Main Page
ఈ కథనంలో ముజఫర్ అలీ దర్శకత్వం వహించిన 1981 చలన చిత్రం గురించి వివరించబడింది.  2006లో, ఇదే పేరు మరియు అంశంతో ఒక చలన చిత్రానికి J.P. దత్తా దర్శకత్వం వహించాడు, దీనిలో ఐశ్వర్యరాయ్ మరియు అభిషేక్ బచ్చన్‌ను నటించారు, ఉమ్రావ్ జాన్ (2006) చలన చిత్రం చూడండి.

ఉమ్రావ్ జాన్  (ఉర్దూ: امراؤ جان, హిందీ: उमराव जान) అనేది ముజఫ్ఫర్ అలీ దర్శకత్వం వహించిన ఒక 1981 బాలీవుడ్ చలన చిత్రం. ఈ చిత్రాన్ని ప్రఖ్యాత లక్నోలోని వేశ్య ఆధారంగా మిజ్రా హాదీ రుస్వా రాసిన ఉర్దూ నవల ఉమ్రావ్ జాన్ అదా  (1905) ఆధారంగా నిర్మించారు. ఈ చలన చిత్రంలో ప్రధాన పాత్రల్లో నటి రేఖ మరియు ఫారుఖ్ షేఖ్ లు నటించారు.
ఇతివృత్తం
1840 సంవత్సరంలో, అమిరాన్ (సీమా సాత్యు) అనే పేరు గల ఒక చిన్న అమ్మాయిని ఆమె పొరుగుఇంటిలో నివసిస్తున్న వ్యక్తి దిలావార్ ఖాన్ (సతీష్ షా) ఔద్, ఫైజాబాద్ లోని తన కుటుంబం నుండి అపహరించి, లక్నోలో ఒక వేశ్యాగృహం కలిగిన మేడమ్ ఖానుమ్ జాన్ (షౌకత్ కైఫీ)కు విక్రయిస్తాడు, ఇక్కడ ఆమె వేశ్యలకు (తవాయిఫ్) శిక్షణ ఇస్తుంది. ఉమ్రావ్ జాన్‌గా పేరు మార్చిబడిన అమిరాన్ చదవడం, రాయడం, నాట్యం చేయడం, పాడటం మరియు ధనవంతులైన పురుషులను అలరించడం నేర్చుకుంటుంది. ఆమె సాధారణ వేశ్య కాదు, పురుషుని యొక్క ధనం మరియు అభిరుచిని దోచుకోవడానికి శిక్షణ పొందిన ఒక సభ్య మహిళ.
యుక్త వయస్సుకు చేరుకున్న జాన్ (రేఖ) నవాబ్ సుల్తాన్ (ఫారూఖ్ షేఖ్) దృష్టిలో పడుతుంది మరియు వారిద్దరూ ప్రేమలో పడతారు. కాని నవాబ్ తన కుటుంబాన్ని సంతోషపెట్టడానికి పెళ్లి చేసుకుంటాడు మరియు ఉమ్రావ్ మనస్సు ముక్కలవుతుంది.
ఆమె ఒక సాహస బందిపోటు నాయకుడు ఫాయిజ్ ఆలీ (రాజ్ బబ్బర్)ను కలుసుకుంటుంది, అతను ఆమెను కష్టపడి గెలుచుకుంటాడు. ఆమె తన దేవుడిగా భావించి, పెళ్లి చేసుకుని, తన వేశ్య వృత్తిని విడిచిపెట్టాలని భావిస్తుంది. కాని స్థానిక పోలీసులు ఆమె ప్రేమికుడిని హతమార్చి, ఆమెను ఒంటరిగా వదిలివేస్తారు, దీనితో ఆమె తప్పని పరిస్థితిలో మళ్లీ పాత జీవితాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.
కొద్దికాలం తర్వాత, బ్రిటీష్‌వారు లక్నో నగరంపై దాడి చేస్తారు మరియు ఉమ్రావ్ జాన్‌తో సహా అక్కడ నివాసులు పారిపోవాల్సి వస్తుంది. ఉమ్రావ్ యొక్క శరణార్థుల సమూహం లక్నోకు సమీపంలోని ఒక చిన్న గ్రామంలో బస చేస్తారు. నివాసులు ఆ వేశ్యను పాడుతూ, నృత్యం చేయాలని అడుగుతారు. ఉమ్రావ్ ఆ ప్రాంతాన్ని గమినించి, తన నగరం, ఫైజాబాద్, తన కుటుంబం నుండి ఆమెను అపహరించిన ప్రాంతంగా గుర్తిస్తుంది. ఆమె అపహరించబడిన సమయంలో చాలా చిన్న వయస్సు కనుక ఆ విషయాలు అన్నింటిని ఆమె మరిచిపోతుంది, ప్రస్తుతం ఆ విషయాలు అన్ని జ్ఞాపకం వస్తాయి.
ఆమె స్వంత ప్రజలే ఆమెను ఒక పరాయి వినోదం కలిగించే వ్యక్తిగా భావించడంతో ఆమె విచార సంవేదనలకు ఒక రహస్య సూచనగా యే... క్యా జగే హాయ్ దోస్తో .... యే కౌన్ సా దయార్ హై ... ? -- ఈ ప్రాంతం ఏమిటి, స్నేహితులారా? -- పాటను గానం చేస్తుంది. తర్వాత, ఆమె చనిపోయిందని బావిస్తున్న ఆమె తల్లి మరియు సోదరుడిని కలుసుకుంటుంది. ఆమె తల్లి ఆమె తిరిగి కుటుంబంలోకి ప్రవేశించడానికి సంతోషంగా అంగీకరిస్తుంది కాని ఆమె సోదరుడు దానికి వ్యతిరేకిస్తాడు-ఆమె తన వృత్తితో మచ్చ ఏర్పడిందని మరియు కుటుంబంలోకి ప్రవేశించరాదని పేర్కొంటాడు.
చలన చిత్ర ముగింపులో, ఉమ్రావ్ లక్నోలని ప్రస్తుతం ఎడారిగా మారిన మరియు దోచుకోబడిన వేశ్యగృహానికి తిరిగి చేరుకుంటుంది మరియు ఆమె తన వృత్తి మరియు తన కవిత్వం మినహా ఒంటరిగా మిగిలినట్లు తెలుసుకుంటుంది.
విమర్శకుల ఆదరణ
రేఖ తన నటనకు ప్రశంసలు అందుకుంది, కాని బాక్స్ ఆఫీస్ వద్ద ఒక సాధారణ విజయాన్ని మాత్రమే సాధించింది.[1] సహాయ పాత్రల్లో నసీరుద్దీన్ షా, ఫారూఖ్ షేఖ్ , రాజ్ బబ్బర్ మరియు భరత్ భూషణ్‌లు నటించారు. విమర్శకులు జాగ్రత్తగా నిర్మించిన చారిత్రక సెట్టింగ్‌కు అనుకూలంగా ప్రతిస్పందించారు.
సౌండ్‌ట్రాక్‌లను ఖయ్యాం కంపోజ్ చేశాడు మరియు పాటలను షహ్రేయార్ రాశాడు. చలన చిత్రంలో ఆశా భోంస్లే పాడిన పలు పాటలను చలన చిత్ర సంగీతంలో క్లాసిక్‌లు వలె భావిస్తారు: "దిల్ చీజ్ క్యా హై", "జుస్తజూ జిస్కీ థీ", "ఇన్ అంఖోఁ కీ మస్తీ", మరియు " యేహ్ క్యా జగా హై దోస్తో ".
తారాగణం
రేఖ - అమిరాన్
సీమా సాతేయు -చిన్ననాటి అమిరాన్
ఫారూఖ్ షేఖ్ - నవాబ్ సుల్తాన్
నసీరుద్దీన్ షా - గోహర్ మిర్జా
రాజ్ బబ్బర్ - ఫైజ్ ఆలీ
గంజనాన్ జాగిర్దార్ - మౌల్వీ
షౌఖత్ కైఫీ - ఖానుమ్ జాన్
ఉమ్మే ఫార్వా - చిన్ననాటి అమిరాన్
దిన పతాక్ - హుస్సేనీ
ప్రేమ నారాయణ్ - బిస్మిల్లాహ్
భరత్ భూషణ్ - ఖాన్ సాహెబ్
ముక్రీ - పార్నార్ అజీజ్
సతీష్ షా - దరోగా దిలావార్
సిబ్బంది
ఆర్ట్ డైరెక్షన్: ముజఫర్ అలీ, బాన్సీ చంద్రగుప్తా, మాంజూర్
నృత్యం: గోపీ కృష్ణ, కుముడిని లాఖియా [2]
దుస్తుల రూపకల్పన: సుభాషిణి ఆలీ
పురస్కారాలు మరియు నామినేషన్లు
నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ యాక్ట్రెస్-రేఖ
ఫిల్మ్‌ఫేర్ బెస్ట్ డైరెక్టర్ అవార్డ్-ముజాఫార్ ఆలీ
ఫిల్మ్‌ఫేర్ బెస్ట్ మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ అవార్డ్-ఖయ్యాం
ఫిల్మ్‌ఫేర్ నామినేషన్ ఫర్ బెస్ట్ యాక్ట్రెస్-రేఖ[3]
చలన చిత్రంలో 1981 పాటలు

రానా షేక్‌చే 2003 నాటకం
ఉమ్రావ్ జాన్ అదా</i>కు రానా షేక్ దర్శకత్వం వహించారు మరియు కథాంశాన్ని ప్రముఖ కవి జోహ్రా నిగాహ్ రచించారు. ఈ నాటకాన్ని ముందుగా జీయో టివీలో విడుదల చేశారు. తారాగణం: అమ్నా బానో, షబ్బీర్ జాన్, బుష్రా అన్సారీ, ఫైసల్ కురేషీ, హుమాయున్ సీడ్, అడ్నాన్ సిద్దిక్యూ, సాదియా ఇమామ్, బాదర్ ఖాలిల్, మొహమ్మద్ అస్లామ్, జంషెడ్ అన్సారీ, ఇమ్రాన్ అబ్బాస్, ఆతిఖ్ ఓదో మరియు షాకీల్. అతిథి పాత్రలు: మీరా, రేషమ్ మరియు జియా ఆలీ
దర్శకుడు: రానా షేక్ దుస్తుల రూపకల్పన: బంటో కాజ్మీ, అస్మా అక్బర్
నగల రూపకల్పన: రెహనా సెహ్గల్
నృత్యం: నిగాట్ చౌదరీ
J.P. దత్తా 2006 రీమేక్

ఉమ్రావ్ జాన్ యొక్క ఒక రీమేక్ 3 నవంబరు 2006న విడుదలైంది. దీనిని J.P. దత్తా దర్శకత్వం వహించాడు మరియు దీనిలో ఉమ్రావ్ జాన్ వలె ఐశ్వర్యరాయ్, ఫాయిజ్ అలీ వలె సునీల్ షెట్టీ, పురు రాజ్ కుమార్ వలె గౌహార్ మిర్జా మరియు నవాబ్ సుల్తాన్ వలె అభిషేక్ బచ్చన్‌లు నటించారు. షాబనా ఆజ్మీ మేడమ్ ఖానమ్ జాన్ వలె కనిపించింది (ముఖ్యంగా, చలన చిత్రం యొక్క యదార్థ సంస్కరణలో అజ్మీ యొక్క తల్లి, షౌకత్ కైఫీ మేడమ్ ఖానుమ్ జాన్ పాత్ర పోషించింది) . సంగీతాన్ని అనూ మాలిక్ అందించాడు మరియు పాటలను జావెద్ అక్తర్ రాశాడు. ఈ సినిమా అనేక విమర్శలకు ఎదురైంది. ఉర్దూ భాష సరిగా మాట్లాడలేని సినీ నటీ నటులు తమ పాత్రలకు న్యాయం చేకూర్చలేక పోయారు. జే.పీ.దత్తా ఈ సినిమా ఫ్లాప్ వాళ్ళ తీవ్ర నిరాశకు గురయ్యాడు.
సూచికలు

బాహ్య లింకులు
 on IMDb
సూచికలు
వర్గం:హిందీ-భాషా చలనచిత్రాలు
వర్గం:1981 సినిమాలు
వర్గం:భారతీయ చలనచిత్రాలు
వర్గం:బాలీవుడ్
వర్గం:నవల ఆధారంగా తీసిన సినిమాలు

ఉమ్రావ్ జాన్

ముజఫ్ఫర్ అలీ దర్శకత్వం వహించిన మొదటి చిత్రం ఏది?


పొట్టేలు అంటే మగ గొర్రె .ఏట, పొట్లి అనికూడా ఆంటారు. మాంసాలలో లేతపొట్టేలు మాంసానికి మంచి గిరాకీ ఉంటుంది. గొర్రెలు నాలుగు కాళ్ళు కలిగిన క్షీరదాలు (పాలిచ్చే జంతువులు). వీటిని చాలా దేశాల్లో జీవనాధారం (బతుకు తెరువు) కోసం పెంచుతారు. వీటి ద్వారా లభించే ఉన్ని, మాంసం మొదలైన ఉత్పత్తుల ద్వారా ఆదాయాన్ని సంపాదిస్తారు. ఆస్ట్రేలియా దేశం గొర్రె మాంసానికి, ఉన్నికి ప్రసిద్ధి. మన దేశంలో యాదవులు (గొల్లలు) కులవృత్తిగా వీటిని పెంచుతారు.ఇవి క్షీరదాలు. వీటిని పల్లెల్లో ఎక్కువగా పెంచుతారు. వీటిని మాంసం కొరకు ఎక్కువగా పెంచుతారు. వీటి నుండి అరుదుగా పాలు కూడా తీస్తారు. వీటిలో కిన్ని ఉన్ని గొఱ్ఱె లుంటాయి. వీటిని ఉన్ని కొరకు పెంచుతారు. ఈ ఉన్నితో కంబళ్ళు నేస్తారు. మగ గొఱ్ఱెను పొట్టేలు అంటారు. దీనికి కొమ్ములుంటాయి. ఆడ గొఱ్ఱెలకు కొమ్ములుండవు. కాని అరుదుగా కొన్ని గొఱ్ఱెలకు కొమ్ములుంటాయి. అలాంటి ఒక గొఱ్ఱెను చిత్రంలో చూడ వచ్చు. వీటిని గొల్లలు ఎక్కువగా పెంచుతారు.
బలి పశువు
ఆహారం కోసము మరియు మొక్కుల రూపంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిరోజూ వేల పొట్టేళ్లు బలి అవుతున్నాయి. సహజంగా కోడి,మేక,గొర్రె,పొట్టెల్లను అమ్మవారి గుడి ముందు మొక్కు తీర్చుకోవటానికి బలి ఇస్తారు.
సంకరజాతి పొట్టేళ్లు
ప్రపంచం లోనే మొదటిసారిగా డాలీ అనే పొట్టేలను జన్యు పరివర్తన పద్ధతిద్వారా శాస్త్రవేత్తలు సృష్టించారు. డాలి అనే పేరు గల గొర్రె పిల్లను, క్లోనింగ్ అనే పద్ధతి ద్వారా పెద్ద గొఱ్ఱె నుంచి తీసిన జీవకణం ద్వారా 5 జూలై 1996 నాడు పుట్టించారు.
పొట్టేలు మాంసంతో చేసే వంటకాలు
మటన్ బిరియానీ
దమ్ బిరిమానీ
కబాబ్స్ (అచ్చ తెలుగులో వట్టి చియ్యలు అని కూడా అంటారు)
మటన్ మొగలాయి
పత్థర్ కా గోష్త్
గొఱ్ఱెలకు సంబందించిన సామెతలు

గొల్ల వాడు గొఱ్ఱెపిల్లను సంకలో పెట్టుకొని ఊరంతా వెతికాడట
వాడి దంతా గొఱ్ఱె దాటు వ్వవహారం
 కర్ర లేని వాడిని గొఱ్ఱె అయినా కరుస్తుంది.
గొఱ్ఱె తోక బిత్తెడే
జీత బత్యం లేకుండా ..... తోడేలు గొఱ్ఱెలను కాస్తా నన్నదట.
గొఱ్ఱెల గోత్రాలు గొల్ల వాని కెరుక.
గొఱ్ఱె కసాయి వాడినే నమ్ముతుంది.

ఇవి కూడా చూడండి
పొట్టేలు పున్నమ్మ, తెలుగు సినిమా
చిత్రమాలిక

గొర్రెల మంద. నాగార్జున సాగర్ రోడ్డులో తీసిన చిత్రము
భారత దేశంలో ఒక పొట్టేలు
కొమ్ములున్న గొర్రె
 పొట్టేలు

యితర లింకులు

 (Queensland)

 (UK)

, all articles available free online
View the  in Ensembl
వర్గం:క్షీరదాలు
వర్గం:జంతు శాస్త్రము
వర్గం:పెంపుడు జంతువులు

గొర్రె శాస్త్రీయ నామం ఏమిటి?


సఫియ్యా బింత్ హుయాయ్ : (Arabic: صفية بنت حيي) (c. 610 – c. 670) ముహమ్మద్ ప్రవక్త గారి భార్య. ప్రవక్త యొక్క అందరి భార్యలవలె ఈవిడకి కూడా "విస్వాసుల యొక్క తల్లి" అనే బిరుదు ఉంది. బను నాదిర్ అనే యూదు తెగకు చెందిన వనిత. యుద్ధంలో బానిసగా పట్టుబడిన ఈవిడని ముహమ్మద్ ప్రవక్త భార్యగా స్వీకరించారు. ప్రవక్త మరణాంతరం, ఇస్లాం రాజకీయాలలో ప్రముఖపాత్ర పోషించారు.
ప్రారంభ జీవితం
సఫియ్యా బనునాదిర్ అనే యూదు తెగ నాయకుడైన హుయాయ్ ఇబ్న్ అక్తబ్ యొక్క కుమార్తె. తల్లి బర్ర బింత్ సమావల్ బను కురేజా తెగకు చెందిన వనిత. చరిత్ర ఆధారం ప్రకారం, ఈమె వివాహం సల్లం ఇబ్న్ మిష్కంతో జరిగి తరువాత ఇరువురు విడాకులు తీసుకున్నారు.[1]
క్రీ.శ 625 లో మదీనా నుండి బను నాదిర్ తెగను వేలివేయడంతో, తన కుటుంబం మదీనా దగ్గర ఖైబర్ అనే ప్రాంతంలో ఒక ఒయాసిస్ వద్ద స్థిరాపడ్డారు.[1] తండ్రి మరియు సోదరుడు మక్కన్ మరియు బెడోవిన్ దళాలతో కలిసి ప్రవక్త పై కందక యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. అయితే ఈ యుద్ధంలో మక్కన్లు వెనుతిరగడంతో బను కురేజా తెగవారు యుద్ధంలో పట్టుబట్టారు.
క్రీ.శ 627 లేదా 628 లో సఫియ్యా వివాహం రెండవసారి బను నాదిర్ యొక్క కోశాదికారి అయిన కెనాన్ ఇబ్న్ అల్ రబీతో జరిగింది. అప్పుడు తన వయస్సు 17.[1] సఫియ్యా ఒకరోజు
ఆకాశం నుండి చందమామ రాలి తనవడిలో పడినట్టు కలగన్నారు. అయితే ఈ విషయం తన భర్తతో చెప్పగా అయన ఈ కల సారంశం తన వివాహం తిరిగి గొప్ప యోదునితో అవుతుంది అని ఆగ్రహించి ముఖంపై చేయిచేసుకున్నారు, ఫలితంగా ముఖంపై ఒక ఘాటు పడింది. ప్రవక్త మొదటిసారి సఫియ్యాను చూసిన మొదటిసారి అడుగగా సఫియ్యా తనకలను మరియు జరిగిన ఉదంతాన్ని వివరిచారు.[2][3]
ఖైబర్ యుద్ధం
మే 629 లో ముస్లిం సైన్యం వద్ద (బనూ నాదిర్ సహా) అనేక యూదు తెగలను ఖైబర్ యుద్ధంలో ఓడించారు. యూదులు లొంగిపోయారు, మరియు వారి వార్షిక ఉత్పత్తిలో సగం ఇచ్చే షరతు మీద ఖైబర్ లో ఉండేందుకు అనుమతి పొందారు. ఖైబర్ ప్రాంతం ముస్లింల ఆధీనంలోకి వచ్చింది.[4] యుద్ధ బందీగా దియ ఇబ్న్ ఖలీఫా ఉన్న సఫియ్యాను ప్రవక్త భార్యగా స్వీకరించారు.[4]
ప్రవక్తతో వివాహం
మొదటిలో ప్రవక్త అనుచరులు సఫియ్యాను భార్యగా పరిగణించాల లేదా బందీగా పరిగణించాలా అని మదనపడ్డారు.అయితే ప్రవక్త సఫియ్యాను ఇస్లాం స్వీకరించ మనటంతో అనుచరులు భార్యగా పరిగణించి "విస్వాసుల తల్లి"గా గౌరవించారు. సఫియ్యాకు పిల్లలు పుట్టలేదు.[5]
ఇస్లాం స్వీకరించినప్పటికీ, ప్రవక్త భార్యలు సఫియ్యా యొక్క యూదు మూలాలను ఆటపట్టిస్తూ ఉండేవారు. అంతే కాకుండా ఇస్లాం పట్ల తన విధేయతను శంకించారు మరియు యుద్ధంలో తన కుటుంబసభ్యుల మరణాలకు ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుంది అని అనుమానపడేవారు.[6] ఈ అనుమానాల పట్ల ప్రవక్త మరియు ఉమర్ అసంతృప్తి ప్రకటించి ఇస్లాం పట్ల సఫియ్యా విధేయత స్వచ్ఛమైనదిగా ప్రకటించారు.[1][2]
సఫియ్యా యూదు మూలాలను గురుంచి మాట్లాడుతూ ప్రవక్త ఇలా అన్నారు "నీ పట్ల ఎవరైనా వివక్ష చూపితే నీ భర్త ముహమ్మద్ ప్రవక్త అని మరియు నీ తండ్రి ప్రవక్త అరాన్ అని మరియు బాబాయి ప్రవక్త మూసా అని ఈ విషయంలో నువ్వు వాళ్ళకన్నా గోప్పదానివి అనిచెప్పు".[2]
ప్రాముఖ్యత
క్రీ.శ 656 లో సఫీయ్యా ఖలీఫాగా ఉత్మాన్ ఇబ్న్ అఫ్ఫన్ ను బలపరిచారు. ఖలీఫా నిర్బంధంలో ఉన్నకాలంలో ఉత్మాన్ కు తన నివాసం మరియు ఉత్మాన్ నివాసం మధ్యలో ఉన్న చిన్న ద్వారం ద్వారా ఆహారం అందించారు.[1]
670 లేదా 672 లో మువయ్యా ఖలీఫాగా ఉన్నకాలంలో మరణించారు. మృతదేహాన్ని జన్నత్ అల్ బకిలో చేశారు.[7] మరణించేనాటికి తనవద్ద 100,000 దిర్హంల ఆస్తి ఉండేది. వీలునామా ప్రకారం మరణాంతరం ఇందులో ముడువంతులు తన చెల్లెలి యొక్క కొడుకుకు చెందింది. ఖలీఫా మువయ్యా తన నివాసాన్ని 180,000 దిర్హాలు పెట్టి ఖరీదు చేసారు.
తన కలను అందరు అద్భుతంగా పరిగణించారు. తన వ్యధ మరియు బాధలు సూఫీలపై ప్రభావం చూపాయి. సఫియ్యా వివరించిన ప్రవక్త సంప్రదాయాలు అన్ని హదిత్ లలో స్థానంపొందాయి. తన జీవితంలోని చాలా సంఘటనలు తరువాతి కాలంలో ఇస్లామిక్ న్యాయలో అంశాలు పరిశీలించాటానికి చాలా ఉపయోగపడ్డాయి.[1]
మూలాలు

వర్గం:601 జననాలు
వర్గం:661 మరణాలు
వర్గం:ముహమ్మద్ కుటుంబ వారసులు
వర్గం:ముహమ్మద్

సఫియ్యా బింత్ హుయాయ్

సఫియ్యా బింత్ హుయాయ్ ఎక్కడ జన్మించింది?


నలంద (Nālānda) భారత దేశమందు ప్రస్తుత బీహరు రాష్ట్రంలో గల ప్రాచీన విశ్వవిద్యాలయం. నలందా అంటే సంస్కృతంలో జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది అని అర్ధం. నలందా అనే సంస్కృత పదం నలం (అనగా కమలము అనిఅర్ధం, కమలం జ్ఞానికి చిహ్నం) మరియూ ద (అంటే ఇవ్వడం) అనే రెందు పదాల కలయుక ద్వారా పుట్టింది.[2] చైనా తీర్థయాత్రీకుడైన హ్యూయన్ త్సాంగ్[3] నలందా పదానికి వివిధ వివరణలు ఇచ్చాడు. ఒక వివరణ ప్రకారం నలందకు ఆ పేరు మామిడి తోపు మధ్యన ఉన్న చెరువులో నివసించే నాగుని వలన వచ్చింది. హ్యూయన్ త్సాంగ్ సమ్మతించిన రెండవ వివరణ ప్రకారం ఒకప్పుడు బోధిసత్వుని రాజధాని ఇక్కడ ఉండేదని, ఆయన నిరంతర దానాలు చేసేవాడని అందుకే నలందా అన్న పేరు వచ్చిందని వివరించాడు.
ఇది పాట్నాకు ఆగ్నేయంగా 55 మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. ఈ విశ్వవిద్యాలయం క్రీ.శ. 427 నుంచి క్రీ.శ. 1197 వరకూ బౌద్ధ విజ్ఞాన కేంద్రంగా ఉండేది. పాక్షికముగా పాల వంశము యొక్క పాలనలో ఉంది.[4][5] ఇది లిఖిత చరిత్రలో ప్రపంచంలోని తొలి విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటి."[5] నలంద  అక్షాంశరేఖాంశాల వద్ద ఉంది. అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్‌హాం నలందను బారాగావ్ గ్రామముగా గుర్తించాడు[6].
తారానాధుడను చరిత్రకారుడీ స్థలమున శారిపుత్తుడను భిక్షువు జన్మించెననియు, నాతని చైతన్యమును జేరి అశోకుడు చక్రవర్తి యొక ఆలయమును నిర్మించెనని వ్రాసి యున్నాడు. హ్యూన్ ష్వాంగ్ అనునాతడు శక్రాదిత్యుడను రాజు నాలందాసంఘారామమును నిర్మించెననియు, ఆతనికి పిమ్మట రాజ్యమేలిన బుధగుప్త, తధాగతగుప్త, బాలాదిత్య, వజ్ర అనువారు లిచట అనేక భవనములను నిర్మించెనారని వ్రాసియున్నాడు. అటుపై నింకొకరాజీయారామములచుట్టు నొక గోడను గట్టించి అందొక ద్వారమును వేయించెను. ఇచ్చటి ఆచార్యులలో నాగార్జున, అశ్వఘోష, వసుబంధ, దిజ్ఞాగ, కమలశీల, సంఘభద్ర, శాంతరక్షిత, వీరదేవ, మంజుశ్రీదేవ మున్నగువారల పేరులు వినవచ్చుచున్నవి.
బుద్ధుని కాలములో నలందా (క్రీ.పూ.500)

బుద్ధుడు చాలా సార్లు నలందా చుట్టు పక్కల ప్రాంతంలో తిరిగాడని, అక్కడ కొన్ని రోజులు ఉన్నాడని అంటారు. బుద్ధుడు అనేక పర్యాయములు నలందలో ఉన్నాడని చెప్పబడింది. ఆయన నలందను సందర్శించినప్పుడు సాధారణముగా పావారిక యొక్క మామిడితోపులో బస చేసేవాడు మరియు అక్కడ ఉండగా ఉపాళీ-గహపతి మరియు దీఘాతపస్సీలతో చర్చలు జరిపేవాడు[7], కేవత్తతో[8] మరియు అసిబంధకపుత్తతో కూడా అనేక చర్చలు జరిపినట్టు తెలుస్తున్నది[9].
బుద్ధుడు మగధ గుండా తన చివరి యాత్రలో నలందను సందర్శించాడు. సారిపుత్త, తను చనిపోయే కొద్దికాలము ముందు ఇక్కడే బుద్ధుని యెడల తన విశ్వాసమును పునరుద్ఘాటిస్తూ సింహ ఘర్జన చేశాడు.[10]. రాజ్‌గిర్ (రాజగృహ) నుండి నలందకు వెళ్ళే మార్గము అంబలత్తికా గుండా వెల్తుంది.[11] అక్కడి నుండి ఆ మార్గము పాట్నా (పాతాలీగామా) వరకు వెళ్ళేది.[12]. రాజగృహకు, నలందకు మధ్యన బహుపుత్త చేతియ ఉంది.[13].
కేవత్త సుత్త ప్రకారం[14], బుద్ధుని కాలానికే నలంద ప్రాముఖ్యత కలిగి నిండు జనాభాతో వృద్ధి చెందుతున్న నగరం. అయితే ఆ తరువాత చాలా కాలానికి గానీ విద్యాకేంద్రముగా అభివృద్ధి చెందలేదు. సమ్యుత్త నికాయ లోని[15], ఒక రికార్డులో నలంద బుద్ధునికాలములో తీవ్ర క్షామానికి గురైనదని నమోదు చేయబడింది. బుద్ధుని కుడిభుజము వంటి ఆయన శిష్యుడైన సారిపుత్త నలందలోనే పుట్టి, ఇక్కడే మరణించాడు.[4]
నలందా, సొన్నదిన్న యొక్క నివాస స్థలము[16]. ఒకప్పుడు జైనమత కార్యకలాపాలకు కేంద్రమైన నలందలో మహావీరుడు అనేక పర్యాయములు బసచేసినాడని పేర్కొనబడింది. మహావీరుడు నలందలో ఉన్నపవపురిలో మోక్షాన్ని పొందినట్టుగా భావిస్తారు. (అదేకాక జైనమతంలోని ఒక తెగ ప్రకారం, మహావీరుడు నలంద సమీపాన ఉన్న కుందల్‌పూర్ లో జన్మించాడు).
అశోకుడు (క్రీ.పూ.250) ఇక్కడ ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాడని చెబుతారు[4]. టిబెట్ మూలాల ప్రకారం, నాగార్జునుడు నలందా విశ్వవిద్యాలయములో బోధించాడు[17].
పుట్టుక, నిర్మాణము
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం నలందా విశ్వ విద్యాలయము గుప్తరాజుల, ముఖ్యంగా కుమార గుప్త, సహాయంతో క్రీ.శ. 450 లో నిర్మించబడింది.[4]
నలందా వర్ణన
.
నలందా ప్రపంచంలోనే మొట్ట మొదటి ఆవాస విశ్వవిద్యాలయము, అంటే ఈ విద్యాలయంలో విద్యార్థుల కొరకు వసతి గృహాలు ఉండేవి. ఇందులో సుమారుగా 10,000 మంది విద్యర్థులూ 2,000 మంది బోధకులూ ఉండేవారు. పెను గోడ మరియూ ద్వారములతో ఈ విశ్వ విద్యాలయము 'అతి ఘనమైన కట్టడము' గా గుర్తించబడింది. నలందాలో ఎనిమిది ప్రత్యేక ఆవరణలు, పది గుళ్ళూ, మరియూ ఎన్నొ ధ్యాన మందిరాలు, తరగతి గదులు ఉండేవి. ఆవరణలో కొలనులు, ఉద్యాన వనాలు ఉండేవి. గ్రంథాలయం ఒక తొమ్మిది అంతస్తుల భవనము. ఇందులో ఎన్నొ గ్రంథాల ములాలు ఉన్నాయి. నలందా విశ్వ విద్యాలయంలో బోధింపబడే విషయాలు ప్రతి విజ్ఞాన శాఖనూ స్పర్శించాయు. నలందా విద్యార్థులనూ, బొధకులనూ కొరియా, జపాన్, చైనా, టిబెట్, ఇండోనేషియా, పర్షియా, మరియు టర్కీ వంటి దేశాల నుండి ఆకర్షించింది.[5] తాంగ్ వంశానికి చెందిన చైనా తీర్థ యత్రీకుడు హ్యుయాన్ త్సాంగ్ 7 వ శతాబ్ధపు నలందా విశ్వ విద్యాలయం గురించి వివరాలు సంగ్రహ పరిచాడు. ఈ విద్యాలయమున విశ్వవిఖ్యాతమగు నొక భాండాగారముండెడిది. ఇక్కడ రత్నసాగర, రత్నోదధి, రత్న రంజక అను మూడు భవనములలో నుండెడిదట. రత్నోదధియను తొమ్మిది అంతస్తుల భవనమందు ప్రజ్ఞాపారమితా సుత్రము మున్నగు బౌద్ధ గ్రంథములుండెడివి.[18]
బౌద్ధం మీద ప్రభావము
క్రీ.శ. 9 - 12 వ శతాబ్దంలో ప్రజ్వరిల్లిన టిబెటన్ బౌద్ధత్వం (వజ్రాయన) నలందా బోధకులనుండి, సంప్రదాయాల నుండి ఉద్భవించింది. వియత్నాం, చైనా, కొరియా, మరియు జపాన్ లలో అనుసరించే మహాయాన బౌద్ధం పుట్టుక కూడా ఈ విశ్వ విద్యలయ ప్రాంగణంలోనే జరిగింది. థెరవాడ బౌద్ధం కూడా నలందాలో బోధించబడింది. కానీ థెరవాడ బౌద్ధానికి నలందా గట్టి కెంద్రం కాకపొవడం వల్ల, తరువాతి అభివృద్ధి ఇక్కడ జరగలేదు.
పతనం
క్రీ.శ. 1193 సం.లో నలందా విశ్వవిద్యాలయ సముదాయాన్ని, భక్తియార్ ఖిల్జీ నాయకత్వములో తురుష్క సేనలు దండెత్తి కొల్లగొట్టాయి. ఈ సంఘటన భారతదేశములో బౌద్ధం యొక్క క్షీణతకు మైలురాయిగా భావిస్తారు. నలందను కొల్లగొట్టే ముందు ఖిల్జీ అక్కడ ఖురాన్ యొక్క ప్రతి ఉందా అని వాకబు చేశాడని చెబుతారు. 1235లో టిబెట్ అనువాదకుడు ఛాగ్ లోట్స్‌వా నలందను సందర్శించినపుడు కొల్లగొట్టబడి జీర్ణవస్థలో ఉన్నప్పటికీ కొద్దిమంది బౌద్ధ భిక్షువులతో పనిచేస్తూ ఉంది. గణితము, ఖగోళశాస్త్రము, రసాయన శాస్త్రం స్వరూపశాస్త్రం మొదలగు శాస్త్రాలలో ప్రాచీన భారతీయ విజ్ఞానము అకస్మాత్తుగా అంతరించిపోవడానికి నలంద విశ్వవిద్యాలయ నాశనము మరియు ఉత్తర భారతదేశమంతటా ఇతర దేవాలయాలు మరియు ఆశ్రమాల నాశనమే కారణమని అనేకమంది చరిత్రకారులు భావిస్తారు.[19] దండయాత్రల ప్రధాన మార్గమున ఉన్న దృఢమైన సేన వంశము (సేన) సన్యాసాశ్రమాలన్నీ కూలగొట్టబడినవి. ప్రధాన మార్గమున లేని కారణమున నలందా మరియు బుద్ధగయ మిగిలినవి. ప్రధాన మార్గమున లేని, ఉత్తర బెంగాల్ లోని జగద్దలా ఆశ్రమం వంటి అనేక ఆశ్రమాలు ఏ మాత్రము హానిలేకుండా ఉండి వృద్ధి చెందినవి.ఈ నలంద విద్యాలయంలో ఉపాధ్యాయుల నిర్లక్ష్యంగా ఉండటం
అవశేషాలు
అనేక జీర్ణావస్థలో ఉన్న కట్టడాలు ఇంకా మిగిలే ఉన్నాయి. దగ్గరలో ఒక హిందూ దేవాలయమైన సూర్య మందిరం ఉంది. తెలిసిన మరియు త్రవ్వకాలు జరిపిన అవశేషాలు 150,000 చదరపు మీటర్ల మేరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. హువాన్ త్సాంగ్ యొక్క వర్ణన ప్రకారం నలందా విస్తృతిని, ఇప్పటి వరకు త్రవ్వకాలు జరిపిన ప్రాంతాన్ని పోల్చి అంచనా వేస్తే, ఇంకా 90% శాతం దాకా అవశేషాలు భయల్పడ లేదు. నలంద ఇప్పుడు నిర్వాసితము. ప్రస్తుతం ఇక్కడికి అతి చేరువలోని జనవాస ప్రదేశం బార్‌గాఁవ్ అనే గ్రామము.
1951లో నవ నలందా మహావిహార అను ఒక ఆధునిక పాళీ, (థేరవాద బౌద్ధం) థేరవాద బౌద్ధ అధ్యయన కేంద్రాన్ని ఇక్కడికి దగ్గరలో స్థాపించబడింది. ప్రస్తుతం, ఆ కేంద్రం ఈ పరిసర ప్రాంతాన్ని మొత్తం ఉపగ్రహం ద్వారా శాటిలైట్ ఇమేజింగ్ పద్ధతిలో అధ్యయనం చెయ్యడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. నలందా మ్యూజియంలో అనేక వ్రాతపత్రులు మరియు అనేక త్రవ్వకాలలో దొరికిన వస్థువులను ప్రదర్శించుచున్నది.
పునరుద్ధరణకు ప్రణాళిక
2006, డిసెంబర్ 9న న్యూయార్క్ టైంస్ పత్రిక 1 బిలయన్ డాలర్లు ఖర్చుచేసి ప్రాచీన విశ్వవిద్యాలయమున్నచోటునే పునరుద్ధరించటానికి రూపకల్పన జరుగుతున్న ప్రణాళికను వివరించింది. సింగపూర్ నేతృత్వములో భారత్, జపాన్ మరియు ఇతర దేశాలతో కలసి ఒక కన్షార్షియంగా ఏర్పడి 500 మిలియన్ డాలర్లతో కొత్త విశ్వవిద్యాలయం నిర్మించటానికి, మరో 500 మిలియన్ డాలర్లు దానికి అవసరమయ్యే ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ను అభివృద్ధి చేయటానికి నిధులు సేకరించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది.[5]

పునః ప్రారంభము
భారతదేశంలోని అతి ప్రాచీనమైన విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఒకటైన నలందా విశ్వవిద్యాలయం 2014 సెప్టెంబరు 1, సోమవారము నాడు తిరిగి ప్రారంభమైంది. దాదాపు 800 ఏళ్ల అనంతరం ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో తరగుతులు ప్రారంభం కావడం విశేషం. బీహార్ రాజధాని పాట్నాకు 100 కి.మీ. దూరంలో రాజ్‌గిర్ వద్ద ఈ విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ప్రాచీన విశ్వవిద్యాలయం కూడా రాజ్‌గిర్‌కు సమీపంలోనే వుండేదని చారిత్రక ఆధారాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.భారత ప్రాచీన విజ్ఞానానికి కేంద్రబిందువైన ఈ విశ్వవిద్యాలయం 12వ శతాబ్దంలో విదేశీయుల దాడులతో పూర్తిగా ధ్వంసమైంది. 2006లో అప్పటి రాష్ట్రపతి అబ్దుల్ కలాం సూచనల మేరకు విశ్వవిద్యాలయాన్ని తిరిగి నిర్మించాలని కేంద్రం నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రస్తుతం రెండు కోర్సులను మాత్రమే ఏర్పాటుచేసినట్టు విశ్వవిద్యాలయ వర్గాలు తెలిపాయి. త్వరలో విస్తరణ వుంటుందని వారు వెల్లడించారు.
చిత్ర మాలిక

విశ్వవిద్యాలయాన్ని త్రవ్వితీయక మునుపు నలందా మట్టిదిబ్బలు.
సారిపుత్త స్థూపం ముందువైపు
సారిపుత్త స్థూపం వెనుకవైపు

మూలాలు

బయటి లంకెలు

వర్గం:5వ శతాబ్ద స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ పురావస్తు ప్రదేశాలు
వర్గం:పూర్వపు బౌద్ధ ఆలయాలు
వర్గం:శిధిలాలు
వర్గం:బీహార్
వర్గం:జైనంతో సంబంధమున్న స్థలాలు
వర్గం:భారతదేశ ప్రాచీన విశ్వవిద్యాలయాలు
వర్గం:బౌద్ధ తీర్ధయాత్రలు
వర్గం:బీహార్ రాష్ట్ర నగరములు మరియు పట్టణములు

2018 వరకు తెలంగాణ రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి ఆంద్రప్రదేశ్ ను ఎన్ని సార్లు సందర్శించాడు?


వెంకటాద్రి అప్పారావుపురం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఉంగుటూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన ఉంగుటూరు నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తాడేపల్లిగూడెం నుండి 8 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 303 ఇళ్లతో, 976 జనాభాతో 190 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 488, ఆడవారి సంఖ్య 488. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 341 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588353[2].పిన్ కోడ్: 534166.
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది.  . గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామ చరిత్ర
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
నూజివీడు జమీందారు వెంకటాద్రి అప్పారావు పేరుమీదుగా గ్రామానికి ఆ పేరు వచ్చింది.
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	976 - పురుషుల సంఖ్య 	488 - స్త్రీల సంఖ్య 	488 - గృహాల సంఖ్య 	303

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 929.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 457, మహిళల సంఖ్య 472, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 264 ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.  బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల,  మేనేజిమెంటు కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల   తాడేపల్లిగూడెంలో ఉన్నాయి.  సమీప వైద్య కళాశాల,దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల  ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్ తణుకులోను,ఉన్నాయి.  అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంగుటూరులోను,  ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వెంకటద్రి అప్పరావుపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 27 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 162 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 162 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వెంకటద్రి అప్పరావుపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 162 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
వెంకటద్రి అప్పరావుపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి

మూలాలు

వెంకటాద్రి అప్పారావుపురం

2011 నాటికి వెంకటాద్రి అప్పారావుపురం గ్రామంలో ఓటర్ల సంఖ్య ఎంత?


చింతాడ, విజయనగరం జిల్లా, జామి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,225 - పురుషుల సంఖ్య 	617 - స్త్రీల సంఖ్య 	608 - గృహాల సంఖ్య 	326

మూలాలు

చింతాడ (జామి)

చింతాడ నుండి పొందూరు కి ఎంత దూరం?


ఆగిరిపల్లి కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన నూజివీడు నుండి 21 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3657 ఇళ్లతో, 13283 జనాభాతో 1534 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6751, ఆడవారి సంఖ్య 6532. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1708 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 267. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589111[1].పిన్ కోడ్: 521211, ఎస్.టి.డి-0866.
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]
కృష్ణా జిల్లాలోని మండలాలు, గ్రామాలు
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
అగిరిపల్లె మండలం
అగిరిపల్లె మండలం మొత్తంతో పాటు పట్టణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
గ్రామ భౌగోళికం
[3]
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు
ఈ ఊరు నూజివీడు నుండి 21 కిలోమిటర్లు, విజయవాడ నుండి 30 కిలోమిటర్లు, గన్నవరం (కృష్ణా జిల్లా) నుండి 17 కిలోమిటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ వూరి అక్షాంశ రేఖాంశాలు 16°40'47"N 80°46'58"E

ఆగిరిపల్లి ఒక ప్లాన్ ప్రకారం నిర్మించబడిన గ్రామం. శోభనగిరి లేదా శోభనాచలం అనే కొండను ఆనుకొని ఉన్న గ్రామం చుట్టూరా నలుచదరంగా రోడ్డు ఉంది. ఆ రోడ్డు నాలుగు మూలలా నాలుగు మంటపాలు ఉన్నాయి. వాటిలో పెద్దదైన మంటపాన్ని 'కోట' అంటారు.
సమీప మండలాలు
నూజివీడు, గన్నవరం, బాపులపాడు, మైలవరం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఆగిరిపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. నూజివీడు, గన్నవరం, హనుమాన్ జంక్షన్ నుండే రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 29 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 9, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నూజివీడులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విజయవాడలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
బ్యాంకులు
భారతీయ స్టేట్ బ్యాంక్.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఆగిరిపల్లిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , 8 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.  ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు. ఆరు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
వైద్యసదుపాయo
ప్రభుత్వ హోమియో వైద్యశాల.
ఈ గ్రామములో 25 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతో, 100 పడకల ప్రకృతి వైద్యశాల (నేచురోపతి వైద్య ఆసుపత్రి) నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. స్థలసేకరణ పూర్తికాగానే దీని నిర్మాణం చేపట్టెదరు. [6]
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో ఉలాస బుజ్జి సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
.
గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ప్రార్ధనా స్థలాలు
శ్రీ శోభనాచలపతి స్వామివారు:- ఈ గ్రామంలో వున్న కొండపై శ్రీ శోభనాచలపతి స్వామివారు అనబడే వ్యాఘ్రనరసింహస్వామి. ఈ ఆలయం నూజివీడు జమీందార్లచే నిర్మించబడింది. వూళ్ళో ప్రతి రథసప్తమికి ఈ గ్రామములో విశేషరీతిలో తిరునాళ్ళు, రథోత్సవం జరుపుతారు. ఒక లక్షకు పైచిలుకు జనం ప్రతి ఏటా వస్తారు అని అంచనా. ప్రతి కార్తీక పౌర్ణమికి ఈ ఊరి కొండ మెట్ల మీద దీపాలంకరణ (నెయ్యీ) చేస్తారు.
శ్రీ అన్నపూర్ణా సమేత శ్రీ విశ్వేశ్వరస్వామివారి ఆలయం (శివాలయం):- ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [10]
శ్రీ బాలాత్రిపురసుందరీ సమేత శ్రీ ముక్తేశ్వరస్వామివారి ఆలయం:- స్థానిక మెట్లకోనేరు వద్దగల ఈ ఆలయంలో, ప్రతి సంవత్సరం, చైత్రమాసంలో, వసంత నవరాత్రుల కార్యక్రమం, వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [5]&[10]
శ్రీ కోదండరామాలయం.
శ్రీ వేణుగోపాలస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయ ప్రథమ వార్షికోత్సవం, 2017,ఫిబ్రవరి-15వతేదీ బుధవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. అర్చకులు వివిధ పూజాధికాలను శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా భక్తులకు భారీగా అన్నసమారాధన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. [9]
అగిరిపల్లి గ్రామంలో దుగ్గిరాల రావమ్మ తల్లి తిరునాళ్ళు, ప్రతి సంవత్సరం, మాఘ మాసంలో జరుగును. [3]
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం:- అగిరిపల్లి గ్రామ సమీపంలోని ఎస్.ఎఫ్.ఎస్. పాఠశాల వద్ద, నూతనంగా నిర్మించనున్న ఈ ఆలయ నిర్మాణానికి, 2014, ఆగష్టు-15, శుక్రవారం ఉదయం, శ్రీ రమాసత్యనారాయణస్వామి, గాయత్రి, విశ్వకర్మ, సరస్వతి, విఘ్నేశ్వర, అష్టలక్ష్మి సమేత శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయ శంకుస్థాపన, శాస్త్రబద్ధంగా నిర్వహించారు. అనంతరం మూర్తి, రుద్ర, అష్టదిక్పాల, వాస్తు, నవగ్రహ హోమాలు నిర్వహించారు. మద్యాహ్నం నిర్వహించిన అన్నదాన కార్యక్రమంలో భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [4]
సర్వకార్యసిద్ధి శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా మందిరం:- ఈ ఆలయ పదవ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2017,జులై-5వతేదీ బుధవారంనాడు, ఆలయంలోని స్వామివారికి విశేషపూజలు నిర్వహించినారు. సాయిసప్తాహం, కాకర హారతి, అభిషేకాలు, పలు అలంకారాల అర్చనలు వైభవంగా నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసమారాధన నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమాలకు భక్తులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి, స్వామివారిని దర్శించుకున్నారు. [12]
చర్చి.
సమీప దేవాలయాలు

విజయవాడ - కనకదుర్గ గుడి,
పెనుగంచిప్రోలు, తిరపతమ్మ తల్లి
వేదాద్రి నారసింహ క్షేత్రం
మోపిదేవి
శ్రీకాకుళం (ఘంటసాల) - ఆంధ్ర మహావిష్ణువు క్షేత్రం
కొల్లేటికోట - పెద్దింట్లమ్మ
నెమలి - వేణుగోపాలస్వామి
పెదకళ్ళేపల్లి - నాగేశ్వరాలయం
పురాతనమైన శ్రీ శోభనాద్రి లక్ష్మీనృసింహస్వామివార్ల వేదశాస్త్ర పాఠశాల:
ఈ పాఠశాల ద్వితీయ వార్షికోత్సవం, 2016,ఫిబ్రవరి-13న నిర్వహించెదరు. [7]
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర దేవాదాయ, ధర్మాదాయశాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి శ్రీ జె.ఎస్.వి.ప్రసాదు, 2016,ఏప్రిల్-8వ తేదీ శుక్రవారం, ఉగాది పర్వదినం నాడు, ఈ పాఠశాలను సందర్శించారు [8]
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఆగిరిపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 267 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 228 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 125 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 76 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 113 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 725 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 591 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 247 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఆగిరిపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 127 హెక్టార్లు
చెరువులు: 120 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
ఆగిరిపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
ప్రముఖులు
సూరి భగవంతం

చిత్రమాలిక

ఆగిరిపల్లి శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడి
ఆగిరిపల్లి చర్చి
ఆగిరిపల్లి శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడి

మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు

ఆగిరిపల్లి మండలంలో ప్రారంభించిన మొదటి బ్యాంకు ఏది?


బెంజీన్  ఒక ముఖ్యమైన సేంద్రియ రసాయన సంయోగ పదార్థం. ఇది ఆరోమాటిక్ వర్గానికి చెందిన హైడ్రోకార్బన్. బెంజీన్ యొక్క రసాయన సంకేత పదంC6H6.ఒక అణువు బెంజీన్ లో ఆరు కార్బను మరియు ఆరు హైడ్రోజన్ పరమాణువులు ఆరుభుజాలతోఒక వలయంలా ఏర్పడి ఉండును[11].ముడి పెట్రోలియంలో స్వాభావికంగా ఉండు పదార్థం బెంజీన్. బెంజీన్ అణువులోని కార్బన్ పరమాణువుల మధ్య ఉన్న చక్రీయ అనియత పై బంధం (pi bond) కారణంగా బెంజీన్‌ను ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్ గా వర్గీకరించడమైనది.బెంజీన్ రంగులేని, అత్యంత వేగంగా మండుస్వాభావమున్న ద్రవం మరియు ద్రావణి. బెంజీన్ తియ్యని వాసన వెలువరించును[12].ఇథైల్ బెంజీన్, మరియు కుమేన్ (cumene) వంటి సంక్లిష్ట అణునిర్మాణమున్న రసాయన పదార్థాల ఉత్పత్తికి బెంజీన్ ను పూర్వగామిగా (precursor) గా ఉపయోగిస్తారు.బెంజీన్ అధికస్థాయి ఆక్టేన్ సంఖ్య కల్గిఉన్నందున, గాసోలిన్/పెట్రోలు లోని బెంజీన్ అంశీభూతాలలోముఖ్యమైనది.బెంజీన్ క్యాన్సర్ కారణం కనుక పారిశ్రామికేతర వినిమయం పరిమితం
భౌతిక ధర్మాలు
భౌతిక స్థితి
బెంజీన్ రంగులేని, పారదర్శకంగా ఉన్నద్రవం. పెట్రోల్ వంటి వాసన కల్గిఉన్నది.బెంజీన్ అణుభారం 78.11184గ్రాములు/మోల్−1[13].
సాంద్రత
బెంజీన్ సాంద్రత 0.8765గ్రాములు/సెం.మీ3
ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
బెంజీన్ ద్రవీభవన స్థానం 5.53°C (41.95°F; 278.68K)
బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత
బెంజీన్ బాష్పీభవన స్థానం 80.1°C (176.2°F; 353.2K)
ద్రావణీయత
నీటిలో చాలా అల్ప ప్రమాణంలో కరుగును. ఒకలీటరు నీటిలో 0°C వద్ద 1.53 గ్రాములు, 30°C వద్ద 1.84 గ్రాములు, 61°C వద్ద 2.26 గ్రాములు కరుగును.ఇంకా ఆల్కహాల్, కార్బన్ ట్రై క్లోరైడ్ (CHCl3, కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ (CCl4, డై ఇథైల్ ఈథర్, ఎసిటోన్ మరియుఎసిటిక్ ఆమ్లంలో కరుగును.
వక్రీభవన గుణకం
బెంజీన్ యొక్క వక్రీభవన గుణకం 20 °Cవద్ద: 1.5011, మరియు 30°Cవద్ద: 1.4948
స్నిగ్ధత
బెంజీన్ యొక్క స్నిగ్ధత 10°C 0.7528 cP. 40°C దగ్గర 0.4965cP
చరిత్ర
ఐతిహాసికంగా బెంజీన్ అనుపదం, 15 వ శతాబ్ది నుండియు దక్షిణ తూర్పుఆసియా (ఆగ్నేయ ఆసియా) కు చెందిన, 15 వ శతాబ్ది నుండియు యూరోపియన్ మందుల తయారిదార్లకు మరియు సుగంధ ద్రవ్య ఉత్పత్తిదారులకు తెలిసిన గమ్‌బెంజోయిన్ ( బెంజోయిన్ రెసిన్) నుండి వచ్చింది. బెంజోయిన్ నుండి ఉత్పాదితం ద్వారా అమ్లగుణమున్న రాసాయాన్ని ఉత్పత్తి చేసి, దానికి ఫ్లవర్స్ ఆఫ్ బెంజోయిన్ లేదా బెంజోయిక్ ఆమ్లం అని వ్యవహరించేవారు.ఈ విధంగా బెంజోయిక్ఆమ్లం నుండి ఉత్పతి చేయబడిన ఈ హైడ్రోకార్బన్ కాలక్రమేనా బెంజైన్, బెంజోల్, లేదా బెంజీన్ అని వ్యవహరింపబడింది.
1825లో మొదటగా మైఖేల్ ఫారడే వెలుగించుటకు ఉపయోగించు వాయువు నుండి వేరు చేసి, దీనికి బైకార్బురేట్ ఆఫ్ హైడ్రోజన్ అని నామకరణం చేసాడు[14] . 1833లో ఎయిల్హార్డ్ మిత్స్ చెర్లిష్ (Eilhard Mitscherlich) బెంజోయిక్ ఆమ్లం మరియు సున్నాన్ని కలిపి స్వేదన క్రియద్వారా బెంజీన్ ఉత్పత్తి చేసాడు. ఆయన రసాయన పదార్థాన్ని బెంజైన్ (benzin) అని పిలిచాడు. 1836 లో ఆగస్టు లారెంట్ (Auguste Laurent ) ఈ పదార్థానికి పేరును ఫేనే (phène) గా నిర్ణయించాడు. ఈ పదమే ఇంగ్లీషు పదం ఫెనోల్ ("phenol") కు మూలపదం. ఫెనోల్ అనునది హైడ్రోక్సిలేటేడ్ బెంజీన్. ఫెనైల్ (phenyl", ) అనునది బెంజీన్ నుండి హైడ్రోజన్ పరమాణువు (స్వేచ్ఛా రాడికల్ H•) ను వేరుచేయగా/ సారగ్రహణం చేయగా (abstraction) ఏర్పడిన రాడికల్ పదార్థం. 1845లో ఆగస్టు విలహేం వోన్ హోఫ్ మాన్ (August Wilhelm von Hofmann) తో పనిచేయునపుడు చార్లెస్ మాన్స్‌ఫీల్డ్ (Charles Mansfield) కోల్ తార్ నుండి బెంజీన్‌ను వేరు చేసాడు. నాలుగు సంవత్సారాల తరువాత చార్లెస్ మాన్స్‌ఫీల్డ్ మొదటిసారిగాపారిశ్రామిక స్థాయిలో, కోల్ తార్ విధానంపై ఆధారపడి బెంజీన్‌ను ఉత్పత్తి చేయడం ప్రారంభించాడు.
మిగతా కెమిస్ట్‌లు కుడా బెంజీన్‌కు సంబంధిన రసాయనాలను ఉత్పత్తి కావించడం మొదలుపెట్టారు.1855లో హోఫ్ మాన్ ఆరోమాటిక్అనేపదాన్ని బెంజీన్ కుటుంబానికి చెందిన పదార్థాల సంబంధాన్ని తెలుపుటకు వాడాడు. 1997లో అంతరిక్ష అంతర్భాగంలో బెంజీన్ ఉనికిని గుర్తించారు.
అణు వలయ సౌష్టవం
బెంజీన్ రసాయన సంయోగ పదార్థం యొక్క ఎంపిరికల్ ఫార్ములా గురించి చాలా ఏళ్లగాతెలిసి ఉన్నప్పటికీ, అణువులోని ఒక హైడ్రోజన్ పరమాణువు ప్రతి ఒక్కోకార్బన్‌తో కల్గిఉన్న బహు అసంతృప్త నిర్మాణం (polyunsaturated) చాలాకాలం పెద్ద సవాల్‌గా ఉండినది. 1858 లో ఆర్చిబాల్డ్ స్కాట్ కోపెర్ (Archibald Scott Couper), 1861లో జోసెఫ్ లోస్చ్‌మిడస్ట్ (Joseph Loschmidt ) లు పలు ద్విబందాలు కల్గిన పలు వలయాకార అణుసౌష్టవాన్ని ఉహించారు, కాని కెమిస్ట్‌లకు నిరూపణకు చిన్న ఆధారం/రుజువు లభించలేదు.1865 లో ఫ్రెడ్రిక్ ఆగస్టు కెకులే (Friedrich August Kekulé ) ఫ్రెంచ్ భాషలో ఒక వివరణ/ప్రకటన పత్రాన్ని విడుదల చేసాడు.అందులోఅణువులోని ఆరుకార్బన్‌లు ఒక ఏకబంధం తరువాత ఒకద్విబంధం, తరువాత ఏకబంధం ఇలా ఒకటి వదలి ఒకటి పద్ధతిలో (alternating ) ఏక మరియు ద్విబందాలు ఏర్పరచు కొనిఉండునని ప్రకటించాడు. మరుసటి సంవత్సరం, జర్మనీ భాషలో ఇంతకన్నా విపులమైన ప్రకటన పత్రాన్ని, ఇదే విషయంపై వివరణపత్రాన్ని విడుదల చేసాడు.
అణునిర్మాణం
ఎక్సు-కిరణాల వివర్తనం (X-ray diffraction) ద్వారా బెంజీన్ అణువును పరిశీలించగా, కార్బన-కార్బన్‌లమధ్య దూరం సమానంగా 140 పైకోమీటర్లు (140 pm) ఉంది.ఈ బంధదూర విలువలు, కార్బన్-కార్బన్‌ల మధ్య ఉండు ద్విబంధ దూరం (135 pm) కన్న ఎక్కువ మరియు ఏకబంధం (147 pm) కన్న తక్కువ.ఈ మధ్యంతర బంధదూర విలువలకు కారణం అణువులలోని పరమాణు ఎలక్ట్రాన్‌ల స్థానంతరం (delocalization) వలన జరిగింది. కార్బన్-కార్బన్ బంధంలోని ఎలక్ట్రానులు సమానంగా ఆరు కార్బన్ పరమాణువుల మధ్య పంచబడినవి.బెంజీన్ 6 హైడ్రోజన్ పరమాణువుల మాత్రమే కల్గిఉన్నది. ఇది దీని మాతృకలైన ఆల్కేన్ మరియు హెక్సేన్ కన్న తక్కువ హైడ్రోజన్ పరమాణువులను కల్గి ఉన్నది
ప్రారంభంలో/మొదట్లో బెంజీన్ వినియోగం
19వ శతాబ్ది లో, మరియు 20వ శతాబ్ది మొదట్లో బెంజీన్‌ను, దీనికున్న ఆహ్లాదకరమైన సువాసన కారణంగా ఆప్టర్-షేవ్ లోషన్‌గా ఉపయోగించేవారు.1920 కి ముందు లోహాల మీది గ్రీజు/కందెన జిడ్డులను తొలగించుటకు పారిశ్రామికద్రావణిగా వినియోగించేవారు.అయితే బెంజీన్ యొక్క విషలక్షణాల గురించి తెలిసిన తరువాత ద్రావణిగా వాడటం మానివేసారు.దీనికి బదులుగా టోలిన్ (toluene ) అనబడు మిథైల్ బెంజీన్ ను ద్రావణిగా ఉపయోగిస్తున్నారు.ఇది బెంజీన్‌ను పోలిన భౌతికలక్షణాలను కలిగినను, ఇది క్యాన్సరుకారకం కాదు.1903 లో లుడ్విగ్రోసేలియస్ ( Ludwig Roselius) బెంజీన్ ఉపయోగించి కాఫీని డికెఫినేట్ (కేఫిన్ ను కాఫీ, కోకొ గింజలనుండి, మరియు తేయాకుఆకుల నుండి తొలగించడం) చెయ్యడం ద్వారా బెంజీన్ వినియాగాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చాడు.తరువాతి కాలంలో ఈ విధానానికి స్వస్తి చెప్పారు. ఇతిహాస పరంగా లిగ్విడ్ రెంచ్, మరియు పలురంగులను వదలించు/తొలగించు (paint strippers) పదార్థాల తయారి, రబ్బరు సిమెంట్, మచ్చల తొలగించు ఉత్పత్తులలో బెంజీన్ వాడకం గణనీయంగా పెరిగింది. బెంజీన్ ఉపయోగించి చేయుఇలాంటి పదార్థాల ఉత్పత్తి క్రమేనా 1950 నాటికి నిలిచి పోయింది.
లభ్యత
అల్ప ప్రమాణంలో బెంజీన్ ను పెట్రోలియం మరియు కోల్/రాకాసి బొగ్గులో గుర్తించారు. పలు పదార్థాలను అసంపూర్ణంగా దహన పరచినపుడు ఉప ఉత్పత్తిగా బెంజీన్ ఏర్పడును. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయం వరకు, ఉక్కుపరిశ్రమకు అవసరమైన కోక్ (coke) ను ఉత్పత్తి చేయునపుడు బెంజీన్ ఉపఉత్పత్తిగా లభ్యమైయ్యేది.టోలిన్.క్సైలెన్ లను ఉత్పత్తి చేయునపుడు బెంజీణ్ విడుదల అగును[15] 1950 నాటికి, పెరిగిన పాలిమర్ పరిశ్రమలకు బెంజీన్ వాడకం పెరిగినందున, బెంజీన్‌ను పెట్రోలియం నుండి ఉత్పత్తి కావించడం ప్రారంభించారు. వర్తమానకాలంలో అధిక మొత్తంలో బెంజీన్ ఉత్పత్తి పెట్రో కెమికల్ /పెట్రో రసాయన పరిశ్రమలనుండి ఉత్పత్తి చేయబడుచున్నది. అతి తక్కువ ప్రమాణంలో మాత్రం రాకసిబోగ్గు/కోల్ నుండి బెంజీన్ తయారు చేస్తున్నారు.
బెంజీన్ వ్యుత్పన్నములు(derivatives)
చాలా ముఖ్యమైన రసాయన సమ్మేళన పదార్థాలు బెంజీన్ నుండి వ్యుత్పన్నముచేయబడుచున్నవి. చాలా ముఖ్యమైన రసాయన సమ్మేళన పదార్థాలు బెంజీన్ నుండి వ్యుత్పన్నముచేయబడుచున్నవి.బెంజీన్ లోని ఒకటి లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ హైడ్రోజన్ పరమాణువులను ఇతర ఫంక్షనల్ గ్రూపు (functional group) లతోభర్తీ చెయ్యడం వలన పలు రసాయన సంయోగ పదార్థాల వ్యుత్పన్నము జరుగును. అలా బెంజీన్ నుండి వ్యుత్పన్నం చేసిన రసాయనాలకు ఉదాహరణ ఫేనోల్ (phenol (PhOH) ), టోలిన్ (toluene (PhMe) ) మరియు అనిలైన్ (aniline (PhNH2) ). బెంజీన్ రింగులను లింకు చెయ్యడం వలన బైఫెనాయిల్ (biphenyl, C6H5–C6H5) ఏర్పడును. మరింతగా హైడ్రోజన్ పరమాణువు కోల్పోవడం వలన నాప్థాలిన్, అంత్రాసేన్ (anthracene) వంటి కరిగిపోయిన/మిళితమైన (fused) ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్ లను ఏర్పడును.
కొన్ని సందర్భాలలో బెంజీన్ రింగు/వలయం లోని కార్బన్ పరమాణువులను ఇతర మూలకాలతో తొలగించెదరు. చాలా సందర్భాలలో నైట్రోజన్తో బెంజీన్ లోని కార్బన్ పరమాణువులను తొలగిం చెదరు. ఒక CH ని Nతో తొలగించడంవలన పైరిడిన్ (pyridine, C5H5N) ఏర్పడును.బెంజీన్, పైరిడిన్ నిర్మాణపరంగా సంబంధం కల్గినను, బెంజీన్‌ను పైరిడిన్ గా పరివర్తించడం కుదరదు.
ఉత్పత్తి
నాలుగురకాలైన ప్రక్రియల ద్వారా ప్రాశ్రామికంగా బెంజీన్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. అవి కేటలైటిక్ రిఫార్మింగు, టోలిన్ హైడ్రోడిఅల్కలైసన్ (toluene hydrodealkylation) టోలిన్ డిస్ప్రొపోర్షనేసన్ (toluene disproportionation) మరియు స్టీమ్ క్రాకింగ్.1978 మరియు 1981మధ్యలో అమెరికాలో ఉత్పత్తి కావింపబడిన బెంజీన్‌లో కేటలైటిక్ రిఫార్మింగు విధానప్రక్రియ పద్ధతిలో 45-50% వరకు బెంజీన్ ఉత్పత్తి చేయబడింది.
కేటలైటిక్ రిఫార్మింగు
కేటలైటిక్ రిఫార్మింగు విధానంలో 60–200 °Cమధ్య మరుగు స్థానం/బాష్పీ భవన స్థానం కల్గిన హైడ్రో కార్బనుల మిశ్రమానికి, హైడ్రోజన్ వాయువును మిళితం /మిశ్రితం చేసి,8-50 అట్మాస్పియరు వత్తిడిలో బై ఫంక్షనల్ ప్లాటినం క్లోరైడ్ లేదా రేనియం క్లోరైడ్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో 500–525 °Cవద్ద చర్యకులోను కావించి బెంజీన్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. పైన పేర్కొన్న రసాయనచర్య పరిస్థితులలో అలిపాటిక్ హైడ్రోకార్బనులు వలయాకృతి హైడ్రోకార్బనులుగా పరివర్తన చెందును.మరియు హైడ్రోజన్ పరమాణువులను కోల్పోయి ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బనులను ఏర్పరచును. రసాయనచర్య ఫలితంగా ఏర్పడిన ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బనులను డైఇథైలిన్ గ్లైకోల్ లేదా సల్ఫోలేన్ (sulfolane) వంటి ద్రావణి (solvent) లను ఉపయోగించి వేరుచేయుదురు.తరువాత స్వేదనప్రక్రియ ద్వారా (distillation) బెంజీన్‌ను మిగతా ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బనులనుండి వేరుచేయుదురు.
టోలిన్ హైడ్రోడిఅల్కైలెసన్(Toluene hydrodealkylation)
ఈ విధానంలో టోలిన్ ను బెంజీన్ గా పరివర్తించెదరు.మొదట టోలిన్ ను హైడ్రోజన్ వాయువుతో మిళితం చేసి, 40–60 అట్మాస్పియరు వత్తిడిలో 500–600°C ఉష్ణోగ్రత వద్ద క్రోమియం, మాలిబ్డినం, లేదా ప్లాటినం ఆక్సైడ్ ఉత్ప్రేరకం మీదుగా ప్రసరింప చేయుదురు.చర్యాఫలితంగా టోలిన్ డిఅల్కైలెసన్‌కు లోనై బెంజీన్ మరియు మిథేన్ను ఏర్పరచును.
C6H5CH3 + H2 → C6H6 + CH4
ఇది తిరోగామిచర్య కావడం వలన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలో సమతుల్యత పార్శరసాయన చర్య కారణంగా బైఫెనైల్ ను ఏర్పరచును.
2 C
6H
6 ⇌ H
2 + C
6H
5–C
6H
5
చర్యలోఉపయోగించు ముడి పదార్థాలలో ఆరోమాటిక్ కాని సంఘటన పదార్థాలు/అంశీభూతాలు (పారాఫిన్లు మరియు నాప్తేనులు) ఎక్కువ ప్రమాణంలో ఉన్నచో తక్కువ పొడవున్న (తక్కువ కార్బనులను కల్గిన) మిథేనులు ఏర్పడును, తత్ఫలితంగా ఎక్కువ హైడ్రోజన్ చర్యలో వినియోగింపబడుతుంది.ఈ విధానంలో 95% వరకు ఉత్పాదితాలను పొందవచ్చును.కొన్ని సార్లు టోలిన్ బదులుగా క్సైలెన్ (xylenes ) లను ఉపయోగించినప్పటికీ, మంచి ఫలితాలే పొందవచ్చును.
టోలిన్ డిస్‌ప్రొపోరసనేసన్(Toluene disproportionation)
బెంజీన్ మరియు క్సైలిన్ (xylene) లు రెండు కూడా ఉత్పాదితాలుగా (products) అవసరమైనప్పుడు టోలిన్ డిస్‌ప్రొపోరసనేసన్ విధానాన్ని అనుసరిస్తారు.రెండు టోలిన్ అణువులు పరస్పరం చర్యలో పాల్గొని, వాటి అణువులోని మిథైల్ గ్రూప్‌లు పునఃఅమరిక చెందటం వలన ఒక అణువు బెంజీన్ మరియు ఒక అణువు క్సైనెన్ ఏర్పడును.మామూలు ఇతర క్సైలెన్ ఐసోమర్ లకన్నపారా-క్సైలెన్ (p-xylene) ఉత్పత్తి అవసరమై నప్పుడు, సెలెక్టివ్ టోలిన్ డిస్‌ప్రొపోరసనేసన్ విధానం ఉపయోగిస్తారు.
స్టీమ్ క్రాకింగ్
స్టీమ్ క్రాకింగ్ అను ప్రక్రియ ద్వారా అలిపాటిక్ హైడ్రోకార్బన్లనుండి ఇథైలిన్ మరియు ఇతర ఆల్కినులను ఉత్పత్తి చేస్తారు.ఒలిఫినులను ఉత్పత్తిచేయు ఈ స్టీమ్ క్రాకింగ్ ప్రక్రియలో వాడు ఫీడ్ స్టాక్‌ను బట్టి, బెంజీన్‌ను అధిక ప్రమాణంలో కల్గిన పైరోలైసిస్ గ్యాసోలిన్ (pyrolysis gasoline) ఉత్పత్తిచేయవచ్చును.
ఇతర సంశ్లేషణ విధానాలు
వ్యాపారశైలిలో కాకున్నను బెంజీన్‌ను ఉత్పత్తి కావించు ఇతర ప్రక్రియలు పలురకాలు ఉన్నాయి. లోహాల ద్వారా ఫెనోల్ మరియు హలోబెంజిన్‌లను క్షయికరించడం ద్వారా కూడా బెంజీన్‌ను ఉత్పత్తి కావించవచ్చును. బెంజోయిక్ ఆసిడ్ మరియు దాని లవణాలను డికార్బోక్సిలేసన్ చెయ్యడం వలన బెంజీన్‌ను ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. డైఅజోనియం సమ్మేళన/సంయోగ పదార్థం ద్వారా హైపో ఫాస్పరస్ఆమ్లంతో అనిలైన్ (aniline) రసాయన చర్యవలన కూడాబెంజీన్ ఏర్పడును. అలాగే ఎసిటిలిన్ను ట్రైమెరిజేసన్ చెయ్యడం వలన కూడా బెంజీన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తారు.
ఉపయోగాలు
పలురకాల రసాయన సంయోగ పదార్థాలను తయారు చేయుటలో బెంజీన్‌ను మధ్యస్థాయి (intermediate) రసాయనపదార్థంగా విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. ఇథైల్ బెంజీన్, కుమేన్, సైక్లో హెక్సేన్, మరియు అల్కైల్ బెంజీన్ లను బెంజీన్ నుండే ఉత్పత్తి చేస్తారు. పాలీమర్‌లు, మరియు పాలిస్టిరెన్ వంటి ప్లాస్టిక్‌లతయారికి మూలమైన స్టైరెన్ (styrene) ఉత్పత్తికి పూర్వగామి (precursor) అయిన ఇథైల్ బెంజీన్ ఉత్పత్తికే అత్యధికమగా బెంజీన్ ను ఉపయోగిస్తారు.20% బెంజీన్‌ను కుమేన్ (cumene) ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తారు.కుమేన్ నుండి రెసిన్, జిగురుపదార్థాలలు/ అతుకుడు పదార్థాల (adhesives) లోవాడు ఫెనోల్ మరియు అసిటోన్ లను ఉత్పత్తి చేస్తారు. ప్రపంచవ్యాప్త బెంజీన్ ఉత్పత్తిలో 10% వరకు నైలాన్ ఫైబరులను ఉత్పత్తికి వాడుచున్నారు. నైలాన్‌ను వస్త్రపరిశ్రమలలో, ఇంజనీరింగు ప్లాస్టిక్‌లలో వాడెదరు.తక్కువ స్థాయిపరిమాణంలో కొన్ని రకాల రబ్బరును, కందెన లను, అద్దకపు రంగులను, డెటర్జంట్‌లను, డ్రగ్స్‌ను, ప్రేలుడుపదార్థాలను, మరియు క్రిమి సంహారకమందుల తయారిలో ఉపయోగిస్తారు. మధ్య తూర్పుదేశాలలో, ఆఫ్రికాలో బెంజీన్ ఉత్త్పత్తి పెరిగింది. ప్రస్తుతం తరచుగా టోలిన్ ను బెంజీన్‌కు ప్రత్యామ్నాయగా, ఇంధనపు అడిటివ్ గా చేర్చుచున్నారు. బెంజీన్ మరియు టోలిన్‌ల ద్రావణి లక్షణాలు సమానమైనప్పటికి, బెంజీన్ కన్న టోలిన్ తక్కువ విషగుణం కల్గిఉన్నది.
గాసోలిన్‌లో అంశీభూత పదార్థంగా
1950 కి ముందు గ్యాసోలిన్ (పెట్రోల్) లో దాని యొక్క అక్టేన్‌రేటింగును పెంచుటకు మరియు నాకింగును (knocking) తగ్గించుటకు బెంజీన్‌ను అధికమొత్తంలో కలిపేవారు.అంటినాకింగ్ ఏజెంట్‌గా టెట్రాఇథైల్ లెడ్ ను వాడటం మొదలైనాక, బెంజీన్ వాడకం ఆగిపోయింది.అయితే వాతావరణంలో సీసము /లెడ్ పరిమాణం పై వివాదం కారణంగా, పెట్రోల్లో మళ్ళి బెంజీన్ వాడకం కొన్ని దేశాలలో మొదలైనది. గ్యాసోలిన్‌లో బెంజీన్ శాతాన్ని 0.6-1% వరకు మాత్రమే వాడటానికి అనుమతినియంత్రణ ఉంది.
రసాయన చర్యలు
బెంజీన్ యొక్క సామాన్య రసాయన చర్య ప్రోటాన్ను ఇతర సమూహాలలో ప్రతిస్థాపన/బదులుగా పెట్టుట (substitution) చేయడం.
సల్ఫోనేసన్,క్లోరినేసన్,నైట్రెసన్
ఎలక్ట్రో ఫిలిక్ ఆరోమాటిక్ ప్రతిస్థాపన (బదులుగా పెట్టుట:substitution) విధానాని ఉపయోగించి బెంజీన్ ఫ్రేం వర్కులో చాలా ఫంక్షనల్ గ్రూపులను అనుసంధానించ వచ్చును.బెంజీన్‌ను సల్ఫోనేసన్ వలన ఉపయోగ కరమైన డెటర్జెంట్‌లు ఏర్పడును.బెంజీన్ నైట్రేసన్ వలన బెంజీన్ నైట్రోనియమ అయాన్ (NO2+) తో చర్య జరుపును. నైట్రోనియమ అయాన్ అనునది సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం, నైట్రిక్ ఆమ్లాలను కలపడం వలన ఏర్పడిన బలమైన ఎలక్ట్రాన్ఆకర్షణి (electrophile). నైట్రోబెంజీన్ అనునది అనిలైన్ (aniline) రసాయన ఉత్పత్తికి పూర్వగామిగా పనిచేయును. ఇక క్లోరినేసన్ అను చర్య అల్యూమినియం ట్రైక్లోరైడ్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షలో క్లోరిన్ బెంజీన్‌తో కలయడం వలన క్లోరోబెంజీన్ ఏర్పడును.
హైడ్రోజనేసన్
బెంజీన్‌ను ఉదజనికరణ (hydrogenation) కావించడం వలన సైక్లోహెక్సేన్ మరియు ఇతర బెంజీన్ వుత్పన్నపదార్థాలు ఏర్పడును.బాగా చూర్ణంవల్లే చేయబడిన నికెల్ ఉత్ప్రేరకంసమక్షంలో, అధికవత్తిడి వద్ద బెంజీన్‌తో హైడ్రోజన్ వాయువును చర్యకులోను కావించడం వలన సైక్లోహేక్సేన్ మరియు ఇతర బెంజీన్ వుత్పన్నపదార్థాలు (derivatives) ఏర్పడును.ఉత్ప్రేరకం లేనిచో బెంజీన్ అంత చురుకుగా చర్యలో పాల్గొనదు. ఈ విధానంలో పారిశ్రామికంగా భారి ప్రమాణంలో ఉత్పత్తి చేయుదురు.
ఆరోగ్రం పై ప్రభావం
బెంజీన్ వలన క్యాన్సర్ మరియు ఇతర రోగాలు కలుగు అవకాశాలు కలదు[16].ముఖ్యంగా ఎముక లలోని మూలుగ పాడైపోవుటకు బెంజీన్ మూల హేతువు.అవికసితం పాండురోగం (అపలస్టిక్ అనేమియా), లుకేమియా, మరియు మూలుగలోని అసామాన్య లక్షణాలు బెంజీన్ ప్రభావానికి లోనైనందున కలుగును[13]. బెంజీన్ గ్యాసోలిన్‌లో మరియు ఇతర హైడ్రోకార్బన్‌లలో ఉండటం వలన ప్రపంచవ్యాప్తంగా మనుష్యులు బెంజీన్ ప్రభావానికి తప్పనిసరిగా లోనవుతారు.అందు వలన ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య సమస్య.బెంజీన్ కాలేయం, మూత్రపిండాలు, ఊపిరి తిత్తులు, గుండె మరియు మెదడు పై తన విషప్రభావాన్ని చూపించును. బెంజీన్ జంతువులలో మరియు మనుషులలో క్యాన్సరు కల్గించు అవకాశం ఉంది.బెంజీన్ ఆవిరులను అధిక మోతాదులో ఎక్కువ కాలం శ్వాసించిన కొందరు స్త్రీలలో రుతుకాలం అనియంత్రణ (రుతుస్రవంలో మార్పులు) చెందటం, అండాశయంలోని అండాల పరిమాణం తగ్గడం వంటి పరిణామాలు చోటు చేసుకొనును.ఎక్కువ ప్రమాణంలో బెంజీన్ ప్రభావానికి గురైన పురుషులలో, శుక్ర కణాల్లో అసాధారణ ప్రమాణంలో క్రోమోజోములను గుర్తించారు.దీని కారణంగా పిండఫలదీకరణ పై, మరియు పిండ అభివృద్ధి/ఎదుగుదల పై ప్రభావం చూపును.
బెంజీన్ ప్రభావానికి గురైన కలుగు ఫలితాలు
ఏజెన్సి ఫర్ టాక్సిక్ సబ్ స్టేన్సస్ అండ్ డిసిజ్ రిజిస్ట్రి (ATSDR)2007 ప్రకారం బెంజీన్ స్వాభావికంగా జరుగు రసాయన ప్రక్రియలవల మరియు anthropogenically ఉత్పత్తి అగును. స్వాభావికంగా జరుగు రసాయన ప్రక్రియలు అనగా అగ్ని పర్వతాల విస్పొటన, దావాగ్ని వలన, ఫెనోల్ వంటి రసాయన పదార్థాలను సంశ్లేషణచేయునపుడు, సింథటిక్ ఫైబరులను, ఉత్పత్తి చేయునపుడు, రబ్బరును ఫాబ్రికేసన్ చేయునపుడు, ఇంకా కందెనలు, క్రిమి సంహారకమందులను తయారు చేయునపుడు, వైద్యపరమైన మందుల తయారీలో మరియు అద్దకపురంగులను తయారు చేయునపుడు బెంజీన్ పరిసరాలలో విడుదల అగును.బెంజీన్ ప్రభావం కల్గించు ముఖ్య వనరులు పొగాకు నుండి వెలువడు పొగ, అటోమొబైల్ స్టేషన్లలో, వాహనాలనుండి వెలువడు పొగలో, పారిశ్రామిక వాడలనుండి వెలువడు ఉద్గారాలు (emissions) [13].కలుషిత నీటితో సంపర్కం వలన కూడా బెంజీన్ జీర్ణకోశం ద్వారా లేదా చర్మం ద్వారా దేహవ్యవస్థలో చేరును.
దేహంలో చేరిన బెంజీన్ hepatically జీర్ణ /దేహప్రక్రియకు/పచన క్రియకు (metabolize) లోనై, మూత్రం ద్వారా విసర్జింపబడును.
మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:హైడ్రోకార్బన్లు

బెంజీన్ ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత ఎంత?


చింతపల్లి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన మండలము.[1]
మండలంలోని గ్రామాలు
లమ్మడంపల్లి
ఎగువజనబ
దిగుజనబ
చెరువూరు
తాడ్లపల్లి
బురదమామిడి
కోరుకొండ
దిగవలసపల్లి
తూరుమామిడి
బూరుగుబైలు
వీరవరం
ఎగవలసపల్లి
కుడుములు
కప్పగొంది
రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు
రాళ్ళగడ్డ
కుడుముసరి
గొద్దిబండ
కోటగున్నలు
నిమ్మలపాడు
ఇటికబెడ్డ
వేలంజువ్వి
జోహేరు
బలపం
తోకపాడు
మందిపల్లి
కరకపల్లి
గొప్పుగుడిశెలు
వందనపల్లి
తూరుబొండలు
కిటుమల
బొడ్డపుట్టు
మెరకలు
దోనిపొలాలు
వంచులదుర్గం
సంపంగిపుట్టు
బొక్కెల్లు
భీమనుపల్లి
గొర్రెలమెట్ట
పుల్లలమామిడి
లుంబూరు
పూసలపాలెం
చిత్తంగరువు
కిలిమిసింగి దుర్గం
తమ్మింగల
పులిగొంది
పెదగరువు
లక్ష్మీపురం
పెదగొంది
గొసైగొంది
జదుగూరు
వరతనపల్లి
సోమవరం
సుద్దగరువు
దొంగలెగ
బొద్దజువ్వి
వెదురుపల్లి
జొహరు
కత్తుబండ
వంతలపాడు
పనసలపాడు
కురమనపాకలు
గోచపల్లి
వొత్తి బుసులు
గొదుగులమెట్ట
జంగంపాకలు
దొమలగొంది
కొలనుబండ
అన్నవరం, చింతపల్లి
కుమ్మరివంచల
లోతుగెడ్డ జంక్షన్
మేడూరు
చెరుకుంపాకలు
లింగాలగుడి
బండబయలు
కొత్తవూరు
జున్నులు
పినపాడు
పొటూరుఆజుగుమ్మలు
బెన్నవరం
రేగల్లు
జీలుగుమెట్ట
పెదకొండ
కదసిల్ప
తీగలమెట్ట
గొడుగుమామిడి
కొత్తపాలెం
డేగలపాలెం
కప్పలు
బెన్నవరం
కరకపల్లి
ఉమ్రసిగొంది
భీమసింగి
పెదపాకలు
మామిడిపల్లి
దెబ్బగరువు
కిన్నెర్ల
వంగసరి
వురిసింగి
కొలపరి
చిన్న గెద్ద
కందులగొది
మల్లవరం (చింతపల్లి మండలం)
గదపరి
గెర్రిలగద్ద
చవతపాడు
వమిగెద్ద కొత్తూరు
పిన కొత్తూరు
చెరపల్లి
గెంజిగెద్ద
బయలుకించంగి
వమిగెద్ద
పంద్లిమామిడి
చదలపాడు
బౌర్తి
సత్యవరం
గొయ్యలమెట్ట
పశువులబండ
చౌడుపల్లి
చదిపేట
అంతర్ల
చింతపల్లి
బాలాజిపేట
చిలకలమామిడి
గానుగులపాడు
సల్లై
గెంజిగెద్ద
సదిక
రౌతుపయలు
చింతలూరు
బురిసింగి
రేగుబైలు
బూడిదపాడు
కొరుకొండ
వనజాజులు
బయపాడు
బసంగి కొత్తూరు
లంబదంపల్లి
వంతమామిడి
రాజుబండ
మర్రిచెట్టు పాకలు
బంగారుగుమ్మి
చిన్నరాజు పాకలు
తల్లకోట
లబ్బంగికొత్తవీధి
లబ్బంగి
జంగంపాకలు
బరికదొరపాకలు (రాజుపాకలు దగ్గర)
మదిగుంట
కృష్ణపురం
తెరపల్లి
యెర్రబొమ్మలు
నాగులగొంది
లుబ్బగుంట
కిక్కిసలబండ
కుదుపుసింగి
కొమ్మంగి
పరికలు
జంగంబండ
రేలంగి
యర్రవరం
సమగిరి
యర్నాబిల్లి
గొడుగుమామిడి
రోలుగుంట
తాటిబండ
రాచపనస
వంటమామిడి
బొర్రమామిడి
కాగులబండ
పోతురాజుగున్నలు
తోటమామిడి
పొర్లుబండ
తాటిపాలెం
తప్పులమామిడి
బోయలగూడెం
సీతారంపురం
[ఎర్రగడ్డ
జెర్రిగడ్డ
ఎర్రనబిల్లి
కొండవంచుల
చిన్నబరడ
పెద్దబరడ
సిరిపురం
దిగువపాకలు
గొండిపాకలు
రౌరింటాడ
బడ్డిమెట్ట
చిత్రాలగొప్పు
లమ్మసింగి
నూతిబండ
ఒన చకరాయబండ
రావిమానుపాకలు
భీమనపల్లి
అసిరాడ
గట్టుంపాకలు
తేజంగి
రాచపనుకులు
పాలాడ
బౌడ
కిటుమళ్ళ
రాకోట
బలబద్రం
పకబు
పాతపాడు
కురుసింగి
తూరుయేబొంగలు
గుమ్మిడిపాలెం
ఊబలగరువు
ఊకబండ
బుసులకోట
సనివారం
చిన్నయపాలెం
తామరపల్లి
సింగవరం
సింగవరం కొత్తూరు
అంజలం
ఉసురుపుట్టు
నిమ్మలపాలెం
గడ్డిబండ
ములుసుబండ
శీకాయబండ
బుసిబండ
పొలమబండ
చీమలబయలు
వండ్లమామిడి
జంగంబుడ్డి
ముంతమామిడి
నగ్రహారం
బెముడిచట్రు
లక్కవరం
మచ్చలమామిడి
గున్నమామిడి
మేడిమబండ
రాయిపాలెం
తాటిబండ
నడిమిపాలెం
కపసుపాడు
దొవరపల్లి
పాలమామిడి

చింతపల్లి మండలం

వరతనపల్లి గ్రామంలో ప్రధాన పంట ఏంటి?


నెల్లూరు జిల్లా, కావలి మండలంలోని ఇదేపేరున్న మరొక గ్రామం కోసం ముసునూరు (కావలి మండలం) చూడండి.

ముసునూరు కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన నూజివీడు నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1495 ఇళ్లతో, 6095 జనాభాతో 2206 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2883, ఆడవారి సంఖ్య 3212. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1885 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 70. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589040[1].పిన్ కోడ్: 521207, ఎస్.టి.డి.కోడ్=08656.
గ్రామ చరిత్ర
ముసునూరి కమ్మరాజులు ఈ గ్రామము నకు చెందినవారు. కాకతీయ సామ్రాజ్యం తరువాత మహమ్మదీయులను తరిమి తెలుగు నేలను పాలించారు.
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
[2]
ముసునూరు మండలానికి, జిల్లా ముఖ్యపట్టణము మచిలీపట్నమునకు 85 కి.మీ దూరం
గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 16 మీ.ఎత్తు Time zone:	IST (UTC+5:30)
సమీప గ్రామాలు
యెల్లాపురం 5 కి.మీ, చెక్కపల్లి 5 కి.మీ, వలసపల్లి 5 కి.మీ, కాట్రేనిపాడు 6 కి.మీ, గుళ్ళపూడి 6 కి.మీ
సమీప మండలాలు
నూజివీడు, లింగపాలెం, పెదవేగి, చాట్రాయి
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ముసునూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. ధర్మాజీగూడెం, విజయరాయి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 55కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నూజివీడులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏలూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నూజివీడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
దేవినేని మాణిక్యం,దాసరి వెంకటసుబ్బయ్య జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, ముసునూరు
బాలికల గురుకుల పాఠశాల:- ఈ పాఠశాలలో 10వ తరగతి చదువుచున్న పి.వి.ఎన్.ఎస్.రమ్యశ్రీ అను విద్యార్థిని, అండర్-17 విభాగంలో, జాతీయస్థాయి కబడ్డీ పోటీలకు ఎంపికైనది. జనవరి/2015 లో అనంతపురంలో నిర్వహించే జాతీయస్థాయి కబడ్డీ పోటీలలో ఈమె పాల్గొంటుంది.
ఎ.పి.రెసిడెన్షియల్ స్కూల్.
భారతి విద్యానికేతన్.
ఎస్.ఎస్.ఎన్. ఇంగ్లీషు మీడియం ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ముసునూరు
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ముసునూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘం
బ్యాంకులు
ది కృష్ణా జిల్లా సహకార కేంద్ర బ్యాంక్ లిమిటెడ్.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
భూగర్భజలాలే ముఖ్యమైన నీటివనరు. నాగార్జున సాగర్ కాలువ ఒకటి ఈ గ్రామం వ్యవసాయానికి నిర్మించారు గాని దానిద్వారా నీరు సరిగా అందడంలేదు. నగరాల చెరువు, పెద్ద చెరువు, చిన్న చెరువు, నెలపాటి కుంట, ముత్తనబోయిన కుంట.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ రేగుల గోపాలకృష్ణ సర్పంచిగా 850 ఓట్లఆధిక్యంతో గెలుపొందారు. [3]
గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ ప్రసన్న లక్ష్మీనరసింహస్వామివారి ఆలయం
శ్రీ వేంకటాచలస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో స్వామివారి కళ్యాణం, 2015,మార్చ్-4వ తేదీ, బుధవారంనాడు, అంగరంగవైభవంగా నిర్వహించారు. కళ్యాణానికి ముందు ఎదురుకోలు ఉత్సవం అందరినీ ఆకట్టుకున్నది. పెళ్ళికుమారుడైన వెంకటాచలస్వామివారి తరఫున దేవినేని వంశీయులు, పెళ్ళి కుమార్తె శ్రీదేవి అమ్మవారి తరఫున చలసాని, రేగుల, అట్లూరి వంశీయులు చేరి, ఒకరినొకరు సరసాలు ఆడుకుంటూ పెళ్ళికుమారుడిని, కల్యాణమండపానికి ఆహ్వానం పలికే ఘట్టం ఆద్యంతం అందరినీ ఆకట్టుకున్నది. గ్రామస్థులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొని ఉత్సాహంగా తిలకించారు. అనంతరం ప్రధాన అర్చకులు స్వామివారి కళ్యాణాన్ని సంప్రదాయబద్ధంగా నిర్వహించారు. గురువారం ఉదయం, ప్రత్యేకపూజల అనంతరం, విష్ణుసహస్రనామ పారాయణం, అనంతరం గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. ముసునూరు కోలాటసమాజం వారు, కోలాటం నిర్వహించారు. స్వామివారిని ట్రాక్టరుపై గ్రామంలోని అన్ని వీధులలోనూ ఊరేగించారు. [6]
శ్రీ కోదండరామాలయం ఆలయం
స్థానిక పడమటి వీధిలోని ఈ ఆలయంలో 2017,మార్చ్-18వతేదీ శనివారంనాడు స్వామివారికి వార్షిక పూజలు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఉదయం అభిషేకాలు అనంతరం స్వామివారి కళ్యాణ వేడుకలు నిర్వహించారు. సాయంత్రం కోలాట ప్రదర్శన నిర్వహించారు. ఈ వేడుకలకై, 17వతేదీ శుక్రవారంనాడు, అలయాన్ని రంరంగుల విద్యుద్దీపాలతో అందంగా అలంకరించారు. శుక్రవారం నుండియే ఆలయంలో భక్తుల సందడి ప్రారంభమైనది. [7]
శ్రీ నాగేంద్రస్వామివారి ఆలయం
శ్రీ అభయాంజనేయస్వామివారి ఆలయం
స్థానిక బి.సి.కాలనీలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, 800 కిలోల బరువైన శ్రీ అభయాంజనేయస్వామి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ సందర్భంగా, 2014, ఆగస్టు-20 బుధవారం నాడు, స్వామివారి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. 21వ తేదీ గురువారం నాడు ఉదయం 9-15 గంటలకు, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య, కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. [4] & [5]
శ్రీ గంగానమ్మ తల్లి ఆలయం
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ముసునూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 209 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 148 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 15 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 27 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 330 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 328 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1147 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 538 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 937 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ముసునూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 937 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
ముసునూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ఈ గ్రామంలో వరి, పుగాకు, మామిడి ప్రధానమైన పంటలు. ఇంకా కొబ్బరి, కూరగాయలు, పండ్లతోటలు, పామాయిల్ వ్యసాయం కూడా జరుగుతున్నది.
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
గ్రామ ప్రముఖులు
ముసునూరు ఇంటి పేరుతో ప్రసిద్ధులు
ముసునూరి లలిత్ బాబు:- చదరంగంలో, ఇతడు ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి నాల్గవ గ్రాండ్ మాస్టర్. భారతదేశంలో 26వ గ్రాండ్ మాస్టర్. [2]
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామములో 7.25 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా నిర్మించిన ఘనవ్యర్ధాల కేంద్రాన్ని, 2017,మార్చ్-25న ప్రారంభించారు. ఆరువేల జనాభా ఉన్న ఈ గ్రామములో ప్రతి ఇంటికీ రెండు బుట్టలను ఇచ్చి, తడి చెత్త, పొడిచెత్త, వేరువేరుగా సేకరించి, ప్రత్యేకంగా నియమించిన సిబ్బంది రిక్షాలద్వారా ఈ కేంద్రానికి తీసికొని వచ్చెదరు. ఈ కేంద్రంలో ఆ చెత్తను వర్మీ కంపోస్టు ఎరువులు తయారుచేసి, రైతులకు విక్రయించెదరు. ఆ విధంగా ఈ కేంద్రం ద్వారా గ్రామము, స్వచ్ఛతతోపాటు, ఆర్థిక వనరులను గూడా ఏర్పరచుకోగలదు. [8]
ఇవి కూడా చూడండి
ముసునూరి నాయకులు

గ్రామాలు

జనాభా
ముసునూరు జనాభా (2001) - మొత్తం 	55,036 - పురుషులు 	27,996 - స్త్రీలు 	27,040;
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:[3]

గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	57,197 - పురుషుల సంఖ్య 	28,941 - స్త్రీల సంఖ్య 	28,256 - గృహాల సంఖ్య 	15,205
జనాభా (2001) -మొత్తం 5912 -పురుషులు 2829 -స్త్రీలు 3083 -గృహాలు 1361 -హేక్తార్లు 2206
వాడుక భాష తెలుగు.
వనరులు

వెలుపలిలింకులు
[2] ది హిందు దినపత్రిక; 2012,జనవరి-11; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు కృష్ణా; 2013,జులై-25; 8వపేజీ.
[4] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,ఆగస్టు-21; 3వపేజీ.
[5] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,ఆగస్టు-22; 9వపేజీ.
[6] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,మార్చ్-6; 10వపేజీ.
[7] ఈనాడు అమరావతి/నూజివీడు; 2017,మార్చ్-19; 1వపేజీ.
[8] ఈనాడు అమరావతి/నూజివీడు; 2017,మార్చ్-26; 2వపేజీ.

ముసునూరు మండలంలో ఎన్ని గ్రామాలు ఉన్నాయి ?


పారుమంచాల, కర్నూలు జిల్లా, జూపాడు బంగ్లా మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన జూపాడు బంగ్లా నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 48 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1202 ఇళ్లతో, 5171 జనాభాతో 5770 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2620, ఆడవారి సంఖ్య 2551. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1774 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 31. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593956[2].పిన్ కోడ్: 518401.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి , సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నందికొట్కూరు లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల,  సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పారుమంచాలలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పారుమంచాలలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పారుమంచాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 371 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 1358 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 642 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 122 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 132 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 3142 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 2917 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 480 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పారుమంచాలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 360 హెక్టార్లు* బావులు/బోరు బావులు: 120 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పారుమంచాలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
మొక్కజొన్న, శనగలు, పొగాకు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	5,171 - పురుషుల సంఖ్య 	2,620 - స్త్రీల సంఖ్య 	2,551 - గృహాల సంఖ్య 	1,202

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4,773.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,451, స్త్రీల సంఖ్య 2,322, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,031 ఉన్నాయి.

మూలాలు

2011 నాటికి పారుమంచాల గ్రామ జనాభా ఎంత?


1860 లో మొదలైన వెయ్యి మంది సాహసికుల యాత్ర (Italian:- Spedizione dei Mille) అనే ఈ దండయాత్రకు తిరుగుబాటు జనరల్ గిసేప్పి గరిబాల్ది నేతృత్వం వహించాడు. ఈ స్వచ్ఛంద సైనికుల దళం రెండు సిసిలీల రాజ్యాన్ని ఓడించింది. దీని వలన ఆ రాజ్యం రద్దుచెయబడి సార్దీనియాకు స్వాధీనం చెయడం జరిగినది, ఇది ఏకీకృత ఇటలీ రాజ్యం ఏర్పడటంలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం.
నేపథ్యం
ఈ సాహసయాత్ర యొక్క సంఘటనలు ఇటలీ ఏకీకరణ ప్రక్రియలో భాగంగా జరిగాయి. ఇటలీ ఏకీకరణ ప్రక్రియను సార్దీనియా-పీడ్మొంట్ ప్రధాన మంత్రి అయిన కామిల్లో కావూర్ ప్రారంభించాడు. ఇటలీ మెత్తాన్ని ఒకటిగా చేయటం కావూర్ జీవిత లక్ష్యం. దీనిలో చాలా భాగాన్ని ఆయనే సాధించాడు. టుస్కానీ, మోడేనా, పార్మా, రోమాగ్నా సంస్థానాలను మార్చి 1860 సంవత్సరానికి పీడ్మాంట్ రాజ్యం ఆక్రమించింది. తరువాత ఇటాలియన్ జాతీయవాదుల చూపు రెండు సిసిలీల రాజ్యంపై పడింది. రెండు సిసిలీల రాజ్యంలో దక్షిణ ఇటలీ ప్రధాన భూభాగం మరియు సిసిలీ ద్వీపం కలిసి ఉన్నాయి. సిసిలీల రాజ్యం ఆక్రమణ ఇటలీ ఏకీకరణలో తదుపరి దశ.
1860 లో అప్పటికే ప్రసిద్ధ ఇటాలియన్ విప్లవ నాయకుడయిన గారిబాల్ది జెనోవాలో సిసిలీ మరియు నేపుల్స్ వ్యతిరేకంగా దండయాత్రకు ప్రణాళికను రచించాడు. దీనికి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క రహస్య మద్దతు కూడా ఉంది.[2] అప్పటికే ఫ్రాన్సిస్కో క్రిస్పితో సహా ఇతర సిసిలియన్ నాయకులు ద్వీపంలోని నియా పోలిటన్ పాలనపై అసంతృప్తితొ ఉన్నారు. అంతేకాక నియా పోలిటన్ల రష్యన్ సామ్రాజ్యం అనుకూల విధానాలను అవలంభించారు. మధ్యధరా సముద్రంలో ఒక సముద్ర మార్గం ఏర్పరచడానికి కూడా ప్రయత్నించారు .అదే సమయంలో సూయజ్ కాలువను ప్రారంభించారు. దీని వలన వ్యూహాత్మకంగా సిసిలియన్ ఓడరేవుల ప్రాముఖ్యత కూడా పెరిగింది. ఈ విషయాలన్నింటిపై బ్రిటన్ వ్యాకులత చెందుతున్నది. అంతేగాక కొత్త స్టీమర్లకు ఎక్కువ పరిమాణంలో కావలసిన సల్ఫర్ సిసిలీలో దొరకుతుంది. ఈ సిసిలియన్ సల్ఫర్ పొందటానికి అవసరమైన అనుకూల ఆర్థిక పరిస్థితులను సిసిలీలో కల్పింటానికి వీలుగా గారిబాల్డి యాత్రకు బ్రిటిష్ మద్దతు పలకింది అని లోరెంజో డెల్ బోకా ఇతరుల అభిప్రాయం.[3]
ఒక యుద్ధ ప్రారంభానికి కావలసిన కారణం కోసం అన్వేషణ
సార్డీనియా-పీడ్మాంట్ రాజ్యం రెండు సిసిలీల రాజ్యంపై దాడి చేయడానికి ఒక సాకు కావాలి. కావూర్ సమర్పించిన నివేదికను బట్టి ముఖ్యంగా సవాయ్ రాజవంశానికికు ఒక కారణం అవసరం. ఎందుకంటే సవాయ్ రాజవంశం బోర్బొన్ రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి యుధ్ధప్రకటన చేయలేదు. దీనికి అవసరమైన కారణం ఆ రాజ్యం లోపలి ప్రజల నుండి సంభవించే ఒక తిరుగుబాటు మాత్రమే. ఆ సమయంలో నేపుల్స్ బోర్బన్ రాజవంశం పాలనలో ఉంది. వీరు ప్రజలకు ఆమోద యోగ్యమైన విధానాలను రూపొందించటంలో విఫలమయ్యారు. ముఖ్యంగా ఆ సమయంలో సిసిలీని పాలించిన బోర్బన్ రాజవంశానికి చెందిన ఫ్రాన్సిస్ అసమర్థ పాలకుడు. ఇతని అసమర్థత కారణంగా ప్రజలలోని వ్యతిరేకత వలన తిరుగుబాటు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. గత దశాబ్దాల చరిత్రను బట్టి సిసిలీ ఒక సారవంతమైన ప్రాంతం మరియు ఆధునిక రాజ్యం అని తెలుస్తుంది. ముఖ్యంగా యువకుడైన రాజు కొంత కాలంగా ఈ దిశలో పనిచేసి ఒక అమ్నెస్టీ మంజూరు చేసాడు. దీని ద్వారా కొంత అభివృధ్ధి సాధ్యమైంది.[4][5]
యాత్ర
సిసిలీలో తీరాన్ని చేరటం

గరిబాల్ది తన తోటి మతస్థుడయిన జి.బి. ఫౌచె దగ్గర ఫిమాంటె మరియు లాంబార్డో అను పేరు గల రెండు ఆవిరి ఓడలను తీసుకున్నాడు. వీటి సహాయంతో గారిబాల్డి అతని వాలంటీర్లు జెనోవా జిల్లాలోని క్వార్టో అనే ఊరిలో సముద్రతీరంలోని ఒక రాతి పై నుంచి మే 5, 1860 సాయంత్రం తమ ప్రయాణాన్ని మొదలుపెట్టారు.[6] ఉత్తర ఇటలిలోని అన్ని ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన ఒక వేయి మంది వాలంటీర్లతో (ఇటాలిలో మిల్లె అనగా వేయి) రెండు సైనిక దళాలను ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. వీరిలో ఫ్రాన్సెకో క్రిస్పి భార్య అయిన రోసాలియో క్రిస్పి కూడా ఉంది, [7] తరువాత వీరు టాలమోన్ (మే 7) మరియు దక్షిణ టుస్కానీలో పోర్టో శాంటో స్టెఫానో (మే 9) వద్ద పీడ్మాంట్ దళాలకు కావలసిన నీరు, ఆయుధాలు మరియు బొగ్గు కోసం కొంత కాలం ఆగారు.
ఈ నౌకలు మే 11 న, సిసిలీ పశ్చిమ తీరాన గల మర్సాలా వద్ద తీరాన్ని చేరాయి. దీనికి ఓడ రేవులోని బ్రిటిష్ నౌకలు కూడా సహాయం చేసాయి. బ్రిటిష్ నౌకలు బోర్బొన్ నౌకల కార్యకలాపాలను ఆటంకపరచాయి.[8] అయినప్పటికి లాంబార్డోపై దాడి జరిగింది. ఎట్టకేలకు ఆ నౌకలు తీరాన్ని చేరగలిగాయి. లాంబార్డో నౌక నుంచి అందరు దిగిన తరువాత అది మునిగిపోయింది. పీమాంటేను మాత్రం తరువాత శత్రువులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఫ్రాన్సిస్కో క్రిప్సి మరియు ఇతరులు తీరాన వీరికి స్వాగతం పలికారు. వీరే ఈ వాలంటీర్లకు స్థానికుల మద్దత్తును సంపాదించారు.
మే 14 న, సలేమి వద్ద, గారిబాల్డి సార్దీనియా రాజు విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ II పేరు మీద తనను తాను సిసిలీ నియంతగా ప్రకటించుకున్నాడు
కలాటఫిమి మరియు పాలెర్మో నగరాల స్వాధీనం

మే 15 న ఈ సాహసికులు కలాటాఫిమీ వద్ద జరిగిన యుధ్ధంలో 2,000 మంది గల నియోపాలిటన్ దళాలకు ఓడించి తమ మొదటి విజయాన్ని సాధించారు. ఈ విజయం అసంపూర్తియైనది. కానీ ఈ విజయం వాలంటీర్లను ఉత్సాహపరిచింది, అదే సమయంలో ఈ పరాజయం నియా పోలిటన్లలో నిరుత్సాహాన్నినింపింది. వారు తమను తాము ఒంటరి వారుగా భావించారు. వీరికి ఎల్లప్పుడూ సరైన నాయకత్వ లక్షణాలు లేని అవినీతి అధికారులు నేతృత్వం వహించారు. అదే సమయంలో మిల్లెలో స్థానికులు చేరటం వలన వాలంటీర్ల సంఖ్య 1,200కు పెరిగింది. మే 27 న వీరు తిరుగుబాటును మొదలుపెట్టారు ఈ వాలంటీర్లు సిసిలీ ద్వీపం రాజధాని అయిన పాలెర్మోను ముట్టడించారు. నగరానికి 16,000 సైనికులు రక్షణగా ఉన్నారు, కానీ వీరికి 75 సంవత్సరాల వయస్సు గల జనరల్ ఫెర్డినాండో లాంజా నాయకత్వం వహించాడు. ఇతను తన సైనికులకు గందరగోళమైన పనికిరాని ఆదేశాలను జారిచేసాడు. (బహుశా ఇతను బ్రిటీష్ వారి దగ్గర లంచం తీసుకున్న నియా పోలిటన్ అధికారులలో ఒకడు అయి ఉండవచ్చు.
రెండు దళాల గారిబాల్డి సైనికులు నగర పొలిమేరపై దాడి చేసారు. అదే సమయంలో స్థానిక జైలు నుండి 2,000 మంది ఖైదీలు విముక్తులయ్యారు. వీరి సహాయంతో కొంత మంది ప్రజలు నగరానికి రక్షణ కోసం ఉన్న సైనిక దళానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసారు. ఈ దాడి వలన లాంజా సైనికులు చాలా స్థావరాలను కొల్పోయారు. తన సైనికులు నగరం నుండి పారిపోయిన తరువాత లాంజా మూడు రోజులు నగరంపై ఫిరంగులతో దాడి చేయమని ఆదేశించాడు. ఈ దాడి వలన 600 మంది పౌరులు మరణించారు. మే 28 నాటికి గారిబాల్డి దాదాపు నగరాన్నంతటిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. బోర్బొన్ అధికారం తొలగిపోయింది అని ప్రకటించాడు. తర్వాత రోజు లాంజా జరిపిన భీకరమైన ప్రతిదాడి విఫలమైంది. దీనితో లాంజా శాంతి ఒప్పందం కావాలని కోరాడు. అయితే బాగా శిక్షణ పొందిన మంచి అయుధాలు గల దళాలు జనరల్ ఫెర్డినాండో లాంజాకు సహాయంగా నగరానికి వచ్చాయి. దీని వలన గరిబాల్ది పరిస్థితి తీవ్రంగా మారింది. కాని అదే సమయం జనరల్ లాంజా లొంగిపోవాలని నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. ఈ నిర్ణయం గారిబాల్డికి అనుకూలించింది. బ్రిటిష్ అడ్మిరల్ మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా ఒక యుద్ధ విరమణ ఒప్పందం చేసుకున్నారు. దీని వలన నియాపోలిటన్ యుధ్ధనౌకలు ఓడ రేవును విడిచి వెళ్ళిపోయాయి.
నియాపోలిటన్ దళాల తిరోగమనం మరియు మిలాజ్జో వద్ద యుద్ధం
బోర్బొన్ దళాలు తూర్పువైపుకు చొచ్చుకువెళ్ళాలని మరియు ద్వీపాన్ని ఖాళీ చేయాలని ఆదేశించడం జరిగింది. మే 31 న నికోలా ఫాబ్రిజ్జి నేతృత్వంలోని కటానియా (Catania) లో ఒక తిరుగుబాటు జరిగింది. దీనిని స్థానిక రక్షక దళం అణిచివేసింది, కానీ నియాపోలిటన్ దళాలను మెస్సినాకు సహాయంగా తరలిరావాలని ఆదేశించారు. దీనివలన ఈ నియాపోలిటన్ వ్యూహాత్మక విజయం ఎటువంటి ఆశాజనక ఫలితాలు సాధించలేదని తెలుస్తుంది.
ఆ సమయంలో సైరాకస్, ఆగస్టా, మిలాజ్జొ మరియు మెస్సినాలు మాత్రమే సిసిలీలో రాజుగారి చేతులలో ఉండిపోయాయి. ఈ సమయంలో గారిబాల్డి పాలకుడిగా తన మొదటి చట్టాన్ని జారీ చేసాడు. అయితే 20,000 పైగా దళాలను నిర్భంధంగా సమకూర్చుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నం విఫలమైంది. అయితే రైతులు. భూస్వాములు ద్వారా ఎదురయ్యే దారుణమైన పరిస్థితులు నుండి తక్షణ ఉపశమనం కల్పించాలని కోరారు. వీరు అనేక ప్రాంతాలలో తిరుగుబాటు చేశారు. 1860 ఆగష్టు 4న, బ్రోంటే వద్ద జరిగిన తిరుగుబాటును గరిబాల్ది స్నేహితుడయిన నినో బిక్సియో రెండు బెటాలియన్ల రెడ్ షర్టుల సహాయంతో దారుణంగా అణచివేశాడు.

గరిబాల్ది సాధించిన విజయాల్లోని పురోగతిని చూసి కావుర్ వ్యాకులత చెందాడు. అంతేగాక జూలై మొదట్లో పీడ్మొంట్ సిసిలీని తక్షణం సిసిలీని పీడ్మాంట్ కు స్వాదీనపరచవలసిందిగా ఒక ప్రతిపాదన పంపించాడు అయితే గరిబాల్ది యుద్ధం ముగిసే వరకు అటువంటి ప్రతిపాదనను అంగీకరించేంది లేదని గట్టిగా తిరస్కరించాడు. కావుర్ రాయబారి లా ఫారినాను ఖైదు చేసి ద్వీపం నుండి బహిష్కరించారు. అతని స్థానంలో మరింత అనుకూలుడైన అగోస్టినో డెస్ప్రెస్టిస్ వచ్చాడు. అతను గరిబాల్ది యొక్క నమ్మకాన్ని పొందగలిగాడు. అంతేగాక సహ పాలకుడిగా నియమించబడ్డాడు.
జూన్ 25, 1860 న, రెండు సిసిలీస్ రాజు ఫ్రాన్సిస్ II ఒక రాజ్యాంగాన్ని జారీ చేశాడు.ఆలస్యంగా తీసుకున్న ఈ చర్య ప్రజలను సమాధానపరచలేకపోయింది. అంతేగాక రాజ్యాన్ని శతృవుల నుండి రక్షించడానికి వీలుగా వారిలోఉత్సాహాన్ని కూడా నింపలేకపోయింది. ఉదారవాదులు విప్లవకారులు గరిబాల్ది స్వాగతం పలకటానికి ఉత్సుకత చూపించాడు .
అదే సమయంలో గరిబాల్ది దక్షిణ సైన్యాన్ని తయారుచేసాడు. వీరిలో ఇటలీ నుండి వచ్చిన ఇతర వాలంటీర్లతో పాటు పారిపోయిన సిపాయిలమని చెప్పుకుంటున్న పీడ్మాంట్ సైనికులు కూడా ఉన్నారు. నియోపాలిటన్లు మెస్సినా మరియు ఇతర దుర్గముల రక్షణ కోసం 24,000 మంది సైనికులను సమకూర్చుకున్నారు.
జూలై 20 న గరిబాల్ది 5,000 మంది సైనికులతో మిలజ్జోపై దాడి చేసాడు. ఈ నగరాన్ని రక్షించే నియాపోలిటన్ సైనికులు ధైర్యంగా పోరాడారు. కాని మళ్లీ వీరిలో సమన్వయ కొరవడింది. అంతేగాక సిసిలీ ద్వీపంలోని సైన్యానికి ముఖ్యనాయకుడైన మార్షల్ క్లారీ మెస్సినా నుండి సహాయాన్ని పంపడానికి తిరస్కారించాడు, దీనితో మిల్లేకు మరొక విజయం సొంతమైంది. ఆరు రోజుల తర్వాత క్లారి లొంగిపోయాడు. మెస్సినాను గారిబాల్డికి స్వాదీనం చేసాడు. కోట ప్రహరీ గోడ మరియు ఇతర కోటలలో 4,000 మంది మాత్రమే మిగిలారు. ఇతర స్థావరాలు సెప్టెంబర్ చివరినాటికి లొంగిపోయాయి.
కాలాబ్రియాలో అడుగు పెట్టడం తరువాత గారిబాల్డి విజయం
ఆగష్టు 19 న గరిబాల్ది అనుచరులు కాలాబ్రియాలో అడుగుపెట్టారు. దీనిని కావూర్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు. అంతేగాక గరిబాల్దిని మెస్సినా స్ట్రైట్ ను దాటవద్దని విజ్ఞప్తి చేస్తూ ఒక లేఖ రాసాడు. అయినప్పటికీ గరిబాల్ది దీనికి నిరాకరించి కాలాబ్రియాలో అడుగుపెట్టారు. దీనికి రాజైన విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ మౌనంగా అంగీకరించాడు..
కాలాబ్రియాలో 20,000 మంది బోర్బన్ సైనికులు ఉన్నారు, వారు పనికిరాని పసలేని ప్రతిఘటనను ఇచ్చారు, ఇదే సమయంలో బోర్బొన్ సైన్యంలోని అనేక దళాలను ఆకస్మికంగా రద్దు చేసారు. కొతమంది బోర్బన్ సైనికులు గారిబాల్డి సైన్యంలో చేరిపోయారు. కాని దీనికి రెగ్గియో కాలాబ్రియాలాంటి చోట్ల జరిగిన సంఘటనలు కొంత మినహాయింపు. రెగ్గియో కాలాబ్రియాను ఆగష్టు 21 న బిక్సియో ఆక్రమించాడు. దీనికి అతడు అధిక మూల్యాన్ని చెల్లించాల్సి వచ్చింది. ఆగస్టు 30న జనరల్ గియో నేతృత్వంలోని దాదాపు సిసిలియన్ సైన్యం అంతా సొవేరియా మానెల్లి వద్ద అధికారికంగా రద్దు చేయబదింది. కేవలం కొన్ని చిన్న చిన్న చెదురుమదురు దళాలు మాత్రం పోరాటంకొనసాగించాయి. నియాపోలిటన్ నౌకాదళం కూడా ఇదే విధంగా ప్రవర్తించింది.

ముగింపు
రాజు ఫ్రాన్సిస్ II ఈ విధంగా నేపుల్స్ ను బలవంతంగా పరిత్యజించివలసి వచ్చింది. రాజు ఫ్రాన్సిస్ II పారిపోయి గేటాలోని బలమైన కోటలో తలదాచుకున్నాడు. ఈ సమయంలోనే నేపుల్స్ కు ఉత్తరాన గల వోల్టర్నో నది వద్ద చివరి పోరాటం జరిగింది. సెప్టెంబర్ 7 న గరిబాల్ది తక్కువ నష్టంతో రెండు సిసిలీల రాజధానిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అతను ఒక రైలులో నగరాన్ని చేరుకున్నాడు. ప్రజలు ఆయన్ని తమ కష్టాలనుండి విముక్తంచేసినవాడు అని ప్రశంసించారు.
వోల్టారస్ వద్ద నిర్ణయాత్మక యుద్ధం జరిగింది.[9] గారిబాల్డి యొక్క 24000ల మంది గల సైన్యం నియాపోలిటన్ సైన్యాన్ని పూర్తిగా ఓడించలేక పోయింది. ఈ సమయంలో నియాపోలిటన్ సైన్యాలో దాదాపు 25000 మంది సైనికులు ఉన్నారు. పీడ్మాంట్ సైనికులు గారిబాల్డికి సహాయంగా వచ్చిన తరువాత మాత్రమే ఇది సాధ్యమైంది. ఈ సైన్యం పాపల్ భూభాగాలైన మార్చె, అంబ్రియ ద్వారా పయనించి ఈ ప్రాంతాన్ని చేరింది. వీరే గేటాలోని కోటకు రక్షణగా ఉన్న ఆఖరి బోర్బన్ దళాన్ని ఓడించారు.
కొన్ని రోజుల తరువాత (అక్టోబర్ 21న) ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది. అఖండమైన మెజారిటీ ద్వారా రెండు సిసిలీస్ రాజ్యాన్ని సార్దీనియా రాజ్యంలో కలిపివేసారు. నేటి చరిత్రకారులు ఈ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు పెద్ద ప్రాముఖ్యతను ఇవ్వడం లేదు. ఎందుకంటే ప్రజలు ఓటు వేయడానికి రహస్య పధ్ధతిని పాటించలేదు. అంతేగాక పీడ్మాంట్ నుంచి వచ్చిన సైనికులు కూడా ఓటు వేశారు.
అక్టోబర్ 26, 1860న ఉత్తర కంపానియాలోని టియానోలో విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ మరియు గరిబాల్ది సమావేశంమయ్యారు. ఇది ప్రసిధ్ధి చెందిన సమావేశం. దీని తరువాత ఈ యాత్ర ముగించాలని నిర్ణయించారు.[10] కాని కొంతమంది నవంబర్ 7 న విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ నేపుల్స్ లోకి ప్రవేశించిన తరువాత మాత్రమే ఈ యాత్ర ముగింసింది అంటారు.
గరిబాల్ది ఒక సంవత్సరం పాటు తనను రెండు సిసిలీలకు పాలకుడిగా కొనసాగించాలని రాజుని కోరాడు. అంతేగాక తన అధికారులను కొత్త ఇటాలియన్ సైన్యంలో విలీనం చేసుకోవాలని కోరాడు. అయితే రాజైన విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ తన అభ్యర్ధనలను తిరస్కరించాడు. దీనితో నిరాశ చెందిన గారిబాల్డి కాప్రియాకు తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు.
అయినప్పటికి విజయం ఇంకా పూర్తికాలేదు. ఇంకా ఫ్రాన్సిస్ II వరకు గ్యేటా లోనే దాగి ఉన్నాడు. తరువాతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో ఫ్రాన్సిస్ II లొంగిపోయాడు. ఆస్ట్రియాలో ప్రవాసానికి వెళ్ళిపోయాడు. తర్వాత కొంతకాలానికి 1861 మార్చిన కొత్త ఇటలీ రాజ్యాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు.
నిజ నిర్ధారణ

సంప్రదాయబద్ధంగా ఈ వెయ్యి మంది సాహసయాత్ర ఇటలీ ఏకీకరణ ప్రక్రియలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత గల సంఘటనలలో ఒకటి. అయితే, ఇటీవల అధ్యయనాలు మొత్తం సంఘటనలోని చివరి వివరణలపై సందేహాలను వ్యక్తం చేసాయి. ముఖ్యంగా ఇవి సైనిక విజయాల యొక్క నిజమైన ప్రాముఖ్యత గురించి వేలెత్తి చూపించాయి. ఎందుకంటే ఇవి ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల జీవిత చరిత్రల నుండి తీసుకున్నవి. వీటిలో ఈ సైనిక విజయాల గురించి ఎక్కువ చేసి చెప్పబడింది అని ఈ అధ్యయనాలలో అభిప్రాయపడటం జరిగింది.
తరువాత సంవత్సరాలలో స్థానికంగా తిరుగుబాటు తలెత్తింది. దీనిని పర్వతాలలో తలెత్తిన తిరుగుబాటు అంటారు. ఈ తిరుగుబాటును అణచివేసి రెండు సిసిలీల రాజ్యంలో తిరిగి శాంతిభద్రతలను నెలకొల్పడానికి ఒకానొక దశలో 1,20,000ల పీడ్మాంట్ సైనికులను మోహరించవలసి వచ్చింది. సంప్రదాయానుసారంగా ఇటాలియన్ చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాటును ప్రతికూలమైన కోణంలో తీసుకున్నారు అని తెలుస్తుంది. దీనికి గారిబాల్డి అతని అనుచరుల వీరత్వాన్ని లెక్కలోకి తీసుకోవటమే కారణం. ఉదాహరణకు, ఆంగ్ల చరిత్రకారుడు డెనిస్ మాక్ స్మిత్ ఆ కాలంలో అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలలోని లోపాలను సంకుచితత్వాన్ని ఎత్తి చూపించాడు.[11]
అంతేకాక ఈ సాహస యాత్ర దక్షిణ ఇటలీలోని శక్తివంతమైన గొప్ప భూస్వాములు గట్టి మద్దతు లభించింది. దీనికి కారణం రాబోయే రోజుల్లో రాజకీయ మార్పులలో వారి ఆస్తులు యధాతధంగా ఉంటాయని వారికి వాగ్ధానం చేయడం జరిగింది. ఏమైనప్పటికీ అనేకమంది సిసిలియన్ రైతులు మిల్లెలో చేరారు. దీని ద్వారా తాము పని చేసే భూమి తమకు దక్కుతుందని వారు ఆశించారు. ఈ విషయంలో తాము భ్రమ పడ్డామని రైతులకు అర్థమైంది. ఈ విషయం బ్రోటె లాంటి చోట్ల జరిగిన సంఘటనల ద్వారా స్పష్టమౌతుంది
నోట్సు

ఆధారం

వర్గం:ఇటలీ

వెయ్యి మంది సాహసికుల యాత్ర

గిసేప్పి గరిబాల్ది ఏ దేశ పౌరుడు ?


బంగరువలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, వంగర మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వంగర నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 154 ఇళ్లతో, 642 జనాభాతో 157 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 323, ఆడవారి సంఖ్య 319. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 117 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580781[1].పిన్ కోడ్: 532461.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
బాలబడి వంగరలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొప్పరవలసలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఎమ్.ఎస్.పురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల మద్దువలసలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం BOBBILIలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు రాజాం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బంగరువలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 41 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 115 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 60 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 55 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బంగరువలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 48 హెక్టార్లు
బావులు/బోరు బావులు: 7 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బంగరువలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి

మూలాలు

బంగారువలస (వంగర)

బంగరువలస గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?