్రీ ఇన్‌టు వరల్డ్ వార్ II 2వ ఎడిషన్. (1997) సేస్ US షుడ్ హాయ్ లెట్ USSR అండ్ జర్మనీ డిస్ట్రాయ్ ఈచ్ అదర్
ప్లాడ్, జోసెఫ్ జే. హిస్టారికల్ పర్‌స్పెక్టివ్ ఆన్ ఫ్రాంక్లిన్ డి రూజ్‌వెల్ట్, అమెరికన్ ఫారిన్ పాలసీ అండ్ ది హోలోకాస్ట్ (2005).
పోవెల్, జిమ్ FDR's ఫోలీ: హో రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ హిజ్ న్యూ డీల్ ప్రొలాంగ్డ్ ది గ్రేట్ డిప్రెషన్. (2003) ISBN 0761501657
రాబిన్సన్, గ్రెగ్. బై ఆర్డర్ ఆఫ్ ది ప్రెసిడెంట్: FDR అండ్ ది ఇన్‌టర్న్‌మెంట్ ఆఫ్ జపనీస్ అమెరికన్స్ (2001) సేస్ FDR's రేసిజం వాజ్ ప్రైమర్లీ టు బ్లేమ్.
షివెల్‌బుష్, వుల్ఫ్‌గ్యాంగ్. త్రీ న్యూ డీల్స్: రిఫ్లెక్షన్స్ ఆన్ రూజ్‌వెల్ట్స్ అమెరికా, ముస్సోలినీస్ ఇటలీ, అండ్ హిట్లర్స్ జర్మనీ, 1933–1939 (2006) కంపార్స్ పాపులిస్ట్ అండ్ పాటెర్నలిస్ట్ ఫీచర్స్
స్మైలీ, జీన్. రీథింకింగ్ ది గ్రేట్ డిప్రెషన్ (1993) షార్ట్ ఎస్సే బై ఎకనామిస్ట్ హు బ్లేమ్స్ బోత్ హోవర్ అండ్ FDR
వైమాన్, డేవిడ్ ఎస్. ది అబాండన్మెంట్ ఆఫ్ ది జ్యూస్: అమెరికా అండ్ ది హోలోకాస్ట్ పాంథియోన్ బుక్స్, 1984. అటాక్స్ రూజ్‌వెల్ట్ ఫర్ ప్యాసివ్ కాంప్లిసిటీ ఇన్ ఎలోయింగ్ హోలోకాస్ట్ టు హాపెన్

ఎఫ్‌డీఆర్స్ రెటోరిక్

బ్రాడెన్, వాల్డో డబ్ల్యూ., అండ్ ఎర్నెస్ట్ బ్రాండెన్‌బర్గ్. "రూజ్‌వెల్ట్స్ ఫైర్‌సైడ్ చాట్స్." కమ్యూనికేషన్ మోనోగ్రాఫ్స్ 22 (1955): 290–302.

బుహైట్, రసెల్ డి. అండ్ డేవిడ్ డబ్ల్యూ. లెవీ, eds. FDR's పైర్‌సైడ్ చాట్స్ (1993)
క్రైగ్, డగ్లస్ బి. ఫైర్‌సైడ్ పాలిటిక్స్: రేడియో అండ్ పొలిటకల్ కల్చర్ ఇన్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్, 1920–1940 (2005)
క్రౌవెల్, లారా. "బిల్డింగ్ ది "ఫోర్ ఫ్రీడమ్స్" స్పీచ్." కమ్యూనికేషన్ మోనోగ్రాఫ్స్ 22 (1952): 266–283.
క్రౌవెల్, లారా. "ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్స్ ఆడియన్స్ పర్సుయేషన్ ఇన్ ది 1936 క్యాంపైన్." కమ్యూనికేషన్ మోనోగ్రాఫ్స్ 17 (1950): 48–64
హౌక్, డేవిస్ డబ్ల్యూ. ఎఫ్. డి. ఆర్. అండ్ ఫియర్ ఇట్‌సెల్ఫ్: ది ఫస్ట్ ఇనాగరల్ అడ్రస్. టెక్సాస్ A&M UP, 2002.
హౌక్, డేవిడ్ డబ్ల్యూ. రెటోరిక్ యాజ్ కరెన్సీ: హోవర్, రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ గ్రేట్ డిప్రెషన్. టెక్సాస్ A&M UP, 2001.
రైయాన్, హాల్‌ఫోర్డ్ రోస్. "రూజ్‌వెల్ట్స్ ఫస్ట్ ఇనాగరల్: ఎ స్టడీ ఆఫ్ టెక్నిక్." క్వార్టర్లీ జర్నల్ ఆఫ్ స్పీచ్ 65 (1979): 137-149
రైయాన్, హాల్‌ఫోర్డ్ రోస్. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్స్ రెటోరికల్ ప్రెసిడెన్సీ. గ్రీన్‌వుడ్ ప్రెస్, 1988
స్టెల్‌జ్నెర్, హెర్మాన్ జి. "'వార్ మెసేజ్,' డిసెంబర్ 8, 1941: ఎన్ అప్రోజ్ టు లాంగ్వేజ్." కమ్యూనికేషన్ మోనోగ్రాఫ్స్ 33 (1966): 419–437.

ప్రాథమిక మూలాలు

బ్యూరో ఆఫ్ సెన్సస్,  (1951) ఫుల్ ఆఫ్ యూజ్‌పుల్ డేటా
బ్యూరో ఆఫ్ ది సెన్సస్, హిస్టారికల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్: కాలోనియల్ టైమ్స్ టు 1970 (1976)
కాంట్రిల్, హాడ్లే అండ్ మిల్‌డ్రెడ్ స్ట్రుంక్, eds.; పబ్లిక్ ఒపీనియన్, 1935–1946 (1951), మ్యాసివ్ కాంపిలేషన్ ఆఫ్ మెనీ పబ్లిక్ ఒపీనియన్ పోల్స్ ఫ్రమ్ USA
గాలప్, జార్జి హోరాస్, ed. ది గాలప్ పోల్; పబ్లిక్ ఓపీనియన్, 1935–1971 3 వాల్యూమ్ (1972) సమ్మరైజెస్ రిజల్ట్స్ ఆఫ్ ఈచ్ పోల్ యాజ్ రిపోర్టెడ్ టు న్యూస్‌పేపర్స్.
లోయెవెన్‌హీమ్, ఫ్రాన్సిస్ ఎల్. అండ్ హెరాల్డ్ డి. లాంగ్లే, eds; రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ చర్చిల్: దెయిర్ సీక్రెట్ వార్‌టైమ్ కరెస్‌పాండెన్స్ (1975)
మోలే, రేమండ్. ఆఫ్టర్ సెవెన్ ఇయర్స్ (1939), మెమైర్ బైకీ బ్రెయిన్ ట్రస్టెర్
నిక్సాన్, ఎడ్జర్ బి. ed. ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ఫారిన్ ఎఫైర్స్ (3 వాల్యూమ్ 1969), కవర్స్ 1933–37. 2 సిరీస్ 1937–39 ఎవైలబుల్ ఆన్ మైక్రోఫిచి అండ్ ఇన్ ఎ 14 వాల్యూమ్ ప్రింట్ ఎడిషన్ ఎట్ సమ్ అకడమిక్ లైబ్రరీస్.
రూజ్‌వెల్ట్, ఫ్రాంక్లిన్ డి.; రోసెన్‌మ్యాన్, సామ్యేల్ ఇర్వింగ్, ed. ది పబ్లిక్ పేపర్స్ అండ్ అడ్రెసెస్ ఆఫ్ ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ (13 వాల్యూమ్, 1938, 1945); పబ్లిక్ మెటీరియల్ ఓన్లీ (నో లెటర్స్); కవర్స్ 1928–1945.
జెవిన్, బి. డి. ed.; నథింగ్ టు ఫియర్: ది సెలెక్టెడ్ అడ్రెసెస్ ఆఫ్ ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్, 1932–1945 (1946) సెలెక్టెడ్ స్పీచెస్
డాక్యుమెంటరీ హిస్టరీ ఆఫ్ ది ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ 20 వాల్యూమ్. ఎవైలబుల్ ఇన్ సమ్ లార్జ్ అకడమిక్ లైబ్రరీస్.
రూజ్‌వెల్ట్, ఫ్రాంక్లిన్ డి.; మైరోన్ సి. టైలర్, ed. వార్‌టైమ్ కరెస్‌పాండెన్స్ బిట్వీన్ ప్రెసిడెంట్ రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ పోప్ పియస్ XII . ప్రిఫేసెస్ బై పియస్ XII అండ్ హ్యారీ ట్రూమాన్. కెస్సింజెర్ పబ్లిషింగ్ (1947, రీప్రింటెడ్, 2005). ISBN 1-4191-6654-9

బాహ్య లింకులు

 ఫ్రమ్ ది లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్
 in libraries (WorldCat catalog)

 వన్ ఆఫ్ ది లార్జెస్ట్ ఎఫ్‌డిఆర్-రిలేటెడ్ రీసోర్సెస్ ఇన్ ది వరల్డ్
 ఫోటోగ్రఫిక్ కలెక్షన్ ఫ్రమ్ ది నేషనల్ ఆర్కైవ్స్
 (స్టాండింగ్ ఆన్ రైట్) అండ్ సెక్రటరీ ఆఫ్ నేవీ జోసెఫస్ డేనియెల్స్ కంగ్రాట్యులేట్ కమాండర్ ఆల్బెర్ట్ సి. రీడ్ అండ్ హిజ్ క్ర్యూ ఆన్ దెయిర్ హిస్టారిక్ క్రాసింగ్ ఆఫ్ ది అట్లాంటిక్ ఓషన్ ఇన్ ది NC-4 ఇన్ మే 1919. (ఫోటో 1919 జూన్ 30)
 ఆన్ ది హిస్టరీ ఛానల్

ప్రసంగాలు మరియు ఉల్లేఖనాలు: ఆడియో మరియు ప్రతిలేఖనాలు

సుప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యలు
 ఎట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా ఎట్ శాంతా బార్బరా

, , , , , , , , , ,

, , ,

, , ,
 (2 నిమిషాలు)

ఇతరాలు

 at Project Gutenberg

|PLACE OF BIRTH=Hyde Park, New York
|DATE OF DEATH=(1945-04-12)April 12, 1945
|PLACE OF DEATH=Warm Springs, Georgia
}}
వర్గం:19-సెంచరీ అమెరికన్ ఎపిస్కోపాలియన్స్
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు చెందిన 20వ శతాబ్దపు అధ్యక్షులు
వర్గం:ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్
వర్గం:అమెరికన్ ఎపిస్కోపాలియన్స్
వర్గం:డచ్ సంతతికి చెందిన అమెరికా పౌరులు
వర్గం:అమెరికన్ ఫిలటెలిస్ట్స్
వర్గం:ఫ్రెంచ్ సంతతికి చెందిన అమెరికా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:అంగ వైకల్యం గల అమెరికా పౌరులు
వర్గం:వీడియో క్లిప్‌లు ఉన్న వ్యాసాలు
వర్గం:కొలంబియా లా స్కూల్ పూర్వవిద్యార్థులు
వర్గం:కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు
వర్గం:మెదడు రక్తస్రావం కారణంగా మరణాలు
వర్గం:డెమొక్రటిక్ పార్టీ (యునైటెడ్ స్టేట్స్) అధ్యక్ష అభ్యర్థులు
వర్గం:డెమొక్రటిక్ పార్టీ (యునైటెడ్ స్టేట్స్) ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థులు
వర్గం:డచెస్ కౌంటీ, న్యూయార్క్ పొలిటీషియన్స్
వర్గం:న్యూయార్క్ గవర్నర్‌లు
వర్గం:గ్రాంటన్ స్కూల్ పూర్వవిద్యార్థులు
వర్గం:హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు
వర్గం:నైట్స్ గ్రాండ్ గ్రాస్ ఆఫ్ ది మిలిటరీ విలియమ్ ఆర్డర్
వర్గం:నూతన ఒప్పందం
వర్గం:న్యూయార్క్ డెమొక్రాట్‌లు
వర్గం:న్యూయార్క్ న్యాయవాదులు
వర్గం:న్యూయార్క్ రాష్ట్ర సెనెటర్‌లు
వర్గం:పారాప్లెజియా ఉన్న వ్యక్తులు
వర్గం:శారీరక వైకల్యాలు గల రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షులు
వర్గం:మేడైల్లే మిలిటైర్ యొక్క గ్రహీతలు
వర్గం:రూజ్‌వెల్ట్ కుటుంబం
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్ష అభ్యర్థులు, 1932
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్ష అభ్యర్థులు, 1936
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్ష అభ్యర్థులు, 1940
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్ష అభ్యర్థులు, 1944
వర్గం:హత్యా యత్నాలను తప్పించుకున్న US అధ్యక్షులు
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థులు, 1920
వర్గం:రెండో ప్రపంచ యుద్ధ రాజకీయ నేతలు
వర్గం:1882 జననాలు
వర్గం:1945 మరణాలు
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల డెమొక్రటిక్ పార్టీ అధ్యక్షులు
వర్గం:టైమ్ పర్సన్స్ ఆఫ్ ది ఇయర్

ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్

ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్ ఎప్పుడు మరణించాడు?