ఉసేన్ సెయింట్ లియో బోల్ట్ OJ, C.D. (pronounced/juːˈseɪn/(deprecated template);[8] జననం 21 ఆగస్టు 1986) ఒక జమైకన్ పరుగు పందెగాడు మరియు మూడు సార్లు ఒలింపిక్ స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించాడు. అతను 100 మీటర్లు, 200 మీటర్లల్లో మరియు అతని బృంద సభ్యులతో కలిసి, 4x100 మీటర్ల రీలేల్లో ప్రపంచ రికార్డ్‌ను కలిగి ఉన్నాడు. అతను ఈ మూడు రేసుల్లో ఒలింపిక్ రికార్డ్‌ను కూడా కలిగి ఉన్నాడు. 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో, బోల్ట్ 1984లో కార్ల్ లెవిస్ తర్వాత ఒకే ఒలింపిక్స్‌లో మూడు పరుగు పందెం పోటీలను గెలుచుకున్న మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా పేరు గాంచాడు మరియు ఒకే ఒలింపిక్స్‌లో మూడు పరుగు పందెం పోటీల్లో వరల్డ్ రికార్డ్‌లను సృష్టించిన మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా కూడా ఖ్యాతి గడించాడు. 2009లో, అతను ఒకే సమయంలో 100 మరియు 200 మీ. వరల్డ్ మరియు ఒలింపిక్ టైటిల్‌లను సొంతం చేసుకున్న మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా పేరు పొందాడు.
బోల్ట్ 2002 వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ఒక 200 మీ. స్వర్ణ పతకాన్ని సొంతం చేసుకుని తనకుతాను గుర్తింపు సాధించాడు, ఇతను ఈ పోటీలో స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించిన అతి పిన్న వయస్కుడిగా ఖ్యాతి గడించాడు. 2004లో, CARIFTA గేమ్స్‌లో, అతను 200 మీ. పరుగు పందెంలో 20 సెకన్ల కంటే తక్కువగా 19.93 సెకన్ల సమయంలో పూర్తి చేసిన మొట్టమొదటి జూనియర్ పరుగు పందెగాడుగా చరిత్ర సృష్టించాడు, ఇతను సెకన్లలో పదుల్లో రెండవ వంతు తేడాతో రాయ్ మార్టిన్ యొక్క ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్‌ను ఛేదించాడు. 2004లో ప్రొఫెషనల్ క్రీడాకారుడిగా మారాడు, అతను గాయాల కారణంగా అతని మొదటి రెండు సీజన్‌ల్లో హాజరు కాలేకపోయాడు, కాని అతను 2004 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో పోటీ పడ్డాడు. 2007లో, అతను డాన్ క్వారీ యొక్క 200 మీ. జమైకన్ జాతీయ రికార్డ్‌ను 19.75 సెకన్ల పరుగుతో అధిగమించాడు. మే 2008లో, బోల్ట్ 9.72 సెకన్ల సమయంతో అతని మొట్టమొదటి 100 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పాడు. అతను 2008 బీజింగ్ వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో 100 మీ. మరియు 200 మీ. పరుగు పోటీల్లో ప్రపంచ రికార్డ్‌లను నెలకొల్పాడు: 100 మీ. రికార్డ్ సమయం 9.69 సెకన్లల్లో పూర్తి చేసి తన గత స్వంత రికార్డ్ 9.72 సెకన్ల రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టాడు; 19.30 సెకన్ల రికార్డ్ సమయంతో అతను అట్లాంటాలో 1996 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో మైఖేల్ జాన్సన్ యొక్క 19.32 సెకన్ల సమయం గత రికార్డ్‌ను ఛేదించాడు. ఆగస్టు 2009లో, బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ తర్వాత సంవత్సరంలో, అతను 2009 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో తన స్వంత 100 మీ. మరియు 200 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌లను వరుసగా 9.58 సె మరియు 19.19 సెకన్లకు తగ్గించాడు.[9] 100 మీటర్లలో అతని రికార్డ్ బద్దలుగొట్టిన సరిహద్దు అనేది డిజిటల్ సమయ అంచనాలను ప్రారంభించిన తర్వాత అత్యధికంగా చెప్పవచ్చు.[10]
పరుగు పోటీల్లో అతను సాధించిన విజయాలకు ప్రసారమాధ్యమాలు అతనికి "లైట్నింగ్ బోల్ట్" అనే మారుపేరును ప్రసాదించాయి.[11]
బాల్యము మరియు నేపధ్యము
బోల్ట్ జమైకా, ట్రెలావ్నేలో ఒక చిన్న పట్టణం షెర్‌వుడ్ కంటెంట్[12]లో 21 ఆగస్టు 1986న జన్మించాడు మరియు అతని తల్లిదండ్రులు వెల్లెస్లే మరియు జెన్నీఫర్ బోల్ట్ మరియు అతను సోదరుడు సాదీకి[13] మరియు సోదరి షెరైన్‌లతో కలిసి పెరిగాడు.[2][14] తండ్రి వెలస్లీ ట్రైలానీ సమీపంలోని ఒక పట్టణంలోని కాఫీ షాప్‌లో పనిచేసేవారు. తన జీతంతో ఇల్లు గడవడమే కష్టంగా ఉండేది. కానీ వెలస్లీ తన బాధలను పిల్లలకు తెలియనీయలేదు. ఉన్న డబ్బునే సర్ది పిల్లల సరదాలు, కోరికలు తీర్చేవారు. అదే సమయంలో డబ్బు కోసం తప్పుడు మార్గాలసు అన్వేషించకూడదంటూ పిల్లలకు చెప్పేవారు. ఆ ప్రాంతంలో దొంగలు ఎక్కువ. చిన్నప్పుడే పిల్లలు నేరాల బాట పట్టేవారు. చుట్టూ అలాంటి వాళ్లు చాలామంది ఉన్నా... తన పిల్లలు ముగ్గురినీ మాత్రం క్రమశిక్షణతో పెంచారు ఆయన. స్థానికంగా ఉండే రాజకీయాల ప్రభావం కూడా తన పిల్లలపై పడకుండా చూశారు. ‘చిన్నతనంలో మా దగ్గర ఎక్కువ డబ్బు ఉండేది కాదు. అయితే దాని కోసం ఎప్పుడూ బాధ పడలేదు. నువ్వు కూడా కష్టపడితేనే ఎవరి సహాయం లేకుండా బతకవచ్చు. డబ్బు కోసం ఎప్పుడూ తప్పుడు మార్గాల్లోకి వెళ్లకు... అని నాన్న చెప్పేవారు’ అని బోల్ట్ తన జీవిత చరిత్ర ‘ఉసేన్ బోల్ట్ - మైస్టోరీ’ పుస్తకంలో రాశాడు. చిన్ననాటినుంచి కుటుంబ విలువలు, క్రమశిక్షణ, నిజాయితీ, మానవత్వం... ఇవన్నీ తనను తీర్చిదిద్దాయని అతను చెప్పుకున్నాడు. సాధారణ కుర్రాడు ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ ఆటగాడిగా ఎదగడం ఏదో అదృష్టవశాత్తూ జరిగింది కాదని... తండ్రి పెంపకమే తన విజయాలను రచించిందని బోల్ట్ మనసులో మాట వెల్లడించాడు. బోల్ట్ తన సోదరుడితో కలిసి రహదారుల్లో క్రికెట్ మరియు ఫుట్‌బాల్‌లను ఆడుతూ సమయాన్ని గడిపేవాడు,[15] తర్వాత ఇలా చెప్పాడు, "నేను చిన్నతనంలో, నిజంగా నేను క్రీడలు గురించి మినహా దేని గురించి ఆలోచించేవాడని కాదు."[16]
పాఠశాల విడిచిపెట్టగానే అందరికంటే ముందు ఇల్లు చేరేది ఎవరంటే మరో మాట లేకుండా బోల్ట్ అని సహచరులు చెబుతారు. స్కూల్‌లో అందరికంటే వేగంగా పరిగెడతాడని అతనికి పేరుండేది. అయితే ఆ కారణంగా తాను అథ్లెట్ కావాలనుకోలేదని బోల్ట్ అంటాడు. ‘టీమ్ గేమ్ అయితే రాజకీయాలు ఉంటాయి. బాగా ఆడినా అవకాశం దక్కకపోవచ్చు. అదే అథ్లెటిక్స్‌లో అయితే నువ్వు బెస్ట్ అవుతావు లేదా నీకు చేత కాదు. నీ సత్తా ఏమిటో గడియారం మాత్రమే చెప్పగలదు’ చిన్నప్పుడు తండ్రి బోల్ట్‌కు చేసిన మార్గనిర్దేశం ఇది. ఎందుకొచ్చిన పరుగు అంటూ తల్లి జెన్నీఫర్ కాస్త అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసినా... తండ్రి వెలస్లీ మాత్రం కొడుకు పరుగు కోసం తాను పరుగులు తీశారు.
చిన్న వయస్సులో, అతను వాల్డెన్సియా ప్రైమరీ మరియు ఆల్-ఏజ్ స్కూల్‌లో హాజరయ్యేవాడు మరియు ఈ సమయంలోనే తన పరుగు సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించడం ప్రారంభించాడు, అతని పారిష్ కోసం వార్షిక జాతీయ ప్రాథమిక పాఠశాలల సమావేశంలో పరిగెత్తాడు.[11] పన్నెండు సంవత్సరాల వయస్సులో, బోల్ట్ 100 మీటర్ల దూరం పోటీలో పాఠశాల యొక్క వేగంగా పరిగెట్టే పరుగు పందెగాడిగా మారాడు.[17]
విలియమ్ నిబ్ మొమోరియల్ హై స్కూల్‌లో అతను ప్రవేశించిన తర్వాత, బోల్ట్ ఇతర క్రీడలపై దృష్టిసారించడం ప్రారంభించాడు, కాని అతని క్రికెట్ శిక్షకుడు పిచ్‌పై బోల్ట్ యొక్క వేగాన్ని గమనించాడు మరియు ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ క్రీడల్లో ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.[18] ఒక మాజీ 100 మీటర్ల ఒలింపిక్ అథ్లెట్ పాబ్లో మెక్‌నెయిల్ మరియు డాయ్నే బారెట్‌లు బోల్ట్ తన అథ్లెటిక్ సామర్థ్యాలను మెరుగుపర్చడానికి తన శక్తిపై దృష్టి పెట్టాలని ప్రోత్సహిస్తూ శిక్షణ ఇచ్చారు. ఈ పాఠశాల పరుగు పందెగాడు మైఖేల్ గ్రీన్ వంటి గత విద్యార్థులతో అథ్లెటిక్ విజయాల చరిత్రను కలిగి ఉంది.[11] బోల్ట్ 2001లో 22.04 సెకన్ల సమయంలో 200 మీటర్ల దూరాన్ని పూర్తి చేసి ఒక వెండి పతాకాన్ని అందుకోవడం ద్వారా తన మొట్టమొదటి వార్షిక ఉన్నత పాఠశాల ఛాంపియన్‌షిప్స్ పతకాన్ని పొందాడు.[11] మెక్‌నెయిల్ అతని ప్రాథమిక శిక్షకుడుగా మారాడు మరియు వారిద్దరూ ఒక మంచి భాగస్వామ్యాన్ని ఆనందించారు, అయితే మెక్‌నెయిల్ అతని శిక్షణపై బోల్ట్ యొక్క అనాసక్తి కనబర్చడం మరియు ఆచరణీయ జోక్‌లకు అతని పూర్వాభిమానాల కారణంగా అప్పుడప్పుడు విసుగు చెందేవాడు.[19]
ప్రారంభ పోటీలు
జమైకా కోసం అతని మొట్టమొదటి కార్బియన్ ప్రాంత పోటీల్లో పాల్గొనడం ద్వారా, బోల్ట్ 2001 CARIFTA గేమ్స్‌లోని 400 మీటర్ల పోటీలో అతని ఉత్తమ సమయం 48.28 సెకన్లతో పూర్తి చేసి, ఒక వెండి పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. 200 మీ. పోటీలో కూడా బోల్ట్ 21.81 సెకన్లలో పూర్తి చేయడంతో ఒక వెండి పతకాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు.[20]
అతను హంగేరీ, డెబ్రెసెన్‌లో 2001 IAAF వరల్డ్ యూత్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ప్రపంచ క్రీడారంగంలో మొట్టమొదటి సారిగా కనిపించాడు. 200 మీ. పోటీల్లో పరిగెత్తి, ఫైనల్‌లకు అర్హత సాధించడంలో అతను విఫలమయ్యాడు, కాని అతను అప్పటికీ 21.73 సెకన్లుల్లో పూర్తి చేసి నూతన వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయాన్ని నమోదు చేశాడు.[21] అయితే బోల్ట్ అప్పటికీ అథ్లెటిక్స్‌గా భావించలేదు లేదా దానిని అంత తీవ్రంగా తీసుకోలేదు మరియు అతను CARIFTA ట్రయల్స్‌లోని 200 మీ. ఫైనల్‌లకు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు ఒక వ్యాన్ వెనుకన దాగి ఉండటం ద్వారా అతని తుంటరితనం స్థాయిని ప్రదర్శించాడు. అతను తన ఆచరణీయ జోక్‌కు పోలీసులచే అడ్డగించబడ్డాడు మరియు అప్పుడు జరిగిన సంఘటనకు ఒక స్థానిక సంఘం శిక్షకుడు మెక్‌నెయిల్‌ను బాధ్యుడిని చేసి నిందించింది.[19] అయితే, ఈ వివాదం సద్దుమణిగింది మరియు మెక్‌నెయిల్ మరియు బోల్ట్‌లు ఇద్దరూ CARIFTA గేమ్స్‌కు చేరుకున్నారు, అక్కడ బోల్ట్ 200 మీ. మరియు 400 మీ. పోటీల్లో వరుసగా 21.12 సె మరియు 47.33 సెకన్ల సమయాలతో ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌లను నెలకొల్పాడు.[20] అతను సెంట్రల్ అమెరికన్ అండ్ కరేబియన్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో 20.61 సె మరియు 47.12 సెకన్ల సమయాలతో రికార్డ్‌లను నెలకొల్పడం కొనసాగించాడు.[22]
మాజీ ప్రధాన మంత్రి P. J. పాటెర్సన్ బోల్ట్ యొక్క ప్రతిభను గుర్తించి, జర్మైనే గోంజాలెస్‌తో సహా అతను కింగ్‌స్టన్‌కు వెళ్లడానికి ఏర్పాటు చేశాడు, ఈ విధంగా అతను యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, జమైకాలో జమైకా అమెచ్యూర్ అథ్లెటిక్ అసోసియేషన్ (JAAA)లో శిక్షణ పొందాడు.[19]
ఖ్యాతిని పొందడం
జమైకా, కింగ్‌స్టన్‌లో ఒక స్వదేశీ సమూహానికి ముందు 2002 వరల్డ్ జూనియర్ చాంపియన్‌షిప్స్ ప్రపంచ వేదికలో బోల్ట్ యొక్క సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించడానికి ఒక అవకాశాన్ని అతనికి అందించింది. 15 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతను 1.96 metres (6ft 5in) ఎత్తు ఎదిగాడు మరియు అతను శారీరకంగా తన సహచరుల్లో ప్రత్యేకంగా కనిపించేవాడు.[11] అతను 200 మీ.ను ఒక నూతన ఉత్తమ సమయం 20.61 సెకన్లల్లో పూర్తి చేసి గెలుపొందాడు.[23] జమైకన్ పరుగు పందెం రీలేలో ఒక సభ్యుడిగా, బోల్ట్ రెండు వెండి పతకాలను అందుకున్నాడు మరియు 4×100 మీటర్లు మరియు 4×400 మీటర్ల రీలేల్లో వరుసగా 39.15 సె మరియు 3:04.06 నిమిషాల్లో పూర్తి చేసి జాతీయ జూనియర్ రికార్డ్‌లను నెలకొల్పాడు.[24][25] ొ బోల్ట్ యొక్క 200 మీ విజయం అతన్ని ప్రపంచ జూనియర్ బంగారు పతకం సాధించిన పిన్న వయస్కుడిగా పేరు అందించింది.[26]
అతను 2003 వరల్డ్ యూత్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో మరొక బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకోవడం ద్వారా పతకాల ప్రవాహం కొనసాగింది. అతను ఒక 1.1 m/s హెడ్ విండ్ ఉన్నప్పటికీ, 200 మీ.ని 20.40 సెకన్ల సమయంలో పూర్తి చేయడం ద్వారా కొత్త ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పాడు.[27] 200 మీ. ప్రపంచ-రికార్డ్ కలిగిన మైఖేల్ జాన్సన్ బోల్ట్ యొక్క సామర్థ్యాన్ని గమనించాడు, కాని యువ పరుగు పందెగాడు అధిక ఒత్తిడికి గురి కావచ్చని ఆందోళన చెందాడు, ఇలా చెప్పాడు, "ఇది అంతా పోటీల్లో మూడు, నాలుగు, ఐదు సంవత్సరాల్లో చేసింది."[28] బోల్ట్ అథ్లెటిక్స్ అధిక్రమాన్ని కూడా ఆకట్టుకున్నాడు మరియు అతను 2002లో IAAF రైజింగ్ స్టార్ అవార్డును అందుకున్నాడు.[29]
బోల్ట్ 200 మీ.పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించాడు మరియు పాన్-అమెరికన్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో 20.13 సెకన్ల సమయంతో రాయ్ మార్టిన్ యొక్క ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్‌ను సమం చేశాడు.[11][30] ఈ ప్రదర్శన ప్రసారమాధ్యమాల దృష్టిని ఆకర్షించింది మరియు 200 మీ. మరియు 400 మీ.ల్లో అతని సమయాలు జాన్సన్ యొక్క సాధ్యమయ్యే అనుచరుడిగా సూచించడం ప్రారంభించారు. దీని వలన, పదహారు సంవత్సరాల వయస్సులో, బోల్ట్, జాన్సన్ 20 సంవత్సరాలు వచ్చేవరకు నమోదు చేయలేకపోయిన సమయాలను చేరుకున్నాడు మరియు బోల్ట్ యొక్క 200 మీ. సమయం ఆ సంవత్సరంలో మౌరైస్ గ్రీనే యొక్క సీజన్‌లో ఉత్తమ సమయానికి ఉన్నతంగా ఉంది.[28]
2003లో అతని ఆఖరి జమైకన్ హై స్కూల్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, అతను 200 మీ. మరియు 400 మీ. రికార్డ్‌లు రెండింటినీ వరుసగా 20.25 సె మరియు 45.30 సెకన్లతో బద్దలుగొట్టాడు. బోల్ట్ యొక్క పరుగులో గత రికార్డ్‌ల్లో కంటే మెరుగైన మెరుగుదల కనిపించింది, అతను 200 మీ. ఉత్తమ సమయాన్ని సెకనులో సగం కంటే మరియు 400 మీ. రికార్డ్‌కు దాదాపు ఒక సెకను కంటే ముందుగానే అధిగమించాడు.[11]
బోల్ట్ తన స్వదేశంలో మరింత ప్రాముఖ్యతను ఆర్జించాడు. ప్రభుత్వంచే ప్రజా రక్షకుడి వలె విధులను చేజిక్కించుకున్న హోవార్డ్ హామిల్టన్ అతన్ని అభివృద్ధి పర్చాలని మరియు అతని ఆసక్తి కోల్పోకుండా చేయాలని JAAAకి సిఫార్సు చేస్తూ, బోల్ట్ గురించి ఇలా చెప్పాడు "ఈ దీవిలో జన్మించిన ప్రముఖ అసాధారణ పరుగు పందెగాడు" అని చెప్పాడు.[28] అతని ఖ్యాతి మరియు రాజధాని నగరం యొక్క ఆకర్షణలు యువ పరుగు పందెగాళ్లకు ఒక సమస్యగా మారింది. బోల్ట్‌కు తన అథ్లెటిక్ క్రీడాజీవితంపై ఆసక్తి సన్నగిల్లింది మరియు బదులుగా అతనికి ఫాస్ట్ ఫుడ్ తినడం, బాస్కెట్‌బాల్ ఆడటం మరియు కింగ్‌స్టన్ క్లబ్ ఉత్సవాల్లో పార్టీలు ఎక్కువయ్యాయి. ఒక క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలి లేకపోవడంతో, అతను ట్రాక్‌పై తన పోటీదారులను ఓడించే సహజ సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఆధారపడటం ప్రారంభించాడు.[31]
వరల్డ్ యూత్ మరియు వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు రెండింటిలోనూ 200 మీ. ఛాంపియన్ వలె ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్న కారణంగా, ప్యారిస్‌లోని సీనియర్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ప్రపంచ 200 మీ. ఛాంపియన్‌షిప్స్‌ను పూర్తిగా చేజిక్కించుకుంటాడని భావించారు,[11] బోల్ట్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ ట్రయల్స్‌లో 200 మీ. పోటీల్లో పాల్గొన్న అందరినీ ఓడించాడు, కాని అతను అవకాశాలు గురించి కార్యసాధనలో నిమగ్నమయ్యాడు మరియు అతను ఫైనల్‌లో ప్రవేశించలేకపోయినప్పటికీ, అతను ఒక వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయంతో ఒక విజయాన్ని నమోదు చేయాలని భావించాడు.[28][32] అయితే, ఆ పోటీకి ముందు కండ్లకలక యొక్క పోటీ ఘట్టంలో బాధపడ్డాడు మరియు దీని వలన అతని శిక్షణా షెడ్యూల్ వ్యర్థమైంది.[11] అతను మొదటి స్థానాన్ని సాధించలేడని గుర్తించిన JAAA అతను అతి పిన్న వయస్కుడు మరియు అనుభవం లేని పోటీల్లోని ఫైనల్‌ల్లో అతను పాల్గొనడానికి వీలులేకుండా చేసింది. బోల్ట్ అవకాశాన్ని కోల్పోవడం ద్వారా దిగులుపడ్డాడు, కాని బదులుగా జమైకన్ ఒలింపిక్ జట్టులో స్థానం సంపాదించడానికి తనను తాను సిద్ధం చేసుకోవడంపై దృష్టిసారించాడు.[32] అతను వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో పాల్గొనలేకపోయినప్పటికీ, బోల్ట్ తన జూనియర్ రికార్డ్-సమానమైన పరుగు యొక్క సామర్థ్యానికి 2003 సీజన్‌కు IAAF రైజింగ్ స్టార్ అవార్డును సొంతం చేసుకున్నాడు.[29]
ప్రొఫెషినల్ అథ్లెటిక్స్ క్రీడాజీవితం
కొత్త శిక్షకుడు ఫిట్జ్ కోల్మాన్ యొక్క శిక్షణలో, బోల్ట్ బెర్ముడాలోని CARIFTA గేమ్స్‌లో ప్రారంభించి, 2004లో ప్రొఫెషినల్‌గా మారాడు.[11] అతను రాయ్ మార్టిన్ యొక్క ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్‌ను 19.93 సెకన్లతో ఒక సెకనులో పదిలో రెండ వంతుల తేడాచే అధిగమించి, ఇరవై సెకన్ల లోపే 200 మీ.ను పరిగెత్తిన మొట్టమొదటి జూనియర్ పరుగు పందెగాడుగా గుర్తింపు పొందాడు.[11][26] మేలో కాలినరం గాయం 2004 వరల్ట్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో పాల్గొనే బోల్ట్ యొక్క అవకాశాలను వృధా చేసింది, కాని అతను అప్పటికీ జమైకన్ ఒలింపిక్ బృందంలో ఎంపికయ్యాడు.[33] బోల్ట్ ఆత్మ విశ్వాసం మరియు అతని నూతన రికార్డ్‌తో 2004 ఏథేన్స్ ఒలింపిక్స్‌లో నాయకత్వం వహించాడు. అయితే, అతను ఒక కాలు గాయంతో ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నాడు మరియు అతను 21.05 సె సమయంకో నిరుత్సాహపరుస్తూ 200 మీటర్ల మొట్టమొదటి రౌండ్‌లో తొలగించబడ్డాడు.[1][34] అమెరికన్ విద్యాలయాలు బోల్ట్ ప్రదర్శన యొక్క సామర్థ్యం ఆధారంగా ట్రాక్ స్కాలర్‌షిప్‌ను అందించాయి, కాని ట్రెలానే నుండి వచ్చిన ఆ యువకుడు వాటన్నింటినీ తిరస్కరించి, ఇలా చెప్పాడు, అతను తన జన్మస్థలం జమైకాలో నివసించే వ్యక్తిగా పేర్కొన్నాడు.[14] బోల్ట్ తన ప్రొఫెషనల్ శిక్షణా స్థలం వలె సమీపంలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, జమైకాను ఎంచుకున్నాడు, అతని ఔత్సాహిక క్రీడా సంవత్సరాల్లో మంచి సేవలను అందించిన విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పురాతన ట్రాక్‌లు మరియు వ్యాయామశాల గదిని ఉపయోగించుకున్నాడు.[35]

2005 సంవత్సరం నూతన శిక్షకుడు గ్లెన్ మిల్స్ రూపంలో బోల్ట్‌కు ఒక తాజా ఆరంభాన్ని మరియు అథ్లెటిక్స్ ఒక నూతన దృక్పథాన్ని అందించింది. మిల్స్ బోల్ట్ యొక్క సామర్థ్యాన్ని గుర్తించాడు మరియు క్రీడలో పరుగు పందెగాడి యొక్క ప్రొఫెషినలేతర విధానాన్ని ముగించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.[34] కిమ్ కొలిన్స్ మరియు డ్వాయిన్ చాంబర్స్ వంటి మంచి అనుభవం గల పరుగు పందెగాళ్లతో కలిసి బోల్ట్ రాబోయే అథ్లెటిక్స్ సీజన్ కోసం మిల్స్‌తో శిక్షణను ప్రారంభించాడు.[36] ఆ సంవత్సరం మంచిగా ప్రారంభమైంది మరియు జూలైలో అతను 20.33 సె పరుగుతో 200 మీ. CAC ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌లో రెండులో మూడవ వంతు కంటే ఎక్కువ సమయంతో ఛేదించాడు[37] తర్వాత 19.99 సెకన్ల సమయంలో పరిగెత్తి లండన్‌లోని క్రిస్టల్ ప్యాలెస్‌లో అతని 200 మీ. సీజన్ ఉత్తమ సమయాన్ని నమోదు చేశాడు.[1] తదుపరి ప్రముఖ పోటీ హెల్సింకీలో 2005 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో బోల్ట్‌కు దురదృష్టం ఎదురైంది. బోల్ట్ 2004 ఒలింపిక్స్ నుండి తన వృత్తి ప్రవర్తనలు మరియు క్రీడా స్ఫూర్తి మెరుగుపడినట్లు భావించాడు మరియు అతను అంచనాలను అందుకోవడానికి ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌ను ఒక మార్గం భావించి, ఇలా చెప్పాడు, "నేను ఏథెన్స్‌లో సాధించిన విజయాలను మళ్లీ నమోదు చేయాలని భావిస్తున్నాను. ఆశాజనకంగా, అన్ని అంశాలు అనుకూలిస్తాయని భావిస్తున్నాను."[38] బోల్ట్ 21 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పరిగెత్తి అర్హత సాధించాడు, కాని ఫైనల్‌లోని ఒక గాయం కారణంగా, 26.27 సెకన్ల సమయంతో ఆఖరి స్థానంలో పూర్తి చేశాడు.[34][39] గాయాలు ఒక సంపూర్ణ ప్రొఫెషినల్ అథ్లెటిక్స్ సీజన్‌ను పూర్తి చేయడానికి అతనికి ఆటంకంగా మారాయి మరియు పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు బోల్ట్ అప్పటికీ ప్రముఖ ప్రపంచ-అథ్లెటిక్స్ పోటీల్లో తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకోలేదు.[40] నవంబరులో బోల్ట్ ఒక కారు ప్రమాదంలో చిక్కుకున్నాడు మరియు అయితే అతను ముఖంపై చిన్న చిన్న గాయాలతో మాత్రమే బయటపడ్డాడు, అతని శిక్షణ షెడ్యూల్‌కు మళ్లీ ఆటంకం ఏర్పడింది.[41][42] అతని నిర్వాహకుడు నార్మాన్ పీయర్ట్ బోల్ట్ యొక్క శిక్షణను తక్కువ స్థాయికి తగ్గించాడు మరియు అతను తర్వాత వారంలో పూర్తిగా తేరుకున్నాడు.[41] బోల్ట్ తన సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు మరియు అతను 2005 మరియు 2006ల్లో ప్రపంచ అగ్ర-5 ర్యాంకింగ్‌ల్లో స్థానం సంపాదించాడు.[11] పియర్ట్ మరియు మిల్స్‌లు బోల్ట్‌ను 2007 లేదా 2008ల్లో 400 మీ. పోటీలను బోల్ట్ యొక్క ప్రాథమిక పోటీలగా చేయాలని లక్ష్యంతో అతన్ని అధిక దూర పరుగు పోటీల్లోకి ప్రవేశపెట్టాలనే వారి ఉద్దేశాన్ని వ్యక్తపరిచారు. బోల్ట్ తక్కువ ఆసక్తిని కనబర్చాడు మరియు అతను తన పరుగు పోటీల్లో సుఖంగా ఉన్నట్లు భావించాడు.[41][43] అతను మార్చి 2006లో మరొక కాలినరానికి గాయంతో బాధపడ్డాడు, దీని వలన మెల్బోర్నేలోని 2006 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ నుండి వైదొలిగాడు మరియు అతను మళ్లీ మే వరకు ట్రాక్ పోటీల్లో హాజరు కాలేకపోయాడు.[44] అతని కోలుకున్న తర్వాత, బోల్ట్‌కు తన వశ్యతను పెంచుకోవడానికి నూతన శిక్షణా వ్యాయామాలను బోధించారు మరియు అతన్ని 400 మీ. పోటీలకు పంపే ప్రణాళికలను వాయిదా వేశారు.[40]
అతని పోటీల్లో తిరిగి పాల్గొనడం ప్రారంభించిన తర్వాత, 200 మీ.ను అతని ప్రధాన పోటీగా ఎంచుకున్నాడు మరియు అతను చెక్ రిపబ్లిక్, ఒస్ట్రావాలో జస్టిన్ గాట్లిన్ యొక్క రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టాడు. బోల్ట్ ఒక సీజన్‌లో ఉత్తమ సమయంగా ఇరవై సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు కాని వాతావరణం అనుకూలంగా లేకపోవడంతో అతని లక్ష్యం నెరవేరలేదు అతను ఆ పోటీని ఒక విజయంతో ముగించినందుకు సంతోషించాడు.[45] అయితే, అతి కొద్దికాలంలోనే 20 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పూర్తి చేసి లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చుకున్నాడు, దీనిని స్విట్జర్లాండ్ లౌయిసానేలో 2006 అథ్లెటిసిమా గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో ఒక నూతన వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 19.88 సెకన్ల నమోదు చేసి, ఎగ్జావేర్ కార్టెర్ మరియు టైసన్ గేల తర్వాత పూర్తి చేసి, కాంస్య పతకాన్ని సాధించాడు.[46] బోల్ట్ 2006ను అనుభవాన్ని ఆర్జించిన సంవత్సరంగా పేర్కొంటూ తన క్రీడా లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకున్నాడు. అలాగే, అతను అధిక దూరాల పోటీల్లో పోటీ పడాలని మరింత ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు, రాబోయే రెండు సంవత్సరాల్లో వరుసగా 200 మీ. మరియు 400 మీ. పోటీల్లో పరిగెత్తాలని అనే లక్ష్యాన్ని మనస్సులో ఉంచుకుని సాధన ప్రారంభించాడు.[45] రెండు నెలలు తర్వాత బోల్ట్ జర్మనీ, స్టుగార్ట్‌లో IAAF వరల్ట్ అథ్లెటిక్స్ ఫైనల్‌లో అతని మొట్టమొదటి ప్రధాన ప్రపంచ పతకాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు. అతను ఈ పోటీల్లో 20.10 సెకన్ల సమయంలో ముగింపు పోస్ట్‌ను దాటి క్యాంస పతకాన్ని అందుకున్నాడు.[1] గ్రీస్, ఏథెన్స్‌లో IAAF ప్రపంచ కప్‌లో బోల్ట్ తన మొట్టమొదటి సీనియర్ అంతర్జాతీయ వెండి పతకాన్ని సాధించాడు.[1] సంయుక్త రాష్ట్రాల నుండి వాలాసే స్పియర్మాన్ బోల్ట్ యొక్క గౌరవమైన సమయం 19.96 సెకన్ల సమయం కంటే ఒక ఛాంపియన్ రికార్డ్ సమయం 19.87 సెకన్లతో స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.[47] బోల్ట్ 2007లో స్వదేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ వేదికలు రెండింటిలోనూ మరిన్ని 200 మీ. అవార్డులను సొంతం చేసుకున్నాడు. యువ జమైకన్ 100 మీటర్ల పోటీల్లో పరిగెత్తాలని ఆశపడ్డాడు, కాని శిక్షకుడు మిల్ల్స్ అతను 200 మీ. జాతీయ రికార్డ్‌ను ఛేదించినట్లయితే తక్కువ దూరాలను సులభంగా పరిగెత్తవచ్చని చెప్పి, అతని సావధానతను మళ్లించాడు.[34] జమైకన్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో, అతను 200 మీ. పోటీలో 19.75 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, డాన్ క్యూరియే పేరున గల 36-సంవత్సరాల జమైకన్ రికార్డ్‌ను 0.11 సెకన్ల తేడాతో బద్దలుగొట్టాడు.[11][14]
100 మీ. పోటీలో పాల్గొనాలనే బోల్ట్ యొక్క అభ్యర్థనను మిల్స్ అంగీకరించాడు మరియు అతను క్రీటే, రెథేమ్నోలో 23వ వర్దినోయియానియా మీటింగ్‌లో పరిగెత్తడానికి ప్రవేశించాడు. అతని ప్రారంభ టోర్నమెంట్ పరుగులో, అతను ఒక వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 10.03 సెకన్లలో పూర్తి చేసి స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు మరియు ఆ టోర్నమెంట్ ద్వారా తన కోరికను సంతృప్తి పర్చుకున్నాడు.[14][48]

అతను సాధించిన ఈ విజయం జపాన్, ఒసాకాలో 2007 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ఒక వెండి పతకాన్ని సాధించేందుకు ప్రేరణ ఇచ్చింది.[1] బోల్ట్ 0.8 m/s ఒక హెడ్‌విండ్‌తో 19.91 సెకన్ల నమోదు చేశాడు, కాని ఇది నూతన ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పిన టైసన్ గే యొక్క సమయం 19.76 సెకన్ల ముందు తేలిపోయింది.[49]
బోల్ట్ 4×100 మీటర్ల రీలేలో అసాఫా పోవెల్, మార్విన్ అండెర్సన్ మరియు నెస్టా కార్టెర్‌లతో భాగస్వామ్యం ఏర్పర్చుకున్నప్పుడు జమైకన్ జాతీయ రికార్డ్ ఛేదించబడింది. అయితే, వారు పూర్తి చేసిన 37.89 సెకన్ల సమయం అమెరికన్ సమయం 37.78 సెకన్ల సమయాన్ని ఛేదించలేకపోయింది.[50] 2007లో బోల్ట్ ప్రధాన టోర్నమెంట్‌ల్లో స్వర్ణ పతకాలను గెలవలేదు, కాని మిల్స్ బోల్ట్ యొక్క మెళుకువలు ఎక్కువ మెరుగుపడ్డాయని, 200 మీ.లో మలుపుల్లో బోల్ట్ యొక్క సమతుల్యతలో సరైన అభివృద్ధి సాధించినట్లు భావించాడు మరియు అతని పెద్దఅంగల పౌనఃపున్యం పెరగడం వలన ట్రాక్‌పై అతనికి మరింత చోదక శక్తి అందుతుంది.[34]
ప్రపంచ రికార్డ్ బ్రేకర్

2007 ఒసాకా ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో వెండి పతకాలు పరిగెత్తాలనే బోల్ట్ యొక్క కోరికను పెంచాయి మరియు దీనితో అతను తన వృత్తి జీవితంపై మరింత ధ్యాస, మరింత పరిపక్వ స్థాయిని పొందాడు.[18] బోల్ట్ 100 మీ.లో అభివృద్ధిని కొనసాగించాడు మరియు అతను కింగ్‌స్టన్‌లో జమైకా ఇన్విటేషనల్‌లోని ఈవెంట్‌లో పరిగెత్తేందుకు ప్రవేశించాడు. 3 మే 2008న, బోల్ట్ 1.8 m/s ఒక టైల్ విండ్ సహాయంతో 9.76 సెకన్ల సమయంలో పూర్తి చేసి, తన గత వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 10.03 సెకన్లను మెరుగుపర్చుకున్నాడు.[51] ఇది ఈవెంట్ చరిత్రలో రెండవ-వేగవంతమైన చట్టబద్దమైన ప్రదర్శనగా పేరు గాంచింది; ఇటలీ, రియెటీలో మునుపటి సంవత్సరంలో 9.74 సమయాన్ని నమోదు చేసి మొదటిస్థానాన్ని స్వదేశీయుడు అసాఫా పోవెల్ సంపాదించాడు.[52] ప్రత్యర్థి టైసన్ గే ఆ ప్రదర్శనను ప్రశంసించాడు, ప్రత్యేకంగా బోల్ట్ యొక్క క్రీడా సామర్థ్యం మరియు మెళుకువలను ప్రశంసించాడు.[53] రేసును పరిశీలిస్తున్న మిచేల్ జాన్సన్ మాట్లాడుతూ అతను 100 మీ. దూరం పోటీలో కొద్దికాలంలోనే బోల్ట్ తన సామర్థ్యాన్ని ఎలా మెరుగుపర్చుకున్నాడని ఆశ్చర్యపడినట్లు చెప్పాడు.[54] జమైకన్ తానే ఆ సమయాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడ్డాడు, కాని శిక్షకుడు గ్లెన్ మిల్స్ ఇంకా మరింత మెరుగైన రికార్డ్‌లు సాధించబోతున్నట్లు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని వ్యక్తపర్చాడు.[53]
బోల్ట్ 31 మే 2008న ఒక కొత్త 100 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నమోదు చేసినప్పుడు, ఆ నెల చివరిలో మిల్స్ యొక్క జోస్యం ఫలించింది. 1.7m/s టైల్ విండ్‌చే ముందుకు తోయబడిన బోల్ట్ న్యూయార్క్ నగరంలోని ఇకాన్ స్టేడియమ్‌లో జరిగిన రీబాక్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో 9.72 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, పోవెల్ రికార్డ్‌ను బద్దలుకొట్టాడు.[55] ఈ రికార్డ్ సమయం వాస్తవానికి చాలా ముఖ్యమైన రికార్డ్‌గా చెప్పవచ్చు ఎందుకంటే ఇది ఆ దూరంలో అతని ఐదవ సీనియర్ పరుగు మాత్రమే.[56] గే మళ్లీ రెండవ స్థానంలో ముగించాడు మరియు బోల్ట్ యొక్క శారీరక అధికతను ఇలా ప్రశంసించాడు "అతను మోకాళ్లు నా ముఖం వరకు వచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది".[14] వ్యాఖ్యాతలు బోల్ట్ సహచర ఒలింపిక్ పోటీదారు గే కంటే ఒక శారీరక అనుకూలతను కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నాడని వ్యాఖ్యానించారు.[34]
జూన్ 2008లో, బోల్ట్ ప్రతిస్పందించి, తను ఒక సోమరి అథ్లెట్‌గా చెప్పి, ఆ వ్యాఖ్యలు తనకు వర్తించవని చెప్పాడు మరియు అతను తన సామర్థ్యాన్ని సాధించడానికి కష్టపడి సాధన చేశాడు. అయితే, తను 400 మీటర్ల ఈవెంట్‌లో పాల్గొనడానికి ఉత్సాహం లేకపోవడం వలన మరియు దూరం పరిగెత్తడానికి శిక్షణను పొందకపోవడం వలనే ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు వస్తున్నట్లు భావించాడు.[57] 200 మీ. కోసం అతను చేస్తున్న ప్రయత్నాలను మార్చడం ద్వారా, బోల్ట్ అతను పలు ఈవెంట్‌ల్లో అధిగమించగలడని నిరూపించాడు-ఒస్ట్రావాలో ప్రపంచ-అగ్ర సమయాన్ని నమోదు చేసి, తర్వాత గ్రీస్, ఏథెన్స్‌లో ఒక 19.67 సెకన్లతో ముగించి రెండవసారి జాతీయ రికార్డ్‌ను అధిగమించాడు.[58][59] అయితే మిల్స్ అధిక దూరాల టోర్నమెంట్‌లపై బోల్ట్ దృష్టి కేంద్రీకరించాలని సూచించేవాడు, 100 మీ.లో పరిగెత్తాలనే బోల్ట్ యొక్క కోరికను అంగీకరించడం వలన పరుగు పందెగాడు మరియు శిక్షకుడు ఇద్దరికీ మంచి ఫలితాలను అందించింది. బోల్ట్ ఒలింపిక్స్ కోసం తయారు కావడానికి అతని వేగం మరియు అతని సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి సాధన మరియు ఒక శిక్షణా ప్రణాళికపై మరింత దృష్టి కేంద్రీకరించాడు.[14][60][61] అతనిలో విశ్వాసం పెరిగింది మరియు అతను రాబోయే ఒలింపిక్స్‌లో ఉత్తమ ప్రదర్శనను కనబరుస్తానని నమ్మకాన్ని పొందాడు.[58]
2008 వేసవి ఒలింపిక్స్

బోల్ట్ బీజింగ్ వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో 100 మీటర్లు మరియు 200 మీటర్లుతో రెట్టింపు చేస్తానని ప్రకటించాడు మరియు కొత్త 100 మీ. ప్రపంచ-రికార్డ్ సాధించినవాడు ఆ రెండింటినీ సాధించడానికి బరిలోకి దిగాడు.[62][63] 200 మీ. మరియు 400 మీ. రికార్డ్ హోల్డర్ మిచాల్ జాన్సన్ వ్యక్తిగతంగా పరుగు పందెగాడుకు మద్దతును అందిస్తూ ఇలా చెప్పాడు, అతనికి వ్యతిరేకంగా అనుభవంలేమి పనిచేస్తుందని తాను నమ్మడం లేదని చెప్పాడు.[64] బోల్ట్ క్వార్టర్-ఫైనల్స్ మరియు సెమీఫైనల్‌ల్లో వరుసగా 9.92 సె మరియు 9.85 సెకన్ల సమయాలతో ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించాడు.[65][66][67]
ఒలింపిక్ 100 మీ. ఫైనల్‌లో, బోల్ట్ 0.165 సెకన్ల ప్రతిచర్య సమయంతో 9.69 సెకన్లలో (అనధికారికంగా 9.683 సెకన్లు) విజయం సాధించి కొత్త రికార్డ్‌ను సృష్టించాడు.[68] ఇది తన ప్రపంచ రికార్డ్‌తో పోలిస్తే ఒక సంవర్థనంగా చెప్పవచ్చు మరియు అతను రెండవ స్థానంలో నిలిచిన రిచర్డ్ థాంప్సన్ కంటే చాలా ముందంజులో ఉన్నాడు, ఇతను 9.89 సెకన్లలో పూర్తి చేశాడు.[69] అతను అనుకూలమైన గాలి (+0.0m/s) లేకుండా రికార్డ్ నెలకొల్పడమే కాకుండా, అతను రేసును పూర్తి చేయడానికి ముందు, ఉత్సాహం కోసం ప్రత్యక్షంగా నెమ్మిదించాడు మరియు అతని షూలేస్‌లను విప్పేశాడు.[70][71][72] బోల్ట్ యొక్క శిక్షకుడు, బోల్ట్ యొక్క ప్రారంభ వేగం 60 మీ. ఆధారంగా చూస్తే, అతను ఆ రేసును 9.52 సెకన్లలోనే పూర్తి చేసి ఉండేవాడని చెప్పాడు.[73] ఓస్లో విశ్వవిద్యాలయంలో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ థిరీటికల్ ఆస్ట్రోపిజిక్స్‌చే బోల్ట్ పరుగుపై శాస్త్రీయ విశ్లేషణ నిర్వహించిన తర్వాత, హాన్స్ ఎరిక్సెన్ మరియు అతని సహచరులు కూడా ఒక 9.60 సెకన్ల సమయాన్ని అంచనా వేశారు. బోల్ట్ యొక్క స్థానం, త్వరణం మరియు వేగం వంటి కారకాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని రెండవ స్థానంలో ముగించిన థాంప్సన్‌తో పోల్చడం ద్వారా, ఆ బృందం బోల్ట్ రేసును పూర్తి చేయడానికి ముందు ఆనందించడానికి వేగాన్ని తగ్గించకుండా ఉండి ఉంటే, అతను 9.55 సెకన్ల సమయంలోనే పూర్తి చేసేవాడని అంచనా వేశారు.[74]
బోల్ట్ తనకి రికార్డ్‌ను నెలకొల్పడం ప్రాధాన్యం కాదని మరియు అతని లక్ష్యం స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించడం మాత్రమేనని పేర్కొన్నాడు, 2008లో జమైకా యొక్క మొట్టమొదటి పతకంగా చెప్పవచ్చు.[75] ఒలింపిక్ పతకాన్ని సాధించిన క్రిస్ అకాబుసి బోల్ట్ యొక్క ఛాతిని ముగింపు లైన్‌కు ముందు ఒక షోబోటింగ్ వలె వ్యాఖ్యానించాడు, ఈ చర్యలు బోల్ట్ మరింత వేగవంతమైన రికార్డ్ సమయాన్ని సాధ్యం చేస్తాయని సూచించాడు.[76] IOC అధ్యక్షుడు జాక్యూస్ రోగే కూడా జమైకన్ యొక్క చర్యలను అగౌరవంగా ఖండించాడు.[77][78] బోల్ట్ ఇది తన ఆనందించవల్సిన అంశం కాదని నిరాకరించి ఇలా చెప్పాడు, "నేను బడాయిపోవడం లేదు. నేను నా సమీపంలో ఎవరూ లేరని చూసినప్పుడు, నేను సంతోషించాను."[79] IAAF యొక్క అధ్యక్షుడు లామైన్ డియాక్ బోల్ట్‌కు మద్దతుగా ఇలా చెప్పాడు, అతని ఆనందం అతని విజయం సాధించిన పరిస్థితుల నుండి పొందాడని చెప్పాడు. జమైకన్ ప్రభుత్వ మంత్రి ఎడ్మండ్ బార్ట్‌లెట్ కూడా బోల్ట్ చర్యలను సమర్థిస్తూ ఇలా చెప్పాడు, "ఆ సమయంలోని మనం వారి విజయాన్ని ఆనందించేలా చేసి, వారిని ప్రోత్సహించాలి. మనం యువకుల వ్యక్తిత్వాన్ని వారికి వారే వ్యక్తపరిచడానికి అనుమతించాలి."[80]

తర్వాత బోల్ట్ 1984 లాస్ ఏంజిల్స్ ఒలింపిక్స్‌లో కార్ల్ లెవిస్ యొక్క ద్వంద్వ విజయాలను ఛేదించాలనే లక్ష్యంతో 200 మీ. ఈవెంట్‌లో స్వర్ణ పతకం సాధించడం కోసం సాధన ప్రారంభించాడు.[81] బోల్ట్ సులభంగా స్వర్ణ పతకాన్ని గెల్చుకుంటాడని మిచాయిల్ జాన్సన్ భావించాడు, కాని బోల్ట్ అట్లాంట్‌లో 1996 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో అతని స్వంత ప్రపంచ రికార్డ్ 19.32 సెకన్లు సమయం ఒలింపిక్స్‌లో కూడా అలాగే స్థిరంగా ఉంటుందని విశ్వసించాడు.[82] బోల్ట్ 200 మీ. యొక్క మొదటి మరియు రెండు రౌండ్‌ల్లో కూడా ముగింపు లైన్‌కు నెమ్మిదిగా పరిగెత్తి సులభంగా పూర్తి చేశాడు.[83] అతను తన సెమీఫైనల్‌ను గెలిచి, గెలుపు సాధించే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్న క్రీడాకారుడి వలె ఫైనల్‌లోకి ప్రవేశించాడు.[84] పదవీవిరమణ చేసిన జమైకన్ పరుగు పందెగాడు డాన్ క్యూరీయే బోల్ట్‌ను ప్రశంసిస్తూ, అతను జాన్సన్ రికార్డ్ ఛేదించబడుతుందని నమ్ముతున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[29] తర్వాత రోజు ఫైనల్‌లో, అతను ఒక నూతన ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్ 19.30 సెకన్ల సమయాన్ని నమోదు చేస్తూ క్రీడల్లో జమైకా యొక్క నాల్గవ స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించాడు.[85] జాన్సన్ రికార్డ్ ఛేదించబడటమే కాకుండా బోల్ట్ 0.9m/s ఎదురుగాలిచే నిరోధించబడ్డాడు. ఈ అసాధారణ విజయం అతన్ని ఒకేసారి 100 మీ. మరియు 200 మీ. రెండింటి ప్రపంచ రికార్డ్‌లను కలిగి ఉన్న క్యూరియే తర్వాత మొట్టమొదటి పరుగు పందెగాడు వలె ఖ్యాతిని ఆర్జించేందుకు దోహదపడింది మరియు ఎలక్ట్రానిక్ టైమింగ్‌ను ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత మొట్టమొదటి విజయంగా కూడా నమోదు అయ్యింది.[85][86] ఇంకా, బోల్ట్ ఒకే ఒలింపిక్స్‌లో రెండు రికార్డ్‌లను ఛేదించిన మొట్టమొదటి పరుగు పందెగాడుగా పేరు గాంచాడు.[87] 100 మీ. ఫైనల్‌లో వలె కాకుండా, బోల్ట్ 200 మీ. రేసులో ముగింపు లైన్‌ను చేరుకోవడానికి చాలా కష్టపడి పరిగెత్తాడు, అతను తన సమయాన్ని మెరుగుపర్చుకోవడానికి అతని ఛాతీని కుదించాడు.[88] ఆ రేసు తర్వాత, ఆ మధ్యరాత్రికి అతని 22వ జన్మదినం కావున ఆ స్టేడియమ్ యొక్ సౌండ్ సిస్టమ్‌లో "హ్యాపీ బర్త్‌డే" అనే పాట ప్లే చేశారు.[88]
రెండు రోజులు తర్వాత, బోల్ట్ జమైకన్ 4x100 మీటర్ల రీలేలో మూడవ వ్యక్తి వలె పరిగెత్తి, తన స్వర్ణ పతకాల మొత్తాన్ని మూడుకు పెంచుకున్నాడు.[89] బృంద సభ్యులు నెస్టా కార్టెర్, మిచాయిల్ ఫ్రాటెర్ మరియు అసాఫా పోవెల్‌లతో, బోల్ట్ మరొక ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్‌ను ఛేదించాడు, వారు 37.10 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, గత రికార్డ్‌ను సెకనులో పదిలో మూడవ వంతుచే ఛేదించారు.[90] ముగింపు లైన్‌లో జట్టుకు ఆసరాగా నిలిచిన పోవెల్ బోల్ట్‌కు తన 100 మీ. రికార్డ్‌ను కోల్పోవడం ద్వారా పరితపించాడు కాని అతని జమైకన్ ప్రత్యర్థిపై ఎటువంటి వైరాన్ని ప్రదర్శించకుండా, అతను బోల్ట్ మూడవ ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పడంలో సహాయం చేసునందుకు గర్వంగా భావిస్తున్నాను చెప్పాడు.[91] అతని విజయాలు తర్వాత, బోల్ట్ 2008 సిచుయాన్ భూకంపంలో సర్వం కోల్పోయిన వారికి సహాయంగా చైనాలోని సిచుయాన్ ప్రావెన్సీలోని పిల్లలకు $50,000 విరాళంగా ఇచ్చాడు.[92]

బోల్ట్ యొక్క రికార్డ్ నమోదు పరుగుల వలన వ్యాఖ్యాతలు అతని విజయాలను ప్రశంసించడమే కాకుండా అతని అధిక విజయాలను సాధించిన పరుగు పందెగాళ్లలో ఒకనిగా ఖ్యాతిని పొందే అతని సామర్థ్యాన్ని విశ్వసించారు.[16][93] విమర్శకులు అధిక స్థాయిలో మాదక ద్రవ్య వివాదాల కారణంగా భ్రష్టు పట్టిన క్రీడలో ఒక నూతన శుభారంభం వలె అతని ఒలింపిక్ విజయాన్ని ప్రశంసించారు.[56][94] గడిచిన ఆరు సంవత్సరాల్లో BALCO స్కాండల్, టిమ్ మోంట్గోమెరీ మరియు జస్టిన్ గాట్లిన్‌లు వారి 100 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌లను తిరస్కరించారు మరియు మారియాన్ జోన్స్ మూడు ఒలింపిక్స్ స్వర్ణ పతకాలను తిరిగి ఇచ్చేశాడు.[95] మత్తుమందు పరీక్షల్లో ఈ ముగ్గురు పరుగు పందెగాళ్ల శరీరంలో నిషేధించబడిన పదార్థాలు ఉన్నట్లు గుర్తించడంతో, వీరిని అథ్లెటిక్స్ నుండి అనర్హులుగా నిర్ణయించారు.[96][97] బోల్ట్ యొక్క రికార్డ్ స్థాయి ప్రదర్శన విక్టర్ కాంటే వంటి కొంతమంది వ్యక్తుల్లో అనుమానానికి కారణమైంది మరియు ఒక స్వతంత్ర కరేబియన్ యాంటీ-డోపింగ్ ఫెడరేషన్ లేకపోవడం వలన మరిన్ని ఆందోళనలు చెలరేగాయి.[98][99] మత్తు మందులను ఉపయోగించనట్టు వస్తున్న ఆరోపణలను తీవ్రస్థాయిలో గ్లెన్ మిల్స్ (బోల్ట్ యొక్క శిక్షకుడు) మరియు హెర్బ్ ఎల్లియిట్ (జమైకన్ అథ్లెటిక్స్ బృంద వైద్యుడు)లు తిరస్కరించారు. IAAF యాంటీ-డోపింగ్ కమిషన్‌లో సభ్యుడైన ఎల్లియిట్ ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి ఇలా వాదించాడు, "మీరు వచ్చి మా ప్రోగ్రామ్‌ను చూడండి, మా పరీక్షను చూడండి, మాకు దాచవల్సిన అవసరం లేదు".[100] మిల్స్ కూడా అదే స్థాయిలో ఆగ్రహించి, బోల్ట్ ఒక స్వచ్ఛమైన అథ్లెట్ అని చెప్పి, జమైకా గ్లీనెర్‌కు ఇలా నిర్థారించాడు: "మేము ఏ సమయంలోనైనా, ఏ రోజైనా, శరీరంలో ఏ భాగాన్ని అయినా పరీక్షించుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము.... [అతను] విటమన్లను కూడా తీసుకోవడానికి ఇష్టపడడు."[101] బోల్ట్ ఒలింపిక్స్ ముందు తాను నాలుగుసార్లు పరీక్షకు హాజరైనట్లు మరియు అన్ని పరీక్షల్లో నిషేధించబడిన పదార్ధాలు ఏమి లేవని తేలినట్లు పేర్కొన్నాడు. అతను స్వచ్ఛమైన అథ్లెట్ అని నిరూపించుకునేందుకు పరీక్ష చేయడానికి యాంటీ-డోపింగ్ అధికారులను కూడా ఆహ్వానిస్తూ ఇలా చెప్పాడు, "మేము కృషి చేశాము మరియు మేము మంచి ప్రదర్శనను ఇచ్చాము, మేము స్వచ్ఛంగా ఉన్నామని మాకు తెలుసు."[102]
ఒలింపిక్స్ తర్వాత
2008 అథ్లెటిక్స్ సీజన్ ముగింపులో, బోల్ట్ వెల్ట్‌క్లాసే జ్యూరిచ్‌లో ప్రారంభించి, ÅF గోల్డెన్ లీగ్‌లో పోటీ పడ్డాడు. 100 మీ. రేసులోని అతని పోటీదారుల కంటే తక్కువ వేగంతో ప్రారంభించినప్పటికీ, అతను ముగింపు లైన్‌ను 9.83 సెకన్లలో దాటివేశాడు.[103] ఆ సమయం అతను కొత్తగా నమోదు చేసిన ప్రపంచ రికార్డ్ మరియు అసాఫా పోవెల్ యొక్క ట్రాక్ రికార్డ్ కంటే తక్కువైనప్పటికీ, ఇది ఆ సమయానికి ఏదైనా పరుగు పందెగాడిచే మొట్టమొదటి పదిహేను 100 మీ. పూర్తి చేయబడిన సమయాల్లో ఉంది.[70] బోల్ట్ రొంపతో బాధపడుతున్న కారణంగా పూర్తి సామర్థ్యంతో పరిగెత్తలేకపోయినట్లు పేర్కొన్నాడు, కాని అతను ఆ రేసును గెలవడానికి మరియు మంచి ఆరోగ్యంతో ఆ సీజన్‌ను పూర్తి చేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.[103] లౌసానేలోని సూపర్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ ఫైనల్‌లో, బోల్ట్ ఎగ్జావేర్ కార్టెర్ యొక్క ట్రాక్ రికార్డ్‌ను సమం చేస్తూ తను రెండవ వేగవంతమైన 200 మీ. పోటీలో 19.63 సెకన్లతో పూర్తి చేశాడు.[104] అయితే, 100 మీ. ఫైనల్‌లో అసాఫా పోవెల్ ఎక్కువమంది దృష్టిని ఆకర్షించాడు. పోవెల్ కొత్త వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 9.72 సెకన్లను నమోదు చేయడం ద్వారా బోల్ట్ యొక్క ప్రధాన ప్రత్యర్థి వలె తన స్థాయిని తిరిగి పదిలం చేసుకుంటూ బోల్ట్ ప్రపంచ రికార్డ్ సమయానికి సమీపంగా నిలిచాడు.[105] మూడు రోజుల తర్వాత ఆ సీజన్‌లో బోల్ట్ యొక్క ఆఖరి ఈవెంట్‌గా బ్రూసెల్స్‌లోని గోల్డెన్ లీగ్ ఫైనల్‌గా చెప్పవచ్చు. ఇది ఒలింపిక్స్‌లో ఫైనల్ రేసు తర్వాత బోల్ట్ మరియు పోవెల్ ఇద్దరూ పోటీ పడుతున్న మొట్టమొదటి 100 మీ. రేసుగా చెప్పవచ్చు. జమైకన్లు ఇద్దరూ ట్రాక్ రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టారు, కాని బోల్ట్ 0.06 సెకన్లతో పోవెల్‌ను ఓడించి, 9.77 సెకన్ల సమయంతో అగ్ర స్థానంలో నిలిచాడు. అయితే ఈ విజయం బీజింగ్‌లో వలె సులభంగా సాధ్యం కాలేదు. బోల్ట్ తొమ్మిది మంది పోటీదారులతో తక్కువ వేగంతో ప్రారంభించాడు మరియు చల్లని పరిస్థితుల్లో కోలుకునే మైదానంలో, 0.9m/s ఎదురుగాలికి వ్యతిరేకంగా పరిగెత్తాడు.[106] అయితే ఫలితాలు చరిత్రలో పది వేగవంతమైన లీగల్ సమయాల్లో తొమ్మిది రికార్డ్‌లు బోల్ట్ లేదా పోవెల్‌చే నమోదు చేయబడిన కారణంగా 100 మీ. పోటీల్లో జమైకన్ అధిపత్యం స్పష్టంగా తెలిసింది.[70] అతను జమైకాకు తిరిగి చేరుకున్నప్పుడు, బోల్ట్ ఒక స్వదేశానికి తిరిగి చేరుకున్నందుకు ఉత్సవాలతో ఆహ్వానించబడ్డాడు మరియు ఒలింపిక్స్‌లో అతని సాధించిన విజయాలకు గుర్తింపుగా ఒక ఆర్డర్ ఆఫ్ డిస్టింక్షన్‌ను అందుకున్నాడు.[107]
అతను ఆ సంవత్సరానికి IAAF పురుష అథ్లెట్ వలె ఎంపికయ్యాడు మరియు అతని ప్రదర్శనలకు ప్రత్యేక ఒలింపిక్ అవార్డును అందుకున్నాడు.[108] అయితే, బోల్ట్ రాబోయే ఈవెంట్‌లపై తన దృష్టిని కేంద్రీకరించినట్లు చెబుతూ, 2010లో ముఖ్యమైన ఛాంపియన్‌లు ఎవరూ పాల్గొని కారణంగా 2010లో 400 మీటర్ల ప్రపంచ రికార్డ్‌ను ఛేదించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[109]
2009 బెర్లిన్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్

బోల్ట్ తన వేగాన్ని మెరుగుపర్చుకోవడానికి ఆ సీజన్‌ను 400 మీటర్ల రేసులో పోటీపడటం ద్వారా ప్రారంభించాడు, రెండు రేసులను గెలుచుకుని, కింగ్‌స్టన్‌లో 45.54 సెకన్లను నమోదు చేశాడు[110] మరియు అధిక గాలి కలిగిన పరిస్థితులు మార్చిలో 100 మీ.లో సీజన్‌లో అతని మొట్టమొదటి సబ్-10 రెండవ స్థానంలో ముగించేలా దోహదపడ్డాయి.[111] ఏప్రిల్ చివరిలో, బోల్ట్ ఒక కారు ప్రమాదంలో స్వల్ప కాలు గాయాలతో బాధపడ్డాడు. అయితే, అతను చిన్న శస్త్రచికిత్స తర్వాత వెంటనే కోలుకున్నాడు మరియు (జమైకాలో ఒక ట్రాక్ మీట్‌ను రద్దు చేసుకున్న తర్వాత) అతను మాంచెస్టర్ గ్రేట్ సిటీ గేమ్స్‌లోని 150 మీటర్ల స్ట్రీట్ రేసులో పోటీ పడటానికి ఆరోగ్యంగా ఉన్నానని పేర్కొన్నాడు.[112] బోల్ట్ 14.35 సెకనల్లో రేసును గెలిచాడు, 150 మీ.లో చాలా వేగవంతమైన సమయంగా చరిత్ర సృష్టించాడు.[113] సంపూర్ణ దృఢత్వం కలిగి లేనప్పటికీ, అతను జమైకన్ నేషనల్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌ల్లో వరుసగా 9.86 సె మరియు 20.25 సెకన్ల సమయాలతో 100 మీ. మరియు 200 మీ. టైటిల్‌లను సొంతం చేసుకున్నాడు.[114][115] వీటితో అతను 2009 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో రెండు ఈవెంట్‌లకు అర్హతను సాధించాడు. ప్రత్యర్థి టైసన్ గే బోల్ట్ యొక్క 100 మీ. రికార్డ్ తనకు సాధ్యమయ్యే దూరంలోనే ఉందని సూచించాడు, కాని బోల్ట్ ఆ వ్యాఖ్యను ఖండించాడు మరియు అతను అసఫా పోవెల్ గాయం నుండి కోలుకోవాలని ఎక్కువగా కోరుకుంటున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[116] జూలైలో అథ్లెటిసిమాలో ఎదుర్కొన్న అననుకూల పరిస్థితులను ఎదిరించిన బోల్ట్ 200 మీ. రేసులో నాల్గవ వేగమైన సమయాన్ని నమోదు చేయడానికి 0.9m/s ఎదురుగాలి మరియు వర్షంలో 19.59 సెకన్ల పరిగెత్తాడు[117], ఇది గే యొక్క ఉత్తమ సమయంలో వందవ శాతంగా చెప్పవచ్చు.[118]

ఆగస్టులోని 2009 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, బోల్ట్ 9.89 సెకన్లతో ఎవరూ సాధించలేని వేగవంతమైన ప్రీ-ఫైనల్ ప్రదర్శనతో 100 మీ. రేసుల్లో సులభంగా గెలుపొందాడు.[119] ఆ సీజన్‌లో బోల్ట్ మరియు గేలు మొట్టమొదటిసారి ఫైనల్‌లో పోటీపడ్డారు మరియు బోల్ట్ తన మొట్టమొదటి వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్ స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించడానికి 9.58 సెకన్లలో రేసును పూర్తి చేసి తన ప్రపంచ రికార్డ్‌ను మెరుగుపర్చుకున్నాడు. గే బీజింగ్‌లోని బోల్ట్ యొక్క 9.69 సెకన్ల ప్రపంచ రికార్డ్ కంటే 0.02 సెకన్ల అధికంగా 9.71 సెకన్లలో పూర్తి చేశాడు.[120] గత ఉత్తమ మార్కు కంటే సెకనులో పదో వంతు కంటే ముందుగా పూర్తి చేయడం ద్వారా, ఇది ఎలక్ట్రానిక్ టైమింగ్‌ను ప్రారంభించిన తర్వాత 100 మీ. వరల్డ్ రికార్డ్‌లో అత్యధిక మెరుగుదల తేడాగా చెప్పవచ్చు.[121]

గే పోటీలోని రెండవ రేసు నుండి వైదొలిగినప్పటికీ, జమైకన్ మళ్లీ 200 మీటర్ల ఫైనల్‌లో ప్రపంచ రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టే ప్రదర్శనను కనబర్చాడు. అతను 19.19 సెకన్ల సమయంలో రేసును పూర్తిచేసి తన స్వంత రికార్డ్‌ను 0.11 సెకన్ల తేడాతో ఛేదించాడు.[122] అతను ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో అత్యధిక తేడాతో 200 మీ. రేసును గెలిచాడు, అయితే ఆ రేసులో మరో ముగ్గురు అథ్లెట్‌లు 19.90 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పరిగెత్తారు, ఇది ఆ ఈవెంట్‌లో అత్యధిక సంఖ్యగా చెప్పవచ్చు.[123][124] బోల్ట్ యొక్క వేగం అధిక అనుభవం గల అతని పోటీదారులను కూడా ఆకర్షించింది; మూడవ-స్థానంలో నిలిచిన వాలాసే స్పీయర్మాన్ అతని వేగాన్ని ప్రశంసించాడు[125] మరియు మాజీ ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ షాన్ క్రాఫోర్డ్ ఇలా చెప్పాడు, "ఇప్పుడే నేను బయటికి వచ్చాను... నేను ఒక వీడియో గేమ్‌లో ఉన్నట్లు భావించాను, ఆ వ్యక్తి చాలా వేగంగా పరిగెడుతున్నాడు."[126] బోల్ట్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో అతని ప్రదర్శనలో ముఖ్యమై కారకంగా రేసుల్లో అతని మెరుగైన ప్రారంభాన్ని సూచించాడు: 100 మీ. (0.146)[127] మరియు 200 మీ. (0.133)[127] ల్లో అతని ప్రతిచర్య సమయాలు బీజింగ్ ఒలింపిక్స్‌లోని అతని ప్రపంచ రికార్డ్ పరుగుల కంటే చాలా వేగంగా చెప్పవచ్చు.[128][129] అయితే, అతను జమైకన్ 4x100 మీ. రీలే బృందం యొక్క ఇతర సభ్యులతో కలిసి 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో వారి స్వంత రికార్డ్ 37.10 సెకన్ల కంటే ఎక్కువగా 37.31 సెకన్లలో పూర్తి చేశారు, అయితే ఇది ఆనాటికి చరిత్రలో ఒక ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్ మరియు రెండవ వేగవంతమైన సమయంగా చెప్పవచ్చు.[130][131]
బెర్లిన్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లోని చివరి రోజున, అధికారంలో ఉన్న బెర్లిన్ మేయర్ క్లాయుజ్ వావెరెయిట్ ఒక చిన్న కార్యక్రమంలో బెర్లిన్ వాల్ యొక్క 12-అడుగుల అధిక భాగంతో బోల్ట్‌ను సత్కరించి, ఇలా చెప్పాడు, బోల్ట్ "పడగొట్టడం సాధ్యంకాదని భావించే గోడలను ఎవరైనా పడగొట్టవచ్చని" నిరూపించాడు. జమైకాలో బోల్ట్ యొక్క శిక్షణ శిబిరంలో సుమారు మూడు-టన్నుల భాగాలు పంపిణీ చేయబడతాయి.[132]
బోల్ట్ 100 మరియు 200 మీటర్ల ఈవెంట్‌ల్లో ప్రపంచ రికార్డ్‌లను ఛేదించిన పలు రోజులు తర్వాత, లాంగ్ జంప్‌లో ప్రపంచ రికార్డ్ హోల్డర్ మైక్ పోవెల్ (1991లో 8.95 మీటర్లు) బోల్ట్ 9 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరంగా దూకిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి కాగలడని వాదించాడు, లాంగ్ జంప్ ఈవెంట్ "అతని వేగం మరియు ఎత్తుకు ఖచ్చితంగా సరిపోయే క్రీడ"గా పేర్కొన్నాడు.[133] సీజన్ ముగింపులో, అతను గడుస్తున్న రెండవ సంవత్సరంలో IAAF వరల్డ్ అథ్లెట్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా ఎంపికయ్యాడు.[134] 2010 అవుట్‌డోర్ సీజన్ ప్రారంభంలో, బోల్ట్ కింగ్‌స్టన్‌లో 200 మీ.లో 19.56 సెకన్లలో పరిగెత్తాడు, సార్వకాలిక సమయంలో జమైకా యొక్క నాల్గవ వేగవంతమైన పరుగుగా చెప్పవచ్చు, అయితే అతను రాబోయే సీజన్‌లో రికార్డ్ చేధించాలనే లక్ష్యాలు ఏమి లేవని చెప్పాడు.[135]
తల్లిదండ్రుల పెంపకము
బోల్ట్ ఇప్పుడు కోట్ల డాలర్లు సంపాదిస్తున్నాడు. కూర్చుని తిన్నా మూడు తరాలకు సరిపడా ఆస్తులు వచ్చేశాయి. కానీ ఇప్పటికీ బోల్ట్ తల్లిదండ్రులు జెన్నీఫర్, వెలస్లీ కొడుకు దగ్గరకు రాలేదు. తమ గ్రామంలోనే ఉంటున్నారు. అంతేకాదు... వెలస్లీ ఇప్పటికీ అదే కాఫీషాప్‌లో పని చేస్తున్నారు. ‘మా సొంత ఊరు ట్రెలానీ నుంచి, మా సమాజం నుంచి వారు ఎప్పుడూ బయటికి రావాలని భావించలేదు. చివరకు ఊర్లో ఇల్లు బాగు చేసుకోవడానికి మాత్ర మే నేను డబ్బు ఖర్చు చేశాను’ అని బోల్ట్ ఉద్వేగంగా అన్నాడు. ఇప్పటి వరకు తండ్రి తనని ఏమీ అడగలేదని, ఏదైనా ఇవ్వాలనుకున్నా వద్దంటాడని చెప్పాడు. ‘తన ఉద్యోగం చేసుకోవడం తప్ప నాన్న ఏమీ అడగలేదు. బహుశా అడగరు కూడా. అమ్మ కూడా అంతే. మహా అయితే నా దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు తిరిగి కింగ్‌స్టన్ నుంచి ట్రెలానీకి వెళ్లడానికి బస్ చార్జీలు మాత్రం అడుగుతుందేమో’ అని బోల్ట్ చెప్పాడు. జమైకా లాంటి దేశం నుంచి బోల్ట్ లాంటి పెద్ద అథ్లెట్ ఈరోజు ప్రపంచానికి లభించాడంటే కారణం అతడి తల్లిదండ్రుల ‘పెంపకమే’.
వ్యక్తిగత జీవితం

బోల్ట్ డ్యాన్స్ చేయడమంటే ఇష్టమని చెప్పాడు మరియు అతని స్వభావాన్ని తరచూ విశ్రాంతి తీసుకునే వ్యక్తిగా వివరిస్తారు.[18][136][137] బోల్ట్ యొక్క జమైకన్ ట్రాక్ మరియు మైదాన పూజనీయ వ్యక్తుల్లో హెర్బ్ మెక్‌కెన్లే మరియు మాజీ జమైకన్ 200 మీ. రికార్డ్ హోల్డర్ డాన్ క్యూరియేలు ఉన్నారు. మాజీ 200 మీ. ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్ హోల్డర్ మిచాయిల్ జాన్సన్ కూడా బోల్ట్‌పై ముఖ్యమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.[18] అతను ఆసక్తి కనబర్చిన మొట్టమొదటి క్రీడగా క్రికెట్‌ను చెప్పవచ్చు మరియు అతను ఒక పరుగు పందెగాడు కానట్లయితే, అతను ఒక ఫాస్ట్ బౌలర్ అయ్యి ఉండేవాడినని చెప్పాడు.[18] చిన్నప్పుడు అతను పాకిస్థాన్ మద్దతుదారుగా ఉండేవాడు మరియు అతను వాకర్ యూనిస్ బౌలింగ్‌ను ఆరాధించేవాడు. అతను భారతీయ బ్యాట్స్‌మ్యాన్ సచిన్ టెండూల్కర్, వెస్ట్ ఇండియన్ ఓపెనర్ క్రిష్ గెయిల్ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ ఓపెనర్ మాథ్యూ హేడెన్‌ల అభిమానిగా చెప్పాడు.[138] బోల్ట్ ఫుట్‌బాల్ అంటే కూడా తనకి ఇష్టమని చెప్పాడు మరియు అతను మాంచెస్టర్ యునైటెడ్ అభిమానిగా చెప్పాడు. మాంచెస్టర్‌లో ఒక రేసు తర్వాత, అతను వారి శిక్షణా మైదానంలో ఆ జట్టును కలుసుకున్నాడు మరియు పోర్చుగీస్ జాతీయ క్రిస్టియానో రోనాల్డో నుండి కొన్ని పరుగు పందెం సలహాలను తీసుకున్నాడు.[139]
జమైకాలో కింగ్‌స్టన్‌లో 2002 ప్రపంచ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో 200 మీ. టైటిల్‌ను గెలుచుకున్న తర్వాత, బోల్ట్ పుమాతో ఒక స్పాన్సర్‌షిప్‌తో సంతకం చేశాడు.[140] చైనా, బీజింగ్‌లో 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో ఒలింపిక్ కీర్తి కోసం బోల్ట్ యొక్క పరుగును ప్రోత్సహించడానికి, పుమా బోల్ట్ ఇచాన్ స్టేడియమ్ మరియు అతని ఒలింపిక్ సన్నాహాల్లో బోల్ట్ యొక్క ప్రపంచ రికార్డ్ నమోదు పరుగులతో సహా వీడియోల సిరీస్‌ను విడుదల చేసింది.[141] న్యూయార్క్ సిటీలో అతని రికార్డ్ బ్రేకింగ్ పరుగు తర్వాత, గతంలో లైట్నింగ్ స్ట్రోమ్ సంభవించడం వలన,[142] జమైకన్ యొక్క పేరుపై ప్రసారమాధ్యమాలు తరచూ ద్వంద్వార్థ పదంగా, "లైట్నింగ్ బోల్ట్" మరియు "బోల్ట్ ఫ్రమ్ ది బ్లూ" అనే మారుపేర్లుతో సూచించేది.[143][144][145] బీజింగ్ 2008 100 మీ. ఫైనల్‌లో, బోల్ట్ స్వర్ణ పుమా సంపూర్ణ థీసెస్ స్పైక్‌లను ధరించాడు, వాటిపై "బీజింగ్ 100 మీ. స్వర్ణం" రంగులతో చిత్రీకరించబడింది.[146] అతని అథ్లెటిక్స్ ఏజెంట్ వలె PACE స్పోర్ట్స్ మేనేజ్‌మెంట్ వ్యవహరిస్తుంది.[147]
గుర్తింపు
అథ్లెటిక్స్‌లో బోల్ట్ యొక్క విజయాలు ఫలితంగా, అతను 2009-10 కోసం లౌరెస్ వరల్డ్ స్పోర్ట్స్‌మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా పేరు గాంచాడు.[148][149]
గణాంకాలు

వ్యక్తిగత ఉత్తమ అంశాలు

రికార్డ్స్

100 మీటర్లలో బోల్ట్ యొక్క వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 9.58 సెకన్లు అనేది వేగవంతమైన చట్టబద్దమైన సమయంగా చెప్పవచ్చు.[70] బోల్ట్ ప్రస్తుత ఒలింపిక్ రికార్డ్ అయిన 9.69 సెకన్ల (మరింత కచ్చితంగా 9.683) రెండవ వేగవంతమైన సమయాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నాడు.[70] 2008 US ఒలింపిక్ ట్రయల్స్‌లో టైసన్ గే 9.68 సెకన్ల నమోదు చేశాడు, కాని IAAFచే సూచించబడిన చట్టపరమైన పరిమితిని మించి 4.1 m/s యొక్క టైల్ విండ్‌తో సహాయం పొందాడు మరియు దీనితో ఒక ప్రపంచ రికార్డ్ వలె చేర్చలేదు.[152] 1996లో ఒడాబెలె థాంప్సన్ యొక్క 9.69 సెకన్ల పరుగు కూడా ఒక 5.0 m/s టైల్ విండ్‌చే సహాయం అందిన కారణంగా గుర్తించబడలేదు.[70]
200 మీటర్లలో బోల్ట్ యొక్క వ్యక్తిగత ఉత్తమ 19.19 సెకన్లు అనేది ప్రపంచ రికార్డ్‌గా చెప్పవచ్చు. ఇది ఒక ఎదురుగాలి -0.3 m/sకి వ్యతిరేకంగా బెర్లిన్‌లో 2009 వరల్ట్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్‌లో నమోదు చేయబడింది. అతను 19.30 సెకన్ల సమయంతో ఒలింపిక్ రికార్డ్‌ను కూడా ఛేదించాడు (మరింత కచ్చితంగా 19.296 సెకన్లు)[153]
బోల్ట్‌తో సహా జమైకన్ రీలే జట్టు 37.10 సెకన్ల సమయంతో 2008 ఒలింపిక్స్‌లో 4x100 మీటర్ల ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్‌లను సృష్టించాడు. దీనిని IAAF అగ్ర పది ప్రదర్శనల్లో అమెరికన్ బృందంచే నమోదు చేయని ఒకే ఒక్క రికార్డ్‌గా చెప్పవచ్చు.[154]
బోల్ట్ వయస్సు కేటగిరీలు 15 (20.58 సె), 16 (20.13 సె, ప్రపంచ యువ రికార్డ్), 17 (19.93 సె) మరియు 18 (19.93 సె, ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్)ల్లో కూడా 200 మీ. ప్రపంచ టీనేజ్ ఉత్తమ ఫలితాలను కూడా కలిగి ఉన్నాడు.[68] అతను 2009లో 150 మీటర్ల ప్రపంచ ఉత్తమ సమయాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నాడు, ఈ రేసులో అతను 100 మీటర్లను 8.70 సెకన్లలో పరిగెత్తాడు, ఇది 100 మీటర్ల రేసులో చాలా తక్కువ సమయంగా చెప్పవచ్చు.[68]
గౌరవాలు

ఇవి కూడా చూడండి
పురుషుల 100 మీటర్లు వరల్డ్ రికార్డ్ పురోగమనం
పురుషుల 200 మీటర్ల ప్రపంచ రికార్డ్ పురోగమనం
పలు ఒలింపిక్ స్వర్ణ పతక విజేతల జాబితా
జమైకాలో అథ్లెటిక్స్
ఒలింపిక్స్‌లో జమైకా
సూచనలు

బాహ్య లింక్‌లు

 at IAAF

ది డైలీ టెలీగ్రాఫ్ ద్వారా

వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:ఒలింపిక్ పతక విజేతలు
వర్గం:పరుగు
వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడాకారులు

ఉసేన్ బోల్ట్

ఫాదర్ ఆఫ్ క్రికెట్ అన్ని ఎవరిని అంటారు?


చమ్మగుట్టపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, కుప్పం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

గ్రామ గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,136 - పురుషుల సంఖ్య 	579 - స్త్రీల సంఖ్య 	557 - గృహాల సంఖ్య 	250
జనాభా (2001) - మొత్తం 	931 - పురుషుల సంఖ్య 	454 - స్త్రీల సంఖ్య 	477 - గృహాల సంఖ్య 	170
భౌగోళిక ప్రాంతం వద్ద మరియు జనాభా
చమ్మగుట్టపల్లె  అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన కుప్పం మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 250 ఇళ్లతో మొత్తం 1136 జనాభాతో 137 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పుంఘాణురు కు 56 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 579, ఆడవారి సంఖ్య 557గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 487 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596912[1].
అక్షరాస్యత
మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 568 (50.0%)
అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 341 (58.89%)
అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 227 (40.75%)
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో  2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల,  వున్నవి. సమీప బాలబడి ,సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల,  సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల,  సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు,   సమీప వైద్య కళాశాల ,సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ,    సమీప పాలీటెక్నిక్,  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం ( కుప్పంలో),  సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (గుడుపల్లె లో) ,   గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో వున్నవి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం , సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం,  సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల,అలోపతీ ఆసుపత్రి ,  సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి,  సమీప ఆసుపత్రి, సమీప పశు వైద్యశాల ,   సమీప సంచార వైద్య శాల, గ్రామానికి  5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో  ఉన్నాయి. సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం  గ్రామానికి  10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో లేదు. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో  మూసిన డ్రైనేజీ  వ్యవస్థ  లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్యపథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
కమ్యూనికేషన్ మరియు రవాణా సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం,  పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం,  మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి,  పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం,    టాక్సీ సౌకర్యం, ఉంది. సమీప ట్రాక్టర గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు దూరంలో  ఉన్నాయి. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం,  సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం ,  సమీప రైల్వే స్టేషన్,  గ్రామానికి  5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో  ఉన్నాయి. గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది.  సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం  ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మార్కెట్ మరియు బ్యాంకింగ్
గ్రామంలోస్వయం సహాయక బృందం,  పౌర సరఫరాల కేంద్రం,  ఉన్నది.సమీప ఏటియం,సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు , సమీప సహకార బ్యాంకు,  సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం,    సమీప వారం వారీ సంత, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ,   గ్రామానికి  5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో వున్నవి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో   అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం),  ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం), ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), వార్తాపత్రిక సరఫరా,  అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్,   జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం   వున్నవి.సమీప ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) , సమీప ఆటల మైదానం ,   సమీప సినిమా / వీడియో హాల్ ,    సమీప గ్రంథాలయం,సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం,  ఈ గ్రామానికి   5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున  వున్నవి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామములో విద్యుత్తు ఉన్నది.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 13
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 14
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 2
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 0
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 2
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 8
బంజరు భూమి: 21
నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 778
నీటి సౌకర్యం లేని భూ క్షేత్రం: 87
నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూ క్షేత్రం: 19
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 19
ఈ గ్రామములో ఉత్పత్తి అవుతున్నవి
చమ్మగుట్టపల్లె  ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో):
రాగి,  వరి,  వేరుశనగ
వర్గం:చిత్తూరు వర్గం:కుప్పం మండలం గ్రామాలు) వర్గం:జిల్లా గ్రామాలు)
వెలుపలి లంకెలు
మూలాలు

వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు

చమ్మగుట్టపల్లె

చమ్మగుట్టపల్లె గ్రామ మొదటి సర్పంచ్ ఎవరు?


కామన్ గేట్వే ఇంటర్ఫేస్ (CGI ) అనేది వెబ్ సర్వర్ సాఫ్ట్వేర్ ఏ విధంగా వెబ్ పేజీలని ఒక కన్సోల్ వినియోగానికి కేటాయించాలో నిర్వచించే ఒక ప్రమాణ నియమావళి.
ఇటువంటి ప్రయోగాలు CGI స్క్రిప్ట్ అని పిలవబడుతున్నాయి - ఇవి సాధారణంగా ఒక స్క్రిప్టింగ్ భాషలో రాయబడుతాయి.
ఉద్దేశం
వెబ్ సర్వర్ యొక్క పని ఏమనగా సేవాగ్రాహితలు (సాధారణంగా వెబ్ బ్రౌజర్ లు) వెబ్ పేజీల కొరకు చేసే అభ్యర్ధనలకి స్పందించి, ఆ అభ్యర్ధనల సారాన్ని (ఎక్కువగా దానియొక్క URLలో ఉంటున్న) పరిశీలించి, పంపించడానికి ఏది సరైన పత్రమని నిర్దేశించి మరియు ఆ పత్రాన్ని సేవగ్రహితలకి పంపించడం.
అ అభ్యర్ధన డిస్క్ లో ఉన్న ఒక ఫైల్ ని సూచిస్తే, సెర్వర్ అ ఫైల్ యొక్క విషయాన్ని వెంటనే తిరిగి పంపివేయగలదు. మరొక పద్ధతి ఏమంటే, అ పత్రమొక్క విషయాన్ని అప్పడికప్పుడే రూపొందించవచ్చు. ఇలాగ చేయడానికి ఒక పద్ధతి ఏమంటే, కన్సోల్ ప్రయోగమే పత్రమొక్క విషయాన్ని నిర్ణయించి, అ కన్సోల్ ప్రయోగాన్ని వాడమని వెబ్ సెర్వర్ కు చెప్పడం. వెబ్ సెర్వర్, కన్సోల్ ప్రయోగాల మధ్య ఏ సమాచారము పరివర్తన చేయాలని మరియు ఏ విధంగా చేయాలని CGI నిర్దేశిస్తుంది.
వెబ్ సెర్వెర్ సాఫ్ట్ వేర్ కన్సోల్ ప్రయోగాన్ని ఒక ఆదేశం మేరకు వాడుతుంది. అభ్యర్ధన గురించిన సమాచారాన్ని (URL వంటి) ఏ విధముగా, ఆర్గ్యుమెంట్ లు మరియు ఎన్విరాన్మెంట్ చలరాశీలు రూపములో ఆదేశానికి పంపించాలని నిర్దేశిస్తుంది. బహిర్గత పత్రాన్ని ప్రమాణ బహిర్గతానికి ప్రయోగము రాయవలసి ఉంటుంది; బహిర్గతం గురించిన అదనపు సమాచారాన్ని (తిరిగి పంపించే పత్రమొక్క రకాన్ని తెలిపే MIME రకం వంటి), హెడర్కు ముందు జత చేశి తిరిగి పంపించే విషయాన్ని CGI నిర్దేశిస్తుంది.
చరిత్ర
1993లో వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ (WWW) చిన్నదే కాని వేగంగా పెరుగుతూ ఉంది. WWW సాఫ్ట్ వేర్ రూపొందిచేవారు మరియు వెబ్ సైట్ రూపొందించేవారు www-టాక్ మెయిలింగ్ లిస్టు ద్వారా సంబంధాలు కొనసాగించారు. అప్పుడే కమాండ్ లైన్ ఎక్సేక్యుటబెల్ లని పిలవడానికి ఒక ప్రమాణాన్ని ఆమోదించారు. ఏ క్రింద చెప్పబడినవారి పేర్లని [1]లో విశిష్టంగా పేర్కొన్నారు.
రాబ్ మక్కూల్ (NCSA httpd వెబ్ సర్వర్ రచయిత)
జాన్ ఫ్రాన్క్స్ (GN వెబ్ సర్వర్ రచయిత)
అరి లువోటొనేన్ (CERN httpd వెబ్ సర్వర్ రూపకర్త)
టోనీ సాండెర్స్ (ప్లేక్సాస్ వెబ్ సర్వర్ రచయిత)
జార్జ్ ఫిలిప్స్ (బ్రిటిష్ కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్న వెబ్ సర్వర్ ని నడిపించేవారు)
NCSA బృందం నియమాని రాశారు[2]. NCSA ఇప్పటికి దాన్ని మాతృ స్థానములో నడిపిస్తూ ఉంది.[3][4] ఇతర వెబ్ సర్వర్ ల రూపకర్తలు కూడా దాన్ని అమలు చేశారు. అప్పటినుండి ఇది వెబ్ సర్వర్ లకు ప్రమాణముగా ఉంటూ ఉంది.
ఉదాహరణ
ఒక వికీని అమలు పరచడం CGI ప్రోగ్రాంకు ఒక ఉదాహరణ. ప్రయోక్త యొక్క ప్రతినిధి ఒక అంశాన్ని కోరుకుంటుంది; సర్వర్ ఆ అంశము యొక్క పేజి మూలాన్ని (అది ఉంటె) బైటికి తీసి, దాన్ని HTMLగా మార్చి, ఫలితాన్ని పంపిస్తుంది.
మరిన్ని వివరాలు
వెబ్ సర్వర్ యొక్క దృష్టిలో, http://www.example.com/wiki.cgi వంటి కొన్ని లోకేటర్ లు CGI ద్వారా నిర్వహించవలసిన ఒక ప్రోగ్రాంని సూచిస్తుయి. అ URL కొరకు ఒక అభ్యర్ధన వచ్చినప్పుడు, దానికి సంబంధించిన ప్రోగ్రాం నిర్వహించబడుతుంది.
ప్రోగ్రాంకు ఎన్విరాన్మెంట్ చలరాశీలు ద్వారా సమాచారం పంపించబడుతుంది. ఇది కమాండ్-లైన్ ఆర్గ్యుమెంట్ లని వాడే సాధరాణ నిర్వాహణలకి బిన్నంగా ఉంది. HTTP PUT or POST ల విషయములో ప్రయోక్త సమర్పించిన సమాచారం ప్రమాణ ప్రవేశాంశం ద్వారా ప్రోగ్రాంకు అందించబడుతుంది.
వెబ్ సర్వర్ లు తరచుగా డైరక్టరి ట్రీ మూలములో ఒక cgi-bin డైరక్టరిని కలిగి ఉంటాయి.
ఫలితాన్ని ప్రమాణ బహిర్గతము రూపములో, ఒక హెడర్ మరియి ఖాళి పంక్తిని కలిపి వెబ్ సర్వర్ కు ప్రోగ్రాం తిరిగి పంపిస్తుంది.
హెడర్ రూపం
ఒక HTTP హెడర్ మాదిరిగానే హెడర్ కోడింగ్ చేయబడుతుంది. తిరిగి పంపించబడుతున్న పత్రమొక్క MIME రకాన్ని కూడా విధిగా కలిపి ఉండాలి.[5] హెడర్ లు ప్రయోక్తకు తిరిగి పంపించే ప్రతిస్పందనతో పాటు వెబ్ సర్వర్ సహాయముతో పంపించబడుతుంది.
లోపాలు
ఒక వేళ CGI పిలుపు csh లేదా perl వంటి స్క్రిప్టింగ్ భాషని వాడి ఉంటె, కోడింగ్ తప్పిదాల వల్ల కోడ్ ఇంజెక్షన్ వల్నరబిలిటి ఏర్పడటానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.
ఒక కమాండ్ ని పిలవడము సాధారణంగా ఒక కొత్తగా సృష్టించబడిన ప్రక్రియని ప్రారంబిస్తుంది. బహిర్గతాన్ని సృష్టించడం కంటే కూడా చాల ఎక్కువ సమయము మరియు మెమరి ప్రక్రియని ప్రారంబించడానికి అవసరము ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ప్రోగ్రాం ఇంకా అనువదించవలసి లేదా కంపైల్ చేయవలసి ఉన్నప్పుడు ఈ పరిస్థ్తితి ఏర్పడుతుంది.
తరచు కమాండ్ పిలవబడుతూ ఉంటె, దానివల్ల ఏర్పడే పనిభారము వెబ్ సర్వర్ కు తొరలోనే ఆటంకం కలిగిస్తుంది.
అనువాదం వల్ల పెరిగే సమయం మరియు మెమరీ లని, Perl లేదా ఇతర స్క్రిప్టింగ్ భాషలు కాకుండ C/C++ లలో లాగ కంపైల్ చేయబడిన CGI ప్రోగ్రాంలని వాడటం వలన తగ్గించవచ్చు. ప్రక్రియ సృష్టి జరిగేటప్పుడు పెరిగే సమయం మరియు మెమరీ లని, FastCGI వంటి పరిష్కారాలని వాడటం ద్వారా కాని ప్రత్యేకమైన పొడిగింపు మాడ్యులలని వాడి వెబ్ సెర్వర్ లోపలే పూర్తిగా ప్రయోగం యొక్క కోడ్ ని నడపడం వల్ల కాని తగ్గించవచ్చు.
ప్రత్యామ్నాయాలు
ఈ సమస్యల పరిష్కారాల కొరకు అనేక మార్గాలని పాటించవచ్చు:
ప్రసిద్ధ వెబ్ సెర్వర్ లు వాళ్ళ సొంత పొడిగింపు ప్రక్రియలని రూపొందించుకున్నాయి. ఇవి అపాచి మాడ్యుల్ లు, నెట్స్కేప్ NSAPI ప్లగ్-ఇన్లు, IIS ISAPI ప్లగ్-ఇన్ లు వంటి మూడో-పక్ష సాఫ్ట్ వేర్ వెబ్ సెర్వర్ లోపలే నడపడానికి అనుమతిస్తాయి. CGI సాధించిన ప్రణామాల స్థాయిని ఈ ఇంటర్ఫేస్ లు సాధించక పోయినా, అవి కనీసం విడుదల చేయబడి, అనేక వెబ్ సెర్వర్ లలో పాక్షికంగానైనా అమలు చేయబడ్డాయి.
సింపుల్ కామన్ గెట్వే ఇంటర్ఫేస్ లేక SCGI
FastCGI అనేది CGI ప్రోగ్రామింగ్ కు అతి దగ్గెరగా ఉంటూ, ఒక ఎక్కువ సమయము నడిచే ప్రక్రియ ఒకటికంటే ఎక్కువ ప్రయోక్త అభ్యర్ధనలని చేపట్టడానికి వీలు కలిపిస్తుంది. ప్రతి అభ్యర్ధనకు ఒక కొత్త ప్రక్రియని శ్రుష్టించడం వల్ల CGIకు ఏర్పడే అనవసర వృధాని నివారించి, సరళంగా ఉంచుతుంది. ప్రయోగాన్ని వెబ్ సెర్వెర్ ప్లగ్-ఇన్ కు మార్చకుండా, FastCGI ప్రయోగాలు వెబ్ సెర్వెర్ లకి అతీతంగా ఉంటాయి.
ఏ వెబ్ ప్రయోగము యొక్క సరైన అమరిక, ప్రయోగాల ప్రత్యేక వివరాలు, సంచారం మరియు వ్యవహారం యొక్క క్లిష్టత వంటి అంశాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది; ఈ లాభ నష్టాలని దృష్టిలో పెట్టుకుని, చేయవలసిన పని మరియు ఆ పని ఎంత సమయములో చేయాలో అనే విషయాలని బట్టి అ పని అమలు చేయడానికి ఒక ఉత్తమమైన పద్ధతిని నిర్ణయించాలి.
ఇవి కూడా చూడండి
FastCGI
SCGI
WSGI
ప్రయోగం యొక్క సెర్వెర్
కంప్యూటర్ ప్రమాణాల యొక్క జాబితా
సూచనలు

వెలుపటి వలయము
, CGI అభ్యర్ధనని పార్సింగ్ చేసి HTML ప్రతిస్పందనని సృష్టించడం కొరకు FSF C++ లైబ్రరి
, CGI అభ్యర్ధనని పార్సింగ్ చేసి HTML ప్రతిస్పందనని సృష్టించడం కొరకు ఒక perl మాడ్యుల్ నియమం
 C/C++ వెబ్ ప్రయోగం ఇంటర్ఫేస్

వర్గం:సెర్వెర్ లు

కామన్ గేట్వే ఇంటర్ఫేస్

ప్లేక్సాస్ వెబ్ సర్వర్ రచయిత ఎవరు?


"క్రోసూరు",గుంటూరు జిల్లాకు,చెందిన మండలము మరియు గ్రామము. ఇది సమీప పట్టణమైన సత్తెనపల్లి నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3025 ఇళ్లతో, 11549 జనాభాతో 2431 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5651, ఆడవారి సంఖ్య 5898. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2030 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1007. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589929[1] పిన్ కోడ్: 522 410.[2]
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[3]
క్రోసూరు మండలం
క్రోసూరు మండలంలోని అందుకూరు, అనంతవరం, అగ్రహారం, ఉయ్యందన, ఊటుకూరు, క్రోసూరు, పారుపల్లి, పీసపాడు, బయ్యవరం, బాలెమర్రు మరియు విప్పర్ల గ్రామాలు ఉన్నాయి.
మండలంలోని గ్రామాలు
అందుకూరు,
అనంతవరం (క్రోసూరు మండలం),
అవుల వారి పాలెం
ఉయ్యందన,
ఊటుకూరు (క్రోసూరు మండలం),
ఎర్రబాలెం(క్రోసూరు)
క్రోసూరు,
గరికపాడు (క్రోసూరు మండలం),
గుడిపాడు (క్రోసూరు మండలం),
గాదెవారి పాలెం,
88 తాళ్ళూరు
దొడ్లేరు,
నాగవరం (క్రోసూరు మండలం),
పారుపల్లి (క్రోసూరు మండలం),
పీసపాడు,
బయ్యవరం (క్రోసూరు మండలం),
బాలెమర్రు, విప్పర్ల (క్రోసూరు), హసన్‌బాద.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల  ఉంది. ఒక ప్రభుత్వ పాలీటెక్నిక్  ఉంది. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది.
సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్, డిగ్రీ కళాశాల సత్తెనపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కంటెపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కంటెపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల సత్తెనపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
క్రోసూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, 9 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ఒకపశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారాకూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు.గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది.సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు.ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు.సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
క్రోసూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైన సౌకర్యాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
క్రోసూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 406 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 125 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 165 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 12 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 8 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 126 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1585 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1325 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూమి: 395 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
క్రోసూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది
కాలువలు: 165 హెక్టార్లు
బావులు/బోరు బావులు: 55 హెక్టార్లు
చెరువులు: 132 హెక్టార్లు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 10,936.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,421, స్త్రీల సంఖ్య 5,515, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,590 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 2,431 హెక్టారులు.
సమీప గ్రామాలు
నాగవరం 2 కి.మీ, పీసపాడు 3 కి.మీ, అందుకూరు 3 కి.మీ, విప్పర్ల 5 కి.మీ, గ్రంధసిరి 6 కి.మీ, యెర్రపాలెం 1కి.మి.
సమీప మండలాలు
ఉత్తరాన అచ్చంపేట మండలం, పశ్చిమాన రాజుపాలెం మండలం, తూర్పున పెదకూరపాడు మండలం, పశ్చిమాన బెల్లంకొండ మండలం.

మూలాలు

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మండలాలు

క్రోసూరు మండలంలోని మొత్తం గ్రామాల సంఖ్య ఎంత ?


పెదవేగి (Pedavegi), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము, అదే పేరున్న గ్రామము.[1]. పిన్ కోడ్: 534 450. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో పెద్ద మండలాల్లో ఇది ఒకటి. పెదవేగి గ్రామము పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కేంద్రము అయిన ఏలూరుకు 12 కి.మీ. దూరములో ఉంది. ఇది సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3153 ఇళ్లతో, 11846 జనాభాతో 4297 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6033, ఆడవారి సంఖ్య 5813. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3690 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 137. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588377[2].పిన్ కోడ్: 534003.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 13, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి, పెదవేగిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. మూడు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.  గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామం స్వరూపం, జనాభా
జిల్లా కేంద్రం ఏలూరు నుండి గోపన్నపాలెం మీదుగా పెదవేగి చేరుకోవచ్చును. పెదవేగి గ్రామంలో 2,622 నివాసాలు ఉన్నాయి. జనాభా మొత్తం 11,608 (పురుషుల సంఖ్య 6092, స్త్రీల సంఖ్య 5516). పెదవేగి మండలంలో నివాసాలు 19,347 జనాభా 81,355. ఇది మెరక ప్రాంతం. (కాలువల వంటి సదుపాయాలు లేవు). ప్రధానమైన వూరుతో బాటు గార్ల మడుగు, దిబ్బగూడెం లక్ష్మీపురం, దిబ్బగూడెం సెంటర్ వంటి శివారు గ్రామాలు జనావాస కేంద్రాలు. చాలా ఇండ్లు వూరిలో కేంద్రీకృతం కాకుండా తోటలలో విస్తరించి ఉంటాయి.
మండల వ్యవస్థ రావడానికి ముందు పెదపాడు బ్లాక్ (పంచాయితీ సమితి)లో ఒక వూరిగా, ఏలూరు తాలూకాలో పెదవేగి ఉండేది. తరువాత ఇది పెదవేగి మండల కేంద్రమైంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 13, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది. సమీప బాలబడి పెదవేగిలో ఉంది.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఏలూరులో, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ,   సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పెదవేగిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. మూడు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పెదవేగిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పెదవేగిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 369 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 157 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 397 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 141 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 618 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 2615 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 618 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 2615 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పెదవేగిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 2615 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పెదవేగిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, వేరుశనగ
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
పామాయిల్, CADBURY
వ్యవసాయం, నీటి వనరులు
పెదవేగి ప్రాంతంలో నేల అధికంగా ఎర్రచెక్కు నేల. పైన ఒకటి అడుగు వరకు ఇసుక ఉండి దాని క్రింద ఎర్రమట్టి, రాతినేల (గ్రావెల్) ఉంటాయి. ఇక్కడ ప్రధానముగా మెరక పంటలు - కొబ్బరి, నిమ్మ, బత్తాయి,కూరగాయలు, పామాయిల్, పుగాకు వంటి వ్యవసాయము ఎక్కువగా జరుగుతున్నది. ఒక పెద్ద చెరువు, మరి రెండు చిన్న చెరువులు (మిరపకుంట, ఏనుగు గుండం) ఉన్నాయిగాని, భూగర్భజలాలే ప్రధాన నీటివనరు. 1970 వరకు ఎక్కువగా బీళ్ళు, చిట్టడవులుగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో కరెంటు సదుపాయము వల్ల వ్యవసాయం చాలా వేగముగా అభివృద్ధి చెందింది. అడవులతో పోటీపడే దట్టమైన తోటలు చుట్టుప్రక్కల కనువిందు చేస్తాయి.

1990ల వరకు పుగాకు, నిమ్మ, మామిడి, అరటి, కొబ్బరి, మొక్కజొన్న, కూరగాయలు కొద్దిపాటి వరి పంటలు మాత్రమే ఈ ప్రాంతంలో కనిపించేయి. తరువాతి కాలంలో రైతులు చొరవగా క్రొత్త పంటల ప్రయోగాలు మొదలు పెట్టారు. మల్బరీ తోటలతో పట్టు పురుగుల పెంపకం, పామాయిల్ తోటలు క్రొత్త మార్పులకు నాంది పలికాయి. ముందునుండి వేసే పంటలకు తోడుగా ఇప్పుడు పూల తోటలు, ఔషధి మొక్కలు, టేకు, జామాయిల్, పామాయిల్, కంది, మొక్క జొన్న, వేరుశనగ, కోకో, మిరియం, తమలపాకు, ప్రొద్దు తిరుగుడు వంటి రకరకాలైన తోటలు చూడవచ్చును. పెరుగుతున్న విద్య, వ్యాపార, రవాణా సౌకర్యాలు ఈ మార్పులకు సహకారం అందించాయి.
1960 నాటికి వూరిలో చెదురుమదురుగా వున్న మోటబావులు, చెరువులు మాత్రమే నీటివనరులు. తరువాత బోరులు ఇబ్బడి ముబ్బడిగా పెరిగిపోయాయి. మొదటిలో 200 అడుగుల లోతులో పడే నీటికోసం ఇప్పుడు 1000 అడుగుల కంటే అధికంగా బోరు వేయవలసివస్తున్నది. దాదాపు అన్నీ 'సబ్మెర్సిబుల్' పంపులే. కనుక రైతులకిచ్చే ఉచిత విద్యుత్తు సౌకర్యం ఈ ప్రాంతం ఆర్థిక వ్యవస్థపై బలమైన ప్రభావం కలిగి ఉంటుంది.
పోలవరం ప్రాజెక్టుకు అనుబంధంగా గోదావరి-కృష్ణా నదులను కలిపే కాలువ ఈ వూరి సమీపంనుండి వెళుతుంది. ప్రస్తుతం (2008లో) నిర్మాణంలో ఉన్న ఈ కాలువ ద్వారా నీటి సదుపాయం కలిగితే ఈ ప్రాంత వ్యవసాయంలో గణనీయమైన మార్పులు రావచ్చునని రైతులు భావిస్తున్నారు.
రాష్ట్రంలో చాలా ప్రాంతాలలాగానే రైతులు అరకొర ఆదాయంతోను, వర్షాభావ పరిస్థితులతోను, అకాలవర్షాలతోను సతమతమవుతున్నారు. వ్యవసాయంపైన వచ్చే ఆదాయం నిలకడగా ఉండకపోవడం, పెట్టుబడులు, ఖర్చులు బాగా పెరిగిపోవడం వలన వ్యవసాయం గిట్టుబాటుగా ఉండడంలేదు. ఇందుకు తోడు కొద్దిమంది పెద్దరైతులను మినహాయిస్తే చాలా వరకు చిన్న చిన్న కమతాలు. ఈ పరిస్థితులలో చోటు చేసుకొన్న మరొక పరిణామం- స్థానికేతరుల పెట్టుబడులు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతంలో చాలా పెద్ద పెద్ద తోటలను ఇతర పట్టణాలకు చెందిన సంపన్నులైన వ్యాపారులు, ఉద్యోగులు కొనుగోలు చేయడం జరిగింది. కనుక స్థానికుల స్వంతమైన భూమి విస్తీర్ణం క్రమంగా తరుగుతున్నది. - దీని వలన వూరిలోకి గణనీయమైన పెట్టుబడి వస్తున్నది. కార్పొరేట్ వ్యవసాయం పోకడలు కనిపిస్తున్నాయి. కాని రైతులకు భూమితో ఉన్న అనుబంధం పలుచబడుతున్నది.
సదుపాయాలు
రవాణా
జిల్లా కేంద్రానికి దగ్రరలోనే ఉన్నందున పెదవేగి గ్రామానికి ఏలూరు పట్టణానికి మధ్య ప్రయాణ సదుపాయాలు బాగానే ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం మండలంలో దాదాపు అన్ని గ్రామాలూ మంచి తారు రోడ్లతో కలుపబడి ఉన్నాయి. గట్టి నేల కావడంతో రోడ్లు బాగానే ఉంటాయి. (త్వరగా పాడవ్వవు).
1970కి ముందు తారు రోడ్లు లేవు. మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న గోపన్నపాలెం అతి దగ్గరి బస్ స్టాప్‌గా ఉండేది. అక్కడికి వెళ్ళి ఏలూరుకు బస్సు ఎక్కవలసి వచ్చేది. (తడికలపూడి, జంగారెడ్డిగూడెంలనుండి ఏలూరుకు వెళ్ళే బస్సులు). అప్పటిలో సైకిళ్ళు, ఎడ్లబండ్లు మాత్రమే ముఖ్యమైన ప్రయాణ సాధనాలు.
గోపన్నపాలెంనుండి ఏలూరుకు జట్కా బళ్ళు కూడా నడిచేవి. రోజువారీ పట్టణంలో పాలు అమ్ముకొనేవారు సైకిల్‌పై వెళ్ళేవారు. చుట్టుప్రక్కల అడవులలో కట్టెలు కొట్టుకొని అమ్ముకొనేవారు ఏలూరువరకు నడచివెళ్ళి అమ్ముకొనేవారు. మగవారు కావిళ్లలాగా మోపులు కట్టుకొని, ఆడువారైతే నెత్తిమీద మోపు పెట్టుకొని వెళ్ళేవారు. కూరగాయలు, మామిడికాయలు వంటి పంటలు అమ్ముకోవడానికి ఎడ్లబళ్ళే ముఖ్య రవాణా సాధనాలు. వైద్యం వంటి అవసరాలకు నడచి, లేదా కలిగినవారు ఎడ్లబళ్ళు కట్టుకొని పట్టణానికి వెళ్ళేవారు. ఏలూరులో చదువుకొనే కుర్రాళ్ళు సైకిల్‌పై వెళ్ళేవారు. ఆ రూటులో ఒకటి రెండు మోటర్ సైకిళ్ళు మాత్రం వెళుతూ ఉండేవి.
సుమారు 1973 ప్రాంతలో మొట్టమొదటి ప్రైవేటు బస్సు ఈ రూటులో నడవడం మొదలయ్యింది. ఏలూరు నుండి గోపన్నపాలెం, పెదవేగి, కూచింపూడి మీదుగా రంగాపురం వరకు బస్సు వెళ్ళేది. తరువాత మరో బస్సు జీలకర్రగూడెం వరకు ఉండేది. క్రమంగా ఆరు బస్సులయ్యాయి. ఈ బస్సులు క్రిక్కిరిసి ఉండేవి. బస్సులోపలా, టాపు పైనా, వెనుక నిచ్చెన మీద నుంచుని కూడా ప్రయాణాలు చేసేవారు. ఆ బస్సులను 1742 (రిజిస్ట్రేషన్ నంబరును బట్టి), 6565 (రిజిస్ట్రేషన్ నంబరును బట్టి), కూచింపూడి (వూరునుబట్టి), లేలాండ్ (తయారీ బట్టి) - ఇలాంటి పేర్లతో పిలిచేవారు. సుమారు 1995 సమయంలో గవర్నమెంట్ (ఆర్.టి.సి.) బస్సులు ప్రారంభమయ్యాయి. వీటికీ ప్రైవేటు బస్సులకూ గట్టి పోటీ ఉండేది. క్రమంగా ప్రైవేటు బస్సుల సర్వీసులు నిలిపివేశారు. 1742 బస్సును కూరగాయలు రవాణా చేసే ట్రాన్స్‌పోర్ట్ సర్వీసుగా మార్చారు.
ప్రస్తుతం (2008లో) ఏలూరు నుండి పెదవేగి (దిబ్బగూడెం వరకు మాత్రమే) సిటీ బస్సు సదుపాయం కూడా ఉంది. ఆర్.టి.సి. బస్సులు నడుస్తున్నాయి. కాని రాష్ట్రమంతటిలో లాగానే బస్సుల వినియోగం బాగా తగ్గింది. సైకిళ్ళు కూడా చాలా అరుదుగా వాడుతున్నారు. స్తోమతు కలిగినవారు బళ్ళు (మోటర్ సైకిళ్ళు) వాడుతున్నారు. అత్యధికులు షేరింగ్ (సర్వీస్) ఆటోల ద్వారా ప్రయాణం చేస్తున్నారు. ఆటోల ద్వారా ప్రయాణం ఏలూరు పట్టణానికి, చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. రోజువారీ పొలంలో కూలి పనులకు వెళ్ళే శ్రామికులకు ఇది ముఖ్యమైన ప్రయాణ విధానం. ఏలూరు వెళ్ళే సర్వీస్ ఆటోలో సుమారుగా 8 మంది ప్రయాణం చేస్తారు. కాని పొలాలకు వెళ్ళే ఆటోలలో 10 నుండి 20 మంది వరకు ఎక్కడం సాధారణం. దాదాపు ప్రతి ఆటో డ్రైవరూ కస్టమర్లతోనూ, సహ ఆటో డ్రైవర్లతోనూ సెల్‌ఫోన్ ద్వారా మాట్లాడుతూ తన సర్వీసులను ప్లాన్ చేసుకొంటాడు.
విద్య
మండల కేంద్రమైనా పెదవేగి ప్రాంతంలో విద్యావకాశాలు అంతగా అభివృద్ధి కాలేదనే చెప్పాలి. వూరిలోని ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఇటీవలికాలంలో హైపాఠశాలగా మఅర్చారు. క్రొత్త భవనం నిర్మాణం కూడా 2007లో దాదాపు పూర్తి అయ్యింది. శివారు గ్రామాలైన గార్లమడుగు, కూచింపూడి (1984)ముక్కు బులలో పది సంవత్సరాల ముందునుండి హైస్కూళ్ళు ఉన్నాయి. దిబ్బగూడెంలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. ప్రైవేటు రంగంలో ఇటీవలి కాలంలో ఒక కాన్వెంటు (అక్కల నాగరాజు పాఠశాల), ఒక మిషనరీ విద్యాలయం వచ్చాయి. సోమవరప్పాడులోని జె.ఎమ్.జె.కాన్వెంటులో కొందరు చదువుకొంటున్నారు. ఉన్నత విద్యకు, కాస్త నాణ్యమైన ప్రాథమిక విద్యకు తమ పిల్లలను ఏలూరులోనే చదివించడానికి ఎక్కువమంది ఇష్టపడుతారు. అవకాశం ఉన్నవారు తమ పిల్లలను ఏలూరులో అద్దెఇళ్ళలోను, లేదా హాస్టళ్ళలోను ఉంచి చదివించడం జరుగుతుంది. స్తోమత లేని చాలా మంది తమ పిల్ల చదువులను ప్రాథమిక విద్యతోనే ఆపివేయడం జరుగుతున్నది.
వైద్యం
చాలా కాలంగా వూళ్ళలోని ఒకరిద్దరు ఆర్.ఎమ్.పి. వైద్యులు చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలలో అత్యవసర వైద్య సదుపాయం అందించేవారు. ప్రస్తుతం ఒక ప్రభుత్వ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఉంది. కాని ముఖ్యమైన చికిత్సావసరాల కోసం ఏలూరు వెళ్ళక తప్పదు. ఇటీవల పెరిగిన ప్రయాణ సదుపాయాల వలన అది అంత కష్టం కావడంలేదు.
వ్యాపారం
వూరిలో వ్యాపారం నిత్యావసర సరుకులను అందించేంతవరకు లభిస్తున్నది. కాని అధికంగా కొనుగోళ్ళు ఏలూరు పట్టణంలో చేస్తారు. చాలా గ్రామాలలాగానే పచారి సరుకులు, కాఫీ హోటళ్ళు, కిళ్ళీకొట్లు, మందుల షాపులు, మంగలి షాపులు, సైకిల్ షాపులు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా గమనించవలసిన విషయం ఏమంటే ఈ వూరిలో ఉత్పాదన అయ్యే సరుకుల వ్యాపారం ఇక్కడ ఏమీ కనిపించదు. అలాగే ఇక్కడి వ్యవసాయానికి అవసరమయ్యే సరుకుల అమ్మకం కూడా ఇక్కడ కనిపించదు.
వారం వారం ఒక సంత జరుగుతున్నది.
ఇతరాలు
మండల కేంద్రమైనందున పెదవేగి గ్రామంలో మండల ఆఫీసులు ఉన్నాయి. ఇండియన్ బ్యాంకు బ్రాంచి ఉంది. పెదవేగిలో ఒక పోస్టాఫీసు బాగా ముందుకాలంనుండి (1970కి ముందే) ఉంది. పిన్ కోడ్ 534450 (గోపన్నపాలెం). దూరవాణి కేంద్రం ద్వారా ఇప్పుడు టెలిఫోన్, ఇంటర్నెట్ సదుపాయాలు లభిస్తున్నాయి. దేశమంతటి లాగానే సెల్ ఫోనుల వినియోగం బాగా పెరిగింది.
దిబ్బగూడెం సెంటరులో ఒక సినిమాహాలు ఉన్నది (సుమారు 1995 సంవత్సరంలో కట్టారు. 2008లో మూసివేశారు). వినోదానికి కేబుల్ టెలివిజన్ ద్వారా లభించే ప్రసారాలదే అగ్రస్థానం.
పెదవేగి దగ్గరలో (ముండూరు, ఏడోమైలు దగ్గర) ఒక పాతకాలం విమానాశ్రయం ఉంది. ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో సైన్యం అవసరాలకోసం నిర్మించబడింది. తరువాత దీని వినియోగం లేదు. ఖాళీ స్థలంగా ఉండేది. ఇప్పుడు ఈ స్థలంలో జాతీయ నూనెగింజల పరిశోధనా సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు.
పరిశ్రమలు

భారత ప్రభుత్వము, పెదవేగిలో జాతీయ పరిశోధనా కేంద్రము (పామ్ ఆయిల్)ను నెలకొల్పింది. ఈ కేంద్రములో పామాయిల్ సాగులోని ఆధునిక మెళుకువలలో రైతులకు శిక్షణ ఇస్తారు.[3] సహకార పామాయిల్ కర్మాగారము ఈ వూరిలోనే ఉంది.
ఆలయాలు

పెదవేగి గ్రామంలో శివాలయం చాలా పురాతనమైనది. గర్భగుడి మాత్రమే ఆ కాలానికి చెందినది. చుట్టూరా ఉన్న ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించారు. వూరిలో క్రొత్తగా కట్టిన ఒక చిన్న బ్రహ్మంగారిగుడి ఉంది. శివారు గ్రామాలలో చిన్నచిన్న గుళ్ళు ఉన్నాయి. గార్ల మడుగులో ఒక సాయిబాబా గుడి ఉంది. విమానాశ్రయం వద్ద (లక్ష్మీపురం తోటలలో) ఒక చక్కని సాయిబాబా గుడి ఉంది. అక్కడ వెయ్యి అడుగుల సాయి స్తూపం ఉంది. పెదవేగి, గోపన్నపాలెం రొడ్డుమీద పెద్ద రావిచెట్టు క్రింద నాగేంద్ర స్వామి, హనుమంతుడు విగ్రహాలుండేవి. 2005 తరువాత అక్కడ ఒక ఆలయంలా నిర్మించి నాగాంజనేయ స్వామి మందిరం అని పిలుస్తున్నారు.
దిబ్బగూడెం సెంటరులో ఒక మసీదు ఉంది. క్రైస్తవులు ఎక్కువగా నివసించే గూడెంలలో చర్చిలు ఉన్నాయి.
పెదవేగి చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలలో జరిగే రాట్నాలమ్మ తల్లి జాతర (రాట్నాలకుంట), అచ్చమ్మ పేరంటాళ్ళ తిరుణాలు (గాలాయగూడెం), బలివే జాతర (బలివే) ఈ ప్రాంతంలో ముఖ్యమైన ఉత్సవాలు.
చరిత్ర

పెదవేగి ప్రస్తుతము ఒక చిన్న గ్రామము గాని, దీనికి ప్రముఖమైన చరిత్ర ఉంది. వేంగి రాజ్యం ఆంధ్రుల చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం. పల్లవులు, శాలంకాయనులు, బృహత్పలాయనులు, తూర్పు చాళుక్యులు వివిధ కాలాలలో వేంగి రాజ్యాన్ని ఏలారు.
పెదవేగి సమీపంలో జీలకర్రగూడెం, కంఠమనేనివారిగూడెం వంటి ప్రాంతాలలో క్రీ.పూ. 200 నాటి బౌద్ధారామ అవశేషాలు బయల్పడినందువలన శాతవాహనుల, ఇక్ష్వాకుల, కాలం నాటికే ఇది ఒక ముఖ్యమైన నగరం అయి ఉండే అవకాశం ఉంది. 4వ శతాబ్దంలో ఇక్ష్వాకుల సామ్రాజ్యం (విజయ పురి శ్రీపర్వత సామ్రాజ్యం) పతనమయ్యేనాటికి విజయవేంగిపురం ఒక పెద్ద నగరం. అంతకు పూర్వం క్రీ.శ.140 కాలంలో గ్రీకు చరిత్ర కారుడు టాలెమీ వేంగి నగరం శాలంకాయనుల రాజధాని అని వర్ణించాడు. విష్ణుకుండినుల కాలంలోను, తూర్పు చాళుక్యుల ఆరంభ కాలంలోను ఆంధ్ర దేశానికి రాజకీయంగాను, సాంస్కృతికంగాను వేంగిపురం ఒక ప్రధానకేంద్రంగా ముఖ్యమైన స్థానం కలిగి ఉంది.[4]
బృహత్పలాయనులు - ఇక్ష్వాకుల తరువాతి కాలం (క్రీ.శ.300) - వేంగినగరం వారి రాజధాని.
శాలంకాయనులు - క్రీ.శ. 300 - 420 మధ్యకాలం - వేంగినగరం వారి రాజధాని. వీరిలో హస్తివర్మ సముద్రగుప్తుని సమకాలికుడు.1వ మహేంద్రవర్మ అశ్వమేధయాగం చేశాడని అంటారు. శాలంకాయనులు పాటించిన చిత్రరధస్వామి (సూర్యుడు) భక్తికి చెందిన ఆలయము యొక్క శిథిలాలు పెదవేగిలో బయల్పడ్డాయి.[5][6]
విష్ణుకుండినులు, పల్లవులు - క్రీ.శ. 440 - 616 - వీరి రాజధాని వినుకొండ. వీరి రాజ్యంలో వేంగి కూడా ఒక ముఖ్య నగరం.
తూర్పు చాళుక్యులు - పల్లవులనుండి వేంగి నగరాన్ని జయించి కుబ్జవిష్ణువర్ధనుడు (బాదామిలోని తన అన్న అనుమతితో స్వతంత్ర రాజ్యంగా) రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. తూర్పు చాళుక్యుల కాలం తెలుగుభాష పరిణామంలో ముఖ్య సమయం. వీరు తెలుగును అధికార భాషగా స్వీకరించి దాని ప్రగతికి పునాదులు వేశారు. వేంగి రాజ్యంలో రాజమహేంద్రవరం ఒక మణిగా వర్ణించబడింది. క్రమంగా తూర్పు చాళుక్యులు తమ రాజధానిని రాజమహేంద్రవరానికి మార్చారు.
పురావస్తు పరిశోధన త్రవ్వకాలలో పెక్కు శిథిలాలు బయట పడినాయి. వీటిలో ఒక మంటపము ఉంది.
త్రవ్వకాలు

పూర్వము పెదవేగిని వేంగీపుర అని పిలిచేవారు. పెదవేగిలోని ధనమ్మ దిబ్బ వద్ద జరిపిన త్రవ్వకాలలో దిబ్బ మధ్యన పెద్ద రాతి కట్టడము బయల్పడినది. దీనిని ఒక బౌద్ధ స్థూపముగా గుర్తించారు.
ఆ ప్రదేశములో దొరికిన వస్తువులలో మట్టి పాత్రలు, ఒక రాతి బద్దలో చెక్కబడిన నంది, పూసలు, కర్ణాభరణాలు మరియు పాచికలు కూడా ఉన్నాయి. ఇంకో ప్రత్యేక కనుగోలు పారదర్శకమైన కార్నేలియన్ రాయితో తయారు చేసిన ఒక అండాకార భరిణె. 2x2x6 సె.మీల పరిమాణము కలిగిన ఈ భరిణపై ఒక దేవతామూర్తి చెక్కబడిఉన్నది. ఇది నగరాన్ని పర్యవేక్షించే నగర దేవత అయ్యుండవచ్చని పురావస్తు శాఖ భావిస్తున్నది.[7] చాలా శిల్పాలను శివాలయంలోని వరండాలో ఉంచారు.
సాహిత్యంలో పెదవేగి

కవి సామ్రాట్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ తమ "ఆంధ్ర ప్రశస్తి" ఖండ కావ్యములో "వేంగి క్షేత్రము" అనే కవితలో ఈ స్మృతులగురించి చక్కగా వర్ణించాడు. వాటిలో మచ్చుకు రెండు పద్యాలు...
ఇట వేగీశుల పాదచిహ్నములు లేవే! లేవుపో: భావనా

స్ఫుట మూర్తిత్వమునైన బొందవు, నెదో పూర్వాహ్ణ దుష్కాలపుం

ఘటికల్ గర్భమునందిముడ్చుకొనియెం గాబోలు, నీ పల్లెచో

టట లోకాద్భుత దివ్య దర్శనమటే! యాభోగమేలాటిదో!

వేగిరాజ్యపు పల్లెవీధుల జెడుగుళ్ళ రిపుల గవ్వించు నేరుపుల దెలిసి

ఎగురుగోడీబిళ్ళ సొగసులో రిపుశిరస్సు బంతులాడు శిక్షలకు డాసి

చెఱ్ఱాడి యుప్పు దెచ్చిననాడె శాత్రవ వ్యూహముల్ పగిలించు నొరపు గఱచి

కోతికొమ్మచ్చిలో కోటగోడల నెగబ్రాకి లంఘించు చంక్రమణమెరిగి

తెనుగు లంతప్డె యవి నేర్చుకొనియ యుందు

రెన్నగా తెల్గుతల్లులు మున్ను శౌర్య

రస మొడిచి యుగ్గు పాలతో రంగరించి

బొడ్డు కోయని కూనకే పోయుదురట!
గ్రామాలు, జనాభా

మరి కొన్ని గ్రామాలు
(పై జనాభా లెక్కలలో ఇతర గ్రామాలలో కలిపివేయబడినవి)
గార్లమడుగు
దిబ్బగూడెం లక్ష్మీపురం
పెదకడిమి
కూచింపూడి
రాజాంపాలెం (నిర్జన గ్రామము)
అంకన్నగూడెం (పెదవేగి మండలం)
రాట్నాలకుంట
జానంపేట - విజయరాయి వద్ద
ఇవికూడా చూడండి
తూర్పు చాళుక్యులు
వేంగి
మూలాలు

బయటి లింకులు

పెదవేగి నుండి హైదరాబాద్ కు ఎన్ని కిలోమీటర్లు?


కళా భవనా - శాంతినికేతన్ (బెంగాలీ: কলাভবন শান্তিনিকেতন కొళా భబ్నా శాంతినికేతోన్) సుమారు 180 కిలోమీటర్ల దూరంలో కోలకతా (వెనుకటి కలకత్తా) యొక్క పశ్చిమ బెంగాల్, భారతదేశం బిర్బమ్ జిల్లాలో బోల్పూర్కు సమీపంలో ఒక చిన్న పట్టణం. కళా భవనం (ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఇన్స్టిట్యూట్) అది నోబెల్ గ్రహీత రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ స్థాపించారు విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం, శాంతినికేతన్. ఇది 1919 లో స్థాపించబడింది, దృశ్య కళలు విద్య మరియు కళా పరిశోధనల కొరకు ఒక ప్రసిద్ధ సంస్థ.

చరిత్ర
1919 లో స్థాపన తర్వాత, టాగూర్ ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడేన నందలాల్ బోస్ ను కళా భ్వనానికి ఆహ్వానించారు, ఈయన బెంగాల్ పాఠశాల సంస్థ మరియు కళా ఉద్యమానికి వ్యవస్థాపకుడు అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ యొక్క శిష్యుడు. అదె సంవత్సరంలో నందలాల్ బోస్ మొదటి ప్రిన్సిపాల్ గా నియమితులైయారు. బినోద్ బిహారీ ముఖర్జీ, రంకిన్కర్ బెజ్ వంటి ప్రమఉకులు ఇక్కడ అధ్యాపకులుగా పనిచెసారు. వీరందరునూ ఆధునిక పొకడలతొ కలఖ్హండాలను స్రుటించారు. భారతదేశపు కళా నైపున్యాని తమ కళాకఖ్హండాలలొ చూపించారు.
విభాగాలు
కళా యొక్క చరిత్ర
ద్రిశ్హ్య కళా
కుడ్య కళా
శ్హిల్ప కళా
గ్రాఫిక్ కళా
డిజేన్ (వస్త్ర కళా & పింగాని కళా)
ప్రముఖ అధ్యాపకులు
ఆర్. శివ కుమార్[1] ప్రముఖ కళా చరిత్ర నిపునుడు మరియు రచయిత.
మూలాలు

ఇతర లింకులు
 at Visva-Bharati University
 at Saatchi Gallery
వర్గం:1919 స్థాపితాలు
వర్గం:విద్యా సంస్థలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్

కళా భవనా - శాంతినికేతన్

బిర్బమ్ జిల్లాలో ఎన్ని గ్రామాలు ఉన్నాయి?


మిన్నీ మరియమ్ మథాన్ (ఆంగ్లం: Minnie M. Mathan) ప్రముఖ భారతీయ మహిళా వైద్యులు మరియు శాస్త్రవేత్త.[1] ఈమెకి పాథాలజీ, ఎలక్ట్రాన్ మైక్రోస్కోపీ మరియు జీర్ణశయాంతర పాథాలజీలో స్పెషలైజేషన్ ఉంది.
విద్యాబ్యాసం
బోర్డింగ్ స్కూలులో చదువుకున్న మథాన్ యావద్భారతదేశంలోనే ఒకానొక ఉన్నత వైద్యకేంద్రమైన క్రిష్టియన్ వైద్య కళాశాల, వెల్లూరులో పోటీపరీక్షలలో నెగ్గి చేరారు. విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే శస్త్రచికిత్స (Surgery) లో కృషిచేయాలని ఆమెకి ఆకాంక్ష ఉండేది. పట్టభద్రురాలైన తర్వాత తోటి విద్యార్థిని వివాహం చేసుకొని, శస్త్రచికిత్సలో ఉన్నత చదువుకోసం దరఖాస్తు చేసుకోగా, ఆ విభాగం స్త్రీలకు అంతగా బాగుండదని నిరుత్సాపరచడం వలన పేథాలజీ (Pathology) విభాగంలో చేరింది. చేరిన అనంతరం ఆమెకు ప్రయోగశాలలో ఉన్న ఎన్నో సవాళ్లు తెలిసాయి వాటిని పరిశోధించి సమాధానాలు కనుగొనాలని కుతూహలం పెరిగి ఆ విభాగంలో కొనసాగించడానికి నిర్ణయించుకున్నారు. ఈమె నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ లో ఫెల్లోగా కూడా ఉన్నారు.
ఆమె వెల్లూరులోని క్రిస్టియన్ వైద్య కళాశాలలో పనిచేస్తునపుడు పాథాలజీ విభాగంలో ప్రత్యేకత సంతరించుకొని ఎం.డి మరియు పి.హె.డి డిగ్రీలను మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొందారు. ఈమె 1970-71 లలో బోస్టన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ జెర్రీ ట్రైయర్ ద్వారా ఆల్ట్రాస్ట్రక్చురల్ పాథాలజీలో శిక్షణ పొందారు. ఆమె ఎలక్ట్రాన్ సూక్ష్మదర్శిని ఉపయోగించుటలో నైపుణ్యంపొంది గ్యాస్ట్రో ఇంటర్నల్ ట్రాక్ట్ లో సంబంధాలను అధ్యయనం చేశారు[2].
1967 ప్రాంతంలో అల్ట్రాసూక్ష్మ పేథాలజీ (Ultrastructural Pathology) భారతదేశంలో ప్రారంభదశలో ఉన్నరోజులవి. పేథాలజీలో శిక్షణ పూర్తయిన ఆమెను కొత్తగా స్థాపించిన ఎలక్ట్రాన్ సూక్ష్మదర్శిని పరికరాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి నియమించింది. వివిధరకాల వ్యాధులలో సుమారు 1000 రెట్ల మాగ్నిఫికేషన్ లో మన శరీరంలో జరిగే మార్పులు తెలిసిన ఆమెకు 2,00,000 రెట్ల మాగ్నిఫికేషన్ లో వాటిని పరీక్షించి వ్యాధులలో శరీర నిర్మాణము-పనులకు సంబంధించిన సంబంధాన్ని ఇంకా క్షుణ్ణంగా తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుందని భావించారు.
కెరీర్ మరియు పరిశోధన
1970 లో ఆమెకు బోస్టన్ విశ్వవిద్యాలయం లోని డా. జెర్రీ ట్రెయర్ క్రింద పనిచేయడానికి ఫెలోషిప్ లభించింది. అతడు ప్రేగుల సూక్ష్మనిర్మాణంలో ప్రాముఖ్యత కలిగిన పరిశోధకుడు. అతని శిక్షణలో 18 నెలల కాలంలో క్రమశిక్షణ, కష్టపడడం, నిర్ధిష్టమైన ఆలోచనతో ముందుకుసాగడం నేర్చుకున్నారు. 1971 లో అమెరికన్ గాస్ట్రోఎంటిరాలజీ సంఘం వారి సమావేశంలో తన పరిశోధన ఫలితాల్ని పంచుకున్నారు. ఆ సమావేశంలో పాల్గొన్న ఏకైక మహిళ ఆవిడే. మథాన్ జరిపిన "ప్రేగులలోని ఉపకళాకణజాలము మరియు సంధాయక కణాజలముల మధ్య సంబంధము" గురించిన పరిశోధన విషయాలు ఆసక్తిని కలిగించేవిగా ఉన్నాయి.
భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి వెల్లూరులోని వ్యాధినిర్ధాయక పెథాలజీలో చేరారు. ఆ కాలంలోనే గాస్ట్రోఇంటస్టైనల్ సైన్సెస్ కోసం ప్రత్యేకంగా ఒక విభాగాన్ని ప్రారంభించారు. ఆ శాఖను అనుసంధానిస్తూ పేథాలజీలో పనిచేస్తూ తన పరిశోధనలను కొనసాగించారు. తాను పరిశోధన చేసి ట్రాపికల్ స్ప్రూ (Tropical Sprue) గురించిన సూక్ష్మమైన మార్పులను గాస్ట్రోఎంటిరాలజీ (Gastroenterology) పత్రికలో ప్రచురించారు. ఇది ఆకాలంలో భారతదేశం నుండి ప్రచురించబడిన అత్యుత్తమ పరిశోధనా వ్యాసంగా గుర్తింపు పొందింది.
1973 లో రోటా వైరస్ పిల్లలలో అతిసారవ్యాధికి ఒక ముఖ్యమైన కారణంగా డా. ఇయాన్ హోమ్స్ మరియు డా. టామ్ ఫ్లెవెట్ కనుగొన్నారు. వారి సహాయంతో ఈ రోటా వైరస్ మన దేశంలోని చిన్నపిల్లలలో కనిపించే అతిసారవ్యాధిలో కూడా ప్రధాన పాత్ర పోషించిందని అతిసూక్ష్మ పరిశోధనల ద్వారా నిరూపించారు. ఈమె సాధించిన విజయాల్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గుర్తించి వైరల్ అతిసారవ్యాధి (Viral diarrhoeas) లకు చెందిన స్టీయరింగ్ గ్రూప్ లో పాల్గొనమని ఆహ్వానించింది.
1993-97 లలో వెల్లూరు లోని క్రిస్టియన్ మెడికల్ కాలేజి లోని గ్యాస్ట్రో ఇంటెస్టినల్ సైన్సెస్ విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నారు. ఆమె వృద్దాప్యం వరకు (1997) అక్కడే పనిచేశారు. ఆమె ఆ సంస్థలో మొదటి రీసెర్చ్ ఛైర్ గా అవార్డు పొందారు.[2].
అవార్డులు - గౌరవాలు
మిన్నీ మథాన్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ అవార్డు సహా అనేక అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. ప్రముఖ భారతీయ మహిళ శాస్త్రవేత్తల కోసం ఇవ్వబడే బసంతి దేవి ఆమీర్‌చంద్ అవార్డు, మరియు రాన్బాక్సీ క్లినికల్ రీసెర్చ్ కోసం సైన్స్ ఫౌండేషన్ అవార్డు పొందారు.[2][3].
1997: హోచ్ట్ ఓం ప్రకాష్ అవార్డు (Hoechst Om Prakash Award)
1988: బూస్ట్స్ గ్యాస్ట్రో ఎంటరాలజీ అవార్డు.
1995: ICMR ద్వారా క్షణిక ఓరేషన్ అవార్డు.
1996: అమృత మోడీ ఊనిచెం ప్రైజ్.
1996: పార్కే డేవిస్ ఓరాషన్ అవార్డు (ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ ద్వారా)
1997: బసంతి దేవీ అమీర్ చంద్ అవార్డు
1997: రాన్‌బాక్సీ సైన్స్ ఫౌండేషన్ అవార్డు
1993: నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ఫెలో
1993: ఇండియన్ కాలేజి ఆఫ్ పాథాలజీలో వ్యవస్థాపక ఫెలో
1996: యు.కె.లో రాయల్ కాలేజి ఆఫ్ పాథాలజీలో ఫెలోషిప్
మూలాలు
 ఈ లింకులో ఆయా శాస్త్రవేత్తలు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాసాలు ఉన్నాయి. వాటి నుండి వికీపీడియాకు అనుకూలంగా వ్రాయవచ్చు.

వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు

మిన్నీ మాథన్

మిన్నీ మరియమ్ మథాన్ ఎక్కడ జన్మించింది?


దూసి శ్రీకాకుళం జిల్లా, ఆమదాలవలస మండలంలోని గ్రామం.  ఇది మండల కేంద్రమైన ఆమదాలవలస నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 747 ఇళ్లతో, 2539 జనాభాతో 641 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1251, ఆడవారి సంఖ్య 1288. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 180 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581408[1].పిన్ కోడ్: 532484.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల తొగరగాంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
దూసిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
దూసిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ప్రముఖులు
దూసి బెనర్జీ భాగవతార్
భూమి వినియోగం
దూసిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 275 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 7 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 45 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 44 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 268 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 100 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 257 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దూసిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 253 హెక్టార్లు
బావులు/బోరు బావులు: 4 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
దూసిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
మూలాలు

దూసి గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


తాండ్ర పాపారాయుడు రాజాం సంస్థానాధీశుడు. బొబ్బిలి వెలమ రాజు గోపాలకృష్ణ రంగారావు భార్య సుప్రసిద్ధ రాణీ మల్లమ్మ ఈయన సోదరి.[1] విజయనగర రాజు పూసపాటి విజయరామరాజు ఫ్రెంచి జనరల్ బుస్సీతో వారితో చేతులు కలిపి బొబ్బిలి సామ్రాజ్యాన్ని ఆక్రమించేందుకు వచ్చినపుడు బొబ్బిలి కోట విదేశీయుల పాలపడకూడదని యుద్దంచేసి ప్రాణాలొడ్డిన వీరుడు.
మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:విజయనగరం జిల్లా ప్రముఖులు

తాండ్ర పాపారాయుడు

రాజాం గ్రామానికి చెందిన తాండ్ర పాపారాయుడి తల్లిదండ్రుల పేరు ఏమిటి?


చింతపల్లి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన మండలము.[1]
మండలంలోని గ్రామాలు
లమ్మడంపల్లి
ఎగువజనబ
దిగుజనబ
చెరువూరు
తాడ్లపల్లి
బురదమామిడి
కోరుకొండ
దిగవలసపల్లి
తూరుమామిడి
బూరుగుబైలు
వీరవరం
ఎగవలసపల్లి
కుడుములు
కప్పగొంది
రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు
రాళ్ళగడ్డ
కుడుముసరి
గొద్దిబండ
కోటగున్నలు
నిమ్మలపాడు
ఇటికబెడ్డ
వేలంజువ్వి
జోహేరు
బలపం
తోకపాడు
మందిపల్లి
కరకపల్లి
గొప్పుగుడిశెలు
వందనపల్లి
తూరుబొండలు
కిటుమల
బొడ్డపుట్టు
మెరకలు
దోనిపొలాలు
వంచులదుర్గం
సంపంగిపుట్టు
బొక్కెల్లు
భీమనుపల్లి
గొర్రెలమెట్ట
పుల్లలమామిడి
లుంబూరు
పూసలపాలెం
చిత్తంగరువు
కిలిమిసింగి దుర్గం
తమ్మింగల
పులిగొంది
పెదగరువు
లక్ష్మీపురం
పెదగొంది
గొసైగొంది
జదుగూరు
వరతనపల్లి
సోమవరం
సుద్దగరువు
దొంగలెగ
బొద్దజువ్వి
వెదురుపల్లి
జొహరు
కత్తుబండ
వంతలపాడు
పనసలపాడు
కురమనపాకలు
గోచపల్లి
వొత్తి బుసులు
గొదుగులమెట్ట
జంగంపాకలు
దొమలగొంది
కొలనుబండ
అన్నవరం, చింతపల్లి
కుమ్మరివంచల
లోతుగెడ్డ జంక్షన్
మేడూరు
చెరుకుంపాకలు
లింగాలగుడి
బండబయలు
కొత్తవూరు
జున్నులు
పినపాడు
పొటూరుఆజుగుమ్మలు
బెన్నవరం
రేగల్లు
జీలుగుమెట్ట
పెదకొండ
కదసిల్ప
తీగలమెట్ట
గొడుగుమామిడి
కొత్తపాలెం
డేగలపాలెం
కప్పలు
బెన్నవరం
కరకపల్లి
ఉమ్రసిగొంది
భీమసింగి
పెదపాకలు
మామిడిపల్లి
దెబ్బగరువు
కిన్నెర్ల
వంగసరి
వురిసింగి
కొలపరి
చిన్న గెద్ద
కందులగొది
మల్లవరం (చింతపల్లి మండలం)
గదపరి
గెర్రిలగద్ద
చవతపాడు
వమిగెద్ద కొత్తూరు
పిన కొత్తూరు
చెరపల్లి
గెంజిగెద్ద
బయలుకించంగి
వమిగెద్ద
పంద్లిమామిడి
చదలపాడు
బౌర్తి
సత్యవరం
గొయ్యలమెట్ట
పశువులబండ
చౌడుపల్లి
చదిపేట
అంతర్ల
చింతపల్లి
బాలాజిపేట
చిలకలమామిడి
గానుగులపాడు
సల్లై
గెంజిగెద్ద
సదిక
రౌతుపయలు
చింతలూరు
బురిసింగి
రేగుబైలు
బూడిదపాడు
కొరుకొండ
వనజాజులు
బయపాడు
బసంగి కొత్తూరు
లంబదంపల్లి
వంతమామిడి
రాజుబండ
మర్రిచెట్టు పాకలు
బంగారుగుమ్మి
చిన్నరాజు పాకలు
తల్లకోట
లబ్బంగికొత్తవీధి
లబ్బంగి
జంగంపాకలు
బరికదొరపాకలు (రాజుపాకలు దగ్గర)
మదిగుంట
కృష్ణపురం
తెరపల్లి
యెర్రబొమ్మలు
నాగులగొంది
లుబ్బగుంట
కిక్కిసలబండ
కుదుపుసింగి
కొమ్మంగి
పరికలు
జంగంబండ
రేలంగి
యర్రవరం
సమగిరి
యర్నాబిల్లి
గొడుగుమామిడి
రోలుగుంట
తాటిబండ
రాచపనస
వంటమామిడి
బొర్రమామిడి
కాగులబండ
పోతురాజుగున్నలు
తోటమామిడి
పొర్లుబండ
తాటిపాలెం
తప్పులమామిడి
బోయలగూడెం
సీతారంపురం
[ఎర్రగడ్డ
జెర్రిగడ్డ
ఎర్రనబిల్లి
కొండవంచుల
చిన్నబరడ
పెద్దబరడ
సిరిపురం
దిగువపాకలు
గొండిపాకలు
రౌరింటాడ
బడ్డిమెట్ట
చిత్రాలగొప్పు
లమ్మసింగి
నూతిబండ
ఒన చకరాయబండ
రావిమానుపాకలు
భీమనపల్లి
అసిరాడ
గట్టుంపాకలు
తేజంగి
రాచపనుకులు
పాలాడ
బౌడ
కిటుమళ్ళ
రాకోట
బలబద్రం
పకబు
పాతపాడు
కురుసింగి
తూరుయేబొంగలు
గుమ్మిడిపాలెం
ఊబలగరువు
ఊకబండ
బుసులకోట
సనివారం
చిన్నయపాలెం
తామరపల్లి
సింగవరం
సింగవరం కొత్తూరు
అంజలం
ఉసురుపుట్టు
నిమ్మలపాలెం
గడ్డిబండ
ములుసుబండ
శీకాయబండ
బుసిబండ
పొలమబండ
చీమలబయలు
వండ్లమామిడి
జంగంబుడ్డి
ముంతమామిడి
నగ్రహారం
బెముడిచట్రు
లక్కవరం
మచ్చలమామిడి
గున్నమామిడి
మేడిమబండ
రాయిపాలెం
తాటిబండ
నడిమిపాలెం
కపసుపాడు
దొవరపల్లి
పాలమామిడి

చింతపల్లి మండలం

పెద్దబరడ గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


నందివాడ కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన గుడివాడ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 739 ఇళ్లతో, 2450 జనాభాతో 1176 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1221, ఆడవారి సంఖ్య 1229. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 704 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589289[1].పిన్ కోడ్: 521321 , ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08674.
గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తు [2]
సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, హనుమాన్ జంక్షన్, పెడన, ఏలూరు
సమీప మండలాలు
గుడివాడ, పెదపారుపూడి, ఉంగుటూరు, బాపులపాడు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నందివాడలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
వెంట్రప్రగడ, గుడివాడ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: 43 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల జనార్ధనపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గుడివాడలోనూ, హయగ్రీవ జూనియర్ కాలేజి, రుద్రపాక, శాఖా గ్రంథాలయం కూడా ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గుడివాడలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
శ్రీ వేములపల్లి నాగయ్య జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఈ పాఠశాలలో 1991-2-92 లో 10వ తరగతి చదివిన విద్యార్థులు 2016,మే-8వతేదీ ఆదివారంనాడు, రెండున్నర దశాబ్దాల తరువాత, కుటుంబాలతో సహా, ఈ పాఠశాల ఆవరణలో కలుసుకొని తమ పూర్వ స్మృతులను కలబోసుకున్నారు. [4]
గ్రామములోని మౌలిక సదుపాయాలు
వంట గ్యాస్ సౌకర్యం
భారత గ్యాస్:- నందివాడ గ్రామములో బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా సమీపంలో, వి.కె. రహదారి ప్రక్కన, ఈ కంపెనీ కార్యాలయం నెలకొల్పినారు. ఈ కంపెనీ గోడౌనుని గుడివాడ మండలంలోని బిళ్ళపాడు గ్రామంలో ఉంది. [2]
బ్యాంకులు
బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా:- గ్రామములోని ఈ బ్యాంకు శాఖ 33వ వార్షికోత్సవం, 2015,సెప్టెంబరు-21వ తేదీనాడు నిర్వహించారు. [3]
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ ఆనందీశ్వరస్వామివారి ఆలయం
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం
ఈ గ్రామానికి చెందిన కీ.శే. అర్జున్ రెడ్డి, ఈ మఠానికి 1.5 ఎకరాల భూమిని విరాళంగా అందజేసి, ఆయన జీవితపర్యంతం, ఈ మఠంలో స్వామివారి ఆరాధన మహోత్సవాలను నిర్వహించారు. ఆయన తదనంతరం, మాజీ సర్పంచి శ్రీ దేశిరెడ్డి రామమోహనరెడ్డి మరియు శ్రీ రామకోటిరెడ్డి సోదరులు ఆ పవిత్ర కార్యాన్ని తమ భుజస్కందాలపై వేసుక్కొని ప్రతి సంవత్సరం ఆరాధనోత్సవాలను నిర్వహించుచున్నారు. [5]
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
మండలంలోని గ్రామాలు

జనాభా
జనాభా (2011) - మొత్తం 	36,924 - పురుషులు 	18,491 - స్త్రీలు 	18,433

జనాభా (2001) - మొత్తం 	40,989 - పురుషులు 	20,577 - స్త్రీలు 	20,412

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:[3]

భూమి వినియోగం
నందివాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 161 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 3 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1010 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 3 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1010 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నందివాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 1010 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
నందివాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, పెసలు,కాయగూరలు
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జూన్-14; 26వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,సెప్టెంబరు-22; 26వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2016,మే-9; 1వపేజీ.
[5] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2016,మే-17; 2వపేజీ.

నందివాడ నుండి కాకినాడ కి ఎంత దూరం?