అహమ్మద్ షా బహదూర్, మిర్జా అహమ్మద్ షా, షహన్‌షా అహమ్మద్ బహదూర్ (1725 డిసెంబరు 23 - 1775 జనవరి 1) మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాకు కుమారుడుగా జన్మించాడు.
1748 లో అహమ్మద్ షా బహదూర్ తన 22 వ సంవత్సరంలో తండ్రి సింహాసనాన్ని వారసుడుగా 15 వ మొఘల్ చక్రవర్తిగా అధిష్టించాడు. అహమ్మద్ షా మొఘల్ సింహాసం అధిష్టించే తరుణంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం పతనావస్థలో ఉంది. ఆయన బలహీన పాలన మూడవ ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ (ఇమాద్- ఉల్-ముల్క్) బలంపుంపుంజుకోవడానికి కారణం అయింది.
అహమ్మద్ షా బహదూర్ చాలా బలహీనమైన మొఘల్ రాజాస్థానానికి వారసత్వం వహించాడు. ఆయన మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి నామమాత్రపు చక్రవర్తిగా మాత్రమే ఉన్నాడు. ఆయన వజీరు ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ చేత సింహాసనాధిస్ఠుడు అయ్యాడు. ముహమ్మద్ షా 6 సంవత్సరాల పాలన తరువాత ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ చేత పదవీచ్యుతుడయ్యాడు. తరువాత ముహమ్మద్ షా ఆమె తల్లి ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ ఆదేశాలతో అంధులుగా చేయబడి ఖైదు చేయబడ్డారు. ముహమ్మద్ షా 1775 లో సహజమరణం పొందాడు.
ఆరంభకాల జీవితం
రాకుమారుడు అజమ్మద్ 1725లో మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా మరియు ఆమె పట్టపురాణి కుద్సియా బేగంకుమారుడుగా జన్మించాడు.
1680- 1707 దక్కన్ యుద్ధాలు చివరిసారిగా అహమ్మద్ షా పుట్టక ముందే మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని పూర్తిగా బలహీనం చేసాయి. అహమ్మద్ షా సింహాసనం అధిష్టించే సమయానికి చివరి విచ్చినతకు మొఘల్ సామ్రాజ్యం సిద్ధంగా ఉంది. 1737 ఢిల్లీ యుద్ధం తరువాత పూర్వపు మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో ఢిల్లీ తప్ప మరేమి మిగల లేదు. రాకుమారుడు అహమ్మదుకు స్త్రీవ్యసనం ఉండేది. అంతేకాక రాకుమారుడు నిరక్ష్యరాశ్యుడు. రాకుమారుడు యుద్ధశిక్షణ కూడా పొందలేదు. అహమ్మద్ షా తండ్రి కుమారుని కట్టుదిట్టంగా పర్యవేక్షించినప్పటికీ మొఘల్ చక్రవర్తి మొహమ్మద్ షా సామ్రాజ్యాన్ని సమైక్యపరచలేని అసమర్ధతను ఆసరాచేసుకుని ఆయన భార్య పట్టపురాణి ఆధిక్యత అధికం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఆయన తల్లి కుద్సియా బేగం మాత్రం కుమారునికి మద్దతు ఇచ్చింది.,[1]
అహమ్మద్ షా బహదూర్ అత్యవసర పరిస్థితి
మొఘల్ సామ్రాజ్యంలోని లాహోర్ వైస్రాయి జకరియా ఖాన్ బహదూర్ మరణించిన తరువాత ఆయన ఇద్దరు కుమారులు యహ్యా ఖాన్ బహదూర్ మరియు మైన్ షా నవాజ్ ఖాన్ వారసత్వపు అధికారం కొరకు పరస్పరం కలహించుకున్నారు. తన అన్నను ఓడించిన తరువాత మైన్ షా నవాజ్ ఖాన్ తనకు తానే " మొఘల్ వైస్రాయ్ ఆఫ్ పంజాబు "గా ప్రకటించుకున్నాడు. ఈ బలహీనతను ఉపయోగించికోవడానికి " అహమ్మద్ షా దుర్రానీ " 30,000 సైన్యంతో షా నవాజ్ ఖాన్ సహాయంతో మరొక యుద్ధానికి సిద్ధం అయ్యాడు.
1748 ఏప్రిల్ మాసంలో అహమ్మద్ షా అబ్దల్ షా నవాజ్ ఖాన్‌తో కలిసి సింధూ లోయప్రాంతం మీద దండయాత్రచేసాడు. ఈ చర్యతో ప్రేరితమైన సింధు నవాబు సర్బులంద్ ఖాన్ మొఘల్ సైన్యాల సహాయంతో నదీతీరంలో సైన్యాలను సమీకరించి బలోపేతం చేసాడు. మొఘల్ చక్రవర్తి రాకుమారుడు అహమ్మద్ మరియు ప్రధాన వజీరు కామరుద్దీన్ ఖాన్, హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్, మూడవ సఫ్దర్జంగ్, ఘాజీ ఉద్-దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇంతిజాం ఉద్- దు- ల్లా), నాసిర్ ఖాన్ (ఘజని పూర్వపు సుబేదార్) మరియు కాబూల్, యాహ్యా ఖాన్ మరియు అలీ ముహమ్మద్ ఖాన్ రొహిల్లాలను పంపాడు. 1748 మణిపూర్ యుద్ధం సమయంలో దురానీ 12,000 సైన్యాలను ఎదుర్కోడానికి మొఘల్ సామ్రాజ్యం 75,000 సైన్యాలను పంపింది.[2] సట్లైజ్ నదీతీరంలో సిర్హింద్ వద్ద రెండు సైన్యాలు ముఖాముఖి పోట్లాడుకున్నాయి. చివరికి రాకుమారుడు అహమ్మదుకు విజయం లభించింది. తరువాత రాకుమారుడు అహమ్మదు బహదూరు బిరుదుతో సత్కరించబడ్డాడు.
[3] యుద్ధంలో ప్రధాన వజీరు కుమరుద్దీన్ ఖాన్ మరణించడంతో మొఘల్ చక్రవర్తి మొహమ్మద్ షా తీవ్రంగా విచారించాడు.[2] మొఘల్ సైన్యానికి చెందిన కలాత్, దెరా ఘాజీ ఖాన్ మరియు దెరా ఇస్మాల్ ఖాన్ కలిసి అహమ్మద్ షా దుర్రానీని హత్యచేయడానికి ప్రణాళిక వేసారు. వారి ప్రణాళిక చివరికి బహిరంగమై వారు పట్టుబడ్డారు.
నూతన మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా బహదూర్ కుమరుద్దీన్ ఖాన్ కుమారుడైన ముయిన్- ఉల్- ముల్క (మీర్ మన్ను) ను మణిపూర్ యుద్ధవీరుడిగా గుర్తించి పంజాబు వైస్రాయిగా నియమించాడు. 1750లో ముయిన్ - ఉల్- ముల్క్ (మీర్ మన్ను) కూడా అహమ్మద్ షా దుర్రానీ మధ్య జరిగిన శాంతి ప్రయత్నంలో కొంత భూభాగం వదులుకున్నాడు. అయినప్పటికీ 1751లో అహమ్మద్ షా దుర్రానీ తిరిగి దండయాత్రచేసి కాశ్మీర్‌ను ఆక్రమించుకున్నాడు. 1753 నాటికి అహమ్మద్ దుర్రానీని ఎదిరించి మొఘల్ సైన్యాలను నడిపించిన ముయిన్ - ఉల్- ముల్క్ అహమ్మద్ షా దుర్రానీని ఓడించి కాశ్మీర్‌ను తిరిగి వశపరచుకున్నారు. ముయిన్ - ఉల్ - ముల్క్ అహమ్మద్ షా దుర్రానీని క్షమించడమే కాక యుద్ధం చూపించిన ధైర్యసాహసాలను మెచ్చి మొఘల్ చక్రవర్తి అనుమతితో దుర్రానీని తన ప్రతినిధిగా చేసుకున్నాడు.
విదేశీ సంబంధాలు
1751లో అహమ్మద్ షా బహదూర్ ఓట్టమన్ దూత హాజీ యీసఫ్‌కు నివాస అనుమతి ఇచ్చి వారు ఇస్తాబుల్‌కు తిరిగి వెళ్ళడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు. తరువాత అహమ్మద్ షా బహదూర్
ఓట్టమన్ సుల్తానులతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడానికి ప్రయత్నించలేదు.
సైనిక దాడులు
మణిపూర్ యుద్ధంలో సాధించిన విజయం అహమ్మద్ షా బహదూర్ వ్యూహాత్మక పరాక్రమానికి సాక్ష్యంగా ఉంది. అయన మొఘల్ సింహాసనం అధిష్టించిన తరువాత ఆయన 1745- 51 లో పుర్బియా సాయుధ దళాలను మొఘల్ సైన్యంలో కొత్తగా ప్రవేశపెట్టాడు. పూర్బియా సాయిధ దళాలను మొఘల్ సంరాజ్య వాయవ్య భూభాగంలో ఉన్న దుర్రానీ మరియు సిక్కు తిరుగుబాటుదారుల అణిచివేతకు ఉపయోగించబడ్డారు.[4]
మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థితి

మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రధాన వజీరు కుమర్- ఉద్- దిన్ ఖాన్ సిరిహింద్ యుద్ధంలో మరణించాడు. మొఘల్ చక్రవర్తికి ఈ సమాచారం అందించబడుంది. ఈ వార్త చక్రవర్తిని కుంగదీసింది. తరువాత
మొఘల్ చక్రవర్తి రోగగ్రస్థుడై త్వరలోనే మరణించాడు. అది విన్న రాకుమారుడు అహమ్మద్ షా ఢిల్లీకి చేరి తండ్రి మరణం కొరకు ఒక వారం దుఃఖం అనుష్ఠించాడు. తరువాత 1748 ఏప్రిల్ 18న మొఘల్ సింహాసనం అధిష్టించాడు. 1748 ఏప్రిల్ 29న ఎర్రకోట వద్ద ఆయనకు పట్టాభిషేకం జరిగింది. తరువాత ఆయన " అబు నాసిర్ ముజహిద్ - ఉద్ - దిన్ అహమ్మద్ షా ఘజి " బిరుదనామాన్ని స్వీకరించాడు.
అహమ్మద్ షా మొఘల్ అవధ్ నవాబును సఫ్దర్జంగ్‌ను ప్రధాన వజీర్‌ను చేసాడు, మూడవ ఘజీ - ఉద్- దీన్- ఫెరోజ్ - జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) మీర్ బక్షిగా నియమించాడు మరియు ముయిన్ - ఉల్- ముల్క్ (మీర్ మన్ను) (మరణించిన ప్రధాన వజీర్ కుమరుద్దీన్ ఖాన్ కుమారుడు) ను పంజాబు గవర్నర్‌ను చేసాడు.[5] మొఘల్ రాజ్యసభ ప్రధాన నపుంసకుడు జావేద్ ఖాన్ నవాబ్ బహదూర్ (జావేద్ ఖా) కు అధికారికంగా " నవాబ్ బహదూర్ " బిరుదు ఇవ్వబడింది.
.[6] తరువాత చక్రవర్తి అంతఃపుర స్త్రీలతో సంతోషంగా కాలం గడిపాడు. దాదాపు కొన్ని మాసాల వరకు ఆయన పురుషులను చూడలేదని కొన్ని కథనాలు వివరిస్తున్నాయి.
మొదటి కర్నాటక యుద్ధం (1746–1748)

1749 లో జోసెఫ్ ఫ్రాంకోయిస్ డూప్లెక్స్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం దక్కన్‌లో నియమించిన శక్తివంతమైన నిర్వాహకులైన చందాసాహెబ్ మరియు ముజాఫర్ జంగ్‌ల కూటమి చేరాడు. వారిని వారి ప్రాంతాలకు పాలకులను చేయాలని ప్రతిపాదించాడు. వీరితో ప్రముఖ నాయకుడైన హైదర్ ఆలీ కూడా చేతులు కలిపి ఫ్రెంచ్ వైపు మొగ్గుచూపాడు. తరువాత చందా సాహెబ్, ముజాఫర్ జంగ్ మరియు ఫ్రెంచ్ తరఫున నాయకత్వం వహించిన పటిసియర్ మరియు మార్క్విస్ డీ బస్సి - కాస్టిల్నౌ కలిసి కర్నాటక నవాబు అంవతుద్దీన్ ముహమ్మద్ ఖాన్‌ను ఆంబూర్ యుద్ధం (1749) లో ఓడించారు.[7]
విజయవంతంగా నిర్వహించబడిన ఈ యుద్ధం ఫలితంగా 1759లో ముహమ్మద్ అలి ఖాన్ వాలాజా మరియు నాసిర్ జంగ్ వారికి వారు ఆగ్లేయులతో కూటమి ఏర్పరుచుకున్నారు. డీ బస్సీ నుండి
జింగీ కోటను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించిన నాసిర్ జంగ్‌ను కడప నవాబు హిమ్మత్ ఖాన్ అడ్డగించి ఓడించి చంపబడ్డాడు. విజేత వెనుక ఉన్న జోసెఫ్ ఫ్రాంకొయిస్ డూప్లెక్స్ ముజాఫర్‌ను తూర్పు దక్కన్ మొఘల్ భూభాగాలకు నిజాంను చేసాడు. చందా సాహెబ్ కర్నాటక నూతన నవాబుగా నియమించబడ్డాడు. ఔరంగజేబు కాలం నుండి సముద్రపు దోపిడీదారులుగా పేరు ఉన్నప్పటికీ క్రమంగా ఫ్రెంచ్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం అంతటా ఆధీనత సాధించారు.
గుజరాత్ నష్టం
1750 లో మరాఠీలు గుజరాత్‌ను తమరాజ్యంలో విలీనం చేసుకున్నారు. తరువాత ఇరు పక్షాల మద్య తీవ్రమైన సంఘర్షణ చెలరేగింది. ఈ సంఘర్షణలలో భాగంగా 1753లో రాజ్ బొవ్రి మసీదు ధ్వంసం చేయబడింది.[8] గుజరాత్ విలీనం మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా బహదూర్ జునాగఢ్ నవాబుగా ముహమ్మద్ బహదూర్ ఖాంజీని నియమించి అలాగే మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి విశ్వాసంగా ఉన్నందుకు బదులుగా పలు బిరుదులను ప్రధానం చేసాడు [9] అహమ్మద్ షా బహదూర్ మరియు సఫ్దర్జంగ్ సలాబత్ ఖానును 18,000 మొఘల్ సైన్యంతో తిరుగుబాటు చేస్తున్న రాజపుత్రభూభాగాలను అణిచివేసి సైన్యాలను అభివృద్ధికి మద్దతు కూడమట్టమని పంపాడు.
ఒరిస్సా నష్టం
1751లో ప్రఖ్యాతి చెందిన బెంగాల్ నవాబు అలివర్ది ఖాన్ (గొప్ప సైనిక వ్యూహనిపుణుడు) 11 సంవత్సరాల కాలం తన భూభాగాల రక్షణార్ధం మరాఠీలతో పోరు సాగించిన తరువాత బృహత్తరమైన మరాఠీసైన్యాలచేతిలో ఓటమి పొందాడు. మరాఠీ సైన్యాలకు రఘోజీ నాయకత్వం వహించాడు. తరువాత రఘోజీ ఒరిస్సా భూభాగాలను తన రాజ్యంతో విలీనం చేసాడు.
రెండవ కర్నాటక యుద్ధం (1749–1754)

1751 లో చందా సాహెబ్ ఆయన సైనికాధికారులు రేజా సాహెబ్, ముహమ్మద్ యూసఫ్ ఖాన్ ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ మరియు క్లైవ్ ఆర్కాట్ యుద్ధంలోవాలాజాచేత ఓడించబడ్డారు. తరువాత ముజాఫర్ జంగ్ కర్నూలు నవాబ్, కడప నవాబు మరియు సావనూర్ నవాబు విముఖతను ఎదుర్కొన్నాడు. వారు ముగ్గురు కలిసి 3,000 సైనికులతో ఉన్న ముజాఫర్ జంగ్ శిబిరాలపై దండయాత్ర సాగించారు. యుద్ధంలో సావనూరు నవాబు మరణించాడు, కర్నూలు నవాబు హిమయత్ ఖాన్ కాల్చివేయబడి తీవ్రంగా గాయపడిన సమయంలో
.[10] ముజారఫ్ జంగ్‌తో సవాలు చేసి ద్వంధయుద్ధానికి పిలిచి యుద్ధంలో ఒకరిని ఒకరు తొలగించుకున్నారు.
ఏడు సంవత్సరాల ఈస్టిండియా యుద్ధం
కొలకత్తా ఆక్రమణ
చాందనగర్ యుద్ధం
ప్లాసరీ యుద్ధం
త్రిచినోపొలి యుద్ధం (1757)
కడలూర్ యుద్ధం (1758)
నాగపట్నం యుద్ధం (1758)
కండోర్ యుద్ధం
తంజావూరు ఆక్రమణ
పాట్నా యుద్ధం (1759)
పాండిచేరి యుద్ధం.
మచిలీపట్నం ఆక్రమణ.
మద్రాసు ఆక్రమణ
చింసురా యుద్ధం
హాజీపూర్ యుద్ధం (1760)
కారైకాల్ యుద్ధం (1760)
మాసుంపూర్ యుద్ధం (1760)
షెర్పూర్ యుద్ధం (1760)
ఉద్గిర్ యుద్ధం (1760)
వందవాసి యుద్ధం.
పాండిచేరి ఆక్రమణ (1760)
సుయాన్ యుద్ధం (1761)
ముజాఫర్ జంగ్ మరణం గొప్ప సంచలనం సృష్టించింది. కనీవినీ ఎరిగని ఈ సంఘటన మొఘల్ సామ్రాజ్యంలోనూ మరియు ఫ్రెంచ్ ప్రజలలోనూ కల్లోలం రేకెత్తించింది. డీ బుస్సీ చక్రవర్తి కోర్టులో బాధ్యత వహించి చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా బహదూర్ అంగీకారం లేకుండానే ముజాఫర్ జంగ్ సోదరుడు సలాబాత్ జంగును దక్కన్ సుబేదారుగా నియమించాడు. తరువాత ఏప్రిల్ 12న హైదరాబాదులో ప్రవేశించి అక్కడి నుండి మరాఠీల మీద దాడి చేయడానికి ఏప్రిల్ 18న ఔరంగాబాదు చేరి అక్కడ సైన్యాలను బలోపేతం చేసాడు. .[11] తన సోదరుడు శక్తివంతుడు కావడం సహించలేని మూడవ ఘాజీ ఉద్- దిన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇంతిజాం ఉద్- దౌలా) (ప్రముఖ మొఘల్ సైనికాధికారి) అతని పదవిని రద్దు చేసి అతడిని భయపెట్టడానికి 1,50,000 మంది సైనికులతో దక్కన్ వైపు కదిలాడు. అక్కడ అప్పటి వరకు శత్రువుగా ఉన్న నానాసాహెబ్ పేష్వా బాలాజీ బాజీరావు సాయంతో సలాబత్ జంగును తొలగించాడు. తరువాత జోసెఫ్ ఫ్రాంసియోస్ డూప్లెక్స్ మరాఠీలను ఎదిరించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.
1751 డిసెంబరు సూర్యగ్రహణ సమయంలో సందభాన్ని అవకాశంగా తీదుకుని బాలాజీ భాజీరావును ఓడించాడు. తరువాత డీబస్సీ మరియు సలాబత్ జంగ్ కూటమి పాట్నా వైపు సాగి మారాఠీల మీద వరుస విజయాలు సాధించారు. తరువాత సంవత్సరం డీ బస్సీ అహ్మద్ నగర్ సమీపంలో మరాఠీలతో శాంతి ఒప్పందం చేసాడు.
మూడవ ఘజీ - ఉద్- దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇంతిజాం ఉద్ దౌలా) నానాసాహెబ్ పేష్వాతో చేతులు కలిపినందుకు ఆయన మీద స్వంత బృందాలు విషప్రయోగం చేసారు.1752 లో ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ వాలాజా మరియు క్లైవ్ చేతిలో ఓడిపోయిన తరువాత జరిగిన తిరుగుబాటులో కర్నాటక నవాబు చందా సాహెబ్ మరణించాడు. ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ వాలాజా
తరువాత విజయవంతంగా కర్నాటకా నవాబుగా ప్రకటించబడ్డాడు.
1753 లో డీ బస్సీ ఉత్తర సర్కాతులతో కూటమి చేరాడు. ఈ కదలిక తరువాత మరాఠీల మీద వరుస విజయాలకు నాంది అయింది. 1754 లో డీ బస్సీ రఘోజీ మీద విజయం సాధించాడు.
1757 వరకు ఈ యుద్ధం కొనసాగింది. సలాబత్ జంగ్ మరియు డీ బస్సీ మారాఠీల మీద వరుస విజయాలు సాధించారు. ఫ్రెంచి మద్దతు సలాబత్ జంగ్ ను మరింత శక్తివంతుని చేసింది. 1756లో
సలాబత్ జంగ్ ఉపయోగించిన శక్తివంతమైన తుపాకులు (కాటియోక్స్) ఫిరంగులకంటే శక్తివంతంగా పనిచేసాయి. .[4]
మరాఠీ తురుగుబాటుదారులను ఈ ఆయుధాలు తీవ్రంగా మట్టుపెట్టాయి.
అంతఃకలహాలు (1750–1754)

1749లో జరిగిన కాల్పుల నుండి మొఘల్ ప్రధాన వజీరు సఫ్దర్‌జంగ్ ప్రాణాలతో వెలుపలికి వచ్చిన తరువాత మొఘల్ రాజ్యసభలో ఉద్రేకాలు అధికం అయ్యాయి. ప్రధాన వజీరు చట్టబద్ధంగా ఆఫ్ఘన్ కుట్రలో భాగస్వామ్యం ఉందని భావించిన కొందరిని అధికారం నుండి తొలగించడం మరికొంత ఆందోళనకు దారి తీసింది. ఇది సఫ్దర్‌జంగ్ తురానీ కుట్రదారుల మద్య కలహానికి దారితీసింది.
1759లో రాజపుత్రుల మీద దాడి సాగించిన తరువాత తన 18,000 సైనిక బృందాలకు వేతనం చెల్లించమని నిర్భందినందుకు సలాబత్ ఖాన్ బహదూర్‌ను జావేద్ ఖాన్ నవాబు బహదూర్ ఖైదు చేసి సైనికులను ఢిల్లీకి పంపారు. ఖైదు చేయబడిన సలాబత్ ఖాన్ బహదూర్ (సైనికులు తిరుగుబాటు చేయగలరని భావించి) సైకులకు వేతనం చెల్లించడానికి తన ఆస్తులను విక్రయించి సైనికులకు వేతనంగా చెల్లించి పేదరికంలో మునిగిపోయాడు. తరువాత సలాబత్ ఖాన్ బహదూర్ డెర్విష్ (సూఫీ ముందు పేదరిక జీవితం గడుపుతానని ప్రమాణం చేసిన వాడు) లా జీవించాడు.
ఈ విధానాలకు ఆగ్రహించిన మొఘల్ ప్రధాన వజీర్ అహ్మద్ ఖాన్ బంగాష్ అవధ్ లోని సఫ్దర్ జంగ్ ఆస్తుల మీద దాడిచేసి లేఖరి నావల్ రాయ్‌ను చంపి సఫ్దర్ జంగ్‌ను గాయపరిచాడు. సఫ్దర్ జంగ్ ప్రతీకారంగా తన ఆధీనంలో ఉన్న మొఘల్ సైన్యాలను మొహరించి రోహిల్‌ఖండ్ మీద దాడిచేసాడు. తరువాత మొఘల్ చక్రవర్తి వెంటనే ఈ ప్రతీకారాలకు ముగింపు చేయాలని నిర్బంధించాడు. చక్రవర్తి ఆదేశాలకు ప్రధాన వజీరు విధేయత ప్రదర్శించాడు. 1752లో ఫలితంగా జావేద్ ఖాన్‌ను హత్యచేయడానికి సఫ్దర్ జంగ్ తన టర్కీ సేనలను పంపాడు.
సఫ్దర్‌జంగ్ పలుకుబడి అధికం ఔతున్నందున దానిని తగ్గించడానికి 1753 మే మాసంలో అహ్మద్ షా బహదూర్ తరువాత 18సంవత్సరాల " నాల్గవ ఘజీ - ఉద్- దీన్ ఖాన్ జంగ్ " (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) (మరణించిన మూడవ ఘజీ ఉద్- దౌలా - ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ కుమారుడు)ను సైనికాధికారిగా ఎన్నుకున్నాడు.
సఫ్దర్‌జంగ్‌కు వ్యతిరేకంగా ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ సైన్యాలను సమీకరించాడు. తరువాత మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో ఉన్న షియా సున్ని మరియు ఆఫ్ఘన్ - ఇరానీ - తురానీ మొదలైన ముస్లిం ప్రజల మద్య ఉన్న భేదాలను తగ్గించడానికి ప్రయత్నించాడు. సఫ్దర్ జంగ్ ఓడిపోయాడు. అయినప్పటికీ సఫ్దర్ జంగ్ మద్దతుదారు సలాబత్ ఖాన్ బహదూర్ మన్నించి అవధ్‌ను వదిలి వెళ్ళాలని షరతు విధించాడు.
నాల్గవ ఘాజీ ఉద్ - దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించబడ్డాడు. నాల్గవ ఘాజీ ఉద్ - దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ పరాక్రమం చక్రవర్తి అహ్మద్ షా బహదూరుకు వెరుపు కలిగించింది. మొఘల్ చక్రవర్తి నాల్గవ ఘాజీ ఉద్ - దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ వసూలు చేసిన 15,00,000 దాం లను తీసుకుని మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి
చెందిన 80,000 సైన్యాలకు వేతనం చెల్లించడానికి నిరాకరించాడు. మొఘల్ సైనికాధికారులు 32 మాసాల వేతనం కావాలని నిర్బంధించారు. అహ్మద్ షా బహదూర్ ఇమాద్ -ఉల్- ముల్క్‌ను అధికారం నుండి తొలగించాలని ప్రయత్నించాడు. ఇమాద్- ఉల్- ముల్క్ అక్విబత్ ముహమ్మద్‌ను పంపి చక్రర్తి అహమ్మద్ షాను ఖైదుచేయమని చెప్పాడు. తరువాత మరాఠీ సైనికాధికారి సదాశివరావు భౌతో కూటమిని ఏర్పరచుకుని 1754లో అహమ్మద్ షా బహదూర్‌ను పదవి నుండి తొలగించాడు.
జాట్ తిరుగుబాటు, 1754
సఫ్దర్‌జంగ్ అవధ్‌కు పారిపోయాడు. తరువాత మొఘల్ సైనికాధికారి జాట్ తిరుగుబాటుదారుల ఆధీనంలో ఉన్న భుర్త్పోర్ సూరజ్ మాల్ మీద దాడి చేసాడు. నాల్గవ ఘాజి ఉద్- దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) ను తిరిగి మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించిన తరువాత ఆయన తన సరికొత్త ఆయుధ సంపదతో తన సహాయ సైనికాధికారికి మద్దతుగా ఢిల్లీకి వెళ్ళాడు.[5] ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ మీద దండయాత్ర చేయమని అహ్మద్ షా బహదూర్ మరియు జావిద్ ఖాన్ సూరజ్ మాల్‌కు పంపిన రహస్య లేఖలు ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ చేతికి చిక్కాయి. ఆ లేఖలు ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ మరియు సూరజ్ మాల్ మద్య అశాంతికి దారితీసింది. ఈ అశాంతి తరువాత జావేద్ ఖాన్ నవాబ్ బహదూర్‌కు మరణశిక్ష విధిపుకు మరియు మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ ఖాన్ బహదూరును అంధుని చేయడానికి దారి తీసింది. ఈ సమాచారం విన్న తరువాత సఫ్దర్ జంగ్ జబ్బునపడి మరణించాడు.
[5]
తతువాత పాలన

మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా బహదూర్ రాజ్యాంగపరంగా బలహీనపడినప్పటికీ రాజకీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిఉన్నందున దూరంగా ఉన్న విశ్వసనీయమైన సామంతులు చందా సాహెబ్ మరియు ముజాఫర్ జంగ్‌లతో సత్సంబంధాలు కొనసాగించాడు.
అహమ్మద్ షా బహదూర్ తన చివరి పాలనలో ప్రముఘులు వారిలో వారు కలహించుకున్నారు. ఈ కలహాలు చక్రవర్తిని విసిగించాయి. ఆయన వాటి నుండి బయటపడడానికి ప్రయత్నించాడు. చక్రవర్తి కొందరు ప్రముఖుల పక్షం వహించి వారిసాయంతో మిగిలిన వారి మీద యుద్ధం ప్రకటించాడు. ఇందు వలన రాజ్యంలో చెలరేగిన కల్లోలం ఆరు మాసాల కాలం కొనసాగింది. నాల్గవ ఘాజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ మరాఠీల సాయంతో సఫ్దర్ జంగ్‌ను ఓడించాడు. తరువాత చక్రవర్తి పెద్ద సైన్యాలను సమీకరించి సికిందర్‌బాదు వద్ద నిలిపాడు. మరొక వైపు ఘాజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ మరాఠీ సైన్యాలతో మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా సైన్యాలను సికిందరాబాదు యుద్ధంలో మట్టుపెట్టాడు. చక్రవర్తి తన భార్యలు మరియు 8,000 సైన్యాలను వెంటపెట్టుకుని ఢిల్లికి
పారిపోయాడు. ఘజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ కూడా ఢిల్లీకి వెళ్ళి చక్రవర్తిని ఆయన తల్లిని 1754 జూన్ 25న ఖైదు చేసాడు. తరువాత అహ్మద్ షా బహదూర్ అంధునిగా చేయబడ్డాడు.
మరణం
అహమ్మద్ షా బహదూరు పదవి నుండి తొలగించబడిన తరువాత సలీంఘర్ కోటలో బంధించబడ్డాడు. ఆయన అక్కడ తన మిగిలిన జీవితం గడిపి 1775లో తన 50వ సంవత్సరంలో రెండవ షా ఆలం పాలనా కాలంలో మరణించాడు. 1788 లో ఆయన కుమారుడు బీదర్ బక్ష్ స్వల్పకాలం మొఘల్ సామ్రాజ్య పాలన చేసాడు.
ఇవి కూడా చూడండి

మొఘల్ సామ్రాజ్యం
అహమ్మద్ షా దుర్రానీ
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మొఘల్ చక్రవర్తులు
వర్గం:1725 జననాలు
వర్గం:1775 మరణాలు
వర్గం:తైమూరు వంశం
వర్గం:చెంఘీజ్ ఖాన్ వారసులు
వర్గం:భారతీయ ముస్లింలు

అహమ్మద్ షా బహదూర్

అలి గౌహర్ ఎన్ని సంవత్సరాలు జీవించాడు?


గుర్రము (ఆంగ్లం Horse) ఒక వేగంగా పరుగులెత్తే జంతువు. మానవుడు సుమారు క్రీ.పూ 4500 నుంచే గుర్రాలను మచ్చిక చేసుకోవడం నేర్చుకున్నాడు. క్రీ.పూ 3000- 2000 కల్లా ఇవి బాగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి. గుర్రాల శరీర నిర్మాణం, జీవిత దశలు, జాతులు, రంగు, ప్రవర్తన మొదలగు లక్షణాలను వివరించేందుకు విస్తృతమైన, ప్రత్యేకమైన పదజాలం ఉంది. predators దాడి చేసినపుడు వేగంగా పరిగెత్తడానికి వీలుగా వీటి శరీరం నిర్మితమై ఉంటుంది.
వీటికి ఐదు సంవత్సరాలు నిండేటప్పటికి మంచి యవ్వన దశలోకి వస్తాయి. సరాసరి జీవితకాలం 25 నుంచి 30 సంవత్సరాల మధ్యలో ఉంటుంది.
గుర్రాలను వాటి సామర్థ్యాలను బట్టి మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు.
మొదటి రకం గుర్రాలు మంచి శక్తి సామర్థ్యాలు కలిగి వేగంగా పరిగెత్తగలిగి ఉంటాయి.
రెండవ రకం కొంచెం నిదానంగా ఉండి, భారమైన పనులు చేయడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి.
మూడవ రకం జాతికి చెందిన గుర్రాలు మొదటి రెండు రకాల సంకరజాతిగా చెప్పుకోవచ్చు. ఇవి యూరోపులో ఎక్కువగా కనపడుతుంటాయి.
చల్ చల్ గుర్రం

చిన్నారుల్లో వివిధ మానసిక రుగ్మతలు నయం చేసేందుకు వివిధ వైద్య విధానాల్లో లొంగని వాటికి అరుదైన చికిత్స విధానం...ఈక్వెస్ట్రియన్ రైడింగ్ గుర్రపు స్వారీ థెరపీ. మనదేశంలో నిపుణులు పుష్ప బోపయ్య . పోలియో, పక్షవాతం... మెదడు, వెన్నెముక సమస్యలు... వినికిడి, భావ వ్యక్తీకరణ, స్థిమితం కోల్పోవడంవంటి వాటికి చక్కటి చికిత్స గుర్రపు స్వారీ.'గుర్రపు స్వారీ ఆటవిడుపు. సాహస క్రీడ. మానసిక వికాసం లోపించిన చిన్నారుల పాలిట చక్కటి చికిత్స సాధనం.గుర్రపు స్వారీని పిల్లలు ఇష్టపడతారు. స్వారీలో గుర్రాల నైపుణ్యాన్ని గ్రహించగలుగుతారు. స్వారీ చేయడం ఏకాగ్రతను పెంచుతుంది. ఆత్మవిశ్వాసాన్నీ అందిస్తుంది. కళ్లాలు పట్టుకోవడం, నిటారుగా కూర్చోవడం, అశ్వాన్ని దూకించడం, ఒక లయలో ముందుకు సాగడం... మెదడు, శరీరానికి మధ్య చురుకైన సమన్వయం ఏర్పడటానికి దోహదం చేస్తుంది.దాంతో మానసిక ఉత్తేజం కలుగుతుంది. ఈ చికిత్స కోసం పదేళ్ల పాటు సేవలందించి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న గుర్రాలను ప్రత్యేకంగా ఎంపిక చేస్తారు. చిన్న పిల్లలతో మసిలేందుకు, రౌతు తీరుని గమనించేందుకు వాటికి ముందే శిక్షణనిస్తారు. పిల్లల వైకల్యానికి అనుగుణంగా ఏ గుర్రంతో స్వారీ చికిత్స ఆరంభించాలన్నది నిర్ణయిస్తారు.స్వారీగా వెళ్లే మూడేళ్లు పైబడిన బాలలకు ఇరువైపులా సహాయకులు ఉంటారు.కండల సత్తువ పెరిగేలా, నడక తీరు మెరుగుపడేలా, శారీరక ఉత్తేజం ఒనగూరేలా చూస్తారు. (ఈనాడు 25.10.2009)
వర్గం:క్షీరదాలు

గుర్రం యొక్క సగటు వేగం ఎంత?


బొడిచెర్ల (ప్రకాశంజిల్లా) మార్కాపురం మండలానికి చెందిన ఒక గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రం మార్కాపురం పట్టణమునకు 12km దూరంలో మరియు జిల్లా కేంద్రం ఒంగోలుకు 90km దూరంలో ఉంది.[1]
గ్రామ చరిత్ర
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
బొడిచెర్ల గ్రామానికి బొడ్డుచెర్ల,బొడిచెర్ల అని రెండు రకాల పేర్లతో పిలుస్తారు. భూపతిపల్లి,బొందలపాడు,కారుమానుపల్లి,సూరేపల్లిమాల్యవంతునిపాడు మొదలగు గ్రామాలకు మధ్యలో ఉండటం వలన ఈ గ్రామానికి బొడ్డుచెర్ల అనే పేరు వచ్చింది.
గ్రామ భౌగోళికం
సమీప గ్రామాలు
సమీప మండలాలు
గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
గ్రామానికి వ్యవసాయం మరియు సాగునీటి సౌకర్యం
గ్రామ పంచాయతీ
గ్రామములో దర్శనీయ ప్రదేశములు/ఆలయాలు
=== శ్రీ వీరాంజనేయస్వామివారి ఆలయం===      బొడ్డుచెర్ల గ్రామంలో శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి వెలయడం వెనక ఒక విశిష్ట సంఘటన జరిగినట్లు చెప్పబడుతుంది.     సుమారు  400 సంవత్సరాల క్రితం పలనాటి బ్రహ్మనాయుడు మాచర్ల శ్రీ లక్ష్మీ చెన్నకేశవ స్వామి ని ప్రతిష్టించిన కాలంలోనే ఇక్కడ శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి వారి విగ్రహ ప్రతిష్ట కూడా జరిగిందని పెద్దల అభిప్రాయం. అప్పట్లో ప్రస్తుత స్వామి వారి ఆలయానికి 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో అన్నపురెడ్డివారిపాలెం అనే చిన్న గ్రామంలో అన్నపురెడ్డి ఇంటి పేరు గల కొన్ని కుటుంబాలు నివసిస్తుండేవి. వారికి తిమ్మాపురం, మల్యవంతునిపాడు,బొడ్డుచెర్ల,బొండలపాడు, భుపతిపల్లె,తిప్పాయపాలెం, సూరేపల్లి గ్రామ ప్రాంతాలలో పంట పొలాలు ఉండేవి. ఈ పొలాలు గుండ్లకమ్మ నది పరివాహక ప్రాంతంలో ఉండటం వలనను వర్షాలు సకాలంలో కురుస్తుండడం వలనను ఆ రోజుల్లో జొన్న పంట విస్తారం  పండించేవారు. అందులో ఒక కుటుంబం వారు బొడ్డుచెర్ల గ్రామానికి ఉత్తరదిశగా ఉన్న తిమ్మాపురం గ్రామంలో జొన్నపైరు వేశారు. ఆ భూమి యజమాని ఆ పొలంలో ఒక మంచెను ఏర్పాటు చేసుకొని తన 10 సంవత్సరాల వయసు గల కూతురు తోడుగా పిట్టల కాపలా కాసేవాడు. ఒకరోజు తన కూతురు చేను మధ్యలోని కి వెళ్లడం గమనించక కూతురు కోసం పెద్దగా పిలుస్తూ చేను చుట్టూ తిరుగుతుండగా చేను మధ్య నుండి ఏవో మాటలు వినిపించాయి. ఆ మాటలను బట్టి అక్కడకు వెళ్లి తన కూతురు సుమారు ఒక అడుగు ఎత్తు గల ఆంజనేయస్వామి విగ్రహాన్ని చేతితో పట్టుకొని మాట్లాడుతుండడం గమనించాడు. ఆ విగ్రహానికి నమస్కరించి తన చేతిలోని తీసుకుంటుండగా విగ్రహము చాలా బరువుగా ఉండి ఎత్తు పెరుగుతుండటం ఆశ్చర్యంతో గమనించి కిందకు దించి గ్రామంలోనికి పరుగు పరుగున వెళ్లి గ్రామస్తులకు విషయాన్ని తెలియజేశాడు. గ్రామస్తులు గుంపులు గుంపులుగా వెళ్లి పెరుగుతున్న విగ్రహాన్ని చూసి ఆశ్చర్యచకితులయ్యారు. ఇంతలో ఆ బాలికను స్వామి ఆవేశించి " నా విగ్రహాన్ని మీ గ్రామంలో ప్రతిష్ఠించుకొనండి, మీకు మేలు జరుగుతుంది" అని ఆదేశించాడు. పరిసర గ్రామాల నుండి జనం తండోపతండాలుగా వచ్చి స్వామి వారిని రాతిగాండ్ల బండిపై ఎక్కించుకొని జయజయధ్వానాలతో తీసుకుని వస్తుండగా విగ్రహం 12 అడుగుల ఎత్తుకు పెరిగింది. ప్రస్తుతం స్వామి వారి ఆలయం ఉన్న చోటుకు వచ్చేసరికి రాతిగాండ్లు తిరగక ఎద్దులు బండిని లాగలేక పోయాయి. ఎంత ప్రయత్నించినను బండి ముందుకు సాగలేదు. అప్పుడు మరల స్వామివారు బాలికను ఆవేశించి " ఈ గుండ్లకమ్మ సమీప స్థలమే నేను వెలయుటకు అనువైనది. ఇక్కడనే నన్ను ప్రతిష్టించండి" అని ఆదేశించగా ఒక మంచి ముహూర్తం వేదమంత్రాలతో శాస్త్రయుక్తంగా విగ్రహ ప్రతిష్టగావించారు. అన్నపురెడ్డి వంశీయుడైన ఆసామి స్వామివారికి గుడి నిర్మింపజేసాడు. నాటి నుండి బొడ్డుచెర్ల వీరాంజనేయ స్వామి చుట్టుపక్కల గ్రామ ప్రజలకు ఆరాధ్యదైవంగా వెలుగొందుతున్నది.
కొంతకాలానికి కంభం చెరువు నిర్మాణ సమయంలో కర్ణాటక ప్రభువులు శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి వారి మహత్యమును తెలుసుకొని వచ్చి స్వామి వారిని దర్శించి శిధిలావస్థలో ఉన్న గుడికి 15×15×15 అడుగుల విస్తీర్ణంలో గర్భాలయాన్ని సర్వాంగ సుందరంగా నిర్మించారు.
ఆ తర్వాత ఒంగోలు, కనిగిరి, పొదిలి, తర్లుపాడు, ప్రాంతాలు నెల్లూరు వెంకటగిరి ఆస్థానం వారి ఏలుబడిలో నున్నప్పుడు స్వామివారిని దర్శించి గర్భాలయం ముందు భాగాన కర్రతో సుందరమైన మందిరాన్ని నిర్మించారు. ఆలయం చుట్టూ ప్రహరీగోడను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.
పల్నాటిరెడ్డి రాజులు మార్కాపురం శ్రీ లక్ష్మీ చెన్నకేశవ స్వామి దర్శనార్థం వచ్చినప్పుడు శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి వారి మహిమను గూర్చి తెలుసుకొని స్వామివారిని దర్శించి విలువైన కానుకలు సమర్పించారు.
బొడ్డుచెర్ల ప్రాంతంలో వరుసగా కొన్ని సంవత్సరాలు వర్షాలు పడక పంటలు పండలేదు. పశువులకు నీరు,మేత కరువైనాయి. ప్రజలు పనులు లేక పొట్ట చేత పట్టుకొని పలు ప్రాంతాలకు వలసదారిపట్టారు. అన్నపురెడ్డి వంశీయులు వారికి ఉన్న స్థిరాస్తులు 70 ఎకరాల పంట పొలాలను శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి వారి ఆలయ పోషణార్థం సమర్పించి ఊరు వదిలి వెళ్ళిపోయారు.
ప్రతి సంవత్సరం శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి వారి ఆలయంలో ఉగాది, శ్రీరామనవమి హనుమాన్జయంతి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి.ఈ సందర్భంగా జరిగే బండలాగుడు పందాలు చూడడానికి చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుంచి ప్రజలు అధిక సంఖ్యలో వస్తారు.
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
గ్రామ ప్రముఖులు
గ్రామ విశేషాలు
మూలాలు
వెలుపలిలింకులు
[1] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,మార్చ్-28; 5వపేజీ.

బొడ్డుచెర్ల గ్రామంలో ఎక్కువగా పండించే పంట ఏది?


గ్రామాల విద్యుద్దీపాలకు సాధారణంగా ట్యూబ్ లైట్లు ఉపయోగిస్తారు. అవి కొన్నాళ్ళకు పాడైపోతాయి. అప్పుడు వాటిని పారవేస్తాం. దాని మూలంగా పర్యావరణం కలుషితమవుతుంది. పాడైపోయిన ట్యూబ్ లైట్లను తిరిగి వెలిగించడానికి అనేక పరిశోధనలు చేసి నిజామాబాదు జిల్లా, నవీపేట్ గ్రామానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త మండోజి నర్సింహాచారి ఒక విశిష్ట ఆవిష్కరణను చేసి ప్రసిద్ధులైనారు. ఆయన కనుగొన్న "చారీ ఫార్ములా" ద్వారా ఆగిపోయిన ట్యూబ్ లైట్లను వెలిగించడమే కాకుండా, పర్యావరణ వ్యర్థాలను అరికట్టవచ్చు. ఈ ఆవిష్కరణకు గాను ఆయనకు అనేక అవార్డులు వచ్చాయి.[1][2]
వీథి దీపాలు
సాధారణంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో గాని పట్టణ ప్రాంతాల్లో గాని వీధులలో దీప స్తంబాలకు (స్ట్రీట్ లైట్స్ పోల్స్ కు) ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ అమరిక కలిగి ఉంటాయి. ఈ డోమ్ ల యందు 6 విభాగాలతో పరికరాలు ఉంటాయి.
ఛోక్
స్టార్టర్
స్టార్టర్ హోల్డర్
డోమ్ లో ట్యూబ్ లైట్ జారి పడిపోకుండా అమరి ఉండటానికి, ట్యూబ్ లైట్ లో గల పిన్నులకు కనెక్షన్లు కలపడానికి, 2 హోల్డర్లు
క్రొత్త ట్యూబ్ లైట్ బల్బు
వీటన్నింటికి కనెక్షన్లు ఇవ్వడానికి రాగి తీగలు
ఈ విధంగా ట్యూబ్ లైట్ వెలగటానికి 6 విభాగాల పరికరాలతో డోమ్ ఉంటుంది. ఇందులో ఈ ట్యూబ్ లైట్ వెలగటానికి కచ్చితంగా 10 కనెక్షన్లు అవసరము పడతాయి, అవి ఛోక్ కు 2 కనెక్షన్లు, స్టార్టర్ కు 2 కనెక్షన్లు, ట్యూబ్ లైట్ కు రెండు చివరల రెండేసి పిన్నుల చొప్పున 4 పిన్నులకు గాను 4 కనెక్షన్లు మరియు పవర్ కొరకు 2 కనెక్షన్లు - ఇలా మొత్తం 10 కనెక్షన్లు కచ్చితంగా అవసరం పడతాయి, ఇందులో ఏ ఒక్క కనెక్షన్ ఉడిపొయినా, డోమ్ లోపలి బాగంలోనికి ఎలుకలు దూరి కనెక్షన్ వైర్లను కొరికి వేసినా, డోమ్ ఆరుబయట ప్రదేశంలో ఉండడం వలన వర్షపు నీరు అందులోనికి చేరినా దీపం వెలగదు. ఛోక్‌లు, స్టార్టర్‌లు, ట్యూబ్‌లు త్వర త్వరగా ఫెయిల్ అవ్వడం వలన వరుసగా ట్యూబ్ లైట్, ఛొక్, స్టార్టర్ - ఈ మూడు ఫెయిల్ అయిపోతాయి. అంతే కాకుండా పక్షులు డోమ్ ల పై వాలి పాడుచెయ్యడం వల్ల - ఇలా అనేక కారణాల వలన - ట్యూబ్ లైట్ వెలుగదు. దీనిని మరమ్మత్తు చెయ్యడానికి ఎలక్‌ట్రీషియను స్తంభం పై వరకు ఎక్కి ఆ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ను తన భుజముపైన పెట్టుకొని క్రింది వరకు తీసుకచ్చి, దానిని సరి చేసి, మళ్లా తన భుజముపైన పెట్టుకొని స్తంభం పై వరకు ఎక్కి ఆ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ను అమరుస్తాడు. ఇలా చేయడానికి ఆ ఎలాక్ట్రిషను చాల శ్రమ పడాల్సి వస్తుంది. ఎందుకంటే ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ బరువుగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా ఆ డోమ్ లో ఉన్న ఛోక్ కూడా సుమారుగా 600 గ్రాములుగా ఉండి, అది కూడా బరువుకు మరో బరువు అదనంగా చేరి ఎలక్‌ట్రీషియనుకు అదనంగా బరువుతో పాటు అధిక పని భారము అవుతుంది. ఇటువంటి సమస్యలు తరుచుగా, నెలకు 2 నుండి 3 సార్లు, జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఇటువంటి సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ప్రైవేట్ ఎలక్‌ట్రీషియన్‌లు అయితే ఒక్క దీపాన్ని బాగు చేయడానికి 40/- రూపాయల నుండి 50/- రూపాయల వరకు ఛార్జ్ చేస్తారు. ఇటువంటి తరుచుగా వచ్చే సమస్యల వల్ల ఆ గ్రామ పంచాయితీకి, మున్సిపాలిటికి ఖర్చు భారము కూడా అధికంగా పెరుగుతుంది. చాల గ్రామా పంచాయితీ లలో అయితే వారికున్న బడ్జెట్ కు ఈ అధిక ఖర్చు భారము భరించ లేక ఎర్ర బల్బులకు మారి పోయారు. ఈ ఎర్ర బల్బులు మాత్రం విద్యుత్తు చాలా తీసుకుంటాయి. అంతేకాకుండా ట్యూబ్ లైట్ ఇచ్చినంత తెల్లటి వెలుతురును ఈ ఎర్ర బల్బు అసలు ఇవ్వదు.
పాడైపోయిన ట్యూబ్ లైట్లు-పర్యావణ కాలుష్యం
ఇంతేకాకుండా ఈ గొట్టపు దీపాలు పని చెయ్యడం మానేసిన తరువాత, ఆ పాత గొట్టం లోపలి భాగంలో విష పూరితమైన ప్లోరోసెంట్ పూత, మరియు పాదరసం మిగిలి వుంటాయి. ఇలా పాడయిన ప్రతి దీపపు గొట్టంలో సుమారుగా 3 మిల్లి గ్రాముల నుండి 4.6 మిల్లి గ్రాముల వరకు పాదరసం వుంటుంది. అందుకని వీటి మీద ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ముఖ్యమైన కొన్ని నిబంధనలను ప్రవేశ పెట్టారు. ఆ నిబంధనలు ఇలా ఉన్నాయ: గ్రామంలో మనుషులు, జంతువులు నివసించే ప్రదేశం నుండి దూరంగా - 10 కిలో మీటర్ల దూరంలోని ప్రదేశంలో - ఒక బుల్డోజర్ తో 10 సార్లు తవ్వితే ఎంతైతే లోతూ గొయ్యి ఏర్పడుతుందో అంత లోతు గొయ్యిలో ఈ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ మరియు సి. ఎఫ్ . ఎల్ లాంటి మెర్క్యూరీతో మిగిలి ఉన్న లైట్స్ అన్నియు పాతి పెట్టి మట్టితో పూడ్చి వెయ్యాలి. అయితే అప్పుడు దాని నుండి వెలుబడే పాదరసం బయటికి రాకుండా వుంటుంది.
కాని ప్రస్తుతం ఈ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ లను గ్రామాల్లో అయితే అక్కడి గ్రామా పంచాయితీ సిబ్బంది, మరియు అక్కడి ప్రజలు గాని ఈ నిబందనలు తెలియక..... చెరువుల్లో గాని కాలువల్లో గాని బావి లలో గాని వూరికి చివర్లో గాని నెల పైననే పార వేస్తున్నారు అవి అక్కడ పగిలిపోయి అక్కడి నేలను గాని, నీరును గాని, గాలిని గాని, వాతావరణాన్ని గాని ఏవిదంగా భయంకరమైన వ్యాదులకు దారి తీస్తుందో మరియు మన కంటిని మనమే పొడుచుకునే విదంగా ఈ నగ్న సత్యాన్ని ఈ క్రింది వివరణ ద్వారా తెలుసుకోండి........
వ్యర్థాల వల్ల మానవాళికి నష్టాలు
ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ పగిలి పోవడం వల్ల దానిలో మిగిలిన మెర్క్యూరీ మరియు ప్లోరోసెంట్ ద్వారా మానవులకు, జంతువులకు వ్యాపించేవ్యాధులు మరియు వాటి వల్ల కలిగే నష్టాలు
బ్రెయిన్ ట్యూమర్ మరియు ఆర్గానిక్ ట్యూమర్లు వస్తాయి.
కార్నియా దెబ్బ తినడం.
ట్రిమ్మర్ అనె వ్యాధి సోకి కను బొమ్మలు, పెదవులు, నాలుక, మరియు చర్మానికి ఈ వ్యాధి సొకుతుంది. మరియు చర్మం స్పర్శ గుణాన్నికోల్పోతుంది.
నాలుక మరియు కను బొమ్మలు మండుట.
మెర్క్యూరీ వాయువును పీల్చడం వలన ఊపిరి తిత్తుల్లో అధిక నీరు చేరి తద్వారా ఉపిరితిత్తులు పని చేయడం ఆపి వేసి మనిషి మరణిస్తాడు.
కార్నియా వలన బ్యాండ్ కెరొటొపత్తి జరిగి రోగం వస్తుంది.
షార్ట్ టర్మ్ మోమరి లాస్ వ్యాధి వలన సెకనులలో జ్ఞాపక శక్తిని మరచి పోవడం ప్రతి విషయము జ్ఞాపకము ఉండక పోవడం.
రాత్రిలయందు నిద్ర రాక పోవడం.
రక్త పోటు పెరిగి మనిషి మరణించడం.
నరాల వ్యవస్థను దెబ్బ తీయడం.
కిడ్నీలు దెబ్బతిని స్పర్శ తెలియక పోవడం.
కడుపులో తిప్పు, డయేరియా, ఛాతీ నొప్పి రావడం.
దగ్గులో రక్తం పడడం.
ఉపిరితిత్తుల వ్యవస్థ దెబ్బతినడం.
మెటల్ ప్యుమ్ జ్యరము రావడం
మెర్క్యూరీ మరియు క్లోరైడ్ తో కలిసిన వాయువును పిలిస్తే బ్రెయిన్ ట్యూ మర్లు మరియు శరీరం పైన ట్యూమర్లు (గడ్డలు) గా ఏర్పడి ఇవి కేన్సర్ గామారి మనిషి మరణిస్తాడు.
ఒక ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ పగిలిపొయినప్పుడు దాని నుండి వెలుబడే మెర్క్యూరీ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల వరకు ఉంటుంది.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ గనుక శుభ్రమైన నీటిలో కలిస్తే సుమారుగా 22,685 లీటర్ల శుభ్రమైన నీరు అపరిశుభ్రమైన నీరుగా మారుతుంది. ఈ అపరిశుభ్రమైన నీరును త్రాగితే అనేక రోగాలు వస్తాయి.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ భూమిలో కలిస్తే సుమారుగా 5 ఎకరాల విస్తీర్ణం గల భూమి, అపరిశుభ్రమైన భూమిగా మారి ఆ అపరిశుభ్రమైన భూమిలో ఎ పంటను పండించిన అపరిశుభ్రమైన పంట పండుతుంది. ఆ ఆహారాన్ని తిన్నవారు అనేకమైన రోగాల బారిన పడతారు.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ అక్కడి వాతావరణం (గాలి) లో గనక కలిస్తే శుభ్రమైన గాలి అపరిశుభ్రమైన గాలిగా మారి అక్కడివాతావరణం కలుషితమై అక్కడ జీవించిన వారు అనేకమైన రోగాల బారిన పడతారు.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ గల వాయువును ఒక కుందేలు పిలిస్తే అది కొన్ని సెకనులలోనె మరణిస్తుంది
ఈ మెర్క్యూరీ అనేది టాక్సిటీ అనే విభాగానికీ చెందినది, అనగా విశాపురితమైన విబాగానికి చెందినది కాబట్టి మనవవులకు ఇది ప్రమాద కరమైనది .
చేపలను నివసించే చెరువుల్లో గాని కాలువల్లో గాని నదుల్లో గాని సముద్రాలలో గాని ఆ నీటిలో ఈ మెర్క్యూరీ గనుక కలిస్తే ఆ చేపలు మరణిస్తాయి, అంతే కాకుండా ఆ నీటిలో జీవించే ఇతర జీవులు కూడా మరణిస్తాయి, ఆ చేపలను గనక మానవులు ఆహారంగా తీసుకుంటే ఆ మెర్క్యూరీ మన శరీరం లోనికి వెళ్లి అనేక రోగాల బారిన పడి మరణిస్తారు.
మెర్క్యూరీ  ద్వారా వ్యాపించే మరి కొన్ని రోగాలు

మెర్క్యూరీ వాతావరణంలో గాని, నీటిలో గాని, భూమిలో గాని, కలవకుండా నియంత్రిచడానికి ఎన్నో నిబంధనలు ఉన్నాయి. కాని ఈ మెర్క్యూరీ వాతావరణంలో కలిసిన, నీటిలో కలిసిన, భూమిలో కలిసిన తర్వాత జరిగే భయంకర పరిణామలనుండి మనల్ని మనం కాపాడుకోవడానికి ఇప్పటి వరకు ఎటువంటి జాగ్రత్తలు గాని పరికరాలు గాని లేవు. కాబట్టి ట్యూబ్ లైట్ లో గల మెర్క్యూరీని తిరిగి ఉపయోగించాలి, కాని అది ప్రస్తుతం జరగడం లేదు ఎందుకంటే ప్రస్తుతం ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్లు మళ్ళి వెలిగించే పరికరము ఎక్కడ లేదు, దాని కారణంగా ఆ పేయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ లో మిగిలిన మెర్క్యూరీ చాల ప్రమాద కారిగా మారుతుంది.
చారి ఫార్ములా

అయితే ఈ పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని నివారించేందుకు మండోజి నర్సింహాచారి కనిపెట్టిన ప్రయోగము ద్వారా ప్రపంచములోనే మొట్ట మొదటి సారిగా ఆ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను మళ్ళి వెలిగించి చొక్, స్టార్టర్ అసలే లేకుండా మరియు ముఖ్యంగా ఆ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ లో మిగిలిన మెర్క్యూరీని పూర్తిగా వినియోగించి కొన్ని సంవత్సరాలవరకు మళ్ళి వెలిగి తర్వాత రెండో సారి ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ పేయిల్ అవుతుంది. అప్పుడు ఆ ట్యూబ్ లైట్ ఎక్కడ పార వేసిన అక్కడి వాతావరణాన్ని గాని, నీటిని గాని, భూమిని గాని ఏవిదంగానూ కలుషితం చేయదు. ఈ అద్భుతమైన పనితనము ప్రపంచములోనే కేవలం మండోజి నర్సింహాచారి కనిపెట్టిన "చారి పార్ముల"తో మాత్రమే సాద్య పడుతుంది. ఎందుకంటే ఇది ఆయన ద్వారా పేటెంట్ పొందిన ప్రయోగము.
ఈ విషయాలన్నింటిని దృష్టిలో పెట్టుకొని ఆయన ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను మళ్ళి వెలిగించే ప్రయోగాన్ని కనుక్కున్నారు. అంతే కాకుండా ఈ ట్యూబ్లైట్ లో వుండే రెండు పిలమెంట్స్ సైతం ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను మరియు ట్యూబ్ లైట్ కు సాధారణంగా ఉపయోగించే చౌక్ మరియుస్టార్టర్ ను కూడా పూర్తిగా తొలగించి అసలు వాటి అవసరము లేకుండానే రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను సైతంమళ్ళి వెలిగించే ప్రయోగాన్ని “చారి పార్ములా”ను  కనుక్కున్నారు.
రెండు వైపులా  పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి  ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను  చౌక్ మరియు స్టార్టర్ లేకుండా  తిరిగి వెలిగించు  ”చారిపార్ములా”ను  స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్  డోమ్ ల యందు అమరిస్తే భ్రహండమైన పలితాల్ని పొందడమే కాకుండా విజయ వంతంగా  స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ వెలుగుతూనే వుంటాయి ఇలా  ఒక్క  ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ దానిలో మిగిలివున్న మెర్క్యూరీ మరియుప్లోరోసెంట్ యొక్క  పరిమాణాన్ని బట్టి సంవత్సరం నుండి రెండు సంవత్సరాల వరకు వెలిగి తర్వాత  దానిలో మిగిలివున్న మెర్క్యూరీ మరియు ప్లోరోసెంట్పూర్తిగా అయిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ మళ్ళి రెండో సారి  ఫైయిల్ అవుతుంది. ఈ  రెండో సారి  ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ లో మెర్క్యూరీ మరియుప్లోరోసెంట్ పూర్తిగా వినియోగించుకోవడం వలన వీటి  పరిమాణము  శూన్యము కాబట్టి ఈ  ట్యూబ్ లైట్  వల్ల  పర్యవరణామును మెర్క్యూరీ బారిన పడకుండాపూర్తిగా  కాపడుకోవచ్చును, మరియు మెర్క్యూరీ విభాగంలో ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను  కాపాడడంలో ఈ ప్రయోగం ఎంతో దోహదపడుతుంది.  ఈ పద్దతిప్రపంచములోనే ఎక్కడ లేదు కేవలం మన ఈ “చారి పార్ములా”లో మాత్రమె  వుంది ఎందుకంటే ఇది మన  ద్వార  పేటెంట్  అయిన ప్రయోగము కాబట్టి.
"చారి పార్ములా"తో పర్యవరణము మరియు ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడే విషయం నుండి స్ట్రీట్ లైట్స్ విషయానికి వస్తే.........రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను చౌక్ మరియు స్టార్టర్ లేకుండా తిరిగి వెలిగించు ”చారి పార్ములా”ను  స్ట్రీట్ లైట్స్ట్యూబ్ లైట్  డోమ్ ల యందు అమరిస్తే భ్రహండమైన పలితాల్ని పొందడమే కాకుండా విజయ వంతంగా  స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్  డోమ్ ల యందు ఫైయిల్అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ వెలుగుతూనే వుంటాయి ఇలా  ఒక్క  ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ దానిలో మిగిలివున్న మెర్క్యూరీ మరియు ప్లోరోసెంట్ యొక్క పరిమాణాన్ని బట్టి సంవత్సరం నుండి రెండు సంవత్సరాల వరకు వెలిగుతాయి.
మరో ముఖ్యమైన విషయము ఏమిటంటే గ్రామా పంచాయితి స్ట్రీట్ లైట్స్ విభాగంలో పని చేసే ఎలేక్ట్రిషన్ కు గాని, మున్సిపాలిటి స్ట్రీట్ లైట్స్విభాగంలో పని చేసే ఎలేక్ట్రిషన్ కు గాని ఈ ”చారి పార్ములా” ప్రయోగము వారి వారి స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఉపయోగించడం వల్ల అధిక పనిభారముతో పాటు అధిక శ్రమ భారము తగ్గింది.
ఈ ఆవిష్కరణపై అభిప్రాయాలు
చారి ఫార్ములాను ఉపయోగించిన వివిధ వ్యక్తులు తమ అభిప్రాయాలను తెలియజేసారు.
ట్యూబ్ లైట్ వెలగటానికి కచ్చితంగా 10 కనెక్షన్లు అవసరము పడతాయి, అవి చౌక్ కు 2 కనెక్షన్లు మరియు స్టార్టర్ కు 2 కనెక్షన్లు మరియు క్రొత్త ట్యూబ్ లైట్ కు రెండు చివరల రెండేసి పిన్నుల చొప్పున 4 పిన్నులకు గాను 4 కనెక్షన్లు మరియు ఫవర్ కనెక్షన్ కొరకు 2 కనెక్షన్లు ఇలామొత్తానికి కలిపి 10 కనెక్షన్లు కచ్చితంగా అవసరం పడతాయి, ఎందులో ఎ ఒక్క కనెక్షన్ ఉడిపొయిన మరియు చౌక్ లు స్టార్టర్ లు ట్యూబ్ లైట్ లు త్వరత్వరగా పెయిల్ అవ్వడం వలన మరియు డోమ్ లోపలి బాగంలోనికి ఎలుకలు దూరి కనేక్సన్ వైర్లను కొరికి వేయడం వలన మరియు డోమ్ స్ట్రీట్ పోల్ ఓపెన్ప్లేస్ లో (ఆరుబయట ప్రదేశం) లో వుండడం వలన వార్ష కాలం వర్షపు నీరు అందులోని చోకేలోనికి చేరి చౌక్ డైరెక్ట్ అయ్యి ఒకే సారి వరుసగా ట్యూబ్ లైట్, చౌక్, స్టార్టర్ ఈ మూడు ఫెయిల్ అయిపోతాయి. దీని వలన మరియు కాకులు, పక్షులు డోమ్ ల పై వాలి డిస్ట్రబ్ చేయడం వలన ఇలా అనేక కారణాల వలన ట్యూబ్ లైట్ వెలుగదు. దీని కారణంగా ఎలాక్ట్రిషను స్ట్రీట్ లైట్స్ పోల్ పై వరకు ఎక్కి ఆ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ను ఎలాక్ట్రిషను తన భుజముపైన పెట్టుకొని క్రిందివరకు తీసుకచ్చి దానిని సరి చేసి మళ్ళి తన భుజముపైన పెట్టుకొని స్ట్రీట్ లైట్స్ పోల్ పై వరకు ఎక్కి ఆ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ను అమరుస్తాడు ఇలాచేయడానికి ఆ ఎలాక్ట్రిషను (మాకు) కు చాల శ్రమ పడాల్సి వస్తుంది. ఎందుకంటే ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ బరువుగా వుంటుంది అంతేకాకుండా ఆ డోమ్ లోవున్న చౌక్ కూడా సుమారుగా 400 గ్రాముల నుండి 500 గ్రాముల వరకు వుండి అది కూడా బరువుకు మరో బరువు అదనంగా చేరి ఎలాక్ట్రిషనుకు అదనంగా బరువుతో పాటు అధిక పని భారము అవుతుంది. ఇటువంటి సమస్యలు తరుచుగా నెలకు 2 నుండి 3 సార్లు జరుగుతూనే ఉంటుంది. దీని వల్లఅధిక ఖర్చు భారాము భరించ లేక గ్రామా పంచాయితీ, ఎర్ర బలుపులకు మారి పోయారు. ఈ ఎర్ర బలుపులకు మాత్రం విద్యుత్తూ చాల తీసుకుంటుంది.అంతేకాకుండా ట్యూబ్ లైట్ ఇచ్చినంత తెల్లటి వెలుతురును ఈ ఎర్ర బలుపు అస్సలు ఇవ్వదు.
కాని చాఅరి పార్ముల రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను చౌక్ మరియు స్టార్టర్ లేకుండా తిరిగివెలిగించు ”చారి పార్ములా”ను మా స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఉపయోగించాక పైన తెలిపిన సమస్యలన్నింటిని మాటుమాయమ్ చేసేసింది.అసలు ఈ “చారి పార్ములా”ప్రయోగంలో కేవలం 4 కనెక్షన్లు మాత్రమే ఉపయోగించి పూర్తీ చేయడమైనది. కాని సాధారణంగా మేము ఉపయోగించే చౌక్, స్టార్టర్, క్రొత్త ట్యూబ్ లైట్ సెట్ లో మాత్రం 10 కనెక్షన్లు ఉండేటివి, మీ ద్వారా 6 కనెక్షన్లు తొలిగించడమే కాకుండా మాకు అధిక సమస్యలను తెచ్చి పెట్టె చౌక్, స్టార్టర్ ను పూర్తిగా తోలిగించేశారు. మరియు అతి పెద్ద సమస్య ఏమిటంటే ట్యూబ్ లైట్ సెట్ వేలుగాక పొతే అందులో స్టార్టర్ ఫైయిల్ అయ్యిందా, చౌక్ ఫైయిల్అయ్యిందా, ట్యూబ్ లైట్ ఫైయిల్ అయ్యిందా, లేదా ట్యూబ్ లైట్ 4 పిన్నుల కనెక్షన్ లలో ఏదైనా ఒక కనెక్షన్ ఉడిపోయ్యిందా, చౌక్కున్న 2 కనెక్షన్ లలోఏదైనా ఒక కనెక్షన్ ఉడిపోయ్యిందా, స్టార్టర్కున్న 2 కనెక్షన్ లలో ఏదైనా ఒక కనెక్షన్ ఉడిపోయ్యిందా, ఇలా అనేక సమస్యలు మాకుండెటివి. కాని మీప్రయోగం వల్ల ఈలాంటి ఎలాంటి సమస్యలు లేకుండా అంతేకాకుండా రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను సైతంవెలిగించి, ట్యూబ్ లైట్ లో రెండు వైపులా రెండేసి పిన్నుల కనెక్షన్లు చొప్పున వుండే 4 పిన్నులకు ఇచ్చే 4 కనెక్షన్లుకు గాను మీ ప్రయోగం ద్వారా ట్యూబ్ లైట్లో రెండు వైపులా రెండేసి పిన్నుల కనెక్షన్లు బదులుగా అటు వైపు ఒక్క పిన్నుకనెక్షన్ వాడి, ఇటు వైపు ఒక్క పిన్నుకనెక్షన్ వాడి ఇలా కేలం 2 పిన్నులకుకనెక్షన్లు మాత్రమే ఉపయోగిచారు. సాధారణంగా మేము ఉపయోగించే ట్యూబ్ లైట్ లోవున్న 4 పిన్నులలోకనెక్షన్ల లలో ఎ ఒక్కటి కనెక్షన్ లేకున్న ట్యూబ్లైట్ వెలుగదు. అలాంటిది మీరు 2 పిన్నులకు కనెక్షన్లు మాత్రమే ఉపయోగించి రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను సైతంవెలిగించి, మాకు ఎంతో బాదగా చెప్పుకునే పని భారాన్ని తగ్గించడమే కాకుండా చాల సమయాన్ని ఆధా చేసి ఆ సమయాన్ని ఇతర అభివృద్ధి పనులకుకేటాయిస్తున్నాము . ఇది మాకు ఎంతో సంతోషాన్ని ఇస్తుంది. మీ ప్రయోగంతో మేము ట్యూబ్ లైట్స్ వెలిగించాలంటే ఎలక్ట్రికల్ షాప్స్ కు వెళ్ళట్లేదు..... మాఆఫీసులో చెత్త కుప్పగా పార వేసిన ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ దగ్గరికి వెళ్తున్నాము.
గ్రామ పంచాయితి మరియు మున్సిపాలిటి స్ట్రీట్ లైట్స్ (వీధి స్తంభాలు) లకు.... రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్లైట్ ను చౌక్ మరియు స్టార్టర్ లేకుండా తిరిగి వెలిగించు ”చారి పార్ములా”ను  స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్  డోమ్ ల యందు ఉపయోగించడం వలన ఆ గ్రామపంచాయితిలకు  మరియు మున్సిపాలిటిలకు ఎన్నో డబ్బులు మిగిలించవచ్చు, ఎందుకంటే చౌక్ లు గాని, స్టార్టర్ లు గాని, క్రొత్త ట్యూబ్ లైట్స్ గాని కొనడము వుండదు, కాబట్టి  డబ్బులు ఆదా చేయ వచ్చును. ఈ  ఆదా చేసిన డబ్బులను  వేరే ఇతర అభివృద్ధి  పనులకు ఉపయోగిస్తూ, ఆ సంస్తలనుఅభివృద్ధి  పదంలో ముందుకు తీసుకెళ్ల వచ్చును. ఈ "చారి'స్ పార్ములా ఐక్య రెడ్"ను సంవత్సరము పాటు గ్రామ పంచాయితి గాని, మున్సిపాలిటి గానిఅవలంబిస్తే సంవత్సరానికి వారికయ్యే ఖర్చులో 40% వరకు ఆదా చేయవచ్చును. (అనగా ఒక గ్రామం లోని గ్రామ పంచాయితీకి వారి స్ట్రీట్ లైట్స్ సంవత్సరము పాటు విజయ వంతంగా వెలగటానికి ఈ రోజుల్లో వున్నా సాదారణ పద్ధతి ద్వార అమలు చేస్తే రూపాయలు పది లక్షలు (రూ.10,00,000) ఖర్చు అయితే, ఈ మన "చారి'స్ పార్ములా " ద్వారా రూపాయలుఆరు లక్షలు (రూ.6,00,000) ఖర్చు అవుతుంది. ఈ ప్రయోగమును మన ప్రయోగముద్వారా చాల గ్రామాల్లో ప్రాక్టికల్ గా చేసి నిర్దారణ చేయబడింది.
చారీ ఫార్ములా-ప్రయోగాత్మక అమలు
ఒక గ్రామంలోని గ్రామ పంచాయితీకి ఈ "చారి'స్ పార్ములా " ద్వారా ముగ్గురేసి నిరుద్యోగ యువకులకు సంవత్సరం పాటు జీతాన్ని ఇచ్చి ఉపాదిని కల్పించింది. కొన్ని నోటిపైడ్ గ్రామా పంచాయితీల్లోనైతే ఈ ప్రయోగాన్ని సంవత్సరము పాటు విజయ వంతంగా అమలు చేయడమైనది. ఇలా 500 స్ట్రీట్లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ లు వున్నా గ్రామా పంచాయితీలో వారి మాటల్లోనే వారికి సంవత్సరానికి ఐదు లక్షలు ఖర్చు అవుతుంది కానీ వారు ఈ చారి ఫార్ములాను సంవత్సరానికి మూడు లక్షలు రూపాయలు మాత్రమే ఖర్చు చేస్తున్నారు. అనగా రెండు లక్షల రూపాయల ఆదా.
ఆ గ్రామ పంచాయితీ వారి ఈ విషయాల్ని అంగికరించి, అప్పుడు ఆ గ్రామ అభివృద్ధి కమిటి ఆధ్వర్యంలో ఆ జిల్లాకు చెందిన, ఆర్.టి.పి., ఎన్.ఐ.ఆర్.డి; (భారతప్రభుత్వం, హైదరాబాదు, కో-ఆర్డినేటర్ ఆ గ్రామా సర్పంచ్ వీరందరి సమక్షములో ఒప్పందాలను చేసుకొని వారందరి సమక్షములో ఒప్పంద పత్రాన్నివ్రాసుకొని, గ్రామంలో ప్రారంభించారు. అప్పుడు ఆ గ్రామంలోనే నివసించే ఇద్దరు నిరుద్యోగ యువకులకు సంవత్సరము పాటు ఒక్కోరికి నెలకు జీతంగా మూడు వేల (రూ.3,000/-) చొప్పున ఇద్దరికెసి నెలకు జీతాలకు ఆరు వేలు (రు.6,000/-) ఇలా సంవత్సారానికి జీతాలకు రూపాయలు డెబ్బై రెండు వేలు (రూ.72,000/-) ఖర్చు అవుతాయి, మిగిలిన రూపాయలు రెండు లక్షల ఇరవై ఎనిమిది వేలు (రూ.2,28,000/-) లనుండి ఆ గ్రామంలోని 500 స్ట్రీట్ లైట్స్ట్యూబ్ లైట్స్ కు రూపాయలు ఒక్క లక్ష అరువై ఎనిమిది వేల రూపాయలను (రూ.1,68,000/-) సంవత్సరం పాటు ఖర్చు పెట్టిన, మిగిలిన రూపాయలు అరవై వేల రూపాయల్ని (రూ.60,000/-) ఆ జిల్లాకు చెందిన జిల్లా ఐక్య టెక్నోవెషన్, ఆర్.టి.పి., ఎన్.ఐ.ఆర్.డి, (భారత ప్రభుత్వం, హైదరాబాదు; కో-ఆర్డినేటర్జాబితాలోనికి వెళ్తాయి. (ఇలా ఆ జిల్లా కో-ఆర్డినేటర్ నెలకు జీతముల రూపాయలు ఐదు వేల రూపాయల్ని (రూ.5,000/-) సంవత్సరం పాటుతీసుకోవచ్చును)............ అనగా ఈ "చారి'స్ పార్ములా ఐక్య రెడ్"ను ఉపయోగించడం వలన...... 500 స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ లు వున్నా ఒకగ్రామంలోని గ్రామ పంచాయితీకి ఈ ”చారి పార్ములా”ద్వారా ముగ్గురేసి  నిరుద్యోగ యువకులకు సంవత్సరం  పాటు జీతాన్ని ఇచ్చి ఉపాదిని ఇస్తూ ఆ గ్రామాపంచాయితీకి డబ్బులను ఆదా చేస్తూ, అతి ముఖ్యమైన పర్యవరణాము మరియు ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడుతూ, ముందుకు దూసుకుపోవచ్చును.
"చారి'స్ పార్ములా "ద్వార సంవత్సరానికి అయ్యే ఖర్చుల వివరాలు

వివరంఖర్చు500 స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్స్ కు ఖర్చురూ.1,68,000/-ఇద్దరు నిరుద్యోగ యువకుల జీతాలకురూ.72,000/-జిల్లా కో-ఆర్డినేటర్ జీతాలకురూ.60,000/-“చారి పార్ములా”ను ఉపయోగించడంవల్ల ఖర్చురూ.3,00,000/-పాత పద్ధతిలో వారికి సంవత్సరానికి అయ్యే ఖర్చురూ.5,00,000/-ఆ గ్రామా పంచాయితీకి సంవత్సరానికి మిగిలిన డబ్బులురూ.2,00,000/-
ఇలా భారతదేశంలోని ప్రతీ గ్రామ పంచాయితీ మరియు గ్రామ పంచాయితీలోని గృహలన్ని, మరియు మున్సిపాలిటి, మరియుమున్సిపాలిటిలోని గృహలన్ని ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ మరియు సి. ఎఫ్.ఎల్ లాంటి మెర్క్యూరీతో మిగిలి ఉన్న లైట్స్ అన్నియు "చారి'స్ పార్ములాఐక్య రెడ్"ను ఉపయోగించి మళ్ళి వెలిగించుకొని కొంత కాలం తర్వాత మళ్ళి రెండో సారి ఫెయిల్ అయ్యాక వాటిని పార వేస్తె అక్కడి నేలను గాని, నీరునుగాని, గాలిని గాని, వాతావరణాన్ని గాని ఏవిదంగా భయంకరమైన వ్యాదులకు రాకుండా కాపాడడమే కాకుండా అతి ముఖ్యమైన పర్యవరణాము మరియుప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడుతుంది. కాబట్టి క్రొత్తగా ఎన్నుకోబడ్డ సర్పంచులందరూ మరియు మీ గ్రామ పంచాయితీకి మీరే ప్రథమ పౌరుడు కాబట్టిదయచేసి..... అతి ముఖ్యమైన పర్యవరణాము మరియు ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపడుకోవటానికైన ఈ
“చారి పార్ములా”ను మీ గ్రామ పంచాయితీలో ఉపయోగించి, మరియు గ్రామ పంచాయితీలోని గ్రుహలన్నింటిల్లో ఉపయోగించేలా చేసి మీ భూమీ, నెల, గాలి మెర్క్యూరీ బారిన పడకుండా పర్యవరణాము మరియు ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడుకుందాము. నేను ఈ ప్రయోగాని కనిపెట్టినందుకు గాను నాచిరకాల కోరిక....
మూలాలు

చారి ఫార్ములా వీడియోలు
Discovery Channel(TLC channel) interview on "CHARY FORMULA"
https://youtu.be/6Zp5fp1NJBs

ఇతర లింకులు

వర్గం:భారతదేశ ఆవిష్కరణలు

గ్రామాల వీధిదీపాలు - చారి ఫార్ములా

పొట్టి శ్రీరాములు మొదటి సరి గాంధీ ను ఎక్కడ కలిసాడు?


మహా సముద్రం లేదా మహాసాగరం (Ocean), భూగోళం యొక్క జలావరణంలో ప్రధాన భాగం. ఉప్పు నీటితో నిండిన ఈ మహా సముద్రాలు భూమి ఉపరితలము పై 71% పైగా విస్తరించి ఉన్నాయి. వీటి మొత్తం వైశాల్యం 36.1 కోట్ల చదరపు కిలో మీటర్లు. ప్రపంచం సముద్ర జలాలలో దాదాపు సగ భాగము 3,000 మీటర్లు (9,800 అడుగులు) ఫైగా లోతైనవి. సరాసరి మహాసముద్రాల 'సెలైనిటీ' (ఉప్పదనం) దాదాపు మిలియనుకు 35 వంతులు (3.5%). దాదాపు అన్ని సముద్ర జలాల సెలైనిటీ మిలియనుకు 31 నుండి 38 వంతులు ఉంటుంది. మహాసాగరాలన్నీ కలిసి ఉన్నా గాని వ్యావహారికంగా ఐదు వేరు వేరు మహాసాగరాలుగా గుర్తిస్తారు. అవి పసిఫిక్ మహాసముద్రం, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, హిందూ మహాసముద్రం, ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం మరియు దక్షిణ మహాసముద్రం.
ప్రధానాంశాలు
ఐదు మహాసముద్రాలు అని చెప్పబడుతున్నా గాని ఇవన్నీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయిన పెద్ద నీటి భాగాలు. కనుక దీనిని ప్రపంచ మహాసముద్రం అని చెప్పవచ్చును.[1][2]. ఈ విషయం జలావరణ శాస్త్రం అధ్యయనంలో ప్రధానమైన అంశం.[3]
మహా సముద్రాలలో కొన్ని చిన్న భాగాలను సముద్రాలు, సింధుశాఖలు అని అంటారు. అధికంగా అక్కడి భూభాగం లేదా దేశం లేదా ప్రాంతం బట్టి ఈ సముద్రాల, సింధుశాఖల పేర్లు ఉంటాయి. కొన్ని జలాశయాలు పూర్తిగా భూమిచే చుట్టబడి ఉంటాయి. (అంటే ఇతర సముద్రాలతో కలసి ఉండవు). కాస్పియన్ సముద్రం, అరల్ సముద్రం, గ్రేట్ సాల్ట్ లేక్ ఈ కోవలోకి వస్తాయి. నిజానికి ఇవి పెద్ద ఉప్పునీటి సరస్సులే గాని సముద్రాలు కాదు.
భౌగోళికంగా మహాసముద్రం అంటే భూగోళంపై నీటితో కప్పబడిన "సముద్రపు అడుగు". (ఓషియానిక్ క్రస్ట్). Oceanic crust is the thin layer of solidified volcanic basalt that covers the Earth's mantle where there are no continents.
భౌతిక లక్షణాలు
.
మొత్తం ప్రపంచ సముద్ర ఉపరితల వైశాల్యం 361 మిలియన్ చదరపు కిలోమీటర్లు. (139 మిలియన్ చదరపు మైళ్ళు.)[4]. మొత్తం ఘన పరిమాణం (volume) సుమారు 1,300 మిలియన్ క్యూబిక్ కిలోమీటర్లు. (310 మిలియన్ క్యూబిక్ మైళ్ళు.)[5], సరాసరి లోతు 3,790 మీటర్లు (12,430 అడుగులు).[4] సముద్రాలలో సగం పైగా నీరు 3,000 మీటర్లు (9,800 అడుగులు) కంటే ఎక్కువ లోతుగా ఉంది.[2] భూమి ఉపరితలం పైని 71% సముద్రంతో కప్పబడి ఉంది.[6] (వేరుగా ఉన్న సముద్రాలు కాకుండా).
మొత్తం హైడ్రోస్ఫియర్ మాస్ 1.4 × 1021 కిలోగ్రాములు. అంటే భూమి మాస్‌లో 0.023%. ఇందులో 2% లోపే మంచినీరు, మిగిలినది (అధికంగా సముద్రాలలో ఉన్న) ఉప్పునీరు.
రంగు
సముద్రాలు నీలంగా ఉంటాయని అభిప్రాయం ఉంది. కాని ఇది నిజం కాదు. నీటికి కొద్దిపాటి నీలం రంగు ఉన్నప్పటికీ అది అతిపెద్ద పరిమాణాలలో మాత్రమే కనుపిస్తుంది. ఆకాశం ప్రతిబింబం కూడా సముద్రం నీలంగా కనుపించడానికి కొద్దిగా దోహదం చేస్తుంది. కాని అది ప్రధాన కారణం కాదు.[7] నీటి కణాల కేంద్రాలు తమపై బడిన కాంతిలో ఎరుపు రంగు ఫోటానులను గ్రహిస్తాయి. వైబ్రేషనల్ డైనమిక్స్ ద్వారా (ఎలక్ట్రానిక్ డైనమిక్స్ కాకుండా) ప్రకృతిలో రంగు మార్పిడి సంభవించడానికి ఇది ఒకే ఒక ఉదాహరణ.[8]
పరిశోధనలు

పురాతన కాలంనుండి మానవుడు సముద్రాలపై ప్రయాణిస్తున్నప్పటికీ సముద్రాల నీటి అడుగుకు వెళ్ళడం ఇటీవల కాలంలోనే సాధ్యమయ్యింది.
ప్రపంచంలో అన్నింటికంటే లోతైన ప్రదేశం మెరియానా ట్రెంచ్ (Marianas Trench . ఇది పసఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉత్తర మెరియానా దీవులు ప్రాంతంలో ఉంది. దీని అత్యధిక లోతు 10,923మీటర్లు (35,838 అడుగులు) [9]
. 1951 బ్రిటిష్ నౌక "చాలంజర్ II" చే ఇది సర్వే చేయబడింది. అప్పుడు ఈ ట్రెంచ్‌లో అత్యంత లోతైన చోటుకు ఛాలెంజర్ డీప్ (Challenger Deep) అని పేరు పెట్టారు. 1960లో ట్రెయిస్టి అనే 'బాతీస్ఫియర్ ఇద్దరు మనుషులతో ఈ ఛాలెంజర్ డీప్ అడుగు భాగానికి చేరుకొంది.
ఇప్పటికీ సముద్రాంతరతలం చాలావరకు అన్వేషించబడలేదు.
విభాగాలు

సముద్ర భాగాలు అక్కడి భౌతిక, జీవ లక్షణాలను బట్టి, లోతును బట్టి కొన్ని ప్రాంతాలుగా విభజింపబడుతున్నాయి.
పెలాజిక్ జోన్ (pelagic zone) - భూమిపైని మొత్తం సముద్రాలను పెలాజిక్ జోన్ అని అంటారు. దీనిని ఆయా ప్రాంతాలలో ఉండే కాంతి, మరియు లోతును బట్టి మరికొన్ని ఉప విభాగాలుగా విభజించారు.
ఫోటిక్ జోన్ (photic zone) సముద్ర ఉపరితలం నుండి 200 మీటర్లకంటే తక్కువ లోతు ఉన్న భాగం. ఈ భాగంలో కాంతి ప్రసరంచడం వలన ఇక్కడ ఫొటో సింథసిస్ జరుగుతుంది. కనుక ఇక్కడ మొక్కలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. సముద్ర గర్భంలో ఎక్కువ జీవ వైవిధహయం ఫోటిక్ జోన్లోనే ఉంటుంది. ఫోటిక్ జోన్యొక్క పెలాజిక్ భాగాన్ని ఎపిపెలాజిక్ (epipelagic) అంటారు.
అఫోటిక్ జోన్ (aphotic zone) - 200మీటర్లకంటే ఎక్కువ లోతు గల ప్రాంతం. ఈ లోతులో ఫొటోసింథసిస్ జరుగదు గనుక ఇక్కడ వృక్ష జాతి ఉండే అవకాశం లేదు. అందువలన ఇక్కడ ఉండే జీవజాలం 'పైనుంచి' అనగా ఫోటిక్ జోన్నుండి మెల్లగా క్రిందికి దిగే ఆహారంపై (ప్రత్యక్షంగా గాని, పరోక్షంగా గాని) ఆధారపడవలసి వస్తుంది. అలా పైనుండి పడే ఆహారాన్ని మెరైన్ మంచు (marine snow) అని అంటారు. అది హైడ్రో థర్మల్ వెంట్స్ ద్వారా లభిస్తుంది.
పైన చెప్పిన విధంగా పెలాజిక్ జోన్ను ఫోటిక్ జోన్లో ఎపిపెలాజిక్ జోన్ అంటారు. అఫోటిక్ జోన్లో పెలాజిక్ జోన్ను లోతును బట్టి మరి నాలుగు విధాలుగా విభజించారు.
మీసోపెలాజిక్ జోన్ - అఫోటిక్ జోన్లో పైభాగం - ఈ జోన్ అట్టడుగు సరిహద్దు 10°C థర్మోక్లైన్ వద్ద ఉంటుంది. సాధారణంగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో ఈ మీసోపెలాజిక్ జోన్ 700మీ. - 1000 మీ. లోతుల మధ్య భాగంలో ఉంటుంది.
బేతిపెలాజిక్ జోన్ - 10°C మరియు 4°C థర్మోక్లైన్ మధ్యలో ఉండేది. ఈ జోన్ ఎగువ హద్దులు 700 మీ-1000 మీ. మధ్యన, దిగువ హద్దులు 1000మీ-4000మీ. మధ్యన ఉంటాయి.
అబిస్సల్ పెలాజిక్ జోన్ - అబిస్సల్ మైదానాల పైని భాగం. దీని దిగువ హద్దులు సుమారు 6,000మీ. లోతులో ఉంటాయి.
హదల్పెలాజిక్ జోన్ - ఇది సముద్రాంతర అఘాతాలలోని ప్రాంతం (oceanic trenches). ఈ జోన్ 6,000మీ. - 10,000మీ. లోతుల్లో ఉండే అట్టడుగు ప్రాంతము.
పైన చెప్పిన పెలాజిక్ అఫోటిక్ జోన్తో బాటు బెంతిక్ అఫోటిక్ జోన్లు ఉన్నాయి. ఇవి మూడు లోతైన జోన్లు.
బేతియల్ జోన్ - కాంటినెంటల్ స్లోప్ ప్రాంతంలో ఉంది. 4,000 మీటర్ల వరకు లోతు గలిగినది.
అబిస్స్లల్ జోన్ - 4,000మీ - 6,000 మీ. మధ్య లోతు గల సముద్రాంతర మైదాన ప్రాంతాలు.
హదల్ జోన్ - సముద్రాంతర అఘాతాలలోని హదల్పెలాజిక్ జోన్.
మరో విధంగా పెలాజిక్ జోన్ను రెండు ఉప ప్రాంతాలుగా విభజింపవచ్చును.
నెరిటిక్ జోన్ - continental shelves కు నేరుగా పైనున్న జల భాగం.
ఓషియానిక్ జోన్ - సంపూర్ఙంగా జల భాగం.
పెలాజిక్ జోన్ అన్ని వేళలా నీటి అడుగు భాగంలో ఉంటుంది. కాని లిట్టొరల్ జోన్ ప్రాంతం ఆటు, పోటుల హద్దుల మధ్య ప్రాంతాన్ని సూచిస్తుంది. అంటే ఈ భాగం పోటు సమయంలో మాత్రమే నీటి అడుగున ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతలోనే భౌగోళికంగాను, జీవ వైవిధ్యం పరంగాను భూతలం లక్షణాలనుండి సముద్రాంతర లక్షణాలు రూపాంతరం చెందడం గమనించవచ్చును.
ఈ ప్రాంతాన్ని ఇంటర్ టైడల్ జోన్ అని కూడా అంటారు.
పర్యావరణం
భూమి వాతావరణాన్ని సముద్రాలు చాలా పెద్దయెత్తున ప్రభావితం చేస్తాయి. ఋతుపవనాలకు, తుఫానులకు, ఇతర గాలులలకు సముద్రాలే పుట్టినిళ్ళు. సముద్రాంతర్గతంగా ప్రవహించే ప్రవాహాలు (ఉష్ణ లేదా శీతల ప్రవాహాలు) సమీప ఖండాలలో ఉష్ణోగ్రతను బాగా ప్రభావితం చేస్తాయి. భూమిపైని వాతావరణం ఉష్ఞోగ్రత నియంత్రించడంలోను, కొన్ని వాయువులను పీల్చుకోవడంలోనూ సముద్ర జలాలు చాలా ముఖ్యమైన ప్రభావం కలిగి ఉంటాయి.
ఆర్ధికం
సముద్రంలో ఎంతో ఉపయోగకరమైన మత్స్య సంపద లభిస్తుంది. చేపలూ, పీతల వంటి మరికొన్ని జాతులూ మానవునకు ఒక ముఖ్యమైన ఆహార వనరులు.
సముద్ర గర్భంలో నూనె, సహజ వాయుడు, మరికొన్ని విలువైన ఖనిజాలు లభిస్తాయి.
అంతర్జాతీయంగా సరకుల రవాణా అధికభాగం సముద్రం మీదనే జరుగుతుంది.
ఆంగ్ల వికీలో సంబంధిత వ్యాసాలు

ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం
అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం
హిందూమహాసముద్రం
మహాసముద్రశాస్త్రం
పసిఫిక్ మహాసముద్రం
అంతర్జాతీయ సముద్రయాన సంస్థ
మెడిటరేనియన్ సముద్రం
మార్జినల్ సముద్రం
సముద్రం
ఏడు సముద్రాలు
సముద్ర మట్టం
సముద్ర మట్టం పెరుగుదల
సముద్రం ఉప్పు
సముద్ర రాజ్యం
నీరు
ప్రపంచ మహాసాగర దినం
మెరైన్ బయాలజీ
పెలాజిక్ జోన్
దక్షిణ మహాసముద్రం

మూలాలు

Matthias Tomczak and J. Stuart Godfrey. 2003. Regional Oceanography: an Introduction. (see )
"". .
బయటి లింకులు
 - An educational and reference resource from NOAA
 - from the Woods Hole Oceanographic Institution
 - Educational reference and data resource from NASA

, a five-part journey to save the seas, created by Mother Jones magazine
 - Advocates for Wild, Healthy Oceans
 - Plot and download ocean data from your browser or Google Earth

వర్గం:మహా సముద్రాలు
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం

మహా సముద్రాలు ఎన్ని ఉన్నాయి?


బంగారం (Gold), ఒక విలువైన లోహము, మరియు రసాయనిక మూలకము. నగల్లో, అలంకారాల్లో విరివిగా వాడతారు, ఆయుర్వేద వైద్యములో కూడా వాడతారు. బంగారం ఆవర్తన పట్టికలో 11 వ సమూహం (గ్రూప్ ) కు చెందిన మూలకం. బంగారం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 79. బంగారం యొక్క సంకేత అక్షర Au (లాటిన్ లో బంగారాన్ని Aurun అంటారు). [5] రసాయనికంగా బంగారం ఒక పరావర్తన మూలకం. స్వచ్ఛమైన బంగారం కొద్దిగా ఎరుపు చాయ కల్గిన పసుపుపచ్చ వన్నె కలిగిన ఎక్కువ సాంద్రత కలిగిన, మెత్తగా ఉండే లోహం.
పురాతన కాలంలో బంగారు వాడకం
శిలాజ త్రవ్వక నిపుణులు స్పానిస్ లోని 40,000 ఏళ్ల క్రితం పాలియోలిథిక్ కాలానికి చెందిన మానవులు నివసించిన గుహలో స్వాభావిక బంగారుముక్కలను గుర్తించారు. కొందరి అంచనా ప్రకారం బంగారం క్రీస్తు పూర్వం 6000 సంవత్సరాలనాటికి సిర్కా (Circa ) లో గుర్తించినట్లు తెలుస్తున్నది. క్రీ.పూ.3000 నాటికి పురాతన ఈజిప్టు సిర్కాలోని ఫారోలు మరియు దేవాలయ పూజారులు బంగారాన్ని ఆభరణాలుగా ధరించారని తెలుస్తున్నది. అయితే ఆకాలంలో వస్తుమారకానికి బంగారాన్ని కాక బార్లీని మారక ద్రవ్యంగా వాడేవారు. మొట్టమొదటి సారిగా పశ్చిమ టర్కీకి చెందిన లైడియ (lydia ) లో బంగారాన్ని ధనంగా క్రీ.పూ. 700 సంవత్సరం నుండి ఉపయోగించడం మొదలైనది. పురాతన నాగరికతకాలం నాటి చేతివృత్తుల అలంకార కళాకారులు దేవాలయాలను, రాజవంశీయుల సమాధులను అత్యంత శోభాయమానంగా బంగారంతో అలంకరించేవారు. ఈజిప్టులో 5000 వేల సంవత్సరాల క్రితమే బంగారపు వస్తువులను తయారుచేసి వాడినట్లుగా తెలుస్తున్నది. క్రీ.శ.1922 లో ఈజిప్టు రాజు తుతంఖామన్ (Tutankhamun ) సమాధిలో ఉంచిన బంగారువస్తువులను హోవార్డ్‌కార్టర్ మరియు లార్డ్ కార్నర్‌వోన్ అనేవారు గుర్తించారు.
బంగారపు  రసాయనిక, భౌతిక గుణ గణాలు
బంగారం చాలా వరకు చాలా ఆమ్లాల విడి చర్యకు గురికాదు, కరుగదు కానీ నైట్రిక్ ఆమ్లం, మరియు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని కలిపి తయారుచేసిన ఆక్వా రెజియా అనే ద్రవంలో కరుగుతుంది. పై రెండు ఆమ్లాల మిశ్రమ ద్రవం బంగారాన్ని టెట్రా క్లోరైడి అయానుగా పరివర్తనం చెందిస్తుంది. అలాగే సైనైడ్ యొక్క క్షార ద్రావణాలలో బంగారం కరుగుతుంది. బంగారం పాదరసంలో కరుగుతుంది. బంగారం పాదరసంలో కరుగుట వలన ఏర్పడిన మిశ్రమ ధాతువును అమాల్గం (Amalgam) అంటారు. తెలుగులో పాదరసమేళనము లేదా రసమిశ్రలోహము మరియు నవనీతమంటారు.సాధారణ గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద పాదరసంలో బంగారం కరిగి రసమిశ్రలోహము మిశ్రమ ధాతువుగా ఏర్పడుతుంది. ఇలా ఏర్పడిన ఆమాల్గం నత్రికామ్లం (నైట్రిక్ ఆసిడ్) లో కరుగదు. (వెండి మరియు క్షారలోహాలు నత్రికామ్లంలో కరుగుతాయి). ఒక ఔన్సు బంగారాన్ని 300 చదరపు అడుగుల పలుచని రేకు /పత్రంలా సాగ గొట్టవచ్చును. అత్యంత పలుచని రేకులుగా సాగే భౌతిక ధర్మాన్ని కలిగివున్నది. అంతే కాదు కేశముల కన్న సన్నని తీగెలుగా సాగుతుంది. ఒక ఔన్సు బంగారం నుండి 50 మైళ్ళ పొడవున్న తీగెను తీయవచ్చును. కేవలం ఒకగ్రాము భారమున్న బంగారాన్ని ఒక చదరపు మీటరు వైశాల్యంగల రేకుగా సాగతీయ వచ్చును. పలుచగా సాగగొట్ట బడిన బంగారు పత్రంనుండి వెలుతురు పచ్చని ఛాయగలిగిన నీలిరంగుగా వెలువడుతుంది. ఒకగ్రాము బంగారాన్ని 20 మైక్రో మీటర్లు మందమున్న, 165 మీటర్ల పొడవున్న తీగెలా సాగతీయ వచ్చును.
బంగారు మిగతా లోహలతో కూడా సంయోగం చెందుతుంది. కాని ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మాత్రమే ఈమిశ్రమ ధాతువులు ఏర్పడతాయి. ఇతరలోహాలను బంగారంలో దాని యొక్క మెత్తదనాన్ని తక్కించి దృఢత్వం పెంచుటకై కలుపుతారు. గాలి, చెమ్మ, లేదా క్షయికరణ పదార్థాలు బంగారం పై ఎటువంటి రసాయనిక చర్యను కలిగించలేవు. ఓస్మియం (osmium ) తరువాత బరువైన లోహం బంగారమే. ఒస్మియం ఒక ఘనమీటరుకు 22,588 కిలోలు ఉంటే బంగారం 19,300 కిలోలు తూగుతుంది[6]. శుద్ధమైన చాలా లోహాలు సాధారణంగా ఊదారంగులో లేదా వెండిలా తెల్లగా ఉంటాయి. కాని బంగారం మాత్రం ఎరుపు ఛాయకలిగిన పసిమిరంగులో ఉంటుంది. బంగారంలో కలుపబడే రాగి, వెండి, నిష్పత్తిని బట్టి బంగారం రంగులో వ్యత్యాసం కన్పిస్తుంది. బంగారం యొక్క స్వచ్ఛత పాళ్ళను ఫైన్నెస్ (fineness ) లేదా కారెట్ (karat) లల్లో కొలుస్తారు. బంగారాన్ని పైన్నెస్‌లో అయ్యినచో వెయ్యిలో వంతుగా లెక్కిస్తారు. ఉదాహరణకు పైన్నేస్ 885 అనగా అందులో బంగారం 885 వంతులు, మిగిలిన 115 వంతులు వెండి, రాగి వంటి ఇతరలోహాలు కలుపబడి ఉన్నాయని అర్థం. అలాగే 24 కారెట్ అనేది, కల్తీలేని స్వచ్ఛమైన బంగారానికి సూచిక. ఉదాహరణకు 22 కారెట్ల బంగారం అనగా, అందులో బంగారం 22 భాగాలు, మిగిలిన 2 భాగాలు రాగి, లేదా వెండి వంటి ఇతర లోహాలు కలిసి ఉన్నాయని అర్థం.
యాంత్రిక గుణములు/ ధర్మములు
బంగారం ఒక భార మూలకం. అనగా బరువైన మూలకాలలో బంగారం ఒక్కటి. బంగారం యొక్క విశిష్ట గురుత్వం 19.3. అనగా ఒక లీటరు ఘనపరిమానం నీరు ఒక కిలో భారముంటే, అంతే ఘన పరిమాణమున్న బంగారం 19.3 కిలోలు బరువు తూగుతుంది. ఒక ఘనపు అడుగు పరిమాణమున్న బంగారం 1,206 పౌండ్ల బరువు ఉంటుంది. అంటే సుమారు అరటన్ను.
భౌతిక గుణ గణాల పట్టిక

బంగారం యొక్క స్థితిస్థాపక గుణం మరియు లోహంయొక్క కఠినత్వం విలువలు

అనాదికాలం నాటి బంగారం వనరులు
ఈజిప్టులో ఫారోల కాలంలో బంగారాన్ని ఎగువ నైలుప్రాంతం మరియు మధ్య తూర్పులోని ఎర్రసముద్ర సమీపప్రాంతాలలో, మరియు నూబియన్ ఎడారి ప్రాంతాలలోని గనులనుండి త్రవ్వితీసినట్లు తెలుస్తున్నది. ఈ ప్రాంతంలో త్రావ్వితిసిన బంగారం అవసరానికి తగినంతగా లభించనప్పుడు ఎమెను మరియు దక్షిణాఫ్రికాలో కుడా అన్వేషణ కొనసాగించినట్లు తెలుస్తున్నది. సోలోమన్ రాజు కాలం (క్రీ.పూ .961 -922) లో ప్రస్తుత సౌదీ అరేబియా లోని “మహ్ద్ అద్ దాహాబ్” ప్రాంతంలోని గనులనుండి బంగారు, వెండి, మరియు రాగి ఖనిజాలను త్రవ్వివాడినట్లు తెలుస్తున్నది.
బంగారు నిల్వల వివరాలు
పూర్వ కాలంలో బంగారాన్ని ఎక్కువగా ద్రవ్యంగా వాడేవారు. బంగారంనుండి ఎక్కువగా నాణేలు మరియు ఆభరణాలు తయారు చేయుటకు ఉపయోగిస్తున్నారు. క్రీ.శ.1930నుండి బంగారపు నాణేల చలామణిని నిలిపివేసారు. 2012 నాటికి 174,100 టన్నుల బంగారం ప్రపంచం మొత్తంమీద ఉత్పత్తి అయ్యింది.[7] ఇది 9020m3కి సమానం. ఉత్పత్తి అవుతున్న బంగారంలో 50% నగలతయారీలో, 40% మూల నిల్వ ధనంగాను/మదుపు/పెట్టుబడిగా మిగిలిన 10%ను పరిశ్రమలలో వినియోగిస్తున్నారు. అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలలోని అతిపెద్ద బంగారుగని హోమ్స్ స్టేక్, ఇది దక్షిణడకోటాకు చెందిన లీడ్ లో ఉంది. గనిలో ఖనిజ త్రవ్వకం 1876 లో మొదలైనది. అమెరికాలో ఉత్పత్తి అయ్యే బంగారంలో 10% ఈ గనిలోనే ఉత్పత్తి అవుతున్నది. ఈ గని 8000 వేల అడుగుల లోతున ఉంది. ఈ గనిలో 40 మిలియను ట్రాయ్ ఔన్సుల బంగారు నిల్వలున్నాయని అంచనా.
లభ్యత
బంగారం అతి తక్కువ ప్రమాణంలో నేల పొరలలో నిక్షిప్తమై ఉంది. భూమిలో బంగారం ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా నిల్వ ఉంటుంది. ఒకటి ప్రథమ శ్రేణి, లోడ్ (Lode) నిల్వలు అనియు, ద్వితీయ శ్రేణి నిల్వలను ప్లసెర్ (placer ) అంటారు. మొదటిగా బంగారం ఆవిర్భావం గురించి రకరకాల అంచనాలు, సిద్ధాంతాలు చెలామణిలో ఉన్నాయి. బంగారం మొదటగా సూపరు నోవా నక్షత్రాలు విస్పోటనం చెందినప్పుడు పుట్టినట్లు భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. బంగారం యొక్క సాంద్రత ఎక్కువ కావున భూమియొక్క కేంద్ర భాగంలోని మాగ్మాలో బంగారం అధిక మొత్తంలో ఉండే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. వేడిగా ఉన్న మాగ్మా చల్లబడే సమయంలో ద్రవ రూపంలో ఉన్న బంగారం ఉపరితలం చేరి అవక్షేపశిలలలో చేరి ఉంటుందని తెలుస్తున్నది. కారణం ఇలాంటి శిలల నుండి వచ్చే నీటిలో బంగారపు ఆనవాళ్ళు కన్పించడమే. బంగారం భూమియొక్క రాతిపొరలలో ఖనిజరూపంలో ప్రికంబరియన్ (Precambrian) కాలంనాటికి ఏర్పడినట్లు తెలుస్తున్నది.[8]
బంగారు భారాన్ని ట్రాయ్ ఔన్సులలో లెక్కిస్తారు. ఒక ఔన్సు 20 పెన్నీ వెయిట్స్‌కు సమానం. ఒక పెన్నీవెయిట్ 1.55 5 గ్రాం.లకు సమానం.
ఐసోటోపు
పరమాణువు లోని ప్రోటాను మరియు న్యుట్రానుల మొత్తం సంఖ్యను ఆ మూలకం యొక్క భారసంఖ్య అంటారు. పరమాణువులోని ప్రోటాను సంఖ్య మూలకాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. ప్రతిమూలకంలో ప్రోటానుల సంఖ్య స్థిరంగా ఉంటాయి. అయితే ప్రోటానుల సంఖ్య స్థిరంగా వుండి, న్యుట్రానుల సంఖ్య మారినచో ఆ నిర్మాణాన్ని ఐసోటోపు అంటారు. బంగారానికి ఒకటే స్థిరమైన ఐసోటోపు ఉంది. అది197AU. ఈ ఐసోటోపు స్వాభావికంగా లభించే ఐసోటోపు. కాని అణుధార్మికతను విడుదలచేసే, పరమాణు భారం 169-205 వున్న రేడియో ఐసోటోప్లు 36 వరకు ఉన్నాయి. అందులో 198AU అనే ఐసోటోప్‌ను కాన్సరు చికిత్సలో, colloid రూపంలో ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాకుండా లివరు మరియు పొత్తికడుపుల రుగ్మతల నిర్ధారణ విధానాలలోను ఉపయోగిస్తారు .
బంగారం వినియోగం
2009 నాటికి165,000టన్నుల బంగారాన్ని గనులనుండి వెలికి తీసారు. ప్రస్తుతం లభిస్తున్న బంగారంలో 50 % ఆభరణాలు చెయ్యుటకు, 40%ను మూలధనం పెట్టుబడిగా,10%ను నాణేల తయారికి, మరియు ఇతరత్రా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. భారతదేశం లో విశ్వకర్మ సంతానం బంగారంతో వస్తువుల తయారీ గుడిలో నగల తయారు చేశారు.[9] కేవలం వెండి మాత్రమే కలుపబడిన 14K మరియు 18K బంగారం, ఆకుపచ్చ–పసుపు రంగుల మిళితంగా ఉంటుంది. దీనిని పచ్చ బంగారు అంటారు.తెల్ల బంగారు మిశ్రమ లోహాం, పల్లాడియం లేదా నికెల్ లోహాన్ని బంగారంలో కలపడం వలన ఏర్పడును.17.3 %నికెల్, 5.5%జింకు, మరియు 2.2% రాగి కలిపిన 18K బంగారు వెండిలా కనబడుతుంది. బంగారంయొక్క క్షయికరణను నిలువరించే గుణంవలన దీన్ని కంప్యుటర్ మరియు ఎలక్ట్రికల్ పరికరాలలో కనెక్టరులుగా ఉపయోగిస్తారు .ప్రపంచ బంగారు సమాఖ్య (world Gold council) ప్రకారం ఒక సెల్ ఫోనులో కనిష్ఠం 50 మి.గ్రాముల బంగారం వినియోగింపబడి ఉండే అవకాశము ఉంది.
బంగారాన్ని దానికున్నా పరారుణ కిరణాలను ప్రతిబింబింపఁజేయు కారణంగా అంరరిక్ష ప్రయాణికులు, వ్యోమగాముల దుస్తుల తయారరీలో పరారుణ కిరణ నిరోధక పలకంగా బంగారాన్ని ఉపయోగిస్తారు.[10]
ఇతర లోహనిర్మిత ఆభరణాలు మరియు వస్తువుల ఉపరితలంపై బంగారాన్ని పలుచని పూతగా లేపనం చెయ్యడానిని బంగారు తాపకం లేదా తాపడం అంటారు. ఆంగ్లంలో గోల్డ్ ఫిల్లింగ్ (gold filling) అంటారు. ఇలా పలుచగా బంగారపుపూత కలిగిన ఇత్తడి లేదా వెండి ఆభరణాలను రోల్డ్ గోల్డ్ ఆభరణాలు అంటారు. రోల్డు గోల్డు ఆభరణాలను సాధారణంగా ఎలక్ట్రో ప్లేటింగు విధానంలో చెయ్యడం కద్దు. 0.18 మైక్రో మీటరు మందపు బంగారపుపూత కలిగిన వాటినే ఎలక్ట్రోప్లేటేడు అంటారు. అంతకన్న తక్కువ మందపుపూత ఉన్న వాటిని గోల్డ్ ఫ్లాషేడ్ (gold flashed) లేదా గోల్డ్‌వాషేడ్ అంటారు. బంగారపు దారాలను దుస్తులను ఎంబ్రాయిడరి చెయ్యడానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఆహారంలో E175 అనే బంగారాన్ని ఉపయోగిస్తారు[11].
ఇవికూడా చూడండి
వెండి
రాగి
ఆధారాలు/ఉల్లేఖనం

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రము

లోహాలు మొత్తం ఎన్ని రకాలు?


ఇల్లందు, (పాత పేరు ఇల్లందుపాడు) తెలంగాణ రాష్ట్రములోని భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము మరియు నగర పంచాయితి. పిన్ కోడ్: 507123.[1].
గ్రామజనాభా
2011భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 	95,394 - పురుషులు 	46,626 - స్త్రీలు 	48,768.[2]
ఖమ్మం జిల్లా నుండి భద్రాద్రి జిల్లాకు మార్పు.
2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా లోగడ ఖమ్మం జిల్లా, కొత్తగూడెం రెవిన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉన్న ఇల్లందు (యల్లెందు/Yellandu) మండలాన్ని (1+6) గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.[3]
పట్టణ విశేషాలు
ఇల్లందు సింగరేణి బొగ్గు గనులకు పుట్టినిల్లు. ఈ ప్రాంతంలో బొగ్గు నిల్వలను బ్రిటిష్ వారు కనుగొన్నారు. కనుక ఇక్కడి గనులకు "కింగ్", "క్వీన్" వంటి పేర్లున్నాయి. ఇక్కడ మైనింగ్ కార్యకలాపాలకు 100 పైగా సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. ఈ పట్టణాన్ని "బొగ్గూట" అని కూడా అంటారు.
భౌగోళికంగా ఇల్లందు స్థానం .[4] సగటు ఎత్తు 205మీటర్లు (672అడుగులు). ఇక్కడికి దగ్గరలో ఉన్న రైల్వేస్టేషన్ సింగరేణి.
గణాంకాలు
2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారము పట్టణ జనాభా 33,732.
విద్యా సంస్థలు
సింగరేణి కాలరీస్ ఉన్నత పాఠశాల - 1977లో ప్రారంభమైంది.
సింగరేణి కాలరీస్ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల - 1979/80లో ప్రారంభమైంది.
కాకతీయ కాన్సెప్త్ పాఠశాల - 2010 లో ప్రారంభమైంది
మాంటిసొరి ఉన్నత పాఠశాల
సాహితి, మెరిట్, సాధన, రవీంద్రభారతి జూనియర్ కాలేజీలు
ప్రభుత్వ జూనియర్ కాలేజీ
కవిత ఇంజినీరింగ్ కాలేజి (కారెపల్లి)
ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల 1991 లో ప్రారంభమైంది.
శాసనసభ నియోజకవర్గం

సకలజనుల సమ్మె
ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా 2011 సెప్టెంబరు 13 నుంచి 2011 అక్టోబరు 23 వరకు మండలంలోని ప్రభుత్వోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా గ్రామాలు

1991 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మెదక్ జిల్లా జనాభా ఎంత ?


దిబరిగరువు, విశాఖపట్నం జిల్లా, పాడేరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	132 - పురుషుల సంఖ్య 	61 - స్త్రీల సంఖ్య 	71 - గృహాల సంఖ్య 	39

మూలాలు

ఒనురు గ్రామంలో ప్రధాన పంట ఏంటి?


నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి 1960, సెప్టెంబర్ 13న నల్లారి సరోజమ్మ, అమరనాథరెడ్డిలకు హైదరాబాదులోజన్మించాడు. నిజాం కళాశాల, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయాలలో బీకాం, ఎల్ఎల్‌బీ చదివాడు. నిజాం కళాశాల విద్యార్థి సంఘ నాయకునిగా పనిచేశాడు. రాష్ట్రం తరఫున రంజీ ట్రోఫీ క్రికెట్ మ్యాచ్ లకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఈయన కెప్టెన్గా వున్నప్పుడు జట్టులోని ప్రముఖులలో అజారుద్దీన్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ కెప్టెన్, హర్షా భోగ్లే - ప్రఖ్యాత క్రికెట్ వ్యాఖ్యాత ఉన్నారు. 2010-నవంబరు 25 న 16 వ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పదవి చేపట్టి 2014 ఫిబ్రవరి 19 వరకు పదవిలో కొనసాగినారు.
frameless|కుడి|kirankumar
వ్యక్తిగత జీవితం
రమణారెడ్డి కుమార్తె రాధికారెడ్డిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ దంపతులకు కుమార్తె నీహారిక, కుమారుడు నిఖిలేష్ ఉన్నారు.
నందమూరి బాలకృష్ణ, భారత క్రికెట్ జట్టు కెప్టెన్ మహ్మద్ అజారుద్దీన్ క్లాస్‌మేట్.
కిరణ్ కుమార్ రెడ్డికి క్రికెట్ అంటే మహాప్రాణం. హైదరాబాద్ రంజీ జట్టు కెప్టెన్‌గా, వికెట్ కీపర్‌గా రాణించాడు. పైపెచ్చు ఎలాంటి వివాదాలకు తావులేని రాజకీయ జీవితం, ఎలాంటి అవినీతి ఆరోపణలు లేని వ్యక్తిగత చరిత్ర, ఏదైనా ముక్కుసూటిగా చెప్పే మనస్తత్వం, కీలక సందర్భాల్లో కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకునేందుకు సైతం వెనుకంజ వేయని మనస్తత్వమే ఆయనను ఈ స్థాయికి చేర్చిందని చెప్పొచ్చు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
తండ్రి అమరనాథరెడ్డి 1987లో మృతి చెందిన తరువాత, 1988లో వాయల్పాడు ఉప ఎన్నికల్లో తల్లి నల్లారి సరోజమ్మ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి టీడీపీ అభ్యర్థి చింతల రామచంద్రారెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయింది. 1989 సాధారణ ఎన్నికల్లో కిరణ్ పోటీ చేసి గెలిచాడు. 1994లో భారీ తేడాతో ఓటమి చవిచూచినా, 1999, 2004, 2009 ఎన్నికల్లో వరుసగా గెలిచి హ్యాట్రిక్ నమోదు చేశాడు. 2004లో ప్రభుత్వ చీఫ్ విప్‌గా, 2009లో అసెంబ్లీ స్పీకర్‌గా ఎన్నికయ్యాడు.
2004లో దివంగత ముఖ్యమంత్రి వైఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి రాష్ట్ర నాయకత్వ పగ్గాలు చేపట్టిన తర్వాతే రాష్ట్ర మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించారు. గత ప్రభుత్వ చీఫ్ విప్‌గా ఎన్నికై.. వైఎస్ఆర్‌కు నోట్లో నాలుకలా మెలిగారు. ప్రధానంగా.. అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి రోశయ్య కుడి భుజమైతే.. కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి ఎడంభుజంగా ఉన్నారు.
రాజకీయంగా నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి, కోట్ల విజయభాస్కర రెడ్డిలతో సన్నిహితంగా వుండేవాడు. వై.యస్.రాజశేఖరరెడ్డితో మొదట్లో విరోధమున్నా, తర్వాత ఆయనకు సన్నిహితమయ్యాడు.
ముఖ్యమంత్రిగా
2010 (సెప్టెంబర్ 25- 2014 (ఫిబ్రవరి 19): ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి.
కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి పాలనలో ప్రవేశపెట్టిన పధకాలు....
దరల నియంత్రణకు పర్యవేక్షణ కమిటీ...ఇది మంత్రివర్గ ఉపసంఘం ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది...
మీ సేవ...ఐటీ పరిజ్ఞానం ద్వారా సామాన్యుడికి పారదర్శకంగా, సులభంగా, వేగంగా సేవలందించే పథకం...12 సేవలతో ప్రారంభమైన ఈ పథకం వచ్చే ఏడాది మార్చి 31 నాటికి 50 సేవలను అందిస్తుంది.
రచ్చబండ 1, 2...ఎలాంటి అండ లేని నిరుపేదలకు ప్రభుత్వ పరంగా సహాయం అందేలా ఈ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. దీనివల్ల దాదాపు కోటి మంది పేదలకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది.
విద్యా పక్షోత్సవాలు...రాష్ట్రంలో ప్రతి ఒక్కరూ చదువుకోవాలనే ధ్యేయంతో రూ.3,500 కోట్ల వ్యయంతో గత జూన్ మాసంలో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు.
రాజీవ్ యువ కిరణాలు (మూడేళ్లలో 15 లక్షల ఉద్యోగాలు)...2014 నాటికి 15 లక్షల మంది యువతకు నైపుణ్యం కల్పించటం, పబ్లిక్, ప్రైవేట్ రంగాలతో అనుసంధానం చేసి ఉపాధి కల్పించటం, పరిశ్రమలకు అవసరమయ్యే విధంగా పాఠ్యాంశాలను తీర్చిదిద్దటం వంటి లక్ష్యాలతో ఈ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు.
ఇందిర జలప్రభ...రాష్ట్రంలోని ఎస్సీ, ఎస్టీలకు చెందిన 10 లక్షల ఎకరాల భూమిని సాగులోకి తీసుకురావటానికి రూ.1,800 కోట్లతో అక్టోబరు రెండు నుంచి ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ పథకం ద్వారా ఐదు లక్షల కుటుంబాలను పేదరికానికి దూరం చేయాలన్నది సంకల్పం.
రూపాయికే కిలో బియ్యం...రాష్ట్రంలో నిరుపేదలందరికీ కడుపు నిండా భోజనం పెట్టాలన్న సంకల్పంతో ప్రారంభించిన ఈ పథకం ద్వారా రాష్ట్రంలో 7.50 కోట్ల మందికి ప్రయోజనం కలుగుతుందని అంచనా.
స్టేట్ మిల్క్ మిషన్...రాష్ట్రంలో పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధి కోసం ఈ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
సాగురైతుల రక్షణకు చట్టం...కౌలు రైతులకు మేలు చేకూరే విధంగా భూమి లైసెన్సు పొందిన సాగుదారుల ఆర్డినెన్స్‌ను చట్ట రూపంలోకి తెచ్చారు.
పంట రుణాలకు జీరో వడ్డీ...లక్ష రూపాయల దాకా రుణం తీసుకున్న రైతులు సకాలంలో దాన్ని చెల్లిస్తే జీరో వడ్డీ పథకం వర్తింపజేస్తారు. దీనివల్ల 95 లక్షల మంది రైతులకు ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.
1.16 లక్షల ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు నోటిఫికేషన్...వచ్చేనెల చివరికల్లా 1,16,000 ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల ఖాళీలను పూర్తిగా నోటిఫై చేస్తారు. ఏపీపీఎస్సీ, పోలీస్ రిక్రూట్‌మెంట్ బోర్డు, ఉపాధ్యాయుల డీఎస్సీ నియామక సంస్థ వంటివి ఉద్యోగాలను భర్తీ చేస్తాయి...
స్ర్తీనిధి మహిళా బ్యాంక్...మహిళలు చిన్న చిన్న అవసరాల కోసం మైక్రో ఫైనాన్స్ సంస్థలను ఆశ్రయించకుండా తక్కువ వడ్డీతో 24 వాయిదాలలో తీర్చుకునే వెసులుబాటు కల్పించారు..
కాలరేఖ
బయటి లింకులు

మూలాలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ స్పీకర్లు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:రాయలసీమ ప్రముఖులు
వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు

నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి

నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నోవ ముఖ్యమంత్రి?


డా.యస్.టి జ్ఞానానందకవి (జూలై 16, 1922 - జనవరి 6, 2011) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
జ్ఞానానందకవి 1922జూలై 16వ తేదీన విజయనగరం జిల్లా బలిజిపేట మండలం పెదపెంకి గ్రామంలో సురగాలి ఎలయ్య, పాపమ్మ దంపతులకు జన్మించారు[1].వీరికి చిన్నతనంలో వీరి మేనమామ గుంట యోహాను ప్రేరణ కలిగించారు. వీరు తమ తొమ్మిదవ యేటనే కవితలు చెప్పడం ఆరంభించారు. భీమునిపట్నం, విజయనగరం, కాకినాడలలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. సుగుణ మణితో వివాహం జరుగగా ముగ్గురు కుమారులు, ఇరువురు కుమార్తెలు కలిగారు. వీరిలో ఒకబ్బాయి యుక్తవయస్సులోనే మరణించగా మిగిలిన వారు వివిధ హోదాలలో ఉన్నత స్థాయిలో జీవిస్తున్నారు. చివరిదశలో ఆయన దుర్భర దారిద్య్రాన్ని అనుభవించారు. వీరు సాహితీ సమాఖ్య, సాహిత్య కళాపీఠం అనే రెండు సంస్థలను స్థాపించారు. తెలుగులో ఏ పద్యాన్నైనా వర్ణించడంలో అభినవ శ్రీనాథుడనే కీర్తికి పాత్రమైన కవి పద్మశ్రీ డా॥ యస్.టి.జ్ఞానానందకవి.  కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ  వరకూ ఎదిగిన ఈయన 2011 జనవరి 6 తేదీన శాశ్వతంగా కన్నుమూశారు.
జ్ఞానానందకవి రచనలు
వసంతగానం (1947)
గాంధీ (1950)
దేశబంధు, పాంచజన్యము (1956)
ప్రభంజనం, పర్జన్యం (తొలి భాగము) (1959)
గోల్కొండ, క్రీస్తు చరిత్ర (1963)
విజయాభిషేకం (1966)
పర్జన్యం (రెండో భాగము) (1969)
అక్షరాభిషేకం (1971)
ఆమ్రపాలి (1972)
అక్షరాక్షతలు (1973)
అక్షరగుచ్చము (1975)
వెలుగుబాట (1976)
క్రీస్తు ప్రబంధం (1977)
క్రీస్తుప్రబంధం తొలిభాగము (1992)
నా జీవిత గాథ తొలిభాగం (1977)
అక్షరపూజ (1979)
హరిజనులు అంటరానివారా (1980)
పిల్లనగ్రోవి (1982)
రాజధాని (1987)
వంశధార (1989)
ది విజన్ ఇన్ ది వర్సస్ ఆఫ్ డాక్టర్ జ్ఞానందకవి (1990)
కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ వరకు (1988)
ధర్మాగ్రహము (1998)
వివేకానందగానం (2004),
మనదేశం
రోజలుమారాలి (లఘునాటిక)
బాష్ప సందేశం
పిల్లనగ్రోవి
ఆహ్వానం
రెండంకితాలు
తరంగమాల
బిరుదులు, సత్కారాలు
విజయనగరం జిల్లాలో 1987 డిసెంబరు 7న కవితా విశారద
విజయవాడలో 1950 మే 20వ తేదీన కవికోకిల
కాకినాడలో 1961ఏప్రిల్ 24న కవిలోక విభూషణ
1968నవంబరు 10వ తేదీన విద్వత్‌కవిచూడామణి
1968నవంబరు 15వ తేదీన సాహితీవల్లభ
1974 జనవరి 27న మహాకవి
విశాఖ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 1974 ఆగస్టు 3వ తేదీన కళాప్రపూర్ణ
విజయవాడలో 1974 సెప్టెంబరు 29వ తేదీన అభినవ జాషువ
1974 నవంబరు 1న కాకినాడ పట్టణంలో కనకాభిషేకం
1975లో ఆమ్రపాలి కావ్యానికి ఉత్తమ కవిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం
1975లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు
బొబ్బిలి చిలుకలపల్లిలో 1975సెప్టెంబరు 28వ తేదీన సాహితీ కృషి వల
1979 అక్టోబరు 28న కవిసార్వభౌమ
రామచంద్రపురంలో 1982 సెప్టెంబరు 28వ తేదీన కవితాశ్రీనాధ
1982లో పద్యవిద్యాప్రభు
1991 ఫిబ్రవరి 7వ తేదీన బ్రహ్మీ విభూషణ
1996లో డి.లిట్
2001లో పద్మశ్రీ బిరుదులను స్వీకరించారు.
ప్రముఖుల ప్రశంసలు
జ్ఞానందకవి రచనలను శ్లాఘించిన వారిలో కవిసామ్రాట్ డాక్టర్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ, డాక్టర్ బెజవాడ గోపాల్‌లెడ్డి, ఆచార్యరంగ, డాక్టర్ సి నారాయణరెడ్డి, అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు పంతులు, డాక్టర్ దివాకర్ల వెంకటావధాని, ఆంధ్రసారస్వత రిషదధ్వక్షులు దేవులపల్లి రామానుజరావు, బ్రహ్మీభూషణ కాకకపర్తి కృష్ణశాస్త్రి, జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు, డాక్టర్ నందూరి రామకృష్ణమాచార్య, డాక్టర్ కొలకలూరి ఇనాక్, ఆర్‌ఎస్ సుదర్శనం, కవిరాజ మూర్తిలతో పాటు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు ప్రత్యేకంగా అభినందించిన వారిలో ఉన్నారు. భారత మాజీ రాష్ట్రపతి కెఆర్ నారాయణన్ నుండి జ్ఞానందకవి అత్యున్నతమైన పద్మశ్రీ అవార్డును స్వీకరించారు.
మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు

ఎస్. టి. జ్ఞానానంద కవి

గౌరంపేట ఎస్.టి.డి కోడ్ ఎంత?


కివీ పండు అనేది 'యాక్టినిడియా చైనిన్సెస్' అనే తీగ జాతి మొక్కకు కాసే పండు. ఈ రకమైన పళ్ళను న్యూజిలాండ్ వంటి చల్లని దేశాల్లో పండిస్తారు.
లక్షణాలు
చైనీస్ గూస్బెర్రీస్ అని కూడా పిలుబడే కివీ కాయలు చూడటానికి ముదురు గోధుమ రంగు జూలుతో కోడి గ్రుడ్డు ఆకారంలో వుండి, లోపల అనేక గింజలతో నిండిన ఆకు పచ్చని లేదా పసుపు పచ్చని గుజ్జు కలిగివుంటుంది. ఈ మధ్య భారతీయ నగర మార్కెట్లలో యాపిల్ పండంత ఖరీదులో లభిస్తున్నాయి. కమలాలకు రెట్టింపు 'విటమిన్ సి', ఆపిల్‌లోకన్నా అయిదు రెట్లు ఎక్కువ పోషకాలూ దీని సొంతం. పీచు పదార్థం, విటమిన్ ఇ, పొటాషియం, ఫోలిక్ యాసిడ్, కెరోటినాయిడ్స్, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు మరెన్నో పోషకాల నిలయం 'కివీ' పండు. న్యూజిలాండ్‌లో మాత్రమే పండే కివీలు ఇప్పుడు మన మార్కెట్‌లోనూ విరివిగా దొరుకుతున్నాయి. కొవ్వులూ, సోడియం తక్కువగా ఉండటంవల్ల హృద్రోగులూ, మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులూ కూడా దీన్ని తినొచ్చని వైద్యులు సలహా ఇస్తున్నారు. బరువు తగ్గించుకోవాలనుకునేవారికీ ఇది మంచి నేస్తమే. దీనిలోని యాంటీ ఆక్సిడెంట్ లక్షణాలవల్ల బీపీ, కొలెస్ట్రాల్ అదుపులో ఉంటాయి. పోషకాలే కాదు, నోరూరించే రుచి కూడా కివీ సొంతం.
కివిపండులో అనేక ఆరోగ్యకరమైన పోషకాలు ఉన్నాయి . ఇది అనేక ప్రాంతాలలో పండిస్తారు, అండాకారములో ఉంటుంది . సుమారు 5.8 పొడవు 2.0 సెం.మీ. వెడల్పు, 5.5 సెం.మీ. ఎత్తు కలిగి మెత్తగా ఉంటుంది . మంచి సువాసన కలిగి ఉంటుంది . దీనిని వ్యాపార పండుగా అనేక దేశాలలో పండిస్తున్నారు . చైనాలో దీనిని 'గూస్ బెర్రీ ' పండుగా వాడుకలో ఉన్నది .
కివి పండుకు పేర్లు చాలా ఉన్నాయి. చాలామంది దీనిని వండర్ ఫ్రూట్ అని పిలవటం కూడా వింటూంటాం. ఇంతటి ఆశ్చర్య ఫలితాలనిచ్చే ఈపండు ఎన్నో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను చేకూరుస్తుంది. పండ్లు అన్నిటిలోకి అధిక పోషకాలు కలిగిన ఈ కివి పండు పై రట్జర్స్ యూనివర్శిటీకి చెందిన డా. పౌల్ లారెన్స్ కొన్ని పరిశోధనలు చేశారు. సాధారణంగా మనం తినే 27 రకాల పండ్లలో కివి పండులోఅధిక పోషకాలుంటాయని స్టడీ తెలిపింది. కివి పండులో పోషకాలు చూడండి.
సాగు
కివి మొక్కలు సమశీతోష్ణ మండలాల్లో, అనగా వాతావరణంలో ఎండాకాలానికి చలికాలానికి మధ్య మోస్తరు తేడా మాత్రమే ఉన్న ప్రదేశాల్లో పెరుగుతాయి. అందుకే వీటిని ఇటలీ, న్యూజిలాండ్, చిలీ, ఫ్రాన్స్, గ్రీస్, జపాన్, ఇరాన్, అమెరికా, కంబోడియా వంటి దేశాల్లో సాగు చేస్తున్నారు. ఇటీవల భారత దేశంలో హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కూడా సాగు చేస్తున్నారు.
సాగు
కివీ సాగు ద్రాక్ష సాగు వలె వుంటుంది. కివీ మొక్కల్లో శ్రీ మరియు పురుష మొక్కలు వేరువేరుగా వుంటాయి. తుమ్మెదలు పురుష పువ్వుల నుండి పుప్పొడిని సేకరించి స్త్రీ పువ్వుల మీదకు చేరవేయడం ద్వారా స్త్రీ మొక్కల నుండి కాయలు తయారవుతాయి. ఇలా ఒక పురుష మొక్క 3 నుండి 8 స్త్రీ మొక్కలు కాయలు తయారుచేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఒక హెక్టారుకు టన్నుల కొద్దీ కాయల దిగుబడి వస్తుంది. విత్తనాలు నాటిన 2 నుండి 3 సంవత్సరాలకే పంట దిగుబడి వస్తుంది. కివీ మొక్కలను గ్రాఫ్టింగ్ పద్ధతి ద్వారా కూడా ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.
కంటికి వెలుగు ‘కివీ’...
కివీ పండ్లతో ప్రయోజనాలోన్నో. దీని తొక్కను తీసి పారేస్తుం టాం. కానీ అందులో చాలా విషయం ఉంది. తొక్కు వెనుక యాంటీ ఆక్సిడెం ట్లు పూర్తి పీచు పదార్థంతో నిండిన గుజ్జు ఉంటుంది. మొక్కజొన్నను మినహా యిస్తే.. కంటి చూపును కాపాడే లుటియి న్ పదార్థ్ధం ఏ ఇతర పండు, కూరగాయాల్లో కూడా ఇందులో ఉన్నంత ఉండదు. రోజుకు రెండు నుంచి మూడు కివీలు తిన్నవారిలో శరీరం లోప ల రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదం తగ్గినట్లు నార్వేలో గుర్తించారు.
పోషక విలువలు
కివీ పళ్ళలో అధికమైన పోషక విలువలున్నాయి.
కార్బోహైడ్రేట్లు 14.66 గ్రా,
షుగర్సు 8.99 గ్రా,
ఫైబర్ 3.0 గ్రా,
ఫేట్ 0.52 గ్రా,
ప్రొటీన్ 1.14 గ్రా,
లుటీన్ మరియు క్సాన్థిన్ 122 మైక్రో గ్రా,
ధయామిన్ 0.027 మిగ్రా,
రైబోఫ్లోవిన్ 0.025 మిగ్రా,
నియాసిన్ 0.341 గ్రా, విటమిన్
బి6 0.63 మిగ్రా,
ఫోలేట్ 25 మైక్రో గ్రా,
విటమిన్ సి 92.7 మిగ్రా,
విటమిన్ ఇ 1.5 మిగ్రా,
విటమిన్ కె 40.3 మైక్రో గ్రా,
కేల్షియమ్ 34 మిగ్రా,
ఐరన్ 0.31 మిగ్రా,
మెగ్నిషియమ్ 17 మిగ్రా,
ఫాస్పరస్ 34 మిగ్రా,
పొటాషియం 312 మిగ్రా,
సోడియం 3 మిగ్రా,
జింక్ 0.14 మిగ్రా ఉన్నాయి.
ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు:
కివి పండులో దండిగా విటమిన్లు, ప్లావనాయిడ్స్, ఖనిజలవనాలు ఉన్నాయి. రోజుకు 2-3 పండ్లు తింటే కంటిసంబంధిత, వయసు పెరుగుదలతో వచ్చే మాక్యులార్ క్షీణత 36% వరకూ తగ్గుతుందని పలు అధ్యయనాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
కాన్సర్ కు దారితీసే జన్యుమార్పులను నిరోధించే పదార్ధము ఈ పండులో ఉన్నట్లు గుర్తించారు . ఇందులో ఉండే గ్లుటథియోన్ క్యాన్సర్ కు దారితీసే క్రమాన్ని నిరోధిస్తుందని అంటారు ఆహారనిపుణులు . శరీరములో ఏర్పడే నైట్రేట్ ఫ్రీరాడికిల్ ప్రభావాన్ని నిరోదిస్తుంది .
మరో అధ్యయనములో కివి పండు నుంచి తీసిన రసము చర్మ క్యాన్సర్ ను నిరోధిస్తుందని తేలింది .
కివిపండులోగల అమినోయాసిడ్ ' ఆర్జినిన్" శుద్ద రక్తనాళాల్లో గట్టి పదార్థం ఏర్పడకుండా నితోధిస్తుంది .
కివిపండు మంచి ఫైబర్ గల ఆహారముగా నిపుణులు జరిపిన అధ్యయనములో తేలింది .
జీర్ణక్రియను వేగవంతం చేసి క్యాన్సర్ నిరోధక పదార్ధములు ఉన్నాయి .
విరోచన కారిగా ఉపయోగ పడును .
అత్యధికము గా బీటా కెరోటిన్ ఉన్నందున మంచి యాంటీ ఆక్షిడెంట్ గా ఉపయోగపడును .
కివి పండులోని ఫైటోకెమికల్ " లుటెయిన్ " ప్రోస్టేట్ గ్రంధి , కాలేయ క్యాన్సర్ లను నిరోధించును .
కివి పండు లో ఉండే " ఇనోసిటాల్ " అనే పదార్ధము మనోవ్యాకులత చికిత్సకు ఉపయోగపడుతుంది .
కివిపండు లోని ఫైటోకెమికల్స్ , గ్జాంతోఫిల్స్ కంటిలో శాశ్వత అంధత్వానికి దోహదము చేసే " మాక్యులార్ డిజనరేషన్" ను నివారించును .
కివిపండులోని యాంటీ ఆక్సిడెంట్స్ మంచి కొలెస్టిరాల్ ను భస్మము చేయకుండా నిరోధించును .
ఈ పండులోని " ఆర్జినిన్, గ్లుటామిన్ " అనే రెండు అమినోయాసిడ్స్ ఎక్కువగా ఉండడమువలన గుండెకు రక్తము బాగా సరఫరా కావడానికి సహకరిస్తాయి.
కివిపండు తొక్కలో ఉండే ఫ్లావనాయిడ్ యాంటీఆక్షిడెంట్ శరీరములోని ఫ్రీరాడికిల్స్ ను తొలగించి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడును .
కివి విత్తనాలనుండి తీసిన ఆయిల్ లో 62% ఆల్ఫాలినోలిక్, ఒమేగా-3 ఫాటీయాసిడ్స్ ఉన్నందున ఆరోగ్యానిని మంచిది .
దీనిలో ఉండే ప్రోటీన్ వలన కొంతమందికి ' ఎలర్జీ' వచ్చే అవకాశము ఉన్నది .
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:పండ్లు

ద్రాక్ష పళ్ళలో ఎక్కువగా ఉండే విటమిన్ ఏది?


బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి (బి.ఎన్.రెడ్డి)  (నవంబర్ 16, 1908 - నవంబర్ 8, 1977) ప్రముఖ సినీ దర్శక నిర్మాత. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తొలి దక్షిణ భారతీయుడు. ఆయన సృష్టించిన మల్లీశ్వరి బహుళ ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రం. బి.ఎన్.రెడ్డి తెలుగు సినిమా దర్శకుడు మరియు నిర్మాత. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తొలి దక్షిణ భారతీయుడు.[1] పద్మ భూషణ్ పురస్కార గ్రహీత.
బాల్యం
బి. ఎన్. రెడ్డి నవంబర్ 16, 1908న వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా పులివెందుల తాలూకా కొత్తపల్లి గ్రామంలోని ఒక రైతు కుటుంబంలో జన్మించారు. బి. ఎన్. తండ్రి గారైన నరసింహారెడ్డి రంగూన్ (ఇప్పటి యాంగాన్)కు మద్రాసు(చెన్నై) నుంచి ఉల్లిపాయలు ఎగుమతి చేసేవాడు.
సినిమాలకు ముందు
తండ్రి వ్యాపార రీత్యా మద్రాసులో పెరిగిన బి. ఎన్. చదువుకునే రోజుల్లోనే నాటకాల్లో వేషాలు వేసేవాడు. వరవిక్రయం నాటకంలో ఆయన ప్రతిభను ప్రత్యక్షంగా చూసిన గాంధీజీ ఆయన్ను ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించాడు. చదువు పూర్తయ్యాక బి. ఎన్. రంగూన్ వెళ్ళి ఏదైనా వ్యాపారం చేయాలనుకున్నాడు. అయితే అప్పట్లో ఉధృతంగా సాగుతున్న స్వదేశీ ఉద్యమ ప్రభావం వల్ల విదేశీ వ్యాపారం చేసే ఆలోచన మానుకుని కలకత్తా వెళ్ళి శాంతినికేతన్లో కొంత కాలం గడిపాడు. అక్కడ ఆయన లలిత కళల పట్ల విశేషంగా ఆకర్షితుడయ్యాడు. రంగూన్లో ఉన్న రోజుల్లో అక్కడి జానపద కళా రూపాలను, వీధి ప్రదర్శనలను ఆసక్తిగా పరిశీంచాడు. ఆ అనుభవాల ఫలితంగా ఆయన తిరిగి వచ్చాక చలన చిత్ర రంగం వైపు మొగ్గు చూపాడు. ముఖ్యంగా ప్రసిద్ధ బెంగాలీ దర్శకుడు దేవకీబోస్ తీసిన 'సీత' చిత్రం చూశాక తనకు సినిమాలు తీయాలనే కోరిక కలిగిందని బి.ఎన్. చెబుతూండే వాడు.
అయితే అప్పట్లో చిత్ర రంగం లోని వారికి ఇప్పటిలా సంఘంలో గౌరవముండేది కాదు. మొదట్లో వచ్చినవన్నీ పౌరాణికాలే అయినా తర్వాతతర్వాత సినీమాధ్యమానికున్న విస్తృతినీ, సౌలభ్యాన్నీ, సమాజమ్మీద అది చూపగల ప్రభావన్నీ సరిగా గుర్తించిన కొందరు సంస్కరణవాదులు సినిమాల ద్వారా అప్పటి సామాజిక సమస్యలైన అస్పృశ్యత, బాల్యవివాహాలు, విధవావివాహనిషేధం లాంటి దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రజల్లో అవగాహన కలిగించి, వారి దృక్పథంలో మార్పు తీసుకు వచ్చే ప్రయత్నం చేశారు. దాంతో మార్పునంగీకరించని పెద్దలు, సంప్రదాయవాదులు సినిమాలు తీసేవారిని చెడిపోయిన వారుగాను, చూసేవారిని పోకిరీలుగానూ పరిగణించేవారు.
అంతేగాక అప్పట్లో (1952 వరకూ)సెన్సారింగు కూడా లేకపోవడం వల్లా, సినిమాల్లోని రాజకీయపరమైన అంశాలు తప్ప మిగిలిన విషయాల్లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ఉదాశీనత వల్లా కొందరు దర్శకులు ప్రేక్షకులను "రంజింపజేసే" ప్రయత్నాలు కూడా యథేచ్ఛగా చేసేవారు.(మన దేశంలో వెండితెరమీద ముద్దు సీన్లు 1922లో విడుదలైన 'పతిభక్తి' అనే మూకీ సినిమాలో మొదలయ్యాయి.) బి.ఎన్. పూర్తిగా సంస్కరణాభిలాషతోనే సినిమాలు తీశాడు గానీ అలాంటి చౌకబారు ప్రయత్నాలు అణుమాత్రమైనా చేయలేదు. మొదటి నుంచీ చివరి వరకూ విలువల పట్ల తనకున్న నిబద్ధతను వీడలేదు.
సినీ జీవితం
సినీరంగ ప్రవేశం
బి.ఎన్.రెడ్డి తొలి తెలుగు టాకీ భక్త ప్రహ్లాద(1931) దర్శకుడైన హెచ్.ఎమ్.రెడ్డి, నటి కన్నాంబ లతో కలిసి 1938లో రోహిణి పిక్చర్స్ స్థాపించి 'రంగూన్ రౌడీ' అనే స్టేజి నాటకం ఆధారంగా గృహలక్ష్మి చిత్రాన్ని ప్రారంభించాడు. మద్యపానం, వేశ్యావ్యామోహం వల్ల కలిగే నష్టాలు, పాతివ్రత్య సంప్రదాయంలోని గొప్పదనం గురించి తీసిన ఈ చిత్రానికి హెచ్.ఎమ్.రెడ్డి దర్శకనిర్మాత కాగా, బి.ఎన్.రెడ్డి సహాయ దర్శకుడు, సహ నిర్మాత. దురదృష్ట వశాత్తూ చిత్ర రంగంలో తన తొలి అడుగైన 'గృహలక్ష్మి' లోనే దర్శకుడు ఒక "రసవత్తరమైన" దృశ్యం తీయబూనడంతో బి.ఎన్. ఆయనతో తెగతెంపులు చేసుకుని బయటికొచ్చేశాడు.(హీరో అయిన డాక్టరును వలలో వేసుకునే ఉద్దేశంతో ఒక జాణ 'అబ్బా, అక్కడ నొప్పి, ఇక్కడ నొప్పి' అంటూ తన ఒంట్లోని వివిధ భాగాలను ఆ డాక్టరు చేత తడిమించుకునే ఆ దృశ్యం కాంచనమాల, నాగయ్యల మధ్య చిత్రించబడింది.)
వాహినీ పిక్చర్స్
అప్పట్లో రాయలసీమ బిర్లాగా పేరు పొందిన తాడిపత్రి వాస్తవ్యులు మూలా లక్ష్మినారాయణ స్వామి పెట్టుబడితో కె.వి.రెడ్డి, చిత్తూరు నాగయ్య, ముదిగొండ లింగమూర్తి వంటి మిత్రులతో కలిసి వాహినీ పిక్చర్స్ స్థాపించాడు. దాంతో తెలుగు చలన చిత్ర చరిత్రలో ఒక సువర్ణాధ్యాయానికి క్లాప్ కొట్టినట్లయింది. వాహినీ చిత్రాలన్నింటికీ ఆయనే నిర్మాత కాగా ఆయన దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలలో భాగ్యరేఖ (పొన్నలూరి బ్రదర్స్), పూజాఫలం (శంభూ ఫిలిమ్స్) తప్ప మిగతావన్నీ వాహినీ చిత్రాలే.
మంగళ సూత్రం అనే స్వీయ అముద్రిత నవల ఆధారంగా ఆయన తీసిన తొలి చిత్రం వందేమాతరం 1939లో విడుదలైంది. దాంట్లో నిరుద్యోగ, వరకట్న సమస్యలను అద్భుతంగా చిత్రించడమే కాక వాటికి చక్కటి పరిష్కారాన్ని చూపాడు. ఆ చిత్రం ఘనవిజయం సాధించింది. తర్వాత 1940లో బాల్యవివాహాలను నిరసిస్తూ, వితంతు పునర్వివాహాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ సుమంగళి తీశాడు. ఐతే విప్లవాత్మకమైన ఈ మార్పును ప్రేక్షకులు హర్షించలేక పోయారు. ఈ చిత్రం జనామోదం పొందలేక పోయింది. తర్వాత వివాహాత్పూర్వ లైంగిక సంబంధాలు, పెళ్ళి కాని తల్లులేదుర్కొనే సమస్యల ఇతివృత్తంతో ఆయన 1941లో తీసిన దేవత దక్షిణ భారతదేశమంతటా సంచలనం సృష్టించింది.
తర్వాత కె. వి. రెడ్డి దర్శకత్వంలో భక్త పోతన(1942), యోగి వేమన(1947) నిర్మించాడు. ఈ సినిమాల్లో నాగయ్య నటన తారాస్థాయినందుకుని ఆయనను తెలుగులో తొలి మెగాస్టార్ ను చేసింది. అంతవరకూ కాంచనమాల లాంటి నటీమణులే సూపర్ స్టార్స్. మొదట్లో సుమంగళి చిత్రంలో నాగయ్యను వృద్ధ సంఘసంస్కర్త పాత్ర వేయమన్నప్పుడు ఆయన కళ్ళనీళ్ళపర్యంతమయ్యాడట. అయితే ఆ పాత్ర ఆయనకు గొప్ప పేరు ప్రఖ్యాతులు తెస్తుందని నచ్చజప్పి బి.ఎన్. ఆయనను ఒప్పించాడు. తర్వాత భక్తపోతన విషయంలోనూ దాదాపుగా అలాగే జరిగింది. ఆ పాత్రలు నిజంగానే తనకు గొప్ప పేరు తీసుకు రావడంతో నాగయ్య 1946లో తనే స్వయంగా త్యాగయ్య తీశాడు.
స్వర్గసీమ

వేశ్యావ్యామోహాన్ని గర్హిస్తూ బి.ఎన్. 1945లో తీసిన స్వర్గసీమ తొలి సారిగా భారతదేశపు ఎల్లలు దాటి వియత్నామ్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ లో పాల్గొని ఒక విదేశీ చలనచిత్రోత్సవంలో పాల్గొన్న తొలి తెలుగు సినిమాగా గణుతికెక్కింది. ఘంటసాల గాయకుడుగానూ, సంగీతదర్శకుడుగానూ పరిచయమైన సినిమా, నటిగా, గాయనిగా భానుమతికి గుర్తింపు తెచ్చిన సినిమా, సినీరచయితగా చక్రపాణి పరిచయమైన సినిమా కూడా ఇదే.
భక్త పోతన తర్వాత బి.ఎన్., కె.వి.రెడ్డి ల మధ్య కుదిరిన అవగాహన ప్రకారం వాహినీ బ్యానర్ మీద నిర్మించే సినిమాలలో ఒకదానికి బి.ఎన్. దర్శకత్వం వహిస్తే రెండవదానికి కె.వి. వహించాలి. బి.ఎన్. స్వర్గసీమ తీశాక కె.వి. యోగివేమన తీశాడు. తర్వాత సినిమా తీయవలసిన బి.ఎన్. వాహినీ స్టూడియో నిర్మించే పనిలో తీరిక లేకుండా నిమగ్నమవడం వల్ల తిరిగి కె.వి.యే సినిమా తీయడానికి సిద్ధ పడ్డాడు. మాంత్రికుల కథల మీద మోజున్న కె.వి. బాలనాగమ్మ తీద్దామన్నాడు. కానీ బి.ఎన్. ససేమిరా ఒప్పుకోలేదు. సవతి తల్లిని కౄరంగా చూపే ఆ కథ సమాజానికి తప్పుడు సంకేతమిస్తుందని ఆయన భావన. "మంచి సందేశమివ్వక పోతే మాను. అంతే కానీ తప్పుడు సందేశమివ్వకు." అని ఆయన కె.వి.కి గట్టిగా చెప్పారు.కె.వి.కి ఆయన గురు తుల్యులాయె.దాంతో ఆయన ఆ కథ పక్కన పెట్టి బి.ఎన్. సూచన మేరకు షేక్స్పియర్ విషాదాంత నాటకం కింగ్ లియర్ను గుణసుందరి కథగా తీశారు-1949లో.(తర్వాత 1951లో చక్రపాణి-నాగిరెడ్డి ద్వయం కె.వి.రెడ్డికి పాతాళ భైరవిని అప్పగించి మాంత్రికుల కథల మీద ఆయనకున్న మోజును తీర్చారు).
మల్లీశ్వరి
right|150px
తర్వాత శ్రీకృష్ణదేవరాయలంటే ఆరాధనాభావమున్న బి.ఎన్. రాయలవారి మీద ఒక సినిమా తీయాలని సంకల్పించారు.ఆంధ్రాంగ్ల సాహిత్యాలను విస్తృతంగా అధ్యయనం చేసిన బి.ఎన్. తమ తొలి సినిమా 'వందేమాతరం' షూటింగు కోసం హంపి వెళ్ళినప్పటి నుంచి అందుకు తగిన కథ కోసం వెదుకుతూనే ఉన్నారు. ఇల్లస్ట్రేటెడ్ వీక్లీలో వచ్చిన ఒక కథ, బుచ్చిబాబు వ్రాసిన ఒక కథ(ఎల్లోరాలో ఏకాంత సేవ) కలిపి దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారి చేత మాటలు, పాటలు వ్రాయించారు. అదే "మల్లీశ్వరి"(1951). కృష్ణశాస్త్రికి అదే తొలి సినిమా.
ఇక్కడో విషయం చెప్పుకోవాలి: శంకరాభరణం తీస్తున్నప్పుడు అది శాస్త్రీయ సంగీతానికి సంబంధించిన సినిమా కాబట్టి అందులోని పాటలు ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసుడైన బాలమురళికృష్ణ చేత పాడించాలనుకున్నారు దర్శకనిర్మాతలు. అయితే అంతటి మహా విద్వాంసుడి చేత తమకు కావలసిన రీతిలో పాడించుకునే చనువు, స్వేచ్ఛ, ధైర్యం ఎంతవరకు ప్రదర్శించగలమోననే సందేహంతో ఆ ప్రతిపాదన విరమించుకున్నారు. అయితే సాహితీరంగంలో ఉద్ధండులైన కృష్ణశాస్త్రి, పాలగుమ్మి పద్మరాజు(పా.ప.) లను చిత్రసీమలోనికి తీసుకువచ్చింది బి.ఎన్.రెడ్డే. కృష్ణశాస్త్రి తొలి సినిమా మల్లీశ్వరి కాగా పా.ప. తొలి సినిమా బంగారుపాప. అలా సాహిత్య రంగంలో లబ్ధప్రతిష్ఠులైనవాళ్ళను సినీరంగంలో ప్రవేశపెట్టి తెలుగు సినిమా గౌరవప్రతిష్ఠలను పెంచడమే గాక అంతర్జాతీయ వేదికలపై తెలుగు సినిమా బావుటాను సగర్వంగా రెపరెపలాడించిన స్రష్ట బి.ఎన్.
తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలో సాటిలేని మేటి కళాఖండంగానూ, అపురూప దృశ్యకావ్యంగానూ మల్లీశ్వరి ఖ్యాతిగాంచింది. ఆ సినిమా ఎన్నిదేశాలు తిరిగిందో లెక్క లేదు. రాచరికపు ఆడంబరాలను, ఆచారాలను చిత్రించినా ఆ సినిమా కమ్యూనిస్టు దేశమైన చైనాలోనే వందరోజులకు పైగా ఆడింది. ఆ సినిమాకు మాటలు, పాటలు, కళ, నటన, సంగీతం, ఛాయాగ్రహణం, ఎడిటింగులతో సహా అంతా తానై బి.ఎన్. నడిపించినవే. అందుకే కృష్ణశాస్త్రి "మల్లీశ్వరి సృష్టిలో మేమంతా నిమిత్తమాతృలం. బి.ఎన్.రెడ్డి గారు దీనికి సర్వస్వం." అన్నాడు.
మల్లీశ్వరి తర్వాత కె.వి.రెడ్డి దర్శకత్వంలో ఆయన నిర్మించిన సామాజిక వ్యంగ్యచిత్రం పెద్దమనుషులు(1954). సమాజంలో పెద్దమనుషులుగా చలామణీ అయ్యేవాళ్ళ నిజస్వరూపాలను బట్టబయలు చేసింది ఈ చిత్రం. మనిషిలోని మంచిచెడ్డలను మనోరంజకంగా చిత్రించిన ఈ సినిమా ద్వారా మాటల రచయిత డి.వి.నరసరాజు చిత్ర రంగంలో ప్రవేశించారు. బి.ఎన్. తీసిన తర్వాతి చిత్రమే..
బంగారు పాప

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సినీపండితులంతా ఒక్కసారి ఉలిక్కి పడి భారతీయ సినిమా వైపు దృష్టి సారించేలా చేసిన చిత్రం పథేర్ పాంచాలి. ఐతే అదే సంవత్సరం విడుదలై జాతీయ, అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఆ సినిమాకు దీటుగా నిలచిన తెలుగు చలనచిత్ర రాజం "బంగారుపాప". కరడుగట్టిన కసాయి గుండెను సైతం కదలించి సున్నితంగా మార్చగల శక్తి పసితనపు అమాయకత్వానికుందని హృద్యంగా చెప్పిన చిత్రమది. జార్జ్ ఇలియట్ వ్రాసిన 'ది సైలాస్ మార్నర్' నవలను మన నేటివిటీకి తగ్గట్లు మలచి వెండితెర మీదకెక్కించి అంత అపురూపంగా మనకందించిన ఘనత బి.ఎన్.దే.
పద్మరాజు మాటలు, కృష్ణశాస్త్రి పాటలు, ఎస్వీఆర్ అసమాన నటనా చాతుర్యం, మేకప్ మాన్ అద్వితీయమైన పనితనం, అన్నిటినీ మించి బి.ఎన్. దర్శకత్వ ప్రతిభ దీనిని అపురూప కళాఖండంగా తీర్చిదిద్దాయి. ఎస్వీరంగారావు నటన ఈ చిత్రంలో శిఖరాగ్ర స్థాయినందుకుని ఆయనలోని నటనాప్రతిభను లోకానికి చాటిచెప్పింది. ఆయన కెరీర్ లోనే గాక యావద్భారతదేశ చలనచిత్ర చరిత్రలోనే ఎన్నదగిన మాస్టర్ పీస్ 'బంగారుపాప'. మల్లీశ్వరి కంటే మిన్నగా, తాను తీసిన చిత్రాల్లోకెల్లా ఉత్తమోత్తమమైనదిగా బి.ఎన్. భావించిందీ బంగారుపాపనే. బి.ఎన్.కు గురుతుల్యులైన దేవకీబోస్ బంగారుపాపను చూసి ముచ్చటపడి అదేసినిమాను బెంగాలీలో తీశారు.
ఐతే ఆయన అంత అపురూపంగా అద్భుతంగా తీర్చిదిద్దిన బంగారుపాప అడుగు తడబడి బాక్సాఫీస్ దగ్గర బొక్కబోర్లా పడింది. దాంతో తీవ్ర నిరాశకు గురైన బి.ఎన్. వెంటనే సొంత సినిమా తీసే ధైర్యం చేయలేక పోయారు. ఆ దశలో ఆయన దర్శకత్వంలో సినిమా నిర్మించే అవకాశమిమ్మని పొన్నలూరి బ్రదర్స్ ఆయనకు తమ దగ్గరున్న కథ చూపించారు. అంతకంటే మెరుగైన కథ తన దగ్గరే ఉందని బి.ఎన్. బంగారుపాప తీయడానికి ముందు తాను తయారు చేసుకుని పక్కన పడేసిన స్క్రిప్ట్ తోనే 1957లో భాగ్యరేఖ తీశాడు. అలా అది తమ స్వంత సంస్థ వాహినీ వెలుపల ఆయన తీసిన తొలి చిత్రం అయింది. అయితే అది ఆయనకే ఆశ్చర్యం కలిగించేలా హిట్టైంది.
అలా ప్రేక్షకులు ఎలాంటి సినిమాలను ఆదరిస్తారనే విషయంలో తన అంచనాలు వరుసగా రెండు సార్లు తప్పవడంతో తొలిసారిగా తన సన్నిహితుల ఒత్తిడికి తలఒగ్గి తన ఆశయాలను, ఆదర్శాలను పక్కనపెట్టి 'రాజమకుటం(1960)' అనే యాక్షన్ సినిమా తీయడానికి సిద్ధమయాడు. షేక్స్పియర్ వ్రాసిన హామ్లెట్ ఈ చిత్రానికి మాతృక. అది ఆర్థికంగా హిట్టైనా ఆత్మికంగా ఆయనకు తృప్తినివ్వలేదు. ఈ సినిమా ఆడుతున్న థియేటర్లో ఆయన అభిమాని ఒకరు "ఈ బి.ఎన్. కిదేం పోయే కాలం? ఈయన కూడా ఇలాంటి సినిమాలు తీస్తున్నాడు?" అనడం ఆయనే స్వయంగా విన్నాడు. తాను "ఇరవైయేళ్ళుగా సంపాయించుకున్న పేరు ప్రతిష్టలు, గౌరవం ఈ ఒక్క సినిమా తో మట్టికొట్టుకు పోయినై." అని విపరీతంగా బాధ పడ్డాడు.
ఆ తర్వాత ఆయన శంభూ ఫిలిమ్స్ వారి 'పూజాఫలం(1964)', వాహినీవారి రంగులరాట్నం(1966-చంద్రమోహన్ నటించిన తొలి సినిమా), 'బంగారుపంజరం'(1969) సినిమాలు తీశాడు.
పని చేసిన సినిమాలు

సినిమావిడుదల తేదీపాత్రగృహలక్ష్మి1938దర్శకత్వంవందేమాతరం1939దర్శకత్వం/నిర్మాతసుమంగళి1940దర్శకత్వం/నిర్మాతదేవత1941దర్శకత్వం/నిర్మాతస్వర్గసీమ1945దర్శకత్వం/నిర్మాతభక్త పోతన1942నిర్మాతయోగి వేమన1947నిర్మాతమల్లీశ్వరి1951దర్శకత్వంబంగారు పాప1954దర్శకత్వంభాగ్యరేఖ1957దర్శకత్వంరాజ మకుటం1960దర్శకత్వంపూజా ఫలం1964దర్శకత్వంబంగారు పంజరం1969దర్శకత్వంరంగుల రాట్నం1966దర్శకత్వం
విశిష్టతలు
ఎవరిచేతైనా తనకు నచ్చే విధంగా వచ్చేవరకూ పని చేయించడం బి.ఎన్. ప్రత్యేకత. 'మల్లీశ్వరి' లో రాయలవారితో కలిసి మారువేషంలో వచ్చిన అల్లసాని పెద్దన (పాత్రధారి రేడియో అన్నయ్య న్యాయపతి రాఘవరావు గారు)మల్లీశ్వరి నృత్యం చూసి ఆశువుగా చెప్పవలసిన పద్యం కోసం కృష్ణశాస్త్రి గారి చేత ఒకటి కాదు రెండు కాదు అక్షరాలా నూట ఎనిమిది పద్యాలు వ్రాయించి వాటిలోంచి ఒక్ఖ పద్యాన్ని ఏరుకున్న పర్ఫెక్షనిస్టు బి.ఎన్.
చిత్ర నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రతి అంశంలోనూ క్వాలిటీ విషయంలో అంత కచ్చితంగానూ ఉంటారు బి.ఎన్. మాటల్లోనూ, పాటల్లోనూ ప్రతి అక్షరాన్నీ తరచితరచి చూస్తాడు. పూజాఫలంలో సినారె వ్రాసిన "పగలే వెన్నెల..." పాటను తనకు నచ్చేటట్లు వచ్చేదాకా తిరగరాయించాడు. ఆ పాటకు స్వరాలు కూర్చింది సాలూరు రాజేశ్వరరావు. ఆయన మాల్కోస్ రాగంలో ఆలపించారు ఆ పాటను. అయితే బి.ఎన్. ఆ పాటలో పల్లవి చివర 'కన్నులుంటే' అనే పదాన్ని 'టే' తర్వాత కాస్త సాగదీసి పాడించారు. ఆ పాటకు ఆ సాగతీత నెమలికి పింఛం అమరినంత అందంగా అమరింది. ఆ సాగతీత లేకుండా ఆ పాటను ఇప్పుడు మనం ఊహించుకోనైనా లేం.
ఎక్‌స్టసీ ఎలా ఉంటుందో తెలుసుకోవడానికి యోగసాధన అక్ఖర్లేదు. రాజమకుటం లోని 'సడి చేయకో గాలి...' పాట వింటే చాలు. అదీ బి.ఎన్. మార్కు పాట! తాననుకున్న ఎఫెక్టు వచ్చేవరకూ ఆయన అంత పట్టుదలగా పని చేయిస్తారు కాబట్టే ఆయన సినిమాలకు పనిచేసిన వారెవరూ తాము "చేశామని" చెప్పుకోరు. బి.ఎన్. తమ చేత "చేయించారని" మాత్రమే చెప్పుకుంటారు. ఆవిధంగా తానై శాసించక పోయినా పని 'రాబట్టుకోగలిగిన' ఒకేఒక్క దర్శకుడాయన.
ఆయనలోని మరో ప్రత్యేకత తన సినిమాలకు స్క్రిప్టు దశలో నే ఆయన చేసే సెన్సారింగ్. ఆయన తీసిన చివరి సినిమా బంగారుపంజరం(1969) స్క్రిప్ట్ లో హీరో తలుపు తట్టుతూ, అది తెరుచుకోవడం ఆలస్యమైతే "ఏం చేస్తున్నావ్?" అని అడిగే దృశ్యముంది. అప్పుడు అవతల్నించి హీరోయిన్ గొంతు "బట్టలు మార్చుకుంటున్నాను" అని వినిపించాలి. అయితే ఆ మాటలు విన్న ప్రేక్షకులు ఏం ఊహించుకుంటారోనని ఆ దృశ్యాన్ని తొలగించారాయన. అదీ, విలువల పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధత!
గుర్తింపు-గౌరవాలు
దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు(అందుకున్నతొలి దక్షిణభారతీయుడు - 1975)
కలైమామణి,
పద్మభూషణ్,
గౌరవ డాక్టరేట్లు,
శాసనమండలి సభ్యత్వం.
తీరనికోరికలు
సినారె వ్రాసిన ప్రసిద్ధ గేయకావ్యం కర్పూరవసంతరాయలును, బీనాదేవి నవల పుణ్యభూమీ కళ్ళుతెరు!ను సినిమాలుగా తీయడం
మూలాలు

బయటి లింకులు

బి.ఎన్. పై ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ రాసిన స్కెచ్. ముళ్ళపూడి సాహితీసర్వస్వం లోని సినీరమణీయం-1 లోను, మోనికా బుక్స్ వారి తెలుగువెలుగులు పుస్తకంలోను ఈ వ్యాసాన్ని చూడవచ్చు.
B.N.Reddi - A Monograph by Randor Guy Publisher: National Film Archive of India, Pune
ఈమాట పత్రికలో వ్యాసం
నవతరంగం వ్యాసం
నవతరంగం వ్యాసం

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:1977 మరణాలు
వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:రాయలసీమ ప్రముఖులు
వర్గం:వైఎస్ఆర్ జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:కడప జిల్లా ప్రముఖులు

బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి

వైఎస్ఆర్ జీవిత చరిత్ర పై నిర్మించిన మొదటి తెలుగు చిత్రం ఏది?


పిన్నమరెడ్డిపల్లి కృష్ణా జిల్లా, ఆగిరిపల్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆగిరిపల్లి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నూజివీడు నుండి 26 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 285 ఇళ్లతో, 1137 జనాభాతో 365 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 591, ఆడవారి సంఖ్య 546. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1102 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589113[1].పిన్ కోడ్: 521211.
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి  ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]
కృష్ణా జిల్లాలోని మండలాలు, గ్రామాలు
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
అగిరిపల్లె మండలం
అగిరిపల్లె మండలం మొత్తంతో పాటు పట్టణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
గ్రామ భౌగోళికం
[3]
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు
సమీప  మండలాలు
గన్నవరం, నూజివీడు, మైలవరం,రెడ్డిగూడెం
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఆగిరిపల్లిలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల ఆగిరిపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు నూజివీడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్ నూజివీడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆగిరిపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. నూజివీడు, మైలవరం,  గన్నవరం నుండి రోడ్దురవాణాజ్ సౌకర్యం కలదు. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 27 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో బొద్దనపల్లి, ఈదర, కొత్తఈదర, ఆగిరిపల్లి, వడ్లమాను గ్రామాలు ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పిన్నమరెడ్డిపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 53 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 12 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 16 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 25 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 259 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 215 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 69 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పిన్నమరెడ్డిపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 69 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పిన్నమరెడ్డిపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1078.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 570,  స్త్రీల సంఖ్య 508, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 221 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 365 హెక్టారులు.
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,137 - పురుషుల సంఖ్య 	591 - స్త్రీల సంఖ్య 	546 - గృహాల సంఖ్య 	285

మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు

పిన్నమరెడ్డిపల్లి

పిన్నమరెడ్డిపల్లి గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?


చింతపల్లి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన మండలము.[1]
మండలంలోని గ్రామాలు
లమ్మడంపల్లి
ఎగువజనబ
దిగుజనబ
చెరువూరు
తాడ్లపల్లి
బురదమామిడి
కోరుకొండ
దిగవలసపల్లి
తూరుమామిడి
బూరుగుబైలు
వీరవరం
ఎగవలసపల్లి
కుడుములు
కప్పగొంది
రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు
రాళ్ళగడ్డ
కుడుముసరి
గొద్దిబండ
కోటగున్నలు
నిమ్మలపాడు
ఇటికబెడ్డ
వేలంజువ్వి
జోహేరు
బలపం
తోకపాడు
మందిపల్లి
కరకపల్లి
గొప్పుగుడిశెలు
వందనపల్లి
తూరుబొండలు
కిటుమల
బొడ్డపుట్టు
మెరకలు
దోనిపొలాలు
వంచులదుర్గం
సంపంగిపుట్టు
బొక్కెల్లు
భీమనుపల్లి
గొర్రెలమెట్ట
పుల్లలమామిడి
లుంబూరు
పూసలపాలెం
చిత్తంగరువు
కిలిమిసింగి దుర్గం
తమ్మింగల
పులిగొంది
పెదగరువు
లక్ష్మీపురం
పెదగొంది
గొసైగొంది
జదుగూరు
వరతనపల్లి
సోమవరం
సుద్దగరువు
దొంగలెగ
బొద్దజువ్వి
వెదురుపల్లి
జొహరు
కత్తుబండ
వంతలపాడు
పనసలపాడు
కురమనపాకలు
గోచపల్లి
వొత్తి బుసులు
గొదుగులమెట్ట
జంగంపాకలు
దొమలగొంది
కొలనుబండ
అన్నవరం, చింతపల్లి
కుమ్మరివంచల
లోతుగెడ్డ జంక్షన్
మేడూరు
చెరుకుంపాకలు
లింగాలగుడి
బండబయలు
కొత్తవూరు
జున్నులు
పినపాడు
పొటూరుఆజుగుమ్మలు
బెన్నవరం
రేగల్లు
జీలుగుమెట్ట
పెదకొండ
కదసిల్ప
తీగలమెట్ట
గొడుగుమామిడి
కొత్తపాలెం
డేగలపాలెం
కప్పలు
బెన్నవరం
కరకపల్లి
ఉమ్రసిగొంది
భీమసింగి
పెదపాకలు
మామిడిపల్లి
దెబ్బగరువు
కిన్నెర్ల
వంగసరి
వురిసింగి
కొలపరి
చిన్న గెద్ద
కందులగొది
మల్లవరం (చింతపల్లి మండలం)
గదపరి
గెర్రిలగద్ద
చవతపాడు
వమిగెద్ద కొత్తూరు
పిన కొత్తూరు
చెరపల్లి
గెంజిగెద్ద
బయలుకించంగి
వమిగెద్ద
పంద్లిమామిడి
చదలపాడు
బౌర్తి
సత్యవరం
గొయ్యలమెట్ట
పశువులబండ
చౌడుపల్లి
చదిపేట
అంతర్ల
చింతపల్లి
బాలాజిపేట
చిలకలమామిడి
గానుగులపాడు
సల్లై
గెంజిగెద్ద
సదిక
రౌతుపయలు
చింతలూరు
బురిసింగి
రేగుబైలు
బూడిదపాడు
కొరుకొండ
వనజాజులు
బయపాడు
బసంగి కొత్తూరు
లంబదంపల్లి
వంతమామిడి
రాజుబండ
మర్రిచెట్టు పాకలు
బంగారుగుమ్మి
చిన్నరాజు పాకలు
తల్లకోట
లబ్బంగికొత్తవీధి
లబ్బంగి
జంగంపాకలు
బరికదొరపాకలు (రాజుపాకలు దగ్గర)
మదిగుంట
కృష్ణపురం
తెరపల్లి
యెర్రబొమ్మలు
నాగులగొంది
లుబ్బగుంట
కిక్కిసలబండ
కుదుపుసింగి
కొమ్మంగి
పరికలు
జంగంబండ
రేలంగి
యర్రవరం
సమగిరి
యర్నాబిల్లి
గొడుగుమామిడి
రోలుగుంట
తాటిబండ
రాచపనస
వంటమామిడి
బొర్రమామిడి
కాగులబండ
పోతురాజుగున్నలు
తోటమామిడి
పొర్లుబండ
తాటిపాలెం
తప్పులమామిడి
బోయలగూడెం
సీతారంపురం
[ఎర్రగడ్డ
జెర్రిగడ్డ
ఎర్రనబిల్లి
కొండవంచుల
చిన్నబరడ
పెద్దబరడ
సిరిపురం
దిగువపాకలు
గొండిపాకలు
రౌరింటాడ
బడ్డిమెట్ట
చిత్రాలగొప్పు
లమ్మసింగి
నూతిబండ
ఒన చకరాయబండ
రావిమానుపాకలు
భీమనపల్లి
అసిరాడ
గట్టుంపాకలు
తేజంగి
రాచపనుకులు
పాలాడ
బౌడ
కిటుమళ్ళ
రాకోట
బలబద్రం
పకబు
పాతపాడు
కురుసింగి
తూరుయేబొంగలు
గుమ్మిడిపాలెం
ఊబలగరువు
ఊకబండ
బుసులకోట
సనివారం
చిన్నయపాలెం
తామరపల్లి
సింగవరం
సింగవరం కొత్తూరు
అంజలం
ఉసురుపుట్టు
నిమ్మలపాలెం
గడ్డిబండ
ములుసుబండ
శీకాయబండ
బుసిబండ
పొలమబండ
చీమలబయలు
వండ్లమామిడి
జంగంబుడ్డి
ముంతమామిడి
నగ్రహారం
బెముడిచట్రు
లక్కవరం
మచ్చలమామిడి
గున్నమామిడి
మేడిమబండ
రాయిపాలెం
తాటిబండ
నడిమిపాలెం
కపసుపాడు
దొవరపల్లి
పాలమామిడి

చింతపల్లి మండలం

పుల్లలమామిడి గ్రామంలో ప్రధాన పంట ఏంటి?