ఉపయోగకరమైన పదార్థాలు వ్యర్థమవకుండా నిరోధించేందుకు, తాజా ముడి పదార్థాల వినియోగాన్ని, ఇంధన వినియోగాన్ని, వాయు కాలుష్యాన్ని (భస్మీకరణం నుంచి) తగ్గించేందుకు మరియు "సంప్రదాయ" పద్ధతిలో వ్యర్థాలు పారవేసే అవసరాన్ని తగ్గించడం ద్వారా జల కాలుష్యాన్ని (ఖాళీ ప్రదేశాల్లో చెత్తను పారవేయడం ద్వారా) తగ్గించేందుకు మరియు అసలు ఉత్పత్తితో పోలిస్తే హరితగృహ వాయువు ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు, ఉపయోగించిన పదార్థాలను కొత్త ఉత్పత్తులుగా మార్చే ప్రక్రియను రీసైక్లింగ్ అంటారు.[1][2] ఆధునిక వ్యర్థపదార్థాల తగ్గింపులో రీసైక్లింగ్ ఒక కీలకమైన భాగంగా ఉంది మరియు ఇది
"తగ్గింపు, పునరుపయోగం, పునర్వినియోగ" వ్యర్థ సోపాన క్రమంలో మూడో భాగంగా ఉంది.
పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల్లో గాజు, కాగితం, లోహం, ప్లాస్టిక్, వస్త్ర మరియు ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి అనేక రకాల పదార్థాలు ఉన్నాయి. ఆహారం లేదా తోట వ్యర్థ పదార్థాలు వంటి వాటిని పచ్చి ఎరువుగా మార్చడం లేదా కుళ్లబెట్టిన వ్యర్థ పదార్థాల ఇతర పునర్వినియోగాన్ని ఎక్కువగా రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియలో భాగంగా పరిగణించబడటం లేదు.[2] ఒక సేకరణ కేంద్రానికి తీసుకొచ్చే లేదా దారివెంట సేకరించే పునర్వినియోగపరిచే పదార్థాలను తరువాత పరిమాణం ప్రకారం వేరుచేసి, శుభ్రపరిచి, ఉత్పాదక మార్గంలో పునఃసంవిధానం ద్వారా కొత్త ఉత్పత్తులుగా తయారు చేస్తారు.
ఒక కఠిన దృష్టిలో, ఒక పదార్థం యొక్క రీసైక్లింగ్ తిరిగి అదే పదార్థం యొక్క తాజా సరఫరాను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఉదాహరణకు కార్యాలయాల్లో ఉపయోగించిన కాగితం తిరిగి ఇదే వినియోగానికి కాగితంగా అందుబాటులోకి వస్తుంది, లేదా ఉపయోగించిన ఫోమ్‌డ్ పాలీస్టైరిన్‌ను తిరిగి పాలీస్టైరిన్ కొత్త ఉత్పత్తిగా అందుబాటులోకి తేవచ్చు. అయితే, ఇది తరచుగా అధిక వ్యయప్రయాసలతో కూడుకొని ఉంటుంది (ముడి పదార్థాలు లేదా ఇతర వనరుల నుంచి ఇదే ఉత్పత్తిని తయారు చేయడంతో పోలిస్తే), అందువలన అనేక ఉత్పత్తుల "రీసైక్లింగ్" ద్వారా అవే పదార్థాలకు బదులుగా భిన్నమైన పదార్థాలు తయారు చేస్తారు (ఉదాహరణకు, కాగితపుఅట్టలు). అంతర్గత విలువ (ఉదాహరణకు, కార్ బ్యాటరీల నుంచి సీసం లేదా కంప్యూటర్ భాగాల నుంచి బంగారం) లేదా ప్రమాదకర ప్రవృత్తి (ఉదాహరణకు వివిధ పదార్థాల నుంచి పాదరసాన్ని తొలగించడం మరియు పునరుపయోగపరచడం) కలిగివున్న సంక్లిష్ట ఉత్పత్తుల నుంచి కొన్ని పదార్థాల ఉద్ధరణ ను మరో తరహా రీసైక్లింగ్‌గా చెప్పవచ్చు.
వ్యయాలు ఆధారంగా రీసైక్లింగ్ యొక్క ఆర్థిక మరియు పర్యావరణ ప్రయోజనాలను విమర్శకులు వివాదాస్పదం చేశారు, రీసైక్లింగ్ యొక్క మద్దతుదారులు తరచుగా పరిస్థితులను మరింత అధ్వాన్నం చేస్తున్నారని, ధ్రువీకరణ పక్షపాతం నుంచి ఈ ప్రయోజనాలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయని సూచించారు. ముఖ్యంగా, విమర్శకులు సేకరణ మరియు రవాణాలో ఉపయోగించే వ్యయాలు మరియు ఇంధన ఉత్పాదక ప్రక్రియలో వ్యయాలు ఇంధనం విషయంలో జరిగే ఆదాను తక్కువ చేస్తాయని (మరియు ఆదా కంటే బాగా ఎక్కువగా ఉంటాయని) వాదిస్తున్నారు: అంతేకాకుండా రీసైక్లింగ్ పరిశ్రమలో సృష్టించబడే ఉద్యోగాలు అసలు ఉత్పత్తికి సంబంధించిన కలప కోసం చెట్లు నరకడం, గనుల త్రవ్వకం మరియు ఇతర పరిశ్రమల్లో కోల్పోయే ఉద్యోగాల కంటే చాలా తక్కువగా ఉండవచ్చు; కాగితపు గుజ్జు వంటి పదార్థాలను కొన్నిసార్లు మాత్రమే రీసైక్లింగ్ చేయవచ్చు, పదార్థ అధోకరణం తదుపరి రీసైక్లింగ్‌ను నిరోధించే వరకు మాత్రమే ఇటువంటి పదార్థాలను రీసైక్లింగ్ చేసేందుకు అవకాశం ఉంది. రీసైక్లింగ్ మద్దతుదారులు ఈ వాదనలన్నింటినీ వ్యతిరేకిస్తున్నారు, రెండు వర్గాల యొక్క వాదనలు ఎప్పటికీ సమసిపోని వివాదానికి దారితీశాయి.

చరిత్ర
ప్రారంభ రీసైక్లింగ్
మానవ చరిత్ర యొక్క ఎక్కువ భాగంలో రీసైక్లింగ్ ఒక సాధారణ ఆచరణ పద్ధతిగా ఉంది, దీనికి సంబంధించిన ఆధారాలు 400 BCకి చెందిన ప్లేటో రచనల్లో కూడా ఉన్నాయి. వనరులు దొరకని కాలాల సందర్భంగా, పురాతన వ్యర్థ పదార్థాల కుప్పల్లో తక్కువ గృహసంబంధ వ్యర్థాలు (బూడిద, పగిలిన సాధనాలు మరియు మృణ్మయపాత్రలు వంటివి) కనిపించేవని పురాతత్వ అధ్యయనాలు చూపిస్తున్నాయి- అంటే ఈ సమయంలో ఎక్కువ వ్యర్థాలను కొత్త పదార్థం అందుబాటులోలేని కారణంగా పునరుపయోగపరిచినట్లు పరోక్షంగా తెలుస్తోంది.[3]
పారిశ్రామిక-పూర్వ కాలాల్లో, ఐరోపాలో కాంస్య చిత్తు మరియు ఇతర లోహాలను సేకరించేవారు, ఈ లోహ వ్యర్థ పదార్థాలను శాశ్వత పునరుపయోగం కోసం తిరిగి కరిగించేవారు, దీనికి సంబంధించిన ఆధారాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.[4] బ్రిటన్‌లో కలప మరియు బొగ్గును మండించే ప్రదేశాల నుంచి వచ్చే దూళి మరియు బూడిదను 'కుప్పవాళ్లు' సేకరించేవారు, వీటిని ఇటుకల తయారీలో ఒక ప్రాథమిక ప్రదార్థంగా పునరుపయోగపరిచేవారు. అధిక జనసాంద్రత ఉన్న ప్రదేశాల్లో కూడా ప్రజా వ్యర్థ పదార్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ లేకపోవడంతోపాటు, అసలు పదార్థాన్ని సేకరించేందుకు బదులుగా పునర్వినియోగపరిచిన ముడి పదార్థాన్ని ఉపయోగించడం వలన కలిగే ఆర్థిక ప్రయోజనం ఈ పునర్వినియోగ పద్ధతులకు ప్రధాన చోదకంగా చెప్పవచ్చు.[3] 1813లో, బెంజమిన్ లా యార్క్‌షైర్‌లోని బాట్లేలో గుడ్డ పేలికలను 'షాడీ' మరియు 'ముంగో' ఊలుగా మార్చే ప్రక్రియను అభివృద్ధి చేశాడు. అసలైన ఊలుకు రీసైకిల్ చేసిన నారను జోడించడం ద్వారా ఈ పదార్థాన్ని తయారు చేస్తారు. బాట్లే మరియు డెవ్స్‌బరీ వంటి పట్టణాల్లో పశ్చిమ యార్క్‌షైర్ షాడీ పరిశ్రమ 19వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం వరకు కొనసాగింది.
యుద్ధకాల రీసైక్లింగ్
ప్రపంచ యుద్ధాలు మరియు ఇటువంటి ఇతర ప్రపంచ-మార్పు పరిణామాల కారణంగా ఏర్పడిన వనరుల కొరత రీసైక్లింగ్‌ను బాగా ప్రోత్సహించింది.[5] రెండు ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న ప్రతి దేశంలోనూ భారీ ప్రభుత్వ ప్రచార కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడ్డాయి, లోహాలను విరాళంగా ఇవ్వాలని మరియు గణనీయమైన యుద్ధ ప్రాముఖ్యత కలిగిన పదార్థమైన నారను సంరక్షించాలని ప్రభుత్వాలు ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేశాయి. యుద్ధం తరువాత కూడా వనరుల సమృద్ధిలేని జపాన్ వంటి కొన్ని దేశాల్లో యుద్ధం సందర్భంగా చేపట్టిన వనరుల పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు కొనసాగాయి.
యుద్ధం-తరువాత రీసైక్లింగ్
పెరుగుతున్న ఇంధన వ్యయాల కారణంగా, రీసైక్లింగ్‌లో తరువాతి భారీ పెట్టుబడి 1970వ దశకంలో పెట్టబడింది. అసలు ఉత్పత్తి కంటే రీసైకిల్ ద్వారా అల్యూమినియం ఉత్పత్తికి కేవలం 5% ఇంధనం మాత్రమే అవసరమవుతుంది; గాజు, కాగితం మరియు లోహాలు తక్కువ నాటకీయత కలిగివున్నప్పటికీ, రీసైకిల్ ద్వారా వచ్చిన ముడిపదార్థాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు గణనీయమైన ఇంధన ఆదా చేయవచ్చు.[6]
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో రీసైక్లింగ్‌ను తప్పనిసరి చేసిన మొదటి నగరంగా వుడ్‌బరీ, న్యూజెర్సీ గుర్తింపు పొందింది.[7] రోజ్ రోవాన్ నేతృత్వంలో[8] 1970వ దశకం ప్రారంభంలో, ఒక వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ వాహనం వెనుకవైపు రీసైక్లింగ్ ట్రైలర్‌ను జోడించే ఆలోచనతో ఒకే సమయంలో చెత్త మరియు పునర్వినియోగ పరచదగిన పదార్థం రెండింటిని వేర్వేరుగా సేకరించేందుకు వీలు ఏర్పడింది. ఇతర పట్టణాలు మరియు నగరాలు త్వరగానే ఈ విధానాన్ని పాటించాయి, ఈరోజు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లోని అనేక నగరాలు రీసైక్లింగ్‌ను ఒక అవసరంగా మార్చాయి.
1987లో, న్యూయార్క్ నుంచి వ్యర్థపదార్థాలను తీసుకొచ్చిన పడవ మోబ్రో 4000ను స్వాగతించేందుకు ఉత్తర కారోలినా నిరాకరించింది. దీనిని తరువాత బెలిజ్‌కు పంపారు; అక్కడ కూడా దీనికి తిరస్కృతి ఎదురైంది. చివరకు ఈ చెత్తను తిరిగి న్యూయార్క్‌కు తీసుకొచ్చారు, ఇక్కడ దీనిని భస్మీకరణం చేశారు. ఈ సంఘటన కారణంగా వ్యర్థ పదార్థాలు పారవేయడం మరియు రీసైక్లింగ్‌పై మీడియాలో విస్తృత స్థాయి చర్చలు మొదలయ్యాయి. 1990వ దశకంలో రీసైక్లింగ్ "హిస్టీరియా"ను రగిల్చిన సందర్భంగా ఈ సంఘటన తరచుగా సూచించబడుతుంది.[4]
చట్టం
సరఫరా

రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమం పని చేయడానికి, పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థం యొక్క భారీ, స్థిరమైన సరఫరా ఎంతో ముఖ్యం. ఇటువంటి సరఫరాను సృష్టించేందుకు మూడు చట్ట ప్రత్యామ్నాయాలను ఉపయోగిస్తారు: తప్పనిసరి రీసైక్లింగ్ సేకరణ, కంటైనర్ డిపాజిట్ లెజిస్లేషన్, మరియు తిరస్కరణ నిషేధాలు. తప్పనిసరి సేకరణ చట్టాలు సరఫరా కోసం నగరాల్లో రీసైక్లింగ్ లక్ష్యాలను నిర్దేశించాయి, సాధారణంగా లక్షిత తేదీనాటికి నగరం యొక్క వ్యర్థ పదార్థ ప్రవాహం నుంచి ఒక నిర్దిష్ట శాతం పదార్థాన్ని రీసైక్లింగ్‌కు మళ్లించాలని ఈ లక్ష్యాలను నిర్దేశిస్తారు. తరువాత ఈ లక్ష్యాన్ని అందుకునే బాధ్యత నగరంపై ఉంటుంది.[2]
కంటైనర్ డిపాజిట్ లెజిస్లేషన్ (చట్టం) పరిధిలో గాజు, ప్లాస్టిక్ మరియు లోహాల వంటి పదార్థాలు కలిగిన కంటైనర్లకు బదులుగా వినియోగదారులకు కొంత డబ్బు తిరిగి చెల్లిస్తారు. ఇటువంటి కంటైనర్‌లోని ఉత్పత్తిని కొనుగోలు చేసినప్పుడు, దాని ధరకు కొద్దిమొత్తంలో అదనపుఛార్జిని జోడిస్తారు. కంటైనర్ తిరిగి సేకరణ కేంద్రానికి వచ్చినప్పుడు ఈ సర్‌ఛార్జిని వినియోగదారుడు తిరిగి పొందవచ్చు. ఈ కార్యక్రమాలు బాగా విజయవంతంగా నిర్వహించబడుతున్నాయి, తరచుగా 80% పునర్వినియోగ రేటు నమోదవుతుంది. ఇటువంటి మంచి ఫలితాలు వస్తున్నప్పటికీ, స్థానిక ప్రభుత్వం నుంచి పరిశ్రమకు సేకరణ వ్యయాల్లో మార్పు ఏర్పడింది, దీని కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇటువంటి కార్యక్రమాల ఏర్పాటును వినియోగదారులు తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేస్తున్నారు.[2]
పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల సరఫరాను పెంచేందుకు ఉద్దేశించిన మూడో పద్ధతి కొన్ని రకాల పదార్థాలను వ్యర్థాలుగా పారవేయడం నిషేధించడం, ఉపయోగించిన చమురు, పాత బ్యాటరీలు, టైర్లు మరియు తోట వ్యర్థాలు ఎక్కువగా ఈ పరిధిలో ఉంటాయి. నిషేధిత ఉత్పత్తులను సరిగా పునర్వినియోగపరచడం ద్వారా ఒక ఆచరణీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను సృష్టించడం ఈ పద్ధతి యొక్క ఒక లక్ష్యంగా ఉంది. ఈ రీసైక్లింగ్ సేవలు అమలులో ఉండేందుకు సరైన జాగ్రత్త తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది, లేదా ఇటువంటి నిషేధాలు అక్రమ డంపింగ్ పెరిగిపోవడానికి దారితీసే అవకాశం ఉంది.[2]
ప్రభుత్వం-తప్పనిసరి చేసిన డిమాండ్
పునర్వినియోగపరిచిన పదార్థాలకు డిమాండ్‌ను పెంచేందుకు మరియు స్థిరంగా ఉంచేందుకు కూడా చట్టాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇటువంటి చట్టానికి సంబంధించిన నాలుగు పద్ధతులు అమలులో ఉన్నాయి: కనీస రీసైకిల్ పదార్థ శాసనాలు, వినియోగ రేట్లు, సేకరణ విధానాలు, రీసైకిల్ చేసినట్లు ఉత్పత్తి లేబుల్‌పై ముద్ర.[2]
తమ కార్యకలాపాల్లో రీసైక్లింగ్‌ను కూడా చేర్చేవిధంగా ఉత్పత్తిదారులపై కనీస రీసైకిల్ పదార్థ శసనాలు మరియు వినియోగ రేట్లు రెండూ ఒత్తిడి తీసుకురావడం ద్వారా డిమాండ్‌ను ప్రత్యక్షంగా పెంచుతాయి. ఒక కొత్త ఉత్పత్తిలో కొంత శాతం పునర్వినియోగపరిచిన పదార్థం ఉండాలని పదార్థ శాసనాలు నిర్దేశిస్తాయి. వినియోగ రేట్లు మరింత సౌకర్యవంతమైన ప్రత్యామ్నాయం: తమ యొక్క కార్యకలాపాల ఏ దశలోనైనా రీసైక్లింగ్ లక్ష్యాలను సాధించేందుకు పరిశ్రమలను అనుమతిస్తారు లేదా వ్యాపారయోగ్య రుణాలకు బదులుగా రీసైక్లింగ్‌ను కాంట్రాక్టులపై బయటకు ఇచ్చేందుకు కూడా వీలు కల్పిస్తారు. ఈ రెండు పద్ధతులను వ్యతిరేకించేవారు వారు విధించే అవసరాలు బాగా ఎక్కువగా ఉన్నాయని, పరిశ్రమకు అవసరమైన వశ్యతను వారు దోచుకుంటున్నారని పేర్కొంటున్నారు.[2][9]
ప్రభుత్వాలు రీసైక్లింగ్ డిమాండ్‌ను పెంచేందుకు సొంత కొనుగోలు శక్తిని కూడా ఉపయోగిస్తున్నాయి, వీటిని "సేకరణ విధానాలు"గా పిలుస్తున్నారు. ఈ విధానాలు కొంత మొత్తాన్ని కేవలం రీసైకిల్ ఉత్పత్తులను ఖర్చు చేయడానికి "వీలు కల్పించే" కార్యక్రమాల రూపంలో లేదా రీసైకిల్ వస్తువులు కొనుగోలు చేసినప్పుడు పెద్ద బడ్జెట్ అందించే "ధర ప్రాధాన్య" కార్యక్రమాల రూపంలో ఉంటాయి. అదనపు నియంత్రణలు నిర్దిష్ట సందర్భాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి: ఉదాహరణకు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ సాధ్యమైనప్పుడు రీసైకిల్ లేదా తిరిగి శుద్ధి చేసిన మూలాల నుంచి ఉత్పత్తి చేసిన చమురు, కాగితం, టైర్లు మరియు భవన ఉష్ణ వ్యాప్తి నిరోధకాన్ని కొనుగోలు చేయడాన్ని తప్పనిసరి చేసింది.[2]
డిమాండ్‌ను పెంచేందుకు ప్రభుత్వ తుది నియంత్రణ ఏమిటంటే రీసైకిల్డ్ ప్రాడక్ట్ లేబులింగ్. ఉత్పాదకులు తమ ఉత్పత్తిలో (ప్యాకేజింగ్‌తో సహా) ఉపయోగించిన రీసైకిల్ చేసిన పదార్థ పరిమాణాన్ని దాని యొక్క ప్యాకేజింగ్ లేబుల్‌పై నమోదు చేయడం ద్వారా, వినియోగదారులకు మెరుగైన అవగాహన కల్పించవచ్చు. సమృద్ధ కొనుగోలు శక్తి కలిగిన వినియోగదారులు మరింత పర్యావరణ అనుకూల ప్రత్యామ్నాయాలవైపు మొగ్గు చూపుతారు, దీని ద్వారా ఉత్పత్తిదారులు వారి యొక్క ఉత్పత్తుల్లో రీసైకిల్ చేసిన పదార్థ పరిమాణాన్ని పెంచేందుకు వీలు ఏర్పడుతుంది, తద్వారా దీనికి పరోక్షంగా డిమాండ్ పెరుగుతుంది. ఉత్పత్తి ఎక్కడ మరియు ఎలా రీసైకిల్ చేయబడుతుందనే సమాచారం కూడా లేబుల్‌పై ఉంటే, పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల సరఫరాపై ప్రామాణీకరించిన రీసైక్లింగ్ లేబులింగ్ సానుకూల ప్రభావం చూపగలదు.[2]
ప్రక్రియ
సేకరణ

సాధారణ వ్యర్థ పదార్థాల నుంచి పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను సేకరించేందుకు అనేక రకాల వ్యవస్థలు అమలు చేయబడుతున్నాయి. ఈ వ్యవస్థలు ప్రజా సౌకర్యం మరియు ప్రభుత్వ సౌలభ్యం మరియు వ్యయం మధ్య బేరీజు పటంలో ఉంటాయి. మూడు ప్రధాన సేకరణ విభాగాలు ఏమిటంటే "వ్యర్థ పదర్థాలు వదలిపెట్టే కేంద్రాలు", "వ్యర్థాలు కొనుగోలు చేసే కేంద్రాలు" మరియు "రోడ్లవెంట సేకరణ".[2]
వ్యర్థాలు వదిలిపెట్టే కేంద్రాలకు వ్యవస్థాపిత లేదా సంచార సేకరణ కేంద్రం లేదా ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ వంటి ఒక కేంద్ర ప్రదేశానికి పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను తీసుకొచ్చే ఒక వ్యర్థ పదార్థాల ప్రొడ్యూసర్ అవసరమవుతుంది. ఇటువంటి సేకరణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడం చాలా సులభం, అయితే తక్కువ లేదా అనూహ్యమైన ఫలితాలతో ఇది ఇబ్బందిపడుతోంది. కొనుగోలు కేంద్రాలు వీటికి భిన్నంగా ఉంటాయి, ఇవి శుభ్రపరిచిన పునర్వినియోగపరిచిన పదార్థాలను కొనుగోలు చేస్తాయి, అందువలన ఇది ఉపయోగానికి ఒక శుభ్రమైన ప్రోత్సాహకం అందజేయడంతోపాటు, ఒక స్థిరమైన సరఫరాను సృష్టిస్తుంది. సంవిధానపరిచిన తరువాత ఈ పదార్థాన్ని విక్రయించవచ్చు, ఇది ఆశాజనక లాభాన్ని సృష్టిస్తుంది. దురదృష్టవశాత్తూ ఒక సాధ్యపడే సంస్థగా నిలదొక్కుకునేందుకు కొనుగోలు కేంద్రాలకు ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు అవసరమవతాయి, యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేషన్ సాలిడ్ వేస్ట్స్ మేనేజ్‌మెంట్ అసోసియేషన్ ప్రకారం, ఒక టన్ను వ్యర్థ పదార్థాలను సంవిధాన పరచడానికి సగటున US$50 వ్యయం అవుతుంది, దీనిని తిరిగి US$30 మాత్రమే విక్రయించవచ్చు.[2]
రోడ్లపై సేకరణ

రోడ్ల పక్కన ఉన్న వ్యర్థపదార్థాల డబ్బాలను సేకరించడంలో అనేక సూక్ష్మ పద్ధతులు ఉన్నాయి, పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు నిల్వ చేయడం మరియు శుభ్రపరిచే ప్రక్రియలో ఇవి ఎక్కువ వైవిధ్యం కలిగివుంటాయి. ప్రధాన విభాగాలు ఏమిటంటే మిక్స్‌డ్ వేస్ట్ కలెక్షన్ (వేర్వేరు రకాల పదార్థాలు కలిసిన వ్యర్థాల సేకరణ), కోమింగిల్డ్ రీసైక్లబుల్స్ (ప్రత్యేకంగా పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల సేకరణ) మరియు ఉత్పత్తి స్థాన విభజన.[2] సాధారణంగా ఒక వ్యర్థ పదార్థాల సేకరణ వాహనం వ్యర్థ పదార్థాలను సేకరిస్తుంది.

మొదటి మిశ్రమిత వ్యర్థాల సేకరణలో సేకరించిన వ్యర్థాల నుంచి కావాల్సిన పదార్థాన్ని వేరు చేస్తారు, ఎందుకంటే ఇందులో అన్ని పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు మిగిలిన వ్యర్థాలతో కలిసి ఉంటాయి, వీటిలో కావాల్సిన పదార్థాలను ఒక ప్రధాన విభజన కేంద్రంలో వేరు చేసి, శుభ్రపరుస్తారు. దీని ఫలితంగా పెద్ద మొత్తంలో పునర్వినియోగపరచదగిన వ్యర్థ పదార్థాలు ఏర్పడతాయి, ముఖ్యంగా కాగితం తిరిగి సంవిధానపరిచేందుకు వీలులేనంత మురిగ్గా తయారవుతుంది, అయితే దీనిని ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి: నగరం పునర్వినియోగ పదార్థాల ప్రత్యేక సేకరణను ఖర్చు చేయాల్సిన అవసరం లేదు మరియు దీనికి ప్రజా అవగాహన కూడా అవసరం లేదు. వ్యర్థాల యొక్క విభజన అంతా ఒక ప్రదేశంలో జరుగుతుంది కాబట్టి, పునర్వినియోగ ప్రక్రియలో ఏ పదార్థాలను చేర్చాలనే దానిపై తీసుకునే నిర్ణయాల్లో మార్పులను సులభంగా అమలు చేయవచ్చు.[2]
సహమిశ్రమ లేదా ఏక-ప్రవాహ వ్యవస్థలో, అన్ని పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు కలిసిపోయి ఉంటాయి, అయితే ఇవి ఇతర వ్యర్థ పదార్థాల నుంచి వేరుచేయబడి ఉంటాయి. ఇది వ్యర్థాలను సేకరణ-తరువాత శుభ్రపరిచే అవసరాన్ని బాగా తగ్గిస్తుంది, అయితే ఎటువంటి పదార్థాలు పునర్వినియోగపరచడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయనే దానిపై ప్రజా అవగాహన చాలా ముఖ్యం.[2][4]
మూడో పద్ధతి అయిన ఉత్పత్తి స్థాన విభజనలో ప్రతి పదార్థం సేకరణకు ముందుగానే శుభ్రపరచబడి, విభజించబడి ఉంటుంది. ఈ పద్ధతికి కూడా కనీస సేకరణ-తరువాతి విభజన అవసరమవుతుంది, ఇది స్వచ్ఛమైన పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, అయితే ప్రతి వేరుచేసిన పదార్థాన్ని సేకరించేందుకు అదనపు నిర్వహణ వ్యయాలు అవతాయి. అంతేకాకుండా దీనికి విస్తృతమైన ప్రజా అవగాహన కార్యక్రమం కూడా అవసరమవుతుంది, పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు మిగిలిన వ్యర్థాలతో కలవకుండా ఉన్నప్పుడే ఇది విజయవంతం అవుతుంది.[2]
సహమిశ్రమ సేకరణ వలన అయ్యే వ్యయాలతో పోల్చినప్పుడు ఉత్పత్తి స్థాన విభజనను ఉపయోగకరమైన పద్ధతిగా పరిగణించబడింది. అయితే విభజన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో ఆధునిక ఆవిష్కరణలు (కింద విభజనను చూడండి) ఈ భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించాయి-ఉత్పత్తి స్థాన విభజన కార్యక్రమాలు అభివృద్ధి చేయబడిన అనేక ప్రాంతాలు తరువాత సహమిశ్రమ సేకరణకు మొగ్గు చూపాయి.[4]
విభజన

సహమిశ్రమ పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు సేకరించి కేంద్ర సేకరణ ప్రదేశానికి సరఫరా చేసిన తరువాత, వివిధ రకాల పదార్థాలను నిల్వ చేయాలి. దీనిని కొన్ని దశల్లో చేస్తారు, వీటిలో ఎక్కువ స్వయంచాలక ప్రక్రియలు ఉంటాయి, అందువలన ఒక ట్రక్కు పదార్థాలను కూడా గంటకంటే తక్కువ సమయంలో భద్రపరచవచ్చు.[4] కొన్ని ప్లాంట్‌లు పదార్థాలను స్వయంచాలకంగా విభజిస్తాయి, దీనిని సింగిల్ స్ట్రీమ్ రీసైక్లింగ్ అంటారు. ఇటువంటి ప్లాంట్‌లు ఉన్న ప్రదేశాల్లో రీసైక్లింగ్ రేట్లు 30 శాతం పెరిగాయి.[10]
ప్రాథమికంగా, సహమిశ్రమ పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు సేకరణ వాహనం నుంచి తొలగిస్తారు, వాటిని తరువాత కన్వేయర్ బెల్ట్‌పై ఉంచి ఒక పొరలోకి వ్యాప్తి చేస్తారు. ఈ దశలో ముడతలు పడిన ఫైబర్‌బోర్డ్ మరియు ప్లాస్టిక్ సంచులను చేతితో తొలగిస్తారు, ఎందుకంటే ఇవి తరువాత యంత్రం పని నిలిచిపోయేందుకు కారణమవతాయి.[4]
తరువాత, స్వయంచాలక యంత్రం బరువు ప్రకారం పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను వేరు చేస్తుంది, భారీ గాజు మరియు లోహం నుంచి తేలికైన కాగితం మరియు ప్లాస్టిక్ వంటి పదార్థాలు వేరు చేయబడతాయి. మిశ్రమిత కాగితం నుంచి కార్డ్‌బోర్డ్ తొలగించబడుతుంది, అతి సాధారణ PET (#1) మరియు HDPE (#2) వంటి ప్లాస్టిక్ రకాలను సేకరిస్తారు. ఈ విభజన సాధారణంగా చేతితో చేస్తారు, అయితే కొన్ని కేంద్రాల్లో ఇది కూడా స్వయంచాలకంగా నిర్వహించబడుతుంది: స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ స్కానర్‌ను ఉపయోగించి శోషన తరంగధైర్ఘ్యాల ఆధారంగా వివిధ రకాల కాగితం మరియు ప్లాసిక్‌లను వేరుస్తారు, ఆపై ప్రతి పదార్థాన్ని సరైన సేకరణ భాగంలోకి మళ్లిస్తారు.[4]
ఇనుము, ఉక్కు మరియు టిన్-ప్లేటెట్ స్టీల్ కాన్లు ("టిన్ కాన్లు") వంటి ఫెర్రస్ లోహ పదార్థాలను బలమైన అయస్కాంతాలను ఉపయోగించి వేరు చేస్తారు. ఫెర్రస్ యేతర లోహాలు మాగ్నటిక్ ఎడ్డీ కరెంట్‌లు ద్వారా వేరు చేయబడతాయి, ఇందులో ఒక తిరిగే అయస్కాంత క్షేత్రం అల్యూమినియం క్యాన్లు చుట్టూ ఒక విద్యుత్ ఆవేశాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది, ఇది కాన్లు లోపల మాగ్నటిక్ ఎడ్డీ కరెంట్‌ను సృష్టిస్తుంది. ఈ మాగ్నటిక్ ఎడ్డీ కరెంట్ ఒక భారీ అయస్కాంత క్షేత్రంతో తొలగించబడుతుంది, పునర్వినియోగ పదార్థాల ప్రవాహం నుంచి ఈ క్యాన్లు బయటకు వస్తాయి.[4]
చివరకు, గాజును దాని రంగు ఆధారంగా చేతితో వేరు చేయాల్సి ఉంటుంది: గోధుమ రంగు, జేగురు రంగు, పసుపుపచ్చ లేదా పారదర్శక వంటి రంగులనుబట్టి గాజును వేరుచేస్తారు.[4]
వ్యయ-ప్రయోజన విశ్లేషణ

రీసైక్లింగ్ పర్యావరణపరంగా ప్రభావవంతమైనదా కాదా అనే దానిపై కొంత చర్చ జరుగుతోంది. పురపాలక సంస్థలు రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమాలు అమలు చేయడం ద్వారా ఆదాయ ప్రయోజనాలు పొందుతున్నట్లు చూస్తున్నాము, ఎక్కువగా ఖాళీప్రదేశాల్లో చెత్తపారేసేందుకు అయ్యే వ్యయాలు బాగా తగ్గుతుండటం వలన ఈ ప్రయోజనాలు వస్తున్నాయి.[13] టెక్నికల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ డెన్మార్క్ చేత నిర్వహించబడిన ఒక అధ్యయనం 83% సందర్భాల్లో గృహ సంబంధ వ్యర్థాలను పారవేసేందుకు రీసైక్లింగ్‌ను అత్యంత ప్రభావవంతమైన పద్ధతిగా గుర్తించింది.[4][6] అయితే, 2004నాటి డానిష్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ అసెస్‌మెంట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అంచనా త్రాగేందుకు ఉపయోగించే డబ్బాలు, అల్యూమినియం డబ్బాలను పారవేసేందుకు అత్యంత సమర్థవంతమైన పద్ధతి భస్మీకరణమని నిర్ధారించింది.[14]
ఆర్థిక సమర్థత నుంచి ఆదాయ సమర్థత వేరుగా ఉంటుంది. రీసైక్లింగ్ యొక్క ఆర్థిక విశ్లేషణ ఆర్థికవేత్తలు బాహ్య అంశాలుగా పిలిచే వాటిని కూడా కలుపుకొని ఉంటుంది, ప్రైవేట్ లావాదేవీల బయట వ్యక్తులకు వచ్చే గుర్తించని వ్యయాలు మరియు ప్రయోజనాలను బాహ్య అంశాలు ఉంటారు. ఉదాహరణకు: భస్మీకరణం నుంచి వాయుకాలుష్యం మరియు హరితగృహ వాయువు ఉద్గారాలు తగ్గడం, ఖాళీప్రదేశాల్లో చెత్తపారేయడం ద్వారా ప్రమాదకర నిక్షాళనం తగ్గడం, తగ్గిన ఇంధన వినియోగం, తగ్గిన వ్యర్థ మరియు వనరులు వినియోగం వలన గనుల త్రవ్వకం మరియు కలప కార్యకలాపం వలన పర్యావరణానికి జరిగే నష్టం తగ్గేందుకు దోహదపడుతుంది. సుమారు 4,000 ఖనిజాలు గుర్తించబడ్డాయి, వీటిలో సుమారు 100 ఖనిజాలను అతి సాధారణమైనవిగా గుర్తిస్తారు, మరికొన్ని వందల ఖనిజాలు ఒక మోస్తారు సాధారణమైనవిగా, మిగిలినవి అరుదైనవిగా పరిగణించబడుతున్నాయి.[15] రీసైక్లింగ్‌కు ప్రాచుర్యం కల్పించకుండా, జింక్‌ను 2037 వరకు మాత్రమే ఉపయోగించగలం, ఇండియం మరియు హాఫ్నియం 2017నాటికి అడుగంటుతాయి, టెర్బియం 2012కు ముందుగానే కనుమరుగవుతుంది.[16] బాహ్య అంశాలను లోపలికి తీసుకొచ్చేందుకు పన్నులు లేదా సబ్సిడీలు అందించే వ్యవస్థలు లేకుండా ఉంటే, సమాజంపై వ్యయాలు విధించినప్పటికీ వ్యాపారాలు వాటిని విస్మరిస్తాయి. ఆదాయేతర ప్రయోజనాలకు ఆర్థిక సంబంధాన్ని ఆపాదించేందుకు, రీసైక్లింగ్ మద్దతుదారులు రీసైకిల్ పదార్థాలకు డిమాండ్‌ను పెంచేందుకు చట్టపరమైన చర్యకు పిలుపునిస్తున్నారు.[2] యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ (EPA) రీసైక్లింగ్‌కు అనుకూలంగా స్పందించింది, దేశంలో రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమాలు 2005లో నికరంగా 49 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల మేర కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించాయని తెలిపింది.[4] యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో, వేస్ట్ అండ్ రీసోర్సెస్ యాక్షన్ కమిటీ గ్రేట్ బ్రిటన్ యొక్క రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమాలు ఏడాదికి CO2 ఉద్గారాలను 10-15 మిలియన్ టన్నుల మేర తగ్గించాయని పేర్కొంది.[4] జనసాంద్రత ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో రీసైక్లింగ్ సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుంది, ఎందుకంటే ఇక్కడ ఉద్పాదక వ్యయంలో ఆదా కనిపిస్తుంది.[2]
రీసైక్లింగ్‌ను ఆర్థికంగా సాధ్యపరిచేందుకు మరియు పర్యావరణపరంగా సమర్థవంతంగా తీర్చిదిద్దేందుకు కొన్ని నిర్దిష్ట జాగ్రత్తలు తీసుకోవాల్సి ఉంది. వాటిలో పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల సరిపడా సరఫరాతోపాటు, వ్యర్థ ప్రదార్థాల ప్రవాహం నుంచి పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను సేకరించే ఒక వ్యవస్థ కావాలి, తరువాత ఈ పదార్థాలను పునఃసంవిధానపరిచేందుకు సమీపంలో కర్మాగారం ఉండాలి, మరియు రీసైకిల్ చేసిన ఉత్పత్తులకు డిమాండ్ ఉండేలా చూడాలి. చివరి రెండు అవసరాలు తరచుగా విస్మరించబడుతున్నాయి-సేకరించిన పదార్థాలను ఉపయోగించే ఉత్పత్తి కోసం ఒక పారిశ్రామిక విఫణి మరియు తయారు చేసిన ఉత్పత్తుల కోసం ఒక వినియోగదారు విఫణి రెండూ లేకుండా రీసైక్లింగ్ అసంపూర్ణమవుతుంది, వాస్తవానికి కేవలం "సేకరణ"గానే ఉంటుంది.[2]
అనేక మంది ఆర్థికవేత్తలు రీసైక్లింగ్ సేవలను అందజేసేందుకు పాక్షిక ప్రభుత్వ ప్రమేయం అవసరమవుతుందని అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇటువంటి అభిప్రాయం కలిగిన ఆర్థికవేత్తలు బహుశా ఉత్పత్తి పరిష్కారాన్ని ఉత్పత్తి యొక్క బాహ్య అంశంగా చూస్తున్నారు, తదనుగుణంగా ఇటువంటి ఒక గందరగోళాన్ని తొలగించేందుకు ప్రభుత్వానికే ఎక్కువ సమర్థత ఉంటుందని వారు వాదిస్తున్నారు. అయితే, మున్సిపల్ రీసైక్లింగ్‌కు లీసెజ్ ఫైయిర్ పద్ధతికి మద్దతుపలికేవారు ఉత్పత్తి పరిష్కారాన్ని వినియోగదారుల విలువకు సంబంధించిన ఒక సేవగా చూస్తారు. స్వేచ్ఛా-మార్కెట్ పద్ధతి వినియోగదారుల ప్రాధాన్యతలకు బాగా సరిపోయేందుకు అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే ప్రభుత్వం కంటే, లాభాలు-కోరుకునే వ్యాపారాలు ఒక నాణ్యమైన ఉత్పత్తిని లేదా సేవను ఉత్పత్తి చేసేందుకు ఎక్కువ ప్రోత్సహకాన్ని ఇస్తాయి. అంతేకాకుండా, ఎక్కువ మంది ఆర్థికవేత్తలు ఎల్లప్పుడూ కొద్ది లేదా ఎటువంటి బాహ్య అంశాలు లేని విఫణిలో ప్రభుత్వ ప్రమేయాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంటారు.” [17]
పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల్లో వాణిజ్యం

సంవిధానపరచని పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల్లో కొన్ని దేశాలు వాణిజ్యం నిర్వహిస్తున్నాయి. మరో దేశానికి విక్రయించబడిన పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలు చివరకు పునఃసంవిధానపరచడానికి బదులుగా ఖాళీ ప్రదేశాలుకు చేరుతున్నాయని కొందరు ఫిర్యాదు చేశారు. అమెరికాలో, రీసైక్లింగ్ కోసం వెళ్లిన కంప్యూటర్లలో 50-80% వాస్తవానికి రీసైకిల్ ప్రక్రియలోకి వెళ్లడం లేదని ఒక నివేదిక వెల్లడించింది.[18][19] చైనాకు దిగుమతి అవుతున్న అక్రమ-వ్యర్థ పదార్థాలు కార్మికుల ఆరోగ్య లేదా పర్యావరణ నష్టాలను పరిగణలోకి తీసుకోకుండా ద్రవ్య లబ్ధి కోసం విచ్ఛిన్నం చేసి, రీసైకిల్ చేయబడుతున్నాయని కూడా వార్తలు వచ్చాయి. చైనా ప్రభుత్వం ఈ పద్ధతులను నిషేధించినప్పటికీ, వాటిని పూర్తిగా నిర్మూలించలేకపోయింది.[20] 2008లో, పునర్వినియోగపరచదగిన వ్యర్థ పదార్థాల యొక్క ధరలు భారీగా క్షీణించాయి, అయితే 2009లో ఇవి మళ్లీ పుంజుకున్నాయి. 2004-2008 మధ్యకాలంలో కార్డుబోర్డు సగటు ధర ఒక టన్నుకు £53 వద్ద ఉండగా, ఇది £19/టన్నుకు పతనమైంది, మే 2009లో తిరిగి కార్డు బోర్డు టన్ను ధర £59కి చేరుకుంది. PET ప్లాస్టిక్ సగటు ధర సుమారుగా £156/టన్ను వద్ద ఉండగా, ఇది £75/టన్ను స్థాయికి క్షీణించింది, మే 2009లో దీని ధర £195/టన్ను స్థాయికి పెరిగింది.[21]
కొన్ని ప్రాంతాలు తాము రీసైకిల్ చేసిన పదార్థాలను ఉపయోగించేందుకు లేదా ఎగుమతి చేసేందుకు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఈ సమస్య గాజు విషయంలో బాగా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది: బ్రిటన్ మరియు U.S. రెండు దేశాలు పసుపుపచ్చ గాజు సీజాల్లో నిల్వచేసిన వైనును భారీస్థాయిలో దిగుమతి చేసుకుంటాయి. దీనిలో ఎక్కువ భాగం గాజు అమెరికన్ మిడ్‌వెస్ట్ బయట రీసైకిల్ చేసేందుకు పంపబడుతుంది, అయితే అక్కడ రీసైకిల్ చేసిన పదార్థాన్ని అంతా ఉపయోగించుకునేందుకు సరైన స్థాయిలో వైను ఉత్పత్తి లేదు. మిగిలిన అదనపు ఉత్పత్తిని తిరిగి భవననిర్మాణ పదార్థాలుగా మార్చడమో లేదా రోజువారీ వ్యర్థ పదార్థాల ప్రవాహంలో చేర్చడమో చేయాలి.[2]
ఇదే విధంగా, వాయువ్య అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో రీసైకిల్ చేసిన వార్తాపత్రికకు విఫణులను కనిపెట్టడం కష్టంగా ఉంది, ఈ ప్రాంతంలో గుజ్జు మిల్లులు ఎక్కువగా ఉండటం మరియు ఆసియా విఫణులు దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ దీనికి డిమాండ్ కరువైంది. అయితే U.S.లోని ఇతర ప్రాంతాల్లో, రీసైకిల్ చేసిన వార్తాపత్రికలకు డిమాండ్‌లో విస్తృతమైన హెచ్చుతగ్గులు కనిపిస్తుంటాయి.[2]
కొన్ని U.S. రాష్ట్రాల్లో, రీసైకిల్ బ్యాంక్ అని పిలిచే ఒక కార్యక్రమం రీసైకిల్ చేసేందుకు ప్రజలకు కూపన్లు చెల్లిస్తుంది, చెత్తపారవేసే ప్రదేశాల పరిమాణాన్ని తగ్గించడం ద్వారా స్థానిక పురపాలక సంఘాల నుంచి ఇది నిధులు పొందుతుంది. అన్ని పదార్థాలు స్వయంచాలకంగా విభజించబడే ఒక ఏక ప్రవాహ ప్రక్రియను ఇది ఉపయోగిస్తుంది.[22]
విమర్శ

ఎక్కువ ఉత్పత్తులను రీసైక్లింగ్‌ను దృష్టిలో ఉంచుకొని తయారు చేయకపోవడం వాస్తవానికి రీసైక్లింగ్‌లో అంతర్లీనంగా ఉన్న ప్రధాన సమస్యగా చెప్పవచ్చు. ఈ సమస్యను పరిష్కరించే లక్ష్యంతో నిరంతర నమూనా అనే భావన ఉద్భవించింది, భవన నిర్మాణ నిపుణుడు విలియం మెక్‌డొనౌగ్ మరియు రసాయన నిపుణుడు మైకెల్ బ్రౌన్‌గార్ట్‌లు రచించిన "Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things " పుస్తకంలో ఈ భావన మొదటిసారి ప్రస్తావించబడింది. ప్రతి ఉత్పత్తి (మరియు వాటికి అవసరమైన పూర్తి ప్యాకేజింగ్) లో ప్రతి భాగాన్ని గుర్తించేందుకు ఒక సంపూర్ణ క్లోజ్డ్-లూప్ సైకిల్ ఉండాలని వారు సూచించారు-ఈ మార్గంలో ప్రతి భాగం జీవఅధోకరణం ద్వారా సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థలోకి లేదా నిరవధికంగా రీసైకిల్ అయ్యేందుకు వస్తుంది.[4]
పర్యావరణ ఆర్థిక శాస్త్రంతో మాదిరిగా, దీనిలో ఉన్న వ్యయాలు మరియు ప్రయోజనాలపై సంపూర్ణ దృష్టి పెట్టడంలో జాగ్రత్త తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఉదాహరణకు, ఆహార పదార్థాలకు ఉపయోగించే కార్డుబోర్డు ప్యాకేజింగ్‌ను ప్లాస్టిక్ కంటే సులభంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు, అయితే వీటిని రవాణా చేసేందుకు ఎక్కువగా శ్రమపడాలి, చెడిపోవడం వలన ఎక్కువ వ్యర్థమయ్యే అవకాశం కూడా ఉంది.[23]
రీసైక్లింగ్ కోసం ఉపయోగించే ప్రాచుర్య అంశాలపై విమర్శలు ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి.
ఇంధన ఆదా
రీసైక్లింగ్ ద్వారా ఎంత పరిమాణంలో ఇంధనం ఆదా చేయబడుతుందనే దానిపై వివాదం నెలకొనివుంది. ఎనర్జీ ఇన్ఫర్మేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (EIA) దాని యొక్క వెబ్‌సైట్‌లో ఒక కాగితపు మిల్లు తాజా కలప నుంచి కాగితం తయారు చేసేందుకు ఉపయోగించే ఇంధనం కంటే, పునర్వినియోగ కాగితం నుంచి తిరిగి కాగితం తయారు చేసేందుకు 40 తక్కువ ఇంధనాన్ని ఉపయోగించుకుంటుందని పేర్కొంది."[24] సంప్రదాయ చెత్తపారవేసే పద్ధతుల్లో పారవేయడం కంటే, రీసైకిల్ చేసిన ఉత్పత్తులను తయారు చేసేందుకు మొత్తం ప్రక్రియల్లో ఎక్కువ ఇంధనం ఉపయోగించబడుతుందని విమర్శకులు తరచుగా వాదిస్తున్నారు. పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను రోడ్లప్రక్కన సేకరించడం నుంచి ఈ వాదన మొదలవుతుంది, తరచుగా రెండో వ్యర్థ పదార్థాల ట్రక్‌ను ఉపయోగించి పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలను సేకరిస్తున్నారని విమర్శకులు సూచిస్తున్నారు. రీసైక్లింగ్ మద్దతుదారులు మాత్రం రీసైక్లింగ్ కోసం కాగితం సేకరించినట్లయితే, రెండో కలప లేదా చెక్క ట్రక్కులు తొలగించవచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
వ్యర్థ పదార్థాలు పారవేసే ప్రక్రియలో జరిగే ఇంధన వినియోగం లేదా ఉత్పత్తిని స్పష్టంగా గుర్తించడం కష్టంగా ఉంది. రీసైక్లింగ్‌లో ఎంత ఇంధనాన్ని ఉపయోగించారనేది ఎక్కువగా రీసైకిల్ కోసం ఉపయోగించిన పదార్థ రకం లేదా దీని కోసం ఉపయోగించిన ప్రక్రియపై ఆధారపడివుంటుంది. ముడి పదార్థం నుంచి అల్యూమినియం తయారు చేయడంతో పోలిస్తే, దానిని పునర్వినియోగ పదార్థం నుంచి తయారు చేసినప్పుడు చాలా తక్కువ ఇంధనం వినియోగించబడుతుందనే విషయం సాధారణంగా అందరూ అంగీకరిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, ముడి పదార్థం, బాక్సైట్ నుంచి అల్యూమినియం తయారు చేయడంతో పోలిస్తే, అల్యూమినియం డబ్బాలు రీసైకిల్ చేయడం ద్వారా దానిని ఉత్పత్తి చేసేందుకు 95 శాతం తక్కువ ఇంధనం వినియోగించబడుతుందని EPA పేర్కొంది."[25]
ఆర్థికవేత్త స్టీవెన్ లాండ్స్‌బర్గ్..వ్యర్థ పదార్థాలు ఆక్రమించే ప్రదేశాన్ని తగ్గించడం ద్వారా కలిగే ఏకైక ప్రయోజనం కావాల్సిన ఇంధనం ద్వారా తగ్గిపోతుందని మరియు రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియలో వాయు కాలుష్యం ఏర్పడుతుందని సూచించారు.[26] అయితే ఇతరులు, జీవితకాల చక్ర అంచనా ద్వారా రీసైక్లింగ్ కాగితాన్ని ఉత్పత్తి చేయడానికి తక్కువ ఇంధనం మరియు నీరు అవసరం అవుతుందని సూచించారు, అసలు చెట్లను పెంచడం, వాటి నుంచి గుజ్జు తీయడం, సంవిధానపరచడం మరియు రవాణాకు దీని కంటే ఎక్కువ ఇంధనం అవసరం అవుతుందని పేర్కొన్నారు.[27] తక్కువ రీసైక్లింగ్ కాగితాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా, అసలు అడవులుగా రూపాంతరం చెందే వరకు అడవులను సృష్టించడం మరియు నిర్వహించడానికి అదనపు ఇంధనం అవసరమవుతుంది.
ప్రజా విధాన విశ్లేషకుడు జేమ్స్ V. డెలాంగ్ రీసైక్లింగ్ అనేది ఒక ఉత్పాదక ప్రక్రియగా అభివర్ణించారు, అనేక పద్ధతులు ఇది ఆదా చేసేదాని కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తాయని సూచించారు. ఇంధన వినియోగంతోపాటు అదనంగా, రీసైక్లింగ్‌కు మూలధన మరియు కార్మిక శక్తి అవసరం అవుతుంది, అంతేకాకుండా కొంత వ్యర్థ పదార్థం కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది. అసలు ముడి పదార్థం నుంచి జరిగే ఉత్పత్తి కంటే ఈ ప్రక్రియలు మరింత సమర్థవంతంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది మరియు/లేదా రీసైక్లింగ్‌కు సంప్రదాయ చెత్త పారవేసే పద్ధతిని సమర్థవంతమైన పద్ధతిగా పరిగణించవచ్చు.[28]
డబ్బు ఆదా
రీసైక్లింగ్ ద్వారా ఆదా చేయబడే డబ్బు విలువ వాస్తవానికి దీనిని చేసేందుకు ఉపయోగించే రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమం యొక్క సమర్థతపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రీసైక్లింగ్‌కు సంబంధించిన వ్యయం రీసైకిల్ చేసే వర్గం యొక్క చుట్టూ ఉన్న వివిధ అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుందని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లోకల్ సెల్ఫ్-రిలయన్స్ వాదించింది, చెత్తపారవేసే ప్రదేశాల్లో రుసుములు మరియు ఈ వర్గం రీసైకిల్ చేసే పదార్థాల పరిమాణం వంటి అంశాలపై ఇది ఆధారపడివుంటుంది. సేకరణ షెడ్యూల్‌లు మరియు/లేదా ట్రక్కులకు మార్పులు చేయడం ద్వారా ఒక అదనపు పనిగా కాకుండా, తమ యొక్క సంప్రదాయ వ్యర్థ పదార్థాల వ్యవస్థకు రీసైక్లింగ్‌ను ఒక ప్రత్యామ్నాయంగా పరిగణించినప్పుడు సంబంధిత వర్గాలు డబ్బు ఆదా చేయడం ప్రారంభిస్తాయని ఇది సూచించింది.[29]
అనేక సందర్భాల్లో, పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాల యొక్క వ్యయం ముడి పదార్థాలకు చేసే వ్యయం కంటే పెరిగిపోతుంది. అసలు ప్లాసిక్ రెసిన్ సేకరణకు రీసైక్లింగ్ ద్వారా సేకరించిన రెసిన్ కంటే 40% తక్కువ వ్యయం అవుతుంది.[30] అంతేకాకుండా, జూలై 15 నుంచి 1991 ఆగస్టు 2 వరకు పారదర్శకమైన గాజుపెంకుల ధరను పరిశీలించిన ఒక యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ (EPA) అధ్యయనం, ఒక టన్నుకు సగటు వ్యయం $40 నుంచి $60 వరకు ఉన్నట్లు గుర్తించింది, [31] ఇదిలా ఉంటే USGS నివేదిక ముడి సిలికా ఇసుక ఒక టన్ను సేకరణకు వ్యయం 1993 నుంచి 1997 వరకు $17.33 మరియు $18.10 మధ్యకు పడిపోయిందని చూపించింది.[32]
1996లో న్యూయార్క్ టైమ్స్‌కు రాసిన ఒక కథనంలో, జాన్ తీర్నే ఖాళీ ప్రదేశాల్లో వ్యర్థ పదార్థాలను పారవేయడం కంటే, వాటిని రీసైకిల్ చేసేందుకు ఎక్కువ వ్యయం అవుతుందని వాదించారు. అదనపు వ్యర్థపదార్థాల పారవేతకు, విభజనకు, పర్యవేక్షణకు రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియలో అదనపు వ్యక్తులను నియమించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంటుందని, సంవిధాన వ్యయాల కారణంగా వసూలు చేసే అనేక రుసుములు తుది ఉత్పత్తి విక్రయంపై వచ్చే లాభం కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయని తీర్నే వాదించారు.[33] సాలిడ్ వేస్ట్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ నార్త్ అమెరికా (SWANA) నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనాన్ని తీర్నే ఇందుకు ఉదహరించారు, ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న ఆరు వర్గాల్లో, ఒక వర్గానికి మినహా, మిగిలినవాటన్నింటి కర్బ్‌సైడ్ రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమాల్లో చీకుడు ఎరువు సృష్టించే కార్యకలాపాలు మరియు వేస్ట్-టు-ఎనర్జీ భస్మీకరణాల ద్వారా వ్యర్థపదార్థాలు పారవేసేందుకు అయిన వ్యయాలు పెరిగినట్లు గుర్తించారు.[34]
చిత్తు పదార్థాలకు చెల్లించిన ధరలను పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థాలుగా వాటి యొక్క పర్యావరణ విలువకు ఒక ప్రమాణంగా తీర్నే ప్రతిపాదించారు. కొత్త అల్యూమినియం తయారీ కంటే చాలా తక్కువ ఇంధనం ఉపయోగించుకుంటున్న కారణంగా, చిత్తు అల్యూమినియం దాని యొక్క రీసైక్లింగ్ ప్రయోజనం ఫలితంగా అధిక ధరను పొందుతుంది."
పని పరిస్థితులు
రీసైక్లింగ్ కొత్త ఉద్యోగాలు సృష్టిస్తున్నప్పుటికీ, అవి తక్కువ వేతన ఉద్యోగాలని, అంతేకాకుండా పనిచేసే ప్రదేశ పరిస్థితులు దారుణంగా ఉంటాయని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు.[35]
ఈ ఉద్యోగాలు కొన్నిసార్లు మేక్-వర్క్ జాబ్‌లుగా పరిగణించబడుతున్నాయి, ఇటువంటి ఉద్యోగాలకు వేతన వ్యయాలు పెద్దగా ఉండవు.
అనేక పర్యావరణ నియమాలు మరియు/లేదా కార్మిక సంరక్షణ చట్టాలు లేని ప్రదేశాల్లో, నౌకలు పగలగొట్టడం వంటి రీసైక్లింగ్‌కు సంబంధించిన ఉద్యోగాల వలన కార్మికులు మరియు పరిసర ప్రాంతాల్లోని జనాభా ఇద్దరికీ అధ్వాన్నమైన పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి.
రీసైక్లింగ్ మద్దతుదారులు మాత్రం సమాన పరిమాణంలో అసలు పదార్థాన్ని సేకరించేందుకు సంబంధించిన ఉద్యోగాలు ఇంతకంటే దారుణమైన పరిస్థితులను సృష్టిస్తాయని వాదిస్తున్నారు. కలప పెంపకం మరియు ఖనిజ త్రవ్వకానికి సంబంధించిన ఉద్యోగాలు కాగితం రీసైక్లింగ్ మరియు లోహ రీసైక్లింగ్ కంటే ప్రమాదకరంగా ఉంటాయని గుర్తు చేస్తున్నారు.
చెట్ల పరిరక్షణ
ఆర్థికవేత్త స్టీవెన్ ల్యాండ్స్‌బర్గ్ కాగిత రీసైక్లింగ్ వాస్తవానికి చెట్ల సంఖ్యను తగ్గిస్తుందని పేర్కొంటున్నారు. తమ ఆధీనంలో ఖాళీ అయిన అడవులను తిరిగి పెంచేందుకు కాగిత కర్మాగారాలకు ప్రోత్సాహకాలు ఉన్నాయి, అందువలన కాగితం డిమాండ్ పెరిగేకొద్ది, అడవుల పరిమాణం కూడా పెరుగుతుందని ఆయన వాదించారు. ఇదిలా ఉంటే, కాగితం డిమాండ్ తగ్గితే, పెంచే అడవుల పరిమాణం కూడా క్షీణించేందుకు దారితీస్తుందని సూచించారు.[36] స్వేచ్ఛా విఫణి కోసం ఉద్దేశించిన 1995నాటి ఒక కథనంలో ఇదేవిధమైన వాదనలు వ్యక్తమయ్యాయి.[37]
అడవులు పెంచే కంపెనీలు చెట్లను నరికివేసి, వాటి స్థానంలో మరిన్ని చెట్లు నాటతాయి. కాగిత ఉత్పత్తి కోసం ఉద్దేశించి ప్రత్యేకంగా పెంచుతున్న అడువుల్లోని కలప గుజ్జు నుంచే ఎక్కువ పరిమాణంలో కాగితం ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.[28][34][37][38] అయితే, అనేక మంది పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తలు, ఇలా పెంచిన అడవులు అసలు అడవులతో పోలిస్తే అనేక విధాలుగా తక్కువ నాణ్యత కలిగివుంటాయని వాదిస్తున్నారు. అసలు అడవులు అంత వేగంగా పెంచిన అడవులు మట్టిని నిలిపివుంచలేవు, దీని వలన విస్తృతస్థాయిలో భూమికోతకు గురవుతుంది, అంతేకాకుండా తరచుగా వీటిని పెంచేందుకు, నిర్వహణకు భారీ పరిమాణంలో ఎరువులు అవసరమవతాయి, అసలు అడవులతో పోలిస్తే వీటిలో తక్కువ చెట్లు మరియు జంతు జీవవైవిధ్యం ఉంటుంది.[39] నాటిన కొత్త చెట్లు నరికివేసిన చెట్లంత పెద్దవిగా ఉండవు, చిన్నచెట్లను కూడా లెక్కించినప్పుడు, "ఎక్కువ చెట్లు" అనే వాదన ఇక్కడ పొసగడం లేదు.
ఉష్ణమండల అడవిని పరిరక్షించడంతో కాగితపు రీసైక్లింగ్‌కు సంబంధం లేదు. ఎక్కువ మంది ఉష్ణమండల వర్షారణాల క్షీణతకు కాగితం తయారీ కోసం చెట్లు నరికివేయడం కారణమని తప్పుగా భావిస్తున్నారు, అయితే చాలా అరుదుగా మాత్రమే ఉష్ణమండల అడవుల్లోని కలపను కాగితం తయారీ కోసం వాడుతున్నారు. అటవీ నిర్మూలనకు ప్రధాన కారణంగా అధిక జనాభా ఒత్తిడి, వ్యవసాయం మరియు నిర్మాణ ఉపయోగం కోసం భూమికి డిమాండ్ పెరుగుతుండటంతో అడవుల నిర్మూలన జరుగుతుంది. అందువలన, రీసైక్లింగ్ కాగితం చెట్ల కలప కోసం డిమాండ్‌ను తగ్గిస్తున్నప్పటికీ, ఉష్ణమండల అటవీ ప్రాంతాల పరిరక్షణలో దీని వలన వచ్చే పెద్ద ప్రయోజనమేమీ లేదు.[40]
సంభవనీయ ఆదాయ నష్టం మరియు సామాజిక వ్యయాలు
ప్రపంచంలోని కొన్ని సంపన్న మరియు అనేక తక్కువ సంపన్న దేశాల్లో, రీసైక్లింగ్‌కు సంబంధించిన సంప్రదాయ ఉద్యోగాల్లో కారంగ్ గుని, జబాలీన్, రాగ్ అండ్ బోన్ మ్యాన్, వేస్ట్ పికర్ మరియు జంక్ మ్యాన్ వంటి పేద ప్రజలు కనిపిస్తుంటాయి. లాభదాయకంగా ఉండే అవకాశం ఉన్న భారీ రీసైక్లింగ్ సంస్థలను సృష్టించడంతో, చట్టం లేదా వ్యయ ప్రయోజనం కారణంగా, [41][42] రీసైక్లింగ్ మరియు పునరుత్పాదక విఫణి నుంచి పేదలు బయటకు నెట్టబడేందుకు ఎక్కువ అవకాశం ఉంది. అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. పేదల ఆదాయానికి జరిగే ఈ నష్టాన్ని పూడ్చేందుకు, పేదలకు అండగా నిలిచే అదనపు రూపాల సామాజిక కార్యక్రమాలను సమాజం సృష్టించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది[43]. పారబుల్ ఆఫ్ బ్రోకెన్ విండో మాదిరిగా, పేదలకు నికర నష్టం జరుగుతుంది, చట్టం ద్వారా సమాజం రీసైక్లింగ్‌ను కృత్రిమ పద్ధతిలో లాభదాయకంగా మార్చవచ్చు.
దేశం యొక్క సామాజిక మద్దతు రీసైక్లింగ్ చేస్తున్న పేదలకు జరిగే ఆదాయ నష్టం కంటే తక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, పేదలు భారీ రీసైక్లింగ్ సంస్థలతో తగువుకు దిగేందుకు ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.[44][45] అంటే కొంత వ్యర్థ పదార్థం తిరిగి సంవిధానపరచాల్సిన అవసరం లేకుండా ఆర్థికపరంగా ప్రస్తుత రూపంలో తిరిగి ఉపయోగించదగినదైతే కొందరు వ్యక్తులు దానిని గుర్తించగలరు. రీసైక్లింగ్ పేదల విషయానికి వస్తే, కొన్ని పదార్థాలకు వారి యొక్క రీసైక్లింగ్ సమర్థత వాస్తవానికి ఎక్కువగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఎటువంటి వ్యర్థ పదార్థాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోవాలనే దానిపై యంత్రాల కంటే వ్యక్తులకు ఎక్కువ నియంత్రణ ఉంటుంది.[46]
ఎలక్ట్రిక్ మరియు కంప్యూటర్ వ్యర్థాన్ని కార్మిక-అవధారణార్థకమైన వ్యర్థపదార్థంగా పరిగణిస్తారు. ఎందుకంటే ఇది ఇప్పటికీ పనిచేస్తుంటుంది, అంతేకాకుండా ఇది ఎక్కువగా పేదలకు అవసరమై ఉండవచ్చు, పెద్ద రీసైక్లింగ్ సంస్థల కంటే పేదలు దీనిని తదుపరి ఉపయోగం కోసం విక్రయించగలరు లేదా గరిష్ఠ సామర్థ్యం వరకు పునరుపయోగించగలరు.
అనేక మంది రీసైక్లింగ్ మద్దతుదారులు ఈ లైసెజ్-ఫెయిర్ వ్యష్టి-ఆధారిత రీసైక్లింగ్ పరిధిలోకి అన్నిరకాల సామాజిక అవసరాలు రావని భావిస్తున్నారు. అందువలన, ఇది ఒక వ్యవస్థీకృత రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమ అవసరాన్ని తిరస్కరించలేదు[47]. స్థానిక ప్రభుత్వం తరచుగా రీసైక్లింగ్ పేదల యొక్క కార్యకలాపాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటుంది.
పత్రికాముద్రణ
ప్రపంచంలో రీసైకిల్ చేసిన ఫైబర్ నుంచి తయారు చేసే పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితానికి గరిష్ఠ హద్దులు ఉన్నాయి. అత్యంత స్పష్టమైన ఎగువ హద్దును రీసైక్లింగ్ యొక్క లక్షణం ఆధారంగా విధిస్తారు. ప్రక్రియలో అంతర్లీనంగా ఉన్న అసమర్థతల కారణంగా, రీసైక్లింగ్ గుజ్జు మిల్లులో ప్రవేశించే కొంత ఫైబర్ (పీచు) గుజ్జు తయారీలో కోల్పోవాల్సి వస్తుంది. ఫ్రెండ్స్ ఆఫ్ ది ఎర్త్ U.K. విభాగ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం[48] కలప పీచును ఐదుసార్లు మాత్రమే రీసైక్లింగ్ చేయవచ్చు, ఫైబర్‌కు జరిగిన నష్టం కారణంగా దీనిని ఇంతకంటే ఎక్కువసార్లు రీసైకిల్ చేసేందుకు అవకాశం లేదు. అందువలన, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏటా పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగిత పరిమాణంలో లోటు లేకుండా చేసేందుకు, కొంత మొత్తంలో కొత్త (అసలు) ఫైబర్ ప్రతి ఏటా అంతర్జాతీయవ్యాప్తంగా అవసరమవుతుంది, పత్రికాముద్రణ కాగితం తయారు చేసే మిల్లు 100% రీసైకిల్ ఫైబర్‌ను ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ దీని అవసరం ఉంటుంది.
అంతేకాకుండా, కొన్ని పాత వార్తాపత్రికలు రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్‌లో పనికొచ్చే అవకాశం ఉండదు, వీటిని గృహావసరాలు మరియు పారిశ్రామిక అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించడం వలన ఇవి రీసైకిల్‌కు పనికిరాకుండా పోతాయి, ఇవి చివరకు నిరర్థకంగా మిగులుతాయి. రీసైకిల్ రేట్లు (పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితపు వార్షిక వినియోగ శాతం, దీనిని తరువాత రీసైక్లింగ్‌కు ఉపయోగిస్తారు) దేశానికి దేశానికి మరియు దేశంలోనూ నగరం నుంచి గ్రామీణ ప్రాంతాలతోపాటు, నగరం నుంచి నగరానికి మారుతుంటాయి. 2006లో ఉత్తర అమెరికా ఖండంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన పత్రికాముద్రణ కాగితంలో 72% కంటే ఎక్కువ భాగం తిరిగి ఉపయోగించబడటం లేదా ఎగుమతి చేయబడటం జరిగిందని అమెరికన్ ఫారెస్ట్ & పేపర్ అసోసియేషన్ అంచనా వేసింది, సుమారుగా 58% పునరుపయోగానికై తిరిగి కాగితం లేదా పేపర్‌బోర్డ్ మిల్లుకు తీసుకెళ్లబడింది, 16% మోల్డెడ్ పల్ప్ మిల్లులు (కోడిగ్రుడ్డు అట్టపెట్టలు వంటి ఉత్పత్తులు తయారు చేసే) కు సరఫరా చేయబడగా, మిగిలిన కాగితం విదేశాలకు ఎగుమతి చేయబడింది. ఉత్తర అమెరికా కాగితపు లేదా కాగితపుఅట్ట మిల్లుల చేత పునరుపయోగించబడే కాగితపు శాతంలో, మూడోవంతు పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితం తయారీకి సరఫరా చేయబడుతుందని AFPA అంచనా వేసింది.
పాత వార్తాపత్రికలకు చెల్లించే చంచలమైన మార్కెట్ ధరను బట్టి రీసైకిల్ రేట్లు కూడా మారుతుంటాయి. ఉదాహరణకు, ఇటీవల సంవత్సరాల్లో, చైనా వివిధ రకాల కాగితం మరియు ప్యాకేజింగ్ తయారీ శక్తిగా ఎదుగుతోంది - దీని కోసం ఆ దేశం U.S. మరియు ఇతర దేశాల నుంచి రీసైకిల్ చేసిన ఫైబర్‌ను భారీగా దిగుమతి చేసుకుంటుంది - పాత వార్తాపత్రికలకు చైనాలో ఉన్న డిమాండ్ ఇదే సమయంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా రీసైకిల్ ఫైబర్ ధరలను ప్రభావితం చేస్తుంది. అధిక రీసైకిల్ ఫైబర్ ధరలు వ్యర్థ పదార్థాలు పారవేసేందుకు అవసరమైన ఖాళీ ప్రదేశాల పరిమాణాన్ని తగ్గించేందుకు దోహదపడటం మంచివార్తే అయినప్పటికీ, అవి రీసైకిల్ ఫైబర్‌లను ఉపయోగించే పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితం తయారు చేసే పరిశ్రమలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయి.
పత్రికాముద్రణ కాగితం తయారు చేసే మిల్లులు ఫైబర్ ఎంపికలో వ్యయంతోపాటు అధిక వేగం కలిగిన ఆధునిక పత్రికాముద్రణ యంత్రాలు మరియు ఆధునిక వార్తాపత్రిక ముద్రణా యంత్రాలపై కూడా ప్రధానంగా దృష్టిపెట్టాలి. పరిశ్రమ సమాచార గ్రూపు RISI Inc ప్రకారం U.S.లో నిమిషానికి 1,400 మీటర్ల వార్తాపత్రికను ముద్రించగల పత్రికాముద్రణ యంత్రాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచంలోని ఆధునిక యంత్రాలు (ఇటీవల చైనాలో వ్యవస్థాపన చేసిన యంత్రాలతోసహా) నిమిషానికి 1,800 మీటర్ల వేగాన్ని అందుకునే సామర్థ్యం కలిగివున్నాయి. ఆధునిక వార్తాపత్రిక ముద్రణా కేంద్రాలు గంటకు 90,000 కాపీలను ముద్రించగల వేగం కలిగివుంటాయి (IFRA అనే ముద్రణా పరిశ్రమ సంఘం ప్రకారం), వీటిలో కొన్ని 100,000 cphను కూడా అందుకుంటున్నాయి.
ఇటువంటి అధిక వేగాలు బలమైన కాగితాన్ని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి, ఉద్పాదక ప్రక్రియలో కాగిత యంత్రం మరియు ముద్రణా కేంద్రంలో ముద్రణ సందర్భంగా బలమైన కాగితానికి డిమాండ్ పెరిగింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితాన్ని తయారు చేసే అనేక మిల్లులు వాణిజ్యపరంగా ఆమోదయోగ్యమైన నాణ్యతల్లో కాగితం తయారు చేసేందుకు 100% రీసైకిల్ ఫైబర్‌ను ఉపయోగిస్తున్నాయి. అయితే, అటువంటి మిల్లు నిర్వాహకులు వ్యర్థ ప్రవాహం యొక్క నాణ్యతపై బాగా దృష్టిపెట్టాలి, కనీస మిశ్రమాలు చేర్చడం ద్వారా పొడవైన పాత వార్తాపత్రికల కాగితాన్ని తయారు చేయగలిగేలా నాణ్యతను చూసుకోవాలి. వార్తాపత్రిక ముద్రణకు ఉపయోగించే అసలు కాగితం పొడవైన-పీచు (మెత్తనికలప) పదార్థం కలిగిన స్ప్రుస్, ఫిర్, బాల్సం మరియు పైన్ వంటి చెట్ల నుంచి తయారు చేయబడుతుంది, ఇదిలా ఉంటే కొంత కాగితం మరియు కాగితపుఅట్ట ఉత్పత్తులను పొట్టి-ఫైబర్ కలిగిన గట్టికలప ముక్కల నుంచి తయారు చేస్తారు. వార్తాపత్రికలకు కాగితం తయారు చేసే మిల్లులు పాత వార్తాపత్రికలను ఉపయోగించేందుకు మొగ్గు చూపుతాయి లేదా ఇతర కాగితపు రకాల రీసైక్లింగ్ కంటే పాత వార్తాపత్రికలను మరియు పాత మేగజైన్ల రీసైక్లింగ్‌ను ఆశ్రయిస్తాయి. U.S. పురపాలక సంఘాలు ఇటీవల సింగిల్ స్ట్రీమ్ రీసైక్లింగ్‌వైపు ఆసక్తి చూపిస్తున్నాయి - వాహనం యొక్క ఒకవైపు భాగంలో వివిధ వ్యర్థ ఉత్పత్తులను సేకరిస్తున్నాయి - గుజ్జు తయారీ ప్రయోజనాల కోసం స్వచ్ఛమైన, తగిన వ్యర్థ పదార్థాలను సేకరించేందుకు మిల్లులు నిధులు ఖర్చు చేసేలా వాటిపై ఒత్తిడి తీసుకొస్తున్నాయి.
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో
ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేసిన రీసైక్లింగ్ వ్యర్థపదార్థాలు అవి ఆదా చేసేవాటి కంటే ఎక్కువ వనరులను వృధా చేస్తున్నాయని న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రికలో 1996నాటి ఒక కథనంలో జాన్ తీర్నే పేర్కొన్నారు.[23] ఈ కథనంలోని ముఖ్యాంశాలు:
భారీ అల్యూమినియం చిత్తు వంటి రీసైక్లింగ్ వాస్తవానికి వనరులను ఆదా చేసే సందర్భాల్లో, ఇది మార్కెట్ ధరల్లో ప్రతిఫలించడంతోపాటు, స్వచ్ఛంద రీసైక్లింగ్ మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. అందువలన, దీనిని ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేయాల్సిన అవసరం లేదు.
పే-యాజ్-యు-త్రో పథకం ప్రజలకు ఏది పునర్వినియోగపరచదగిన పదార్థమో గుర్తించేలా అవగాహన కల్పిస్తుంది, అందువలన రీసైక్లింగ్ చట్టాల అవసరం లేదు. ఈ వాదనకు కొన్ని పర్యావరణ సంస్థలు కూడా మద్దతు ఇచ్చాయి.
చెట్లు పెంచే రైతులు వారి నరికివేసే చెట్ల కంటే ఎక్కువ చెట్లు నాటతారు.
ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేసిన రీసైక్లింగ్, వ్యర్థ పదార్థాలను ఖాళీ ప్రదేశాల్లో పారవేయడం కంటే ఎక్కువ వ్యయంతో కూడుకొని ఉంటుంది.
వ్యర్థాలకు ఉద్దేశించిన ఖాళీ ప్రదేశాలు కలిగివున్న కొన్ని చిన్నపట్టణాలు ఇతర నగరాలు మరియు రాష్ట్రాల నుంచి వ్యర్థపదార్థాలను దిగుమతి చేసుకునేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి, ఎందుకంటే ఇవి ఉద్యోగాలు మరియు పన్ను ఆదాయాలు సృష్టిస్తాయి.
ప్రస్తుత ఆధునిక వ్యర్థపదార్థాలు పారవేసే ప్రదేశాలు (ల్యాండ్‌ఫిల్స్) చాలా శుభ్రంగా మరియు సురక్షితంగా ఉంటున్నాయి, గతంలో కంటే ఈ ల్యాండ్‌ఫిల్స్ నుంచి కాలుష్యం లేదా ఇతర ఇబ్బందులు ఎదురయ్యేందుకు చాలా తక్కువ అవకాశం ఉంది.
భస్మీకారిణిలు రీసైక్లింగ్ చేసే ఆదా కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని (శక్తిని) సృష్టిస్తాయి. గాజు కాగితం వంటి కొన్ని పదార్థాలు రీసైకిల్ చేయలేము, అందువలన ఇటువంటి పదార్థాలను శక్తిని ఉత్పత్తి చేసేందుకు దహనం చేయడం మంచింది.
వాషింగ్టన్‌లోని స్పోకనేలో ఉన్న గోనజాగా విశ్వవిద్యాలయ ఆర్థికవేత్త A. క్లార్క్ వైజ్‌మాన్ అమెరికా పౌరులు 1,000 సంవత్సరాల పాటు ప్రస్తుత స్థాయిల్లో వ్యర్థ పదార్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తూ, వారి యొక్క మొత్తం వ్యర్థ పదార్థాలను 100 yards (91m) లోతైన ల్యాండ్‌ఫిల్‌లో పడవేస్తూ ఉంటే, 3000 సంవత్సరం సమయానికి జాతీయ వ్యర్థపదార్థాల నిల్వలు ప్రతివైపు 35 miles (56km) చదరపు భూభాగాన్ని ఆక్రమిస్తుందని వేసిన అంచనాను తీర్నే U.S.లో వ్యర్థ పదార్థాలు పారవేసేందుకు అందుబాటులో ఉన్న స్థలం హరించుకుపోతుందనే వాదనకు బదులుగా చూపించారు. అమెరికా వంటి ఒక దేశంలో ఇది పెద్దగా ప్రభావం చూపదని వ్యాఖ్యానించారు. పర్యావరణవేత్తలు ప్రతిపాదించిన జాతీయ సోలార్ ప్యానళ్ల అమరికకు అవసరమైన భూభాగంలో కేవలం 5 శాతం భూభాగాన్ని మాత్రమే వ్యర్థ పదార్థాలు ఆక్రమిస్తాయి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో పశువుల కోసం పచ్చిక పెంపకానికి అందుబాటులో ఉన్న మొత్తం భూభాగంలో ఒక వంతులో పదో వంతు భూభాగంలో వెయ్యేళ్లపాటు వ్యర్థాలు పారవేయవచ్చు. 35-mile (56km) చదరపు మైళ్ల భూభాగాన్ని కూడా వదలిపెట్టడం ఇబ్బందికరంగా ఉంటే, ఈ నష్టం తాత్కాలికమేనని గుర్తుంచుకోవాలి. గతంలో వ్యర్థ పదార్థాలు పడవేసేందుకు ఉపయోగించిన ప్రదేశాలు మాదిరిగానే, చివరకు కొత్త ప్రదేశాలపై కూడా గడ్డి పెరిగి దేశం యొక్క 150,000 square miles (390,000km2) ఉద్యానవన భూభాగంలో ఇవి భాగమవతాయి.
తీర్నే యొక్క కథనంపై ఎన్విరాన్‌మెంటల్ డిఫెన్స్ ఫండ్ తీవ్రంగా విమర్శలు గుప్పించింది, రీసైక్లింగ్‌ను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్న సలహాదారులు మరియు ఆలోచనాపరుల సమూహాలు చేసిన వ్యాఖ్యానాలు మరియు సమాచారంపై ఈ కథనంగా ఎక్కువగా ఆధారపడిందని విమర్శించింది.[49] 2003లో, కాలిఫోర్నియాలోని శాంతా క్లారిటా నగరం ఒక ల్యాండ్‌ఫిల్‌లో వ్యర్థ పదార్థాలను పారవేసేందుకు టన్నుకు $28 చెల్లిస్తుంది. తరువాత నగరం తప్పనిసరి చేసిన డైపర్ రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమాన్ని స్వీకరించింది, దీనిలో టన్ను వ్యర్థ పదార్థాలు రీసైకిల్ చేసేందుకు $1,800 వ్యయం అవుతుంది.[50] 2007నాటి ఒక కథనంలో, డ్యూక్ యూనివర్శిటీలోని రాజకీయ శాస్త్ర విభాగాధిపతి మైకెల్ ముంగెర్ మాట్లాడుతూ, "... కొత్త పదార్థాల ఉపయోగం కంటే రీసైక్లింగ్ అధిక వ్యయంతో కూడుకొని ఉన్నట్లయితే, ఇది సమర్థవంతమైన పద్ధతి కాలేదు... ఏదైనా ఒక పదార్థం వనరా...లేదా వ్యర్థపదార్థమా తెలుసుకునేందుకు ఒక సులభమైన పరీక్ష ఉంది. ఒక వస్తువు కోసం ఎవరైనా డబ్బు చెల్లిస్తే, అది ఒక వనరు... ఒక వస్తువును తొలగించేందుకు నువ్వు డబ్బు చెల్లించాల్సి వస్తే...అది వ్యర్థ పదార్థమని సూచించారు."[51] 2002లోహార్ట్‌ల్యాండ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ కోసం కాటో ఇన్‌స్టిట్యూట్ సహజ వనరుల అధ్యయన విభాగ డైరెక్టర్ జెర్రీ టేలర్ రాసిన ఒక కథనంలో... ఉదాహరణకు కొత్తగా తయారు చేసిన ప్లాస్టిక్‌ను విఫణిలోకి పంపేందుకు X వ్యయం అయితే, రీసైకిల్ చేసిన ప్లాస్టిక్‌ను విఫణిలోకి తీసుకురావడానికి 10X వ్యయం అవుతుందని పేర్కొన్నారు, దీనినిబట్టి ముడి పదార్థం నుంచి ప్లాస్టిక్ చేసేందుకు అవసరమైన వనరల కంటే రీసైకిల్ చేసిన ప్లాస్టిక్‌కు అవసరమైన వనరులు 10 రెట్లు ఎక్కువ కొరతను ఎదుర్కొంటాయని నిర్ధారించవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు. రీసైక్లింగ్ వనరుల పరిరక్షణకు ఉద్దేశించిన పద్ధతి కావున, ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో రీసైక్లింగ్‌ను తప్పనిసరి చేయడం వలన మేల కంటే కీడే ఎక్కువగా జరుగుతుంది."[52] 2002లో, న్యూయార్క్ నగరవాసులు రీసైక్లింగ్ కోసం వేరుచేసి పెట్టిన 40% వ్యర్థ పదార్థాల్లో పనికిరాని ప్రదేశాల్లో పారవేయబడ్డాయని WNYC సూచించింది.[53]
సాధారణ పునర్వినియోగ పదార్థాలు
అనేక రకాల పదార్థాలను రీసైక్లింగ్ చేయవచ్చు, అయితే ఒక్కో పదార్థానికి ఒక్కో పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు.
కంకర మరియు కాంక్రీటు

భవనాలు కూల్చివేసిన ప్రదేశాల నుంచి సేకరించిన వ్యర్థాలను ఒక క్రషింగ్ మిషన్‌లో వేసి కాంక్రీటు కంకరను సేకరిస్తారు, ఈ కంకర తరచుగా తారు, ఇటుకలు, ధూళి మరియు రాళ్లతో కలిసి ఉంటుంది. కొత్త నిర్మాణ ప్రాజెక్టులకు కాంక్రీటు ముక్కులను కంకరగా ఉపయోగిస్తారు. పిండి చేసిన రీసైకిల్ కాంక్రీటు ఎటువంటి కలుషితాలు లేకుండా ఉన్నట్లయితే, కొత్త కాంక్రీటు తయారీలో దానిని పొడి కంకరగా ఉపయోగిస్తారు. దీని వలన ఇతర రాళ్లను త్రవ్వి తీయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది, దీని వలన చెట్లు మరియు సహజావరణాలు రక్షించబడతాయి.[54]
బ్యాటరీలు

బ్యాటరీల పరిమాణం మరియు రకంపై భారీ తేడాలు వాటి యొక్క రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియను కష్టతరం చేస్తాయి: వీటిని మొదట ఏకరూప రకాలుగా వేరుచేయాల్సి ఉంటుంది, ప్రతి ఒక్క రకానికి ఒక్కో రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ అవసరం అవుతుంది. అంతేకాకుండా, పాత బ్యాటరీలు పాదరసం మరియు కాడ్మియం కలిగివుంటాయి, ఇవి చాలా ప్రమాదకరమైనవి కావడంతో, వీటి విషయంలో జాగ్రత్తలు పాటించాలి. పర్యావరణానికి నష్టం చేసే అవకాశం ఉన్న కారణంగా, అనేక ప్రాంతాల్లో చట్టాలు ప్రకారం వీటికి సరైన పరిష్కారాన్ని పాటించాల్సిన అవసరం ఉంది. దురదృష్టవశాత్తూ, ఈ చట్టాన్ని అమలు చేయడం కష్టతరమవుతుంది.[55]
ఆటోమొబైల్స్‌లో ఉపయోగించే లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీలను సులభంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు, అనేక ప్రాంతాల్లో చట్టాలు ఉపయోగించిన ఉత్పత్తులను స్వీకరించాలని వ్యాపారులకు సూచిస్తున్నాయి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, వీటి రీసైక్లింగ్ రేటు 90% ఉంది, కొత్త బ్యాటరీలు 80% రీసైకిల్ చేసిన పదార్థాన్ని కలిగివుంటున్నాయి.[55]
జీవవిచ్ఛిన్నశీల వ్యర్థ పదార్థాలు

వంటగది, తోట మరియు ఇతర హరిత వ్యర్థ పదార్థాలను క్షయకరణం ద్వారా ఉపయోగకరమైన పదార్థంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు. ఈ ప్రక్రియలో ప్రకృతిసిద్ధమైన ఏరోబిక్ బాక్టీరియా వ్యర్థ పదార్థాలను సారవంతమైన మట్టిపొరగా విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. ఎక్కువ భాగం క్షయకరణం ఇంటి ప్రాంగణాల్లో చేయబడుతుంది, అయితే పురపాలక హరిత-వ్యర్థ సేకరణ కార్యక్రమాలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ కార్యక్రమాలు వ్యర్థ పదార్థాల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన సారవంతమైన మట్టిని విక్రయించడం ద్వారా పెట్టిన పెట్టుబడిలో తిరిగి కొంత భాగాన్ని పొందుతున్నాయి.
వస్త్రాలు
అప్పగింత లేదా ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం ద్వారా వస్త్రాలను రీసైకిల్ చేయడం బాగా ఆదరణ పొందుతోంది. వస్త్రాలు ఇచ్చిపుచ్చుకోవడంలో, కొందరు వ్యక్తులు తమ వద్ద ఉన్న వస్త్రాలను పరస్పరం మార్చుకునేందుకు ఒక వేదిక వద్ద గుమిగూడతారు. క్లోతింగ్ స్వాప్, ఇంక్. వంటి సంస్థల్లో ఎవరూ తీసుకోని వస్త్రాలను స్థానిక స్వచ్ఛంద సంస్థలకు విరాళంగా ఇస్తారు.
ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు వేరుచేయడం మరియు పునరుద్ధరణ

పాత కంప్యూటర్లు మరియు మొబైల్ ఫోన్లు వంటి ఎలక్ట్రికల్ పరికరాలను నేరుగా పారవేయడం అనేక ప్రదేశాల్లో నిషేధించబడింది, నిర్దిష్ట భాగాలు విషతుల్య పదార్థాలు కలిగివుండటంతో వీటిని బయట పారేయడం నిషేధించారు. పరికరంలోని లోహాలు, ప్లాస్టిక్ మరియు సర్క్యూట్ బోర్డులను యాంత్రికంగా వేరుచేయడం ద్వారా రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ పనిచేస్తుంది. ఒక ఎలక్ట్రానిక్ వేస్ట్ రీసైక్లింగ్ ప్లాంటులో దీనిని భారీ స్థాయిలో నిర్వహించినప్పుడు వ్యయ-సమర్థ పద్ధతిలో భాగాల సేకరణను సాధించవచ్చు.
ఇనుము సంబంధ లోహాలు

ప్రపంచంలో అత్యధికంగా రీసైకిల్ చేయబడుతున్న పదార్థాలుగా ఇనుము మరియు ఉక్కు గుర్తింపు పొందాయి, అంతేకాకుండా సులభంగా రీసైకిల్ చేయదగిన పదార్థాల్లో కూడా ఇవి ఉన్నాయి, వ్యర్థ పదార్థాల నుంచి వీటిని అయస్కాంతం ద్వారా వేరు చేయవచ్చు. ఒక స్టీల్‍వర్క్స్ ద్వారా రీసైక్లింగ్ చేస్తారు: చిత్తును ఎలక్ట్రిక్ ఆర్క్ ఫర్నస్ (90-100% చిత్తు) లో కరిగించడం లేదా ప్రాథమిక ఆక్సిజన్ ఫర్నస్ (కొలిమి) లో ఛార్జిలో భాగంగా ఉపయోగిస్తారు (సుమారుగా 25% చిత్తు).[56] ఎటువంటి రకమైన ఉక్కునైనా తిరిగి అత్యుత్తమ నాణ్యత కలిగిన కొత్త లోహంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు, ఉక్కును మళ్లీ మళ్లీ రీసైకిల్ చేసే అవకాశం ఉన్న కారణంగా ప్రధాన పదార్థం నుంచి అల్ప నాణ్యతా పదార్థాల వరకు ఇది క్షయకరణం చెందదు. 42% ముడి ఉక్కు రీసైకిల్ పదార్థంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.[57]
ఇనుము యేతర లోహాలు

అత్యంత సమర్థవంతమైన మరియు విస్తృతంగా రీసైకిల్ చేయబడుతున్న పదార్థాల్లో అల్యూమినియం ఒకటి.[58][59] అల్యూమినియంను ముక్కులు చేయడం మరియు చిన్న భాగాలుగా వేరు చేయడం లేదా బేళ్లు మాదిరిగా అణిచివేయడం చేయవచ్చు. ద్రవ అల్యూమినియం ఉత్పత్తి చేసేందుకు ఈ ముక్కలు లేదా బేళ్లను ఒక అల్యూమినియం స్మెల్టెర్‌లో కరిగిస్తారు. ఈ దశతో రీసైకిల్ చేసిన అల్యూమినియం అసలు అల్యూమినియంతో వేరుచేయలేనంతగా ఒకే విధంగా కనిపిస్తుంది, తదుపరి ప్రక్రియలు రెండు రకాల అల్యూమినియానికి ఒకే విధంగా ఉంటాయి. ఈ ప్రక్రియ లోహంలో ఎటువంటి మార్పును సృష్టించదు, దీని వలన అల్యూమినియాన్ని నిరవధికంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు.
కొత్త అల్యూమినియం తయారు చేయడంతో పోలిస్తే, రీసైక్లింగ్ అల్యూమినియం 95% ఇంధనాన్ని ఆదా చేస్తుంది.[6] పునర్వినియోగ, దాదాపుగా స్వచ్ఛమైన, అల్యూమినియం కరిగించేందుకు అవసరమైన ఉష్ణోగ్రత 600 °Cకాగా, ఇదిలా ఉంటే గనుల నుంచి సేకరించిన ముడి పదార్థం నుంచి అల్యూమినియం సేకరించేందుకు 900°C ఉష్ణోగ్రత అవసరమవుతుంది, ఈ వ్యత్యాసం వలన ఇంధనం ఆదా చేయబడుతుంది. ఈ అధిక ఉష్ణోగ్రతను చేరుకోవడానికి, అధిక ఇంధనం అవసరమవుతుంది, దీంతో అల్యూమినియం రీసైక్లింగ్ ద్వారా పర్యావరణ ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. అమెరికా పౌరులు ప్రతి ఏటా వారి వ్యాపార విమానాలు మొత్తం పునర్నిర్మించేందుకు అవసరమైన అల్యూమినియాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఒక అల్యూమినియం క్యాన్‌ను రీసైకిల్ చేయడం ద్వారా జరిగే ఇంధన ఆదా ద్వారా, ఒక టెలివిజన్‌ను మూడు గంటలు పని చేయించవచ్చు.[12]
గాజు

గాజు సీసాలు మరియు పాత్రలను వ్యర్థ పదార్థాల సేకరణ ట్రక్కులు మరియు బాటిల్ బ్యాంకుల చేత సేకరిస్తాయి, వీటిని తరువాత వర్ణాన్ని బట్టి విభజిస్తారు. సేకరించిన గాజు పెంకు</i>ను ఒక గాజు రీసైక్లింగ్ ప్లాంటుకు తీసుకెళతారు, ఇక్కడ దీనిలో స్వచ్ఛత కోసం మరియు కలుషితాలను వేరు చేసేందుకు చర్యలు చేపడతారు. తరువాత ముక్కులను లేదా పెంకులను చూర్ణం చేసి, కాలుతున్న కొలిమిలో ఒక ముడి పదార్థ మిశ్రమానికి కలుపుతారు. దీని నుంచి తరువాత యాంత్రిక పద్ధతుల్లో కొత్త పాత్రలు మరియు బాటిళ్లు తయారు చేస్తారు. గాజు పెంకును నిర్మాణ పరిశ్రమలో కూడా ఉపయోగిస్తారు, దీనిని ఇక్కడ కంకర మరియు గ్లాస్‌ఫాల్ట్‌గా ఉపయోగిస్తారు. గ్లాస్‌ఫాల్ట్ అనేది రోడ్లు-వేసేందుకు ఉపయోగించే పదార్థం, ఇది సుమారుగా 30% రీసైకిల్ చేసిన గాజు కలిగివుంటుంది. పునఃసంవిధానం చేసినప్పుడు దాని యొక్క నిర్మాణం ప్రభావితం కాదు కాబట్టి గాజును కూడా నిరవధికంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు.
రంగు

ప్రభుత్వం-నడిపే గృహసంబంధ ప్రమాదకర వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ కేంద్రాల నుంచి రంగును తరచుగా సేకరిస్తుంటారు. ఇక్కడ నుంచి, దీనిని పేయింట్ రీసైక్లర్లకు తీసుకెళతారు, ఇక్కడ దీనిని నాణ్యత ప్రకారం విభజిస్తారు. పునఃసంవిధానపరచలేని మరియు తిరిగి విక్రయించలేని వర్ణం యొక్క ఉపయోగాలు రీసైక్లర్‌నుబట్టి మారుతుంటాయి.
కాగితం

గుజ్జుగా మార్చడం ద్వారా, కొత్తగా పెంచిన కలప నుంచి సేకరించిన గుజ్జుతో కలపడం ద్వారా కాగితాన్ని రీసైకిల్ చేయవచ్చు. రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ కాగితపు పీచులు విచ్ఛిన్నమయ్యేందుకు కారణమవుతుంది, కాగితం రీసైకిల్ చేసిన ప్రతిసారీ నాణ్యత క్షీణిస్తుంది. అంటే దీనికి అధిక శాతం కొత్త ఫైబర్‌లను తప్పనిసరిగా జోడించాలి లేదా కాగితాన్ని తక్కువ నాణ్యత కలిగిన ఉత్పత్తుల తయారు చేసేందుకు ఉపయోగించాలి. కాగితంపై ఏదైనా రాసివున్నా లేదా రంగులు వేసినా దానిని మొదట డీఇంకింగ్ ద్వారా తొలగించాలి, ఇది కాగితంపై మట్టి మరియు మరకలు మరియు పీచు ముక్కులను కూడా తొలగిస్తుంది.[60]
ప్రస్తుతం అన్ని రకాల కాగితాన్ని రీసైకిల్ చేయవచ్చు, కొన్ని రకాల కాగితం మాత్రం ఇతర రకాల కాగితంతో పోలిస్తే రీసైకిల్ చేయడం చాలా కష్టం. ప్లాస్టిక్ లేదా అల్యూమినియం పూత ఉపయోగించిన కాగితాలు మరియు మైనం లేదా జిగురు అంటించిన కాగితాలను సాధారణంగా రీసైకిల్ చేయరు, ఎందుకంటే వీటిని రీసైకిల్ చేసే ప్రక్రియ చాలా వ్యయంతో కూడుకొని ఉంటుంది. బహుమతుల-అలంకరణకు ఉపయోగించే కాగితాన్ని రీసైకిల్ చేయరు, ఎందుకంటే దీనిని తయారు చేసేందుకే అతి తక్కువ నాణ్యత కలిగిన కాగితాన్ని ఉపయోగిస్తారు.[60]
కొన్నిసార్లు రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియలో వార్తాపత్రికల నుంచి గాజు సంబంధ భాగాలను తొలగించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది, ఎందుకంటే ఇవి భిన్నమైన రకానికి చెందిన కాగితాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. గాజు సంబంధ భాగాలు ఎక్కువస్థాయిలో మట్టి పూత కలిగివుంటాయి, అందువలన వీటిని కొన్ని కాగిత మిల్లులు అనుమతించవు. రీసైకిల్ గుజ్జు నుంచి ఎక్కువ భాగం మట్టి తొలగించబడుతుంది, దీనిని బయట పారవేస్తారు. పూత కలిగివున్న కాగితం 20% మట్టి కలిగివుంటే, ఇటువంటి ఒక టన్ను కాగితం 200 kgలకుపైగా అవక్షేపాన్ని, 800kg కంటే తక్కువ ఫైబర్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.[60]
ప్లాస్టిక్

చిత్తు లేదా వృధా ప్లాస్టిక్‌ను సేకరించి, దానిని ఉపయోగకరమైన ఉత్పత్తుల తయారు చేసేందుకు ముడి పదార్థంగా పునఃసంవిధానం చేసే ప్రక్రియను ప్లాస్టిక్ రీసైక్లింగ్ అంటారు. గాజు మరియు లోహ పదార్థాలతో పోలిస్తే, ప్లాస్టిక్ రీసైక్లింగ్ అనేక సవాళ్లు విసురుతుంది. అనేక రకాల ప్లాస్టిక్ ఉండటం వలన, వాటిలో ప్రతి ఒక్కటీ ఒక రెసిన్ ఐడెంటిఫికేషన్ కోడ్ కలిగివుంటుంది, రీసైకిల్ చేయడానికి ముందుగానే ఇటువంటి వేరు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇది ఎక్కువ వ్యయంతో కూడుకొని ఉంటుంది: లోహాలను అయితే విద్యుదయస్కాంతాలు ఉపయోగించి వేరు చేయవచ్చు, ప్లాస్టిక్‌ను సులభంగా వేరు చేసే సామర్థ్యం ఉన్న ఇటువంటి పద్ధతులేవీ అందుబాటులో లేవు. అంతేకాకుండా, రీసైక్లింగ్ కోసం సీసాల నుంచి లేబుళ్లను తొలగించాల్సిన అవసరం లేదు, మూతలను తరచుగా పునరుపయోగపరచలేని ప్లాస్టిక్ నుంచి తయారు చేస్తుంటారు.
వివిధ రకాల ప్లాస్టిక్ వస్తువుల్లో పదార్థాలను గుర్తించడం సాయంగా ఉండేందుకు, ఆరు సాధారణ రకాల పునర్వినియోగపరచదగిన ప్లాస్టిక్ రెసిన్‌లకు 1-6 వరకు రెసిన్ ఐడెంటిఫికేషన్ కోడ్ నెంబర్లు కేటాయించారు, 7వ నెంబర్‌తో ఇతర రకాల ప్లాస్టిక్‌ను సూచిస్తారు, దీనిలో రీసైకిల్ చేసేందుకు అనువైన లేదా అనువుకాని రెండు రకాలు ఉంటాయి. ప్రతి రకానికి చెందిన రెసిన్ కోడ్‌లను సమగ్రపరిచేందుకు ప్రామాణికం చేసిన గుర్తులు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
వస్త్రాలు

వస్త్రాల రీసైక్లింగ్‌ను పరిగణలోకి తీసుకోవాలంటే, ముందుగా ఇది ఎటువంటి పదార్థాన్ని కలిగివుందో అర్థం చేసుకోవాలి. ఎక్కువ వస్త్రాలు పత్తి (జీవవిచ్ఛిన్నశీల పదార్థం) మరియు సింథటిక్ ప్లాస్టిక్‌లు కలిగివుంటాయి. వస్త్ర మిశ్రమం దాని యొక్క మన్నిక మరియు రీసైక్లింగ్ పద్ధతిని ప్రభావితం చేస్తుంది.
సేకరించిన వస్త్రాల్లో మంచి నాణ్యత దుస్తులను మరియు పునరుపయోగించిన లేదా అరిగిపోయిన బుట్లను కార్మికులు వేరు చేస్తారు. ఇటువంటి కేంద్రాలను అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నుంచి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తరలిస్తున్న ధోరణి కూడా కనిపిస్తుంది, స్వచ్ఛంద సేవల్లో భాగంగా లేదా తక్కువ ధరకు విక్రయించేందుకు ఇటువంటి చర్యలు చేపడుతున్నారు.[61] అనేక అంతర్జాతీయ సంస్థలు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నుంచి ఉపయోగించిన వస్త్రాలను సేకరించిన తృతీయ ప్రపంచ దేశాలకు విరాళంగా అందిస్తున్నాయి. అవసరాల్లో ఉన్న వారికి దుస్తులు అందచేయడంతోపాటు, అవాంఛిత వ్యర్థ పదార్థాలను తగ్గిస్తున్న కారణంగా ఈ రీసైక్లింగ్ పద్ధతి ప్రోత్సహించబడుతుంది.[62]
పాడైపోయిన వస్త్రాలను మరింత విభజన చేసి పరిశ్రమల్లో తుడిచేందుకు ఉపయోగించే వస్త్రాలు తయారు చేసేందుకు మరియు కాగితం తయారీలో లేదా ఫైబర్ పునరుద్ధరణకు అనుకూలమైన పదార్థానికి ఉపయోగించేందుకు మరియు ఇతర ఉత్పత్తులకు వాడుతున్నారు. అయితే వస్త్రాల పునఃసంవిధాన యంత్రాల్లోకి తడిసిన లేదా మట్టి అంటుకున్న వస్త్రాలు వచ్చినట్లయితే వాటిని ఖాళీ ప్రదేశాల్లో పారవేయాల్సి వస్తుంది, ఎందుకంటే ఇటువంటి కేంద్రాల్లో వస్త్రాలు ఉతికే లేదా ఎండబెట్టే సౌకర్యాలు ఉండవు.[63]
ఫైబర్ పునరుద్ధరణ మిల్లులు వస్త్రాలను ఫైబర్ రకం మరియు రంగు ఆధారంగా వేరు చేస్తాయి. రంగు ప్రకారం చేసే విభజన రీసైకిల్ వస్త్రాలకు తిరిగి డై వేయాల్సిన అవసరం లేకుండా చేస్తాయి. రీసైకిల్ చేసిన నూలు యొక్క ఉద్దేశించిన తుది వినియోగం ఆధారంగా, వస్త్రాలను నాణ్యతలేని ఫైబర్‌గా ముక్కలు చేయడం లేదా ఇతర ఎంపిక చేసిన ఫైబర్‌లతో కలపడం చేస్తారు. ఫైబర్‌లను శుభ్రపరిచేందుకు లేదా మిశ్రమం చేసేందుకు కలిపివేసిన మిశ్రమాన్ని వేరు చేస్తారు మరియు అల్లిక లేదా కుట్టడానికి వడికిన మిశ్రమం సిద్ధంగా ఉంటుంది. పరుపుల ఉత్పత్తికి కూడా ఈ పైబర్‌లను ఉపయోగిస్తారు. ప్లోకింగ్ పరిశ్రమకు పంపే వస్త్రాలను ముక్కలుగా చేసి కార్ ఇన్సులేషన్, రూఫింగ్ ఫెల్ట్‌లు, లౌడ్‌స్పీకర్ల కోన్‌లు, ప్యానల్ లైనింగ్‌లు మరియు ఫర్నీచర్ పాడింగ్ కోసం నింపే పదార్థంగా ఉపయోగిస్తారు.
కలప

పర్యావరణ అనుకూల పదార్థంగా ఉండటంతో కలప రీసైక్లింగ్ బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది, రీసైకిల్ చేసిన కలపను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా హరిత కలప</i>కు గల డిమాండ్ తగ్గుతుందని, దీని వలన చివరకు పర్యావరణానికి మేలు జరుగుతుందని వినియోగదారులు భావిస్తున్నారు. గ్రీన్‌పీస్ కూడా రీసైకిల్ చేసిన కలపను పర్యావరణ అనుకూల ఉత్పత్తిగా పరిగణిస్తోంది, దాని యొక్క వెబ్‌సైట్‌లో ఇది అత్యంత ఉత్తమమైన కలప మూలంగా సూచించబడుతుంది. నిర్మాణ ఉత్పత్తిగా రీసైకిల్ చేసిన కలప ప్రవేశం అటవీ నిర్మూలనపై పరిశ్రమ మరియు వినియోగదారుల అవగాహనను పెంచడంలో ముఖ్యమైన అంశంగా పరిగణించబడుతుంది, కలప మిల్లులు పర్యావరణానికి మరింత అనుకూలమైన పద్ధతులను పాటించేలా ఇది ప్రోత్సహిస్తుంది.
కలప రీసైక్లింగ్‌ను ఇటీవల సంవత్సరాల్లో మన జీవితాల్లో ఇంతకుముందు కంటే పెద్ద పాత్ర పోషిస్తున్న అంశంగా చెప్పవచ్చు.
అయితే, అనేక స్థానిక యంత్రాంగాలు రీసైక్లింగ్ ఆలోచనను ఇష్టపడుతున్నప్పటికీ, దానికి అవి పూర్తిస్థాయిలో మద్దతు అందించడం లేదు. దీనికి అనేక ఉదాహరణలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఒకటి ఏమిటంటే, నగరాల్లో రీసైక్లింగ్ చేసిన కలప వినియోగం పెరుగుతున్న విషయం వార్తల్లో ఉంది. రీసైక్లింగ్ కలప, చెట్లు మరియు ఇతర మూలాలు పేర్లు గమనించవచ్చు.[64]
ఇతర పద్ధతులు
అనేక ఇతర పదార్థాలను కూడా సాధారణంగా రీసైకిల్ చేయవచ్చు, తరచుగా వీటిని పారిశ్రామిక స్థాయిలో చేస్తున్నారు.
నౌకా విచ్ఛిన్నం ఇందుకు ఒక ఉదాహరణ, దీని వలన ఈ కార్యకలాపాలు నిర్వహించే ప్రదేశంలో పర్యావరణ, ఆరోగ్య మరియు భద్రతా ప్రమాదాలు పొంచి ఉంటాయి; వీటన్నింటినీ సరిచూసుకొని కార్యకలాపాలు సాగించడం ఒక పర్యావరణ న్యాయ సమస్యగా ఉంది.
టైర్లు రీసైక్లింగ్ కూడా సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. ఉపయోగించిన టైర్లను తారుకు కలిపి రోడ్లు వేసేందుకు లేదా క్రీడామైదానాల్లో భద్రత కోసం ఉపయోగించే రబ్బరు ముల్చ్ తయారు చేసేందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఎర్త్‌షిప్‌లుగా తెలిసిన ప్రత్యేకంగా నిర్మించిన గృహాల్లో వ్యాప్తి నిరోధకానికి మరియు ఉష్ణ శోషణ/విడుదల పదార్థంగా కూడా వీటిని తరచుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
ఇవి కూడా చూడండి

జీవవైవిధ్యం
పర్యావరణ నమూనా
డిగ్గర్ గోల్డ్
ఎలక్ట్రానిక్ వేస్ట్ రీసైక్లింగ్ ఫీజు
I-రీసైకిల్
రీసైకిల్ ఇట్, డోంట్ ట్రాష్ ఇట్!
రీసైక్లింగ్ విమర్శలు
మన్నిక
ట్రాష్‌వేర్
అర్బన్ లంబర్‌జాకింగ్
కంటైనర్-డిపాజిట్ లెజిస్లేషన్
రీసైక్లింగ్ రకాలు
క్రియేటివ్ రీయూజ్
ఫుల్ డెప్త్ రీసైక్లింగ్
షిప్-సబ్‌మెరైన్ రీసైక్లింగ్ ప్రోగ్రామ్
సింగిల్-స్ట్రీమ్ రీసైక్లింగ్
థర్మల్ డీపాలిమరైజేషన్
కెమికల్ రెక్లమేషన్, ఉదాహరణకు హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ రీజెనరేషన్
సాధారణ విషయాలు
పర్యావరణ ప్రాధాన్య వాదం
వ్యర్థ పదార్థాల సోపానక్రమం
శక్తి పరిరక్షణ
వ్యర్థ పదార్థాల కనిష్టీకరణ
కాలుష్య నివారణ
పునరుపయోగం
రీగివింగ్
ఫ్రీసైకిల్
వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ
విస్తరించిన ఉత్పత్తిదారు బాధ్యత
పే యాజ్ యు త్రో
వాణిజ్య సంఘాలు
ఇంటర్నేషనల్ సాలిడ్ వేస్ట్ అసోసియేషన్
సాలిడ్ వేస్ట్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ నార్త్ అమెరికా
ఛార్టర్డ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వేస్ట్స్ మేనేజ్‌మెంట్
సూచనలు

మరింత చదవడానికి
అకెర్మాన్, ఫ్రాంక్. (1997). వై డు వి రీసైకిల్?: మార్కెట్స్, వాల్యూస్, అండ్ పబ్లిక్ పాలసీ . ఐస్‌ల్యాండ్ ప్రెస్. ISBN 1-55963-504-5, 9781559635042
పోర్టెర్, రిచర్డ్ C. (2002) ది ఎకనామిక్స్ ఆఫ్ వేస్ట్ . రీసోర్సెస్ ఫర్ ది ఫ్యూచర్. ISBN 1-891853-42-2, 9781891853425
బాహ్య లింకులు

 at Curlie

వర్గం:రీసైక్లింగ్
వర్గం:వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ
వర్గం:వ్యర్థ నిర్వహణా పద్ధతులు
వర్గం:వ్యర్థ చికిత్స సాంకేతిక పరిజ్ఞానం
వర్గం:పునర్వినియోగ పదార్థాలు
వర్గం:నిర్వహణ
వర్గం:డిజైన్ ఫర్ X

భూభాగంలో నీరు ఎంత శాతంలో ఉంది?


కందులగుంట, విశాఖపట్నం జిల్లా, పెదబయలు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
మూలాలు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	80 - పురుషుల సంఖ్య 	37 - స్త్రీల సంఖ్య 	43 - గృహాల సంఖ్య 	23
జనాభా (2001)- మొత్తం 	98- పురుషుల సంఖ్య 	45- స్త్రీల సంఖ్య 	53- గృహాల సంఖ్య 	21
=

ఇది మండల కేంద్రమైన పెదబయలు నుండి 45 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 160 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 23 ఇళ్లతో, 80 జనాభాతో 26 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 37, ఆడవారి సంఖ్య 43. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 76. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583812[2].పిన్ కోడ్: 531029.
విద్యా సౌకర్యాలు
బాలబడి పెదబయలులోను, ప్రాథమిక పాఠశాల కింతరేలులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కిముడుపల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పెదకొండపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదబయలులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
కందులగుంటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 1 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 10 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 14 హెక్టార్లు

సరిగగుడ నుండి విశాఖపట్నం కి ఎంత దూరం?


ఈ యేడాది 92 సినిమాలు విడుదలయ్యాయి. భార్గవ్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ 'ముద్దుల మావయ్య' సంచలన విజయం సాధించి, సూపర్‌హిట్‌గా నిలిచింది. అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ 'శివ' అనూహ్య విజయం సాధించి, తెలుగు సినిమాకు కొత్త ట్రెండ్‌ను సృష్టించింది. 'అత్తకుయముడు - అమ్మాయికి మొగుడు' కూడా సూపర్‌హిట్‌గా నిలిచింది. 'అంకుశం' సంచలన విజయం రాజశేఖర్‌ను హీరోగా నిలబెట్టింది. "ఇంద్రుడు-చంద్రుడు, కొడుకు దిద్దిన కాపురం, ధ్రువ నక్షత్రం, గీతాంజలి, భలేదొంగ, సాహసమే నా ఊపిరి, స్టేట్‌రౌడీ" శతదినోత్సవాలు జరుపుకోగా, "టూ టౌన్ రౌడీ, పల్నాటి రుద్రయ్య, బామ్మమాట బంగారుబాట, భారతనారి, మమతల కోవెల, మౌనపోరాటం, విక్కీదాదా" కూడా హిట్ చిత్రాలుగా నిలిచాయి.
అదృష్టవంతుడు
 అత్తకు యముడు అమ్మాయికి మొగుడు
 అత్తమెచ్చిన అల్లుడు
 అశోకచక్రవర్తి
 అజాత శత్రువు
 అడవిలో అర్థరాత్రి
 అడవిలో అభిమన్యుడు
 అయ్యప్పస్వామి మహత్యం
 అగ్ని
 ఆఖరిక్షణం
 ఆఖరిఘట్టం
 ఆదర్శమూర్తులు
 అంకుశం
 ఆర్తనాదం
 ఎర్రమట్టి
 ఒంటరిపోరాటం
 కృష్ణగారి అబ్బాయి
 గడుగ్గాయి
గీతాంజలి
 గూఢచారి 117
 గూండా రాజ్యం
 గోపాల్రావుగారి అబ్బాయి
 చలాకీ మొగుడు చాదస్తపు పెళ్ళాం
 చిన్నారి స్నేహం
జయమ్ము నిశ్చయమ్మురా
 దొరికితే దొంగలు
 ధర్మయుద్ధం
 ధృవ నక్షత్రం
 నా మొగుడు నాకే సొంతం
 నీరాజనం
 ప్రజాతీర్పు
 పార్ధుడు
 పాపే మాప్రాణం
 పిన్ని
ప్రేమ
 బంధువులొస్తున్నారు జాగ్రత్త
 బామ్మమాట బంగారుబాట
 బ్లాక్ టైగర్
 భగవాన్
 భలే దంపతులు
 భలేదొంగ
 భూపోరాటం
 మంచి కుటుంబం
 మమతల కోవెల
 ముత్యమంత ముద్దు
 ముద్దుల మామయ్య
 మౌనపోరాటం
 యమపాశం
 రక్తకన్నీరు
 రాజకీయ చదరంగం
 రిక్షావాలా
 రుద్రనేత్ర
 లైలా
 వింత దొంగలు
విజయ్
 విక్కీదాదా
 శ్రీరామచంద్రుడు
 సాహసమే నా ఊపిరి
 స్వాతిచినుకులు
 సింహస్వప్నం
సుమంగళి - 1965, 1989 రెండు సినిమాలు
 సూత్రధారులు
 స్టేట్ రౌడీ
 హాయ్ హాయ్ నాయకా!
 సోగ్గాడి కాపురం
 పోలీస్ రిపోర్ట్
 సార్వభౌముడు
 పల్నాటిరుద్రయ్య
 తాతయ్యపెళ్ళి మనవడి శోభనం
 నేటి స్వతంత్రం
 చెన్నపట్నం చిన్నోళ్ళు
 కొడుకు దిద్దిన కాపురం
 పూలరంగడు
 సుమంగళి
 బలిపీఠంపై భారతనారి
 శివ
 కలియుగ విశ్వామిత్ర
 బాలగోపాలుడు
లంకేశ్వరుడు
 గండిపేట రహస్యం
 స్వరకల్పన
 పైలాపచ్చీసు
 నేరం నాదికాదు
 ఇంద్రుడు చంద్రుడు
 జూ . . . . లకటక
 మంచివారు మావారు
 భారతనారి
 సాక్షి
 టూటౌన్ రౌడీ

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు

తెలుగు సినిమాలు 1989

ఎలమంచిలి మండలంలో 1989 నాటికి ఎన్ని రక్షకభట నిలయాలు ఉన్నాయి?


డా. దాసరి నారాయణరావు ( మే 4, 1942 - మే 30, 2017) ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన సినిమా దర్శకుడు, రచయిత, నిర్మాత  మరియు రాజకీయనాయకుడు.[1] అత్యధిక చిత్రాల దర్శకుడుగా గిన్నిస్ పుటలకెక్కాడు. దాదాపు 150 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 53 సినిమాలు స్వయంగా నిర్మించాడు. ఈయన 250 పైగా చిత్రాలలో సంభాషణ రచయితగా లేదా గీతరచయితగా పనిచేశాడు. తెలుగు, తమిళం మరియు కన్నడ భాషా చిత్రాలలో నటించి, తన నటనకుగాను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉత్తమ నటునిగా బహుమతి కూడా పొందాడు.
కళాశాలలో చదివేరోజులలో బీ.ఏ డిగ్రీతో పట్టబధ్రుడు అవటంతో పాటు దాసరి అనేక నాటకపోటీలలో కూడా పాల్గొనేవాడు. అనతి కాలంలోనే ప్రతిభ గల రంగ స్థల నటుడిగా, నాటక రచయితగా చిత్ర దర్శకుడిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఈయన అనేకమంది కొత్త కళాకారులను సినీరంగానికి పరిచయం చేసి తారలు అయ్యేందుకు దోహదపడ్డాడు. ఒకానొక సమయంలో ఈయన పేరిట 18,000 కు పైగా అభిమానసంఘలు ఉండేవి. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలలో ఈయన ప్రాచుర్యానికి అద్దం పడుతుంది.
దాసరి సినిమాలు తాతా మనవడు, స్వర్గం నరకం, మేఘసందేశం, మరియు మామగారు ఈయనకు అనేక అవార్డులు తెచ్చిపెట్టాయి. ఈయన సినిమాలు ముఖ్యముగా స్త్రీ ప్రధానముగా ఉండి వరకట్న సమస్యకు వ్యతిరేకముగా సందేశాత్మకంగా రూపుదిద్దబడినవి. దాసరి తిసిన బొబ్బిలి పులి మరియు సర్దార్ పాపారాయుడు చిత్రాలు నందమూరి తారక రామారావు రాజకీయప్రవేశములో ప్రధానపాత్ర వహించాయి.
మామగారు, సూరిగాడు మరియు ఒసేయ్ రాములమ్మా చిత్రాలు దాసరి నటనా కౌశలానికి మచ్చుతునకలు. ఈ సినిమాలలో నటనకు దాసరి అనేక విమర్శకుల ప్రశంసలు మరియు బహుమతులు అందుకున్నాడు.
బాల్యం
1942, మే 4న పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లులో జన్మించాడు.  దాసరిది పాలకొల్లులో అతిసామాన్యమైన కుటుంబం. ఆస్తిపాస్తులు బాగానే ఉండేవి. దాసరి నాన్నా పెదనాన్నలు కలిసి పొగాకు వ్యాపారం చేసేవారు. ఒకసారి దీపావళి సమయంలో పొగాకు గోడౌన్ తగలబడిపోయింది. అప్పట్లో ఇన్సూరెన్సులు ఉండేవి కాదు. దాంతో ఆర్థికంగా చాలా దెబ్బతిన్నారు. ఆ కష్టకాలంలోనే పొలాలు కూడా అమ్మేయాల్సివచ్చింది. వారు మొత్తం ఆరుగురు సంతానం. ముగ్గురు మగపిల్లలు, ఆడపిల్లలు. దాసరి మూడో వాడు.
వారి నాన్న తరం వరకూ మా కుటుంబంలో ఎవరూ చదువుకోలేదు. దాసరి వాళ్ళను మాత్రం చదివించారు వాళ్ళ నాన్న. దాసరి ఆరో తరగతి  కొచ్చేసరికి వారి ఆర్థిక పరిస్థితి బాగా దెబ్బతింది. స్కూలు ఫీజు మూడుంపావలా కట్టడానికి కూడా డబ్బులేక ఆయన్ను బడి మాన్పించి ఒక వడ్రంగి దుకాణంలో పనిలో పెట్టారు. అక్కడ జీతం నెలకి రూపాయి.
ఆరో తరగతిలో ఉత్తమవిద్యార్థిగా ఆయనకు బహుమతి వచ్చింది. అలాంటిది చదువు మానేసి పనిలోకెళ్లాల్సిన దుస్థితి. కానీ ఒక మాస్టారు సాయంతో మళ్ళీ చదువు కొనసాగించాడు.
రాజకీయాలలో

రాజీవ్ గాంధీ పాలనాకాలములో, దాసరి కాంగ్రేసు పార్టీ తరఫున ఉత్సాహవంతముగా ఎన్నికల ప్రచారము సాగించాడు. రాజీవ్ హత్యానంతరం పార్టీకి కాస్త దూరంగా జరిగారు. 1990 దశకం చివరిలో ఆయన తెలుగు తల్లి అను ఒక రాజకీయ పార్టీని ప్రారంభించాడు. ఈ పార్టీకి కోస్తా ప్రాంతాలలోని కాపు వర్గాల నుండి మంచి స్పందన లభించింది. ఆ తర్వాత మాత్రం ఆయన కాంగ్రేస్ పార్టీ తరపున రాజ్యసభకు ఎన్నిక అయ్యాడు. బొగ్గు మరియు గనుల శాఖకు కేంద్రమంత్రిగా కూడా వ్యవహరించాడు. ఈయన కాంగ్రేస్ పార్టీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీకి సన్నిహితుడు. కాంగ్రేస్ పార్టీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చాక క్రియాశీల రాజకీయాల్లో చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు.
మరణం
దాసరి నారాయణరావు తీవ్ర అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ సికిందరాబాద్ కిమ్స్ ఆసుపత్రిలో 2017 మే 30న మరణించాడు.[2]
అవార్డులు
1974లో తాతా మనవడు సినిమాకి నంది అవార్డు అందుకున్నాడు.
స్వర్గం నరకం సినిమాకు ఉత్తమ చిత్రంగా బంగారు నంది బహుమతిని పొందాడు.
1983లో మేఘ సందేశం చిత్రానికి గాను ఉత్తమ దర్శకుడిగా నంది అవార్డును పొందాడు.
1992లో మామగారు చిత్రానికి గాను ఉత్తమ నటుడు నంది అవార్డును పొందాడు.
1986లో తెలుగు సంస్కృతి మరియు తెలుగు చిత్ర రంగం నకు ఆయన చేసిన సేవలకు గాను ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ ను పొందాడు.
ప్రముఖ సామాజిక సేవా సంస్థల నుండి అనేక అవార్డ్ లను పొందాడు. వాటిలో కొన్ని వంశీ బెర్క్లే, కళా సాగర్, శిరోమణి ఇన్స్టిట్యుట్ మొదలైనవి. ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డును 6 సార్లు, మద్రాసు ఫిల్మ్ ఫాన్స్ అవార్డ్ ను 5 సార్లు, సినీ హెరాల్డ్ అవార్డ్ ను 10 సంవత్సరాలు వరసగాను గెల్చుకున్నాడు.
జ్యోతిచిత్ర నుండి సూపర్ డైరెక్టర్ అవార్డ్ ను 3 సార్లు పొందాడు.
పాత కాలం నాటి ఆంధ్రపత్రిక నుండి ఉత్తమ దర్శకుడిగా 6 సార్లు ఎంపిక అయ్యాడు.
ఇవి కాక ఆయన నిర్మించిన చిత్రాలలో అనేకం అవార్డ్ లను గెలుచుకున్నాయి.
చిత్రసమాహారం
1970 దశాబ్దం

1980 దశాబ్దం

1990 దశాబ్దం

2000 దశాబ్దం

మూలాలు

బయటి లింకులు

 on IMDb

వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ నటులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:కోస్తాంధ్ర ప్రముఖులు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:సినిమా దర్శకులు
వర్గం:సినిమా నటులు

దాసరి నారాయణరావు

అవతార్ సినిమాని ఎవరు నిర్మించారు?


మొర్రిగుడ, విశాఖపట్నం జిల్లా, డుంబ్రిగుడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన డుంబ్రిగూడ నుండి 28 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 119 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 81 ఇళ్లతో, 315 జనాభాతో 342 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 152, ఆడవారి సంఖ్య 163. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 313. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583921[2].పిన్ కోడ్: 531151.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి అరకులోయలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కితలంగిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కించుమండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల డుంబ్రిగూడలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మొర్రిగూడలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
మొర్రిగూడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 1 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 338 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 338 హెక్టార్లు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	315 - పురుషుల సంఖ్య 	152 - స్త్రీల సంఖ్య 	163 - గృహాల సంఖ్య 	81

మూలాలు

మొర్రిగుడ (డుంబ్రిగుడ)

మొర్రిగుడ గ్రామ జనాభా 2009 నాటికి ఎంత?


మహా సముద్రం లేదా మహాసాగరం (Ocean), భూగోళం యొక్క జలావరణంలో ప్రధాన భాగం. ఉప్పు నీటితో నిండిన ఈ మహా సముద్రాలు భూమి ఉపరితలము పై 71% పైగా విస్తరించి ఉన్నాయి. వీటి మొత్తం వైశాల్యం 36.1 కోట్ల చదరపు కిలో మీటర్లు. ప్రపంచం సముద్ర జలాలలో దాదాపు సగ భాగము 3,000 మీటర్లు (9,800 అడుగులు) ఫైగా లోతైనవి. సరాసరి మహాసముద్రాల 'సెలైనిటీ' (ఉప్పదనం) దాదాపు మిలియనుకు 35 వంతులు (3.5%). దాదాపు అన్ని సముద్ర జలాల సెలైనిటీ మిలియనుకు 31 నుండి 38 వంతులు ఉంటుంది. మహాసాగరాలన్నీ కలిసి ఉన్నా గాని వ్యావహారికంగా ఐదు వేరు వేరు మహాసాగరాలుగా గుర్తిస్తారు. అవి పసిఫిక్ మహాసముద్రం, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, హిందూ మహాసముద్రం, ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం మరియు దక్షిణ మహాసముద్రం.
ప్రధానాంశాలు
ఐదు మహాసముద్రాలు అని చెప్పబడుతున్నా గాని ఇవన్నీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయిన పెద్ద నీటి భాగాలు. కనుక దీనిని ప్రపంచ మహాసముద్రం అని చెప్పవచ్చును.[1][2]. ఈ విషయం జలావరణ శాస్త్రం అధ్యయనంలో ప్రధానమైన అంశం.[3]
మహా సముద్రాలలో కొన్ని చిన్న భాగాలను సముద్రాలు, సింధుశాఖలు అని అంటారు. అధికంగా అక్కడి భూభాగం లేదా దేశం లేదా ప్రాంతం బట్టి ఈ సముద్రాల, సింధుశాఖల పేర్లు ఉంటాయి. కొన్ని జలాశయాలు పూర్తిగా భూమిచే చుట్టబడి ఉంటాయి. (అంటే ఇతర సముద్రాలతో కలసి ఉండవు). కాస్పియన్ సముద్రం, అరల్ సముద్రం, గ్రేట్ సాల్ట్ లేక్ ఈ కోవలోకి వస్తాయి. నిజానికి ఇవి పెద్ద ఉప్పునీటి సరస్సులే గాని సముద్రాలు కాదు.
భౌగోళికంగా మహాసముద్రం అంటే భూగోళంపై నీటితో కప్పబడిన "సముద్రపు అడుగు". (ఓషియానిక్ క్రస్ట్). Oceanic crust is the thin layer of solidified volcanic basalt that covers the Earth's mantle where there are no continents.
భౌతిక లక్షణాలు
.
మొత్తం ప్రపంచ సముద్ర ఉపరితల వైశాల్యం 361 మిలియన్ చదరపు కిలోమీటర్లు. (139 మిలియన్ చదరపు మైళ్ళు.)[4]. మొత్తం ఘన పరిమాణం (volume) సుమారు 1,300 మిలియన్ క్యూబిక్ కిలోమీటర్లు. (310 మిలియన్ క్యూబిక్ మైళ్ళు.)[5], సరాసరి లోతు 3,790 మీటర్లు (12,430 అడుగులు).[4] సముద్రాలలో సగం పైగా నీరు 3,000 మీటర్లు (9,800 అడుగులు) కంటే ఎక్కువ లోతుగా ఉంది.[2] భూమి ఉపరితలం పైని 71% సముద్రంతో కప్పబడి ఉంది.[6] (వేరుగా ఉన్న సముద్రాలు కాకుండా).
మొత్తం హైడ్రోస్ఫియర్ మాస్ 1.4 × 1021 కిలోగ్రాములు. అంటే భూమి మాస్‌లో 0.023%. ఇందులో 2% లోపే మంచినీరు, మిగిలినది (అధికంగా సముద్రాలలో ఉన్న) ఉప్పునీరు.
రంగు
సముద్రాలు నీలంగా ఉంటాయని అభిప్రాయం ఉంది. కాని ఇది నిజం కాదు. నీటికి కొద్దిపాటి నీలం రంగు ఉన్నప్పటికీ అది అతిపెద్ద పరిమాణాలలో మాత్రమే కనుపిస్తుంది. ఆకాశం ప్రతిబింబం కూడా సముద్రం నీలంగా కనుపించడానికి కొద్దిగా దోహదం చేస్తుంది. కాని అది ప్రధాన కారణం కాదు.[7] నీటి కణాల కేంద్రాలు తమపై బడిన కాంతిలో ఎరుపు రంగు ఫోటానులను గ్రహిస్తాయి. వైబ్రేషనల్ డైనమిక్స్ ద్వారా (ఎలక్ట్రానిక్ డైనమిక్స్ కాకుండా) ప్రకృతిలో రంగు మార్పిడి సంభవించడానికి ఇది ఒకే ఒక ఉదాహరణ.[8]
పరిశోధనలు

పురాతన కాలంనుండి మానవుడు సముద్రాలపై ప్రయాణిస్తున్నప్పటికీ సముద్రాల నీటి అడుగుకు వెళ్ళడం ఇటీవల కాలంలోనే సాధ్యమయ్యింది.
ప్రపంచంలో అన్నింటికంటే లోతైన ప్రదేశం మెరియానా ట్రెంచ్ (Marianas Trench . ఇది పసఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉత్తర మెరియానా దీవులు ప్రాంతంలో ఉంది. దీని అత్యధిక లోతు 10,923మీటర్లు (35,838 అడుగులు) [9]
. 1951 బ్రిటిష్ నౌక "చాలంజర్ II" చే ఇది సర్వే చేయబడింది. అప్పుడు ఈ ట్రెంచ్‌లో అత్యంత లోతైన చోటుకు ఛాలెంజర్ డీప్ (Challenger Deep) అని పేరు పెట్టారు. 1960లో ట్రెయిస్టి అనే 'బాతీస్ఫియర్ ఇద్దరు మనుషులతో ఈ ఛాలెంజర్ డీప్ అడుగు భాగానికి చేరుకొంది.
ఇప్పటికీ సముద్రాంతరతలం చాలావరకు అన్వేషించబడలేదు.
విభాగాలు

సముద్ర భాగాలు అక్కడి భౌతిక, జీవ లక్షణాలను బట్టి, లోతును బట్టి కొన్ని ప్రాంతాలుగా విభజింపబడుతున్నాయి.
పెలాజిక్ జోన్ (pelagic zone) - భూమిపైని మొత్తం సముద్రాలను పెలాజిక్ జోన్ అని అంటారు. దీనిని ఆయా ప్రాంతాలలో ఉండే కాంతి, మరియు లోతును బట్టి మరికొన్ని ఉప విభాగాలుగా విభజించారు.
ఫోటిక్ జోన్ (photic zone) సముద్ర ఉపరితలం నుండి 200 మీటర్లకంటే తక్కువ లోతు ఉన్న భాగం. ఈ భాగంలో కాంతి ప్రసరంచడం వలన ఇక్కడ ఫొటో సింథసిస్ జరుగుతుంది. కనుక ఇక్కడ మొక్కలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. సముద్ర గర్భంలో ఎక్కువ జీవ వైవిధహయం ఫోటిక్ జోన్లోనే ఉంటుంది. ఫోటిక్ జోన్యొక్క పెలాజిక్ భాగాన్ని ఎపిపెలాజిక్ (epipelagic) అంటారు.
అఫోటిక్ జోన్ (aphotic zone) - 200మీటర్లకంటే ఎక్కువ లోతు గల ప్రాంతం. ఈ లోతులో ఫొటోసింథసిస్ జరుగదు గనుక ఇక్కడ వృక్ష జాతి ఉండే అవకాశం లేదు. అందువలన ఇక్కడ ఉండే జీవజాలం 'పైనుంచి' అనగా ఫోటిక్ జోన్నుండి మెల్లగా క్రిందికి దిగే ఆహారంపై (ప్రత్యక్షంగా గాని, పరోక్షంగా గాని) ఆధారపడవలసి వస్తుంది. అలా పైనుండి పడే ఆహారాన్ని మెరైన్ మంచు (marine snow) అని అంటారు. అది హైడ్రో థర్మల్ వెంట్స్ ద్వారా లభిస్తుంది.
పైన చెప్పిన విధంగా పెలాజిక్ జోన్ను ఫోటిక్ జోన్లో ఎపిపెలాజిక్ జోన్ అంటారు. అఫోటిక్ జోన్లో పెలాజిక్ జోన్ను లోతును బట్టి మరి నాలుగు విధాలుగా విభజించారు.
మీసోపెలాజిక్ జోన్ - అఫోటిక్ జోన్లో పైభాగం - ఈ జోన్ అట్టడుగు సరిహద్దు 10°C థర్మోక్లైన్ వద్ద ఉంటుంది. సాధారణంగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో ఈ మీసోపెలాజిక్ జోన్ 700మీ. - 1000 మీ. లోతుల మధ్య భాగంలో ఉంటుంది.
బేతిపెలాజిక్ జోన్ - 10°C మరియు 4°C థర్మోక్లైన్ మధ్యలో ఉండేది. ఈ జోన్ ఎగువ హద్దులు 700 మీ-1000 మీ. మధ్యన, దిగువ హద్దులు 1000మీ-4000మీ. మధ్యన ఉంటాయి.
అబిస్సల్ పెలాజిక్ జోన్ - అబిస్సల్ మైదానాల పైని భాగం. దీని దిగువ హద్దులు సుమారు 6,000మీ. లోతులో ఉంటాయి.
హదల్పెలాజిక్ జోన్ - ఇది సముద్రాంతర అఘాతాలలోని ప్రాంతం (oceanic trenches). ఈ జోన్ 6,000మీ. - 10,000మీ. లోతుల్లో ఉండే అట్టడుగు ప్రాంతము.
పైన చెప్పిన పెలాజిక్ అఫోటిక్ జోన్తో బాటు బెంతిక్ అఫోటిక్ జోన్లు ఉన్నాయి. ఇవి మూడు లోతైన జోన్లు.
బేతియల్ జోన్ - కాంటినెంటల్ స్లోప్ ప్రాంతంలో ఉంది. 4,000 మీటర్ల వరకు లోతు గలిగినది.
అబిస్స్లల్ జోన్ - 4,000మీ - 6,000 మీ. మధ్య లోతు గల సముద్రాంతర మైదాన ప్రాంతాలు.
హదల్ జోన్ - సముద్రాంతర అఘాతాలలోని హదల్పెలాజిక్ జోన్.
మరో విధంగా పెలాజిక్ జోన్ను రెండు ఉప ప్రాంతాలుగా విభజింపవచ్చును.
నెరిటిక్ జోన్ - continental shelves కు నేరుగా పైనున్న జల భాగం.
ఓషియానిక్ జోన్ - సంపూర్ఙంగా జల భాగం.
పెలాజిక్ జోన్ అన్ని వేళలా నీటి అడుగు భాగంలో ఉంటుంది. కాని లిట్టొరల్ జోన్ ప్రాంతం ఆటు, పోటుల హద్దుల మధ్య ప్రాంతాన్ని సూచిస్తుంది. అంటే ఈ భాగం పోటు సమయంలో మాత్రమే నీటి అడుగున ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతలోనే భౌగోళికంగాను, జీవ వైవిధ్యం పరంగాను భూతలం లక్షణాలనుండి సముద్రాంతర లక్షణాలు రూపాంతరం చెందడం గమనించవచ్చును.
ఈ ప్రాంతాన్ని ఇంటర్ టైడల్ జోన్ అని కూడా అంటారు.
పర్యావరణం
భూమి వాతావరణాన్ని సముద్రాలు చాలా పెద్దయెత్తున ప్రభావితం చేస్తాయి. ఋతుపవనాలకు, తుఫానులకు, ఇతర గాలులలకు సముద్రాలే పుట్టినిళ్ళు. సముద్రాంతర్గతంగా ప్రవహించే ప్రవాహాలు (ఉష్ణ లేదా శీతల ప్రవాహాలు) సమీప ఖండాలలో ఉష్ణోగ్రతను బాగా ప్రభావితం చేస్తాయి. భూమిపైని వాతావరణం ఉష్ఞోగ్రత నియంత్రించడంలోను, కొన్ని వాయువులను పీల్చుకోవడంలోనూ సముద్ర జలాలు చాలా ముఖ్యమైన ప్రభావం కలిగి ఉంటాయి.
ఆర్ధికం
సముద్రంలో ఎంతో ఉపయోగకరమైన మత్స్య సంపద లభిస్తుంది. చేపలూ, పీతల వంటి మరికొన్ని జాతులూ మానవునకు ఒక ముఖ్యమైన ఆహార వనరులు.
సముద్ర గర్భంలో నూనె, సహజ వాయుడు, మరికొన్ని విలువైన ఖనిజాలు లభిస్తాయి.
అంతర్జాతీయంగా సరకుల రవాణా అధికభాగం సముద్రం మీదనే జరుగుతుంది.
ఆంగ్ల వికీలో సంబంధిత వ్యాసాలు

ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం
అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం
హిందూమహాసముద్రం
మహాసముద్రశాస్త్రం
పసిఫిక్ మహాసముద్రం
అంతర్జాతీయ సముద్రయాన సంస్థ
మెడిటరేనియన్ సముద్రం
మార్జినల్ సముద్రం
సముద్రం
ఏడు సముద్రాలు
సముద్ర మట్టం
సముద్ర మట్టం పెరుగుదల
సముద్రం ఉప్పు
సముద్ర రాజ్యం
నీరు
ప్రపంచ మహాసాగర దినం
మెరైన్ బయాలజీ
పెలాజిక్ జోన్
దక్షిణ మహాసముద్రం

మూలాలు

Matthias Tomczak and J. Stuart Godfrey. 2003. Regional Oceanography: an Introduction. (see )
"". .
బయటి లింకులు
 - An educational and reference resource from NOAA
 - from the Woods Hole Oceanographic Institution
 - Educational reference and data resource from NASA

, a five-part journey to save the seas, created by Mother Jones magazine
 - Advocates for Wild, Healthy Oceans
 - Plot and download ocean data from your browser or Google Earth

వర్గం:మహా సముద్రాలు
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం

మహా సముద్రాలు మొత్తం ఎన్ని?


ములబిన్నిడి, విజయనగరం జిల్లా, గుమ్మలక్ష్మీపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]  ఇది మండల కేంద్రమైన గుమ్మలక్ష్మీపురం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పార్వతీపురం నుండి 66 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 15 ఇళ్లతో, 48 జనాభాతో 60 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 22, ఆడవారి సంఖ్య 26. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 48. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581855[2].పిన్ కోడ్: 535523.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు గుమ్మలక్ష్మీపురంలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల గుమ్మలక్ష్మీపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఎల్విన్‌పేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం గుమ్మలక్ష్మీపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మూలబిన్నిది @ మూలలిక్కిదిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 3 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 1 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 52 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 40 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 12 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మూలబిన్నిది @ మూలలిక్కిదిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చెరువులు: 10 హెక్టార్లు
ఇతర వనరుల ద్వారా: 2 హెక్టార్లు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	48 - పురుషుల సంఖ్య 	22 - స్త్రీల సంఖ్య 	26 - గృహాల సంఖ్య 	15

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

ములబిన్నిడి నుండి విజయనగరం కి ఎంత దూరం?


బంటనహళ్, కర్నూలు జిల్లా, చిప్పగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. పిన్ కోడ్: 518 396. ఇది మండల కేంద్రమైన చిప్పగిరి నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుంతకల్లు నుండి 8 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 304 ఇళ్లతో, 1455 జనాభాతో 1222 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 729, ఆడవారి సంఖ్య 726. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 113 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594435[2].పిన్ కోడ్: 518380.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు,  సమీప జూనియర్ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం,  చిప్పగిరి లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల,  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గుంతకల్లు లోనూ ఉన్నాయి. పాలీటెక్నిక్ ఆలూరు, కర్నూలులోనూ ఉన్నాయి. దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ,  కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
బంటనహళ్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బంటనహళ్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 12 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 23 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 22 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1163 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1135 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 50 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బంటనహళ్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 50 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బంటనహళ్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, ప్రత్తి, పొద్దుతిరుగుడు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,455 - పురుషుల సంఖ్య 	729 - స్త్రీల సంఖ్య 	726 - గృహాల సంఖ్య 	304

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,543.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 789, మహిళల సంఖ్య 754, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 305 ఉన్నాయి.

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

బంటనహళ్ నుండి కర్నూలు కి ఎంత దూరం?


పినతడివాడ, విజయనగరం జిల్లా, డెంకాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
గ్రామ  జనాభా
జనాభా (2011) - మొత్తం 	2,314 - పురుషుల సంఖ్య 	1,181 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,133 - గృహాల సంఖ్య 	586

మూలాలు

మూలాలు

2011 నాటికి పినతడివాడ గ్రామములో బంజరు భూమి ఎంత ఉంది?


సంవత్సరం పొడవునా పంజాబ్ లో ఏదో ఒక పండుగ, జాతర ఉంటూనే ఉంటుంది. కొన్ని పండుగల, జాతరలు:[1]
జాతరలు
రయుజా షరీఫ్ ఉరుసు
రయుజా షరీఫ్ ఉరుసు[1] సూఫీ గురువు షేఖ్ అహ్మద్ ఫరూకీ సిర్హిందీ సంస్మరణార్ధం జరుపుకుంటారు. ఖ్వాజా బాకీ బిల్లాకు శిష్యులు ఈయన. ఫతేహ్‌గర్ సాహిబ్ నగరంలో ఫతేహ్‌గర్ సాహిబ్-బస్సీ పఠాన్ రహదారిలో జరుగుతుంది ఈ ఉరుసు.[2]
జోర్ మేళా

ఫతేహ్‌గర్ సాహిబ్ గురుద్వారా వద్ద సంవత్సరానికి 3రోజుల పాటు జరిగుతుందీ షాహీదీ జోర్ మేళా. సాహిబ్జాదా జోరావార్ సింగ్, ఫతేహ్ సింగ్ ల సంస్మరణగా ఈ జాతర నిర్వహిస్తారు. ఈ మేళాలో ఊరేగింపులు, సిక్కు ఆటలు ప్రధాన ఆకర్షణలు.[3]
భతిండా విరసత్ మేళా
జైపాల్ థీం గ్రామంలోని  భతిండా క్రీడా స్టేడియంలో జరిగే ఈ మేళాలో  పంజాబీ సంప్రదాయాల ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తారు.[1] హాజీ రతన్ లోని గురుద్వారా నుండి జైపాల్ గర్ థీం గ్రామానికి జరిపే వారసత్వపు ఊరేగింపు ఈ మేళాకు ప్రధానమైనది.
వైశాఖి
వైశాఖి పండుగకు పంజాబ్ లోని పలు ప్రదేశాల్లో పలు రకాలైన జాతరలు జరుగుతుంటాయి.[1]
మేళా మాఘీ
ముక్త్‌సర్ ప్రదేశంలో జరిగే ఈ మేళా మాఘీ 3 రోజుల పాటు  నిర్వహిస్తారు.
బాబా షేక్ ఫరిద్ ఆగ్మన్
బాబా ఫరిద్, 12వ శతాబ్దానికి చెందిన సూఫీ గురువు. ఆయన సందర్శించిన ఫరీద్ కోటకు తరువాత ఆయన పేరునే పెట్టారు. తిల్లా బాబా ఫరిద్ గురుద్వారాలో జరిగే ఈ మేళాలో సాంస్కృతిక, క్రీడా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.[1]
ప్రతీ సంవత్సరం ఈ మేళా సెప్టెంబరు 19 నుండి 23తేదీల మధ్య నిర్వహిస్తుంటారు. ఆధ్యాత్మికంగానే కాక పంజాబీ సాంస్కృతిక, సాహిత్య, మేథో, క్రీడా కార్యక్రమాలకు, ప్రదర్శనలకు ఈ మేళా చాల ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ పండుగను ప్రారంభించిన సూఫీ గురువు స్ఫూర్తితో మానవతావాదం, మత సామరస్యం, జాతీయవాదాలను ఈ పండుగ ప్రతిబింబిస్తుంది.[4]
పతంగుల పండుగ బసంత్

బసంత్ పండుగ సమయంలో స్థానికంగా చాలా జాతరలు జరుగుతుంటాయి. 97ఏళ్ళ క్రితం కపుర్తల రాజ్య మహారాజు జగత్జీత్ సింగ్ బసంత్ పంచమీ జాతర మొదలు పెట్టారు. షాలిమర్ బాగ్ లో జరిగే ఈ జాతరకు పసుపు రంగు దుస్తులు, తలపాగాలు ధరించి పాల్గొంటారు ప్రజలు.[5] హోషియర్పూర్ లో బాబా భందరి బోయెలేలో జరిగే ఈ మేళాలో అమరవీరుడు ధరంవీర్ హకికట్ రాయ్ సమాధి వద్ద పిల్లలు, పెద్దలు నివాళులర్పిస్తారు. మత స్వాతంత్ర్య హక్కు కోసం పోరాడిన హకికత్ రాయ్ కి ఈ పండుగ సందర్భంగా నివాళులర్పిస్తారు పంజాబ్ వాసులు. బోయెలి బాబా భందరీ వద్ద నిర్వహించే జాతరలో గాలిపటాల పందాలు ఒక ఆచారం.
పండుగలు
కిలా రాయ్ పూర్ క్రీడోత్సవం
ప్రతీ సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో కిలా రాయ్ పూర్ క్రీడోత్సవం జరుగుతుంది. ఈ ఉత్సవంలో భాగంగా ఎడ్ల పందేలు, కుక్కలు, గాడిదలు, ఒంటెలు, తదితర జంతువుల రేసులు నిర్వహిస్తారు.
భారత పంజాబ్ సాంస్కృతిక పండుగగా వెలసిల్లుతోంది ఈ పండుగ. ఈ క్రీడా కార్యక్రమానికి లక్షలాది మంది ప్రజలు పాల్గొంటుంటారు. కిలా రాయ్ పూర్ గ్రామంలో జరిగే ఈ క్రీడోత్సవం చూడటానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సందర్శకులు విచ్చేస్తుంటారు. 4000మంది క్రీడాకారులు పాల్గొంటారు. ఎడ్ల పందేలు, గుర్రపుపందేలు ఆడేవారు ఈ క్రీడోత్సవాలలో తమ శక్తి సామర్ధ్యాలు ప్రదర్శించేందుకు పాల్గొంటారు.[6]
పాటియాలా వారసత్వ పండుగ
2003లో మొదలైన ఈ పండుగ పాటియాలాలోని కిలా ముబారక్ కాంప్లెక్స్ లో 10 రోజుల పాటు జరుగుతాయి. ఈ మేళాలో కళలు, భారతీయ సంగీతం, నృత్య ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తారు.[1]
కిలా ముబారక్ గృహాల్లోని దర్బార్ హాల్ లో షాండిలియర్లు, చారిత్రిక వస్తువులు, పాటియాలకు చెందిన తైలవర్ణ చిత్రాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణలు.[7]
షేష్ కళామందిరంలో పాటియాలా, కపుర్తలా, కంగ్రా, రాజస్థాన్ లకు చెందిన అరుదైన సూక్ష్మ చిత్రాల ప్రదర్శనలు జరుగుతుంటాయి. పంజాబీ జానపద కళలు, తూర్పు టిబెట్ కు చెందిన అరుదైన వస్తువులు, చెక్కిన దంతాలు, పాటియాలాకు చెందిన ఖరీదైన షాండిలియర్లు, గ్లాస్ సామాన్లు, రెండు అంతస్తుల ఫౌంటెయిన్.
ప్రపంచం మొత్తం మీద షేష్ మహల్ లో దొరికే మెడల్ గ్యాలరీ చాలా ఖరీదైన, అరుదైనవిగా పేరు పొందాయి. మహారాజా భుపిందర్ సింగ్ సేకరించిన ఈ 3200 మెడళ్ళను ఆయన కుమారుడు మహారాజా యాదవేందర్ సింగ్ పంజాబీ జాతికి అంకితం ఇచ్చేశారు. బ్రిటన్ కు చెందిన విక్టోరియా క్రాసెస్, ఫ్రాన్స్ కు చెందిన లెగియన్ డీ హానర్, జర్మనీ ఐరన్ క్రాస్, వంటి అరుదైన వస్తువులు ఉంటాయి. 12వ శతాబ్దానికి చెందిన పోర్చ్యుగల్ కు చెందిన వస్తువులు అతి ప్రాచీనమైనవి.
20శతాబ్దంలో సుప్రసిద్ధుడైన ట్యాక్సీడెర్మిస్ట్ తయారు చేసిన స్టఫ్డ్ జంతువులు, పక్షులతో (చనిపోయిన జంతువుల, పక్షుల కళేబరాల్లో వివిధ పదార్ధాలు కూరి తిరిగి జంతువు ఆకృతి కల్పిస్తారు) షేష్ మహల్ లోని సహజ చరిత్ర గ్యాలరీ అలరిస్తుంది.
రూప్‌నగర్ వారసత్వ పండుగ
స్థానిక సూఫీ సంగీతం, భాంగ్రా నృత్యాలు, ఇతర పంజాబీ కళాకారుల ప్రతిభను వెలికి తీస్తుంది ఈ రూప్ నగర్ పండుగ.[1][8]
కపుర్తాలా వారసత్వ పండుగ
బాబా జస్సా సింగ్ అహ్లువాలియా వారసత్వ పండుగను కపుర్తాలా వారసత్వ ట్రస్టు, భారత జాతీయ కళల ట్రస్టు, పంజాబ్ ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక వారసత్వ శాఖ సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తాయి. శాస్త్రీయ సంగీతం, నృత్యాలు, నాటకాలు ప్రదర్శించే ఈ పండుగ ప్రతి ఏటా జగత్ జిత్ ప్యాలస్ లో జరుగుతుంది.[1][8][9]
అమృత్ సర్ వారసత్వ పండుగ
ఈ పండుగలో భాంగ్రా, గిద్దా, గట్కా నృత్య ప్రదర్శనలు, గుర్రపు, ఏనుగు ప్రదర్శనలు ప్రధాన ఆకర్షణలు, కీర్తనలు, నాటకాలు, సంగీతం, నృత్య ప్రదర్శనలు కూడా జరుగుతాయి.[1][8][10]
హరివల్లబ్ సంగీతోత్సవం
ప్రతీ సంవత్సరం డిసెంబరు 27-30తేదీల్లో నిర్వహించే ఈ సంగీతోత్సవం స్వామి హరివల్లబ్ గౌరవార్ధం నిర్వహిస్తారు.[1] భారత ప్రభుత్వం ఈ సంగీతోత్సవాన్ని జాతీయ సంగీతోత్సవంగా గుర్తించడం విశేషం.[11]  జలందర్ నగరంలోని దేవి తలబ్ మందిరంలో ఈ సంగీతోత్సవం నిర్వహిస్తారు.[12]

వర్గం:భారతీయ పండుగలు

పంజాబ్ రాష్ట్రంలో జరుపుకునే పండుగలు, జాతరలు

పంజాబ్ రాష్ట్ర పక్షి ఏది ?


జ్ఞానశ్రీమిత్ర క్రీ.శ. 10, 11 శతాబ్దాలకు చెందిన ప్రసిద్ధ భారతీయ బౌద్ధ తత్వవేత్త మరియు తార్కికుడు. దిజ్ఞాగ-ధర్మకీర్తి లచే నెలకొల్పబడిన జ్ఞానమీమాంస (ప్రమాణం) సంప్రదాయానికి చెందిన తర్కవేత్త. ఇతను విక్రమశిల బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయానికి ద్వారపండితుడు, ఆచార్యుడు. రత్నకీర్తికి గురువు. క్రీ.శ. (975-1025) మధ్య కాలంలో జీవించిన జ్ఞానశ్రీమిత్ర తన కాలంలో బౌద్ధ వర్గాలనుండే కాక హిందూ, జైన మత వర్గాల నుండి కూడా ప్రముఖ తాత్వికుడుగా గుర్తింపు పొందాడు.[1]
తాత్విక చింతన
జ్ఞానశ్రీమిత్ర జ్ఞానమీమాంస (epistemology) సాధనాల (ప్రమాణం) పై ప్రత్యేక కృషి చేసాడు. అందులోను దిజ్ఞాగునిచే వివరించబడిన అపోహ (exclusion) సిద్ధాంతం గురించి, అది తత్వశాస్త్రానికి ఏ విధంగా సంబందిస్తుందన్న విషయాలపై దృష్టి సారించాడు.
తన 'అపోహప్రకరణ' ("Monograph on Exclusion") గ్రంథంలో అపోహ సిద్ధాంతానికి జ్ఞానమీమాంసకు మధ్య గల సంబందాన్ని విశిదీకరించడంతో పాటు బౌద్ధ న్యాయంపై హిందూ న్యాయ విమర్శకుల దాడిని తిప్పికొడుతూ తన సిద్ధాంతాన్ని సమర్ధించుకొన్నాడు.[2]
అదేవిధంగా జ్ఞానశ్రీమిత్ర యోగాచార సిద్ధాంతాన్ని సమర్ధించాడు. అతని దృష్టిలో ఈ సర్వ జగత్తు విజ్ఞానం (consciousness) తోనే నిండి ఉంది.[3] విజ్ఞానం లేదా చిత్తం ఒక్కటే సత్యం.
వ్యాప్తికారిక అనే గ్రంథంలో పొగ మరియు అగ్ని వంటి విభిన్నమైన రెండు ఆస్తిత్వాల మధ్య గల తార్కిక సంబంధాలను ఇతను విశిదీకరించాడు. ఈ అంశంలో జ్ఞానశ్రీమిత్ర వైఖిరిని రచయిత హోస్ట్ లాసిక్ (Horst Lasic) వివరిస్తూ “జ్ఞానశ్రీమిత్రకు సంబంధించినంత వరకు, విభిన్న ఆస్తిత్వాల మధ్య గల అనుమాన-నిశ్చయ సంబందం 'కార్యాకారణ సంబందం' (effect-cause relation) అయివుండాలి మరియు అటువంటి సంబంధాలను కేవలం ఒక నిర్దిష్ట క్రమలో వచ్చే ప్రత్యక్షం (perception), అనుపలబ్ది (Non apprehension) ల ద్వారానే గుర్తించడం సాధ్యమవుతుంది." అని పేర్కొంటాడు."[4]
బౌద్ధంలోని యోగాచార సంప్రదాయంలోని 'నిరాకార' శాఖకు చెందిన 'రత్నాకర శాంతి' ఇతని ప్రత్యర్థి. ఈ 'నిరాకార' శాఖను ఖండిస్తూ, జ్ఞానశ్రీమిత్ర యోగాచార సంప్రదాయంలోని 'సాకార' శాఖకు ప్రధాన సమర్ధకుడిగా నిలిచాడు.[5] అతను దేవునికి వ్యతిరేకంగా 'ఈశ్వరదూషణ' అనే గ్రంథాన్ని సైతం రచించాడు.
రచనలు
అద్వైతబిందు
అభిసమయహృదయ
అనేకచింతామణి
అనుపలాబ్దిరహస్య
అపోహప్రకరణ: తర్క సంబందమైన ముఖ్య గ్రంథం.
భేదాభేదపరీక్ష
సాకారసిద్ధిశాస్త్ర
సర్వశబ్దభావకారిక
ఈశ్వరదూషణ: ఇది భగవంతుని ఉనికిని నిరాకరిస్తుంది
కార్యాకరణభావసిద్ధి
క్షణభంగధ్యాయ
(అధ్యార్ధ) ప్రజ్ఞాపారామిత నాయ శతపంచశతిక
సాకారసంగ్రహసూత్ర
సర్వజ్ఞసిద్ధి
తర్కభాష
వ్యాప్తికారిక
వ్రత్తమాలస్తుతి
యోగినీమాయప్రకరణ
రిఫరెన్సులు
Lawrence J. McCrea, and Parimal G. Patil. Buddhist Philosophy of Language in India: Jnanasrimitra on Exclusion. New York: Columbia University Press, 2010. 216 pp.
Satis Chandra Vidyabhusana; A History of Indian Logic: Ancient, Mediaeval and Modern Schools
Michael Hann (Editor), Mahesh Deokar (Editor) ; Vrttamalastuti of Jnanasrimitra with Sakyaraksita's Vrttamala (Stuti) Vivrti (Studia Indo Buddhica) Hardcover
Kellner, Jnanasrimitra's Anupalabdhirahasya and Sarvasabdabhavacarca, A critical Edition with A Survey of His Anupalabdhi-Theory; ISBN (Paperback): 3902501065, 9783902501066
Hahn, M. 1971. Jñānaśrīmitra’s Vrttamâlâstuti. Ein Beispielsammlung zur altindischen Metrik. Nach dem tibetischen Tanjur zusammen mit der mongolischen Version herausgegeben, übersetzt und erläutert. Wiesbaden: Harrassowitz.
Kellner, B. 2007. Jñānaśrīmitra’s Anupalabdhirahasya and Sarvaśabdābhāvacarcā: A Critical Edition with a Survey of His Anupalabdhi-Theory. Wiener Studien zur Tibetologie und Buddhismuskunde no. 67. Vienna: Arbeitskreis für Tibetische und Buddhistische Studien, Universität Wien.
మూలాలు

వర్గం:భారతీయ బౌద్ధ పండితులు
వర్గం:భారతీయ బౌద్ధ తత్వవేత్తలు
వర్గం:భారతీయ బౌద్ధ తర్కవేత్తలు
వర్గం:యోగాచారులు
వర్గం:భారతీయ తర్కవేత్తలు

జ్ఞానశ్రీమిత్ర

ప్రకాశం జిల్లాలో నెలకొల్పబడిన మొదటి పరిశ్రమ ఏది ?


వొమ్మంగి (ఒమ్మంగి), తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].ఇది మండల కేంద్రమైన ప్రత్తిపాడు నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెద్దాపురం నుండి 26 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2046 ఇళ్లతో, 7611 జనాభాతో 2143 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3827, ఆడవారి సంఖ్య 3784. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1411 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587310[2].పిన్ కోడ్: 533430.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ప్రత్తిపాడులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల దివిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కాకినాడలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ప్రత్తిపాడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కాకినాడలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వొమ్మంగిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వొమ్మంగిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వొమ్మంగిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 460 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 201 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 350 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1129 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1053 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 426 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వొమ్మంగిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 116 హెక్టార్లు
చెరువులు: 309 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
వొమ్మంగిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు
గ్రామ విశేషాలు
ఒమ్మంగి నుంచి  ట్రిపుల్ ఐటి లో చదువుతున్నరు.అందులో ప్రభుత్వ పాఠశాల నుంచి పిట్టకొట శివసతీష్ (నూజివీడు),గణేష్ (నూజివీడు),కర్ణం జలామణి (ఇడుపులపాయ),ఆవుపాటి లోవబాబు (ఇడుపులపాయ). మరిన్ని విద్యాసౌకర్యాలు కలిపిస్తే బాగుంటుంది.
గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ దేవాలయాలు
మా ఊరి పేరు ఒమ్మంగి. ఈ ఊరిలో దర్శీనీయ ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.అవి ఏమిటి అంటే ఊరిలోకి వెల్ళేటప్పుడు మొదటిగా నూకాలమ్మ అమ్మవారి దేవాలయం,పరమేశ్వరుడి దేవాలయం (శివుడు),విఘ్నేశ్వరుని దేవాలయం,శ్రీ పోతులూరి వీరభ్రమ్ హేంద్ర స్వామి ఆలయం. అలాగే చర్చ్ లు మరియు మసీదు ఉన్నాయి.మా ఊరి మసీదు కొత్తగా నిర్మించారు. అది చాల బాగుంటుంది.శివుడి దేవాలయం గురించి చెప్పాలంటే శివుడి విగ్రహం పంట పొలాల్లో వెలిసింది.అప్పుడు ఆ పొలంలో గుడి నిర్మాణం జరిగి రోజూ పూజలు చెసేవారు.ఆ గుడి చుట్టూ వాతావరణం,పొలాలు చాలా బాగుంటాయి.
మూలాలు

2018లో వొమ్మంగి గ్రామ సర్పంచ్ ఎవరు?