యార్లపూడి, చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 40 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 137 ఇళ్లతో, 546 జనాభాతో 263 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 269, ఆడవారి సంఖ్య 277. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 134 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 44. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595821[2].పిన్ కోడ్: 517 620.
గ్రామ జనాభా
జనాభా (2011) - మొత్తం 	546 - పురుషుల 	269 - స్త్రీల 	277 - గృహాల సంఖ్య 	137
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉన్నాయి. బాలబడి,  సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల,  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వెంకటగిరిలోను,   , మాధ్యమిక పాఠశాల వేలంపల్లెలోనూ ఉన్నాయి., ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం   శ్రీకాళహస్తి లోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కాపుగున్నేరి లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు,  దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లోనూ  ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
యార్లపూడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 121 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 74 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 30 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 36 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 36 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
యార్లపూడిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 17 హెక్టార్లు
చెరువులు: 19 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
యార్లపూడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ

మూలాలు

2017 నాటికి యార్లపూడి గ్రామంలో వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి ఎంత?


గుండ్లసగరం, చిత్తూరు జిల్లా, గుడిపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
అగరం, చిత్తూరు జిల్లా, గుడిపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].

గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1, 140 - పురుషులు 	549 - స్త్రీలు 	591 - గృహాల సంఖ్య 	292
జనాభా (2001) మొత్తం 880, పురుషులు 423, స్త్రీలు 457 గృహాలు 191, విస్తీర్ణము 407 హెక్టార్లు. ప్రజల భాష తెలుగు.
చుట్టుప్రక్కల మండలాలు
ఈ గ్రామము చుట్టు కుప్పం, వెప్పనపల్లి, శాంతిపురం, అరిముత్తనపల్లె బంగారుపేట్ (కర్ణాటక) మండలాలు ఉన్నాయి.
రవాణ వ్వస్థ
రోడ్డు వసతి.
పుంగనూరు టౌన్ ఇక్కడికి 76 కి.మీ. దూరములో ఉంది. అక్కడికి రోడ్డు సౌకర్యము ఉంది. ఇక్కడికి సమీపములోని బస్ స్టేషనులు కుప్పం, శాంతిపురం, మరియు రాజు పేట క్రాస్ రోడ్డు. అన్ని ప్రదేశాలకు బస్సు సౌకర్యము ఉంది.
రైలు వసతి.
ఇక్కడికి సమీపములోని రైల్వే స్టేషను గుడుపల్లి. ప్రధాన రైల్వేస్టేషను బంగారుపేట్ ఇక్కడికి 21 కి.మీ. దూరములో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
ఇక్కడ మండల పరిషత్ ప్రమరీ పాఠశాల వున్నది[2]
మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

ఆవులతిమ్మనపల్లె గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


మక్కపేట కృష్ణా జిల్లా, వత్సవాయి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వత్సవాయి నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జగ్గయ్యపేట నుండి 9 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1186 ఇళ్లతో, 4306 జనాభాతో 981 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2106, ఆడవారి సంఖ్య 2200. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1216 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 413. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588822[1].పిన్ కోడ్: 521190.
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో కన్నెవీడు, భీమవరం, గొప్పినేనిపాలెం, లింగగూడెం, మంగొల్లు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
సమీప మండలాలు
వత్సవాయి, జగ్గయ్యపేట, బోనకల్లు, మధిర.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మక్కపేటలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. జగ్గయ్యపేట నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్ విజయవాడ 70 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు వత్సవాయిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల వత్సవాయిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల భీమవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఖమ్మంలోను, పాలీటెక్నిక్ నందిగామలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల జగ్గయ్యపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం జగ్గయ్యపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మం లోనూ ఉన్నాయి.
శ్రీ శాయి సెంచరీ ప్రాధమికోన్నత పాఠశాల
మక్కపేటలోని ఈ పాఠశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయునిగా పనిచేయుచున్న శ్రీ చంద్రశేఖర్, తెలుగు బుక్స్ ఆఫ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం సంపాదించినారు. అధునాతనమైన సైన్స్ పరికరాల తయారీ, గణితంలో విన్నూత బోధనకు వీరికి ఈ స్థానం లభించినది. [3]
శ్రీ శారదా విద్యా నికేతన్
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
బ్యాంకులు
సప్తగిరి గ్రామీణ బ్యాంక్.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మక్కపేటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు నలుగురు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మక్కపేటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 85 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 44 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 52 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 2 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 117 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 88 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 590 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 334 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 345 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మక్కపేటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 228 హెక్టార్లు
బావులు/బోరు బావులు: 71 హెక్టార్లు
చెరువులు: 45 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
మక్కపేటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మిరప, ప్రత్తి
గ్రామ ప్రముఖులు
ఈ గ్రామానికి చెందిన ఉపాధ్యాయులు శ్రీ యండ్రాతి మల్లేశ్వరరావు, ఇటీవల తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం సంపాదించినారు. [2]
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన కొండబోలు రిషిత అను విద్యార్ధిని, 2017 ఏప్రిల్‌లో విడుదల చేసిన ఇంటర్‌మీడియేట్ ద్వితీయ సంవత్సరం పరీక్షా ఫలితాలలో 988 మార్కులు సంపాదించి, రాష్ట్రస్థాయిలో ఐదవ స్థానంలో నిలిచినది.  [1]
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	4,306 - పురుషుల సంఖ్య 	2,106 - స్త్రీల సంఖ్య 	2,200 - గృహాల సంఖ్య 	1,186;
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3531.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1774, స్త్రీల సంఖ్య 1757, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 825 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 981 హెక్టారులు.
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు అమరావతి/జగ్గయ్యపేట; 2017,మే-19; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు అమరావతి/జగ్గయ్యపేట; 2017,మే-28; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి/జగ్గయ్యపేట; 2017,జులై-2; 1వపేజీ.

మక్కపేట గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


వఝుల సీతారామశాస్త్రి లేదా వజ్ఝల చినసీతారామస్వామి శాస్త్రి (జూన్ 25, 1878 - మే 29, 1964) ప్రముఖ భాషా శాస్త్రవేత్త, సాహిత్య విమర్శకుడు, జ్యోతిష శాస్త్రపండితుడు. పలు శాస్త్రాలను అభ్యసించి ఎన్నో రంగాల్లో కృషిచేసిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ద్రవిడ భాషల పరిశీలన, అధ్యయనం తదితర రంగాల్లో ఆయన విస్తృతమైన కృషిచేశారు.
జీవిత విశేషాలు
వఝుల సీతారామశాస్త్రి జూన్ 25, 1878కు సరియైన బహుధాన్య నామ సంవత్సర జ్యేష్ఠ బహుళ చతుర్థి న ఆరామద్రావిడశాఖకు చెందిన ప్రముఖ విద్వత్ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన పూర్తిపేరు చినసీతారామస్వామిశాస్త్రి. తండ్రి ముఖలింగేశ్వరుడు. తల్లి పేరు వేంకటాంబిక[1]. సీతారామశాస్తి ఇంటిపేరు కూడా ఒజ్జ (ఉపాధ్యాయుడు) లు అనే పదం నుంచి వచ్చిందని పలువురు చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడుతున్నారంటే వారి కుటుంబంలోని విద్వత్ సంప్రదాయం గురించి తెలుస్తోంది. గణితశాస్త్రాధ్యయనం, మూహూర్త నిర్ణయం, జన్మనక్షత్ర జాతకాదుల పరిశీలన వారి కుటుంబంలో పరంపరాగతంగా వచ్చిన విద్యలు. ఆయన స్వగ్రామం బొబ్బిలి సమీపంలోని పాలతేరు[2]. ఆయన విజయనగర సంస్కృత కళాశాల, చెన్నపుర విశ్వవిద్యాలయం, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ కళాశాలల్లో దశాబ్దాల పాటు బోధనా వృత్తిలో పనిచేశారు. మే 29, 1964 న మరణించారు.[3]
శాస్త్రాధ్యయనం
చిన్నతనంలోనే ఆయన తమ చినతాత చినవేంకట సిద్ధాంతి సాన్నిధ్యంలో జాతక ముహూర్త సిద్ధాంత భాగాలు, లీలావతి గణితం అభ్యసించారు. మరొక పినతాత వద్ద సంస్కృత వ్యాకరణ ధర్మశాస్త్రాలు ఆకళింపు చేసుకున్నారు. నడాదూర్ అనంతాళ్వార్ ఆచార్యుల శిష్యరికంలో తర్క వేదాంత శాస్త్రాలను అభ్యసించారు. శాస్త్రిగారు తమ తండ్రిగారుయదగు ముఖలింగేశశాస్త్రి గారి వద్ద సంస్కృత కావ్యములను అభ్యసించిరి.పినతండ్రిగారగు నారాయణ కవీంద్రుల వద్ద సంస్కృత చ్ఛందోలంకార వ్యాకారణములను, ధర్మశాస్త్రమును అభ్యసించిరి.శ్రీశాస్త్రి గారి తర్క వేదాంత శాస్త్రాధ్యయనము నడాధూర్ అనంతాళ్వార్ గారి వద్ద జరిగింది.విద్వాన్ వేంకటరాజురెడ్డి గారివద్ద తమిళ కర్ణాటక మలయాళ వ్యాకరణములను శ్రీ శాస్త్రిగారు అభ్యసించిరి.తమ కనిష్ఠ పితామహులగు చిన వేంకట సిద్దాంతిగారి వద్ద జాతక ముహూర్త సిద్దంతములను లీలావతి బీజ గణితమును నేర్చుకొనిరి.
ఉద్యోగము
1910-1912 సం.మధ్య విజయనగరము లోని రిప్పన్ హిందూధియోలాజికల్ హైస్కూలులో ఆంధ్రోపాధ్యాయ పదవి. 1912-1930 సం.మధ్య శ్రీవిజయనగర మహారాజావారి సంస్కృత కళాశాలలో ప్రధానాంధ్రోపాధ్యాయ పదవి. 1930-1933 మధ్య మదరాసు విశ్వ విద్యాలయము వారి ప్రాచ్య విద్యాపరిశోధక సంస్థలో ఆంధ్రోపాధ్యాయ పదవి పదవి. 1933-1941 మధ్య ఆంధ్రవిశ్వ కళాపరిషత్తులో ఆంధ్రోపాధ్యాయ పదవి
భాషాశాస్త్ర పరిశోధన
సీతారామశాస్త్రి ద్రావిడ భాషల స్వభావ సారూప్యాల పరిశీలనలో అపారమైన కృషిచేశారు. తెలుగు వ్యాకరణాల తీరుతెన్నుల విషయంలో ఆయన తన లోతైన పరిశోధనలు వెలువరించారు. భాషాశాస్త్ర పరిశోధనల్లో భాగంగా ద్రావిడ భాషల్ని పరిశోధిస్తూ "ద్రావిడ భాషా పరిశీలనము", పలు ద్రావిడ భాషల్లోని పోలికలను, భేదాల్ని వెల్లడించే "ద్రావిడ భాషా సామ్యములు" గ్రంథాలను రచన చేశారు.
సాహిత్య విమర్శ
సాహిత్య విమర్శకునిగా సీతారామశాస్త్రి పంచకావ్యాల్లో ఒకటైన వసుచరిత్ర, ద్వ్యర్థి కావ్యంగా పేరొందిన హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానము తదితర ఉద్గ్రంథాలను ప్రామాణికంగా పరిశీలించి విమర్శరచన చేశారు. చింతామణి విషయ పరిశోధనము, వసుచరిత్ర విమర్శనము, హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానము వంటి గ్రంథాలు ఆయన విమర్శనాశక్తికి గీటురాళ్లుగా నిలుస్తాయి.
భారతి ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్పత్రిక మున్నగు వానిలో శాస్త్రిగారి పలు వ్యాసములు ప్రకటింపబడెను. నన్నయ భారత భాగముపై శాస్త్రిగారు తులనాత్మక విమర్స వ్రాసిరి. అహోబల పండితీయమును తమ విమర్శతో ప్రకటింపవలెననుకొనిరి.ఈ విమర్శ వృద్ధత్వముతో మధ్యలోనే ఆగిపోయింది.
1932లో శాస్త్రిగారికి వ్యాకరణాచార్య  బిరుదు ప్రధానము జరిగింది. 1947లో ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు వారు కళాప్రపూర్ణ  బిరుదునొసంగిరి. 1956లో ఆంధ్రరాష్ట్ర తృతీయ వార్షికోత్సవ సందర్భమున శాస్త్రిగారికి వేనూట పదార్లు అర్పించి సన్మానించిరి.
గ్రంథరచన
ఆయన వివిధ శాస్త్రాధ్యయనాల ఫలితంగా రచించిన ముఖ్య గ్రంథాల జాబితా:
ద్రావిడ భాషా పరిశీలనము
ద్రావిడ భాషా సామ్యములు
బాలవ్యాకరణోద్ద్యోతము
ఆంధ్ర వ్యాకరణ సంహితా సర్వస్వము
చింతామణి విషయ పరిశోధనము
వసుచరిత్ర విమర్శనము
హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యాన విమర్శనము
వైయాకరణ పారిజాతము (1937) [4]
కర్ణచరిత్రము
మార్గోపదేశిక
స్త్రీవివాహవయోనియమనము.
వీరసింహుడు (కావ్యము)
నన్నయాధర్వణీయము
బయటి లింకులు

మూలాలు

ఇవి కూడా చూడండి

వర్గం:తెలుగు సాహితీకారులు
వర్గం:భాషావేత్తలు
వర్గం:భాషా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:1878 జననాలు
వర్గం:1964 మరణాలు
వర్గం:జ్యోతిష పండితులు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు

వఝల సీతారామ శాస్త్రి

వఝుల సీతారామశాస్త్రి ఎక్కడ జన్మించాడు?


రారా</b>గా ప్రసిద్ధుడైన రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి (ఫిబ్రవరి 28, 1922 - నవంబరు 25, 1988) బహుముఖప్రజ్ఞాశాలి. ఆయన తెలుగు సాహిత్యానికి తన విమర్శతో, అనువాదాలతో, పాత్రికేయ రచనలతో ఎంతో దోహదం చేశాడు. ఆయన రాసిన అనువాద సమస్యలు అనే గ్రంథానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది. ఆయన రాసిన మరో ప్రసిద్ధ గ్రంథం 'సారస్వత వివేచన'. దీనికి రాష్ట్ర సాహిత్య అకాడెమీ బహుమతి లభించింది. మాస్కోలో ప్రగతి ప్రచురణాలయంలో తెలుగు అనువాదకునిగా ఆరేళ్ళు పనిచేసి ఎన్నో విలువైన గ్రంథాలను అనువదించాడు. కడప నుంచి 1968 - 1970 ల మధ్య వెలువడిన 'సంవేదన' త్రైమాసిక పత్రిక సంపాదకుడిగా తెలుగు సాహిత్య విమర్శకు ఒరవడి దిద్దాడు. 1959 - 1963 మధ్యకాలంలో కడప నుంచే 'సవ్యసాచి' అనే రాజకీయ పక్ష పత్రిక కూడా నడిపాడు. చలం, శ్రీశ్రీ, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు (కొ.కు.), మహీధర రామమోహనరావు లాంటి రచయితలపై ఆయన చేసిన మూల్యాంకనం లోతైనది. ఆయన వాదోపవాదాల్లో దిట్ట. ఆయన్ను శ్రీశ్రీ 'క్రూరుడైన విమర్శకుడు' అన్నా నిజజీవితంలో రారా చాలా స్నేహశీలి.
జీవిత విశేషాలు
వైఎస్ఆర్ జిల్లా సింహాద్రిపురం మండలం పైడిపాలెం గ్రామంలో 1922, ఫిబ్రవరి 28 న జన్మించాడు. తల్లిదండ్రులు ఆదిలక్ష్మమ్మ, భయపు రెడ్డి. రారా వైఎస్ఆర్ జిల్లా పులివెందులలోని డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డు హైస్కూల్లో చదువుకున్నాడు. ఇంటర్మీడియేట్ అనంతపురంలోని ఆనాటి దత్త మండలాల కాలేజీ (ఇప్పటి ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాల)లో చదివాడు. తర్వాత చెన్నై లోని గిండీ ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలో చేరాడు కానీ 1941లో గాంధీజీ జైలులో చేపట్టిన నిరాహారదీక్షకు మద్దతుగా సమ్మె చేసినందుకు ఆయనను, మరికొందరు విద్యార్థులను కళాశాలనుంచి బహిష్కరించారు. క్షమాపణ చెప్పినవారిని తిరిగిచేర్చుకున్నారు కానీ రారా, చండ్ర పుల్లారెడ్డి క్షమాపణ చెప్పడానికి నిరాకరించారు. 1944లో రారా విజయవాడనుంచి వెలువడే 'విశాలాంధ్ర' దినపత్రికలో ఉపసంపాదకుడుగా చేరాడు. కానీ అక్కడ ఎక్కువ కాలం ఇమడలేక పోయాడు. తర్వాత కొండాపురం (వైఎస్ఆర్ జిల్లా)లో మకాం పెట్టి ఎర్రగడ్డ (ఉల్లిపాయ)ల వ్యాపారం చేశాడు. 1950ల నుంచి మార్క్సిజమ్ పట్ల మొగ్గు ఏర్పడింది.
1962 నాటికి కేతు విశ్వనాథరెడ్డి, నల్లపాటి రామప్ప నాయుడు, బంగోరె (బండి గోపాల రెడ్డి), ఉద్యోగరీత్యా కడపలో ఉండేవారు. వీరే కాకుండా నర్రెడ్డి శివరామిరెడ్డి, నంద్యాల నాగిరెడ్డి తదితరులంతా ప్రతి ఆదివారం రారా ఇంట్లో చేరి కావ్యపఠనం, సాహితీచర్చలు చేసేవారు. అలా ఆర్వీయార్, కేతు విశ్వనాథరెడ్డి, వై.సి.వి.రెడ్డి, కొత్తపల్లి రవిబాబు (ప్రజాసాహితి సంపాదకులు), తదితరులతో ఏర్పడిన సాన్నిహిత్యంతో సంవేదన పత్రిక ప్రారంభించాడు. ఇది యుగసాహితి ప్రచురణ. 1968 ఏప్రిల్ లో తొలి సంచిక విడుదలైంది. ఆవిష్కరణ సభ మార్చి 28 న శ్రీశ్రీ, కొ.కు. ల సమక్షంలో జరిగింది. మొత్తం వెలువడింది ఏడు సంచికలే అయినా అది చరిత్ర సృష్టించింది.
1970లలో ఆరేళ్లపాటు మాస్కోలో అనువాదకుడిగా పనిచేశాడు. తిరిగొచ్చిన తర్వాత కొన్నాళ్లపాటు ఈనాడు పత్రికకు సంపాదకీయాలు రాశాడు.
కార్ల్ మార్క్స్, ఏంగెల్స్‌ల ముందూ అందరూ దిగదుడుపేనన్నది ఆయన ప్రగాఢ విశ్వాసం.
కన్యాశుల్కం' గొప్ప నాటకమే అయినా అందులో ఒక పరిష్కారం లేదు, నాచ్ సమస్య నవ్వులపాలయ్యింది. వితంతు సమస్య అల్లరిపాలయ్యింది, సంస్కరణోద్యమం అభాసుపాలు అయ్యింది అంటారు.
ఎవరికైనా జీవితం పట్ల ఒక తీవ్రమైన, నిరంతరమైన, పరిష్కారం సాధ్యం కాని అసంతృప్తి ఉన్నప్పుడే తాత్విక చిత్తవృత్తి ఏర్పడుతుందన్న భావాన్ని శ్రీశ్రీ గురించి వ్యక్తం చేశారు.
పుట్టపర్తి నారాయణా చార్యులు వారితో వీరికి చిక్కని సాన్నిహిత్యం ఉండేది..
పుట్టపర్తి వారు వీణి గదాఘాతం నుంచీ తప్పించుకున్న వాణ్ణి బహుశా నేనొక్కణ్ణే నేమో అనేవారు నవ్వుతూ..
సాహిత్య కృషి
రారా మార్క్సిజాన్ని సాహిత్యానికి అన్వయించి సాహిత్యానికున్న శక్తిని - సమాజాన్ని మార్చే శక్తిని విశదీకరించాడు. రాసినవి ఎక్కువ భాగం సమీక్షలే ఐనా గొప్ప విమర్శకుడిగా పేరు పొందాడు. పుస్తక సమీక్షలను ప్రామాణికమైన విమర్శవ్యాసాలుగా రూపొందించడం ఆయన ప్రత్యేకత. గియోర్గి లూకాచ్ అనే హంగేరియన్ సౌందర్య శాస్త్రవేత్త 'చారిత్రక నవల' అనే గ్రంథంలో చేసిన సూత్రీకరణల ఆధారంగా కొల్లాయి గట్టితేనేమి నవలను సమీక్షించాడు రారా. తెలుగులో ఇలాంటి విమర్శ అంతకు ముందు రాలేదు.
కథలు
1957-59 మధ్యకాలంలో ఈయన రాసిన కథలు 1960లో అలసిన గుండెలు పేరిట పుస్తకరూపంలో వచ్చాయి. కావ్యచిత్ర అనే పెద్దకథ ఆయన మరణానంతరం సాహిత్యనేత్రం త్రైమాసిక పత్రికలో ప్రచురితమైంది. ఇవి కాక ఈయన సృజించిన బాలసాహిత్యం: చంద్రమండలం-శశిరేఖ, విక్రమార్కుని విడ్డూరం, అన్నం పెట్టని చదువు.
ఇతర గ్రంథాలు
సారస్వత వివేచన
వ్యక్తి స్వాతంత్ర్యం - సమాజ శ్రేయస్సు
రారా లేఖలు
అనువాద సమస్యలు
అనువాదాలు
మార్క్స్ ఎంగెల్స్ సంకలిత రచనలు
లెనిన్ సంకలిత రచనలు
పెట్టుబడిదారీ అర్థశాస్త్రం
గోర్కీ కథలు
చెహోవ్ కథలు మొదలైనవి.
మరణం
చివరిదశలో ఊపిరితిత్తుల వ్యాధితో బాధపడిన రారా 1988, నవంబరు 25 న కన్నుమూశాడు.
మూలాలు, వనరులు

కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ వారి మోనోగ్రాఫ్ (రచన: తక్కోలు మాచిరెడ్డి)

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:1988 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సాహితీకారులు
వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు
వర్గం:తెలుగు పాత్రికేయులు
వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు

రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి

రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు ఎప్పుడు లభించింది?


బెంబి, విశాఖపట్నం జిల్లా, అనంతగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన అనంతగిరి నుండి 80 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 105 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 25 ఇళ్లతో, 101 జనాభాతో 35 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 54, ఆడవారి సంఖ్య 47. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 101. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584352[2].పిన్ కోడ్: 531030.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల దేవరాపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పినకోటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పినకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల దేవరాపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వాలాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
బెంబిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 30 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 4 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 4 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బెంబిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న, కాయధాన్యాలు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	101 - పురుషుల సంఖ్య 	54 - స్త్రీల సంఖ్య 	47 - గృహాల సంఖ్య 	25

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 102.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 57, మహిళల సంఖ్య 45, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 21 ఉన్నాయి.
మూలాలు

2017 నాటికి బెంబి గ్రామంలో వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి ఎంత?


కారంచేడు ప్రకాశం జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన చీరాల నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3392 ఇళ్లతో, 11667 జనాభాతో 3866 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5808, ఆడవారి సంఖ్య 5859. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1159 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 884. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590734[1].పిన్ కోడ్: 523168.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చీరాలలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్ పర్చూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చీరాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం చీరాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కారంచేడులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఐదుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో8 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు 8 మంది ఉన్నారు. ఐదు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కారంచేడులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కారంచేడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 629 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 3236 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 3236 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కారంచేడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 1935 హెక్టార్లు
ఇతర వనరుల ద్వారా: 1300 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
కారంచేడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి

ఈ గ్రామానికి సర్పంచిగా 1953, 1958 లలో శ్రీ జాగర్లమూడి లక్స్మీనారాయణ ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనారు. వీరు 1962లో చీరాల నుండి శాసనసభకు ఎన్నికైనారు.
1980లో కారంచేడు సర్పంచిగా, ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ దగ్గుబాటి చౌదరి ఎన్నికైనారు. ఈయన 1983 లో పర్చూరు శాసనసభ్యులుగా గెలుపొందినారు.
1958 లో శ్రీ దగ్గుబాటి రామానాయుడు, ఈ గ్రామ పంచాయతీకి, వార్డు సభ్యులుగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికై, ఉపసర్పంచి అయినారు. 40 సంవత్సరాల తరువాత వీరు 1999లో బాపట్ల లోక్ సభ సభ్యులుగా ఎన్నికైనారు. [2]
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి బాలిగ శివపార్వతి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]
గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ భూ సమేత శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.
శ్రీ గంగా భవానీ సమేత శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామివారి ఆలయం

గ్రామ ప్రముఖులు
యార్లగడ్డ నాయుడమ్మ
దగ్గుబాటి రామానాయుడు
యార్లగడ్డ వెంకన్న
జాగర్లమూడి లక్ష్మీనారాయణ చీరాల మాజీ ఎమ్మెల్యే
గౌరిబోయిన కృష్ణారావు కార్మిక నేత
మండల గణాంకాలు
జనాభా (2001) - మొత్తం 	39,356 - పురుషుల సంఖ్య 	19,702 -స్త్రీల సంఖ్య 	19,654
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం 	65.60% - పురుషుల సంఖ్య 	75.23% -స్త్రీల సంఖ్య 	56.04%
మండలంలోని గ్రామాలు
తిమిడితపాడు
దగ్గుబాడు
కేశవరప్పాడు
కొడవలివారి పాలెం
స్వర్ణ
ఆదిపూడి
కుంకలమర్రు
కారంచేడు
యర్రంవారిపాలెం
నాయుడువారిపాలెం
రంగప్ప నాయుడు వారి పాలెం
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11,582.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,798, మహిళల సంఖ్య 5,784, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 3,062 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 3,866 హెక్టారులు.
సమీప గ్రామాలు
కుంకలమర్రు 6 కి.మీ, ఉజిలిపేట 6 కి.మీ, జయంతిపేట 7 కి.మీ, విజయనగరకాలని 7 కి.మీ, తిమిడితపాడు 7 కి.మీ.
సమీప మండలాలు
దక్షణాన చీరాల మండలం, ఉత్తరాన పరుచూరు మండలం, దక్షణాన వేటపాలెం మండలం, తూర్పున బాపట్ల మండలం.
మూలాలు

బయటి లింకులు

కారంచేడు మండలంలో ఎన్ని గ్రామాలు ఉన్నాయి?


వందవాగలి, కర్నూలు జిల్లా, హోళగుంద మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన హోళగుంద నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదోని నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 637 ఇళ్లతో, 3599 జనాభాతో 2803 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1776, ఆడవారి సంఖ్య 1823. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 427 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594108[2].పిన్ కోడ్: 518308.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి HALAGUNDAలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల యింగ్లదహాల్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల హోళగుందలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల హోళగుందలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఆదోనిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కర్నూలులోను, పాలీటెక్నిక్ ఆదోనిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోని లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వందవాగలిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో  డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచి నీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగు నీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగు నీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం,  పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం,  ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వందవాగలిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 178 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 2621 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 2419 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 202 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వందవాగలిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 202 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
వందవాగలిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, పొద్దుతిరుగుడు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	3,599 - పురుషుల సంఖ్య 	1,776 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,823 - గృహాల సంఖ్య 	637

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,346.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,687, మహిళల సంఖ్య 1,659, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 576 ఉన్నాయి.

మూలాలు

వందవాగలి నుండి కర్నూలు కి ఎంత దూరం?


తూర్పు విప్పర్రు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇరగవరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. ఈ గ్రామము పాలకొల్లు నుమ్డి [[నిదదవోలు ప్రధాన రహదారిన కలదు. పెనుగొండకు కేవలం నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరములో కలదు.

దేవాలయాలు

ఊళ్ళో ప్రసిద్ధ ఆలయాలు
శివాలయము.
దుర్గా ఆలయము. ఈ దసరా ఉత్సవాలు బ్రహ్మాండముగా జరుపుతారు. వేల మందికి పిండి వంటలతో అన్న దానము జరుగును.
రామాలయములు రెండు ఉన్నాయి.
రవాణా
ఈ ఊరి నుండి తణుకు పట్టణముకు పెనుగొండ నుండి బస్సు సౌకర్యము ఉంది.
నర్సాపురం నుండి పలు బస్సులు నిడదవోలు, తణుకు, రావులపాలెం, రాజమండ్రి లకు ఈ మార్గము గుండా తిరుగుతుంటాయి.
బస్సులే కాక పలు ఆటోలు నిత్యం తణుకు పట్టణమునకు ప్రయాణిస్తుంటాయి.
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	5,093 - పురుషుల సంఖ్య 	2,597 - స్త్రీల సంఖ్య 	2,496 - గృహాల సంఖ్య 	1,567

తూరుపువిప్పర్రు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇరగవరం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఇరగవరం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తణుకు నుండి 9 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1567 ఇళ్లతో, 5093 జనాభాతో 310 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2597, ఆడవారి సంఖ్య 2496. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 401 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 26. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588659[2].పిన్ కోడ్: 534320.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకట, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తణుకులో ఉన్నాయి. మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ,  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల తణుకు లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం ఇరగవరం లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల,  ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తూరుపువిప్పర్రులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 0 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తూరుపువిప్పర్రులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 75 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 234 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 234 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తూరుపువిప్పర్రులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 234 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
తూరుపువిప్పర్రులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి

మూలాలు

తూర్పు విప్పర్రు

తూర్పు విప్పర్రు గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


చింతలపురి రాంరెడ్డి తెలంగాణ పోరాట యోధుదు. తెలంగాణా ప్రజల విముక్తి కోసం ఉద్యమించి రజాకార్ల చేతిలో హతులైన వారిలో కొలనపాకకు చెందిన ఆరుట్ల రాంచంద్రారెడ్డి, చింతలపురి రాంరెడ్డిలను ముఖ్యులుగా చెప్పొచ్చు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన 1903లో న‌ల్లగొండ జిల్లా రాజ‌పేట మండ‌లం రేణికుంటలో జన్మించారు. ఆయన చిన్నతనం నుంచే పోరాటంవైపు ఆకర్షితులైనట్లు తెలుస్తోంది. తన చిన్న వయస్సులోనే రజాకార్లు, ప్రజల్ని పెడుతున్న చిత్రహింసలు, బాధలు రాంరెడ్డి హృదయాన్ని ఎంతగానో చలించివేశాయి. స్త్రీల పట్ల రజాకార్లు వ్యవహరిస్తున్న తీరు ఆయనను మరింతగా బాధపెట్టాయి. ఏవిధంగానైనా రజాకార్ల పెత్తనం, అరాచాకాలను ఆపి, ఇక్కడి నుంచి తరిమివేయాలని దీని కోసం తన ప్రాణాలు సైతం పోయినా ఫర్వాలేదనీ భావించి చింతలపురి పోరు బాటను ఎంచుకున్నారు. రజాకార్ల హయాంలో కొలనుపాక కేంద్రంగా ఉండేది. ఈ తహశీల్దారు కింద రాజాపేట, ఆలేరు మండలాలతో పాటు మెదక్ జిల్లా జగదేవ్పూర్ మండలం కూడా ఉండేది. ఈప్రాంతంలో రోజురోజుకు రజాకార్ల అరాచకాలు హద్దు అదుపులేకుండా పోవడంతో రాంరెడ్డి 22మందితో కూడిన ఒక దళాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. వారందరికీ అన్ని విద్యల్లో శిక్షణ ఇప్పించారు. అసమయంలో రజాకార్ల దగ్గర పనిచేస్తున్న జగదేవ్పూర్ కు చెందిన చోడేమియా అనే వ్యక్తి ప్రజల్ని అనేక విధాలుగా ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నాడనే వర్తమానం రాంరెడ్డికి అందింది. వర్తమానాన్ని అందుకున్న రాంరెడ్డి తన దళంతో చోడేమియా ఆశ్రమంపై దాడి చేసి హతమార్చారు. అలాగే మూటకొండూర్ పోలీస్ స్టేషనుపై కూడా రాంరెడ్డి దళం దాడిచేసింది. ఎస్ఐని హతం చేశారు. రజాకార్లకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమం ప్రారంభించిన చింతలపురి రాంరెడ్డికి ప్రజాదారణ రోజురోజుకు పెరుగుతుంది. తన ఉద్యమాన్ని మరింత ఉధృతం చేశారు. దీంతో రజాకార్లలో అలజడి ప్రారంభమైంది.
యువకులతో నిర్మించుకున్న ఆ గెరిల్లా దళం ప్రజల పక్షాన నిలిచి ఉద్యమాన్ని మరింతగా ముందుకు తీసుకుపోయారు. అనేక మంది రజాకార్లను చింతలపురి దళం హతం చేయడంతో రజాకార్ల గుండెల్లో రైళ్లు పరుగెత్తాయి. ఎలాగైనా రాంరెడ్డిని హతమార్చాలని కొలనుపాలక తహశీల్దారు కుట్రపన్నారు. ఎన్నోమార్లు పకడ్బందీ వ్యూహాలు వేశాడు. కాని ఏనాడు రాంరెడ్డి రజాకార్ల చేతికి చిక్కలేదు. అయితే 1948 ఫిబ్రవరి 10న రాంరెడ్డి తన గెరిల్లా దళంతో రేణికుంట లోని తన నివాసంలో ఉండగా సుమారు 300 మంది పోలీసు బలగాలు రాంరెడ్డిని ఇంటిని చుట్టిముట్టాయి. వేలాది మంది గ్రామం చుట్టూ పహారా కాశారు. తన ఇంటిని చుట్టుముట్టారని గ్రహించిన రాంరెడ్డి ఇంటిపైకి ఎక్కి కాల్పులు చేయడం ప్రారంభించారు. ఆయన చేసిన కాల్పుల్లో సుమారు వంద మంది పోలీసులు చనిపోయారు. అయితే రాంరెడ్డిని పట్టుకోవడం కుదరదని భావించి పోలీసులు వెనుదిరిగిపోదామని అనుకున్నాయి. రాంరెడ్డి ఉన్న ఇంటిపైకి ఎక్కడానికి మెట్లులేవు. దానికి ఆనుకోని ఒక వేప చెట్టు ఉంది. ఆ చెట్టు మీదికి ఎక్కితే రాంరెడ్డిని సులువుగా హతమార్చవచ్చని కొలనుపాక తహశీల్దారు వ్యూహాన్ని వేసి, ఆ చెట్టు ఎక్కి దొంగచాటుగా రాంరెడ్డిని కాల్చిచంపారు. అంతేకాకుండా లొంగిపోతున్నట్లు ప్రకటించిన గెరిల్లా దళ సభ్యులను పోలీసులు అతి దారుణంగా నిజాం సైన్యం కాల్చిచంపి వారి నైజాన్ని చాటుకున్నారు. జాగీర్దారుకు వ్యతిరేకంగా చింతలపురి రాంరెడ్డి సాగించిన ఈ ఉద్యమం అవిశ్రాంత పోరాటం ఎంతో చారిత్రాత్మకమైందిగా చెప్పవచ్చు.
మూలాలు

ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధులు
వర్గం:1903 జననాలు
వర్గం:1948 మరణాలు

చింతలపురి రాంరెడ్డి

గుంటూరు జిల్లాకి ఆనుకోని ఎన్ని జిల్లాలు ఉన్నాయి?


అర్మేనియన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ (ఎ.ఎస్.యు.ఇ) (Armenian State University of Economics), ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లోని విశ్వవిద్యాలయం. దీనిని 1975లో ప్రారంభించారు.
చరిత్ర
యెరెవాన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీలో ఎకనామిక్స్ అధ్యాపక వర్గం 1930 లో స్థాపించబడింది. 1975 లో ఇది యెరెవాన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ నేషనల్ ఎకానమీ అనే పేరుతో ఒక స్వతంత్ర విభాగంగా ఏర్పడింది, తర్వాత ఎరెవన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ గా మారింది.
1995 లో యూనివర్సిటీ కొత్త విద్యాసంవత్సరం నల్బందియాన్ 128లో కొత్త భవనంలో ప్రారంభించింది. ఇది జైతున్ జిల్లాలో ఒక విభాగం మాత్రమే.
2006 లో ఈ విశ్వవిద్యాలయం ఆర్మేనియన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ గా పేరు మార్చబడింది, ఇది రాష్ట్ర వాణిజ్యేతర సంస్థ.
సుమారు 30.000 విద్యార్థులు ఈ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రులయ్యారు. విశ్వవిద్యాలయంలోని ఆరు విభాగాలలో మొత్తం 31 కుర్చీలు (21 ప్రొఫెషనల్ మరియు 10 ప్రొఫెషనల్ కానివి) కలిగి ఉన్నాయి.
అర్మేనియా రిపబ్లిక్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ లో ఒక ప్రతినిధి సభ్యుడు, 35 సైన్సు వైద్యులు, ప్రొఫెసర్లు, 141 వైద్యులు, అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్లు, 87 అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్లు, 103 లెక్చరర్లు మరియు 60 మంది పార్టి-టైమ్ ఉపాధ్యాయులు. ఈ యూనివర్సిటీలోని 18 మంది ప్రత్యేక కోర్సులలో మరియు 7000 మంది విద్యార్థులు ప్రత్యేక కోర్సులు చదువుతున్నారు.
ఈ విశ్వవిద్యాలయం 2005 నుంచి బాచిలర్ యొక్క పూర్తి స్థాయి డిగ్రీలను, 2004 నుండి పూర్తి సమయం మాస్టర్స్ డిగ్రీలను, అలాగే పార్ట్ టైంను కూడా అమలు చేస్తున్నారు. పూర్తి మరియు పార్ట్ టైమ్ డిగ్రీ కోర్సులను క్రెడిట్ సిస్టమ్ ద్వారా అమలు చేస్తారు.
ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్టడీస్ (పార్ట్ టైమ్ మరియు ఫుల్-టైమ్ రెండూ) కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. 2010-2011 విద్యా సంవత్సర పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ అధ్యయనాలు కూడా క్రెడిట్ వ్యవస్థను ఆమోదించాయి.
ఎ.ఎస్.యు.ఇ క్రింది వాటితో విద్యా మరియు శాస్త్రీయ సంబంధాలను కలిగి ఉంది:
రాస్సోవ్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ (రష్యా),
టాంస్ బాటా విశ్వవిద్యాలయం, జ్లిన్ (చెక్ రెపబ్లిక్),
టిబిసి స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్ రిలేషన్స్ (జార్జియా),
సంక్ట్-పీటర్స్బర్గ్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ అండ్ ఫైనాన్స్ (రష్యా),
స్వాన్సీ మెట్రోపాలిటన్ విశ్వవిద్యాలయం (ఇంగ్లాండు).
వివిధ కోర్సులు
2017 నాటికి, ఈ విశ్వవిద్యాలయం 6 కోర్సులకు కేంద్రంగా ఉంది:[2]
మేనేజ్మెంట్ ఫ్యాకల్టీ.
ఎకనామిక్స్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ ఎకనామిక్ రిలేషన్స్ రెగ్యులేషన్ ఆఫ్ ఫ్యాకల్టీ.
ఫైనాన్స్ ఫ్యాకల్టీ.
మార్కెటింగ్ అండ్ బిజినెస్ ఆర్గనైజేషన్ ఫ్యాకల్టీ.
కంప్యూటర్ సైన్స్ మరియు స్టాటిస్టిక్స్ ఫ్యాకల్టీ.
అకౌంటింగ్ అండ్ ఆడిటింగ్ ఫ్యాకల్టీ.
శాఖలు
గ్యుంరి, ఆర్మేనియా
గైమురి బ్రాంచ్ ఆఫ్ ఎ.ఎస్.యు.ఇ ని 1997 లో స్థాపించారు. ఈ శాఖకు ఒక విభాగం మరియు రెండు ప్రత్యేకతలు (ఫైనాన్స్ మరియు క్రెడిట్, అకౌంటింగ్ మరియు ఆడిటింగ్) ఉన్నాయి. ఇది లెనిన్డియన్ వీధిలో ఉంది. బ్రాంచీర్ మరియు మాస్టర్స్ డిగ్రీ, కామర్స్ (బ్యాచిలర్ డిగ్రీ), బిజినెస్ ఆర్గనైజేషన్ (మాస్టర్స్ డిగ్రీ), ఇంటర్నేషనల్ ఎకనామిక్ రిలేషన్స్ (బ్యాచులర్ డిగ్రీ) మరియు అకౌంటింగ్ శాఖలు (బ్యాచులర్ మరియు మాస్టర్స్ డిగ్రీ)  ఇక్కడ ఉన్నాయి.
ఎకనామిక్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ గైమిరి శాఖలో సుమారు 500 మంది విద్యార్థులు చదువుతున్నారు.
2004-2005 విద్యాసంవత్సరంలో రెండు-స్థాయిల విద్యా వ్యవస్థను ప్రారంభించారు.
రెండు విద్య స్థాయి బ్యాచులర్ ప్రోగ్రామ్ మరియు క్రెడిట్ సిస్టమ్ ద్వారా ఎ.ఎస్.యు.ఇ యొక్క విద్యా ప్రమాణాల ప్రకారం ఇది నిర్వహించబడుతుంది. మధ్య కాల పరీక్షలు మరియు టెస్టులు కూడా ఇక్కడ నిర్వహించబడతాయి.
విశ్వవిద్యాలయం ఆడిటోరియంలు, కంప్యూటర్లు, మరియు ఇంటర్నెట్ సదుపాయాలతో ప్రయోగశాలలు ఉన్నాయి.
2000 లో, ఈ విశ్వవిద్యాలయం మాస్కో స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ డిపార్ట్మెంట్ తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఆ ఒప్పందం ప్రకారం, రెండో సంవత్సరంలోని ఉత్తమ విద్యార్థులు డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్, మాస్కో స్టేట్ యూనివర్సిటీలో తమ విద్యను కొనసాగించవచ్చు.
యెగిగ్నాడ్జర్, ఆర్మేనియా
ఈ శాఖను 2007 లో స్థాపించారు. ఫైనాన్స్, ఇంటర్నేషనల్ ఎకనామిక్ రిలేషన్స్ అండ్ మేనేజ్మెంట్ అండ్ పర్యాటకం మేనేజ్మెంట్లో 2008 లో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. 2011-2012 నాటికి ఈ శాఖలో 100 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు.
ఈ శాఖను ఒక లైబ్రరీని కలిగి ఉన్నది, ఇక్కడ ఒక కంప్యూటర్ ఆడిటోరియం నిర్మాణంలో ఉంది.
స్టూడెంట్ కౌన్సిల్ మరియు ఇతర విద్యార్థుల సభ్యులు స్వచ్ఛంద మరియు చెల్లింపు పనులలో పాల్గొన్నారు. ఈ శాఖ యొక్క అధ్యాపకులు, విద్యార్థులు అంతర్జాతీయ సంస్థల మద్దతుతో యూత్ ఇనిషియేటివ్స్ కేంద్రం స్థాపించారు. ఈ కేంద్రంలో కార్యకలాపాలు యెగిగ్నాడ్జర్ నగరం మరియు పొరుగు పురపాలక సంఘాల విద్యార్థులు మరియు యువకులు ఉంటారు.
ఈ శాఖ స్థానిక మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలతో సహకరిస్తుంది, వీటిలో సస్టైనబుల్ డెవలప్మెంట్ ఫౌండేషన్, జర్మన్ గిజ్ మరియు ఆర్మేనియాలోని యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క ఎంబసీ కూడా ఉన్నాయి.
వార్షికంగా 35-40% విద్యార్థులు పోటీతత్వపు స్కాలర్షిప్ లకు మంజూరు చేస్తారు.
మూలాలు

బాహ్య లింకు

వర్గం:ఆర్మేనియా

అర్మేనియన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క నినాదం ఏంటి?


'వరుస సంఖ్యవిషయంచిహ్నం1రాష్ట్ర గీతంమా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ2రాష్ట్ర గీత రచయితశంకరంబాడి సుందరాచారి3రాష్ట్ర చిహ్నంపూర్ణకుంభం4రాష్ట్ర క్రీడకబాడీ5రాష్ట్ర పక్షిరామ చిలుక6రాష్ట్ర వృక్షంవేప చెట్టు7రాష్ట్ర ఫలంమామిడి పండు8రాష్ట్ర జంతువుకృష్ణ జింక9రాష్ట్ర పువ్వుమల్లెపువ్వు
చిత్రమాలిక

శంకరంబాడి సుందరాచారి
పూర్ణకుంభం
గ్రామాలలో కబాడీ ఆడుతున్న దృశ్యము
06-06-2018 నుంచి కొత్త రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ చిహ్నాలు G.O No.59
రామచిలుక
 వేప చెట్టు
మామిడి పండు
 కృష్ణ జింకలు

మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ

వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్
వర్గం:చిహ్నాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రీయ చిహ్నాలు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రీయ క్రీడ ఏది?


బూర్జ (ఆంగ్లం: Burja), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము.
మండలంలోని గ్రామాలు
అడ్డూరిపేట
అన్నంపేట
అప్పలపట్నాయకునిపేట
అల్లెన
అహోబలఆచార్యులపేట
ఉప్పినివలస
కాకండ్యం
కాలపర్తి
కిలాంట్ర
కొరగం
కొరికినకూర్మరాజపురం
కొత్తవలస
కొల్లివలస
కొండపేట
కంట్లాం
గుత్తవల్లి
గోపాలకృష్ణరంగరాయపురం
గోపిదేవిపేట
గంగాభాగీరధీపురం
గంగంపేట
చలికం
చీడివలస
జగన్నాధపురం
జంగాలపాడు
టి.వి.రామభద్రరాజుపేట
తూరుపురామభద్రరాజుపేట
డొంకలపర్త
తీమడం
తుద్దలి
తోటవాడ
నరేంద్రపురం
నీలకంఠాపురం
నీలదేవిపురం
నీలపురం
పరవస్తురామన్నపేట
పాలవలస
పెండ్యాలలక్ష్మీదేవిపేట
పెద్దపేట
బూర్జ
బొడ్డపాడు
బొడ్లపాడు
బొరగవలస
మర్రిపాడు
మసేనపుటి
మామిడివలస
యేటివొడ్డుపర్త
లక్కుపురం
లచ్చయ్యపెట
లాంకం
లాభం
వావం
వోపివాడవెంకన్నపేట
వైకుంఠపురం
సింగన్నపాలెం
సోమిదవలస
సంకురాడ
హరిపురంపల్లాపురం

మూలాలు

అడ్డూరిపేట గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


పోలవరం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. పిన్ కోడ్: 534 315. ఈ గ్రామము.[1] పాపి కొండల శ్రేణికి సుమారు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా13470.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 6637, మహిళల సంఖ్య 6833, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 3454 ఉన్నాయి.
మండల గణాంకాలు
మండల కేంద్రము	పోలవరం
గ్రామాలు	22
ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు
జనాభా (2001) - మొత్తం	43,710 - పురుషులు	21,713 - స్త్రీలు	21,997
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం	65.93% - పురుషులు	70.53% - స్త్రీలు	61.38%
పోలవరం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4202 ఇళ్లతో, 13861 జనాభాతో 2836 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6830, ఆడవారి సంఖ్య 7031. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2019 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1924. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588101[2].పిన్ కోడ్: 534315.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 14, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాలఉంది. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కొవ్వూరులో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రి లో ఉంది.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పోలవరంలో ఉన్న నాలుగు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.  ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టర్లు ఐదుగురు,
ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురుఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. 10 మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోలవరంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పోలవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 631 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 250 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1955 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 300 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1655 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పోలవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 568 హెక్టార్లు
బావులు/బోరు బావులు: 202 హెక్టార్లు
చెరువులు: 510 హెక్టార్లు
ఇతర వనరుల ద్వారా: 375 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పోలవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, మినుము
గ్రామాలు
పోలవరం మండలం లోని గ్రామాలు [3]

చీదూరు
చేగొండపల్లె
చిలకలూరు
ధార్వాడ
గెద్దపల్లె
గుటాల
కొండ్రుకోట
కొరుటూరు
లక్ష్మినారాయణ దేవిపేట
నాగంపాలెం
పట్టిసం
పోలవరం
ప్రగడపల్లె
పైడిపాక
రావిగూడెం ([[నిర్జన గ్రామము.<sup />]])
సరిపల్లెకుంట
సింగనపల్లె
సిరివాక
శివగిరి
టేకూరు
తూటిగుంట
వెంకటాపురం
వింజరం

అసెంబ్లీ నియోజక వర్గం
పోలవరం అసెంబ్లీ నియోజక వర్గం షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన ప్రతినిధులకు కేటాయించబడిన నియోజక వర్గం. ఇక్కడినుండి ఎన్నికైన ప్రజా ప్రతినిధులు:[4]
1978 - సోమిశెట్టి నాగభూషణం
1983, 1985 - మొడియం లక్ష్మణరావు
1989 - బడిశ దుర్గారావు
1994 - పూనెం సింగన్నదొర
1999 - వంకా శ్రీనివాసరావు
2004 - తెల్లం బాలరాజు
వనరులు, మూలాలు

పోలవరం మండలం

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం పెదపాడు మండల జనాభా ఎంత ?


1949 జూలై 10న జన్మించిన సునీల్ మనోహర్ గావాస్కర్ (Sunil Manohar Gavaskar) (Hindi:सुनील् मनोहर गावसकर) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. సన్నీ అని ముద్దుగా పిల్వబడే ఈ ముంబాయికి చెందిన బ్యాట్స్‌మెన్ 1970', 1980' దశాబ్దాలలో భారత క్రికెట్ జట్టుకు ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మెన్ గా తన అపూర్వ సేవలందించాడు. తన హయంలో 34 టెస్టు సెంచరీలతో అత్యధిక టెస్ట్ సెంచరీలు సాధించిన క్రికెటర్ గా ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించాడు . డిసెంబరు 2005లో మనదేశానికే చెందిన సచిన్ టెండుల్కర్ ఈ రికార్డును అధికమించాడు. 125 టెస్టు మ్యాచ్ లు ఆడి మొత్తం 10122 పరుగులతో అత్యధిక పరుగులు సాధించిన ప్రపంచ రికార్డు కూడా సృష్టించాడు. తర్వాత ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన అలాన్ బోర్డర్ ఈ రికార్డును అధికమించిననూ టెస్ట్ క్రికెట్ లో 10 వేల పరుగులను సాధించిన తొలి క్రికెటర్ గా ఇతని రికార్డు మాత్రం ఎవరూ చెరపలేనిది. తొలిసారిగా వెస్ట్‌ఇండీస్ పర్యటనలో ఒకే సీరీస్ లో 774 పరుగులు చేసినప్పటి నుంచి చివరగా పాకిస్తాన్తో బెంగుళూరు టెస్టులో 96 పరుగులు చేసే వరకు అతని క్రీడాజీవితంలో ఎన్నో మైళ్ళురాళ్ళు. బ్యాట్స్‌మెన్లను గడగడలాడించే అరవీర భయంకర బౌలర్లను ఎదుర్కొని సుదీర్ఘ టెస్టు క్రికెట్ జీవితంలో 51.12 సగటుతో 34 సెంచరీలు, 45 అర్థ సెంచరీలు సాధించడం సామాన్యం కాదు. ఆ సమయంలో తిరుగులేని జట్టుగా నిల్చిన వెస్ట్‌ఇండీస్ పైనే సెంచరీలపై సెంచరీలు సాధించి 65.45 సగటు పరుగులు సాధించడం అతని పోరాట పటిమను తెలియజేస్తుంది. కెప్టెన్ గాగా అతను అంతగా విజయం సాధించక పోయినా క్రీడాకారుడిగా అతని విజయాలు అమోఘమైనవి. మైకేల్ హోల్డింగ్, ఆంబ్రోస్, ఆండీ రాబర్ట్స్, జెఫ్ థాంప్సన్, డెన్నిస్ లిల్లీ, ఇమ్రాన్ ఖాన్ ల బౌలింగ్ ను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొని భారత జట్టుకు అపురూప విజయాలు సాధించిన గావాస్కర్ లాంటి ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మెన్ లభించడం భారత జట్టుకు వరం లాంటిది. గావాస్కర్‌కు, కపిల్‌దేవ్‌కు మధ్య నాయకత్వ పోటీ ఏర్పడే సమయంలో టెస్టు జట్టు నుంచి నిష్క్రమించాడు. 1983 ప్రపంచ కప్ సాధించిన భారత జట్టులో సభ్యుడే కాకుండా 1984లో ఆసియా కప్ గెల్చిన భారత జట్టుకు ఇతడు నాయకత్వం వహించాడు.
ప్రారంభ క్రీడా జీవితం
చిన్న వయసులోనే క్రికెట్ బ్యాట్ చేతపట్టిన గావాస్కర్ 1966లో దేశంలోనే బెస్ట్ స్కూల్ బాయ్ గా నిల్చాడు. ఆ సంవత్సరం ఇంగ్లాండు స్కూల్ బాయ్ కు విరుద్ధంగా 246*, 222 మరియు 85 పరుగులు సాధించాడు. 1966-67లో వజీర్ సుల్తాన్ కోల్ట్స్ XI తరఫున తొలి ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ ఆడినాడు. రంజీ ట్రోఫీలో 1968-69లో కర్ణాటక పై ఆడి డకౌట్ అయ్యాడు. భారత మాజీ వికెట్ కీపర్ మరియు బొంబాయి సెలక్షన్ కమీటీ సభ్యుడైన తన మామ మాధవ మంత్రి సిఫార్సు పైనే ఎన్నికైనాడనే విమర్శను ఎదుర్కొన్నాడు. కాని రెండో మ్యాచ్ లో రాజస్థాన్కు విరుద్ధంగా 114 పరుగులు సాధించి విమర్శకులకు బ్యాట్ తోనే సమాధానం చెప్పినాడు. ఆ తర్వాత మరో రెండు శతకాలు సాధించి 1970-71 లో వెస్ట్‌ఇండీస్లో పర్యటించే భారత జట్టుకు ఎన్నికైనాడు.
టెస్ట్ క్రీడా జీవితం
వెస్ట్‌ఇండీస్ పర్యటనకు ఎంపికైన గావాస్కర్ తొలి టెస్ట్ లో స్వల్ప గాయం కారణంగా ఆడలేకపోయాడు. పోర్ట్ ఆఫ్ స్పెయిన్లో జరిగిన రెండో టెస్టులో 65 మరియు 67* సాధించి భారత జట్టు విజయానికి చేయూతనిచ్చాడు. ఇది వెస్ట్‌ఇండీస్ పై భారత్ కు తొలి టెస్ట్ విజయం కావడం గమనార్హం. జార్జి టౌన్లో జరిగిన మూడో టెస్టులో తొలి ఇన్నింగ్సులో 116 పరుగులు సాధించి తన తొలి శతకం సాధించాడు. బ్రిడ్జి టౌన్లో జరిగిన నాల్గో టెస్టు రెండో ఇన్నింగ్సులో 117* పరుగులు సాధించి మరో శతకం జోడించాడు. సీరీస్ లోని ఆఖరి మ్యాచ్ ట్రినిడాడ్లో తొలి ఇన్నింగ్సులో సెంచరీ (124), రెండో ఇన్నింగ్సులో డబుల్ సెంచరీ (220) సాధించి ఈ ఘనత సాధించిన తొలి భారతీయుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు. టెస్ట్ క్రికెట్ చరిత్రలోనే వాల్టర్స్ (Doug Walters) తర్వాత ఈ ఘనత వహించిన రెండో బ్యాట్స్‌మెన్. అంతేకాదు ఒకే సీరీస్ లో 4 శతకాలు సాధించిన మొట్టమొదటి భారతీయుడుగానూ రికార్డు సృష్టించాడు. ఒకే టెస్టులో రెండు శతకాలు సాధించడంలో విజయ్ హజారే తర్వాత ఇతను రెండో భారతీయ బ్యాట్స్‌మెన్‌గా నిలిచాడు. వరుసగా 3 ఇన్నింగ్సులలోనూ సెంచరీలు సాధించడంలో వారిలో విజయ్ హజారే, పాలీ ఉమ్రీగర్ ల తర్వాత మూడో భారతీయుడు. సీరీస్ లో అతను సాధించిన మరో ఘనత ఒకే సీరీస్ లో 700 పరుగులు సాధించిన తొలి భారతీయుడిగా రికార్డు సాధించడం. ఈ సీరీస్‌లో గావాస్కర్ 154.8 పరుగుల బ్యాటింగ్ సరాసరితో నిలవడం కూడా అతని క్రీడాజీవితంలోని ఒక మరిచిపోలేని ఘట్టం.
అదే సంవత్సరంలో 3 టెస్టుల సీరీస్ కై ఇంగ్లాండ్ పర్యటించిన భారత జట్టుకు ఎంపికైననూ ఈ సీరీస్‌లో 2 అర్థ శతకాలు మినహా చెప్పుకోదగ్గ రికార్డులు సాధించలేడు. సీరీస్ ప్రారంభానికే ముందు అతని తొలి సీరీస్ విజయాలపై అక్కడి పత్రికలు ప్రముఖంగా వ్రాయడంతో అతనిపై ఒత్తిడి పెరిగింది. ఈ సీరీస్ లో అతను 24 పరుగుల సరాసరితో మొత్తం 144 పరుగులు మాత్రమే సాధించాడు.
1972-73లో 5 టెస్టుల సీరీస్ లో పాల్గొనడానికి వచ్చిన ఇంగ్లాండు జట్టుపై తొలి 3 టెస్టులలో పేవలమైన ఆటతీరును ప్రదర్శించాడు. 5 ఇన్నింగ్సులలో మొత్తం 60 పరుగులు మాత్రమే సాధించాడు. అయిననూ అప్పటికి భారత జట్టు 2-1 తో ఆధిక్యంలో ఉంది. ఆ తర్వాత రెండు టెస్టులలో 2 శతకాలు నమోదు చేసాడు. ఇది ఇంగ్లాండుతో టెస్టు సీరీస్ విజయానికి దోహదపడింది. సొంతగడ్డపై అతను ఆడిన తొలి సీరీస్ లో 24.89 సగటుతో 224 పరుగులు సాధించాడు. 1974లో ఇంగ్లాండులో భారత జట్టు పర్యటనలో ఓల్డ్ ట్రాఫోర్డ్ లో జరిగిన తొలి టెస్టులో 101 మరియు 58 పరుగులు సాధించాడు. భారత జట్టు 3-0 తో చిత్తుగా ఓడి సీరీస్ కోల్పోయిననూ అతను ఈ సీరీస్ లో 37.83 పరుగుల సరాసరితో 227 పరుగులు సాధించాడు.
1974-75 లో భారత్ లో వెస్ట్‌ఇండీస్ పర్యటన సమయంలో గావాస్కర్ కేవలం మొదటి మరియు ఐదవ టెస్ట్ మ్యాచ్ లోనే ఆడే అవకాశం లభించింది. ఈ సీరీస్ లో 27 పరుగుల సగటుతో 108 పరుగులు సాధించాడు. ముంబాయిలో జరిగిన ఆఖరి టెస్టులో 86 పరుగులు సాధించి సొంత మైదానంలో పరవాలేదనిపించుకున్నాడు. ఆ తర్వాత వరుసగా 106 టెస్టు మ్యాచ్ లు ఆడి రికార్డు సృష్టించడానికి ఆ టెస్ట్ ప్రారంభ వేదికగా నిల్చింది.
1975-76 లో న్యూజీలాండ్తో 3 టెస్టుల సీరీస్, వెస్ట్‌ఇండీస్ తో 4 టెస్టుల సీరీస్ లో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. బిషన్ సింగ్ బేడీ గాయపడటంతో 1976 జనవరిలో న్యూజీలాండ్ పై జరిగిన ఆక్లాండ్లో జరిగిన టెస్టులో తొలి సారిగా భారత జట్టుకు నాయకత్వం కూడా వహించాడు. 116 మరియు 35* పరుగులతో భారత్ 8 వికెట్లతో గెలవడానికి సహకారమందించాడు. సీరీస్ లో మొత్తం 266 పరుగులు 66.33 సగటుతో సాధించాడు. వెస్టీండీస్ పై పోర్ట్ ఆఫ్ స్పెయిన్ లో జరిగిన రెండో, మూడో టెస్టులలో 156, 102 పరుగులతో సెంచరీలు సాధించాడు. తన తొలి సీరీస్ లోనే ఈ మైదానంలో 2 శతకాలు సాధించాడు. మూడో టెస్టులో అతను సాధించిన 102 పరుగులతో భారత్ సాధించిన 4 వికెట్లకు 406 పరుగులు నాల్గవ ఇన్నింగ్సులో విజయం సాధించిన అత్యధిక పరుగుల రికార్డుగా నిల్చింది. గావాస్కర్ ఈ సీరీస్ లో 390 పరుగులను 55.71 సగటుతో సాధించాడు.
రచనలు
గావాస్కర్ యొక్క ప్రముఖ రచనలు
Sunny Days (ఆత్మకథ)
One Day Wonders
Idols
Runs 'n' Ruins
బిరుదులు, గుర్తింపులు
భారత ప్రభుత్వము చే పద్మభూషణ్ అవార్డు పొందినాడు.
1994లో ముంబాయి నగర షరాఫ్ (Sheriff) గా నియమించబడ్డాడు.
అతని పేరు మీదుగా భారత్-ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ సీరీస్ విజేతకు బోర్డర్-గావాస్కర్ ట్రోఫీ ప్రధానం చేయబడుతుంది.
క్రికెట్ కామెంటరీ వ్యాఖ్యాతగా మరియు పలు పత్రికలకు కాలమ్స్ వ్రాయుటలో మంచి గుర్తింపు లభించింది.
ఇవి కూడా చూడండి

బయటి లింకులు

వర్గం:1949 జననాలు
వర్గం:భారత క్రీడాకారులు
వర్గం:భారత క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారత టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారత వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారత టెస్ట్ కెప్టెన్లు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:ముంబాయి ప్రముఖులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు

సునీల్ గవాస్కర్

గవాస్కర్ యొక్క జన్మస్థలం ఏది ?


కటిరాళ్ళొడ్డి, విశాఖపట్నం జిల్లా, కొయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన కొయ్యూరు నుండి 35 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 50 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 29 ఇళ్లతో, 82 జనాభాతో 118 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 42, ఆడవారి సంఖ్య 40. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 82. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585643[2].పిన్ కోడ్: 531084.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి రాజేంద్రపాలెంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పెదమాకవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల శరభన్నపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొయ్యూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నర్సీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
కత్తిరాల్లొద్దిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 14 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 52 హెక్టార్ల
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 20 హెక్టార్ల
నికరంగా విత్తిన భూమి: 32 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 28 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 4 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కత్తిరాల్లొద్దిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఇతర వనరుల ద్వారా: 4 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
కత్తిరాల్లొద్దిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జీడి, ప్రత్తి, మినుము
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	82 - పురుషుల సంఖ్య 	42 - స్త్రీల సంఖ్య 	40 - గృహాల సంఖ్య 	29

మూలాలు

కటిరాళ్ళొడ్డి

2011 నాటికి కటిరాళ్ళొడ్డి గ్రామంలో ఎన్ని ఎకరాల బీడు భూమి ఉంది?


హమీదా బాను బేగం. మరియం మకాని (1527-1604 ఆగస్టు - 29) రెండవ మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్ భార్యలలో ఒకరు మరియు చక్రవర్తి అక్బర్ తల్లి.
[1] ఆమె హుమాయూన్ సమాధిని పర్షియన్ మరియు హిందూస్థానీ కళాకారుల చేత ప్రజలచేత నిర్మించజేసింది.
.[2]
కుటుంబం

హమీదా భానుబేగం 1527 లో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి షేక్ అలి అక్బర్ జామి ఒక పర్షియన్ (షియా). ఆయన మొఘల్ రాజకుమారుడు హిండల్ మిర్జాకు మిత్రుడు మరియు గురువు. హిండల్ మొదటి మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ చిన్న కుమారుడు. అలి అక్బర్ జమీని మీర్ బాబా దోస్త్ అని కూడా అనేవారు. అలి అక్బర్ జమీ షేక్ అహ్మద్ -ఇ- జమీ వంశస్థుడు. హమీదా బాను తల్లి మహ్ అఫ్రజ్ బేగం. ఆమె అలి అక్బర్ జమీని పాట్ (సింధ్) వద్ద వివాహం చేసుకుంది. హమీదా ఒక ముస్లిం భక్తురాలు.
హుమాయూనును కలుసుకొనుట
హమూదా బాను బేగం తన 14వ సంవత్సరంలో హుమాయూనును కలుసుకుంది. తరువాత మిర్జా హిండల్ గృహంలో దిల్దర్ బేగం (అల్వర్) ఇచ్చే విందులో తరచుగా కలుసుకునేది. దిల్దర్ బేగం బాబర్ భార్యలలో ఒకరు మరియు హుమాయూన్ సవతి తల్లి. షేర్షా సూరీ సైన్యం ఢిల్లీని ఆక్రమించిన సమయంలో హుమాయూన్ కొంతకాలం ఢిల్లీ నుండి బహిష్కరించబడ్డాడు.
హమీదా బాను బేగంతో హుమాయూన్ వివాహ ప్రస్తావన సమయంలో హమీదా బాను బేగం మరియు హిండల్ దానిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. వారిద్దరూ పరస్పరం ప్రేమలో ఉన్నారని భావించారు.
[3] హమీదాకు హిండల్ పట్ల ప్రేమ ఉండవచ్చని పరిస్థితుల ఆధారంగా భావించబడింది.[3] హమీదా సన్నిహిత మిత్రురాలు హిండల్ సోదరి వ్రాసిన " హుమాయూన్ నామా " పుస్తకంలో హమీదా బేగం తరచుగా తనతల్లి దిల్దర్ బేగం ఇచ్చే విందులో పాల్గొనేదని, హిండల్ ఉండే ప్రదేశంలో హమీదా తరచుగా కనిపించేదని పేర్కొన్నది..[4]
ఆరంభంలో హమీదా చక్రవర్తిని కలుసుకోవడానికి నిరాకరించింది. దిల్దర్ బేగం 40 రోజులకాలం నచ్చచెప్పిన తరువాత హమీదాబేగం దిల్దర్‌ను కలుసుకోవడానికి సమ్మతించింది. తరువాత ఆమె హుమాయూనును వివాహం చేసుకోవడానికి అంగీకరించింది. ఆమె తనకు హుమాయూను పట్ల ఆరంభకాలంలో ఉన్న అయిష్టతను తన " హుమాయూన్మా " పుస్తకంలో పేర్కొన్నది.

“I shall marry someone; but he shall be a man whose collar my hand can touch, and not one whose skirt it does not reach."”
వివాహం
చక్రవర్తి ఎన్నిక చేసిన రోజున హమీదా వివాహం 1541 సెప్టెంబరు సోమవారం మధ్యాహ్న సమయంలో పాతర్ వద్ద జరిగింది. తరువాత ఆమె హుమాయూనుకు బెగా బేగం తరువాతి భార్య అయింది. హమీదా బేగం హుమాయూన్ రెండవ భార్య అయింది. తరువాత ఆమె హజీ బేగం మరియు పట్టపురాణి అని పిలువబడింది.
[1][5][6] హమీదా బాను " మరియం మకానీ " అని పిలువబడింది.
రెండు సంవత్సరాల తరువాత కష్టతరమైన ఎడారి ప్రయాణం తరువాత 1542 ఆగస్టు 22 ఆమె మరియు హుమాయూన్ రాణా ప్రసాద్ పాలిస్తున్న ఉమర్‌కోట చేరుకున్నారు. రాణా ప్రసాద్ సోధా హిందూ రాజపుత్ర వంశస్థుడు. ఒక చిన్న ఎడారి పట్టణంలో ఉన్న రాణా ప్రసాద్ హుమాయూన్ కుటుంబానికి ఆశ్రయం కల్పించాడు. రెండు మాసాల తరువాత హమీదా బేగం భవిష్యత్తు చక్రవర్తి అక్బర్కు జన్మ ఇచ్చింది. అక్బర్ 1542 అక్టోబరు 15 న ప్రాతఃకాలంలో జన్మించాడు. హుమాయూన్ లాహోర్‌లో ఉన్న సమయంలో స్వప్నంలో " చక్రవర్తి జలాజ్ - ఉద్ - దీన్ ముహమ్మద్ అక్బర్ " పేరును విన్నాడని అందుకని ఆయన తనకుమారునికి " జలాల్ - ఉద్ - ద్దీన్ " అని నామకరణం చేసాడు.[7][8][9][10][11]

తరువాత సంవత్సరాలలో హమీదాబేగం తన భర్తతో పలు కష్టతరమైన ప్రయాణాలు చేసింది. హుమాయూన్ అప్పుటికీ అఙాతంలోనే ఉన్నాడు. డిసెంబరు మాసంలో 12 రోజుల ప్రయాణం తరువాత ఆమె తన కుమారునితో జూన్ మకాముకు చేరుకుంది. అక్కడి నుండి ఖాందహార్‌కు కస్థాతరమైన ప్రయాణం కొనసాగింది. మార్గమధ్యంలో హుమాయూన్ షాల్- మస్తాన్ నుండి భార్యాబిడ్డలను నీరు లేని ఎడారిలో వదిలి త్వరితగతిలో ముందుకు వెళ్ళాడు. తరువాత ఆమె భర్తతో పర్షియా చేరుకుంది. అక్కడ వారు ఇరాన్ లోని హర్దాబీ వద్ద తమ పూర్వీకులు అయిన " అహ్మద్ -ఇ - జమి మరియు షిమీ మందిరాలను దర్శించారు. అది సఫావిద్ సాంరాజ్యనికి స్వస్థలం. తరువాత కాలంలో సఫావిద్ వారికి ఎంతో సహకరించాడు.
1544 లో సబ్జవార్ మకాము వద్ద (హేరత్‌కు దక్షిణంలో 93 మైళ్ళు) ఆమె ఒక కుమార్తెకు జన్మ ఇచ్చింది. సఫావిద్ (ఇరాన్), తమాస్ప్ ఇచ్చిన సైన్యంతో ఆమె భర్త వెంట పర్షియాను వదిలి వెళ్ళింది. 1545 నవంబర్‌లో ఆమె ఖాందహార్ వద్ద దిల్దర్ బేగం మరియు ఆమె కుమారుడు మిర్జా హిండల్‌ను  కలుసుకున్నది. అక్కడ ఆమె తనకుమారుని కలుసుకున్నది. మహిళా బృందం మధ్య ఉన్న తల్లిని పిన్న వయస్కుడైన అక్బర్ గుర్తించిన దృశ్యం అక్బర్ జీవితచరిత్ర అక్బర్ నామాలో చిత్రించబడింది. 1548లో ఆమె తనకుమారుడైన అక్బర్‌తో కాబూల్ చేరుకుంది.
[11]
చక్రవర్తిని
1545 లో షేర్ షా సూరీ మరణించాడు. తరువాత ఆయన కుమారుడు ఇస్లాం షా సాంరాజ్యానికి వారసుడు 1554 లో మరణించాడు. అంతటితో షేర్ షా సూరీ సామ్రాజ్యం అరాచకం అయింది. 1554 నవంబర్‌లో హుమాయూన్ భారతదేశానికి రావడానికి సన్నాహాలు సిద్ధం చేసుకున్నాడు. హమీద్ బేగం మాత్రం కాబూల్ లోనే ఉండి పోయింది. 1555 లో హుమయూన్ ఢిల్లీ సింహాసం స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1556 లో తన 47వ సంవత్సరంలో హుమాయూన్ మరణించాడు. హుమాయూన్ భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన సంవత్సరం లోపు ఢిల్లీ లోని పురానా ఖిలా లోని గ్రంథాలయం మెట్ల మీద నుండి కిందకు పడి మరణించాడు. తండ్రి మరణించే సమయానికి అక్బర్‌కు 13 సంవత్సరాలు. మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి అక్బర్ గొప్ప చక్రవర్తిగా పేరు గుర్తించబడ్డాడు. 1557 లో అక్బర్ పాలన రెండుసంవత్సరాలకు చేరిన తరువాత హమూదా బేగం అక్బర్ వద్దకు చేరింది. తరువాత ఆమె మిగిలిన కాలం అంతా(1570)  అక్బర్‌తో గడిపింది.
.[11]
మరణం
1604 ఆగస్ట్ 29న  ఆగ్రా లో హమీదాబేగం మరణించిన తరువాత ఆమె శరీరం ఆమె భర్త హుమాయూన్ సమాధి సమీపంలో సమాధి చేయబడింది. హమీదా బేగం తనకుమారుడు అక్బర్ మరణించడానికి ఒక సంవత్సరం ముదుగా తన భర్త మరణించిన దాదాపు 50 సంవత్సరాల తరువాత మరణించింది. ఆమె జీవితం అంతా తన కుమారుడైన అక్బర్ చేత గౌరవించబడింది.
ఆగ్ల యాత్రీకుడు " థోమస్ కొరియత్ " అక్బర్ లాహోర్ నుండి ఆగ్రా ప్రయాణించే సమయంలో నదిని దాటే సమయంలో తన తల్లి పల్లకీని స్వయంగా మోసాడు " అని పేర్కొన్నాడు. రాజకుమారుడు మరియు భవిష్యత్తు చక్రవర్తి సలీం అక్బర్ చక్రవర్తి మీద తిరుగుబాటు చేసిన సమయంలో ఆమె తన మనుమడి పక్షం వహించింది. తరువాత వారి మధ్య సయోధ్య కుదిరింది. అక్బర్ అభిమానపాత్రుడైన మంత్రి అబ్దుల్ - ఫాజ్ ను కుట్రతో హత్యచేసిన తరువాత కూడా అక్బర్ కుమారుని తలను నరకడం తప్పించి తల మరియు గడ్డం మాత్రమే క్షవరం చేయించాడు. ఇలా అక్బర్
తనను పోషించిన తల్లి జిజి అంగా మరణం మరణించిన సమయం మరియు తన స్వంత తల్లి మరణించిన సమయంలో ఇలా జహంగీర్‌కు క్షవరం జరిమానాగా విధించబడింది.
[12][13][14] హమీదా బేగానికి మరియం మఖాన్ పేరు ఇవ్వబడింది.
.[15] Details of her life are also found in Humayun Nama, written by Gulbadan Begum, sister of Humayun,[16][17] హమీదా బేగం అక్బర్‌నామా మరియు అయిన్- ఇ- అక్బర్ పుస్తకాలను తన కుమారుడు పాలిస్తున్న కాలంలో వ్రాసింది.
సంస్కృతి
2008లో భారతీయ చారిత్రాత్మక చిత్రం జోదా అక్బర్ చిత్రాన్ని అసుతోష్ గోవారికర్ చిత్రీకరించినప్పుడు హమీదా బేగం పాత్రను పూనం సింహా పోషించింది.
[18] గతంలో హిందీ చారిత్రాత్మక చిత్రం " హుమాయూన్ " చిత్రాన్ని మహబూబ్ ఖాన్ చిత్రీకరించినప్పుడు హమీదా బేగం పాత్రను నర్గీస్ పోషించింది.[19]
ఇవికూడా చూడండి
Humayun-Nama: The History of Humayun by Gulbadan Begum, Tr. by Annette S. Beveridge (1902). New Delhi, Goodword, 2001. ISBN 81-87570-99-7.
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

వర్గం:Mughal nobility
వర్గం:1527 జననాలు
వర్గం:1604 మరణాలు
వర్గం:Indian female royalty
వర్గం:Queen mothers
వర్గం:Women of the Mughal Empire
వర్గం:Indian queen consorts
వర్గం:అక్బరు

హమీదా బాను బేగం

హమీదా బాను బేగం ఏ మతానికి చెందినది?


డెంజెల్ హేస్ వాషింగ్టన్, జూనియర్ (1954 డిసెంబరు 28 న జన్మించాడు) ఒక అమెరికన్ నటుడు, సినీరచయిత, దర్శకుడు మరియు చిత్ర నిర్మాత. అతను 1990ల నుండి సినీ రంగానికి చేసిన సేవలకు అత్యధిక ప్రశంసలు అందుకున్నాడు, అతను పోషించిన పాత్రలలో స్టీవ్ బికో, మాల్కం X, రూబిన్ కార్టర్, మెల్విన్ బీ. టోల్సన్, ఫ్రాంక్ లూకాస్, మరియు హెర్మన్ బూనే వంటి నిజ-జీవిత పాత్రలు ఉన్నాయి.
వాషింగ్టన్ తన నటనకు మూడు గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డులు మరియు రెండు అకాడమి అవార్డులు అందుకున్నాడు. ఉత్తమ నటుడుగా అకాడమి అవార్డు గెలుచుకున్న రెండవ ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ పురుషుడుగా (సిడ్నీ పాయిటియర్ తర్వాత) అతను ప్రఖ్యాతి చెందాడు, ఈ అవార్డు 2001 చిత్రం ట్రైనింగ్ డేలో అతను పోషించిన పాత్రకు లభించింది.[1]
ప్రారంభ జీవితం
డెంజెల్ వాషింగ్టన్ న్యూ యార్క్ నగరమునకు సమీపంలో మౌంట్ వెర్నాన్లో 1954 లో జన్మించాడు. అతని తల్లి, లెన్నిస్ "లిన్న్", జార్జియాలో జన్మించి హార్లెమ్లో కొంతకాలం నివసించిన ఒక బ్యూటీ పార్లర్-యజమానురాలు మరియు నిర్వాహకురాలు. అతని తండ్రి, రేవెరెండ్ డెంజెల్ వాషింగ్టన్, సీనియర్, పెన్టెకోస్టల్ మంత్రిగా నియమించబడిన వ్యక్తి మరియు జలమండలి మరియు ఒక స్థానిక కిరాణా దుకాణము, "ఎస్. క్లీన్" లోనూ పనిచేసాడు.[2][3]
వాషింగ్టన్ 1968 లో మౌంట్ వెర్నాన్ లోని పెన్నింగ్టన్-గ్రైమ్స్ ఎలిమెంటరీ స్కూల్ వద్ద గ్రామర్ స్కూలుకు వెళ్ళాడు, 14 సంవత్సరాల వయసులో, అతను న్యూ యార్క్ రాష్ట్రంలోని న్యూ విండ్సర్లో ఉన్న ఓక్ల్యాండ్ మిలిటరీ అకాడమి అనే ఒక ప్రైవేటు ఉన్నత పాఠశాలకు పంపబడ్డాడు, ఆ తర్వాత 1970-71 వరకు ఫ్లోరిడా, డేటోన బీచ్ లోని మెయిన్ల్యాండ్ హై స్కూల్, అనే ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు.[2] వాషింగ్టన్ టెక్సాస్ టెక్ యూనివర్సిటీలో చేరాలని ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు: "నేను మౌంట్ వెర్నాన్ లోని బాయిస్ క్లబ్ లో పెరిగాను, మరియు మేము రెడ్ రైడర్స్. అందువలన నేను హై స్కూల్ లో ఉన్నప్పుడు, నేను లబ్బక్ లోని టెక్సాస్ టెక్ కు వెళ్లాలని కోరుకోవటానికి కారణం కేవలం వారు రెడ్ రైడర్స్ అని పిలవబడటము మరియు వారి యూనీఫారములు మావాటి లాగానే ఉండటం."[4] ఏదిఏమైనప్పటికీ, వాషింగ్టన్ 1977 లో ఫోర్ధం యూనివర్సిటీ నుండి డ్రామా మరియు జర్నలిజంలో B.A. పొందాడు. ఫోర్ధం లో, అతను కోచ్ (శిక్షకుడు) పి. జె. కార్లేసిమో ఆధ్వర్యంలో ఫ్రెష్ మాన్గార్డ్[5]గా కళాశాల తరఫున బాస్కెట్ బాల్ ఆడాడు.[6] ఒక దాని నుండి మరియొక దానికి మారుతూ ఒక సెమిస్టర్ లో స్కూలుకు వెళ్ళకుండా ఉన్న సమయం తర్వాత, వాషింగ్టన్ లేక్విల్లె CT లోని క్యాంప్ స్లోనే YMCA అనే రాత్రి పూట పనిచేసే వేసవి శిబిరంలో కౌన్సిలర్ గా పనిచేసాడు. ఆ శిబిరంలోని సిబ్బంది ప్రతిభా ప్రదర్శనలో పాల్గొన్న తర్వాత, ఒక సహోద్యోగి అతనిని నటుడిగా ప్రయత్నించమని సూచించాడు. ఆ సంవత్సరపు శరదృతువులో ఒక సరికొత్త లక్ష్యంతో మరియు దృష్టితో ఫోర్ధానికి తిరిగి వచ్చి, అతను నటనను అధ్యయనం చేయటానికి లింకన్ సెంటర్ క్యాంపస్ లో పేరు నమోదు చేసుకున్నాడు, అక్కడ అతను యూజేన్ ఓ'నీల్ యొక్క ది ఎంపరర్ జోన్స్, మరియు విలియం షేక్స్పియర్ యొక్క ఒథెల్లోలు రెండింటిలోనూ ప్రధాన భూమికలు సంపాదించాడు, వాటికి అతను బ్రహ్మాండమైన అభినందనలు అందుకున్నాడు. ఆ చదువు పూర్తి అయిన తర్వాత, అతను శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లోని ప్రతిష్ఠాత్మక అమెరికన్ కన్సర్వేటరీ థియేటర్లో గ్రాడ్యుయేషన్ చేయటానికి ఉపకారవేతనాన్ని అందుకున్నాడు, నట జీవితాన్ని ఆరంభించటానికి న్యూ యార్క్ కు తిరిగి వెళ్లాలని నిర్ణయం తీసుకునే ముందు అక్కడ అతను ఒక సంవత్సరం ఉన్నాడు.[7]
వృత్తి
ప్రారంభ వృత్తి
వాషింగ్టన్ 1976 యొక్క వేసవిని సెయింట్ మేరీస్ సిటీ లోని సదరన్ మేరీల్యాండ్ లో, సమ్మర్ స్టాక్ థియేటర్లో మేరీల్యాండ్ రాష్ట్ర నాటిక వింగ్స్ ఆఫ్ ది మార్నింగ్లో నటిస్తూ నడిపాడు. ఫోర్ధం నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన వెంటనే, వాషింగ్టన్ 1977 లో దూరదర్శన్ కొరకు నిర్మితమైన చిత్రం విల్మాతో తన నట జీవితానికి శ్రీకారం చుట్టాడు. అతను 1981 చిత్రం కార్బన్ కాపీ ద్వారా చిత్రసీమలోకి అడుగుపెట్టాడు.
1982 నుండి 1988 వరకు ప్రసారమైన ప్రఖ్యాత దూరదర్శన్ ఆసుపత్రి నాటిక, సెయింట్ ఎల్స్వేర్లో నటించటం అతనికి దొరికిన గొప్ప అవకాశం. ఆ ధారావాహిక నడిచిన ఆరు సంవత్సరాల పాటు అందులో పూర్తిగా నటించిన కొద్దిమంది నటులలో అతను ఒకడు. 1987 లో, దూరదర్శన్, చలనచిత్రం మరియు రంగస్థలములలో అనేక చిన్న పాత్రలు పోషించిన తర్వాత, ఉదాహరణకు 1981 లో "కార్బన్ కాపీ", 1984 లో ఎ సోల్జెర్స్ స్టొరీ", 1986 లో "హార్డ్ లెసన్స్" మరియు అదే సంవత్సరంలో "పవర్". వాషింగ్టన్ రిచర్డ్ అటెన్బరో యొక్క క్రై ఫ్రీడం లో సౌత్ ఆఫ్రికన్ యాంటీ-అపార్థీద్ రాజకీయ విప్లవకారుడు స్టీవ్ బికో గా నటించాడు, ఈ పాత్రకు అతను ఉత్తమ సహాయ నటుడుగా ఆస్కార్ నామినేషన్ అందుకున్నాడు. 1989 లో, గ్లోరి చిత్రంలో ఎదురుతిరిగే, ఆత్మాభిమానం ఉన్న మాజీ-బానిస పాత్రకు వాషింగ్టన్ ఉత్తమ సహాయ నటుడుగా ఆస్కార్ గెలుచుకున్నాడు. అదే సంవత్సరం, ఫర్ క్వీన్ అండ్ కంట్రీ చిత్రంలో అతను సంఘర్షణకులోనైన మరియు భ్రాంతి నుండి బయటపడిన రూబెన్ జేమ్స్ పాత్రలో అద్భుతంగా నటించాడు, రూబెన్ జేమ్స్ కరీబియాలో జన్మించిన ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడు, అతను విదేశాలలో ఘనమైన సైనిక జీవితాన్ని గడిపి కూడా సాధారణ పౌర జీవితానికి వచ్చిన తర్వాత అప్రమత్తమైన మరియు హింసాత్మకమైన జీవితానికి మారిపోయాడు. అదే సంవత్సరం అతను "ది మైటీ క్విన్న్" చిత్రంలో కూడా నటించాడు.
1990లు
మార్చ్, 1990 లో అతను స్పైక్ లీ చిత్రం మో' బెటర్ బ్లూస్ లో బ్లీక్ గిలియం గా నటించాడు. 1992 వేసవిలో మిసిస్సిపి మసాల అనే చిత్రంలో అతను డెమెట్రియస్ విలియమ్స్ పాత్ర పోషించాడు. వాషింగ్టన్ తన నట జీవితంలో అద్భుత ప్రశంసలు అందుకున్న పాత్రలలో ఒక దానిని స్పైక్ లీ దర్శకత్వం వహించిన 1992 యొక్క మాల్కం X లో పోషించాడు. నల్ల జాతీయవాది నాయకుడిగా అతని నటన అతనికి ఆస్కార్ నామినేషన్ ను సంపాదించిపెట్టింది. ప్రతిభావంతుడైన చిత్ర విమర్శకుడు రోజర్ ఎబెర్ట్ మరియు అధికంగా పొగడ్తలు అందుకున్న చిత్ర దర్శకుడు మార్టిన్ స్కోర్సేసే లు ఇద్దరూ ఆ చిత్రాన్ని 1990 లలో వచ్చిన పది ఉత్తమ చిత్రాలలో ఒకటిగా పేర్కొన్నారు.
మాల్కం X వాషింగ్టన్ యొక్క సినీ జీవితాన్ని మార్చివేసింది, ఒక్క రాత్రిలో అతనిని హాలీవుడ్ యొక్క అత్యంత గౌరవప్రథమైన నటులలో ఒకరిగా చేసింది. అతను మార్టిన్ లూథర్ కింగ్, జూనియర్ వంటి అనేక మూస పాత్రలను చేయటానికి నిరాకరించాడు, ఎందుకంటే అతనికి ఆవిధమైన పాత్రలకే పరిమితం అవటం ఇష్టంలేదు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరం, 1993 లో, అతను టామ్ హాంక్స్ నటించిన ఫిలడెల్ఫియా చిత్రంలో AIDS వ్యాధితో ఉన్న ఒక స్వలింగసంపర్కునికి, అటువంటి వారిని ఇష్టపడని లాయరు జోయ్ మిల్లర్, పాత్ర పోషించటం ద్వారా తన వృత్తిలో ఇంకొక సాహసానికి పూనుకున్నాడు. 1990ల ప్రారంభము మరియు మధ్యలో, వాషింగ్టన్ ది పెలికాన్ బ్రీఫ్ మరియు క్రిమ్సన్ టైడ్ , అదేవిధంగా హాస్య చిత్రం మచ్ అడో అబౌట్ నథింగ్ మరియు ప్రముఖ గాయని విట్నే హౌస్టన్ తో కలిసి ప్రేమ కథ అయిన ది ప్రీచర్స్ వైఫ్ వంటి అనేక విజయవంతమైన చిత్రాలలో నటించి హాలీవుడ్ లో ప్రసిద్ధ నటుడు అయ్యాడు.
1995 లోని చిత్రం విర్ట్యువోసిటీ చిత్రీకరణ సమయంలో, ఒక ప్రేమ సన్నివేశంలో తెల్లజాతికి చెందిన తన సహనటి, కెల్లీ లించ్ ను ముద్దు పెట్టుకోవటానికి నిరాకరించాడు. ఒక ముఖాముఖీలో లించ్, తను దానికి సముఖంగా ఉన్నప్పుడు, "డెంజెల్ ఆ విషయంలో చాలా పట్టుదలతో ఉన్నాడు. భిన్న జాతుల మధ్య ప్రేమకు ఏ ఇబ్బంది లేదని నేను భావిస్తున్నాను. కానీ ఈ చిత్రానికి ముఖ్య ప్రేక్షకులైన తెల్ల జాతి మగవారు, తను ఒక తెల్లజాతి స్త్రీని ముద్దు పెట్టుకోవటం చూడటానికి ఇష్టపడరని డెంజెల్ ధృడంగా భావించాడు" అని ప్రకటించింది. లించ్ ఇంకా ఈ విధంగా పేర్కొంది, "అది ఒక తలవంపు. నేను దానికి బాధ పడుతున్నాను. ఈ ప్రపంచంలో మార్పు వచ్చిందని నేను భావిస్తూ ఉన్నాను, కానీ అది సరిపడినంత వేగంగా మార్పు చెందలేదు."[8] ది పెలికాన్ బ్రీఫ్ చిత్రీకరణ సమయంలో జూలియా రాబర్ట్స్ ఒక ముఖాముఖీలో ఆ చిత్రంలో తన పాత్ర వాషింగ్టన్ యొక్క పాత్రతో ప్రేమ బంధంతో ముడిపడి ఉండాలన్న తన కోరికను వెలిబుచ్చినప్పుడు ఇదే విధమైన పరిస్థితి వచ్చింది.
1999 లో, వాషింగ్టన్ ది హరికేన్ చిత్రంలో నటించాడు, ఈ చిత్రం రూబిన్ 'హరికేన్' కార్టర్ అనే ఒక బాక్సర్ గురించినది, ఇతను 20 సంవత్సరాలు జైలులో గడిపిన తర్వాత మూడు హత్యలు చేసినట్లు అతనిపై మోపబడిన నిందారోపణ కొట్టివేయబడింది. ఆ చిత్రం యొక్క నిజానిజాలపై తలెత్తిన వివాదాల కారణంగా వాషింగ్టన్ ఆస్కార్ కు ప్రతిపాదించబడి కూడా దానిని పొందలేక పోయాడని వివిధ వార్తాపత్రిక వ్యాసాలు[9][10] సూచించాయి. ఆ పాత్రకు వాషింగ్టన్ 2000 లో ఒక గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డు మరియు బెర్లిన్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్లో ఒక 'సిల్బెర్నర్ బార్' (సిల్వర్ బెర్లిన్ బేర్) గెలుచుకున్నాడు.
అతను లోరెట్ట క్లైబోర్న్కు ఆమె ధైర్యానికి ఆర్థర్ ఎషే ESPY అవార్డు అందజేశాడు. ది లోరెట్ట క్లైబోర్న్ స్టొరీ చిత్ర ముగింపులో అతను తన పాత్రను తనే పోషించాడు. వాషింగ్టన్ అతని ముఖ కవళికల లోని సంతులనం మూలంగా మానవుయ యొక్క బాహ్య ఆకర్షణకు ఒక ఉదాహరణగా పేర్కొనబడతాడు.[11][12]
2000లు
2000 లో, వాషింగ్టన్ రిమెంబర్ ది టైటాన్స్ అనే డిస్నీ చిత్రంలో నటించాడు, అది సంయుక్త రాష్ట్రాల బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద $100 మిలియన్ల కన్నా ఎక్కువ వసూలు చేసింది. అతని తర్వాతి చిత్రం 2001 లో వచ్చిన పోలీసు కథా చిత్రం, ట్రైనింగ్ డే లో, అనుమానాస్పదంగా చట్టాన్ని-అమలుపరిచే యుక్తులతో ఉన్న ఒక మోసగాడైన LAPD పోలీసు Det. అలోంజో హారిస్, పాత్రకు ఉత్తమ నటుడిగా ఆస్కార్ గెలుచుకున్నాడు. అనేక వీర పాత్రలు పోషించటానికి పేరుపొందిన ఇతనికి, ఈ పాత్ర సాధారణ రివాజు నుండి తాత్కాలిక మార్పు, ఇది గొప్ప ప్రశంసలు పొందింది. ఉత్తమ నటుడి క్యాటగిరీలో అకాడమి అవార్డు గెలుచుకున్న రెండవ ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ నటుడు వాషింగ్టన్ కాగా, మొదటివాడు సిడ్నీ పాయిటియర్, వాషింగ్టన్ ఉత్తమ నటుడిగా అవార్డు గెలుచుకున్న రాత్రే అతను గౌరవ అకాడమి అవార్డు అందుకోవటం జరిగింది. వాషింగ్టన్ అత్యధిక ఆస్కార్ ప్రతిపాదనలు పొందిన ఆఫ్రికన్ సంతతి నటుడిగా రికార్డు నెలకొల్పాడు; ఇప్పటివరకు అతను ఐదు గెలుచుకున్నాడు.
2002 యొక్క బాక్స్ ఆఫీసు విజయం సాధించిన, ఆరోగ్య రక్షణ-ఇతివృత్తంగా ఉన్న జాన్ Q.లో నటించిన తర్వాత, వాషింగ్టన్ మంచి-సమీక్షలు అందుకున్న ఆంట్వోన్ ఫిషర్ అనే నాటకానికి మొదటిసారి దర్శకత్వం వహించాడు, ఇందులో అతను కూడా నటించాడు.
2003 మరియు 2004 మధ్య, వాషింగ్టన్ బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద యధావిధిగా విజయాన్ని సాధించిన అవుట్ ఆఫ్ టైం, మాన్ ఆన్ ఫైర్, మరియు ది మంచూరియన్ కాండిడేట్ వంటి అనేక ఉత్కంటభరిత చిత్రాలలో వరుసగా నటించాడు.[13] 2006 లో అతను స్పైక్ లీ దర్శకత్వం వహించిన బ్యాంకు దోపిడీకి సంబంధించిన చిత్రం ఇన్సైడ్ మాన్ లో, జోడీ ఫాస్టర్ మరియు క్లైవ్ ఓవెన్ లతో కలిసి నటించాడు, మరియు డెజా వు నవంబరు 2006 లో విడుదలైంది.
2007 లో, అతను అమెరికన్ గ్యాంగ్స్టర్లో రస్సెల్ క్రోతో కలిసి నటించాడు. తర్వాత, డెంజెల్ ఫారెస్ట్ విట్టేకర్తో కలిసి ది గ్రేట్ డెబటర్స్ అనే నాటకానికి దర్శకత్వం వహించి అందులో నటించాడు. తర్వాత వాషింగ్టన్ '70లలో వచ్చిన ది టేకింగ్ ఆఫ్ పెల్హాం వన్, టూ త్రీ యొక్క పునర్నిర్మాణం అయిన ది టేకింగ్ ఆఫ్ పెల్హాం 1 2 3లో న్యూ యార్క్ నగర సబ్వే (భూగర్భ రైలు మార్గం) రక్షణ అధికారి వాల్టర్ గర్బర్ గా జాన్ ట్రవోల్టతో కలిసి నటించాడు మరియు దీనికి టోనీ స్కాట్ దర్శకత్వం వహించాడు; ఆ చిత్రం జూన్ 2009 లో విడుదలైంది.
రంగస్థలానికి పునఃప్రవేశం

2005 లో, 15-సంవత్సరాల విశ్రాంతి తర్వాత (అతను 1990 వేసవిలో వచ్చిన పబ్లిక్ థియేటర్ నిర్మించిన షేక్స్పియర్ యొక్క రిచర్డ్ IIIలో ప్రధాన పాత్రలో చివరిసారి కనిపించాడు), వాషింగ్టన్ షేక్స్పియర్ యొక్క ఇంకొక నాటిక జూలియస్ సీజర్లో మార్కస్ బ్రూటస్ గా బ్రాడ్వే పైన తిరిగి నటించాడు. అది తక్కువ సమయం నడిచినా ఎక్కువ వసూళ్లు చేసింది, మిశ్రమ సమీక్షలను అందుకున్నా కూడా ప్రతి రాత్రి సుమారు 100% కన్నా ఎక్కువ మంది దానిని వీక్షించారు.[14]
2010లు
ఫిబ్రవరి 2009 లో, వాషింగ్టన్ ది బుక్ ఆఫ్ ఎలి చిత్రీకరణ ప్రారంభించాడు, ఇది సమీప భవిష్యత్తులో సెట్ చేయబడిన పోస్ట్-అపోకలిప్టిక్ (చిట్టచివరి విధ్వంసం తర్వాతి పరిస్థితి) డ్రామా మరియు ఇది జనవరి 2010 లో విడుదలైంది. అతను యాక్షన్ చిత్రం అన్స్టాపబుల్లో ఒక అనుభవజ్ఞుడైన రైల్ రోడ్ ఇంజనీర్గా నటించబోతున్నాడు, ఇది నగరాన్ని విధ్వంసం చేయటానికి ప్రమాదకరమైన ద్రవాలను మరియు విషపూరిత వాయువులను తీసుకువెళ్తున్న ఒక దారి తప్పిన, అర మైలు పొడవున్న సరుకులను మోసుకెళ్ళే రైలు, మరియు ఇంకొక సామానులు మోసుకెళ్ళే రైలులో ప్రయాణిస్తూ దీనిని ఆపే మార్గం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న ఒక ఇంజినీర్ మరియు ఒక యువ రైలు కండక్టరు గురించిన చిత్రం. ఆ చిత్రానికి టోనీ స్కాట్ దర్శకత్వం వహిస్తాడు మరియు ఇది వీరిద్దరి కలయికలో వచ్చిన ఐదవ చిత్రం అవుతుంది. మునుపటి చిత్రాలలో క్రిమ్సన్ టైడ్ (1995), మాన్ ఆన్ ఫైర్ (2004), డెజా వు (2006) మరియు ది టేకింగ్ ఆఫ్ పెల్హం 1 2 3 (2009) ఉన్నాయి.
వ్యక్తిగత జీవితం
1983 లో, వాషింగ్టన్ పాలెట్ట పీర్సన్ (ఇప్పుడు పాలెట్ట వాషింగ్టన్) అనే నటీమణిని వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమెను అతను తన మొదటి చిత్రం, విల్మా సెట్ లో కలుసుకున్నాడు. ఆ జంటకు నలుగురు పిల్లలు: జాన్ డేవిడ్ 1984 జూలై 28 న జన్మించాడు), ఇతను మోరేహౌస్ వద్ద కళాశాల ఫుట్ బాల్ ఆడిన తర్వాత మే 2006 లో సెయింట్ లూయిస్ రామ్స్తో ఫుట్ బాల్ ఒప్పందంపై సంతకం చేసాడు;[15] కటియా (నవంబరు 1987 న జన్మించింది), ఈమె యేల్ యూనివర్సిటీలో చదువుకుంటోంది, మరియు కవలలు ఒలీవియా మరియు మాల్కం (మాల్కం X గౌరవార్ధం పేరు పెట్టుకున్నాడు)[16] (1991 ఏప్రిల్ 10 న జన్మించారు). మాల్కం పెన్సిల్వేనియా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకుంటూ, అక్కడి బాస్కెట్ బాల్ జట్టు తరుఫున ఆడుతున్నాడు.[17] 1995 లో, ఆ జంట సౌత్ ఆఫ్రికాలో ఆర్చ్ బిషప్ డెస్మండ్ టుటు ఆధ్వర్యంలో వారి పెళ్ళి ప్రమాణాలను మళ్ళీ చెప్పుకున్నారు.[18]
వాషింగ్టన్ మరియు అతని కుటుంబ సభ్యులు శాన్ ఆంటోనియో, టెక్సాస్లో బ్రూక్ ఆర్మీ మెడికల్ సెంటర్ వద్ద సైనికులను కలుసుకున్నారు. తర్వాత అతను సైనికులు ఆసుపత్రి పాలైనప్పుడు సైనికుల కుటుంబాలకు గదులను ఇచ్చే చిన్న హోటళ్ళు, ఫిషర్ హౌసెస్ కు పెద్ద మొత్తంలో విరాళం ఇచ్చాడు. అక్టోబరు 2006 లో, అతను అత్యధికంగా అమ్ముడయిన ఎ హ్యాండ్ టు గైడ్ మీ అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు, ఇందులో నటులు, రాజకీయవేత్తలు, క్రీడాకారులు, మరియు ఇతర ప్రముఖులు వారి చిన్ననాటి మార్గదర్శకులను జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు.
వాషింగ్టన్ ఒక విశ్వాసంగల క్రైస్తవుడు.[19]
1995 లో అతను లాస్ ఏంజిల్స్ లోని LA's వెస్ట్ ఏంజిల్స్ చర్చ్ ఆఫ్ గాడ్ ఇన్ క్రీస్ట్ వద్ద నూతన వెస్ట్ ఏంజిల్స్ COGIC సదుపాయ నిర్మాణానికి 2.5 మిలియన్ డాలర్లు విరాళం ఇచ్చాడు.[20]
రివల్యూషనరీ ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ ఆఫ్ కొలంబియా 2003 to 2008 వరకు తమ చెరలో ఉన్న ముగ్గురు రక్షణ అధికారుల విడుదలకు తాము సంప్రదింపులు జరపటానికి ఇష్టపడే ముగ్గురు వ్యక్తులలో వాషింగ్టన్ ను ఒకడిగా పేర్కొంది (మిగిలిన వారు దర్శకులు ఆలీవర్ స్టోన్ మరియు మైఖేల్ మూర్).[21]
1991 మే 18 న, వాషింగ్టన్ "అతని బహుముఖ ప్రజ్ఞను ప్రదర్శించటంలో మనోజ్ఞంగా విజయాన్ని సాధించి" నందుకు పూర్వం చదువుకున్న, ఫోర్ధం యూనివర్సిటీ నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్నాడు.[22] 2007 మే 20 న అతను మోరేహౌస్ కాలేజీ నుండి మానవీయ శాస్త్రాలలో గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్నాడు.[23]
2008 లో, వాషింగ్టన్ జ్యూయిష్ రాష్ట్రం యొక్క 60 వ జన్మదిన గౌరవార్ధం ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ నటుల సభ్యబృందంతో ఇజ్రాయిల్ వెళ్ళాడు.[24]
ఫిల్మోగ్రఫీ

శక్తి

ఫిలడెల్ఫియా

2003

2009

సూచనలు

బాహ్య వలయాలు

Please use a more specific IMDb template. See the documentation for available templates.
 at the TCM Movie Database
Please use a more specific IBDB template. See the documentation for available templates.
Please use a more specific IOBDb template. See the template documentation for available templates.
 at People.com

వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ చలనచిత్ర నటులు
వర్గం:ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకులు
వర్గం:ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ బాస్కెట్బాల్ ఆటగాళ్ళు
వర్గం:అమెరికన్ చలన చిత్ర దర్శకులు
వర్గం:అమెరికన్ పెన్టెకోస్టల్స్
వర్గం:అమెరికన్ క్రైస్తవులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు

డెంజెల్ వాషింగ్టన్

డెంజెల్ హేస్ వాషింగ్టన్ నటించిన మొదటి చిత్రం ఏంటి?


లుబ్బగుంట, విశాఖపట్నం జిల్లా, గూడెం కొత్తవీధి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన గూడెం కొత్తవీధి నుండి 40 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 100 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 57 ఇళ్లతో, 253 జనాభాతో 32 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 131, ఆడవారి సంఖ్య 122. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 248. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585462[2].పిన్ కోడ్: 531133.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చింతపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల జెర్రీలలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జెర్రీలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.
పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
లుబ్బగుంటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 15 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 12 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 4 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
లుబ్బగుంటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, కాఫీ
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	253 - పురుషుల సంఖ్య 	131 - స్త్రీల సంఖ్య 	122 - గృహాల సంఖ్య 	57

మూలాలు

లుబ్బగుంట (గూడెం కొత్తవీధి)

2016 నాటికి లుబ్బగుంట గ్రామ సర్పంచ్ ఎవరు?


లయ (Rhythm) (గ్రీకు నుంచి ῥυθμός – రిథమోస్ , "ఏదైనా నియత పునరావృత గమనం, సౌష్టవం"[1]) అనేది "బలమైన మరియు బలహీనమైన అంశాలు లేదా వ్యతిరేక లేదా వివిధ పరిస్థితుల యొక్క నియంత్రిత క్రమంగా గుర్తించబడే ఒక గమనం". [2] మరో రకంగా చెప్పాలంటే, సంగీత శబ్దాలు మరియు నిశ్శబ్దాల సంఘటన నియంత్రణను లయ అంటారు. లయ అనేది ఎక్కువగా సంగీతం మరియు మాట్లాడే భాష వంటి శబ్దానికి వర్తిస్తున్నప్పటికీ, "ఆవరణ గుండా నియతకాలిక గమనం"గా దృశ్య ప్రదర్శనను కూడా ఇది సూచించవచ్చు.[3]
భాషాశాస్త్రంలో లయ
ప్రసంగంలో లయ, ఊనిక మరియు స్వరస్థాయిల యొక్క అధ్యయనాన్ని ఛందస్సుగా పిలుస్తారు; భాషాశాస్త్రంలో ఇది ఒక అంశంగా ఉంది. సంకలిత (ఒకే కాలంలో పునరావృతమయ్యే), సంచిత (హ్రస్వ-దీర్ఘ) లేదా ప్రతిసంచిత (దీర్ఘ-హ్రస్వ) లయబద్ధమైన క్రమాలను సృష్టించే మూడు విభాగాల ఛందస్సు నియమాలను నార్మౌర్ [4] వర్ణించారు. సమాప్తి లేదా సడలింపుతో సంచిత లయలు, నిష్కాపట్యత లేదా తన్యతతో ప్రతిసంచిత లయలు అనుబంధం కలిగివుండగా, సంకలిత లయలు అపరిమిత మరియు పునరావృత లయలుగా ఉంటాయి. అయితే రిచర్డ్ మిడిల్టన్[5] ఈ పద్ధతి మధ్య ధ్వనిలోపానికి వర్తించదని వెల్లడించడంతోపాటు, రూపాంతరీకరణ అంశాన్ని సూచించారు.
ఒక లయ భాగం అనేది ఒక కాలపరిమాణ శ్రేణి, ఇది ఒక అంతర్లీన మెట్రిక్ స్థాయిపై ఒక పల్స్ (లయబద్ధమైన ధ్వని) లేదా పల్స్‌లకు సమానమైన కాలావధిని కలిగివుంటుంది, సమాన కాలావధిని కలిగివుండని ఒక లయ సంజ్ఞకు ఇది భిన్నంగా ఉంటుంది [6].
లయ యొక్క మానవ అవగాహనకు మూలాలు
హోవార్డ్ గుడ్‌ఆల్ తన యొక్క హౌ మ్యూజిక్ వర్క్స్ సిరీస్‌లో మనం నడిచే విధానాన్ని మరియు గర్భంలో మనం వినే గుండెచప్పుడును లయ గుర్తు చేస్తుందని సిద్ధాంతాలు ప్రతిపాదించారు. ఒక సాధారణ పల్స్ లేదా డై-డా బీట్ ఎక్కువగా మరో వ్యక్తి యొక్క కాలిచప్పుళ్లను గుర్తుకు తెచ్చే అవకాశం ఉంది. ఒక వ్యక్తి లేదా ఒక జంతువు మనల్ని వెంటాడుతున్నప్పుడు - ఒక పోరాటం లేదా పోరాట స్పందనను - సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనే శక్తి స్థాయిలను వృద్ధి చేయడానికి చలనానికి మన సహానుభూత ప్రేరణ రూపొందించబడింది. డార్విన్ కోణం నుంచి లయను అవగతం చేసుకోవడమనేది, కనిపించని పరిమాణం, సమయంపై ఆధిపత్యం చెలాయించే సామర్థ్యాన్ని పొందడంగా సూచించబడుతుంది. లయ యొక్క మూలం ప్రేమాభ్యర్థన సంప్రదాయంలో కూడా ఉండే అవకాశం ఉంది.[7]
సంగీతం మరియు భాష మాదిరిగానే (ఉదాహరణకు స్ట్రోక్ ద్వారా) లయకు సంబంధించిన జ్ఞానాన్ని కూడా ఒక వ్యక్తి కోల్పోవడం జరగదని, లయకు మానవ సంబంధం ఒక మూలాధారంగా ఉందని నాడీకణ శాస్త్రవేత్త ఆలీవర్ సాక్స్ ప్రతిపాదించారు. అంతేకాకుండా, చింపాజీలు మరియు ఇతర జంతువులు లయ విషయంలో ఇటువంటి జ్ఞానాన్ని ప్రదర్శించడం లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు.[8]
లయ సంజ్ఞామానం మరియు మౌఖిక సంప్రదాయం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా లయ పదబంధాలు మరియు క్రమాలను ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి బదిలీ చేసేందుకు అనేక రకాల పద్ధతులు ఉన్నాయి, ఇవి సంప్రదాయ సంగీతంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
ఆఫ్రికా సంగీతం
ఆఫ్రికాకు చెందిన గ్రియోట్ సంప్రదాయంలో సంగీతానికి సంబంధించిన ప్రతి అంశం మౌఖికంగా తరువాతి తరాలకు బదిలీ చేయబడింది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో నివసించిన మరియు పనిచేసిన బాబాతుండే ఓలాతుంజీ (1927-2003) అనే ఒక నైజీరియా డ్రమ్మర్ (డోలువాద్య కళాకారుడు) చేతి డోలుపై లయలను బోధించేందుకు ఒక సులభమైన పలికే శబ్దాలను అభివృద్ధి చేశారు. ఆయన ఆరు మౌఖిక (వాక్) శబ్దాలను ఉపయోగించారు: అవి గూన్ డూన్ గో డో ప ట. డోలుపై మూడు ప్రాథమిక శబ్దాలు ఉన్నాయి, అయితే వీటిలో ప్రతి దానిని పలికించేందుకు కుడి చేయి లేదా ఎడమ చేతిని ఉపయోగించవచ్చు. ఈ సాధారణ వ్యవస్థను ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉపయోగిస్తున్నారు, ముఖ్యంగా డిజెంబే కళాకారులు ఎక్కువగా దీనిని ఉపయోగించడం జరుగుతుంది.
ఆఫ్రికన్ సంగీతానికి దండంతో చేసే సంజ్ఞల యొక్క అనుగుణ్యతపై జరుగుతున్న చర్చ అంతర్గత వ్యక్తులకు కాకుండా, వెలుపలి వారికి ఆసక్తికర అంశంగా మాత్రమే ఉండటం గమనార్హం. క్యాగంబిడ్వా నుంచి కాంగో వరకు ఆఫ్రికా అధ్యయనకారులు దండ సంజ్ఞమానం యొక్క సంప్రదాయాలను-మరియు పరిమితులను దాదాపుగా అంగీకరించారు, అంతేకాకుండా ఒక ఉన్నత స్థాయి సమాలోచన మరియు చర్చను తెలియజేసేందుకు మరియు సాధ్యపరిచేందుకు ప్రతిలేఖనాలను సృష్టించారు.— అగావు (2003: 52)[9]
పశ్చిమ ఆఫ్రికా సంగీతం లయల మధ్య తన్యతపై ఆధారపడివుందని జాన్ మిల్లెర్ చెర్నోఫ్ 1979 వాదించారు. సుదూర అంతరాయాలు మరియు పిలుపు మరియు సమాధాన పద్ధతుల వద్ద కలిసే అతి సాధారణ క్రమాల యొక్క పునరావృతం ఆధారంగా కొన్ని నైతిక విలువలు ఒక పూర్తిస్థాయి సంగీత వ్యవస్థకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. డోలు మాటలు లేదా పాటల యొక్క పదాలుగా అనువదించగల పదబంధాల్లో కనిపించే జాతీయాలు లేదా వంశక్రమాలు వంటి ఉమ్మడి వచనాల్లో కూడా ఈ విలువలు కనిపిస్తాయి. పూర్తిగా మైమరిచిపోయే విధంగా, ముఖ్యంగా సంగీతానికి అనుగుణంగా నృత్యం చేస్తున్న వ్యక్తులకు స్పందించడం ద్వారా, భాగస్వామ్యాన్ని సంగీత కళాకారులు ప్రేరేపించాలని ప్రజలు ఆశిస్తారు. సంగీత కళాకారులకు ప్రశంసలు వారి నిరంతర సమూహ విలువల యొక్క సమర్థతకు సంబంధించి ఉంటాయి.[10]
వ్యవహారిక ఆఫ్రికా ఉపయోగాల్లో, రిథమ్ అనే పదానికి "ఆత్మను పొందడం" అనే అర్థం ఉంది.
భారతీయ సంగీతం
భారతీయ సంగీతం కోసం మౌఖికంగా తరువాతి తరాలకు బదిలీ చేయబడింది. తబలా వాద్యకారులు ఈ వాద్య సాధనను మొదలుపెట్టడానికి ముందుగా సంక్లిష్టమైన లయ క్రమాలు మరియు పదబంధాలను పలకడం నేర్చుకుంటారు. భారతీయ సంతతికి చెందిన ఆంగ్ల పాప్ గాయకురాలు షీలా చంద్ర ఈ క్రమాలను పాడటం ఆధారంగా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. భారతదేశ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఒక స్వరకూర్పు యొక్క తాళం ఒక లయ క్రమంగా ఉంటుంది, దీనిపై మొత్తం తాళాన్ని నిర్మిస్తారు.
పాశ్చాత్య సంగీతం
ప్రామాణిక సంగీత సంజ్ఞామానంలో లయబద్ధమైన సమాచారం ఉంటుంది, ముఖ్యంగా డోలు వాయిద్యాలు మరియు పెర్క్యూషన్ పరికరాల కోసం దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ఇతర వాయిద్యాలను సకాలంలో ఉపయోగించడం కోసం సాధారణంగా డోలు వాయిద్యాలు ఉద్దేశించబడతాయి. ఒక నిర్దిష్ట క్రమంలో, ఉదాహరణకు నిమిషానికి 72 బీట్‌లు (bpm), సకాలంలో బీట్‌లు/స్ట్రైక్‌లు అందించడం ద్వారా వారు దీనిని చేస్తారు. రాక్ సంగీతంలో, ఒక డోలు శబ్దాన్ని ఒక బేస్ (మంద్ర స్వరం)/గిటార్ క్రమాన్ని నిర్వహించేందుకు ఉపయోగిస్తారు.
రకాలు
పాశ్చాత్య సంగీతంలో, పాక్షికంగా ఒక మీటర్‌ను సూచించే ఒక సమయ సిగ్నేయర్‌కు అనుగుణంగా లయలను సాధారణంగా ఏర్పాటు చేస్తారు. అంతర్లీన్ పల్స్ యొక్క ఏకీకరణను కొన్నిసార్లు బీట్‌గా పిలుస్తున్నారు. టెంపో అనేది ఎంత వేగంగా బీట్ వెలువడుతుందో తెలియజేసే ఒక కొలత. టెంపోను సాధారణంగా "ప్రతి నిమిషానికి బీట్‌ల సంఖ్య (బీట్ ఫర్ మినిట్-bpm)"; 60 bpm అంటే ప్రతి సెననుకు ఒక బీట్ వేగం ఉంటుంది. మీటరు (సాధారణంగా పొడవు ప్రమాణంగా ఇది ఉపయోగించబడుతుంది) అనేది సాధారణంగా రెండు లేదా మూడు బీట్‌లతో కలపబడుతుంది, వీటిని వరుసగా డబుల్ మీటర్ మరియు ట్రిపుల్ మీటర్‌గా పిలుస్తారు. రెండు, మూడు లేదా నాలుగు యొక్క సరి లేదా బేసి సమూహాల్లో బీట్‌లు వరుసగా ఉన్నట్లయితే, దీనిని సాధారణ మీటర్ ఉంటారు, రెండు లేదా మూడు మీటర్‌ల యొక్క మిశ్రమాలతో ఉన్నట్లయితే దీనిని సంక్లిష్ట మీటర్‌గా గుర్తిస్తారు. నాలుగు కంటే ఎక్కువగా ఉన్న బీట్ నిర్మాణాలు సహజమైనవి కాదని పియర్ బౌలెజ్ అభిప్రాయపడ్డారు.[11]. పశ్చిమ ఐరోపా కన్సర్ట్ మ్యూజిక్ యొక్క సమావేశాల్లో ఆయన ఈ సూచన చేశారు.

మధ్య ధ్వని లోపించిన లయలు అప్పటికే గణన ద్వారా ఒత్తిడి చేయబడని ఉచ్ఛారణ భాగాలకు సంబంధించిన లయలుగా ఉంటాయి. ఒకటి కంటే ఎక్కువ సిగ్నేచర్‌లో ఏకకాలంలో లయను వాయించడాన్ని పాలీమీటర్ అంటారు. పాలీరిథమ్ కూడా చూడండి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో, లయ మరియు మీటర్‌లు సంగీత అధ్యయనకారుల పరిశోధనలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా మారాయి. ఈ విభాగాలకు సంబంధించి ఇటీవలి కాలంలో మౌరీ యెస్టన్[12] ఫ్రెడ్ లెర్డాహల్ మరియు రే జాకెన్‌డోఫ్, జోనాథన్ క్రామెర్, క్రిస్టోఫర్ హాస్టీ[13], విలియమ్ రోథ్‌స్టెయిన్ మరియు జీల్ లెస్టెర్, తదితరులు పుస్తకాలు రాశారు.

కొన్ని సంగీత కళా ప్రక్రియలు లయను ఇతర కళా ప్రక్రియలకు భిన్నంగా ఉపయోగిస్తున్నాయి. ఉప-సహారా ఆఫ్రికా సంగీత సంప్రదాయాలు మరియు ఎక్కువగా పాశ్చాత్య సంగీతం ఉపవిభాగంపై ఆధారపడివుంటుంది, పాశ్చాత్యేతర సంగీతం మరింత సంకలిత లయను ఉపయోగిస్తుంది. ఆఫ్రికా సంగీతం ఎక్కువ స్థాయిలో పాలీరిథమ్‌లను, ముఖ్యంగా క్రాస్-రిథమ్‌ను ఉపయోగిస్తుంది, భారతీయ సంగీతం 7 మరియు 13 వంటి సంక్లిష్టమైన చక్రాలను ఉపయోగిస్తుంది, బాలినీస్ సంగీతంలో తరచుగా సంక్లిష్టమైన అంతర్ బంధన లయలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి. ఎక్కువగా పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ సంగీతం లయబద్ధంగా (లేదా మీటర్‌కు సంబంధించి) సాధారణంగా కనిపిస్తుంది; ఇది 4/4 లేదా 3/4 వంటి ఒక సాధారణ మీటర్‌లో ఉండటంతోపాటు, మధ్య ధ్వనిలోపాన్ని అతికొద్ది స్థాయిలో ఉపయోగిస్తుంది.
 ఆఫ్రికన్, క్యూబన్ సంగీతం మరియు బ్రెజిలియన్ సంగీతంలో క్లేవ్ ఒక కీలకమైన శ్రేణి (లేదా మార్గదర్శక శ్రేణి)గా ఉంటుంది.
20వ శతాబ్దంలో, ఐగోర్ స్ట్రావిన్‌స్కీ, బేలా బార్టోక్, ఫిలిప్ గ్లాస్ మరియు స్టీవ్ రీచ్ వంటి స్వరకర్తలు బేసి మీటర్‌లు ఉపయోగించి లయబద్ధంగా మరింత సంక్లిష్టమైన సంగీతాన్ని అభివృద్ధి చేశారు, ఫేజింగ్ మరియు సంకలిత లయ వంటి పద్ధతులను రూపొందించారు. ఇదే సయమంలో, ఆధునిక కళాకారులు ఆలీవర్ మెస్సియాన్ మరియు అతని శిష్యులు సంక్లిష్టతను పెంచి ఒక సాధారణ బీట్ యొక్క కోణానికి విఘాతం కలిగించారు, ఈ కారణంగా చివరకు అహేతుకమైన లయలు కొత్త సంక్లిష్టతలో విస్తృత ఉపయోగంలోకి వచ్చాయి. జాన్ కేజ్ యొక్క ఒక వ్యాఖ్య ద్వారా ఈ ఉపయోగాన్ని వివరించవచ్చు, సాధారణ లయలు శబ్దాలను ఒక్కొదానికి కాకుండా ఒక సమూహంగా వినేందుకు కారణమవతాయి; అహేతుకమైన లయలు, అసంబద్ధమైన లయ సమూహాల్లోకి కలిసిపోయే వేగంగా మారుతుండే పిచ్ సంబంధాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి [14]. సంగీతం దీర్ఘమైన కొనసాగింపు గల శబ్దాలు (డ్రోన్‌లు) మాత్రమే సంగీతంలో ఉంటాయి కాబట్టి, సంగీతంలోని ఒక సాధారణ బీట్ జ్ఞానం కనిపించదని లామోంట్ యంగ్ అభిప్రాయపడ్డారు. 1930వ దశకంలో హెన్రీ కోవెల్ బహుళ ఏకకాలిక ఆవర్తన లయలతో కూడిన సంగీతాన్ని సృష్టించారు, లియోన్ థేరేమిన్‌తో కలిసి రిథమికాన్‌ను సృష్టించారు, ఇది లయలను ప్రదర్శించే మొదటి ఎలక్ట్రానిక్ లయ యంత్రంగా గుర్తింపు పొందింది. ఇదే విధంగా, కోన్లోన్ నాన్‌కారో ప్లేయర్ పియానోను సృష్టించారు.
వీటిని కూడా చూడండి

మీటర్ (సంగీతం)
ఛందస్సు (భాషాశాస్త్రం)
రిడ్డిమ్
మోర్సే సంకేతం
సోల్ (సంగీతం)
టైమ్ స్కేల్ (సంగీతం)
టైమింగ్ (భాషాశాస్త్రం)
మిశ్రమ లయ
మూలాలు

మరింత చదవడానికి

హోనింగ్, హెచ్. (2002).  Tijdschrift voor Muziektheorie [డచ్ జర్నల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ థియరీ] 7 (3): 227–232.
హంబుల్, ఎం. (2002). , MA డిసెర్టేషన్, స్కూల్ ఆఫ్ ఓరియంటల్ అండ్ ఆఫ్రికన్ స్టడీస్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ లండన్.
లెవీస్, ఆండ్ర్యూ (2005). రిథమ్-వాట్ ఇట్ ఈజ్ అండ్ హౌ టు ఇంప్రూవ్ యువర్ సెన్స్ ఆఫ్ ఇట్ . శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో:  ప్రెస్. ISBN 978-0-9754667-0-4.
లండన్, జస్టిన్ (2004). హియరింగ్ ఇన్ టైమ్: సైకలాజికల్ యాస్పెక్ట్స్ ఆఫ్ మ్యూజికల్ మీటర్ . ISBN 0-19-516081-9.
విలియమ్స్, సి.ఎఫ్.ఎ., ది అరిస్టోక్సెనియాన్ థియరీ ఆఫ్ మ్యూజికల్ రిథమ్ , (కేంబ్రిడ్జ్ లైబ్రరీ కలెక్షన్ - మ్యూజిక్), కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్; ఫస్ట్ ఎడిషన్, 2009.
టౌసెయింట్, జి.టి., “ది జ్యామెట్రీ ఆఫ్ మ్యూజికల్ రిథమ్,” ఇన్ జే.అకియామా, ఎం. కానో, అండ్ ఎక్స్. టాన్, ఎడిటర్స్, ప్రొసీడింగ్స్ ఆఫ్ ది జపాన్ కాన్ఫెరెన్స్ ఆన్ డిక్రీట్ అండ్ కంప్యూటేషనల్ జ్యామెట్రీ , వాల్యూమ్ 3742, లెక్చర్ నోట్స్ ఇన్ కంప్యూటర్ సైన్స్, స్ప్రింగర్, బెర్లిన్/హీడెల్‌బర్గ్, 2005, pp.198–212.

నటి లయ నటించిన మొదటి తెలుగు చిత్రం ఏది?