గ్లూకోస్ (Glucose) ఒక సాధారణ చక్కెర. ఇది జీవరసాయనికంగా చాలా ప్రధానమైనది. జీవకణాలలో జరిగే శక్తి వినిమయ చర్యలలో గ్లూకోస్ ఎక్కువగా పాల్గొంటుంది. దీని అణుఫార్ములా C6H12O6, దీని అణువులో ఆరు కర్బన పరమాణువులు, 12 ఉదజని పరమాణువులు, 6 ఆమ్లజని పరమాణువులూ ఉన్నాయి. గ్లూకోజ్ జంతువుల రక్తంలో బ్లడ్ సుగర్ గా ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. ఇది సూర్యకాంతి నుండి శక్తిని గ్రహించి నీరు, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ లతో కలిసి కిరణజన్య సంయోగ క్రియ జరిగేటప్పుడు ఏర్పడుతుంది. కణ శ్వాసక్రియకు ఇది ప్రధానమైన శక్తి వనరు. గ్లూకోజ్ మొక్కలలో స్టార్చ్ రూపంలోను, జంతువులలో గైకోజెన్ రూపంలోనూ ఒక పాలిమర్ గా భద్రపరచబడుతుంది.

ఆరు కర్బన పరమాణువులు గల గ్లూకోజ్, హెక్సోజ్ గా వర్గీకరింపబడుతుంది. ఇది మోనోశాకరైడు ఉపవర్గంలోనిది. D-గ్లూకోజ్ పదహారు అల్డోహెక్సోజ్ స్టియరో ఐసోమర్లలో ఒకటి. D- ఐసోమెర్, D-గ్లూకోజ్ లు డెక్స్‌ట్రోజ్ గా పిలువబడతాయి. ఇది ప్రకృతిలో సమృద్ధిగా లభ్యమవుతుంది. కానీ L-ఐసోమెర్, L-గ్లూకోజ్ లు లభ్యం కావు. మిల్క్ సుగర్ (లాక్టోజ్), కేన్ సుగర్ (సుక్రోజ్), మాల్టోజ్, సెల్యులోజ్, గైకోజెన్ వంటి చక్కెరలను జలవిశ్లేషణ చేయడం వలన గ్లూకోజ్ లభ్యమవుతుంది. ఇది సాధారణంగా మొక్కజొన్నపిండి నుండి వాణిజ్యపరంగా తయారవుతుంది. ఇందులో కార్న్‌స్టార్చ్ ను ఎంజైమేటిక్ డీ పొలెమెరీకరనంతో పాటు అధిక పీడనంతో కూడిన ఆవిరి ద్వారా జెట్ లో నియంత్రిత pH వద్ద జలవిశ్లేషణ చెందిస్తారు. [3] గ్లూకోజ్ తేనె యొక్క ముఖ్య సంఘటనం.
1747 లో "ఆండ్రియస్ మార్గాఫ్" అనేది మొదటి ఐసోలేట్ గ్లూకోజ్.[4] ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క ఆవశ్యక మందుల జాబితాలో, సాధారణ ఆరోగ్య వ్యవస్థలో అధిక ప్రాధాన్యత గల మందుగా గ్లూకోజ్ ఉంది.[5] గ్లూకోజ్ అనే పేరు గ్రీకు నుండి వచ్చిన ప్రెంచ్ పదమైన γλυκός నుండి వ్యుత్పత్తి అయినది. దీని అర్థం "తియ్యని". [6][7] గ్లూకోజ్ లోని పరలగ్నం అయిన "-ose" అనునది రసాయన వర్గీకరణలో కార్బోహైడ్రేట్లను సూచించే పదం.
జీవశాస్త్రంలో పనితీరు
గ్లూకోజ్ జీవజాలంలో ఆల్డోహెక్సోజ్ గా విరివిగా ఉపయోగపడుతుంది. ఒక సంభావ్య విశ్లేషణ ప్రకారం ప్రోటీన్ల యొక్క అమైనో ఆమ్లాలతో ప్రత్యేకతకాని చర్యలను యితర ఆల్డోహెక్సోజ్ ల కన్నా తక్కువగా చర్యజరిపే గుణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. [8] ఈ చర్య - గ్లైకటేషన్ - అనేక ప్రోటీన్ల పనితీరును బలహీనం చేస్తుంది లేదా నాశనం చేస్తుంది.[8]
గ్లూకోజ్ యొక్క తక్కువ గ్లైకేషన్ రేటు ఇతర అల్డోహెక్సోజ్ లతో పోలిస్తే మరింత స్థిరమైన చక్రీయ రూపం కలిగి ఉండవచ్చని చెప్పవచ్చు, అంటే దాని చర్యాశీల వివృత వలయ రూపంలో కంటే తక్కువ సమయం గడుపుతుంది. [8] గ్లూకోజ్ వలయ రూపంలో అధిక స్థిరత్వం కలిగి ఉండటానికి కారణం అందులో గల హైడ్రాక్సీ సమూహాలు మధ్యస్థ స్థానాలలో ఉండటం. అధిక కాలం ఉండే డయాబెటిస్ (ఉదా: గుడ్డితనం, మూత్రపిండాల వైఫల్యం, పరిధీయ నరాల వ్యాధులు) సంబంధిత వ్యాధులకు ప్రోటీన్లు లేదా లిపిడ్స్ ల యొక్క గ్లైకేషన్ కారణమయ్యే సంభావ్యత ఎక్కువగా ఉంది.[9] దీనికి విరుద్ధంగా అధిక చక్కెరలను ఎంజమ్ నియంత్రిస్తుంది. దీనిని గైకోసిలేషన్ అంటారు. ఇది అనేక ప్రోటీన్ల యొక్క ఆవశ్యక విధి.[10]
శక్తి వనరు
గ్లూకోజ్ అనేది జీవశాస్త్రంలో సర్వవ్యాప్త ఇంధనం. ఇది బాక్టీరియా నుండి మానవుల వరకు అనేక జీవులలో వాయుసహిత శ్వాసక్రియ, అవాయు శ్వాసక్రియ లేదా కిణ్వ ప్రక్రియలలో శక్తివనరుగా వాడబడుతున్నది. గ్లూకోజ్ అన్నది మానవ శరీరానికి శక్తిని అందించే ముఖ్య వనరు. ఇది వాయు సహిత శ్వాసక్రియలో ఒక గ్రాము ఆహార పదార్థం నుండి సుమారు 3.75 కిలో కాలరీల (16 కిలో జౌళ్ళు) శక్తిని ఇస్తుంది.[11] కార్బోహైడ్రేట్లు (ఉదా: స్టార్చ్) విడిపోయి మోనో, డై శాకరైడ్లుగా విడిపోయినపుడు ఎక్కువగా గ్లూకోజ్ ఏర్పడుతుంది. గ్లైకాలసిస్ ద్వారాను, తరువాత సిట్రి ఆమ్ల వలయం, ఆక్సిడేటివ్ పాస్ఫొరైజేషన్ యొక్క చర్యల ఫలితంగానూ, గ్లూజోజ్ ఆక్సీకరణం చెంది కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, నీరు లను ఏర్పరుస్తుంది. దీనినుండి అధిక శక్తి ATP రూపంలో వెలువడుతుంది. ఇన్సులిన్ చర్య, తదితర విధానాలలో ఆహారంలో గ్లూకోజ్ గాఢతను నియంత్రిస్తుంది. మెడడుకు అత్యధిక భాగం శక్తిని గ్లూకోజ్ అందిస్తుంది.[12] అందువలన మానసిక విధానాలలో దీని ప్రభావం ఉంటుంది. గ్లూకోజ్ తగ్గినపుడు మానసిక ప్రక్రియలకు ( ఉదా: స్వయం నియంత్రణ, నిర్ణయాత్మక నిర్ణయం తీసుకోవడం) కావలసిన మానసిక కృషి బలహీనపడుతుంది. .[13][14][15][16] మానవ ఆరోగ్యానికి దాని ప్రాముఖ్యత ఫలితంగా, గ్లూకోజ్ సాధారణ వైద్య రక్త పరీక్షలలో విశ్లేషణకు వాడుతారు. [17] రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిపై విశ్లేషణ చేయడానికి రక్త పరీక్ష కోసం నమూనాలను తీసుకోవడానికి ముందు ఆహారం తీసుకోవడం లేదా ఉపవాశం ఉండటం అనేది ప్రభావం చూపుతుంది. అధిక ఉపవాసం గ్లూకోజ్ బ్లడ్ సుగర్ స్థాయిలు డయాబిటిస్ రావడానికి ముందస్తు సూచన.[18]
గ్లైకాలసిస్

α-D-గ్లూకోజ్హెక్సోకినేజ్α-D-గ్లూకోజ్-6-ఫాస్ఫేట్ATPADPCompound  at KEGG Pathway Database. Enzyme  at KEGG Pathway Database. Compound  at KEGG Pathway Database. Reaction  at KEGG Pathway Database.
కణాలలో వాయు సహిత శ్వాసక్రియ, అవాయు శ్వాసక్రియ లేదా కిణ్వప్రక్రియ ద్వారా జీవ కణాలకు గ్లూకోజ్ అనునది శక్తి వనరు. ఈ అన్ని ప్రక్రియలు జరగడానికి కావలసిన జీవక్రియా మార్గమే గ్లైకాలసిస్. గ్లైకాలసిస్ యొక్క మొదటి దశలో హెక్సోకినేజ్ ద్వారా గ్లూకోజ్ యొక్క ఫాస్ఫొరైలేషన్ జరిగి గ్లూకోజ్ 6-ఫాస్ఫేట్ ఏర్పడుతుంది. ఈ గ్లూకోజ్ పాస్ఫొరైజేషన్ వెంటనే జరగడానికి ముఖ్య కారణం కణం బయట ఆవేశపూరితమైన ఫాస్ఫేట్ గ్రూపు గ్లూకోజ్ 6-ఫాస్ఫేట్ ను నిరోధించడం వలన సులువుగా కణత్వచాన్ని దాటుటలో దాని వ్యాపనాన్ని నిరోధించడం.[19] ఇంకా, అధికశక్తి గల ఫాస్ఫేట్ గ్రూపు కలవడం వలన గ్లైకోలైసిస్ యొక్క తదుపరి దశలలో తరువాతి విచ్ఛిన్నం చేయుటలో గ్లూకోజ్ ను ఉత్తేజపరస్తుంది. శారీరక పరిస్థితులలో ప్రారంభ చర్య తిరోగమనం చెందుతుంది.
వాయు రహిత శ్వాసక్రియలో, రెండు ATP అణువులను (నాలుగు ATP అణువులు గ్లైకోలసిస్ జరిగేటప్పుడు ఉపరితల-స్థాయి ఫాస్ఫోరిలేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతాయి. కానీ ఈ విధానంలో ఎంజైమ్‌లు ఉపయోగించడం ద్వారా రెండు ATP అణువులు అవసరమవుతాయి.) నికర లాభం పొంది ఒక గ్లూకోజ్ అణువు ఉత్పత్తి అవుతుంది. [20] వాయు సహిత శ్వాసక్రియలో, ఆక్సిడేటివ్ ఫాస్ఫొరైజైలేషన్ ద్వారా ఒక అణువు గ్లూకోజ్ అధిక లాభవంతమైన అత్యధికమైన 30 లేదా 32 ATP అణువులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. [21]
పూర్వగాములు
అనేక ముఖ్యమైన పదార్ధాల సంశ్లేషణకు జీవాణువులు గ్లూకోజ్‌ను పూర్వగామిగా ఉపయోగిస్తాయి. స్టార్చ్, సెల్యులోజ్, గైజీజన్ ("జంతువుల స్టార్చ్") అనునవి గ్లూకోజ్ యొక్క సాధారన పాలీమెర్లు (పాలీశాకరైడ్లు). వాటిలో కొన్ని పాలిమర్లు (స్టార్చ్ లేదా గ్లైజోజన్) శక్తిని నిల్వ చేయడానికి సేవలనందిస్తాయి. అదే విధంగా ఇతరమైనవి (సెల్యులోజ్, గ్లూకోజ్ ల ఉత్పన్నం నుండి తయారుచేయబడిన చిటిన్) నిర్మాణాత్మక పాత్రను కలిగి ఉంటాయి. గ్లూకోజ్ యొక్క అలిగో శాకరైడ్లు ఇతర చక్కెరలతో కలసి ముఖ్యమైన శక్తి నిల్వలలో సేవలనందిస్తున్నాయి. వీటిలో"లాక్టోజ్" పాలలో ప్రధానమైన చక్కెర,. ఇది గ్లూకోజ్-గాలక్టోజ్ డైశాకరైడు. సుక్రోజ్ (పంచదార) అనునది గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్ లు కలసిన డైశాకరైడు. కొన్ని రకాల ప్రోటీన్లు, లిపిడ్లతో గ్లూకోజ్ కలసినపుడు జరిగే ప్రక్రియను గ్లైకోసిలేషన్ అంటారు. వాని పైతీరుకు తరచుగా ఇది క్లిష్టమైనది. గ్లూకోజ్క నుండి ఇతర అణువులకు కలిసే ఎంజైములు సాధారణంగా ఫాస్ఫోరైలేటెడ్ గ్లూజోజ్ ను ఉపయోగించి గ్లూకోజ్-ఫాస్ఫేట్ బంధాలను విచ్ఛిన్నం చేసి కొత్త బంధాలను ఏర్పరిచే శక్తిని అందిస్తాయి. గ్లూకోజ్ మోనోమెర్ గా యితర బయోఅణువుల సంయోగం చెందడానికి విచ్చితి చెందించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. గ్లూకోజ్ ప్రాథమిక శక్తి భాండాగారం అని చెప్పడానికి ఇది ముఖ్యమైనది. గ్లూకోజ్ విచ్ఛిన్నం చెంది లిపిడ్సుగా ఏర్పరచగలదు. ఇది ఇతర విటమిన్ సి (ఆస్కార్బిక్ ఆమ్లం) వంటి ముఖ్యమైన అణువులు సంశ్లేషణలో పూర్వగామిగా ఉంటుంది.
వైద్యరంగంలో ఉపయోగాలు
మధుమేహం లో గ్లూకోజ్
మధుమేహం లేదా చక్కర వ్యాధిని వైద్య పరిభాషలో డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అని వ్యవహరిస్తారు . మధుమేహం అంటే మనిషి రక్తంలో చక్కర స్థాయి ఎక్కువగా అనియంత్రిత స్థాయిలో వుండటం. ఇది వ్యాధి కాదు. శరీరంలో ఇన్సులిన్ తగ్గడం వల్ల ఏర్పడే ఒకానొక అసమానత. సాధారణంగా రక్తంలో గ్లూకోస్ 100 మి.గ్రా /డె.లీ వుండాలి. దానికంటే ఎక్కువగా ఉంటే మధుమేహం ఉన్నట్లు భావించాలి . ఆహారం శరీరంలో జీర్ణంకాబడి గ్లూకోస్ గా మారుతుంది . ఈ గ్లూకోస్ కణజాలంలోకి గ్రహింపలేకపోవడం వలన రక్తంలో చక్కర స్థాయి ఎక్కువగా ఉంటుంది. గ్లూకోస్ కణాలలోకి గ్రహించాబడాలంటే ఇన్సులిన్ అనే హార్మోను క్లోమగ్రంధి నుంచి స్రవించబడాలి . ఇన్సులిన్ తక్కువగా స్రవించబడినా, సరిపడా స్రవించబడినప్పటికి సక్రమంగా పనిచేయలేకపోవడంవలన రక్తంలోని గ్లూకోస్ కణాలలోకి గ్రహించబడదు . అందువలన మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులకు శరీరంలోని జీవకణాలకు దీర్ఘకాలం శక్తి అందక వివిధ అవయవాలు అనారోగ్యనికి గురవుతాయి.[22] [23] రక్త గ్లూకోజ్-తగ్గించే చికిత్సకు శరీర ప్రతిస్పందనను పర్యవేక్షించటానికి, గ్లూకోజ్ స్థాయిలు కొలుస్తారు.బ్లడ్ గ్లూకోజ్ పర్యవేక్షణను బహుళ పద్ధతులు అవలంబిస్తారు. వాటిలో ఫాస్టింగ్ గ్లూకోజ్ పరీక్ష ఒకటి. ఇందులో భోజనం చేసిన 8 గంటల తరువాత గ్లూకోజ్ స్థాయిలను పరీక్షిస్తారు. మరియొక పరీక్ష 2-గంటల గ్లూకోజ్ టోకెరెన్స్ పరీక్ష (GTT) – ఈ పరీక్షలో ఫాస్టిక్ గ్లూకోజ్ పరీక్ష చేసుకొన్న వ్యక్తికి 75 గ్రాముల గ్లూకోజ్ పానీయాన్నిచ్చి పరీక్షిస్తారు. ఈ పరీక్ష వ్యక్తి యొక్క శరీరం యొక్క గ్లూకోజ్ ప్రక్రియా సామర్థ్యాన్ని మాపనం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
హైపోగ్లైసేమియా మేనేజిమెంటు
డయాబెటిస్ ఉన్నవారు, తక్కువ బ్లడ్ సుగర్ ఉన్న వారూ తరచుగా కొద్ది పరిమాణంలో వివిధ రూపాలలో చక్కెరలను తమతోపాటు ఉంచుకుంటారు. అందులో సాధారణంగా వాడే చక్కెర గ్లూకోజ్, తరవుగా గ్లూకోజ్ ను టాబ్లెట్ల రూపంలో, హార్ద్ కాండీ లేదా సుగర్ పాకెట్ల రూపంలో ఉంచుకుంటారు.
నిర్మాణము, నామీకరణం
గ్లూకోజ్ అనేది మోనోశాకరైడు. దాని ఫార్ములా C6H12O6 లేదా H- (C=O)- (CHOH)5-H, మూడు హైడ్రాక్సిల్ సమూహాలు (OH) ఆరు కార్బన్ల వెనుకకు ప్రత్యేక పద్ధతులలో అమరి ఉన్నాయి.
వివృత-శృంఖల రూపం

దీని యొక్క నిలకడ లేని వివృత-శృంఖల రూపంలో, గ్లూకోజ్ అణువు వివృత (చక్రీయకు వ్యతిరేకం), శాఖాయుతం కాని ఆరు కర్బన పరమాణువులు, C-1 నుండి C-6 వరకు ఉంటాయి. దీనిలో C-1 పై ఒక ఆల్డిహైడ్ ప్రమేయ సమూహం H (C=O)- ఉంటుంది. తరువాత ఐదు కర్బన పరమాణువులలో ప్రతీదానికి ఒక హైడ్రాక్సిల్ గ్రూపు -OH ఉంటుంది. వెన్నెముక కార్బన్ లలో మిగిలిన బంధాలు హైడ్రోజన్ పరమాణువులతో సంతృప్తి చెందుతాయి. అందువలన గ్లూకోజ్ ఆరు కర్బన పరమాణువులు ఉన్నందున "హెజ్సోజ్" గాను, ఆల్డిహైడ్ గ్రూపు ఉండడం వలన "ఆల్డోజ్" గానూ లేదా రెంటినీ కలిగి ఉంటే "ఆల్డో హెక్సోజ్"గా పిలువబడుతుంది. ఫెహ్లింగ్ పరీక్షలో ఆల్డిహైడ్ గ్రూపు గ్లూజోజును చక్కెరను తగ్గించి ధనాత్మక చర్య జరుపుతుంది.
C-2 నుండి C-5 వరకు ఉన్న నాలుగు కర్బన పరమాణువులు స్టియరోసెంటర్ కలిగి ఉంటాయి. దీని అర్థం నాలుగు బంధాలు నాలుగు ప్రతిక్షేపకాలకు అనుసంధానింపబడతాయి. (కర్బనం C-2, ఉదాహరణకు - (C=O)H, -OH, -H, - (CHOH)4H లకు సంధానింపబడుతుంది). D-గ్లూకోజ్ లో, ఈ నాలుగు భాగాలు ప్రత్యేకంగా త్రిమితీయ అమరికను తప్పకుండా కలిగి ఉంటాయి. ఫిషర్ ప్రొజక్షన్ లో ఒక అణువు లాగబడితే, C-2, C-4, C-5 పై గల హైడ్రాక్సిల్స్ సమూహాలు తప్పకుండా కుడివైపు ఉంటాయి. C-3 పై గల హైడ్రాక్సిల్ సమూహం తప్పనిసరిగా ఎడమవైపు ఉంటుంది.
నాలుగు హైడ్రాక్సిల్ సమూహాల స్థానాలు సరిగ్గా L-గ్లూకోజ్ యొక్క ఫిషర్ చిత్రంలో వ్యతిరేక దిశలో ఉంటాయి. D-, L-గ్లూకోజ్ లు 16 రకాల సాధ్యమైన ఆల్డోహైక్సోజ్‌లలో రెండు రకాలు: ఇతర 14 రకాలు ఆలోజ్,ఆల్ట్రోజ్, గాలక్టోజ్, గూలోజ్, ఐడోజ్, మానోజ్, టాలోజ్. ప్రతీదీ రెండు ఎనాంటీమర్స్, “D-”, “L-”.
చక్రీయ రూపాలు

కొన్ని ద్రావణాలలో, గ్లూకోజ్ యొక్క ఓపెన్-చైన్ రూపం ( "D-" లేదా "L-" గానీ) సమతాస్థితిలో అమరి వివిధ చక్రీయ సాదృశ్యాలను (సైక్లిక్ ఐసోమెర్స్) ఏర్పడతాయి. ప్రతీ వలయంలో కార్బన్లు ఒక్కొక్క ఆక్సిజన్ అణువుకు దగ్గరా చేరుతాయి. జల ద్రావణాలలో 99% కంటే ఎక్కువ గ్లూకోజ్ అణువులు నిర్ధిష్ట సమయంలో పైరనోజ్ రూపాలుగా మారుతాయి. ఓపెన్-చైన్ రూపం సుమారు 0.25% వరకు ప్యూరనోజ్ రూపం అతి తక్కువగా ఉంటుంది. "గ్లూకోజ్", "D-గ్లూకోజ్" అనే పదాలు సాధారణంగా ఈ చక్రీయ రూపాలకు వాడుతారు. ఆల్డిహైడ్ గ్రూపు ( C-1 వద్ద), C-4 లేదా C-5 ల వద్ద గల హైడ్రాక్సిల్ గ్రూపు ల మధ్య అంతర్గత అణువుల మధ్య జరిగే కేంద్రక సంకలన చర్యల వలన ఓపెన్-చైన్ రూపం నుండి వలయ రూపం తయారవుతుంది.
C-1, C-5 ల మధ్య చర్యల వల్ల ఆరు-భాగాల హెటెరోసైక్లిక్ వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది. దీనిని పైరనోజ్ అని పిలుస్తారు. ఇందులో మోనోశాకరైడ్ సుగర్ ("–ose" అయినందున) పైరాన్ స్కెలిటన్ ఉత్పన్నాన్ని కలిగి ఉంటుంది. C-1, C-4 ల మధ్య చర్యల వల్ల ఐదు-భాగాల ప్యూరనోజ్ వలయం ఏర్పడుతుంది. దీనిని ప్యూరాన్ అని పిలుస్తారు. ఈ సందర్భంలో వలయంలో ప్రతీ కర్బనం ఒక హైడ్రోజన్, ఒక హైడ్రాక్సిల్ ప్రమేయాలను కలిగి ఉంటుంది. చివరి కార్బన్ (C-4 లేదా C-5) లపై గల హైడ్రాక్సిల్ ప్రమేయం ఓపెన్ అణువు (వరుసగా - (C (CH2OH)HOH)-H లేదా - (CHOH)-H) లతో స్థానబ్రంశం చెందించబడుతుంది.
భౌతిక ధర్మములు
ద్రావణాలు

అన్ని గ్లూకోజ్ రూపాలు రంగులేనివి. ఇవి నీరు, అసిటిక్ ఆమ్లంలతో పాటు అనేక ఇతర ద్రావణాలలోనూ కరుగుతాయి. అవి మిథనాల్, ఇథనాల్ లలో తక్కువగా కరుగుతాయి.
గ్లూకోజ్ యొక్క ఓపెన్-చైన్ రూపం రూపం ఉష్ణగతికశాస్త్రపరంగా అస్థిరమైనది. అది స్వాభావికంగా చక్రీయ రూపంలోనికి సాదృశ్యం చెందుతుంది. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద గల ద్రావనాలలో నాలుగు చక్రీయ సాదృశ్యకాలు (ఐసోమెర్స్) కొన్ని గంటల వ్యవధిలో వాటిలోఅవే మారుతూ ఉంటాయి. ఈ విధానాన్ని మ్యూటారోటేషన్ అంటారు. [24] ఏ నిష్పత్తిలో నైనా ప్రారంభమైన మిశ్రమం స్థిరమైన నిష్పత్తి α:β 36:64 ని పొందుతుంది. అనోమెరిక్ ప్రభావం లేనప్పుడు ఈనిష్పత్తి α:β 11:89 గా ఉండవచ్చు.[25] మ్యూటారొటేషన్ అనేది 0°C (32°F) లకు దగ్గరగా ఉష్ణోగ్రతను తగ్గిస్తుంది.
మ్యూటారొటేషన్ అనేది తాత్కాలికమైన రింగ్-ఫార్మింగ్ చర్యకు వ్యతిరేకమైనది. దీని ఫలితంగా ఓపెన్-చైన్ రూపం తరువాత రింగ్ (వలయం) రూపం వస్తుంది.
ఘన స్థితి
పరిస్థితులను బట్టి మూడు రకాల ప్రధాన గ్లూకోజ్ యొక్క రూపాలు జలద్రావణం నుండి స్ఫటికీకరణం చేయవచ్చు: α-గ్లూకోపైరనోస్, β-గ్లూకోపైరనోస్, β-గ్లూకోపైరనోస్ హైడ్రేట్ [26]
ఉత్పత్తి

సాధారణ మోనోశాకరైడ్ల యొక్క జీవప్రక్రియ.గ్లూకోజ్ యొక్క కొన్ని జీవ రసాయన చర్యలు
జీవ సమన్వయం
మొక్కలు, తదితర కేంద్రక పూర్వజీవులలో, గ్లూకోజ్ కిరణజన్య సంయోగ క్రియ యొక్క ఉత్పన్నం. [27] కిరణజన్య సంయోగక్రియ లో మొక్కలు సూర్యకాంతిని ఉపయోగించుకొని ఆరు కార్బన్‌డైఆక్సైడ్ అణువులు ఆరు నీటి అణువులను, ఒక గ్లూకోజ్ అణువు, ఆరు ఆక్సిజన్ అణువులుగా మారుస్తుంది. గ్లూకోజ్ యొక్క పాలీమెరిక్ రూపం - గ్లైకోజన్ (జంతువులు,ఫంగైలలో) లేదా స్టార్చ్ (మొక్కలలో) ను విచ్ఛిన్నం చేయడం ద్వారా గ్లూకోజ్ తయారవుతుంది. [28] జంతువులలో పైరువేట్, లాక్టేట్, గ్లిజరాల్ వంటి కార్బోహైడ్రేట్లు కాని పదార్థాల నుండి గ్లూకోజ్ లివర్, మూత్రపిండాలలో సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది. సముద్ర లోతుల్లో గల బాక్టీరియాలలో గ్లూకోజ్ కెమోసింథసిస్ ద్వారా తయారవుతుంది.
వాణిజ్యపరంగా
గ్లూకోజ్ వాణిజ్యపరంగా స్టార్చ్ యొక్క ఎంజైమేటిక్ హైడ్రాలసిస్ వలన ఉత్పత్తి చేస్తారు. అనేక పంటలు స్టార్చ్ (పిండిపదార్థాలు) కు వనరులుగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. వాటిలో మొక్కజొన్న, బియ్యం, గోధుమ, కాసావా, మొక్కజొన్న ఊక, సగ్గుబియ్యం అనేవి ప్రపంచంలో అనేక ప్రాంతాలలో ఉపయోగిస్తుంటారు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో మొక్కజొన్న పిండి ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. ఇన్వర్ట్ సుగర్ (సుమారుగా 1:1 నిష్పత్తిలో గల గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్ ల మిశ్రమం) యొక్క భాగాలను అధిక వాణిజ్య అవసరాలకు ఉపయోగిస్తారు. ప్రధానంగా సెల్యులోజ్ ను జలవిశ్లేషణ చెందించడం వలన గ్లూకోజ్ తయారుచేస్తారు కానీ ఈ పద్ధతి ద్వారా తయారైన గ్లూకోజ్ వాణిజ్య పరంగా ఉపయోగపడదు. [26] గ్లూకోజ్ పానీయాన్ని "కార్న్ సిరప్" అంటారు. ఇది శాకరైడ్ల యొక్క శుద్ధిచేయబడిన జల ద్రావనం. ఇది ఎడిబుల్ స్టార్చ్ నుండి లభ్యమవుతుంది. ఎండిన మొక్కజొన్న సిరప్ అనేది నీరు తొలగించిన గ్లూకోజ్ సిరప్. గ్లూకోజ్ కు 100 DE (డెక్ట్రోజ్ ఈక్వలెన్సీ) ; ఎండిన మాల్టో డెక్స్‌ట్రిన్ కు 20 కన్నా తక్కువ DE ; మొక్కజొన్న పిండికు 20 నుండి 25 మధ్య DE ఉంటుంది.[29]
వనరులు, శోషణం
అనేక కార్బోహైడ్రేట్లు గ్లూకోజ్ ను కలిగి ఉంటాయి. [30] అపరిమితమైన గ్లూకోజ్ అనేది తేనె యొక్క ముఖ్యమైన పదార్థాలలో ఒకటి. ఆంత్రమూలం యొక్క నాళం, చిన్నప్రేవులలో గ్లూకోజ్ ప్రేవులలోని గ్లైకోసిడేట్స్ క్లోమరసం ద్వారా ఒలిగో పాలీ శాకరైడ్లు మోనోశాకరైడ్లుగా విచ్ఛిన్నం చెందుతాయి. ఇతర పాలిసాకరైడ్లు మానవ ప్రేగు ద్వారా ప్రాసెస్ చేయలేము. అవి విచ్ఛిన్న కావడానికి ప్రేవులలోని ప్లోరా అవసరం. ముఖ్యమైన మినహాయింపు సుక్రోజ్ (ఫ్రక్టోజ్-గ్లూకోజ్), లాక్టోజ్ (గాలక్టోజ్-గ్లూకోస్). SLC5A1 (SGLT1) ద్వారా ఎంటరోసైట్స్ యొక్క అనుబంధ పొర గుండా గ్లూకోజ్ రవాణా జరుగుతుంది. తరువాత SLC2A2 (GLUT2) ద్వాఅరా ఆధారిత పొర గుండా పోతుంది.[31] కొంత గ్లూకోజ్ ఆస్ట్రోసైట్స్ వలన లాక్టిక్ ఆమ్లంగా మారుతుంది. ఇది మెదడు కణాలకు శక్తివనరుగా ఉపయోగపడుతుంది. కొంత గ్లూకోజ్ ప్రేవులలోని కణాలకు, ఎర్ర రక్త కణాలకు ఉపయోగపడుతుంది. మరికొంత గ్లూకోజ్ కాలేయం, క్రొవ్వులకు, కండరాల కణాలకూ చేరి అక్కడ శోషణం చెంది గ్లైకోజన్ గా నిల్వ చేయబడుతుంది. (ఇన్సులిన్ ప్రభావం ద్వారా). ఇన్సులిన్ పరిమాణం తగ్గినపుడు లేదా లేనప్పుడు కాలేయ కణాల గ్లైకోజన్ గ్లూకోజ్ గా మారి రక్తంలోనికి చేరుతుంది. కండరాల కణాల గ్లైకోజన్ ఎటువంటి ఎంజైములు లేనందువల్ల రక్తంలోనికి చేరదు. కొవ్వు కణాలలోని గ్లూకోజ్ శక్తి చర్యలకు ఉపయోగపడుటుంది. ఇది కొన్ని కొవ్వు రకాలను సమన్వయపరచడం వంటి ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంటుంది. గ్లైకోజెన్ అనునది "గ్లూకోజ్ శక్తి భాండాగారం"గా చెప్పవచ్చు.
చరిత్ర
గ్లూకోజ్ మొట్టమొదట 1747లో ఎండిన ద్రాక్ష నుండి ఆండ్రియస్ మార్గాఫ్ అనే జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త వేరుచేసాడు.[32] [33] గ్లూకోజ్ అనునది అనేక జీవరాశులకు ప్రాథమిక ఆవశ్యకత కలిగిన పదార్థం అయినందువల్ల దాని రసాయన నిర్మాణంపై సరియైన అవగాహన - నిర్మాణం కర్బన సమ్మేళనాల రసాయన శాస్త్రంలో పురోగతికి గొప్పగా దోహదపడింది. ఈ అవగాహన ఎక్కువగా ఉండటంఫలితంగా, దీని అన్వేషనకు కృషి చేసినందుకు గాను ఎమిల్ ఫిషర్ అనే జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్తకు 1902 లో రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి వచ్చింది. [34] గ్లూకోజ్ యొక్క సంశ్లేషణ దాని సేంద్రియ పదార్థాల నిర్మాణాన్ని నిరూపించింది. రసాయన గతిశాస్త్రం, కర్బన సమ్మేళనాలలోని రసాయన బంధాల అమరికు సంబంధించి "జాకబస్ హన్రిక్ వాంట్ హాఫ్" సిద్ధాంతాల యొక్క మొదటి కచ్చితమైన ధ్రువీకరణ జరిగింది. [35] 1891, 1894 ల మధ్య ఫిషర్ అనే శాస్త్రవేత్త అన్ని తెలిసిన చక్కెరలకు స్టీరియో కెమికల్ విన్యాసాలను రూపొందించాడు. అలాగే సాధ్యమైన ఐసోమర్లను కచ్చితంగా ఊహించాడు.
మూలాలు

ఇతర పఠనాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రము
వర్గం:చక్కెరలు
వర్గం:రసాయన పదార్థాలు

ఒక గ్రాము సాధారణ మానవ రక్తంలో ఎన్ని ఎర్ర రక్త కణాలు ఉంటాయి ?


కొయ్యలగూడెం (ఆంగ్లం: Koyyalagudem), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. పిన్ కోడ్: 534312.
ప్రముఖులు
వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి ఈ గ్రామంలోనే జన్మించారు.
మండల గణాంకాలు
మండల కేంద్రము	కొయ్యలగూడెం====గ్రామాలు	18
జనాభా (2001) - మొత్తం	71,249 - పురుషులు	35,918 - స్త్రీలు	35,331
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం	65.74% - పురుషులు	69.05% - స్త్రీలు	62.39%
మండల గణాంకాలు
మండల కేంద్రము	కొయ్యలగూడెం,  గ్రామాలు	18
జనాభా (2001) - మొత్తం	71,249 - పురుషులు	35,918 - స్త్రీలు	35,331
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం	65.74% - పురుషులు	69.05% - స్త్రీలు	62.39%
గ్రామాలు

అచ్యుతాపురం
బయ్యనగూడెం
చొప్పరామన్నగూడెం
దిప్పకాయలపాడు
ఏడువాడలపాలెం
గవరవరం
కనకాద్రిపురం
కన్నాపురం
కన్నయగూడెం
కుంటలగూడెం
మహాదేవపురం
మంగపతిదేవిపేట
పరింపూడి
పొంగుటూరు
రాజవరం
రామానుజపురం
సరిపల్లె
వేదాంతపురం
యెర్రంపేట
కొయ్యలగూడెం
/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011}}</ref>.పిన్ కోడ్: 534311.

మూలాలు

2018 నాటికి కొయ్యలగూడెం మండలంలో ఎన్ని వైద్యశాలలు ఉన్నాయి?


Main Page
ఎమ్‌ఎల్‌ఏ  2018 మార్చి 23 శుక్రవారం విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
కథ
కల్యాణ్ (కల్యాణ్‌రామ్) ఓ సందర్భంలో ఇందు (కాజల్) ను చూస్తాడు. ఆమెను చూసిన వెంటనే ప్రేమిస్తాడు. కానీ ఇందు.. కల్యాణ్ నుంచి తప్పించుకుని తిరుగుతుంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో ఇందు ఓ సమస్యలో ఇరుక్కుంటుంది. ఆ సమస్య నుంచి తన తెలివితేటలతో బయటపడేస్తాడు కల్యాణ్. ఈ తరుణంలో ఇందుకి కల్యాణ్‌పై ప్రేమ పెరుగుతుంది. ఇందు నాన్న జయప్రకాశ్‌రెడ్డి ఎమ్మెల్యేని అల్లుడిగా చేసుకోవాలనుకుంటాడు. కానీ ఆ నియోజకవర్గంలో ఎమ్మెల్యేగా గాడప్ప (రవి కిషన్) బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తుంటాడు. దాంతో ఇందును గాడప్పకి ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలనుకుంటాడు. ఈ నేపథ్యంలో కల్యాణ్ వచ్చి ఇందుని ప్రేమిస్తున్నానంటాడు. అది విని నువ్వు కూడా ఎమ్మెల్యే అవ్వు  అని కల్యాణ్‌తో చెప్తాడు జయప్రకాశ్. దాంతో ప్రేమించిన అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకోవడానికి ఎమ్మెల్యే అవుతానని చెప్పి కల్యాణ్.. గాడప్పతో సవాల్ చేస్తాడు. మరి ఆ సవాల్ ను కళ్యాణ్ ఎలా నెగ్గాడు? ఇందుని పెళ్ళి చేసుకున్నాడా? అన్న విషయాలు మిగిలిన కథ.
తారాగణం
కళ్యాణ్ రామ్[1]
కాజల్ అగర్వాల్
కన్నెగంటి బ్రహ్మానందం
పోసాని కృష్ణ మురళి
జయప్రకాశ్ రెడ్డి
రవి కిషన్
సాంకేతికవర్గం
సంగీతం: మణిశర్మ
కూర్పు: బక్కిన తమ్మిరాజు
నిర్మాణ సంస్థ: బ్లూ ప్లానెట్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్
నిర్మాతలు: కిరణ్ రెడ్డి, భరత్ చౌదరి, విశ్వ ప్రసాద్
ఛాయాగ్రహణం: ప్రసాద్ మూరెళ్ల
కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: ఉపేంద్ర మాధవ్
మూలాలు

బయటి లంకెలు
యూటూబ్ లో చిత్ర ప్రచార చిత్రం
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు

2014లో పలమనేరు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యే గా ఎవరు ఎన్నికయ్యారు?


గ్రామ చరిత్ర
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
గ్రామ భౌగోళికం
సమీప గ్రామాలు
సమీప మండలాలు
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామములో మౌలిక వసతులు
ఆరోగ్య సంరక్షణ
మంచినీటి వసతి
రోడ్దు వసతి
విద్యుద్దీపాలు
తపాలా సౌకర్యం
గ్రామములో రాజకీయాలు
గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ దేవాలయాలు
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
గ్రామములోని ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)

మూలాలు
గణాంకాలు
కర్జురగుడ, విశాఖపట్నం జిల్లా, పెదబయలు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
జనాభా (2011) - మొత్తం 	247 - పురుషుల సంఖ్య 	121 - స్త్రీల సంఖ్య 	126 - గృహాల సంఖ్య 	53

జనాభా (2001)
- మొత్తం 	263
- పురుషుల సంఖ్య 	135
- స్త్రీల సంఖ్య 	128
- గృహాల సంఖ్య 	48

గొచెరి గ్రామ జనాభా 2009 నాటికి ఎంత?


కుమార వెంకటభూపాలపురం, చిత్తూరు జిల్లా, కె.వీ.బీ.పురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం   ఐరాలలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల,  పాలీటెక్నిక్‌లు, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు చిత్తూరు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, ఉన్నాయి.  వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల  ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వెంకట సముద్ర అగ్రహారంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.
ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
రోడ్డు రవాణా.ఇక్కడినుండి అనేక ప్రాంతాలకు రోడ్డు వసతి వుండి ఎ.పి.ఎస్.ఆర్.టీ.సీ. బస్సులు నడుస్తున్నవి.
రైలు రవాణ.
ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ. లోపు రైలు వసతి లేదు. దీనికి అతి దగ్గరి రైల్వే స్టేషను శ్రీకాళహస్తి. ప్రముఖ రైల్వే స్టేషను ఇక్కడికి 46 కి.మీ. దూరములో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వెంకట సముద్ర అగ్రహారంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 2 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 14 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 12 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 2 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 29 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 21 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 35 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 15 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వెంకట సముద్ర అగ్రహారంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 15 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
వెంకట సముద్ర అగ్రహారంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
చెరకు, వేరుశనగ, వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బెల్లం
చుట్టుప్రక్కల మండలాలు
బుచ్చినాయుడు కండ్రిగ, వరదయ్యపాలెం, తొట్టంబేడు, శ్రీ కాళహస్తి మండలాలు.
చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలు
అంజూరు 4 కి.మీ. రాగిగుంట 7 కి.మీ., కోవనూరు 8 కి.మీ., పేరిందేశం 8 కి.మీ. తిమ్మసముద్రం 8 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.
మూలాలు

కుమార వెంకట భూపాలపురం

2012 నాటికి కుమార వెంకట భూపాలపురం మండలంలో ఎన్ని ఎకరాల బీడు భూమి ఉంది?


కురువంశములో జన్మించిన వారిని కౌరవులు (సంస్కృతం:कौरव) అంటారు. కానీ మహాభారతములో ప్రధానముగా ధృతరాష్ట్రుని సంతతిని సూచించటానికే ఈ పదాన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. గాంధారికి జన్మించినవారు 100 మంది పుత్రులు, 1 పుత్రిక. ఒక వైశ్య వనిత ద్వారా ధృతరాష్ట్రునికి మరొక పుత్రుడు జన్మించాడు.
కురుక్షేత్ర సంగ్రామంలో గాంధారి పుత్రులు అందరూ మరణించారు.
కౌరవుల జాబితా
దుర్యోధన
దుశ్శాసన
దుస్సహన
దుశ్శలన
జలసంధన
సమన
సహన
విందన
అనువిందన
దుర్ధర్షన
సుబాహు
దుష్ప్రధర్షణ
దుర్మర్షణ
దుర్ముఖన
దుష్కర్ణన
కర్ణన
వికర్ణన
శలన
సత్వన
సులోచన
చిత్రన
ఉపచిత్రన
చిత్రాక్షన
చారుచిత్రన
శరాసన
దుర్మదన
దుర్విగాహన
వివిత్సు
వికటానన
ఊర్ణనాభన
సునాభన
నందన
ఉపనందక
చిత్రభానన
చిత్రవర్మన
సువర్మన
దుర్విమోచన
అయోబాహు
మహాబాహు
చిత్రాంగన
చిత్రకుండలన
భీమవేగన
భీమబలన
బలాకి
బలవర్ధనన
ఉగ్రాయుధన
సుసేనన
కుండధారన
మహోదరన
చిత్రాయుధన
నిశాంగి
పాశి
బృందారకన
దృఢవర్మన
దృడక్షత్రన
సోమకీర్తి
అంతుదారన
దృఢసంధన
జరాసంధన
సత్యసంధన
సదాసువాక్
ఉగ్రశ్రవస
ఉగ్రసేనన
సేనాని
దుష్పరాజన
అపరాజితన
కుండశాయి
విశాలాక్షన
దురాధరన
దృఢహస్తన
సుహస్తన
వాతవేగన
సువర్చసన
ఆదిత్యకేతు
బహ్వాశి
నాగదత్తన
అగ్రయాయి
కవచి
క్రధనన
క్రుంధి
భీమవిక్రమన
ధనుర్ధరన
వీరబాహు
ఆలోలుపన
అభయన
దృఢకర్మణ
దృఢరథాశ్రయన
అనాధృష్య
కుండాభేది
విరావి
చిత్రకుండలన
ప్రథమన
అప్రమధి
దీర్ఘరోమన
సువీర్యవంతన
దీర్ఘబాహు
సుజాతన
కాంచనధ్వజన
కుండాశి
విరజ
యుయుత్సుడు
దుస్సల
కౌరవుల ఏకైక సోదరి దుస్సల. ధృతరాష్ట్రునికి, ఒక వైశ్య వనితకి జన్మించినవాడు యుయుత్సుడు. కురుక్షేత్ర సంగ్రామములో పాండవుల పక్షాన పోరాడాడు. అర్జునుని మనుమడు, అభిమన్యుని పుత్రుడు అయిన పరీక్షిత్తునకు చిన్నతనములో సంరక్షకుడిగా వ్యవహరించాడు.
వర్గం:మహాభారతం

కౌరవులు ఎంతమంది?


చెన్నై (ఆంగ్లం: Chennai), , (తమిళం: சென்னை, చెన్నై), (తెలుగు: చెన్నపట్నం) భారత దేశములోని తమిళనాడు రాష్ట్ర రాజధాని. ఇది భారత దేశములోని నాలుగవ పెద్ద మహానగరం. చెన్నై నగరము బంగాళా ఖాతము యొక్క తీరమున ఉంది. చెన్నై పూర్వపు పేరు మద్రాసు. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్ర రాజధాని. 1953 వరకు ఆంధ్రకు కూడా రాజధాని. మద్రాసు రాజధానిగా వుండే ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం పొట్టి శ్రీరాములు ప్రాణాలు విడిచాడు. మద్రాసు లేని ఆంధ్ర తలలేని మొండెం అన్నాడు శ్రీరాములు. ఈ మహానగరము బంగాళాఖాతం కోరమాండల్ దక్షిణ తీరములో ఉంది. 2007 జనాభా గణాంకాల ప్రకారం చెన్నై నగర జనాభా 70.6 లక్షలు[1] ఉండవచ్చునని అంచనా. ఈ ప్రపంచములోనే 34వ మహానగరమైన చెన్నైకి 375 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. భారత దేశములో వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల పరంగా చెన్నై నగరము మూడవ స్థానంలో నిలుస్తుంది. అంతే కాదు ఈ నగరములో ఉన్న దేవాలయాల నిర్మాణశైలి చాలా ప్రాచుర్యాన్ని పొందాయి. శాస్త్రీయ సంగీతానికి, శాస్త్రీయ నృత్యానికి చెన్నై నగరము కేంద్రబిందువు. భారతదేశములోని వాహన నిర్మాణ (ఆటో మొబైల్) పరిశ్రమలు అన్నీ చెన్నై నగరంలో కేంద్రీకరించబడి ఉన్నాయి. అన్ని వాహననిర్మాణ పరిశ్రమలు ఉండడం వల్ల ఈ నగరాన్ని డెట్రాయిట్ ఆఫ్ ఆగ్నేయా ఆసియా అని కూడా పిలుస్తారు[2]. ఔట్ సోర్సింగ్ కూడా చాలా మటుకు చెన్నై నగరము నుండి జరుగుతోంది. ఈ నగరము బంగాళా ఖాతం తూర్పుతీరం వెంబడి ఉండడం వల్ల ఈ నగరానికి 12 కి.మీ. బీచ్ రోడ్ ఉన్నది దీనినే మెరీనా బీచ్ అని పిలుస్తారు. ఈ నగరములో క్రీడల పోటీలు కూడా నిర్వహించడానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రసిద్ధికి చెందిన ఏ.టి.పి. టెన్నిస్ పోటీలు, చెన్నై ఓపెన్ టెన్నీస్ పోటీలు నిర్వహించబడతున్నాయి.[3][4] గిండీ జాతీయ వన్యప్రాణి సంరక్షణాలయం ఈ నగర పొలిమేర్లలోనే ఉంది. వన్యప్రాణీ సంరక్షణాలయాలు మహానగరాల పొలిమేర్లలో ఉండటం ప్రపంచములోనే అరుదు. అమెరికాలో కొలరాడో రాష్ట్రములో ఉన్న డెన్వర్ నగరములో కూడా వన్యప్రాణీ సంరక్షణాలయం నగర పొలిమేర్లలో ఉండడంవళ్ల చెన్నైని డెన్వర్ తో పోలుస్తారు. చెన్నైని డెన్వర్ కి సోదర నగరముగా చెబుతారు.
నగరపు పేరు వెనుక కథ
ఆంధ్ర పధ్మనాయక ప్రభువైన వేంకటపతి నాయకుని కుమారుడైన దామెర్ల చెన్నప్ప నాయకుడు ఈ పట్టణాన్ని పాలించేవాడని, నగరానికి ఈ పేరు చెన్నప్ప నాయక నుండి వచ్చిందని చెబుతారు.[5] 1639 సంవత్సరంలో బ్రిటీష్ వారు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పేరుతో ఇండియాని ఆక్రమించుకొని వలసస్థావరముగా ఏర్పరచుకొన్నప్పుడు మద్రాసపట్నం అని అది కాలక్రమంలో మద్రాసుగా మార్పు చెందింది. మద్రాసపట్నానికి దక్షిణానికి ఉన్న చిన్న పట్టణం చెన్నపట్టణాన్ని రెండిటినీ కలిపి బ్రిటీష్ వారు మద్రాస్ గా పిలవడం ప్రారంభించారు. కానీ నగరవాసులు మాత్రము చెన్నపట్టణం లేదా చెన్నపురి అని పిలవడానికే ఇష్టపడతారు. 1996 ఆగష్టు మాసంలో నగరం పేరు మద్రాసు నుండి చెన్నైగా మార్చబడింది.[6]. మద్రాసు పేరు పోర్చుగీసు వారి నుండి వచ్చిందనే మరో వాదన కూడా ఉంది. మద్రాస్ అనేపేరుకు మూలం పోర్చుగీసుకు చెందినది. (భారతదేశపు అనేక నగరాలకు పేర్లు ఇలానే యేర్పడ్డాయి (పేరు మార్పులు.) పోర్చుగీసు భాష పేరైన "మడ్రె డి డ్యూస్" (Madre de Deus) "మద్రాస్" పేరుకు మూలమని భావిస్తారు. ఈనగరంలోని అతి ప్రాచీన చర్చిని 1516లో నిర్మించారు. మరియు ఈ చర్చిని "నోస్సా సెన్‌హోరా డా లూజ్" (Nossa Senhora da Luz ('Our Lady of Light')) కు, ఫ్రాన్సీయుల మిషనరీకి అంకితమివ్వబడింది. కానీ "చెన్నై" అనే పదం తమిళ పదం కాదు, మద్రాస్ అనే పదము తమిళ పదం వుండవచ్చనే భావన కూడావున్నది. ఇంకో విశ్వాసం ప్రకారం (దీనిని నిర్ధారణ చేయలేదు) "చెన్నపట్టణం" అనే పేరు, చెన్న కేశవ పెరుమాళ్ దేవాలయం పేరున వచ్చింది. ఇంకో సిద్దాంతం ప్రకారం ఈ నగరపు భూమి యజమానియైన "చిన్నప్ప నాయకర్" (తరువాత ఈభూమిని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అమ్మేసాడు) పేరు మీద 'చెన్నై' అనే పేరొచ్చిందని భావిస్తారు..
ఏనుగుల వీరాస్వామి గారి తన కాశీ యాత్ర రచనల ప్రకారము మదరాసు అనే పదము డచ్చి భాష నుండి వచ్చింది. డచ్చి భాషలో మదరాసు అనగా కలప నిలవలు అని అర్థం. డచ్చి వారు తమ వ్యాపార విస్థరణకొరక ఈ ప్రాంతంలో కలప నిలువలతో కూడిన గిడ్డంగులను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. దాంతో ఆ ప్రాంతాన్ని మదరాసుగా పిలిచేవారని చెప్తారు.
నగర నామ వివరణ
చెన్నపట్టణమును గూర్చి, అందలి భాషలను గూర్చి వీరాస్వామి గారిట్లు తెలిపినారు.
200 ఏండ్ల క్రిందట (అనగా 1831 కి 200 ఏండ్ల పూర్వము) చంద్రగిరిలో బీజానగరపు (విజయనగరపు) సమస్థానాధిపతి యయిన శ్రీరంగరాయడు దొరతనము చేయుచుండగా 'డే' అనే దొర యీ సముద్రతీరమందు ఒక రేవు బందరు కట్టించవలెనని యత్నముచేసి శ్రీరంగరాయుణ్ణి అడిగి వుత్తరువు తీసుకొని యీ ప్రాంతాలకు జమీందారుడైన దామర్ల వెంకటాద్రి నాయడిపేర సన్నదు పుచ్చుకొన్నాడు. ఆ వెంకటాద్రినాయడు డే దొరకు కృత పరిచయుడు కనుక శ్రీరంగరాయడు తన పేరు పెట్టి శ్రీరంగరాయ పట్టణము అని రేవుబందరు కట్టి మాన్నా వెంకటాద్రినాయడు తన తండ్రియైన చెన్నపనాయడి పేరట చెన్నపట్టణమని పేరుపెట్టి కట్టడమేకాక తానే సన్నిధానాథిపతి గనుక అదే నామకరణము ఆరంభములో చేసినందున చెన్నపట్టణము పేరు కలిగినది. తత్పూర్వము ఈ రేవును ఇంగ్లీషువారు మదిరాసు అంటూవచ్చినారు." మద్రాసు రేవులో ఇంగ్లీషువారు గుట్టగా కట్టెలకుప్పను తమ కోట నిర్మాణానికి వేసియుండిరి. అప్పుడు ఆ ప్రాంతమందుండిన డచ్చివారు తమ భాషలో కట్టెకుప్పకు మదారై అందురు. కాన దానిని మదారైస్ అనిరి. అదే మద్రాసు అయ్యెను.  (369)
చెన్నపట్టణం అనే పేరు చెన్న అనే పూర్వపదం, పట్టణం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. వీటిలో చెన్న అనే పదం పురుషనామాన్ని సూచిస్తోండగా, పట్టణం అనే పదం జనావాస సూచి. పట్టణం అంటే వ్యాపారకేంద్రం, విశాలమైన ముఖ్యజనావాసం (నగరం వంటిది), సముద్రతీర ప్రాంతం అనే అర్థాలు ఉన్నాయి.[7] చెన్నపట్టణానికి ఈ మూడు అర్థాలూ పొసగుతూండడం విశేషం.
నగర చరిత్ర

చెన్నై పట్టణానికి క్రీ.శ. ఒకటో శతాబ్దం నుండి చరిత్ర ఉంది. ఈ నగరము రాజకీయంగాను, వాణిజ్యపరముగాను, సైనికపరముగాను, అధికార నిర్వహణపరముగాను శతాబ్ధాలనుండి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. ఈ ప్రాంతాన్ని దక్షిణ భారతదేశ ప్రముఖ సామ్రాజ్యాలు పరిపాలించాయి. వీరిలో ముఖ్యముగా పల్లవులు, విజయనగర రాజులు,పాండ్యులు, చోళులు ముఖ్యమైనవారు. ఇప్పుడు చెన్నై నగరములో ఒక ప్రాంతమైన మైలాపూరు పల్లవులు రాజ్యము చేస్తున్న సమయములో ఒక ప్రముఖ నౌకాశ్రయము (ఓడ రేవు).
1522 సంవత్సరములో పోర్చుగీసు వారు ఇక్కడకు వచ్చారు. వారు క్రైస్తవ గురువైన సంత థామస్ పేరు మీద మరో ఓడరేవును నిర్మించుకొని దానికి సెయింట్ టోమ్ అని పేరు పెట్టారు. థామస్ ఇక్కడ 1552-70 మధ్య సంవత్సరాలలో మత ప్రచారం చేసాడు. ఆ తరువాత పోర్చుగీసు వారి ప్రాబల్యం తగ్గింది. 1612లో డచ్ వారి ప్రాబల్యం పెరిగింది. డచ్చివారు డచ్ ఇండియా కంపెనీని చెన్నై నగరానికి ఉత్తరంగా పులికాట్లో ఏర్పాటు చేసుకొన్నారు. 1639 ఆగష్టు 22వ తారీఖు (దీనినే ఫ్రానిన్స్ డే అంటారు) బ్రిటీష్ వారు అప్పటి విజయనగర రాజైన పెద వేంకటరాయలు అనుమతితో కోరమాండల్ తీరములో చిన్న భాగాన్ని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్థావరాన్ని పెట్టుకోవడానికి, వర్తకం జరుపుకోవడానికి తీసుకొన్నారు. ఈ ప్రదేశం అప్పట్లో వండవాసి పాలకుడు దామెర్ల వేంకటపతి నాయకుని ఆధ్వర్యములో ఉండేది. ఒక ఏడాది పోయాక సెయింట్ జార్జి కోటను బ్రిటీష్ వారు నిర్మించుకొన్నారు. తరువాత కొన్ని రోజులలో ఈ ప్రదేశము అంతా వారి వలసకు కేంద్ర స్థావరము అయ్యింది. 1746 సంవత్సరములో సెయింట్ జార్జి కోటను ఫ్రెంచ్వారు జనరల్ బెర్టండ్ ఫ్రానిన్స్ మహె డి లా బౌర్డన్నాయిస్ (మారిషస్ గవర్నర్) నేతృత్వంలో ఆక్రమించుకొన్నారు. 1749లో మళ్లీ ఆంగ్లేయులు ఈ ప్రదేశము మీద తమ పెత్తనాన్ని ఐక్స్ లా చాఫెల్ సంధి</i>తో సంపాదించుకొన్నారు. ఆధిపత్యాన్ని సంపాదించుకొన్నాక ఫ్రెంచ్ వారి ఆక్రమణల నుండి మరియు మైసూర్ సుల్తాన్ హైదర్ అలీ ఆక్రమణల నుండి రక్షించుకోవడానికి తమ బలగాలను ద్విగుణీకృతము చేసి రక్షణను పటిష్ఠం చేసుకొన్నారు. 18వ శతాబ్దం వచ్చేసరికి ఇప్పటి తమిళనాడులోని చాలా భాగం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కర్ణాటక రాష్ట్రాలలోని కొంత భాగాలతో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీని మద్రాసు (చెన్నై) రాజధానిగా ఏర్పాటు చేసుకొన్నారు. బ్రిటీష్ వారి పరిపాలనలో నగరం వృద్ధి చెందింది మరియు ప్రముఖ యుద్ధ నౌకాస్థావరముగా కూడా మారింది. బ్రిటిష్ హయామ్ లో, ఈ నగరం పెద్ద నగరప్రాంత కేంద్రంగానూ మరియు ఓడరేవుల మూలంగానూ మారినది. భారతదేశంలో రైల్వేలు ప్రవేశపెట్టబడిన తరువాత, ఇది ముంబై మరియు కోల్కతా నగరాలతో అనుసంధానం చేయబడింది. ఈ అనుసంధాన వలన, మార్గాలు, కమ్యూనికేషన్లు స్థిరపడ్డాయి. ఈ నగరం మద్రాసు స్టేట్ యొక్క రాజధానిగా యేర్పడినది. మద్రాసు రాష్ట్రం పేరును 1969లో తమిళనాడుగా మార్చారు.
నగర రవాణా వ్యవస్థ
చెన్నైని దక్షిణ భారతదేశానికి ముఖ ద్వారంగా పిలుస్తారు. చెన్నై నగరం దేశ నలుమూలలతోనూ మరియు అంతర్జాతీయ స్థానాలకు కలపబడుతోంది. చెన్నై నుండి ఐదు జాతీయ రహదారులు కలకత్తా, బెంగుళూరు, తిరుచినాపల్లి, తిరువళ్ళూరు మరియు పుదుచ్చేరి.[8]కి బయలు దేరుతాయి. కోయంబేడు లోని చెన్నై మఫిసిల్ బస్ టర్మినస్ (సి.యం.బి.టి.) నుండి తమిళనాడు బస్సు సర్వీసులు మరియు అంతరాష్ట్ర బస్సు సర్వీసులు బయలు దేరుతాయి. ప్రభుత్వ రంగానికి సంబంధించిన ఏడు రవాణా సంస్థలు నగరంతో పాటూ, తమిళనాడు రాష్ట్రంలోనూ, అంతర్-రాష్ట్ర బస్సు సర్వీసులు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ ఏడు సంస్థలు కాకుండా అనేక ప్రైవేటు రవాణా సంస్థలు కూడా ఉన్నాయి.
ఈ నగరంలో విస్తారమైన లోకల్ రైలు వ్యవస్థ ఉంది. ఉత్తరాన ఆంధ్రలోని సూళ్ళూరుపేట మొదలు దక్షిణాన చెంగల్పట్టు వఱకును తూరుపున చెన్నై బీచ్ మొదలు పశ్చిమాన అరక్కోణం వఱకు ఈ వ్యవస్థ విస్తరించియున్నది. ముఖ్యముగా చెన్నై బీచ్- తాంబరం నడుమ రైలు సేవల సాంద్రత అత్యధికము. రద్దీ వేళల్లో 4-5 నిముషాలకు ఒక రైలు నడచును. ఈ మార్గములో లోకల్ ఎలెక్ట్రిక్ రైళ్ళు ఆంగ్లేయుల కాలములో ప్రారంభింపబడెను. ప్రస్తుతము కొన్ని సర్వీసులు చెంగల్పట్టు వఱకును కంచి వఱకును నడుపుతున్నాయి.
ఈ నగరము లోని మీనంబాకములో విమానాశ్రయము ఉంది. కామరాజర్ దేశీయ టర్మినల్ మఱియు అణ్ణా అంతర్జాతీయ టర్మినల్ అను రెండు టర్మినళ్ళు గలవు. ఊరి మధ్యలోనే విమానాశ్రయము ఉండుట నగరవాసులకును సందర్శకులకును ఎంతో వెసులుబాటుగానుండును.
దక్షిణాదిన ఆంగ్లేయులు కాలు మోపిన ఓడరేవు ఇచటనే గలదు.
చెన్నైలో తెలుగు ప్రముఖులు
ఆరోజుల్లో మదరాసులో అన్ని రంగాలలో ప్రాముఖ్యత వహించిన వారు తెలుగు వారే. వారిలో ......... మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి మొట్టమొదటి న్యాయ శాస్త్రంలో పట్టా పొందిన వారు ముగ్గురు తెలువారె. వారు.... సింగరాజు సుబ్బారాయుడు, కావలి వేంకట పతి  జయంతి కామేశం . 1925-29 మద్య కాలంలో శ్రీకాళహస్తి జమీందారు పానగల్ రాజా  సర్ పానగంటి రామారాయనం గారు జస్టీస్ పార్టీ అధ్యక్షులుగాను తరువాత మద్రాసు ముఖ్య మంత్రి గాను ఉన్నారు. వారి హయాంలోనే త్యాగరాయనగర్ రూపు దిద్దుకున్నది. అక్కడ మామిడితోటలు విస్తారంగా వుండేవి. అందుకే త్యాగరాయనగర్కు మాంబళం అని పేరు. మాంబళం అనగా మామిడి పండు అని అర్థం. రాజావారు త్యాగరాయ నగర్లో ఒక పార్కుకు స్థలాన్నిచ్చారు. ఆ పార్కు పేరు పానగల్ పార్క్. ఈ పార్కులో రాజా వారి విగ్రహం ఈనాటికి ఉంది. 1932-36 మధ్యకాలంలో బొబ్బిలి రాజా వారు శ్రీ రాజారావు రామకృష్ణ రంగారావు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీకి ముఖ్య మంత్రిగా ఉన్నారు. ఆతర్వాత రావు బహద్దర్ కూర్మా వెంకట రెడ్డి గారు మద్రాసు గవార్నర్ గా వుండే వారు. భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చే ముందు శ్రీ ప్రకాశం పంతులు ముఖ్యమంత్రిగా వుండేవారు.
గురజాడ కృష్ణదాసు వెంకటేష్
1830 దశకంలో తన కాశీయాత్రపై తొలి తెలుగు ట్రావెలాగ్ కాశీయాత్ర చరిత్ర రచించిన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య చెన్నపట్టణంలో ఆనాడు ఈస్టిండియా సుప్రీంకోర్టులో ఉన్నతోద్యోగిగా పనిచేసేవారు. వందమంది పరిజనంతో 14నెలల పాటు చేసిన ఈ యాత్ర వివరాలను రాసిన గ్రంథం ఆనాటి సామాజిక చరిత్రకు గొప్ప సాక్ష్యం.[9]
సుమలత
మీనా
మానవల్లి రామకృష్ణ కవి
విద్యాసంస్థలు

ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్య
చెన్నై నగరంలో తమిళనాడు ప్రభుత్వంచే నడపబడే పాఠశాలు, ప్రైవేటు పాఠశాలలు, ఉమ్మడిగా (ప్రభుత్వ ప్రైవేటు రంగం ఉమ్మడి నిధులతో) నడిచే పాఠశాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు పాఠశాలలో బోధనా మాధ్యమం ఆంగ్లము, ప్రభుత్వ రంగ పాఠశాలలో బోధనా మాధ్యమము ఆంగ్లము కానీ, తమిళం గానీ ఉండవచ్చు.ఇచట తెలుగు మాధ్యమ పాఠశాలలు కూడా ఉన్నాయి. ఉన్నత విద్యలకు అవకాశం ఉన్నందున తమిళనాడు ప్రజలు ఆంగ్ల మాధ్యమాన్నే ఎక్కువగా ఇష్టపడతారు. ప్రైవేటు రంగ పాఠశాలలు తమిళనాడు సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డుతో అనుసంధానమై ఉంటాయి. కొన్ని పాఠశాలలో సి.బి.యస్.సి. లేదా ఐ.సి.యస్.సి. లేదా ఆంగ్లో-ఇండియన్ బోర్డు (మాంటిస్సెరీ పద్ధతి) కి అనుసంధానంగా పాఠ్యాంశాల బోధన ఉంటుంది. కొన్ని విద్యాలయాలు అంతర్జాతీయ బాక్యులరేటు లేదా అమెరికన్ విద్యా పద్ధతులను కూడా అనుసరిస్తున్నాయి. పాఠశాల విద్య 3వ ఏట కిండర్ గార్టెన్‌తో ప్రారంభం అవుతుంది. రెండు ఏళ్ళ తరువాత ఒకటి నుండి పన్నెండు తరగతుల వరకు పాఠశాలలో విద్య నడుస్తుంది. పన్నెండో తరగతి పూర్తి చేసిన తరువాత ఉన్నత విద్య కోసం వృత్తి విద్యల వైపు కానీ అకాడెమిక్ రంగాల వైపు గాని ఎన్నుకోవచ్చు.
ఉన్నత విద్య
1857 సంవత్సరములో ఏర్పాటు చేయబడిన మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి మూడు క్యాంపసులు ఉన్నాయి. ఈ విశ్వవిద్యాలయములో అనేక విభాగాలలో (విజ్ఞాన శాస్త్రము, వాణిజ్య శాస్త్రము, వివిధ కళలు, వైద్య శాస్త్రము, న్యాయ శాస్త్రము మొదలైనవి) ఉన్నత విద్యలు అభ్యసించే అవకాశము ఉంది. నగరములో ఉన్న అనేక కళాశాలలు ఈ విశ్వవిద్యాలయముతో అనుసంధానము చేయబడి ఉన్నాయి. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయము కంటే పురాతనమైన విద్యాసంస్థలు కూడా ఉన్నాయి. 1835లో స్థాపించబడిన మద్రాసు మెడికల్ కాలేజి, 1837లో స్థాపించబడిన మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశల, 1840లో స్థాపించబడిన ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల, 1842 స్థాపించబడిన పచ్చయప్ప కళాశాల మెదలైనవి కొన్ని ఉదాహరణలు. 1938లో స్థాపించబడిన స్టాన్లీ మెడికల్ కాలేజి, 1946లో ప్రారంభించబడిన వివేకానంద కాలేజి 1951లో మెదలు పెట్టిన న్యూ కాలేజి, చెన్నై, శకుంతల అమ్మాళ్ కళాశాల మరికొన్ని ప్రముఖ విద్యాసంస్థలకు ఉదాహరణలు. ఈ విద్యాసంస్థలు మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుసంధానించబడి పనిచేస్తాయి. ఇవి కాకుండా స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిని కలిగిన విద్యాసంస్థలలో ముఖ్యమైనవిక్వీన్ మేరి కాలేజి (1914), ఉమెన్స్ క్రిస్టియన్ కాలేజి (1915), లయోలా కాలేజి (చెన్నై) (1925), స్టెల్లా మేరీస్ కాలేజి, (1947) నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫ్యాషన్ టెక్నాలజి (1995), ఏషియన్ కాలేజి ఆఫ్ జర్నలిజం (2000) మరియు మద్రాసు స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ వర్క్ (1952).
భారతదేశములో సాంకేతిక విద్యకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఐ.ఐ.టి. మద్రాసు నగరానికి దక్షిణ భాగంలో అంతర్జాతీయా ఖ్యాతి గాంచిన ఈ ఐ.ఐ.టి. 1959లో స్థాపించబడింది. ఈ ఐ.ఐ.టి. ప్రక్కగా అన్నా విశ్వవిద్యాలయం (1978) ప్రధాన ప్రాసాదం ఉంది. గుండి కాలేజి ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ (1794), మద్రాసు ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజి (1949) అలగప్ప కాలేజి అఫ్ టెక్నాలజి (1944) స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ ప్లానింగ్ (1957) విలీనం చేయగా ఏర్పడింది అన్న విశ్వవిద్యాలయం. తమిళనాడులోని ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలన్నీ అన్నా విశ్వవిద్యాలయానికి అనుసంధించబడి ఉంటాయి. మిగిలిన ఇంజనీరింగ్ కళాశాలల పట్టాలు స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి కలవై ఉంటాయి.
1891 సంవత్సరములో స్థాపించబడిన డా. అంబేద్కర్ ప్రభుత్వ న్యాయ కళాశాల చెన్నైలోని ప్రాచీన న్యాయశాస్త్ర కళాశాల. 1835వ సంవత్సరంలో స్థాపించిన మద్రాసు కళాశాల భారత ఉపఖండంలోనే పురాతన కాళాశాల[10]. నగరములో ఉన్న మరికొన్ని వైద్యకళాశాలల్లో స్టాన్లీ వైద్య కళాశాల, కిల్‌పాక్ వైద్యకళాశాల, శ్రీ రామచంద్రా వైద్యకళాశాల ప్రముఖ మెడికల్ కాలేజిలు. 1903లో స్థాపించిన మద్రాసు వెటరినరీ కాలేజి దేశంలోనే మొదటి పశువైద్యకళాశాల.
1890 సంవత్సరములో స్థాపించిన కొన్నెమరా పబ్లిక్ లైబ్రరీ భారతదేశంలోని నాలుగు జాతీయ సంగ్రహలయ కేంద్రము (నేషనల్ డిపాజిటరి సెంటర్ల)లలో ఒకటి. ఈ సంగ్రహలాయములో దేశంలో వెలువడే పత్రికలు, ప్రచురితమైన పుస్తకల ప్రతులు ఉంటాయి. యునెస్కో ఈ సంగ్రహాలయానికి ఒక స్థాయ గుర్తింపుని ఇచ్చింది. నగరములో ఉన్న మరో ముఖ్య గ్రంథాలయం సెయింట్ జార్జి ఫోర్టులోని భారత పురావస్తు శాఖ వారి గ్రంథాలయం, రామకృష్ణ మఠంలోని గ్రంథాలయం, జిడ్డు కృష్ణమూర్తి పౌండేషన్ లైబ్రరీ. అడయార్‌లోని థియోలాజికల్ లైబ్రరీ.
క్రీడలు

క్రికెట్టు
భారత దేశములో ప్రముఖ ఆటైన క్రికెట్టు చెన్నై నగరములో కూడా చాలా ప్రసిద్ధ క్రీడ. భారత దేశములోనె అత్యంత ప్రాచీనమైన క్రికెట్టు స్టేడియములలో మద్రాసు చేపాక్ స్టేడీయం ఒకటి. ఈ క్రీడ ప్రాంగణాన్ని 1916 సంవత్సరంలో మద్రాసు క్రికెట్టు గ్రౌండు లేదా చేపాక్ క్రీడాప్రాంగణం అనే పేరుతో నిర్మించారు. చేపాక్ స్టేడియం పేరు ఇప్పుడు ఎమ్. ఎ. చిదంబరం స్టేడియంగా మార్చబడింది. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్ర క్రికెట్టు అసోసియేషన్‌కు పుట్టినిల్లు. ఈ స్టేడియంలో 50,000 మంది ప్రేక్షకులు ఆటను వీక్షించే అవకాశం ఉంది. ఈ క్రీడాప్రాంగణంలో 1951-52 భారతదేశ మెదటి టెస్టు మ్యాచ్ విజయం (ఇంగ్లాండు తో), 1986 ఇండియా ఆస్ట్రేలియా టెస్టు మ్యాచ్ టై (ప్రపంచ రికార్డులలో రెండే టెస్టు టై మ్యాచ్ లు నమోదయ్యాయి) తో సహా, అనేక రికార్డులు ఈ క్రీడాప్రాంగణంలో నెలకొల్ప బడ్డాయి. చేపాక్ క్రీడాప్రాంగణములోని ప్రేక్షకుల క్రీడా స్ఫూర్తి అనిర్వచనీయము. దానికి ఒక ఉదాహరణగా 1997లో భారదేశానికి పాకిస్తానుకి మధ్య జరిగిన ఇండిపెండెన్స్ కప్పులో సయీద్ అన్వర్ 194 పరుగులు కొట్టగా ప్రేక్షకులు అందరూ నిలబడి చప్పట్లు చరిచిన సంఘటన చెప్పవచ్చు. ఐ.ఐ.టి. మద్రాసు క్యాంపసులో ఉన్న చెంప్లాస్ట్ క్రికెట్టు స్టేడియం నగరంలో ఉన్న ఇంకో ముఖ్య క్రీడాప్రాంగణం.
టెన్నీస్
చెన్నై నగరములో క్రికెట్టు తరువాత ప్రముఖ క్రీడ టెన్నిస్. నుంగంబాకంలో ఉన్న యస్.డి.ఏ.టి టెన్నీస్ స్టేడియంలో 6000 మంది ప్రేక్షకులు టెన్నీస్ వీక్షించడానికి అవకాశం ఉంది. ఈ స్టేడియంలో కృత్రిమ నేలపై నిర్మించబడ్డ ఐదు టెన్నీస్ కోర్టులు ఉన్నాయి. ఈ క్రీడాప్రాంగణంలో ఏ.టి.పి టెన్నీస్ పోటీలు, చెన్నై ఓపెన్ పోటీలకు ఈ స్టేడియం ఒక వేదిక. ఈ క్రీడాప్రాంగణానికి ఉత్తమ నూతన ఏ టి పి టెన్నీస్ పోటికి వేదికగా నిలిచింది. భారతీయ టెన్నీస్ క్రీడాకారులలో ప్రముఖులైన విజయ అమృతరాజ్, రామనాథన్ కృష్ణన్, రమేష్ కృష్ణన్, మహేష్ భూపతి చెన్నై అందించిన క్రీడాకారులు. ప్రముఖ టెన్నీస్ క్రీడాకారుడు లియాండర్ పేస్ విద్యాభ్యాసము, టెన్నీస్ తర్ఫీదు చెన్నై నగరములోనే పొందాడు.

హాకీ
నాలుగు వేల ప్రేక్షకులు వీక్షించే సామర్ధ్యమున్న మేయర్ రాధాకృష్ణన్ క్రీడాప్రాంగణం హాకీ క్రీడకు ముఖ్య వేదిక. చెన్నై వీరన్స్ అనే జట్టు ప్రీమియర్ హాకీ ఆటలో ఒక ప్రముఖ జట్టు. ఈ క్రీడాప్రాంగణం ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ (ప్రపంచములో 6 ఉత్తమ జట్లు ఆడే పోటి)కి వేదికగా రెండు సార్లు నిలిచింది. చివరిసారిగా 2005లో జరిగింది.
సాకర్, మిగతా క్రీడలు
నలభై వేలమంది ప్రేక్షకులు వీక్షించగల సామర్ధ్యమున్న జవహర్ లాల్ నెహ్రూ క్రీడాప్రాంగణం సాకర్ (ఫుట్ బాల్ ఆటకు) అథ్లెటిక్స్ పోటీలకుకు ముఖ్య వేదిక. ఈ క్రీడాప్రాంగణంలోనే 8000 వేల మంది ఆటలు చూడడానికి వీలుగా ఇం‌డోర్ స్టేడియం ఉంది. ఈ జవహర్ లాల్ నెహ్రూ క్రీడాప్రాంగణం ఉన్న సముదాయంలోని ఇండోర్ స్టేడియం వాలీ బాల్, బాస్కెట్ బాల్ టేబుల్ టెన్నీస్ వంటి వివిధ పోటీలు నిర్వహించడానికి వేదిక. నాలుగు వేలమంది వీక్షీంచడానికి వీలుగా ఉన్న 'వేలచ్చేరి జల క్రీడల సముదాయము అనేక జలక్రీడలకు వేదిక. మద్రాసు నగరము 1995లో దక్షిణ ఆసియా ఫెడరేషన్ పోటీలకు వేదికగా నిలిచింది.
1777లో గుఱ్ఱపు పందాలు జరగడానికి వీలుగా గుండిలో గుండి రేస్ కోర్స్‌ని నిర్మించాడు. శ్రీపెరంబూరులో మోటారు రేసింగ్ పోటీలు నిర్వహించడుతున్నాయి. కారు రేసింగ్, మరియు ద్విచక్ర వాహన రేసింగ్ కి వీలుగా షోళావరంలో ఉంది. 1867 సంవత్సరములో మద్రాసు బోట్ క్లబ్ బేసిన్ బ్రిడ్జిలో ప్రారంభమైంది. ఈ బోటు ఆటలపోటీలకు వేదిక. నగరములో 18 గుంటలతో కూడిన గోల్ఫ్ క్లబ్బులు కూడా ఉన్నాయి. ఒకటి కాస్మోపాలిటన్ క్లబ్, మరొకటి జింఖానా క్లబ్. ఈ రెండు కూడా 19వ శతాబ్దం చివరి భాగములో నిర్మించబడ్డాయి. 2005 సంవత్సరములో కామన్ వెల్త్ ఫెన్సింగ్ పోటీలు కూడా ఈ నగరములో జరిగాయి.
పాఠశాలలు
పద్మాశేషాద్రి, బెయిన్స్, కోలా సరస్వతి, మహర్షి విద్యా మందిర్, భారత్ విద్యా మందిర్.
అణ్ణమలై చెట్టియార్ విద్యా సంస్థ వారి చేత నడపబడుతున్న ఎ స్కూల్స్, వళ్ళియమ్మాళ్ స్కూల్స్,
ఆర్ బి సి తెలుగు మాద్యమంలో పాఠాలు బోధించబడే పాఠశాల. ఇది పెరంబూర్ లోకో వర్క్స్ లో ఉన్న పాఠశాల.
కళాశాలలు-విశ్వవిద్యాలయాలు
ఐఐటి
మద్రాస్ యూనివర్శిటీ
ఎస్‌ఆరెమ్
అణ్ణాయూనివర్శిటీ
కాగితేమిల్లత్
ప్రెసిడెన్సీ (పురుషులు)
పచ్చిపాస్ కాలేజ్
త్యాగరాజ్ కాలేజ్
లయోలా కాలేజ్
ఎతిరాజ్ కాలేజ్ (స్త్రీలు)
క్వీన్‌మేరీస్ (స్త్రీలు)
స్టాన్లీ వైద్య కళాశాల
ఎమ్‌జీఆర్ వైద్య కళాశాల
హిందూస్తాన్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ టెక్నాలజీ అండ్ సైన్స్
చూడవలసిన ప్రదేశాలు

మెరీనా బీచ్
గాంధీ బీచ్
బేసంట్ నగర్ బీచ్
వళ్ళువర్ కోట్టమ్
అణ్ణాసమాధి
ఎమ్‌జీఆర్ సమాధి
రాజాజీ నినైవు ఇల్లమ్
గాంధి నినైవు ఇల్లమ్
ప్లానిటోరియమ్ (అడయార్)
వండలూర్ జంతు ప్రదర్శనశాల
ప్రసిద్ధ ఆలయాలు
మైలాపూర్ కపాలీశ్వర ఆలయం
వడపళని సుబహ్మణ్యేశ్వరాలయం
తిరువళ్ళికేణి పార్ధసారథి ఆలయం
కన్యకా పరమేశ్వరీ ఆలయం
అస్టాలక్ష్మి ఆలయం
శ్రీ వెంకటేశ్వర ఆలయం
మందవేలి ఆలయం
నంగనల్లూర్ ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం.
తిరువాన్మియూరు ఔషధీశ్వరాలయము (మరుందీశ్వరాలయము)
విహార కేంద్రాలు
ఎమ్‌జిఎమ్
విజిపి
మాయాజాల్
క్వీన్ లాండ్
మహాబలిపురం
వండలూర్ జూ
సూపర్ మార్కెట్లు
సిటీసెంటర్ (రాధాకృష్ణన్ శాలై)
అంపా స్కైవాక్ (ఆమింజికరై)
బిగ్ బజర్ (పాండీ బజార్), (వడ పళని)
అభిరామి మాల్ (పురసైవాక్కమ్)
చైన్ షాపులు
స్పెన్‌సర్
మోర్
బిగ్ బజార్
మెట్రో
రిలయన్స్ ఫ్రెష్
హెరిటేజ్
పళముదిర్ చోలై
నీలగిరీస్
చైన్ హోటళ్ళు
శరవణ భవన్.
వసంత భవన్.
ఆరాం బుహారీస్
మేరీ బ్రౌన్
మెక్ దొనాల్డ్
మిల్కీ వే
మెక్ డీనాల్డ్
పీజా హట్
పీజా కార్నర్
డామినోస్
రెయిన్ ట్రీ హోటల్, అన్నాసాలై
వెస్టిన్ చెన్నై
చైన్ మిఠాయి దుకాణాలు
నందినీ స్వీట్స్
ఆనందభవన్ స్వీట్స్
అర్చనా స్వీస్
శ్రీకృష్ణా స్వీట్స్
మూలాలు

ఈనాడు. ఆదివారము. 17.8.2014
వెలుపలి లింకులు

వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు మరియు పట్టణాలు
వర్గం:భారత రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల రాజధానులు
వర్గం:చెన్నై
వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు
వర్గం:నగరాలు
వర్గం:భారతదేశంలోని రాజధాని నగరాలు

2003నాటికి మద్రాసు విస్తీర్ణం ఎంత?


రెండు లేదా రెండు కన్నా ఎక్కువ అనుఘటకాల సజాతీయ మిశ్రమాన్ని ద్రావణం అంటారు. ఉదాహరణకున నీటిలో ఉప్పు కరుగుతుంది. దీనిని ఉప్పునీటి ద్రావణం (బ్రైన్ ద్రావణం) అంటారు. ఈ ద్రావణంలో యే భాగం తీసుకున్నా ఒకే విధంగా ఉంటుంది. అందువలన దీనిని ద్రావణం అంటారు. నీటిలో ఇసుక వేసినట్లయితే అవి కరుగవు. అది విజాతీయ మిశ్రమం అందువల్ల అది ద్రావణం కాదు. ద్రావణం లోని అనుఘటకాలను వడపోత వంటి పద్ధతుల ద్వారా వేరు చేయలేము. ద్రావణంలోని ఏ భాగం కైనా స్నిగ్ధత, వక్రీభవన గుణకం వంటి అంశాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి.
ద్రావితం,ద్రావణి,ద్రావణం
ద్రావణి: ద్రావణంలో ఎక్కువ పరిమాణం గల అనుఘటకాన్ని ద్రావణి అంటారు.
ద్రావితం: ద్రావణంలో తక్కువ పరిమాణం గల అనుఘటకాన్ని ద్రావితం అంటారు.
ద్రావణం: ద్రావణి + ద్రావితం
పటంలో చూపినట్లు ఉప్పు నీటి ద్రావణంలో నీరు అనునది ద్రావణి మరియు ఉప్పు అనునది ద్రావితం. ఎందువలనంటే ఆ రెండు అనుఘటకాలలో ఎక్కువ పరిమాణము గలది నీరు, తక్కువ పరిమాణము గలది ఉప్పు.
కొన్ని సందర్భాలలో నీరు, ఉప్పు, సుక్రోజ్ (పంచదార) కలిపిన ద్రావణంలో ద్రావణి నీరు మిగిలినది ద్రావితాలు అవుతాయి.
ద్రావణి, ద్రావితం పరిమాణములు సమానంగా ఉంటే వేటినైనా ద్రావణి, ద్రావితంగా తీసుకోవచ్చు.
ద్రావణంలో ద్రావణి, ద్రావితాలుగా వాయువులు గాని లేక ద్రవాలు గాని లెక ద్రవము, వాయువు గాని ఉండవచ్చు.
ద్రావణం (వాయువు+వాయువులు): గాలిని ద్రావణంగా తీసుకుంటే అందులో గల అనుఘటకాలలో నత్రజని ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉంటుంది కనుక నత్రజని అనునది ద్రావణి, తక్కువ పరిమాణం గల మిగిలిన వాయువులు ద్రావితాలు అవుతాయి.
ద్రావణం (ద్రవం+వాయువు): సోడాను ద్రావణంగా తీసుకుంటే నీరు ద్రావణి, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ (బొగ్గుపులుసు వాయువు) ను ద్రావితం అవుతుంది.
ద్రావణం (ద్రవం+ద్రవం): సజల హైడ్రో క్లోరికామ్ల ద్రావణంలో నీరు ద్రావణి, హైడ్రోక్లోరికామ్లం ద్రావితం అవుతుంది.
ద్రావణం (ద్రవం+ఘనపదార్థం): ఉప్పుద్రావణంలో నీరు ద్రావణీ, ఉప్పు ద్రావితం అగును.
సార్వత్రిక ద్రావణి
నీటిని సార్వత్రిక ద్రావణి అంటారు. చాలా పదార్థాలు నీటిలో కరుగుతాయి కనుక నీటిని సార్వత్రిక ద్రావణం అంటారు.
ద్రావణీయత
స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద 100 గ్రాముల ద్రావణిలో గల ద్రావిత గరిష్ఠ పరిమాణాన్ని ద్రావణీయత అంటారు. ఉదాహరణకు 100 గ్రాముల నీరు 36.3 గ్రాముల ఉప్పును మాత్రమే కరిగించుకోగలదు. అందువలన ఉప్పు ద్రావణీయత 36.3 అవుతుంది.

ద్రావణాలలో రకాలు
ద్రావణి,ద్రావితం ఆధారంగా
వాయు ద్రావణాలు
ద్రవ ద్రావణాలు
ఘన ద్రావణాలు

ద్రావణీయత ఆధారంగా
ద్రావణీయత ఆధారంగా ద్రావణాలు మూడు రకాలు అవి
అసంతృప్త ద్రావణం (Unsaturated solution)
సంతృప్త ద్రావణం (Saturated solution)
అతి సంతృప్త ద్రావణం (Hyper-saturated solution)
అసంతృప్త ద్రావణం: ఒక ద్రావణంలో ద్రావిత పరిమాణం దాని ద్రావణీయత కంటే తక్కువ అయితే ఆ ద్రావణాన్ని అసంతృప్త ద్రావణం అంటారు.ఉదాహరణకు నీరు, సుక్రోజ్ ద్రావణంలో సుక్రోజ్ ద్రావణీయత 68.89 గ్రాములు. అనగా 100 గ్రాముల ద్రావణంలో 68.89 గ్రాములు సుక్రోజ్ మాత్రమే కరుగును. 68.89 గ్రాముల సుక్రోజ్ కంటే తక్కువ కరిగిఉంటే ఆ ద్రావణం అసంతృప్త ద్రావణం అవుతుంది
సంతృప్త ద్రావణం: ఒక ద్రావణంలో ద్రావిత పరిమాణం దాని ద్రావణీయతతో సమానంగా ఉంటే ఆ ద్రావణాన్ని సంతృప్త ద్రావణం అంటారు. ఉదాహరణకు నీరు, సుక్రోజ్ ద్రావణంలో సుక్రోజ్ ద్రావణీయత 68.89 గ్రాములు. అనగా 100 గ్రాముల ద్రావణంలో 68.89 గ్రాములు కరుగును. 68.89 గ్రాముల సుక్రోజ్ మాత్రమే కరిగిఉంటే ఆ ద్రావణం సంతృప్త ద్రావణం అవుతుంది
అతి సంతృప్త ద్రావణం: ఒక ద్రావణంలో ద్రావిత పరిమాణం దాని ద్రావణీయత కంటే ఎక్కువ అయితే ఆ ద్రావణాన్ని అతి సంతృప్త ద్రావణం అంటారు. ఉదాహరణకు నీరు, సుక్రోజ్ ద్రావణంలో సుక్రోజ్ ద్రావణీయత 68.89 గ్రాములు. అనగా 100 గ్రాముల ద్రావణంలో 68.89 గ్రాములు కరుగును. 68.89 గ్రాముల సుక్రోజ్ కంటే ఎక్కువ కరిగిఉంటే ఆ ద్రావణం అతి సంతృప్త ద్రావణం అవుతుంది.
ద్రావణీయతను ప్రభావితం చేసే ఆంశాలు
ద్రావణి ద్రావిత స్వభావం
ఉష్ణోగ్రత
ధృవ ద్రావితం ధృవ ద్రావణిలో కరుగుతుంది. ఉదాహరణకు నీరు ధృవ ద్రావణి. నీటిలో ధృవ ద్రావితాలైన సోడియం క్లోరైడ్ (తినే ఉప్పు), కాపర్ సల్పేట్, పొటాషియం పర్మాంగనేట్ (చినాల రంగు) వంటి వి కరుగుతాయి. కాని అధృవ ద్రావితాలైన కిరోసిన్, నాప్తలీన్, బెంజీన్ వంటి వి కరుగవు.
అధృవ ద్రావితం అధృవ ద్రావణిలో కరుగుతుంది. ఉదాహరణకు నాప్తలీన గోళీలు అధృవ పదార్థము. ఇది అధృవ ద్రావితాలైన కిరోసిన్, పెట్రోలు వంటి ధృవ ద్రావణులలో కరుగుతుంది. కాని నీరు వంటి ధృవ ద్రావణిలో కరుగదు.
కొన్ని ద్రావణముల ద్రావణీయత ఉష్ణోగ్రత పెంచినపుడు పెరుగు తోంది. ఉదాహరణకు 100 గ్రాముల నీటిలో 68.89 గ్రాముల పంచదార మాత్రమే కరుగుతుంది. ఇంకనూ ఎక్కు వ పంచదార కలిపినట్లైతే హెచ్చుగా కలిపిన పంచదార పాత్ర అడుగున అవక్షేపంగా మిగిలిపోవును. ఈ హెచ్చుగా గల ద్రావితాన్ని కూడా కరిగించాలి అనుకుంటే ఆ ద్రావణాన్ని వేడిచేయాలి. అపుడు ఆ ద్రావణం అతి సంతృప్త ద్రావణంగా మారుతుంది. మరల గది ఉష్ణోగ్రతకు వచ్చినపుడు హెచ్చుగా గల పంచదార పాత్ర గోడలకు అంటుకొని ఉండిపోతుంది.
కొన్ని ద్రావణముల ద్రావణీయత ఉష్ణోగ్రత పెంచినా లేదా తగ్గించినా మారదు. ఉదా: ఉప్పు నీటి ద్రావణం తీసుకుంటే 100 గ్రాముల నీరు 36.3 గ్రాముల ఉప్పును మాత్రమే కరిగించుగకోగలదు. దీని ద్రావణీయత ఉష్ణోగ్రత పెంచినా లేదా తగ్గించినా మారదు. స్థిరంగా ఉంటుంది.
కొన్ని ద్రావణముల ద్రావణీయత ఉష్ణోగ్రత పెంచినట్లయిన తగ్గుతుంది. ఉష్ణోగ్రత తగ్గించినట్లయిన పెరుగుతుంది. ఉదా: సీరస్ సల్ఫేట్.
వాయువుల ద్రావణీయత
వాయువులు కూడా వివిధ ద్రావణులలో కరుగుతాయి. ఉదాహరణకు నీటిలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ కలిపినపుడు సోడా తయారవుతుంది. ఉష్ణోగ్ర త పెంచినపుడు ద్రావణీయత ఫుర్తిగా తగ్గి నీరు యేర్పడుతుంది.
ద్రావణపు గాఢత
ప్రమాణ ఘనపరిమాణం గల ద్రవణంలో ఉన్న ద్రావిత పరిమాణాన్ని గాఢత అని అంటారు.
భారశాతం
ఘనపరిమాణ శాతం
మొలారిటీ
మోల్ భాగం
ఆదర్శ ద్రావణాల లక్షణాలు
ద్రావణం విలీనమై ఉండాలి.
ద్రావితం బాష్పశీలం కాకూడదు.
ద్రావితం, ద్రవణం అణువుల మధ్య పరస్పర చర్యలు జరుగకూడదు. అలాగే ద్రావణి అణువుల మధ్య పరస్పర చర్య జరుగకూడదు.
ద్రావితం అణువులకు, ద్రావణి అణువులకు మధ్య పరస్పర చర్య జరుగకూడదు.

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రము
వర్గం:రసాయన శాస్త్రము
en:Solution

లోహాలు ఎన్ని రకాలు?


మునగపాక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము.[1]
ఇది సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 6 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2663 ఇళ్లతో, 10028 జనాభాతో 1011 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5124, ఆడవారి సంఖ్య 4904. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 486 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 30. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586369[2].పిన్ కోడ్: 531033.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల  ఉన్నాయి. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనకాపల్లిలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మునగపాకలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మునగపాకలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మునగపాకలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 85 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 27 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 2 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 4 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 890 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 110 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 785 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మునగపాకలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 785 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
మునగపాకలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బెల్లం, ఇటుకలు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	55,520 - పురుషులు 	27,822 - స్త్రీలు 	27,698

మండలంలోని గ్రామాలు
గంటవానిపాలెం
కుమారపురం
చూచికొండ
గణపర్తి
నేలుపాక
మడకపాలెం
చెర్లోపాలెం
నరేంద్రపురం
పల్లపు ఆనందపురం
పురుశోత్తంపురం
అరబుపాలెం
వొంపోలు
నాగులపల్లి
ఉమ్మలడ
జగ్గయ్యపేట అగ్రహారం
తోటడ
టీ.సిరసపల్లి
వెంకటాపురం
పాటిపల్లి
మునగపాక
తిమ్మరాజుపేట
వడ్రపల్లి
మల్లవరం (మునగపాక మండలం)
కాకరపల్లి
రాజుపేట అగ్రహారం
నాగవరం

మూలాలు

2011 జనగణన ప్రకారం వొంపోలు గ్రామములో ఎన్ని ఇళ్లులు ఉన్నాయి?


ఏనుగ లేదా ఏనుగు (ఆంగ్లం Elephant) ఒక భారీ శరీరం, తొండము కలిగిన జంతువు. ప్రస్తుతం భూమిపై సంచరించే జంతువులన్నింటిలోకి ఏనుగే పెద్దది. దీని గర్భావధి కాలం 22 నెలలు. ఏనుగు 70 సంవత్సరాలు కంటే ఎక్కువగా జీవిస్తుంది. ఏనుగులు రెండు రకాలు: ఆఫ్రికా ఏనుగు మరియు ఆసియా ఏనుగు. హిందువులు ఏనుగును వివిధరకాలుగా పూజిస్తారు. ఇవి పూర్తిగా శాకాహారులు మరియు బాగా తెలివైనవి.
భాషా విశేషాలు

ఆఫ్రికా ఏనుగు
ఆఫ్రికా ఏనుగులు (ప్రజాతి Loxodonta) ఆఫ్రికా ఖండంలో 37 దేశాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి ఆసియా ఏనుగులకంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. వీటి వెనుకభాగం పుటాకారంలో ఉంటుంది. వీటి చెవులు చాలా పెద్దవిగా ఉంటాయి. విశేషమేమిటంటె, వీటి చెవులు ఆఫ్రికా ఖండం ఆకారంలో ఉంటాయి. ఆడ, మగ ఏనుగులు రెండూ దంతాలు కలిగి ఉంటాయి. శరీరం పై వెండ్రుకలు, ఆసియా ఏనుగుల కంటే తక్కువగా ఉంటాయి.
ఆసియా ఏనుగు
ఆసియా ఏనుగులు (Elephas maximus) ఆఫ్రికా ఏనుగుల కంటే చిన్నవి. చెవులు చిన్నవిగా ఉంటాయి. మగ ఏనుగులకు మాత్రమే పెద్ద దంతాలుంటాయి. మొత్తం ఏనుగులలో 10 శాతం మాత్రమే ఆసియా ఏనుగులు. జన్యు వ్యత్యాసాల ఆధారంగా, ఏనుగులను మూడు ఉపజాతులుగా విభజించారు.
శ్రీలంక ఏనుగు (Elephas maximus maximus) ఆసియా ఏనుగులన్నింటిలోను పెద్దది. ఇవి శ్రీలంకలో మాత్రమే ఉన్నాయి. ఇవి ఇంచుమించు 3,000-4,500 వరకు ఉన్నాయని అంచనా. ఇవి సుమారు 5,400 కి.గ్రా. బరువుండి 3.4 మీ. ఎత్తుంటాయి.
భారతదేశపు ఏనుగు (Elephas maximus indicus) ఆసియా ఏనుగులన్నింటిలో సంఖ్యలో ఎక్కువగా, అంటే 36,000 వరకు ఉన్నాయని అంచనా. ఇవి భారతదేశం నుండి ఇండోనేషియా వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి ఇంచుమించు 5,000 కి.గ్రా. బరువు ఉంటాయి.
సుమత్రా ఏనుగు (Elephas maximus sumatranus) ఇవి అన్నిటికన్నా చిన్న పరిణామంలో ఉంటాయి.
మానవులతో సంబంధం

ప్రాచీన భారతదేశంలో మొదటిసారిగా ఏనుగులను మచ్చికచేసుకున్నారు. ఏనుగులు కష్టపడి పనిచేసే జంతువులు. అడవులలో భారీ వృక్షాలను పడగొట్టడానికి, తరలించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇలాంటి పనులను ముఖ్యంగా ఆడ ఏనుగుల నుపయోగించేవారు.
యుద్ధాలలో ఏనుగులను భారతదేశంలోను, తర్వాత పర్షియాలోను ఉపయోగించారు. వీటికోసం ముఖ్యంగా మగ ఏనుగులను మాత్రమే పనికొస్తాయి. భారీ పనులకోసం, వృక్షాలను కూల్చడానికి, పెద్దపెద్ద దుంగలను కదిలించడానికి, యుద్ధఖైదీలను వీటి పాదాలక్రింద తొక్కించడానికి వాడేవారు.
మహారాజులు అడవులలో క్రూరమృగాలు, ముఖ్యంగా పులుల్ని వేటాడటం కోసం ఏనుగులమీద వెళ్ళేవారు. కొన్ని దేవాలయాలలో ఊరేగింపులలో ఏనుగుల్ని ఉపయోగిస్తారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా జంతుప్రదర్శనశాల లలో మరియు సర్కస్ లలో ఏనుగులు ప్రధాన ఆకర్షణలు.
గజారోహణం, గండపెండేరం లతో మహారాజులు ఆనాటి గొప్ప కవులను, పండితులను సన్మానించేవారు.
దేవాలయాల్లో ఏనుగుల వాడుక
భారత దేశములోనే కాక పలు ఇతర దేశాలలో సైతం దేవాలయాల యందున ఏనుగులను వాడటం జరుగుతున్నది. ముఖ్యంగా దక్షణ భారత దేశ ప్రధాన దేవస్థానములవారు స్వామి యొక్క అన్ని ఉత్సవములయందున తప్పక హస్తి యొక్క సేవలను తీసుకొంటారు.
ఊరేగింపులలోనూ, దేవాలయ ప్రధాన ద్వారముల వద్ద వీటిని అధికముగా వీక్షించవచ్చు.
హిందూ పురాణాలలో
హిందూ దేవుడు వినాయకుడు తలఖండించిన శివుడు ఏనుగు తలను తెచ్చి అతికించినట్టుగా పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
గజేంద్ర మోక్షములో విష్ణుమూర్తి సుదర్శన చక్రంతో మొసలిని సంహరించి గజేంద్రున్ని రక్షిస్తాడు.
క్షీరసాగర మథనంలో పుట్టిన ఐరావతం అనే తెల్లని ఏనుగు, ఇంద్రుని వాహనము.
గజలక్ష్మి అష్టలక్ష్ములులో ఒకరు.
ఇవి కూడా చూడండి
గజేంద్ర మోక్షము
ఇతర పేర్లు
కరి
గజము
దంతి
హస్తి
మూలాలు

వర్గం:క్షీరదాలు

ఏనుగు సగటు జీవిత కాలం ఎంత ?


సీతానగరం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. పిన్ కోడ్: 533 287.
ఇది సమీప పట్టణమైన రాజమండ్రి నుండి 24 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2224 ఇళ్లతో, 7816 జనాభాతో 798 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3928, ఆడవారి సంఖ్య 3888. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 785 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 180. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587209[1].పిన్ కోడ్: 533287.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి.
సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజమండ్రిలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సీతానగరంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , 8 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.  ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సీతానగరంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సీతానగరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 206 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 10 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 581 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 126 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 454 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సీతానగరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 454 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
సీతానగరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, అరటి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
HANDLOOM వస్త్రాలు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7909.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3973, మహిళల సంఖ్య 3936, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1992 ఉన్నాయి.

మండలంలోని గ్రామాలు

పురుషోత్తపట్నం
రామచంద్రాపురం
వంగలపూడి
సింగవరం
సీతానగరం
చినకొండేపూడి
నాగంపల్లి
నల్లగొండ
రఘుదేవపురం
ముగ్గళ్ళ
ఇనుగంటివారిపేట
కూనవరం
మునికూడలి
కాటవరం
జాలిముడి
బొబ్బిల్లంక
ములకల్లంక
మిర్తిపాడు
ఉండేశ్వరపురం

మూలాలు

సీతానగరం మండలానికి తూర్పున ఉన్న మండలం ఏది?


పాలిచెర్లరాజుపాలెం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, గూడూరు మండలంలోని గ్రామం.  ఇది మండల కేంద్రమైన గూడూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 183 ఇళ్లతో, 584 జనాభాతో 505 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 315, ఆడవారి సంఖ్య 269. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 271. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 592215[1].పిన్ కోడ్: 524101.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల పశ్చిమ గూడూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొండగుంటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కొండగుంటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గూడూరులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గూడూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గూడూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పాలిచెర్లరాజుపాలెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పాలిచెర్లరాజుపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 152 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 80 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 39 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 17 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 37 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 7 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 173 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 75 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 105 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పాలిచెర్లరాజుపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 64 హెక్టార్లు* చెరువులు: 41 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పాలిచెర్లరాజుపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, నిమ్మ
మూలాలు

పాలిచెర్లరాజుపాలెం

పాలిచెర్లరాజుపాలెం నుండి నెల్లూరు కి ఎంత దూరం?


డా.యస్.టి జ్ఞానానందకవి (జూలై 16, 1922 - జనవరి 6, 2011) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
జ్ఞానానందకవి 1922జూలై 16వ తేదీన విజయనగరం జిల్లా బలిజిపేట మండలం పెదపెంకి గ్రామంలో సురగాలి ఎలయ్య, పాపమ్మ దంపతులకు జన్మించారు[1].వీరికి చిన్నతనంలో వీరి మేనమామ గుంట యోహాను ప్రేరణ కలిగించారు. వీరు తమ తొమ్మిదవ యేటనే కవితలు చెప్పడం ఆరంభించారు. భీమునిపట్నం, విజయనగరం, కాకినాడలలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. సుగుణ మణితో వివాహం జరుగగా ముగ్గురు కుమారులు, ఇరువురు కుమార్తెలు కలిగారు. వీరిలో ఒకబ్బాయి యుక్తవయస్సులోనే మరణించగా మిగిలిన వారు వివిధ హోదాలలో ఉన్నత స్థాయిలో జీవిస్తున్నారు. చివరిదశలో ఆయన దుర్భర దారిద్య్రాన్ని అనుభవించారు. వీరు సాహితీ సమాఖ్య, సాహిత్య కళాపీఠం అనే రెండు సంస్థలను స్థాపించారు. తెలుగులో ఏ పద్యాన్నైనా వర్ణించడంలో అభినవ శ్రీనాథుడనే కీర్తికి పాత్రమైన కవి పద్మశ్రీ డా॥ యస్.టి.జ్ఞానానందకవి.  కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ  వరకూ ఎదిగిన ఈయన 2011 జనవరి 6 తేదీన శాశ్వతంగా కన్నుమూశారు.
జ్ఞానానందకవి రచనలు
వసంతగానం (1947)
గాంధీ (1950)
దేశబంధు, పాంచజన్యము (1956)
ప్రభంజనం, పర్జన్యం (తొలి భాగము) (1959)
గోల్కొండ, క్రీస్తు చరిత్ర (1963)
విజయాభిషేకం (1966)
పర్జన్యం (రెండో భాగము) (1969)
అక్షరాభిషేకం (1971)
ఆమ్రపాలి (1972)
అక్షరాక్షతలు (1973)
అక్షరగుచ్చము (1975)
వెలుగుబాట (1976)
క్రీస్తు ప్రబంధం (1977)
క్రీస్తుప్రబంధం తొలిభాగము (1992)
నా జీవిత గాథ తొలిభాగం (1977)
అక్షరపూజ (1979)
హరిజనులు అంటరానివారా (1980)
పిల్లనగ్రోవి (1982)
రాజధాని (1987)
వంశధార (1989)
ది విజన్ ఇన్ ది వర్సస్ ఆఫ్ డాక్టర్ జ్ఞానందకవి (1990)
కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ వరకు (1988)
ధర్మాగ్రహము (1998)
వివేకానందగానం (2004),
మనదేశం
రోజలుమారాలి (లఘునాటిక)
బాష్ప సందేశం
పిల్లనగ్రోవి
ఆహ్వానం
రెండంకితాలు
తరంగమాల
బిరుదులు, సత్కారాలు
విజయనగరం జిల్లాలో 1987 డిసెంబరు 7న కవితా విశారద
విజయవాడలో 1950 మే 20వ తేదీన కవికోకిల
కాకినాడలో 1961ఏప్రిల్ 24న కవిలోక విభూషణ
1968నవంబరు 10వ తేదీన విద్వత్‌కవిచూడామణి
1968నవంబరు 15వ తేదీన సాహితీవల్లభ
1974 జనవరి 27న మహాకవి
విశాఖ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 1974 ఆగస్టు 3వ తేదీన కళాప్రపూర్ణ
విజయవాడలో 1974 సెప్టెంబరు 29వ తేదీన అభినవ జాషువ
1974 నవంబరు 1న కాకినాడ పట్టణంలో కనకాభిషేకం
1975లో ఆమ్రపాలి కావ్యానికి ఉత్తమ కవిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం
1975లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు
బొబ్బిలి చిలుకలపల్లిలో 1975సెప్టెంబరు 28వ తేదీన సాహితీ కృషి వల
1979 అక్టోబరు 28న కవిసార్వభౌమ
రామచంద్రపురంలో 1982 సెప్టెంబరు 28వ తేదీన కవితాశ్రీనాధ
1982లో పద్యవిద్యాప్రభు
1991 ఫిబ్రవరి 7వ తేదీన బ్రహ్మీ విభూషణ
1996లో డి.లిట్
2001లో పద్మశ్రీ బిరుదులను స్వీకరించారు.
ప్రముఖుల ప్రశంసలు
జ్ఞానందకవి రచనలను శ్లాఘించిన వారిలో కవిసామ్రాట్ డాక్టర్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ, డాక్టర్ బెజవాడ గోపాల్‌లెడ్డి, ఆచార్యరంగ, డాక్టర్ సి నారాయణరెడ్డి, అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు పంతులు, డాక్టర్ దివాకర్ల వెంకటావధాని, ఆంధ్రసారస్వత రిషదధ్వక్షులు దేవులపల్లి రామానుజరావు, బ్రహ్మీభూషణ కాకకపర్తి కృష్ణశాస్త్రి, జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు, డాక్టర్ నందూరి రామకృష్ణమాచార్య, డాక్టర్ కొలకలూరి ఇనాక్, ఆర్‌ఎస్ సుదర్శనం, కవిరాజ మూర్తిలతో పాటు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు ప్రత్యేకంగా అభినందించిన వారిలో ఉన్నారు. భారత మాజీ రాష్ట్రపతి కెఆర్ నారాయణన్ నుండి జ్ఞానందకవి అత్యున్నతమైన పద్మశ్రీ అవార్డును స్వీకరించారు.
మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు

ఎస్. టి. జ్ఞానానంద కవి

వేల్పురాయి ఎస్.టి.డి కోడ్ ఎంత?


మకరందు పండు (ప్రూనస్ పెర్సికా) అనేదొక కాలానుగుణంగా ఆకురాల్చేగుణమున్నచెట్లకు పండే పండు. ఇది వాయువ్య చీనా ప్రాంతములో తారిం ద్రోణికి మఱియు  కన్లన్ పర్వతాల ఉత్తర లోయలకు మధ్య తొలిసారిగా పెంచబడిన మఱియు సాగుచేయబడిన పండు.
పెర్సికా అనే పదం పెర్షియాలో(ప్రస్తుత ఇరాన్) విస్తృతంగా వ్యాప్తిచేయబడిన సాగు కారణంగా వచ్చిన పేరు. అక్కడినుండి ఐరోపాకు ఈ పండు వ్యాప్తించింది. ఈ పండు ఇతర పండ్లైన చెఱీ, ప్రీతిపండు, బాదం, అల్లనేరేడు వలె "ప్రూనస్" అనే జన్యువుకు, గులాబీ పూవు కుటుంబానికి చెందిన పండు. ఈ పండులో గట్టి గింౙ ఉండటం వలన, ఇది బాదంతో కలిపి "ఏమిగ్డాలస్" అనే ఉపజన్యువులోకి వర్గీకరించబడింది. అందువలననే, ఈ పండులోని గింౙ యొక్క రుచి, బాదంపప్పు గింౙ రుచివలె ఉంటుంది. ఈ మకరందపండు గింౙను మార్జిపాన్ అనే ఒక రకం వనస్పతిని తయారుచేస్తారు.

చీనా ఒకటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా 58 శాతం మకరంద పండ్లను 2016లో ఉత్పత్తి చేసింది.
వర్ణన

మకరంద పండ్ల చెట్లు 4 నుండి 10 మీటర్లు లేదా 13 నుండి 33 అడుగులు ఎత్తు ఎదుగుతుంది. Tదీని ఆకులు బాణపు కొస ఆకారంలో ఉండి, చివర్లలో సన్నగా, మధ్యలో వెడల్పుగానుంటాయి. అవి 7 నుండి 16 సెం.మీ||లు పొడవుంటాయి. పువ్వులు వసంతఋతువారంభంలో గుత్తులుగా లేదా ఒంటరిగా, 2.5 నుండి 3cm అడ్డకొలతతో, గులాబి వర్ణంలో, ఐదుఱేకులతో పూస్తాయి. పండ్లు పసుపుగా లేదా తెలుపురంగులో, లేత గుబాళింపు కలిగి ఉంటాయి. వాటి చర్మం నునుపుగా ఉంటుంది. ఆ పండులోపలి గుజ్జు చాలా సున్నితంగా, గట్టిగా నొక్కితే రసంలా అయిపోతుంది. పండులోపలి గింౙ శోణితవర్ణంలో, అండాకారంలో దాదాపు 1.3 నుండి 2 సెం.మీ||ల అడ్డకొలతగలిగి, ఒక రకమైన చెక్కరౙను వంటి పదార్థము చుట్టూగలిగి ఉంటుంది. చెఱీపండు, అల్లనేరేడు మఱియు ప్రీతిపండు వలె ఈ పండుకు లోపలి గింౙ పెద్దగా, గట్టిగా కలిగివుంటుంది. భారతదేశపు మకరంద పండ్లు వేసవికాలపు అంతంలో ఎఱుపు నుండి తెలుపు రంగులలో పండుతాయి. కొన్ని కొన్ని నీలలోహిత వర్ణంలోకూడా లభిస్తాయి.
సాగుచేయబడే మకరంద పండ్లు లోపలి గింౙలు గుజ్జుకు అతుక్కుంటాయా లేదా అన్నదానిబట్టి రెండురకాలుగా లభిస్తాయి. తెలుపు రంగు గుజ్జుగల మకరంద పండ్లు తీపిదనం ఎక్కువగలిగి,
 ఆమ్లత్వం తక్కువగలిగి ఉంటాయి.పసుపు-తెలుపురంగు గుజ్జుగల మకరంద పండ్లు ఆమ్లత్వం కాస్తఎక్కువ ఉండటం వలన పుల్లగా, తీపిదనం కొంచెం తక్కువగలిగి ఉంటాయి.
రెండురకాల పండ్ల తోలు మాత్రము కాస్త ఎఱ్ఱగానుంటుంది. ఆమ్లత్వం తక్కువగలిగివున్నతెలుపుతోలు మకరంద పండ్లు చీనా, జపాను మఱియు పొరుగు ఆసియాదేశాలలో ప్రసిద్ధి. ఐరోపా మఱియు ఉత్తరామెరికా దేశాలలో కాస్త ఆమ్లత్వముగల, పసుపుతోలు మకరందపండ్లు ప్రసిద్ధి.
వర్గీకరణం
శాస్త్రీయనామమైన "పెర్సికా" మఱియు దీని ఆంగ్లనామమైన "పీచు" ఐరోపాభాషలనుండి పుట్టింది. తొలినాళ్లలో ఐరోపాదేశస్థులు ఈ పండు పెర్షియా దేశం నుండి వచ్చిందని భావించేవారు. ప్రాచీన రోమన్లు కూడా మకరందపండును "మ్యాలం పెర్షికం"(అనగా పెర్షియా సీమఱేగుపండు) అనేవారు, పరాసులు దీనిని "పేచె" అంటారు. శాస్త్రీయనామమైన "ప్రూనస్ పెర్సికా"అంటే పెర్షియా అల్లనేరేడు.
శిలాజాల కవిలలు
నేటి మకరంద పండులాగనే ఎటువంటి మార్పులేకుండా ఉన్న మకరందపండ్ల శిలాజాలు అతినూతన యుగం యొక్క చివరిభాగానికి చెందినవి, కన్మింగ్, నైఋత్య చీనాలో 26 లక్షల సంవత్సరాల ముందువి బయటబడ్డాయి.
చరిత్ర

దీని వృక్షశాస్త్రనామమైన  "ప్రూనస్ పెర్సికా" నేటి ఇరాన్ దేశానికి చెందినట్టున్నా, జన్యుపరిశోధనలు ఈ పండు చీనాదేశానికి చెందినవని చెబుతున్నాయి. అవి చీనా ప్రాంతంలో నవపాషాణ యుగకాలం నుండి పెరిగి పండుతున్నాయట. పరిశోధనలో తేలిందంటే, ఈ పండ్లను తొలిసారిగా క్రీ.పూ 2000లో సాగుచేశారు. ఈ మధ్యపరిశోధనలో ఈ పండ్లు చీనా జీజియాంగ్ పరిధిలో క్రీ.పూ 6000లోనే సాగుచేసేవారని తేలింది. పురాతత్త్వశాస్త్రవేత్తలు యాంగ్జీ నదీ లోయలలో ఒకప్పుడు మకరంద పండ్లు బాగా పండేవని చెబుతున్నారు. మకరంద పండ్ల ప్రస్తావన క్రీ.పూ 1వ శతాబ్దంలో చీనాదేశ సాహిత్యంలో మొట్టమొదటిగా ఉంది.
భారతదేశంలో మకరంద పండు, తొలిసారిగా క్రీ.పూ1700లో హరప్పా ప్రాంతంలో ఉపయోగించబడింది.
మకరంద పండ్లు అమెరికా దేశంలోకి 16వ శతాబ్దంలో, స్పన(స్పెయిన్)దేశస్థుల ద్వారా పరిచయమయ్యాయి. అక్కడినుండి ఆంగ్లభూమికి మఱియు పరాసదేశముకు 17వ శతాబ్దంలోకి వెళ్ళాయి. కాకపోతే క్రొత్తలలో ఈ పండ్లు ఆయా దేశాలలో బాగా ఖరీదుండేవి.
సాగు

మకరంద పండ్లు పొడిగా, సమశీతోష్ణ స్థలాలపై ఉష్ణమండల మఱియు ఉపోష్ణమండల ప్రాంతాలలో సాధారణంగా సముద్రమట్టానికి ఎత్తులో 0 నుండి 10 డిగ్రీల సెల్సియస్ వాతావరణంలో పెరుగుతాయి. ఆ చల్లదనంలోనే ఈ పండ్లచెట్లకు మొగ్గలు వేస్తాయి. తర్వాతకాలంలో ఆ మొగ్గలు సరైన వేడిమికి విచ్చుకొని పూస్తాయి.
ఈ పండ్లచెట్లు -26 నుండి -30 డిగ్రీల సెల్సియస్ వాతావరణాన్ని సహించగలవు.

చిత్రజాలం

పుష్పించిన మకరంద వృక్షము
మకరంద పుష్పము
మకరంద పండు, నీటిరంగు చిత్రం,1895
మకరంద పండు

సూచికలు

మరింత చదవడానికి
Okie, William Thomas. The Georgia Peach: Culture, Agriculture, and Environment in the American South (Cambridge Studies on the American South, 2016).
బాహ్య లంకెలు

వర్గం:అలంకార చెట్లు

మకరందు పండు ఏ రంగులో ఉంటుంది?


జయచామరాజ వడయార్ బహదూర్ (జూలై 18, 1919 - సెప్టెంబర్ 23, 1974) మైసూర్ సంస్థానానికి 25వ, చివరి మహారాజు. ఆయన 1940 నుంచి 1950 దాకా సంస్థానాన్ని పాలించారు. ఆయన పేరొందిన తత్వవేత్త, సంగీత శాస్త్ర ప్రవీణుడు, రాజకీయవేత్త, దేశభక్తుడు.
జీవితచరిత్ర
యువరాజ కంఠీరవ నరసింహరాజ వడయార్, యువరాణి కెంపు చెలువజ అమ్మణి దంపతులకు జయచామరాజ వడయార్ బహదూర్ ఏకైక కుమారుడు. ఆయన మైసూర్ మహారాజాస్ కాలేజీ నుంచి 1938లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశారు. ఆ క్రమంలో ఐదు అవార్డులు, బంగారు పతకం సాధించారు. అదే ఏడాది మే 15 ఆదివారం రోజున ఆయన పెళ్ళి చేసుకున్నారు. 1939లో ఐరోపా‌లో పర్యటించారు. లండన్‌లో పలు సంస్థలను సందర్శించారు. అక్కడే పలువురు కళాకారులు, మేధావులతో పరిచయాలు, సంబంధాలు పెంచుకున్నారు. 1940 సెప్టెంబర్ 8న తన పినతండ్రి మహారాజ నలవాది కృష్ణరాజ వడయార్ మరణానంతరం మైసూర్ రాజ్య సింహాసనం అధిష్టించారు.
1947 ఆగస్టులో భారత్‌కు స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పుడు దేశంలో విలీన ఒప్పందంపై వడయార్ సంతకం చేశారు. 1950 జనవరి 26న మైసూర్ సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనమైంది. 1950 నుంచి 1956 దాకా ఆయన రాజప్రముఖ్ హోదా అనుభవించారు. పొరుగున ఉన్న మద్రాస్, హైదరాబాద్ రాష్ట్రాల్లోని పలు కన్నడ మెజారిటీ ప్రాంతాలు ఏకీకృతమైన అనంతరం పునర్ వ్యవస్థీకరించిన ఏకీకృత మైసూర్ రాష్ట్రానికి తొలి గవర్నర్‌గా 1956 నుంచి 1964 దాకా ఉన్నారు. అనంతరం మద్రాస్ (తమిళనాడు) గవర్నర్‌గా బదిలీ అయి 1964 నుంచి 1966 దాకా పనిచేశారు.
క్రీడలు
వడయార్ మంచి అశ్వికుడు, టెన్నిస్ క్రీడాకారుడు. రామనాథన్ కృష్ణన్ వింబుల్డన్‌లో పాల్గొనేందుకు సాయపడ్డారు. ఆయన మంచి వేటగాడు కూడా. అడవి ఏనుగులు, నరహంతక పులుల బాధ తలెత్తినప్పుడల్లా రాజ్య ప్రజలు వడయార్‌నే స్మరించుకునేవారు. మైసూర్ రాజభవనంలో ఆయనకు సంబంధించిన పలు వణ్యప్రాణి ట్రోఫీలు కన్పిస్తాయి. ప్రఖ్యాత భారత క్రికెటర్, ఆఫ్ స్పిన్నర్ ఈఏఎస్ ప్రసన్నను వెస్టిండీస్ పర్యటనకు పంపేందుకు ఆయన తండ్రి సంకోచిస్తున్న సమయంలో అందుకు సాయపడింది కూడా వడయారే.
సంగీతం
పాశ్చాత్య సంగీతంతో పాటు దక్షిణ భారత శాస్త్రీయ సంగీతమైన కర్ణాటక సంగీత రీతిలో కూడా వడయార్ పారీణులు. ఇక భారత తత్వశాస్త్రంలో కూడా బాగా పేరున్న, సాధికార పండితుడు. బయటి ప్రపంచానికి అప్పటిదాకా అంతగా తెలియని రష్యన్ సంగీతకారుడు నికొలాయ్ కార్లోవిచ్ మెడ్‌టెనర్ (1880-1951) సంగీతాన్ని పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి తెలిసేలా చేసింది కూడా ఆయనే. అందుకోసం ఆయన స్వరాల్లో చాలావాటి కంపోజింగ్‌కు ఆర్థిక సాయం చేశారు. దాంతోపాటు 1949లో మెడ్‌టెనర్ సొసైటీని స్థాపించారు. మెడ్‌టెనర్ తన మూడో పియానో విభావరిని మైసూర్ మహారాజుకే అంకితం చేశారు. 1945లో లండన్‌లోని గిల్డ్ హాల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్‌లో ఆయన లిసెంటియేట్ అయ్యారు. అలాగే లండన్‌లోని ట్రినిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ మ్యూజిక్‌లో ఆనరరీ ఫెలో కూడా అయ్యారు. వాటితో పాటుగా విభావరిలో పియానో వాద్యకారుడు కావాలని ఆయన ఆశించారు. కానీ 1939లో తండ్రి, 1940లో యువరాజు కంఠీరవ నరసింహరాజ వడయార్-4ల అకాల మరణంతో అది నెరవేరలేదు. అనంతరం ఆయన సింహాసనాన్ని అధిష్టించారు.
1948లో లండన్‌లోని ఫిలర్మోనియా కన్సర్ట్ సొసైటీకి వడయార్ తొలి అధ్యక్షుడు అయ్యారు. రాయల్ ఆల్బర్ట్ హాల్‌లో 1949 ఏప్రిల్ 13, ఏప్రిల్ 27, మే 11 తేదీల్లో జరిగిన సంగీత విభావరులకు సంబంధించి కొన్ని ప్రోగ్రాం షీట్లను దిగువన చూడండి.

ఈ విషయమై మైసూర్ మహారాజు ఆహ్వానించిన వాల్టర్ లెగీ ఇందుకు సంబంధించి ఇలా అన్నారు:
మైసూరు పర్యటన ఒక అద్భుతానుభవం. మహారాజు యువకులు. ఆయనకింకా 30 ఏళ్లు కూడా నిండలేదు. ఆయనకున్న రాజభవనాల్లో ఒక మహల్లో అతి పెద్ద రికార్డింగ్ లైబ్రరీ ఉంది. సీరియస్ మ్యూజిక్‌కు సంబంధించి మన ఊహకందే అన్ని రికార్డింగులూ అందులో కొలువుదీరాయి. అద్భుతమైన లౌడ్ స్పీకర్ల దొంతరలు, భారీ విభావరులకు పనికొచ్చే పెద్ద పియానోలు...
మెడ్‌టనర్ పియానో విభావరుల రికార్డింగ్, ఆయన పాటల ఆల్బమ్, మరికొన్ని ఆయన చాంబర్ మ్యూజిక్ తాలూకు ఖర్చులను చెల్లించేందుకు నేనక్కడ గడిపిన కొద్ది వారాల్లో మహారాజు అంగీకరించారు. ఫిల్‌హార్మోనియా ఆర్కెస్ట్రా, ఫిల్‌హార్మోనియా కాన్సర్ట్ సొసైటీలను శాశ్వత ప్రాతిపదికన స్థిరీకరించేందుకు నాకు ఏటా 10 వేల పౌండ్ల చొప్పున మూడేళ్ల పాటు చెల్లించేందుకు అంగీకరించారు...

Mysore Kings
(1399–present)Feudatory Monarchy
(As vassals of Vijayanagara Empire)
(1399–1553)Yaduraya Wodeyar(1399–1423)Chamaraja Wodeyar I(1423–1459)Timmaraja Wodeyar I(1459–1478)Chamaraja Wodeyar II(1478–1513)Chamaraja Wodeyar III(1513–1553)Absolute Monarchy
(Independent Wodeyar Kings)
(1553–1761)Timmaraja Wodeyar II(1553–1572)Chamaraja Wodeyar IV(1572–1576)Chamaraja Wodeyar V(1576–1578)Raja Wodeyar I (1578–1617)Chamaraja Wodeyar VI(1617–1637)Raja Wodeyar II(1637–1638)Narasaraja Wodeyar I(1638–1659)Dodda Devaraja Wodeyar(1659–1673)Chikka Devaraja Wodeyar(1673–1704)Narasaraja Wodeyar II(1704–1714)Krishnaraja Wodeyar I(1714–1732)Chamaraja Wodeyar VII(1732–1734)Krishnaraja Wodeyar II(1734–1761)Puppet Monarchy
(Under Haider Ali and Tipu Sultan)
(1761–1799)Krishnaraja Wodeyar II(1761–1766)Nanjaraja Wodeyar(1766–1770)Chamaraja Wodeyar VIII(1770–1776)Chamaraja Wodeyar IX(1776–1796)Puppet Monarchy
(Under British Rule)
(1799–1831)Krishnaraja Wodeyar III(1799–1831)Titular Monarchy
(Monarchy abolished)
(1831–1881)Krishnaraja Wodeyar III(1831–1868)Chamaraja Wodeyar X(1868–1881)Absolute Monarchy
Monarchy restored
(As allies of the British Crown)
(1881–1947)Chamarajendra Wodeyar X(1881–1894)Krishna Raja Wodeyar IV(1894–1940)Jayachamaraja Wodeyar(1940–1947)Constitutional Monarchy
(In Dominion of India)
(1947–1950)Jayachamaraja Wodeyar(1947–1950)Titular Monarchy
(Monarchy abolished)
(1950–present)Jayachamaraja Wodeyar(1950–1974)Srikanta Wodeyar(1974–2013)Yaduveera Chamaraja Wadiyar(2015–present)
1949లో జరిగిన ఈ సాయం ద్వారా లెగీ భాగ్యరేఖలు పూర్తిగా మారిపోయాయి. తనకు కండక్టర్‌గా హెర్బెర్ట్ వాన్ కరంజన్‌ను నియమించుకునేందుకు ఆయనకు వీలు చిక్కింది. బలాకిరెవ్ సింఫనీ, రౌసెల్ ఫోర్త్ సింఫనీ, బుసోనీ ఇండియన్ ఫాంటసీ వంటివాటిని స్పాన్సర్ చేయాలని యువ మహారాజు తలపోశారు. ఈ సంస్థ యుద్ధానంతర కాలంలో కొన్ని చరిస్మరణీయ విభావరులను స్పాన్సర్ చేసింది.
లండన్‌లోని ఫిల్‌హార్మోనియా ఆర్కెస్ట్రా ద్వారా రాయల్ ఆల్బెర్ట్ హాల్‌లో ఒక సాయంత్రం జరిగిన కార్యక్రమాన్ని స్పాన్సర్ చేయడం ద్వారా 1950లో రిచర్డ్ స్ట్రాస్ చివరి కోరికను కూడా మహారాజా తీర్చారు. జర్మన్ కండక్టర్ విలెయం ఫుర్ట్‌వాంగ్లర్ లీడ్‌గా వ్యవహరించగా సొప్రానో ఫ్లాగ్‌స్టాడ్ తన చివరి నాలుగు పాటలను (గోయింగ్ టు స్లీప్, సెప్టెంబర్, స్ప్రింగ్, అట్ సన్‌సెట్) పాడారు.
సంగీతంలో కూడా మహారాజు అందెవేసిన చేయి. ఈఎంఐ కేటలాగ్‌లోని తాజా చేరికలపై వ్యాఖ్యానించాల్సిందిగా లెగీ అడిగినప్పుడు ఆయన చెప్పిన అభిప్రాయాలు ఎంత అనూహ్యమో అంత అద్భుతమని కితాబులందుకున్నాయి. బీథోవెన్ ఐదో సింఫనీ ('యాజ్ బీథోవెన్ విష్డ్ ఇట్ టు బీ') కరజాన్‌స తాలూకు వియన్నా ఫిల్‌హార్మోనిక్ చేసిన రికార్డింగ్‌ను చూసి మహారాజు ఎంతో ఉత్సాహపడ్డారు. ఫుర్ట్‌వాంగ్లర్ రికార్డ్ చేసిన నాలుగో సింఫనీని కూడా ఎంతగానో అభిమానించారు. కానీ గలియెరా చేసిన ఏడో సింఫనీని చూసి మాత్రం బాగా నిరుత్సాహపడ్డారు. దాన్ని కూడా కరజాన్ రికార్డ్ చేయాలని ఆయన ఆశించారు. వీటన్నింటినీ మించి టస్కానినీ రికార్డింగులపై ఆయన సీరియస్ తరహా అనుమానాలు వ్యక్తం చేశారు. దీనిపై లెగీకి ఇలా రాశారు. వేగం, శక్తి అంతా ఎంతగానో ఆశించే విధంగా దేవతలకు సంబంధించినవి కాదు, రాక్షసులకు చెందినవి. టస్కానినీ తాలూకు మరీ కంపు కొట్టే, విషపూరిత ప్రదర్శనల అనంతరం ఓ మంచి టానిక్‌లా ఉండటమే ఫుర్ట్‌వాంగ్లర్ బీథోవెన్‌ను తానంతగా అభిమానించడానికి కారణమని ఆయన చెప్పారు.
మహారాజు అయిన అనంతరం వడయార్ భారత శాస్త్రీయ సంగీతం (కర్ణాటక సంగీతం) అధ్యయనం చేశారు. అప్పటిదాకా మైసూరు ఆస్థానంలో వికసించిన సాంస్కృతిక వైభవం అందుకు కారణం. ఆయన వీణా వాదన విద్వాన్ వెంకటగిరియప్ప శిక్షణలో నేర్చుకున్నారు. ప్రఖ్యాత సంగీతకారుడు కర్ణాటక సంగీతం గుట్టుమట్లను విద్వాన్ శ్రీ వాసుదేవాచార్య శిష్యరికంలో ఔపోసన పట్టారు. ఒక ఉపాసకుని మాదిరిగా శ్రీవిద్య రహస్యాలను కూడా (చిత్రభానంద అనే మారుపేరుతో) తన గురువు శిల్పి సిద్ధలింగస్వామి వద్ద ఆకళింపు చేసుకున్నారు. ఈ స్ఫూర్తితో శ్రీ విద్య అనే పేరుతో దాదాపు 84 కర్ణాటక సంగీత కృతులను సమకూర్చారు. ఇవన్నీ భిన్న రాగాల్లో ఉన్నాయి. కొన్నయితే అప్పటికి ప్రపంచానికి పూర్తిగా కొత్త. ఈ క్రమంలో మైసూరు నగరంలో మహారాజు మూడు నగరాలను కూడా నిర్మించారు: భువనేశ్వరి ఆలయం, గాయత్రి ఆలయం (ఇవి రెండూ మైసూర్ రాజభవనం లోపలున్నాయి), శ్రీ కామకామేశ్వరీ ఆలయం (ఇది నగరంలోని రామానుజ రోడ్డులో ఉంది). ఈ మూడు ఆలయాల్లోనూ మహారాజు గురువు, ప్రఖ్యాత శిల్పి సిద్ధలింగస్వామి విగ్రహాలను చెక్కారు.
ప్రఖ్యాత భారత సంగీతకారులకు మైసూరు ఆస్థానంలో ఆశ్రయం దక్కింది. వాసుదేవాచార్య, వీణా వెంకట గిరియప్ప, బి.దేవేంద్రప్ప, వి.దొరైస్వామి అయ్యంగార్, టి.చౌడయ్య, టైగర్ వరదాచారి, చెన్నకేశవయ్య, టైటిల్ కృష్ణ అయ్యంగార్, ఎస్‌ఎస్ మిరియప్ప, చింతలపల్లి రామచంద్ర రావు, ఆర్‌ఎన్ దొరెస్వామి, హెచ్‌ఎం విద్యాలింగ భాగవతార్ వంటివారెందరో వీరిలో ఉన్నారు.
కర్ణాటక సంగీతానికి వడయార్ రాజుల ఆశ్రయం, వారి పాత్రతలను 1980ల్లో ప్రొఫెసర్ శ్రీ వి.రామరత్నం పరిశోధన చేశారు. ఆయన మైసూరు వర్సిటీలోని యూనివర్సిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ డ్యాన్స్‌కు తొలి ప్రిన్సిపల్‌గా పనిచేసి రిటైరయ్యారు. భారత ప్రభుత్వపు యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ఆర్థిక సాయంతో ఈ పరిశోధన సాగింది. కంట్రిబ్యూషన్ అండ్ పాట్రనేజ్ ఆఫ్ వడయార్స్ టు మ్యూజిక్ పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని కూడా ప్రొఫెసర్ వి.రామరత్నం రాశారు. బెంగళూరులోని కన్నడ బుక్ అథారిటీ దీన్ని ప్రచురించింది.
సాహిత్య కృషి

ద క్వెస్ట్ ఫర్ పీస్: యాన్ ఇండియన్ అప్రోచ్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మిన్నెసోటా, మిన్నపొలిస్, 1959.
దత్తాత్రేయ: ద వే అండ్ ద గోల్, అలెన్ అండ్ యున్విన్,  లండన్ 1957.
ద గీత అండ్ ఇండియన్ కల్చర్, ఓరియంట్ లాంగ్మన్స్, బాంబే, 1963.
రిలిజియన్ అండ్ మ్యాన్, ఓరియంట్ లాంగ్మన్స్, బాంబే, 1965, బేస్ట్ ఆన్ ప్రొఫెససర్ రనడే సిరీస్ లెక్చర్స్ ఇన్‌స్టిట్యూటెడ్ అట్ కర్ణాటక యూనివర్సిటీ ఇన్ 1961.
అవధూత: రీజన్ అండ్ రెవరెన్స్, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వరల్డ్ కల్చర్, బెంగళూరు, 1958.
యాన్ ఆస్పెక్ట్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఈస్థటిక్స్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మద్రాస్,  1956.
పురాణాస్ యాజ్ ద వెహికిల్స్ ఆఫ్ ఇండియాస్ ఫిలాసఫీ ఆఫ్ హిస్టరీ, జర్నల్ పురాణా, ఇష్యూచ5, 1963.
అవధూత ఫిలాసఫీ, శృంగేరీ సావనీర్ వాల్యూమ్, 1965, పేజెస్ 62 - 64.
శ్రీ సురేశ్వరాచార్య, శృంగేరీ సావనీర్ వాల్యూమ్, శ్రీరంగం, 1970, పేజెస్ 1-8.
కుండలినీ యోగ,  అ రివ్యూ ఆఫ్ సర్పెంట్ పవర్ బై సర్ జాన్‌వుడ్‌రూఫ్.
నోట్ ఆన్ ఎకోలాజికల్ సర్వేస్ టు ప్రెసీడ్ లార్జ్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్ట్స్  - వెస్లీ ప్రెస్, మైసూర్, 1955
ఆఫ్రికన్ సర్వె -బెంగళూరు ప్రెస్, 1955
ద వర్చ్యువస్ వే ఆఫ్ లైఫ్ - మౌంటేన్ పాత్ జర్నల్‌ా జూలై 1964 ఎడిషన్

పలు గ్రంథాలను సంస్కృతం నుంచి కన్నడలోకి అనువాదం చేసేందుకు కూడా మహారాజు ఆర్థిక సాయం చేశారు. ఇది జయచామరాజ గ్రంథమాల సిరీస్‌లో భాగం. ఇందులో రుగ్వేదంలోని 35 భాగాలు కూడా ఉన్నాయి. సంస్కృతానికి సంబంధించిన అతి పురాతనమైన ఈ గ్రంథాలు, సాహితీ ప్రక్రియలు అప్పటిదాకా కన్నడ భాషలో సమగ్రంగా అందుబాటులో లేవు. ఈ పుస్తకాలన్నీ మూల విషయాన్ని, దాని కన్నడ అనువాదాన్ని కూడా అతి సులభమైన భాషలో సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యే రీతిలో అందించాయి. ఇంతటి బృహత్కార్యాన్ని కన్నడ భాషలో అంతకు ముందు ఎవరూ చేపట్టలేదు. మైసూర్ సంస్థాన జ్యోతిష్కుడు, ధర్మాధికారి దివంగత హెచ్ గంగాధర శాస్త్రి ఈ పనులన్నింటికీ ఎంతగానో సాయపడ్డారు. వీటిలో ప్రతి పుస్తకాన్నీ మహారాజు స్వయంగా చదివేవారని, సలహాలూ, సూచనలు కూడా ఇచ్చేవారని ఆయన చెప్పారు. వాటిని గురించి రచయితలతో ఆయన చర్చించేవారట కూడా. ఒక పండుగ రోజు రాత్రి (శివరాత్రి) ఒకసారి ఆయన్ను పిలిచి, ఒక పుస్తకంలో కష్టతరంగా ఉన్న కన్నడ పదాలను కాస్త సులభతరం చేయాలని చెప్పారట!
ఈ సిరీస్‌లో ప్రచురించిన పుస్తకాలు ఇలా ఉన్నాయి:
రుగ్వేదా 35 భాగాల్లో
శ్యామకాచార్య స్తోత్రాలు ా రెండు భాగాల్లో
ఉపకంకష్టతి
అమకల్ప తరుస్తవ
త్రిపురాసుమర్దిని మీమాంసిక పూజ
గురుగీత
శివగీత
మహామత్స్య పురాశ్చరణ విధి
షోడశి పూజాకల్ప
భువనేశ్వరి పూజాకల్ప
రుద్ర మహాన్యాస ప్రయోగ
సూక్తగళు
పురాణగళు
దేవీ భాగవత 5 భాగాల్లో, ఇ.దాతోరెకంద్రాషె కార శాస్త్రి (1942-43)
శివపురాణ
శివ రహస్య
స్కంధమహాపురాణ
కాళికా పురాణా రెండు భాగాల్లో: హాసంద పండిట్ వేంకటరావు (28-5 -44)
వరాహ పురాణ
భవిష్య పురాణ
గణేశ పురాణ
వామన పురాణ
కంచీ మాహాత్మ్య
విష్ణు ధర్మచాత్ర పురాణ
బ్రహ్మాండ పురాణ
నారదీయ పురాణ
రామమంత్ర మహిమే, (అగస్థ్య సంహితె)
నారసింహ పురాణ
సాంబ పురాణ
సౌర పురాణ
ఆది పురాణ
కల్కి పురాణ
 మత్స్య పురాణ
కూర్మ పురాణ
శివతత్వ సుధానిధి - ఈవీ బ్రా ద్వారా
|| ఈఎస్.సీతారామ శాస్త్రి (24-6-49)
హలస్య మహాత్మ్యే
గార్గ్య సంహిత
బ్రహ్మ వైవర్త పురాణ
బ్రహ్మ పురాణ
శంకర సంహితె
పద్మ పురాణ
విష్ణు పురాణ మూడు భాగాల్లో: పండిత గంజా తిమన్నయ్య ద్వారా అనువాదం: 1948లో: మొత్తం పేజీలు (492+460+463)
మంత్రశాస్త్రాశాస్త్రనామాఉపనిషత్
పరివాస్య రహస్య
త్రిపురాటపిన్యుపనిషత్ '
లలితాత్రిశతి భాష్య
త్రిపుర రహస్య ''
శ్రీ కంద సారార్థ బోధిని
సూత సంహితె
వనదుర్గోపనిషత్
శారద సహస్రనామ
గణేశ సహస్రనామ
దక్షిణామూర్తి సహస్రనామ
శివ పూజా పద్ధతి
(పై శీర్షికలు రాస్తున్నప్పుడు ఆంగ్లంలో ట్రాన్స్‌ల్టిరేషన్ నిబంధనలు ప్రఖ్యాత ఉచిత సాఫ్ట్‌వేర్ /www.baraha.com ఉపయోగించాము.)
బిరుదులు
1919 మార్చి 11 నుంచి 1940: మహారాజకుమార్ శ్రీ జయచామరాజేంద్ర వడయార్
1948 మార్చి 11 నుంచి జూలై 3: శ్రీశ్రీ యువరాజ శ్రీ జయచామరాజేంద్ర వడయార్ బహదూర్, యువరాజా ఆఫ్‌మైసూర్
1940 జూలై 3-1945: శ్రీశ్రీ మహారాజ శ్రీ జయచామరాజేంద్ర వడయార్ బహదూర్, మహారాజా ఆఫ్ మైసూర్
1945 - 1946: శ్రీశ్రీ మహారాజ శ్రీ సర్ జయచామరాజేంద్ర వడయార్ బహదూర్, మహారాజా ఆఫ్ మైసూర్, GCSI
1940 - 1962: శ్రీ శ్రీ మహారాజ శ్రీ సర్ జయచామరాజేంద్ర వడయార్ బహదూర్, మహారాజా ఆఫ్ మైసూర్, GCB, GCSI
1962 - 1971: మేజర్ జనరల్ శ్రీశ్రీ మహారాజా శ్రీ సర్ జయచామరాజేంద్ర వడయార్ బహదూర్, మహారాజా ఆఫ్ మైసూర్, జీసీబీ, జీసీఎస్‌ఐ
గౌరవాలు
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1945లో GCSIతో 1946లోGCB తో సత్కరించింది.
డాక్టర్ ఆఫ్ లిటరేచర్ ఫ్రమ్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ క్వీన్స్‌లాండ్, ఆస్ట్రేలియా
డాక్టర్ ఆఫ్ లిటరేచర్ ఫ్రమ్ అన్నామలై యూనివర్సిటీ, తమిళనాడు
డాక్టర్ ఆఫ్ లా ఫ్రమ్ బనారస్ హిందూ యూనివర్సిటీ
డాక్టర్ ఆఫ లాస్, హనోరిస్ కాసా ఫ్రమ్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మైసూర్ (1962)
ఫెలో అండ్ ప్రెసిడెంట్ ఆఫ్ సంగీత్ నాటక్ అకాడెమీ, న్యూ ఢిల్లీ, 1966
ఇండియన్ వన్యప్రాణి బోర్డుకు తొలి ఛైర్మన్
విశ్వహిందూ పరిషత్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు
కుటుంబం
సోదరీమణులు
యువరాణి విజయ లక్ష్మీ అమ్మణి, తర్వాత రాణీ విజయ దేవీ ఆఫ్ కోట్‌డా సంగని
యువరాణి సుజయ కంఠ అమ్మణి, తర్వాత ఠాకూరాణి సాహిబా ఆఫ్ సనంద్
యువరాణి జయ చాముండ అమ్మణి అవరు, తర్వాత హెచ్‌హెచ్ మహారాణి శ్రీ జయ చాముండ అమ్మణి అవరు సాహిబ, మహారాణి ఆఫ్ భరత్‌పూర్

భార్యలు
హెచ్‌హెచ్ మహారాణి సత్య ప్రేమ కుమారి ఆఫ్ చర్కరి. వీరి పెళ్ళి 1938 మే 15న జరిగింది. ఇది విఫల వివాహం. మహారాణి జైపూర్‌లోనే స్థిరపడ్డారు. వారికి సంతానమేమీ కలగలేదు.
హెచ్‌హెచ్ మహారాణి త్రిపుర సుందరీ అమ్మణి అవరు. ఈ పెళ్ళి 1944 ఏప్రిల్ 30న జరిగింది. ఈ దంపతులకు ఆరుగురు సంతానం.
ఇరువురు మహారాణులూ 1983లో 15 రోజుల తేడాతో మరణించారు.
పిల్లలు
యువరాణి గాయత్రీ దేవి అవరు, (1964-1974). ఈమె తండ్రి కంటే ముందే మరణించింది.
యువరాణి మీనాక్షీ దేవి అవరు, (జననం 1951)
హెచ్‌హెచ్ మహారాజ శ్రీ శ్రీకాంత దత్త నరసింహరాజ వడయార్ (జననం 1953).
యువరాణి కామాక్షీ దేవి అవరు, జననం 1954 .
యువరాణి ఇంద్రాక్షి దేవి అవరు, జననం 1956
యువరాణి విశాలాక్షీ దేవి అవరు, జననం 1962
బాహ్య లింకులు

|}
వర్గం:భారత కవులు
వర్గం:మైసూరు రాజ్యము
వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:1974 మరణాలు

జయచామరాజ వడయార్ బహదూర్

లండన్‌లోని టవర్ వంతెన పొడవు ఎంత?


భౌగోళిక ప్రాంతం వద్ద మరియు జనాభా
బల్ సరాయ్ (Balsarai)   (7) అన్నది Amritsar జిల్లాకు చెందిన Baba Bakala తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 1549 ఇళ్లతో మొత్తం 5790 జనాభాతో 676 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Rayya అన్నది 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2965, ఆడవారి సంఖ్య 2825గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1658 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37830[1].
అక్షరాస్యత
మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 4275 (73.83%)
అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 2309 (77.88%)
అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 1966 (69.59%)
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీపబాలబడులు (Baba bakala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 2 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలఉన్నాయి
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Sathiala)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Sathiala)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Baba bakala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలుఉంది
సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపపశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడుఉన్నాయి.
గ్రామంలో 2 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది
శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది
మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు
మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు
చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది
గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది
ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు
నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు
చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో ఉంది
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు.
తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది.
డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది .
పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.
స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
కమ్యూనికేషన్ మరియు రవాణా
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు)గ్రామంలో ఉంది.
పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో ఉంది.
మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది.
ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో ఉంది.
రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఆటోలుగ్రామంలో ఉంది.
టాక్సీలుగ్రామంలో ఉంది.
ట్రాక్టరుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపజాతీయ రహదారిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది..
గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానమై ఉంది.
గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
సమీపమట్టి రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపకాలిబాటలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెట్ మరియు బ్యాంకింగ్
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది.
వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది.
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామంలో ఉంది.
ఆటల మైదానం గ్రామంలో ఉంది.
సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్  గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో లేదు.సమీపఅసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపజనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
విద్యుత్తు
విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
బల్ సరాయ్ (Balsarai)   (7) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 211
నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 465
నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల భూ క్షేత్రం: 465
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
కాలువలు: 51
బావి / గొట్టపు బావి: 414
తయారీ
బల్ సరాయ్ (Balsarai)   (7) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): Wheat,Rice,Maize
మూలాలు

వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు

బల్ సరాయ్ గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


సాలూరు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన పట్టణం.[1] (వినండి: //(listen))
సాలూరు వంశధార ఉపనదైన వేగావతి ఒడ్డున ఉంది. ఈ ఊరు చుట్టు కొండలు మద్యలో అందమైన ఊరు. ఈ ఊరిలో పురాతనమైన పంచముఖేశ్వర శివాలయం ఉంది. ఈ ఆలయం చాలప్రసిద్ధి చెందినది. ఇక్కడ శివాలయంతో పాటుగా సాయిబాబా మందిరం, అయ్యప్ప స్వామి కోవెల,వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి,ఆదిపరాశక్తి,సంతోషిమాతఆలయాలు నది తీరంలో ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంలో ఉన్నాయి.శ్రీ శ్యామలాంబ అమ్మవారు ఈ ఊరి గ్రామదేవతగా పూజలు అందుకుంటున్నారు
ఇక్కడకు దగ్గరలోనే శంబరపోలమాంబ,పారమ్మకొండలాంటి పుణ్యతీర్దాలు వున్నాయ్.తోణం వాటర్ ఫాల్స్,దండిగం,కూరుకుటి వాటర్ ఫాల్స్,
పాచిపెంట డ్యాం,శంబర డ్యాం లాంటి చూడచక్కని ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ప్రదానంగా రోడ్డు రవాణా పరిశ్రమపై ఎక్కువమంది ప్రజలు ఆదారపడి ఉన్నారు.రాష్ట్రంలో విజయవాడ తరువాత అత్యదిక లారీలు ఇక్కడే వున్నాయి. పువ్వుల వ్యాపారంలో సాలూరు అగ్ర స్థానంలో ఉంది. మల్లెపువ్వులు ఇక్కడ ఎక్కువ దిగుబడి అవుతాయి.ఇక్కడ నుండి రోజు ఆనేక జాతుల పువ్వులు దూర ప్రాంతాలకు ఎగుమతి అవుతాయి.
ఆంధ్ర ఒడిషా సరిహద్దు ప్రాంతమైన సాలూరు నుండి పర్యటక ప్రాంతమైన అరకు వెళ్లేందుకు దగ్గర మార్గాలున్నాయి.
సాలూరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభలోని ఒక నియోజకవర్గం. ప్రముఖ సంగీత దర్శకులు సాలూరు రాజేశ్వరరావు పుట్టినది ఇక్కడే. ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు కూడా ఇక్కడే పట్రాయుని సీతారామశాస్త్రి దగ్గర సంగిత విద్యను నేర్చుకున్నారు .
పురపాలక సంఘం

సాలూరు 1950 సంవత్సరం వరకు గ్రామ పంచాయితి. 26 సెప్టంబరు 1950 సంవత్సరంలో గ్రామ పంచాయితీ స్థాయి నుండి మూడవ గ్రేడ్ పురపాలక సంఘ స్థాయికి ఉన్నతిని కల్పించారు. 1950 సంవత్సరంలో సాలూరు పురపాలక సంఘ పరిధి 13.58 మైళ్ళు. 2001 సంవత్సరంలో రెండవ గ్రేడ్ పురపాలక సంఘ స్థాయికి ఉన్నతిని పొందిన తరువాత సాలూరు పురపాలక సంఘ పరిధి 19.55 మైళ్ళు. సాలూరు పట్టణంలో పువ్వుల పెంపకం, లారీల శరీరాలు తయారు చేయడం (బాడి బిల్దింగ్), లారీ, బస్సుల ట్యూబ్ లు టైర్లు రిపేరు చేయడం ప్రధాన వృత్తులు. పట్టణంలో 24 ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 9 ఉన్నత పాఠశాలలు, 4 జూనియర్ కళాశాలలు, 2 డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి. అంతేకాక పట్టణంలో 13 రైస్ మిల్లులు, 2 రంపం మిల్లులు (వడ్రంగి పనికి చెక్క కోసే మిల్లు), 3 ఇంజనీరింగ్ వర్క షాప్ లు, 15 వాహనాల రిపైరు చేసే షెడ్స్, 8 లారీ బాడి బిల్డింగ్ కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. పట్టణంలో ఒక ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి, ఆయుర్వేద ఆసుపత్రి, హోమియో ఆసుపత్రి, 5 ప్రైవేటు నర్సింగ్ హోమ్‌లు, 30 మంది వైద్యులతో ఒక కమ్యూనిటి ఆరోగ్య కేంద్రం ఉన్నాయి.
1959 సంవత్సరం పట్టణానికి రక్షిత మంచి నీరు సరఫరా చేసే ఉద్దేశంతో ఒక బావిని, ఒక పంప్ హౌస్ ని, ఒక ఓవర్ హెడ్ నీరు భద్రపరచే జలాశయాన్ని నిర్మించారు. రక్షిత మంచి నీటి పథకానికి నీటి ఆధారం వేగావతి నది. ఈ పథకానికి 1987, 1993, 2001 సంవత్సరాలలో జరిగిన ఉన్నత మార్పుల వల్ల, 2002 సంవత్సరం నుండి పట్టణంలో 80 శాతం మందికి రక్షిత మంచి నీరు సరఫరా అవుతోంది. రోజుకి సగటున 3.69 MLD (8.11 లక్ష గ్యాలన్ల) నీరు సరఫరా చేయబడుతోంది. నీటి ఫలకం భూమి నుండి 12 మీటర్ల లోతులో ఉంది.
సాలూరు శాసనసభా నియోజకవర్గం

సాలూరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభలోని ఒక నియోజకవర్గంగా 1951 సంవత్సరం నుండి శాసనసభ్యుల్ని ఎన్నుకొంటుంది. ఇది వెనుకబడిన తెగలకు (Scheduled Tribes) రిజర్వ్ చేయబడింది. 2007-08 పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత సాలూరు, పాచిపెంట, మెంటాడ మరియు మక్కువ మండలాలు ఇందులో చేర్చబడ్డాయి
సాలూరు నుండి ఎన్నికయిన శాసన సభ్యుల పట్టిక:
1952 - కూనిశెట్టి వెంకట నారాయణ దొర
1955 - అల్లు ఎరుకు నాయుడు
1955, 1967, 1983 and 1985 - బోయిన రాజయ్య
1962 - డిప్పల సూరిదొర
1962 and 1989 - రాజా లక్ష్మీ నరసింహ సన్యాసిరాజు
1972 - జన్ని ముత్యాలు
1978 - S.R.T.P.S. వీరప రాజు
1994, 1999 - రాజేంద్ర ప్రతాప్ భంజ్ దేవ్.
2004 - రాజన్న దొర
2009 - రాజన్న దొర
పట్టణ ప్రముఖులు
బహుభాషావేత్త, జాతీయవాది, రచయిత మరియు పాత్రికేయులు అయిన పురిపండా అప్పలస్వామి (1904-1982) సాలూరులో జన్మించారు.
అంగజాల జగన్నాథయ్య
అంగజాల జగన్నాథయ్య (1932 - 1989) సుప్రసిద్ధ వ్యాపారవేత్త. వీరి స్వస్థలం విజయనగరం జిల్లాలోని బలిజిపేట గ్రామము.[1].[1] వీరు వ్యాపారరీత్యా సాలూరు పట్టణానికి 1960 ప్రాంతంలో వచ్చారు. ఈయన తల్లిదండ్రులు అంగజాల పెదప్పయ్య మరియు ఇండుగు కొండమ్మ. తండ్రి గారు బలిజిపేటలో పేరుపొందిన వ్యాపార ప్రముఖులు. ఈయన బాల్యం, ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం బలిజిపేట గ్రామంలోనే జరిగింది. ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. కోసం దగ్గరిలోని విద్యాకేంద్రమైన బొబ్బిలి వెళ్ళి అక్కడి సంస్థానం ఉన్నత పాఠశాలలో చదివారు. వీరు 1952లో మద్దమశెట్టి సావిత్రమ్మను వివాహం చేసుకున్నారు. భారత స్వాతంత్యం అనంతరం 1947లో అన్నయ్య అయిన కృష్ణమూర్తి గారు చనిపోవడంతో చదువు ఆపి తండ్రి గారి వ్యాపార విషయాలలో కేంద్రీకరించారు. జగన్నాథయ్య గారు, బావమదరులైన మద్దమశెట్టి శ్రీరాములప్పయ్య మరియు భరతారావు గార్లతో కలిసి శ్రీకృష్ణా ట్రేడర్స్ పేరుతో వ్యాపారసంస్థను స్థాపించి, ఉమ్మడిగా వ్యాపారం మొదలుపెట్టారు. వీరు ముగ్గురూ త్రిమూర్తుల వలె వ్యాపారాన్ని వృద్ధిచేసి ఉమ్మడి కుటుంబంలో ఎవరికి ఏ కష్టం వచ్చినా సహాయపడేవారు. వీరు ముఖ్యంగా చింతపండు వ్యాపారం చేసినా, కొంతకాలం నూనెదినుసులు మొదలైన ఇతర వ్యాపారాలు కుడా చేశారు. వీరు చింతపండును పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిషా, మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల నుండి దిగుమతి చేసుకొని, మన రాష్ట్రంలోను మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాలకు అమ్మి టోకు వ్యాపారం మరియు కమిషన్ కోసం కూడా క్రయవిక్రయాలు చేశారు. కొనుగోలు ఎక్కువగా గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థ నుండి లేదా కొన్ని ప్రైవేటు సంస్థల నుండి కొనేవారు. వాటిని బస్తాలలో లారీలు లేదా రైలు ద్వారా సాలురుకు తరలించి నిలువచేసేవారు. చింతపండు నుండి గింజలను వేరుచేయడానికోసం (Deseeding process) కొట్లు పెట్టి ఎంతో మందికి, ముఖ్యంగా గ్రామీణ స్త్రీలకు ఉపాధి కల్పించారు. ఇలా పిక్క తీసిన చింతపండును తిరిగి వెదురు బుట్టలలో గోదావరి జిల్లాలకు లేదా మధురై మొదలైన ప్రాంతాలకు లారీల ద్వారా ఎగుమతి చేశేవారు.
పోతుబరి పెదనారాయణ
సాలూరు కోటలో రాజ వైద్యునిగా పనిచేసేవారు. రాజుల వద్ద పనిచేసే కాలంలో నయం కాని ఎన్నో రోగాలను తన వైద్యంతో తరిమికొట్టేవారు. సాలూరుపట్టణంలో మరియు కోటలో ఎన్నో నారాయణ సంకీర్తనలు, భజనలు చేసేవారు. వీరి కుమారుడు పోతుబరి విష్ణుమూర్తి గారు కూడా ఎన్నో సంఘ సేవా కార్యక్రమాలు చేబట్టేవారు. అందులో భాగంగానే అతను మరియు కొంతమంది ప్రముఖుల సహాయంతో ఎంతో మంది అనాథలకు ఉండడానికి ఒక అనాథ సంఘం నిర్మించారు. అనాథ సంఘం నిర్వహించడానికి ప్రతి రోజు బిక్షాటన చేసేవారు. శ్రీమన్నారయునిని ఎంతగానో కొలిచేవారు. కన్యకాపరమేశ్వరి ఆలయంలో ఒక చిన్న గుమస్తాగా పనిచేస్తూ నలుగురికి ఉపయోగపడేలా ఏదో ఒక మంచి పని చేబట్టేవారు. ఈయన కుమారుడు పోతుబరి అప్పలసుర్యనారాయణ (భావాజీ )గారు కూడా ఆయుర్వేదం విద్య అభ్యసించి చిన్న పిల్లలకు వచ్చే భాలగ్రహాలు, అన్నిరకముల ఆయుర్వేద మందులు విక్రయించేవారు. శ్రీ భుజంగరావు వైద్యశాల అనే ఒక ఆయుర్వేద ఆసుపత్రిని నడిపేవారు. ఎంతోమంది చిన్నపిల్లలకు నయం కాని రోగాలను కూడా నయం చేసేవారు. పోతుబరి వారు అంటే సాలురులో మోతుబరులు. ఇప్పటికీ చిన్నపిల్లలకు వైద్యం వారి భార్య పోతుబరి మంగయమ్మ గారు చేస్తున్నారు .
పవిత్ర స్థలాలు
పంచ ముఖేశ్వరాలయం:
జగన్నాథస్వామి గుడి
కన్యకా పరమేశ్వరి గుడి
శ్యామలాంబ గుడి
ముత్యాలమ్మ తల్లి గుడి
వేణు గోపాలస్వామి గుడి
శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం (తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం అనుబంధం)
శ్రీ రామాలయం
అయ్యప్ప స్వామి ఆలయం
శ్రీ కల్యాణ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం
శ్రీ బంగారమ్మతల్లి గుడి
శ్రీ సాయిరామ్ గుడి
శ్రీ కోట దుర్గ దేవి గుడి
శ్రీ పోతులూరు వీరబ్రహ్మం గారి గుడి
శ్రీ కొత్తమ్మ తల్లి వనం
శ్రీ నూకాలమ్మ తల్లి గుడి
కోట లోపల కొలువున్న సర్వమంగాలా దేవి
శ్రీ సత్తమ్మ తల్లి గుడి
శ్రీ దేశమ్మ తల్లి గుడి
శ్రీ పర దేశమ్మ తల్లి గుడి
శ్రీ పైడితల్లి అమ్మవారి గుడి
శ్రీ గంగమ్మ తల్లి గుడి
శ్రీ లక్ష్మి పేరంటాల గుండం
శ్రీ సత్యసాయి బాబా ధ్యాన మందిరం
శ్రీ కల్కి భగవాన్ మందిరం
క్రైస్తవ దెవాలయాలు
రోమను కేథలిక్ చర్చి
St. పాల్ లుథర్న్ చర్చి
ది లివింగ్ చర్చ్ ఆఫ్ ఇండియా
ఆబ్బాఫాధర్ బైబిల్ బిలీవియర్స్
పెనూయోలు ప్రార్థన మందిరం
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,05,389 - పురుషులు 	51,107 - స్త్రీలు 	54,282
మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పురపాలక సంఘాలు

ఆదోని పట్టణంలో నిర్మించిన మొదటి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి ఎక్కడ ఉంది ?