2010 అక్టోబరు 31 నాటికి [1] 742.12 మిలియన్ల టెలిఫోన్ (ల్యాండ్‌లైన్ మరియు మొబైల్) వినియోగదారులు మరియు 742.12 మొబైల్ ఫోన్ కనెక్షన్లతో భారత దేశపు టెలికమ్యూనికేషన్ పరిశ్రమ ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న టెలి కమ్యూనికేషన్ పరిశ్రమగా ఉంది,[2][3][4] వైర్‌లెస్ కనెక్షన్ల సంఖ్యలో ఇది చైనా తరువాత ప్రపంచంలోని రెండవ అతిపెద్ద టెలి కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌గా కూడా ఉంది.[5] భారతీయ మొబైల్ వినియోగదారుల సమూహం 2001లో సుమారు 5 మిలియన్ల నుండి వంద రెట్ల కంటే ఎక్కువ పెరిగి [6] అక్టోబరు 2010 నాటికి వినియోగదారుల సంఖ్య 706.69 మిలియన్లకి చేరింది.[1]
ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న టెలికమ్యూనికేషన్ పరిశ్రమగా, 2013 నాటికి భారతదేశం 1.159 బిలియన్ల మొబైల్ వినియోగదారులను కలిగిఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.[7][8][9][10] 2013 నాటికి భారతదేశంలోని మొత్తం వినియోగదారుల సంఖ్య, చైనాలోని వినియోగదారుల సంఖ్యను అధిగమిస్తుందని ప్రపంచస్థాయిలో అనేక ప్రధాన కన్సల్టెన్సీల అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.[7][8] 2012 నాటికి 26 శాతం అభివృద్ధి రేటుతో ఈ పరిశ్రమ ₹344,921 crore (US$50billion) పరిమాణాన్ని చేరి, అదే సమయంలో సుమారు పది మిలియన్ల మంది ప్రజలకు ఉద్యోగావకాశాలను కలిగిస్తుందని భావించబడుతోంది.[11] విశ్లేషకుల ప్రకారం, ఈ రంగం 2.8 మిలియన్ల మంది ప్రజలకు ప్రత్యక్షంగా మరియు 7 మిలియన్ల మందికి పరోక్షంగా ఉద్యోగాలను కల్పిస్తుంది.[11] 2008-09 విత్త సంవత్సరంలో భారతదేశంలోని మొత్తం టెలికాం పరికరాల ఆదాయం ₹136,833 crore (US$20billion), అంతకు ముందు సంవత్సరంలో ఇది ₹115,382 crore (US$17billion)గా ఉంది.[12]
ఆధునిక అభివృద్ధి
పెద్ద సంఖ్యలో జనాభా, టెలిఫోన్ చేరగలిగే స్థాయిలు తక్కువగా ఉండటం, మరియు బలమైన ఆర్థిక అభివృద్ధి కారణంగా వినియోగదారుల ఆదాయం మరియు వ్యయంలో పెరుగుదల, భారతదేశం ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా-అభివృద్ధిచెందుతున్న టెలికాం మార్కెట్‌గా తయారవడానికి సహాయపడ్డాయి. మొట్టమొదటి ఆపరేటర్ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని సంస్థ BSNL. BSNL, అప్పటివరకు టెలిఫోన్ సేవలను అందించడంలో బాధ్యతవహించిన ప్రభుత్వవిభాగమైన ఇండియన్ టెలికమ్యూనికేషన్ సర్వీస్ సంస్థాగతీకరించడం ద్వారా సృష్టించబడింది. ఆ తరువాత, టెలికమ్యూనికేషన్ పద్ధతులు మార్పుచేసిన వెంటనే వోడాఫోన్, భారతి ఎయిర్‌టెల్, టాటా ఇండికాం, ఐడియా సెల్యులర్, ఎయిర్‌సెల్ మరియు లూప్ మొబైల్ వంటి ప్రైవేట్ సంస్థలు రంగంలోకి ప్రవేశించాయి. చూడుము భారతదేశంలోని మొబైల్ ఆపరేటర్లు. 2008-09లో, మొబైల్ అభివృద్ధి రేటులో భారతదేశ గ్రామీణ ప్రాంతం పట్టణ ప్రాంతాన్ని అధిగమించింది. ప్రస్తుతం భారతి ఎయిర్‌టెల్ భారతదేశంలోని అతిపెద్ద టెలికాం సంస్థ.
అక్టోబరు 2010లో 18.98 మిలియన్ల నూతన ఖాతాదారులతో చేరికతో, భారతదేశ మొబైల్ ఫోన్ మార్కెట్ ప్రపంచంలోని అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్.
2010 అక్టోబరు 31 నాటికి దేశంలోని మొత్తం టెలిఫోన్ల సంఖ్య 742.12 మిలియన్లను దాటింది. 2010 అక్టోబరు 31 నాటికి టెలిఫోన్ల సాంద్రత 62.31%కి పెరిగింది.[1] వైర్‌లెస్ విభాగంలో, అక్టోబరు 2010 నాటికి 18.98 మిలియన్ల ఖాతాదారులు చేరారు. ప్రస్తుతం మొత్తం వైర్‌లెస్ వినియోగదారుల (GSM, CDMA & WLL (F)) సమూహం 706 మిలియన్లకు పైన ఉంది.
2010 అక్టోబరు 31 నాటికి వైర్‌లైన్ వినియోగదారుల సమూహం 0.14 మిలియన్ల తగ్గుదలతో 35.43 మిలియన్లుగా నిలిచింది.
చరిత్ర
వాస్తవ అర్ధంలో టెలికాం అంటే అంతరాళంలోని రెండు దూర బిందువుల మధ్య సమాచార మార్పిడి. టెలికాం యొక్క ప్రసిద్ధ అర్ధం ఎప్పుడూ విద్యుత్ సంకేతాలను కలిగిఉంది మరియు ప్రస్తుతం ప్రజలు తపాలా మరియు ఇతర ప్రారంభ టెలికమ్యూనికేషన్ పద్ధతులను దాని అర్ధం నుండి మినహాయించారు. అందువలన, భారతదేశ టెలికాం యొక్క చరిత్ర టెలిగ్రాఫ్ ప్రవేశంతో ప్రారంభమవుతుంది.
టెలిగ్రాఫ్ ప్రవేశం
తపాలా మరియు టెలికాం రంగాలు భారతదేశంలో నిదానమైన మరియు కష్టమైన ప్రారంభాన్ని పొందాయి. 1850లో, కోల్కతా మరియు డైమండ్ హార్బర్‌ల మధ్య మొదటి ప్రయోగాత్మక విద్యుత్ టెలిగ్రాఫ్ లైన్ ప్రారంభించబడింది. 1851లో, అది బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కొరకు తెరువబడింది. ఆ కాలంలో ప్రజా పనుల విభాగంలో,[13] ఒక మూలని తపాలా మరియు తంతి విభాగం ఆక్రమించింది. ఉత్తరప్రాంతంలోని కోల్‌కతా (కలకత్తా) మరియు పెషావర్‌లను ఆగ్రా, ముంబై (బొంబాయి)ల మీదుగా సిన్ద్వా లోయల ద్వారా, దక్షిణాన ఉన్న చెన్నైతో పాటు ఉదకమండలం/4} మరియు బెంగుళూరులను కలిపే 4,000 మైళ్ళ (6,400 కిలోమీటర్ల) టెలిగ్రాఫ్ లైన్ల నిర్మాణం నవంబరు 1853లో ప్రారంభమైంది. భారతదేశంలోని టెలిగ్రాఫ్ మరియు టెలిఫోన్‌లకు మార్గదర్శకత్వం వహించిన డాక్టర్ విలియం ఓ'షౌఘ్నెస్సి, ప్రజా పనుల విభాగానికి చెందినవారు. ఆయన ఈ కాలమంతా టెలికాంరంగ అభివృద్ధికొరకు పనిచేసారు. 1854లో టెలిగ్రాఫ్ సౌకర్యాలు ప్రజల కొరకు తెరువబడినపుడు ఒక ప్రత్యేక విభాగం ప్రారంభించబడింది.
టెలిఫోన్ ప్రవేశం
1880లో, భారతదేశంలో టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్‌లను స్థాపించడానికి రెండు టెలిఫోన్ సంస్థలు, ఓరియెంటల్ టెలిఫోన్ కంపెనీ లిమిటెడ్ మరియు ది ఆంగ్లో-ఇండియన్ టెలిఫోన్ కంపెనీ లిమిటెడ్‌లు, భారత ప్రభుత్వాన్ని సంప్రదించాయి. టెలిఫోన్ల ఏర్పాటు ప్రభుత్వ ఏకస్వామ్యమని మరియు ప్రభుత్వమే ఆపనిని చేపడుతుందనే ఉద్దేశంతో అనుమతి నిరాకరించబడింది. 1881లో, ప్రభుత్వం తన పూర్వ నిర్ణయాన్ని మార్చుకొని ఇంగ్లాండ్‌కు చెందిన ఓరియెంటల్ టెలిఫోన్ కంపెనీ లిమిటెడ్‌కు కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాస్ మరియు అహ్మదాబాద్‌లలో టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్‌ల ప్రారంభానికి అనుమతి ఇవ్వడంతో దేశంలో మొదటి సాధారణ టెలిఫోన్ సేవ స్థాపించబడింది.[14] భారతదేశ టెలిఫోన్ చరిత్రలో 1882 జనవరి 28, ఒక రెడ్ లెటర్ డేగా ఉంది. గవర్నర్ జనరల్ అఫ్ ఇండియా యొక్క కౌన్సిల్ సభ్యుడైన మేజర్ E.బేరింగ్ ఈ రోజున కలకత్తా, బొంబాయి మరియు మద్రాస్‌లలోని టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్‌లు ప్రారంభమైనట్లుగా ప్రకటించారు. కలకత్తాలోని ఎక్స్చేంజ్ "సెంట్రల్ ఎక్స్చేంజ్"గా పేరు పెట్టబడి, కౌన్సిల్ హౌస్ స్ట్రీట్ లోని 7వ నంబరు భవనంలో మూడవ అంతస్తులో ప్రారంభించబడింది. సెంట్రల్ టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్ 93 మంది వినియోగదారులను కలిగిఉంది. బొంబాయిలో కూడా 1882లో టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్ ప్రారంభించబడింది.
తదుపరి పురోగతులు

1902 -సాగర్ ఐలాండ్స్ మరియు సాండ్‌హెడ్స్ మధ్య మొట్టమొదటి వైర్‌లెస్ టెలిగ్రాఫ్ కేంద్రం స్థాపించబడింది.
1907 - టెలిఫోన్స్ యొక్క మొదటి సెంట్రల్ బేటరీ కాన్పూర్‌లో ప్రవేశపెట్టబడింది.
1913-1914 - మొదటి ఆటోమాటిక్ ఎక్స్చేంజ్ సిమ్లాలో స్థాపించబడింది.
1927 జూలై 23 - UK మరియు భారతదేశాల మధ్య, ఖడ్కి మరియు దౌండ్ల వద్ద, ఇంపీరియల్ వైర్‌లెస్ చైన్ సంకేత కేంద్రాలతో రేడియో టెలిగ్రాఫ్ వ్యవస్థ లార్డ్ ఇర్విన్‌చే కింగ్ జార్జ్ Vతో అభినందనలు పంచుకోవడంతో ప్రారంభించబడింది.
1933 -UK మరియు భారతదేశాల మధ్య రేడియోటెలిఫోన్ వ్యవస్థ ప్రారంభించబడింది.
1953 - 12 ఛానల్ కారియర్ సిస్టం ప్రవేశపెట్టబడింది.
1960 - లక్నో మరియు కాన్పూర్‌ల మధ్య మొదటి సబ్స్క్రైబర్ ట్రంక్ డయలింగ్ రూట్ ఏర్పాటు చేయబడింది.
1975 - ముంబై నగరం మరియు అంధేరీ టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్‌ల మధ్య మొదటి PCM సిస్టం ఏర్పాటుచేయబడింది.
1976 - మొదటి డిజిటల్ మైక్రోవేవ్ జంక్షన్ ప్రవేశపెట్టబడింది.
1979 - లోకల్ జంక్షన్ కొరకు మొదటి ఆప్టికల్ ఫైబర్ సిస్టం పూనేలో ఏర్పాటుచేయబడింది.
1980 - దేశీయ సమాచార ప్రసారం కొరకు మొదటి ఉపగ్రహ భూ కేంద్రం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని సికిందరాబాద్‌లో స్థాపించబడింది.
1983 -ట్రంక్ లైన్‌ల కొరకు మొదటి అనలాగ్ స్టోర్డ్ ప్రోగ్రాం కంట్రోల్ ఎక్స్చేంజ్ ముంబైలో స్థాపించబడింది.
1984 -  దేశీయంగా అభివృద్ధి పరచి ఉత్పత్తి చేసిన డిజిటల్ ఎక్స్చేంజ్‌లను ప్రారంభించింది.
1985 - వాణిజ్యపరం కాని మొదటి మొబైల్ టెలిఫోన్ సేవ ఢిల్లీలో ప్రారంభించబడింది.
బ్రిటిష్ కాలంలో దేశంలోని అన్ని పెద్ద నగరాలు మరియు పట్టణాలు టెలిఫోన్‌లతో కలుపబడినప్పటికీ, 1948లో మొత్తం టెలిఫోన్‌ల సంఖ్య సుమారు 80,000 మాత్రమే ఉంది. స్వాంతంత్ర్యం పొందిన తరువాత కూడా ఈ పెరుగుదల చాలా నిదానంగా ఉంది. టెలిఫోన్ అనేది ఒక ఉపయోగకరమైన పరికరం కంటే హోదాను సూచించే చిహ్నంగా ఉండేది. టెలిఫోన్ల సంఖ్య నిదానంగా 1971 నాటికి 980,000కు, 1981 నాటికి 2.15 మిలియన్లకు మరియు దేశంలో ఆర్థిక సంస్కరణలు ప్రారంభించబడిన సంవత్సరమైన 1991లో 5.07 మిలియన్లకు చేరాయి.
కాలానుగుణంగా కొన్ని నిర్దిష్టమైన చర్యలు చేపట్టబడ్డాయి, ఉదాహరణకు 1953లో ముంబై నగరంలో టెలెక్స్ సేవను ప్రారంభించడం మరియు 1960లో ఢిల్లీ మరియు కాన్పూర్ మరియు లక్నో మరియు కాన్పూర్‌ల మధ్య మొదటి [సబ్స్క్రైబర్ ట్రంక్ డయలింగ్] మార్గం ఏర్పాటు చేయబడింది, మార్పు యొక్క మొదటి చర్యలు ఎనభైలలో సామ్ పిట్రోడాచే అమలు పరచబడ్డాయి.[15] ఆయన తాజా గాలి తమ్మెరను తీసుకువచ్చారు. 1994లోని నేషనల్ టెలికాం పాలసీ ప్రకటన, వాస్తవమైన మార్పుని తీసుకువచ్చింది.[16]
భారతదేశ టెలికాం రంగం: ఇటీవలి విధానాలు
2002 చివరినాటికి అన్ని గ్రామాలు టెలికాం సౌకర్యాన్ని కలిగిఉండాలి.
2001 ఆగస్టు 31న పార్లమెంట్ లో ప్రవేశపెట్టబడిన కమ్యూనికేషన్ కన్వర్జెన్స్ బిల్ 2001 ప్రస్తుతం టెలికాం మరియు ITలపై పార్లమెంట్ స్థాయీ సంఘం ముందు ఉంది.
అనియంత్రిత ప్రవేశం కొరకు నేషనల్ లాంగ్ డిస్టాన్స్ సర్వీస్ (NLD) తెరువబడింది.
ఇంటర్నేషనల్ లాంగ్ డిస్టాన్స్ సర్వీసెస్ (ILDS)లో పోటీదారులకు ప్రవేశం కల్పించబడింది.
ఆధారసేవలలో పోటీకి ప్రవేశం కల్పించబడింది.
అమలులో ఉన్న మూడిటితో పాటు, నాలుగు మహానగరాలలో ప్రతి దానికి మరియు పదమూడు మండలాలకు, నాల్గవ సెల్యులర్ ఆపరేటర్ అనుమతించబడ్డారు. శబ్ద మరియు శబ్ద రహిత సందేశాలు, డేటా సేవలు మరియు అవసరమైన నిర్దిష్ట ప్రమాణాలను అందుకునే పాకేజ్ స్విచెస్ తో సహా మరియు/లేదా సర్క్యూట్‌లతో కూడిన ఏ విధమైన నెట్‌వర్క్‌నైనా ఉపయోగించుకునే పబ్లిక్ కాల్ ఆఫీసు PCOsలతో సహా మొబైల్ ఆపరేటర్లు అన్ని రకాల సేవలను అందించడానికి అనుమతించబడ్డారు.
నూతన టెలికాం విధానం (NTP), 1999 క్రింద అనేక నూతన సేవలలో ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాన్ని అనుమతిస్తూ విధానాలు ప్రకటించబడ్డాయి, వీటిలో సాటిలైట్ ద్వారా గ్లోబల్ మొబైల్ పర్సనల్ కమ్యూనికేషన్ (GMPCS) సేవ, డిజిటల్ పబ్లిక్ మొబైల్ రేడియో ట్రంక్డ్ సర్వీస్ (PMRTS), వాయిస్ మెయిల్/ ఆడియోటెక్స్/ యూనిఫైడ్ మెసేజింగ్ సర్వీస్ ఉన్నాయి.
నగర, పట్టణ మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో అడిగిన వెంటనే టెలిఫోన్ కనెక్షన్లను కల్పించడానికి వైర్‌లెస్ ఇన్ లోకల్ లూప్ (WLL) ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.
రెండు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, VSNL మరియు HTLలలో పెట్టుబడి తిరిగి తీసుకోబడింది.
యూనివర్సల్ సర్వీస్ ఆబ్లిగేషన్ (USO) మూలధనీకరణ మరియు పరిపాలన కొరకు చర్యలు చేపట్టబడ్డాయి.
కమ్యూనిటీ ఫోన్ సర్వీస్ అనుమతిస్తూ నిర్ణయం ప్రకటించబడింది.
మల్టిపుల్ ఫిక్స్డ్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్స్ (FSPs) అనుమతి మార్గదర్శకాలు ప్రకటించబడ్డాయి.
ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు (ISPs) ఇంటర్నేషనల్ ఇంటర్నెట్ గేట్ వేస్, సాటిలైట్ మరియు జలాంతర్గ ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్స్ కొరకు స్థావర కేంద్రాలతో, ఏర్పాటుకు అనుమతించబడ్డారు.
ఎండ్-టు-ఎండ్ బాండ్ విడ్త్ మరియు డార్క్ ఫైబర్, రైట్ అఫ్ వే, టవర్స్, డక్ట్ స్పేస్ మొదలైనవి అందించడానికి రెండు విభాగాల అవస్థాపన ప్రొవైడర్లు అనుమతించబడ్డారు.
ఇంటర్నెట్ టెలిఫోనీ (IP) ప్రారంభం కొరకు ప్రభుత్వం మార్గదర్శకాలను జారీచేసింది.
ప్రధాన పోటీదారుగా అవతరించడం
1975లో, ఇండియన్ పోస్ట్ & టెలికమ్యూనికేషన్స్ ఎకౌంట్స్ అండ్ ఫైనాన్స్ సర్వీస్ నుండి డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ టెలికాం (DoT) విభజించబడింది. 1985లో ఢిల్లీ మరియు ముంబైల టెలికాం సేవలను నిర్వహించడానికి DoT నుండి మహానగర్ టెలిఫోన్ నిగం లిమిటెడ్ (MTNL) రూపొందించబడేవరకు దేశం మొత్తంలోని టెలికాం సేవలకు DoT బాధ్యత వహించింది. సరళీకరణ-ప్రైవేటీకరణ-ప్రపంచీకరణ విధానంలో భాగంలో 1990లలో ప్రభుత్వం టెలికాం రంగంలోకి ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆహ్వానించింది. అందువలన, ప్రభుత్వం యొక్క విధాన విభాగాన్ని దాని కార్యాకలాపాల విభాగం నుండి వేరు చేయవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. భారత ప్రభుత్వం 2000 అక్టోబరు 1లో DoT యొక్క కార్యకలాపాల విభాగాన్ని కార్పోరేటీకరించి దానికి భారత్ సంచార్ నిగం లిమిటెడ్ (BSNL) అని పేరు పెట్టింది. రిలయెన్స్ కమ్యూనికేషన్స్, టాటా ఇండికాం, వోడాఫోన్, లూప్ మొబైల్, ఎయిర్‌టెల్, ఐడియా మొదలైన అనేక మంది ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లు అత్యంత శక్తివంతమైన భారతీయ టెలికాం విపణిలోకి విజయవంతగా ప్రవేశించారు.
భారతదేశంలో టెలికమ్యూనికేషన్ల యొక్క ప్రైవేటీకరణ
భారత ప్రభుత్వం విభిన్న భావజాలాలు కలిగిన అనేక వర్గాలను (పార్టీలు)కలిగిఉంది. వీరిలో కొంతమంది (మధ్యేవాదులు) విదేశీ పోటీదారులకు విపణిని తెరవడానికి ఇష్టపడగా ఇతరులు ప్రభుత్వం అవస్థాపనా సౌకర్యాలను క్రమబద్ధీకరించి, విదేశీ పోటీదారుల జోక్యాన్ని నియంత్రించాలని కోరారు. ఈ రాజకీయ నేపథ్యం కారణంగా టెలికమ్యూనికేషన్లలో సరళీకరణను తీసుకురావడం కష్టమైంది. ఒక బిల్లు పార్లమెంట్‌లో ఉన్నపుడు మెజారిటీ ఓటు పొందవలసి ఉంటుంది, విభిన్న పార్టీలు వేర్వేరు భావజాలాలను కలిగిఉండటం వలన ఆ విధమైన ఆధిక్యాన్ని పొందడం కష్టం.
సాలుకు 5,000,000 లైన్లు ఏర్పరచే ప్రయత్నంలో, 1981లో ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ, ఫ్రాన్సు‌కు చెందిన అల్కాటెల్ CITతో ప్రభుత్వ అధీనంలోని టెలికాం కంపెనీ (ITI) విలీనం యొక్క ఒప్పందాలపై సంతకం చేసారు. అయితే రాజకీయ వ్యతిరేకత కారణంగా ఈ విధానం వెంటనే భంగమైంది. ఆమె USలో నివాసం ఉన్న ప్రవాస భారతీయుడు NRI అయిన సామ్ పిట్రోడాను సెంటర్ ఫర్ డెవలప్మెంట్ అఫ్ టెలిమాటిక్స్ (C-DOT) ఏర్పాటుచేయవలసిందిగా ఆహ్వానించారు, ఏదేమైనా, రాజకీయ కారణాలవలన ఈ ప్రణాళిక అపజయం పాలైంది. ఈ కాలంలో, ఇందిరా గాంధీ హాత్యానంతరం, రాజీవ్ గాంధీ నాయకత్వంలో, డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ టెలి కమ్యూనికేషన్స్ (DoT), VSNL మరియు MTNL వంటి అనేక ప్రభుతరంగ సంస్థలు స్థాపించబడ్డాయి. ఈ పాలనలో సాంకేతికంగా అనేక పురోగతులు సాధించబడ్డాయి, కానీ ఇప్పటికీ విదేశీ పోటీదారులు టెలికమ్యూనికేషన్ వ్యాపారంలో పాల్గొనడానికి అనుమతించబడలేదు.[17]
టెలిఫోన్ల కొరకు డిమాండ్ ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంది. ఈ కాలంలోనే నరసింహారావు-నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం 1994లో ప్రవేశపెట్టిన నేషనల్ టెలి కమ్యూనికేషన్ పాలసీ [NTP] ఈ క్రింది రంగాలలో మార్పులను తీసుకువచ్చింది: టెలికమ్యూనికేషన్ల అవస్థాపన యాజమాన్యం, సేవ మరియు క్రమబద్ధీకరణ. ప్రభుత్వ అధీనంలోని టెలికాం సంస్థలు మరియు అంతర్జాతీయ పోటీదారుల మధ్య ఉమ్మడి వ్యాపారాలను స్థాపించడంలో కూడా వారు విజయవంతమయ్యారు. అయితే ఇప్పటికీ సౌకర్యాలపై సంపూర్ణ యాజమాన్యం ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని సంస్థలకే నియంత్రించబడింది. విదేశీ సంస్థలు మొత్తం వాటాలో 49%నికి అర్హతపొందాయి. బహుళ-జాతి సంస్థలు విధాన నిర్ణయంలో కాక కేవలం సాంకేతికత మార్పిడిలో మాత్రమే జోక్యం చేసుకున్నాయి.[17]
ఈ కాలంలో, ప్రభుత్వ అధీనంలోని DoT మరియు VSNLల ఏకస్వామ్యాన్ని ఆపడానికి మరియు సుదూర సమాచార రవాణా వ్యాపారంలో పోటీని పెంచి ధరలను తగ్గించడానికి మరియు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మెరుగు పరచడానికి సుదూర సేవలను సరళీకరించవలసిందిగా వరల్డ్ బ్యాంకు మరియు ITU భారత ప్రభుత్వానికి సూచించాయి. దీనికి బదులుగా రావు ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్ష పార్టీలను విశ్వాసంలోనికి తీసుకొని, సుదూర వ్యాపారంలో విదేశీయులకు 5 సంవత్సరాల తరువాత ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తామనే హామీతో, స్థానిక సేవలను ఉదారీకరించింది. దేశం ప్రాథమిక టెలిఫోన్ల కొరకు 20 టెలికమ్యూనికేషన్ మండలాలుగా మరియు మొబైల్ సేవల కొరకు 18 మండలాలుగా విభజించబడింది. ప్రతి మండలంలోని ఆదాయం యొక్క విలువపై ఆధారపడి ఈ మండలాలు A, B మరియు C విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. ప్రతి మండలంలోనూ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని DoTతో పాటుగా ఒక ప్రైవేట్ సంస్థ కొరకు ప్రభుత్వం వేలాన్ని నిర్వహించింది. సెల్యులర్ సేవల కొరకు ప్రతి మండలానికి ఇద్దరు సర్వీసు ప్రొవైడర్లు అనుమతించబడి వారిలో ప్రతి ఒక్కరికి 15 సంవత్సరాలకు లైసెన్స్ ఇవ్వబడింది. ఈ పురోగతుల సమయంలో, ప్రభుత్వం ITI, DoT, MTNL, VSNL మరియు ఇతర శ్రామిక సంఘాల నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది, అయితే వారు ఈ అడ్డంకులను అధిగమించగలిగారు.[17]
1995లో ప్రభుత్వం TRAI (టెలికాం రెగ్యులేటరీ అధారిటీ అఫ్ ఇండియా) ను ఏర్పాటు చేసిన తరువాత, ఇది ధరలను నిర్ణయించడం మరియు విధానాలను రూపొందించడంలో ప్రభుత్వ జోక్యాన్ని తగ్గించింది. DoT దీనిని వ్యతిరేకించింది. 1999లో రాజకీయ శక్తులు మారిపోయాయి మరియు సంస్కరణలకు అనుకూలమైన అటల్ బిహారీ వాజపేయీ నాయకత్వంలోని నూతన ప్రభుత్వం మెరుగైన సరళీకరణ విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది. వారు DoTని రెండుగా విభజించారు- ఒకటి విధాన నిర్ణాయక విభాగం కాగా మరొకటి సర్వీస్ ప్రొవైడర్ (DTS), దీనికే తరువాత BSNLఅనే పేరు పెట్టారు. విదేశీ పెట్టుబడిదారుల వాటాను 49% నుండి 74%నికి పెంచాలనే ప్రతిపాదన ప్రతిపక్ష రాజకీయ పార్టీలు మరియు వామపక్ష ఆలోచనాపరులచే వ్యతిరేకించబడింది. దేశీయ వ్యాపార సంస్థలు ప్రభుతం VSNL ను ప్రైవేటీకరించాలని కోరాయి. చివరకు ఏప్రిల్ 2002లో ప్రభుతం VSNLలో తన వాటాను 53% నుండి 26%నికి తగ్గించుకొని దానిని ప్రైవేట్ సంస్థలకు అమ్మాలని నిర్ణయించుకుంది. చివరకు TATA, VSNLలో 25% వాటాను పొందారు.[17]
ఇది భారత టెలికాం మార్కెట్లలోకి అనేకమంది విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ప్రవేశం పొందడానికి మార్గంమైంది. మార్చి 2000 తరువాత, విధానాలను రూపొందించడం మరియు ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లకు అనుమతులను మంజూరు చేయడంలో ప్రభుత్వం మరింత ఉదారంగా మారింది. ప్రభుత్వం సెల్యులర్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్ల లైసెన్స్ రుసుమును తగ్గించడంతో పాటు విదేశీ సంస్థల వాటా పరిమితిని 74%నికి పెంచింది. ఈ కారణాలన్నిటి వలన, సేవల రుసుము మరియు కాల్ వ్యయం గణనీయంగా తగ్గి భారతదేశంలోని సాధారణ మధ్య తరగతి కుటుంబం సెల్‌ఫోన్ కొనగలిగే విధంగా చేసాయి. భారతదేశంలో సుమారు 32 మిలియన్ల హ్యాండ్‌సెట్లు అమ్ముడయ్యాయి. ఈ సమాచారం భారత మొబైల్ మార్కెట్‌లో అభివృద్ధికిగల వాస్తవమైన సామర్ధ్యాన్ని వెల్లడిస్తుంది.[18]
మార్చి 2008లో దేశం మొత్తంలోని GSM మరియు CDMA మొబైల్ వినియోగదారుల సమూహం 375 మిలియన్లు, ఇది గత సంవత్సరంతో పోల్చినపుడు సుమారు 50% పెరుగుదలను సూచించింది.[19]
ఇంటర్నేషనల్ మొబైల్ ఎక్విప్మెంట్ ఐడెంటిటీ (IMEI) నంబర్లు లేని బ్రాండు లేని చైనా సెల్ ఫోన్లు దేశభద్రతకు హానికరంగా ఉండటం వలన, మొబైల్ నెట్‌వర్క్ ఆపరేటర్లు 30 ఏప్రిల్ నాటికి సుమారు 30 మిలియన్లుగా (దేశంలోని మొత్తం మొబైల్ లలో సుమారు 8%) ఉన్న మొబైల్ ఫోన్ల వాడకం నిలిపివేయాలని భావిస్తున్నారు.[20] 5–6 సంవత్సరాల వినియోగదారుల చేరికల నెలసరి సగటులు సుమారు 0.05 నుండి 0.1 మిలియన్ మాత్రమే మరియు డిసెంబరు 2002లో మొబైల్ ఫోన్ల మొత్తం వినియోగదారుల సమూహం 10.5 మిలియన్లు. ఏదేమైనా, నియంత్రకులు మరియు అనుమతిదారులచే అనేక ప్రోత్సాహకరమైన చర్యల తరువాత, మొబైల్ వినియోగదారుల మొత్తం సంఖ్య బాగా పెరిగి 2010 అక్టోబరు 31 నాటికి 706.69 మిలియన్లకు చేరింది.[1][21]
భారతదేశం మొబైల్ విభాగంలో GSM (గ్లోబల్ సిస్టం ఫర్ మొబైల్ కమ్యూనికేషన్స్) మరియు CDMA (కోడ్-డివిజన్ మల్టిపుల్ యాక్సెస్) సాంకేతికతల వాడకాలను రెండిటినీ ఎంపిక చేసుకుంది. లాండ్ లైన్ మరియు మొబైల్ ఫోన్ లతో పాటు, కొన్ని సంస్థలు WLL సేవను కూడా అందిస్తున్నాయి. భారతదేశంలోని మొబైల్ రుసుములు ప్రపంచంలోనే అత్యల్పంగా మారాయి. కేవలం US$0.15ల నెలవారీ రుసుముతో ఒక నూతన మొబైల్ కనెక్షన్ పొంది ఉపయోగించుకోవచ్చు. 2003-04 మరియు 2004-05 సంవత్సరంలో ఒక్క 2005లోనే అదనపు చేరికలు నెలకు సుమారు 2 మిలియన్లను అధిగమించాయి.
జూన్ 2009లో, భారత ప్రభుత్వం చైనాలో తయారయ్యే అనేక మొబైల్ ఫోన్ల దిగుమతిని నిషేధించింది, దీనికి నాణ్యత లేకపోవడం మరియు IMEIలు లేకపోవడం కారణంగా ఆ విధమైన ఫోన్ల అమ్మకం మరియు వాడుక గురించి అధికారులు కనిపెట్టడం కష్టంగా మారడం కారణాలుగా చూపింది.[22] ఏప్రిల్ 2010లో, భారతీయ సర్వీసు ప్రొవైడర్లు చైనీస్ మొబైల్ సాంకేతికతను కొనుగోలు చేయడాన్ని కూడా ప్రభుత్వం నిషేధిస్తుందని నివేదించబడింది, దీనికి కారణం జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితులలో భారతీయ టెలి కమ్యూనికేషన్స్ నెట్‌వర్క్‌ను చైనా హాకర్లు ఇబ్బందులకు గురిచేస్తారనే ఆలోచన. భారత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్లు మరియు కంప్యూటర్ నెట్‌వర్క్లపై చైనా హాకర్లుగా అనుమానించబడేవారి వరుస దాడులు కూడా సున్నితమైన పరికరాలను చైనా నుండి దిగుమతి చేసుకోవడంపట్ల భారతీయ అధికారులు అనుమానపడేవిధంగా చేసింది. హువేయ్ టెక్నాలజీస్ మరియు ZTE దీనివలన ప్రభావితమైన సంస్థలుగా నివేదించబడ్డాయి.[23][24][25]
భారతదేశంలో టెలికమ్యూనికేషన్స్ రెగ్యులేటరీ ఎన్విరాన్మెంట్
LIRNEఆసియా యొక్క టెలికమ్యూనికేషన్స్ రెగ్యులేటరీ ఎన్విరాన్మెంట్ (TRE) సూచిక, ఇది నిర్దిష్ట TRE విస్త్రుతిలో వాటాదారుల భావాలను క్రోడీకరిస్తుంది, మరింత అభివృద్ధి మరియు పురోగతులకు పరిసరాల అనుకూలతల గురించి తెలియచేస్తుంది. బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం, ఇండోనేసియా, శ్రీ లంక, మాల్దీవ్స్, పాకిస్తాన్, థాయ్ లాండ్, మరియు ఫిలిప్పైన్స్ వంటి ఎనిమిది ఆసియా దేశాలలో ఇటీవల, జూలై 2008లో సర్వే నిర్వహించబడింది. ఇది ఎనిమిది అంశాలను పరిగణించింది: అవి స్థిర మరియు మొబైల్ బ్రాడ్ బ్యాండ్ విభాగాల కొరకు i) మార్కెట్ ప్రవేశం; ii) అరుదైన వనరుల లభ్యత; iii) అంతర సంబంధం; iv) రుసుము నియంత్రణ; v) పోటీ-వ్యతిరేక పద్ధతులు; మరియు vi) సార్వజనీన సేవలు; vii) సేవలలో నాణ్యత.
భారతదేశ ఫలితాలు, వాటాదారులు TREని అత్యంత అనుకూలమైనదిగా భావించారనే వాస్తవాన్ని
మొబైల్ విభాగానికి దానిని అనుసరించి స్థిర బ్రాడ్‌బ్యాండ్ విభాగానికి సూచించాయి. అరుదైన వనరులకు లభ్యతలో తప్ప
స్థిర విభాగం, మొబైల్ విభాగం కంటే వెనుకబడి ఉంటుంది. స్థిర మరియు మొబైల్ విభాగాలు
రుసుము నియంత్రణకు అత్యధిక నమోదులు కలిగిఉన్నాయి. మొబైల్ విభాగానికి మార్కెట్ ప్రవేశం బాగా సరిపోతుంది
దీనికి కారణం అధికభాగం మండలాలలో పోటీ 4-5 మొబైల్ సర్వీసు ప్రొవైడర్ల మధ్యనే పోటీ పరిమితమైఉంటుంది.
బ్రాడ్‌బ్యాండ్ విభాగం సగటున అత్యంత తక్కువ నమోదులను కలిగిఉంది. తక్కువ విస్తృతితో
బ్రాడ్‌బ్యాండ్ విధాన లక్ష్యమైన 9 మిలియన్లకు, 2007 చివరినాటికి కేవలం 3.87తో
నియంత్రణ పర్యావరణం అంత అనుకూలంగా లేదని సూచిస్తుంది.[26]
ఆదాయం మరియు పెరుగుదల
2005-06లో టెలికాం సేవల రంగంలో మొత్తం ఆదాయం ₹86,720 crore (US$12.5billion) ఇది 2004-05లోని ₹71,674 crore (US$10.4billion) కంటే 21% పెరుగుదలను నమోదుచేసింది. 2005-06లో టెలికాం సేవల రంగ మొత్తం పెట్టుబడి ₹200,660 crore (US$29.0billion)కి చేరింది, ఇది గత విత్త సంవత్సరం కంటే ₹178,831 crore (US$25.9billion) అధికం.[27]
వేగంగా పెరుగుతున్న సమాచార సాంకేతిక పరిశ్రమకు టెలికమ్యూనికేషన్లు జీవం వంటివి. 2010లో అంతర్జాల వినియోగదారుల సమూహం 100 మిలియన్లకు పెరిగింది.[28] దీనిలో 10.52 మిలియన్ల మంది బ్రాడ్‌బ్యాండ్ కనెక్షన్‌లను కలిగిఉన్నారు.[1] ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ఒక బిలియన్ కంటే ఎక్కువ మంది ప్రజలు అంతర్జాలాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.
భారత్ నిర్మాణ్ కార్యక్రమం క్రింద, విలేజ్ పబ్లిక్ టెలిఫోన్ (VPT) క్రింద ఇప్పటివరకు కనెక్షన్ పొందని 66,822 గ్రామాలకు కనెక్షన్ కల్పించబడుతుందని భారత ప్రభుత్వం తెలియచేసింది. ఏదేమైనా, దేశంలోని పేదలకు అది ఏ విధంగా ఉపయోగిస్తుందనే దానిపై సందేశాలు రేకెత్తాయి.[29]
టెలికాం విభాగంలో ఉద్యోగితా సామర్ధ్యాన్ని సంపూర్ణంగా అంచనా వేయడం కష్టం, అయితే 2004లో 2.3 మిలియన్లు ఉన్న పబ్లిక్ కాల్ ఆఫీసులు 2005 నాటికి 3.7 మిలియన్లు అయ్యాయనే వాస్తవంతో అవకాశాల విస్తరణ అంచనా వేయవచ్చు[30].
భారతదేశ మొబైల్ పరిశ్రమలోని వేల్యూ యాడెడ్ సర్వీసెస్ (VAS) విపణి US$ 2006లో 500 మిలియన్ల నుండి US$2009కి 10 బిలియన్లకు చేరేంత శక్తివంతమైనది.[31]
టెలిఫోన్
ల్యాండ్‌లైన్లలో, ఒక మండలంలో అంతర్గతంగా ఉండే కాల్స్ స్థానిక కాల్స్ గా భావించబడగా, మండలాల మధ్య కాల్స్ సుదూర కాల్స్ గా పరిగణించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం దేశం మొత్తాన్ని ఒక టెలికాం మండలంగా సంఘటితం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. సుదూర కాల్స్ కొరకు, సున్నాను ముందు కలిగిన ఆ ప్రాంత కోడ్‌ను డయల్ చేసిన తరువాత నంబర్‌ను చేయవలసి ఉంటుంది (అనగా ఢిల్లీ కాల్ చేయడానికి ముందుగా 011 డయల్ చేసి ఆ తరువాత ఫోన్ నంబర్ డయల్ చేయాలి). అంతర్జాతీయ కాల్స్ కొరకు, ముందుగా "00" డయల్ చేసిన తరువాత దేశం యొక్క కోడ్, ప్రాంతపు కోడ్ మరియు స్థానిక ఫోన్ నెంబర్ డయల్ చేయాలి. భారతదేశం యొక్క దేశ కోడ్ 91.
టెలిఫోన్ వినియోగదారులు (వైర్లెస్ మరియు ల్యాండ్‌లైన్): 742.12 మిలియన్లు (అక్టోబరు 2010) [1]
ల్యాండ్‌లైన్లు: 35.43 మిలియన్లు (అక్టోబరు 2010)[1]
సెల్ ఫోన్లు: 706.69 మిలియన్లు (అక్టోబరు 2010) [1]
సాంవత్సరిక సెల్ ఫోన్ చేరికలు: 218.29 మిలియన్లు (అక్టోబరు 2009-10)[1]
నెలవారీ సెల్ ఫోన్ చేరికలు: 18.98 మిలియన్లు (అక్టోబరు 2010) [1]
టెలిసాంద్రత: 62.51 % (అక్టోబరు 2010) [1]
లక్ష్య టెలిసాంద్రత: 1 బిలియన్, 2012 నాటికి జనాభాలో 84%.[32]
మొబైల్ టెలిఫోన్లు

680 మిలియన్ల పైగా వినియోగదారుల సమూహంతో,[1] భారతదేశంలో మొబైల్ టెలికమ్యూనికేషన్స్ వ్యవస్థ ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద వ్యవస్థగా ఉండి 1990లలో ప్రైవేట్ రంగానికి ద్వారాలు తెరిచింది.
దేశమంతా మండలాలుగా పిలువబడే బహుళ ప్రాంతాలు (జోన్లు)గా విభజింపబడింది ( దాదాపు రాష్ట్రాల సరిహద్దులతో). ప్రభుత్వం మరియు అనేక ప్రైవేట్ భాగస్వాములు స్థానిక మరియు సుదూర టెలిఫోన్ సేవలను కల్పిస్తున్నారు. వీటిమధ్య పోటీవల్ల ధరలు తగ్గి, భారత దేశంలో కాల్ ధరలు ప్రపంచంలో అత్యంత చౌకైన వాటిలో ఒకటిగా ఉనాయి.[33] సమాచార మంత్రిత్వశాఖ తీసుకోబోతున్న నూతన చర్యల వల్ల రేట్లు మరింత తగ్గుముఖం పడతాయని భావించబడుతోంది.[34] సెప్టెంబరు 2004లో మొబైల్ ఫోన్ కనెక్షన్ల సంఖ్య ఫిక్స్డ్-లైన్ కనెక్షన్ల సంఖ్యను అధిగమించి, ప్రస్తుతం తీగఆధారిత విభాగాన్ని 20:1 నిష్పత్తితో మరుగుజ్జుగా చేసింది.[1] మొబైల్ వినియోగదారుల సమూహం నూటముప్ఫై రెట్లకు పైగా పెరిగి, వీరి సంఖ్య 2001లో 5మిలియన్ల నుండి సెప్టెంబరు 2010నాటికి 680మిలియన్లకు పెరిగింది[1] (9 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వ్యవధిలో). భారతదేశం ప్రాథమికంగా 900MHz పట్టీలో GSM మొబైల్ వ్యవస్థను అనుసరిస్తుంది. ఇటీవలి ఆపరేటర్లు 1800MHz పట్టీలో కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రధాన పోటీదారులుగా ఎయిర్‌టెల్, రిలయెన్స్ ఇన్ఫోకామ్, వొడాఫోన్, ఐడియా సెల్యులర్ మరియు BSNL/MTNL ఉన్నాయి. కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితమైన చిన్న పోటీదారులు చాలామంది ఉన్నారు. అత్యధిక ఆపరేటర్లకు మరియు విదేశీ వాహకులకు మధ్య అంతర్జాతీయ రోమింగ్ ఒప్పందాలు ఉన్నాయి.
భారతదేశం 23 టెలికాం మండలాలుగా విభజించబడింది. అవి క్రింద పేర్కొనబడ్డాయి:[35]
అస్సాం
ఆంధ్ర ప్రదేశ్
బీహార్ & ఝార్ఖండ్
చెన్నై
ఢిల్లీ & NCR
గుజరాత్ & డామన్ & డయ్యూ
హర్యానా
హిమాచల్ ప్రదేశ్
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్
కర్ణాటక
కేరళ & లక్షద్వీప్
కోల్కతా
మధ్య ప్రదేశ్ & ఛత్తీస్‌గర్
మహారాష్ట్ర (ముంబై మినహా) & గోవా
ముంబై
ఈశాన్య రాష్ట్రాలు (అరుణాచల్ ప్రదేశ్, మణిపూర్, మేఘాలయ, మిజోరం, నాగాలాండ్, & త్రిపుర)
ఒడిషా
పంజాబ్
రాజస్థాన్
తమిళ నాడు చెన్నై మినహా& పుదుచ్చేరి
తూర్పు ఉత్తర ప్రదేశ్
పశ్చిమ ఉత్తర ప్రదేశ్ & ఉత్తరాఖండ్
పశ్చిమ బెంగాల్ (కోల్‌కతా మినహా), అండమాన్ & నికోబార్ ఐలాండ్స్ & సిక్కిం
2010 అక్టోబరు 31 నాటికి భారతదేశంలోని మొబైల్ సర్వీసు ప్రొవైడర్‌ల చందాదారుల వివరాలను క్రింది పట్టిక తెలియచేస్తుంది.

అత్యధిక వినియోగదారుల సమూహంతో ఉన్న పది రాష్ట్రాల జాబితా (ముంబై, కోల్‌కతా మరియు చెన్నై వంటి మెట్రోలను వాటి రాష్ట్రాలలో కలిపి)as of Oct 31st 2010
క్రింద ఇవ్వబడినది

ల్యాండ్‌లైన్స్
ఇటీవలి వరకు, ప్రభుత్వ-ఆధీనంలోని BSNL మరియు MTNL రాగి తీగ ద్వారా భారతదేశంలో ల్యాండ్‌లైన్ ఫోన్లు ఏర్పాటు చేయడానికి అనుమతించబడ్డాయి, MTNL ఢిల్లీ మరియు ముంబైలలో పనిచేస్తుండగా BSNL భారతదేశంలోని మిగిలిన అన్ని ఇతర ప్రాంతాలలో పనిచేస్తుంది. ఏదేమైనా, మొబైల్ ఫోన్ విభాగం ప్రధాన లక్ష్యంగా టచ్‌టెల్ మరియు టాటా టెలిసర్వీసెస్ వంటి ప్రైవేట్ సంస్థలు మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించాయి. భారతదేశంలో సెల్యులర్ ఫోన్ల వేగవంతమైన పెరుగుదల కారణంగా, ల్యాండ్‌లైన్లు సెల్యులర్ ఆపరేటర్ల నుండి తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కుంటున్నాయి. ఇది ల్యాండ్‌లైన్ సేవలను కల్పించేవారు మరింత సమర్ధవంతంగా తయారై వారి సేవల నాణ్యతను మెరుగుపరచేటట్లు చేసింది. అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన పట్టణ ప్రాంతాలలో కూడా, ఇప్పుడు ల్యాండ్‌లైన్ కనెక్షన్లు అడిగిన వెంటనే లభ్యమవుతున్నాయి. భారతదేశంలో ల్యాండ్‌లైన్ వినియోగదారుల విభజనas of September 2009
క్రింద ఇవ్వబడింది[37]

అత్యధిక వినియోగదారుల సమూహాన్ని కలిగిఉన్న (వాటికి సంబంధించిన రాష్ట్రాలలో మహానగర ప్రాంతాలైన ముంబై, కోల్‌కతా మరియు చెన్నైలతో కలుపుకొని) ఎనిమిది రాష్ట్రాల జాబితాas of September 2009
క్రింద ఇవ్వబడింది[37]

అంతర్జాలం(ఇంటర్నెట్)
డిసెంబరు 2010 నాటికి 100 మిలియన్ల మంది అంతర్జాలవాడుకదారులతో (దానిలో 40 మిలియన్ల మంది ఇంటర్నెట్‌ను మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారా ఉపయోగిస్తారు) భారతదేశం ప్రపంచంలోని మూడవ అతిపెద్ద అంతర్జాల వినియోగదారుల సమూహంగా ఉంది.[38] భారతదేశంలో అంతర్జాల వ్యాప్తి జనాభాలో 8.4% మాత్రమే ఉండి, ప్రపంచంలో అత్యంత తక్కువ ఉన్న దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది, యునైటెడ్ స్టేట్స్, జపాన్ లేదా దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలతో పోల్చినపుడు ఆ దేశాలలో భారతదేశం కంటే అంతర్జాలవ్యాప్తి చాలా ఎక్కువగా ఉంది.[39]
2006 ప్రారంభం నుండే బ్రాడ్ బ్యాండ్ కనెక్షన్ల సంఖ్యలో పెరుగుదల కొనసాగుతోంది. అక్టోబరు 2010 చివరినాటికి, దేశంలోని మొత్తం బ్రాడ్‌బ్యాండ్ కనెక్షన్ల సంఖ్య 10.52 మిలియన్లకు చేరింది.
పశ్చిమ ఐరోపా/యునైటెడ్ కింగ్డం మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో పోల్చినపుడు భారతదేశంలో బ్రాడ్‌బ్యాండ్ ఎక్కువ ఖరీదైనదిగా ఉంది.[40]
1992లో ఆర్థిక సరళీకరణ తరువాత, అనేక ప్రైవేట్ ISPలు మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించాయి, వీటిలో అధికభాగం తమ స్వంత స్థానిక లూప్ మరియు గేట్‌వే అవస్థాపనలను కలిగిఉన్నాయి. టెలికాం సేవల విపణి TRAI మరియు  లచే నియంత్రించబడుతోంది, ఇవి కొన్ని వెబ్‌సైట్‌లపై సెన్సార్‌షిప్ విధించడానికి ప్రసిద్ధిచెందాయి.

తక్కువ వేగంతో కూడిన బ్రాడ్ బ్యాండ్ (256 kbit/s - 2 mbit/s)
భారతదేశంలో బ్రాడ్‌బ్యాండ్ యొక్క ప్రస్తుత నిర్వచనం 256 kbit/s వేగం. జూలై 2009లో TRAI ఈ వేగ పరిమితిని 2 Mbit/sల పెంపుదలకు సిఫారసు చేసింది.[41]
As of October2010,భారతదేశం 10.52 మిలియన్ల బ్రాడ్‌బ్యాండ్ వినియోగదారులను కలిగిఉంది, ఇది జనాభాలో 6.0%.[1] జపాన్, దక్షిణ కొరియా మరియు ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలతో పోల్చినపుడు భారతదేశం అతి తక్కువ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ వేగాన్ని కల్పించే దేశాలలో ఒకటిగా స్థానం పొందింది.[9][40]
బ్రాడ్‌బ్యాండ్ వ్యాప్తి మరియు సేవలలో నాణ్యత గణనీయంగా మెరుగుపడటం వలన, అనేకమంది ప్రవాస భారతీయులు ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రాంతాల నుండి భారతదేశంలోని తమ కుటుంబ సభ్యులతో సంబంధాలు నెరపగల్గుతున్నారు. ఏదేమైనా, ISPsలు ఇప్పటికీ ప్రకటనలలో చూపించిన వేగాన్ని అందించడంలేదని- కొందరు కనీసం 256 kbit/s ప్రమాణాలను కూడా అందుకోలేక పోతున్నారని ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు.
అధిక వేగంతో కూడిన బ్రాడ్ బ్యాండ్ (2 Mbit/sలకు పైన)
ఎయిర్‌టెల్ ADSL2+ సౌకర్యం ఉన్న లైన్లపై 16 Mbit/s వరకు ప్రణాళికలను ప్రారంభించింది మరియు పరిమిత ప్రదేశాలలో 30 Mbit/s మరియు 50 Mbit/s ప్రణాళికలకు నూతన మార్గదర్శకాలు రూపొందిస్తోంది.[42]
బీమ్ టెలికాం ఒక్క హైదరాబాద్ నగరంలోనే గృహ వినియోగదారులకు 6 Mbit/s అధిక శక్తిని వినియోగించేవారికి 20 Mbit/s ప్రణాళికలను అందిస్తోంది.[43]
BSNL అనేక నగరాలలో 8 Mbit/sల వరకు ASDLను అందిస్తోంది.అది 256Kbps నుండి 100Mbps వరకు ఉండే FITH వేగాలను కూడా అందించడం ప్రారంభించింది.[44]
హాయై బ్రాడ్ బ్యాండ్ 100 Mbit/s వరకు ఉండే FTTH సేవలను 1 Gbit/s ఇంటర్నెట్ వేగామతో అందించబోతోంది.
ఆనెస్టీ నెట్ సొల్యూషన్స్ కేబుల్ పై బ్రాడ్ బ్యాండ్ సేవలను 4 Mbit/s వరకు అందిస్తోంది.
MTNL ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాలలో 20 Mbit/s వేగంతో VDSLను అందిస్తోంది, 155 Mbit/s ల వేగాలతో బ్యాండ్ విడ్త్ ను కూడా అందిస్తోంది.[45]
[46]
రిలయెన్స్ కమ్యూనికేషన్స్ ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాలలో 10 Mbit/s మరియు 20 Mbit/sల బ్రాడ్ బ్యాండ్ ఇంటర్నెట్ సేవలను అందిస్తోంది.[47]
టాటా ఇండికాం "లైట్నింగ్ ప్లస్" రుసుముల పద్ధతి క్రింద 10 Mbit/s, 20 Mbit/s మరియు 100 Mbit/sల ఎంపికలను అందిస్తోంది/[48]
తికోన డిజిటల్ నెట్ వర్క్స్ వైర్‌లెస్ బ్రాడ్ బ్యాండ్ సేవ OFDM మరియు MIMO 4వ జనరేషన్ (4G) సాంకేతికతల శక్తితో 2 Mbit/s లతో కలిగిఉంది[49]
ఓ-జోన్ నెట్ వర్క్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ పాన్-ఇండియా పబ్లిక్ వై-ఫై హాట్ స్పాట్ ప్రొవైడర్ 2 Mb/sల వరకు వైర్లెస్ బ్రాడ్ బ్యాండ్ ను అందిస్తోంది.[50]

భారతదేశంలో హై స్పీడ్ బ్రాడ్ బ్యాండ్ తో వినియోగదారులు ఎదుర్కొనే ప్రధాన సమస్య అవి తరచు ఖరీడైనవిగా ఉండటం మరియు/లేదా అవి ఆ ప్రణాళికలో పరిమిత మొత్తంలో సమాచార మార్పిడిని కలిగిఉండటం.
గణాంకాలు
ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్స్ (ISPs) & అతిధేయులు:
86,571 (2004) ఆధారం: CIA వరల్డ్ ఫాక్ట్ బుక్
కంట్రీ కోడ్ (టాప్-లెవెల్ డొమైన్): IN
ప్రసారం

రేడియో ప్రసార కేంద్రాలు:
AM 153, FM 91, షార్ట్ వేవ్ 68 (1998)
రేడియోలు:
116 మిలియన్లు (1997)
టెలివిజన్ భూ ప్రసార కేంద్రాలు:
562 (వీటిలో 82 కేంద్రాలు 1kW లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శక్తి కలిగినవి మరియు 480 కేంద్రాలు 1kW కంటే తక్కువ శక్తి కలిగినవి) (1997)
టెలివిజన్లు:
110 మిలియన్లు (2006)
భారతదేశంలో, కేవలం ప్రభుత్వ అధీనంలోని దూర్ దర్శన్ (దూర్ = దూరం = టెలి, దర్శన్ = దృష్టి) భూ టెలివిజన్ సంకేతాలను ప్రసారం చేయడానికి అనుమతించబడింది. ఇది ప్రారంభంలో ప్రధానమైన నేషనల్ ఛానెల్ (DD నేషనల్) మరియు కొన్ని పెద్ద నగరాలలో మెట్రో ఛానెల్‌లను కలిగిఉండేది (DD మెట్రో అని కూడా పిలువబడేది).
మొదటి గల్ఫ్ యుద్ధ సమయంలో CNNతో సాటిలైట్/కేబుల్ ప్రసారాలు మొదలయ్యాయి. సాటిలైట్ డిష్ యాంటినాల యాజమాన్యం, లేదా కేబుల్ టెలివిజన్ వ్యవస్థల కార్యకలాపాలపై ఏ విధమైన నియంత్రణలు లేవు, ఇది స్టార్ TV సమూహం మరియు జీ TVల నేతృత్వంలో ప్రేక్షకులు మరియు ఛానెల్స్ యొక్క విస్ఫోటనానికి దారితీసింది. ప్రారంభంలో సంగీత మరియు వినోద ఛానెల్స్‌కు పరిమితమైన ప్రేక్షకుల సంఖ్య పెరిగి, ప్రాంతీయ భాషలలో మరియు జాతీయ భాష అయిన హిందీలో అనేక ఛానెల్స్ పెరగడానికి దారితీసింది. అందుబాటులో ఉన్న ప్రధాన వార్తా ఛానెల్‌లు CNN మరియు BBC వరల్డ్. 1990ల చివరిలో, అనేక ప్రసుత అంశాల మరియు వార్తా ఛానెల్‌లు ప్రారంభించబడి, దూరదర్శన్‌తో పోల్చినపుడు అవి అందించిన ప్రత్యామ్నాయ దృష్టికోణం కారణంగా అత్యంత ప్రజాదరణ పొందాయి. ప్రసిద్ధిచెందిన వాటిలో ఆజ్ తక్ (నేటి వరకు అని అర్ధం ఇండియా టుడే సమూహంచే నిర్వహించబడుతుంది), స్టార్ న్యూస్, CNN-IBN, ప్రారంభంలో NDTV సమూహం మరియు వారి ప్రధాన యాంకర్ ప్రణోయ్ రాయ్ లచే నడుపబడిన టైమ్స్ నౌ (NDTV ప్రస్తుతం తన స్వంత ఛానెల్స్ అయిన, NDTV 24x7, NDTV ప్రాఫిట్, NDTV ఇండియా మరియు NDTV ఇమేజిన్ లను కలిగిఉంది)ఉన్నాయి.న్యూ ఢిల్లీ టెలివిజన్.
ఇక్కడ భారతీయ టెలివిజన్ కేంద్రాల సంక్షిప్త జాబితా ఇవ్వబడింది.
తరువాతి తరం నెట్‌వర్క్‌లు
తరువాతి తరం నెట్‌వర్క్‌లలో, బహుళ సంబంధిత నెట్‌వర్క్‌లు వినియోగదారులను IP సాంకేతికతపై ఆధారపడిన ఒక ప్రధాన నెట్‌వర్క్‌తో అనుసంధానించగలవు. ఈ సంబంధిత నెట్‌వర్క్‌లలో ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ లేదా స్థిర ప్రదేశాలతో సంధానించబడిన సహాక్ష కేబుల్ నెట్‌వర్క్‌లు లేదా వై-ఫై ద్వారా సంధానించబడిన వినియోగదారులు ఇంకా మొబైల్ వినియోగదారులతో సంధానించబడిన 3G నెట్‌వర్క్‌లు వంటివి ఉన్నాయి. ఫలితంగా, భవిష్యత్‌లో, తరువాతి తరం నెట్‌వర్క్ స్థిర నెట్‌వర్క్‌దా లేదా మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌దా అనే విషయం గుర్తించడం అసంభవం కాగలదు మరియు స్థిర మరియు మొబైల్ సేవలు రెంటికీ వైర్‌లెస్ సంబంధిత బ్రాడ్‌బాండ్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. అప్పుడు స్థిర మరియు మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌ల మధ్య భేదాన్ని ఎంచటం నిష్ఫలం కాగలదు – స్థిర మరియు మొబైల్ వినియోగదారులు ఇద్దరూ సేవలను ఒకే ప్రధాన నెట్‌వర్క్ ద్వారా పొందగలరు.
భారతీయ టెలికామ్ నెట్‌వర్క్‌లు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల యొక్క టెలికామ్ నెట్‌వర్క్‌ల వలె శక్తివంతమైనవికావు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో భారతదేశం యొక్క టెలిసాంద్రత చాలా తక్కువగా ఉంది. ప్రధాన ఆపరేటర్లచే, గ్రామీణ ప్రాంతాలతో సహా 670,000 కిలోమీటర్‌ల (419,000 మైళ్ళ) ఆప్టికల్ ఫైబర్ మార్గాలు వేయబడ్డాయి, ఈ ప్రక్రియ ఇంకా కొనసాగుతోంది. BSNL ఒకటే, తమ 36 ఎక్స్చేంజ్‌లలో 30,000 టెలిఫోన్ ఎక్స్చేంజ్‌లకు ఆప్టికల్ ఫైబర్‌లను ఏర్పాటు చేసింది. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో సేవలను విజయవంతంగా అందించే సాధ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుంటే, తక్కువ ఖర్చుతో అనేక సేవలను అందించటం ఒక ఆకర్షణీయమైన పరిష్కారంగా కనబడుతుంది. విస్తృత ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్‌వర్క్‌పై ఆధారపడిన గ్రామీణ నెట్‌వర్క్, ఇంటర్నెట్ ప్రోటోకాల్ ఉపయోగించి, అనేకరకాల సేవలను అందిస్తూ సేవల అభివృద్ధికి బహిరంగ వేదికల లభ్యతతో తరువాతి తరం నెట్‌వర్క్ ఒక ఆకర్షణీయమైన ప్రతిపాదనగా ఉంది. ఫైబర్ నెట్‌వర్క్ సులభంగా తరువాతి తరం నెట్‌వర్క్‌కు మార్చబడి తక్కువ ఖర్చులో బహుళ సేవలను అందిస్తుంది.
మొబైల్ నంబర్ పోర్టబిలిటీ (MNP)
2009 సెప్టెంబరు 23న TRAI విడుదల చేసిన ప్రకటనలో మొబైల్ నంబర్ పోర్టబిలిటీకి అనుసరించవలసిన నియమాలు మరియు నియంత్రణలను ప్రకటించింది. మొబైల్ నంబర్ పోర్టబిలిటీ (MNP) అనేది TRAI రూపొందించిన మార్గదర్శకాలను అనుసరించి వాడుకదారులు తమ సర్వీసు ప్రొవైడర్‌ను మార్చినప్పటికీ& తమ పాత నంబర్లనే నిలుపుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. ఒకసారి వినియోగదారుడు అతని/ఆమె సర్వీసు ప్రొవైడర్‌ను మార్చి తమ పాత మొబైల్ నెంబర్‌ను నిలుపుకున్నపుడు, వారు మరలా వేరొక సర్వీసు ప్రొవైడర్‌కు మారాలంటే 90 రోజులు ప్రస్తుత ప్రొవైడర్‌తో ఉండవలసి ఉంటుంది. సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు అందించే MNP సేవల దుర్వినియోగం జరుగకుండా ఈ నియంత్రణ విధించబడింది.[51]
వార్తా నివేదికల ప్రకారం, భారత ప్రభుత్వం మహానగరాలు మరియు 'A' విభాగ సేవల ప్రాంతాలలో 2009 డిసెంబరు 31 నుండి మరియు దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలలో 2010 మార్చి 20 నుండి MNP అమలుచేయాలని నిర్ణయించింది.
ఇది మహానగరాలు మరియు 'A' విభాగ సేవా ప్రాంతాలలో 2010 మార్చి 31కి వాయిదావేయబడింది. ఏదేమైనప్పటికీ, ప్రభుత్వ-అధీనంలోని సంస్థల ప్రభావాల కారణంగా, BSNL మరియు MTNL మొబైల్ నెంబర్ పోర్టబిలిటీ అమలులో చాలా ఆలస్యం చేసాయి. ఇటీవలి నివేదికలు BSNL మరియు MTNL చివరకు మొబైల్ నెంబర్ పోర్టబిలిటీని 2010 అక్టోబరు 31 నుండి అమలు చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి.[52]
"MNP అమలుకు ముందు జరుగవలసిన పరీక్షల సంక్లిష్టత మరియు పెద్ద పరిమాణాన్ని మరియు అమలు కొరకు వివిధ ఆపరేటర్ల ప్రస్తుత స్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకొని, ప్రస్తుతం MNP అమలుకు కాలపరిమితిని 31 అక్టోబర్ 2010 వరకు పొడిగించడం జరిగింది" అని 2010 జూన్ 30 నాటి టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగం యొక్క పత్రికాప్రకటన తెలియచేసింది.[53]
ఇటీవలి నివేదికల ప్రకారం మొబైల్ నెంబర్ పోర్టబిలిటీ నిదానంగా అంచెల వారీగా ప్రవేశపెట్టబడుతుంది, హర్యానాలో మొదటగా MNP 2010 నవంబరు 1న లేదా ఆ తరువాత వెంటనే మొదలవుతుంది.[54]
ఒక వార్తా నివేదిక మొబైల్ నంబర్ పోర్టబిలిటీ (MNP) హర్యానాలో చివరకు 2010 నవంబరు 25న ప్రారంభించబడిందని తెలిపింది. రోహ్తక్ నగరంలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో కమ్యూనికేషన్లు & IT శాఖల కేంద్ర మంత్రి కపిల్ సిబాల్ పోర్టెడ్ మొబైల్ నంబర్ ద్వారా, హర్యానా ముఖ్యమంత్రి శ్రీ భూపిందర్ సింగ్ హూడాకు మొదటి కాల్ చేయడం ద్వారా MNP సేవను ప్రారంభించారు.[55] మరొక వార్తా నివేదిక ఈ సేవ భారతదేశం మొత్తంలో 2011 జనవరి 20 నుండి అమలవుతుందని తెలిపింది. DoT రూ. 19ల పోర్టింగ్ రుసుమును సిఫారసు చేసినప్పటికీ, ఐడియా సెల్యులర్ వంటి కొందరు ఆపరేటర్లు పోర్టింగ్ రుసుముని తీసివేయాలని భావిస్తుండవచ్చు.[56]
అంతర్జాతీయమైనవి
తొమ్మిది ఉపగ్రహ భూకేంద్రాలు - 8 ఇంటెలిశాట్ (హిందూ మహాసముద్రం) మరియు 1 ఇన్మార్ శాట్ (హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం).
తొమ్మిది గేట్‌వే ఎక్స్చేంజ్‌లు ముంబై, న్యూ ఢిల్లీ, కోల్కతా, చెన్నై, జలంధర్, కాన్పూర్, గాంధీనగర్, హైదరాబాద్ మరియు ఎర్నాకుళం నుండి పనిచేస్తున్నాయి.
జలాంతర్గ కేబుల్స్
LOCOM చెన్నైని పెనాంగ్, మలేషియాతో కలుపుతుంది
ఇండియా-UAEకేబుల్ ముంబైని అల్ ఫుజర, UAEతో కలుపుతుంది.
SEA-ME-WE 2 (ఆగ్నేయ ఆసియా-మధ్య తూర్పు-పశ్చిమ ఐరోపా 2)
SEA-ME-WE 3 (ఆగ్నేయ ఆసియా-మధ్య తూర్పు-పశ్చిమ ఐరోపా 3) - కొచ్చిన్ మరియు ముంబైలలో కార్య స్థావరాలు. 960 Gbit/s సామర్ధ్యం
SEA-ME-WE 4 (ఆగ్నేయ ఆసియా-మధ్య తూర్పు-పశ్చిమ ఐరోపా 4) - ముంబై మరియు చెన్నై. 1.28 Tbit/s సామర్ధ్యం
ముంబై కేంద్రంగా ప్రపంచాన్ని ఆవరించి ఫైబర్-ఆప్టిక్ సంధానం (FLAG-FEA) (2000). ప్రారంభ నమూనా సామర్ధ్యం 10 Gbit/s, 2002లో 80 Gbit/sకు పెంచబడి తిరిగి 1 Tbit/s (2005)కు పెంచబడింది.
TIISCS (టాటా ఇండికాం ఇండియా-సింగపూర్ కేబుల్ సిస్టం), TIC (టాటా ఇండికాం కేబుల్)గా కూడా పిలువబడుతుంది, చెన్నై నుండి సింగపూర్. 5.12 Tbit/s సామర్ధ్యం
i2i - చెన్నై నుండి సింగపూర్. 8.4 Tbit/s సామర్ధ్యం
SEACOM ముంబై నుండి మెడిటెరెనియన్, వయా దక్షిణ ఆఫ్రికా. లండన్ కు సమాచార రవాణాకు ఇది ప్రస్తుతం స్పెయిన్ పశ్చిమ తీరంలో SEA-ME-WE 4తో సంధానించబడుతుంది (2009). 1.28 Tbit/s సామర్ధ్యం
ముంబైలో రెండు కార్య స్థావరాలతో I-ME-WE (ఇండియా-మధ్య తూర్పు-పశ్చిమ ఐరోపా) (2009). 3.84 Tbit/s సామర్ధ్యం
ముంబై స్థావరంగా EIG (ఐరోపా-ఇండియా గేట్వే), (Q2 2010కి పూర్తి కావలసిఉంది).
MENA (మధ్య తూర్పు ఉత్తర ఆఫ్రికా).
ముంబై కార్య స్థావరంగా TGN-యురేషియా (ప్రకటించబడినది) (2010 పూర్తి కావలసిఉంది?), సామర్ధ్యం 1.28 Tbit/s
ముంబై కార్య స్థావరంగా TGN-గల్ఫ్ (ప్రకటించబడినది) (2011కి పూర్తి కావలసిఉంది?), సామర్ధ్యం తెలియదు.
భారతదేశంలో టెలికాం శిక్షణ
అధికారంలో ఉన్న ఆపరేటర్లు (BSNL & MTNL) ప్రాంతీయ, మండల మరియు జిల్లా స్థాయిలలో అనేక శిక్షణ కేంద్రాలను నిర్వహించాయి. BSNL మూడు జాతీయ స్థాయి సంస్థలను కలిగిఉంది, ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని ఘజియాబాద్‌లో గల అడ్వాన్స్డ్ లెవెల్ టెలికాం ట్రైనింగ్ సెంటర్ (ALTTC); మధ్య ప్రదేశ్‌లోని జబల్పూర్‌లోగల భారత్ రత్న భీం రావు అంబేద్కర్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ టెలికాం ట్రైనింగ్; మరియు నేషనల్ అకాడెమి అఫ్ టెలికాం ఫైనాన్స్ అండ్ మేనేజ్మెంట్.
2003-04లో MTNL సెంటర్ ఫర్ ఎక్సెలెన్స్ ఇన్ టెలికాం టెక్నాలజీ అండ్ మేనేజ్మెంట్ (CETTM)ను ఏర్పరచింది. ₹100 crore (US$14.5million)పైగా కాపెక్స్ ప్రణాళికతో ఇది భారతదేశంలోని అత్యంత పెద్ద మరియు మరియు ఆసియాలోని పెద్ద టెలికాం శిక్షణ కేంద్రాలలో ఒకటి. CETTM, హీరానందాని గార్డెన్స్, పవాయి, ముంబైలో 486,921sqft (45,236.4m2) నిర్మాణ ప్రాంతంలో ఉంది. అది తన స్వంత అంతర్గత సిబ్బందితో పాటు సంస్థలు మరియు విద్యార్థులకు టెలికాం స్విచ్చింగ్, ప్రసారం, వైర్‌లెస్ సమాచారం, టెలికాం కార్యకాలాపాలు మరియు నిర్వహణపై శిక్షణను అందిస్తుంది.
ప్రభుత్వ ఆపరేటర్లతో పాటు కొందరు ప్రైవేటు పోటీదారులైన భారతి (భారతి స్కూల్ అఫ్ టెలికాం మేనేజ్మెంట్, IIT ఢిల్లీలో భాగం), ఏజిస్ స్కూల్ అఫ్ బిజినెస్ అండ్ టెలికమ్యూనికేషన్ (బెంగుళూరు మరియు ముంబై) మరియు రిలయెన్స్ తమ స్వంత శిక్షణా కేంద్రాలను ప్రారంభించాయి.
వీటితో పాటుగా టెలికాం శిక్షణను అందించే టెల్కోమా టెక్నాలజీస్ వంటి కొన్ని స్వతంత్ర కేంద్రాలు కూడా భారతదేశంలో ప్రారంభించబడ్డాయి.
వీటిని కూడా చూడండి
TRAI
ఇండియన్ టెలికమ్యూనికేషన్ సర్వీస్
భారతీయ వైర్‌లెస్ సమాచార సర్వీస్ ప్రొవైడర్ల జాబితా
భారతదేశంలో టెలి కమ్యూనికేషన్ల గణాంకాలు
భారతదేశంలో మొబైల్ ఫోన్ పరిశ్రమ
భారతదేశ మాధ్యమం
వినియోగంలో ఉన్న మొబైల్ ఫోన్ల సంఖ్యను బట్టి దేశాల జాబితా
వినియోగంలో ఉన్న టెలిఫోన్ లైన్ల సంఖ్యను బట్టి దేశాల జాబితా

సూచనలు

బాహ్య లింకులు

వర్గం:దేశాల వారీగా టెలికమ్యూనికేషన్లు
వర్గం:భారతదేశంలో సమాచారప్రసారం
వర్గం:భారతదేశంలో టెలికమ్యూనికేషన్లు

భారతదేశంలో సమాచార మార్పిడులు

విద్యుత్ కేంద్రాలు భారత దేశంలో ఏ సంవత్సరంలో  మొదలయ్యాయి?


అనీ బిసెంట్, (అక్టోబర్ 1, 1847 - సెప్టెంబర్ 20, 1933) ప్రముఖ బ్రిటిష్ సామ్యవాది, బ్రహ్మ జ్ఞానవాది, మహిళాహక్కుల ఉద్యమవాది, రచయిత మరియు వాక్పటిమ కలిగిన స్త్రీ. ఈమె భారతీయ మరియు ఐరోపా స్వరాజ్యపోరాటానికి మద్దతు ఇచ్చింది.
ప్రవేశిక
ఆమెకు తన 19వ సంవత్సరంలో ఫ్రాంక్ బిసెంటుతో వివాహం జరిగింది. అయినప్పటికీ ఆమెకు భర్తతో మతపరమైన విభేదాలు కలిగిన కారణంగా ఇరువురు విడిపోయారు. తరువాత ఆమె జాతీయ సామ్యవాద సంఘానికి ప్రముఖ ఉపన్యాసకురాలుగా వ్యవహరించింది. ఆమెకు చార్లెస్ బ్రాడ్ లాఫ్‍తో సన్నిహిత మైత్రి కుదిరింది. 1887 లో వారిరువురు రచయిత చార్లెస్ నోల్టన్ పుస్తకం బర్త్ కంట్రోల్ ప్రచురణ విషయంలో విచారణను ఎదుర్కొన్నారు. ఈ అపకీర్తి వారికి ప్రాబల్యం కలిగించింది. 1880లో బ్రాడ్‍లాఫ్, నార్తాంప్టన్ నియోజకవర్గ పార్లమెంట్ సభ్యుడుగా ఎన్నికైయాడు.
1880లో అనీ బిసెంట్" హెలెనా బ్లావట్‍స్కీ"ని కలుసుకున్న తరువాత ఆమె ఆసక్తి సామ్యవాదం నుండి దివ్యజ్ఞానం వైపు మళ్ళింది. ఆమె దివ్యజ్ఞానం సమాజంలో సభ్యత్వం స్వీకరించి, ఉపన్యాసకురాలిగా విజయం సాధించింది. దివ్యజ్ఞాన సమాజం సభ్యురాలిగా బాధ్యతలలో భాగంగా ఆమె భారతదేశం వచ్చింది. 1898లో కేంద్రీయ హిందూ కళాశాల స్థాపనకు సహకరించింది. 1902 లో అమె " కో-ఫ్రీమసోంరీ లీ డ్రాయిట్ హ్య్జమన్ "ను ఇంగ్లాండులో స్థాపించింది. తరువాత కొద్ది సంత్సరాలలో ఈ తరహా నిర్మాణాలు బ్రిటన్ సామ్రాజ్యమంతటా ఆమె చేత స్థాపించబడ్డాయి. 1907లో ఆమె దివ్యజ్ఞానసమాజం అధ్యక్షురాలైంది.
ఆమె భారతీయ రాజకీయాలలో కూడా ప్రవేశించి, భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్‍లో సభ్యురాలైంది. 1914లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం అయిన సమయంలో ఆమె హోం రూల్ లీగ్ స్వాతంత్ర్యోద్యమానికి సహకరించింది. 1917లో ఆమె భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలైంది. యుద్ధానంతరం ఆమె భారతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటం మరియు దివ్యజ్ఞాన సమాజ కార్యక్రమాలను 1933లో ఆమె మరణించే వరకు కొనసాగించింది.
అనీ వుడ్ బిసెంట్ [ఆంగ్లం'Annie Wood Besant' ఉచ్ఛారణ:ˈbɛsənt )ఈమె ఒక ఐర్లాండ్ ఐరిష్ జాతి మహిళ. లండను లోని క్లఫామ్ లో, అక్టోబరు 1 1847 న జన్మించింది మరియు సెప్టెంబరు 20 1933 న తమిళనాడు లోని అడయారు లో మరణించింది. ఈమె దివ్యజ్ఞాన తత్వజ్ఞి, మహిళల హక్కుల ఉద్యమకారిణి, రచయిత మరియు వక్త. ఈమె ఐర్లాండ్ మరియు భారతదేశపు స్వాతంత్ర్యం మరియు స్వయంపాలన కొరకు పోరాడినది.
ఈమె స్వయం పాలన ఉద్యమం స్థాపించినది.
తల్లి ధార్మిక స్వభావి. తండ్రి డా.విలియం ఫేజ్ గొప్ప విద్వాంసుడు.1867 డిసెంబరులో తన తల్లి కోరికమేరకు ఫాదర్ ఫ్రాంక్ బిసెంట్ ని అనిబిసెంట్ వివాహమాడెను. అంతవరకూ అనీగా పిలవబడిన ఆమె వివాహముతో అనీ బిసెంట్ గా మారింది. ఈమె 1874 లో ఇంగ్లాడులోని నేషనల్ సెక్యులర్ సొసైటీ అనే సంస్థలో చేరింది. లా అండ్ రిపబ్లిక్ లీగ్ ని స్థాపించి పోలీసు అత్యాచారాలకు బలైన కుటుంబాలకు సేవచేసింది. భారతదేశంలోని దివ్యజ్ఞాన సమాజం" ఆహ్వానం మేరకు భారతదేశానికి వచ్చింది. మే యూనియన్ ని స్థాపించి కార్మికులకోసం పోరాడింది.1898 జూలై 7న బనారస్ లోని ఒక చిన్న ఇంట్లో తాను కలలుగన్న విద్యాసౌధాన్ని ప్రారంభించి, దానిని అలహాబాదు విశ్వవిద్యాలయపు సంస్థగా పేర్కొనినది. బాలగంగాధర తిలక్ 1895 లో ప్రస్తావించిన "స్వయంపాలన"ను 1914 లో అనీ బిసెంట్ కార్యరూపంలో పెట్టేందుకు ప్రజల్ని సంసిద్ధులను చేయసాగింది. దీనికి సంబంధించిన కామన్ వెల్త్ అనే వార పత్రికను ఆమె ప్రారంభించినది.1915 లో ఈమె హౌ ఇండియా ఫాట్ ఫర్ ఫ్రీడంఅనే పుస్తకాన్ని వ్రాసింది. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యమును గురించి వివరించినది.
ఈమె రచించిన లెక్చర్ ఆన్ పొలిటికల్ సైన్స్ పుస్తకంలో పాశ్చాత్య, భారతీయ రాజకీయ వ్యవస్థల గురించి పరిష్కృతం కాగలిగే సూచనలను ఇచ్చినది. 1917లో అనీ బిసెంట్ ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలిగా నియమించబడింది. ఎన్నోరకాల ప్రాతిపదికలతో జాతీయ విద్యా ప్రణాళికను రూపొందించించినది. న్యూ ఇండియాఅనే దినపత్రిక ఈమెదే. ఇండియన్ బాయ్స్ స్కౌట్ అసోషియేషన్ను స్థాపించినది. ఈమెకు 1921లో కాశీ హిందూవిశ్వవిద్యాలయం డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ బిరుదునిచ్చి సత్కరించినది. 80సంవత్సరాల వయసులో బుడాపెస్ట్ యూరోపియన్ కాంగ్రెస్, చికాగో ప్రపంచ కాంగ్రెస్ కు అధ్యక్షత వహించినది.1933 సెప్టెంబర్ 20న ఆమె తుదిశ్వాస విడిచినది.
ఆరంభకాల జీవితం
అనీ బిసెంట్ 1847లో లండన్‍లో ఐరోపా సంతతి వారైన ఒక మధ్యతరగతి దంపతులకు జన్మించింది. తన వారసత్వానికి గర్వించే ఆమె యువజీవితంలో ఐరోపా స్వతంత్ర రాజ్యానికి మద్దతు తెలియజేస్తుంది. ఆమెకు ఐదు సంవత్సరాల వయసులో ఆమె తండ్రి కుటుంబాన్ని పేదరికంలో వదిలి మరణించాడు. ఆమె తల్లి " హారో స్కూల్" బాలల వసతిగృహం నిర్వహణ చేస్తూ, కుటుంబ పోషణ భారం వహించింది. అయినప్పటికీ ఆమె అనీ బిసెంట్‍కు సరైన సహకారం అందించ లేక ఆమె స్నేహితురాలైన మారియెట్‍కు ఆమె సంరక్షణ భారం అప్పగించింది. మారియెట్ అనీ బిసెంట్‍కు మంచి విద్యాభ్యాసం అందిస్తానని మాట ఇచ్చింది. ఆమె అనీ బిసెంట్‍కు సమాజం పట్ల బాధ్యత మరియు స్త్రీస్వాతంత్ర్యత యొక్క అవశ్యకత పట్ల అవగాహన కల్పించింది. యువప్రాయంలోనే ఆమె ఐరోపా అంతా పర్యటించింది. అక్కడ ఆమెకు రోమన్‍కాథలిక్కు మతం పట్ల కలిగిన అభిరుచి ఆమెను ఎప్పటికీ వదిలి పెట్టలేదు.
1867లో ఆమె క్లర్జీకి చెందిన 26 సంవత్సరాల ఫ్రాంక్ బిసెంట్‍ను వివాహం చేసుకున్నది. ఆయన వాల్టర్ బిసెంట్ తమ్ముడు. ఆయన ఒక క్రైస్తవ మతవిశ్వాసి. అనీ బిసెంట్ ఆయనతో తన ఆలోచనలు పంచుకున్నది. వివాహం అయిన సాయంత్రం ఆమెనుకలుసుకున్న మిత్రులు ఆమె తీవ్రంగా రాజకీయాలలో పాల్గొనేలా చేసారు. నగరంలోని పేద సమాజానికి చెందిన ఆంగ్లేయులు మరియు ఐరోపా వారితో సంబంధాలు ఏర్పడడానికి ఆ మిత్రులే కారణం అయ్యారు.
త్వరగానే ఫ్రాంక్ లింకన్ షైర్ లోని సిబ్సే ప్రీస్ట్ అయ్యాడు. అనీ తన భర్తతో సిబ్సేకు మకాం మార్చుకున్నది. తరువాత కొంత కాలానికి వారికి ఆర్తర్ మరియు మాబెల్ అనే పిల్లలు పుట్టారు. ఏది ఏమైనా వివాహ జీవితం భగ్నమైంది. మొదటి వివాదం ధనం మరియు అనీ స్వాతంత్ర్యం విషయంలో మొదలయింది. అనీ పిల్లల కోసం చిన్న కథలు, పుస్తకాలు మరియు వ్యాసాలు రచించింది. వివాహిత అయిన స్త్రీకి చట్టరీత్యా ధనం మీద అధికారం లేదు కనుక అన్నీ సంపాదించిన ధనాన్ని ఫ్రాంక్ తీసుకున్నాడు. దంపతులను రాజకీయాలు మరింత వేరు చేసాయి. అనీ, సంఘాలుగా ఏర్పడి పరిస్థితులను మెరుగుపరచుకోవడానికి పోరాటం సాగిస్తున్న తోటపనివారికి అండగా నిలిచింది. ట్రాయ్ సభ్యుడైన ఫ్రాంక్ భూస్వాముల వైపు నిలిచాడు. వివాదాలు తారస్థాయికి చేరుకోగానే అనీ, భర్తను తిరిగి కలుసుకోవడానికి నిరాకరించింది. 1873 నాటికి ఆమె భర్తను విడిచి లండనుకు తిరిగివెళ్ళింది. చట్టరీత్యా వారు విడిపోగానే అనీ తన కుమార్తె బాధ్యతను తీసుకున్నది.
బిసెంట్ ఆమె విశ్వాసాన్ని తనకుతానే ప్రశ్నించుకుంది. ఆమె ఇంగ్లండ్ చర్చి కాథలిక్ శాఖ నాయకుడైన ఏడ్వర్డ్ బివరీ పుసెని కలుసుకుని సలహా అడిగింది. ఆమె తన ప్రశ్నకు సమాధానం తెలియజేయగల పుస్తకాలను చెప్పమని ఆయనను అడిగినప్పుడు ఆయన ఇప్పటికే నీవు చాలా చదివావు అని చెప్పాడట. ఆమె చివరిసారిగా ఫ్రాంకును కలుసుకుని చివరిసారిగా వివాహ జీవితం చక్కదిద్దడానికి విఫలప్రయత్నం చేసి చివరికి లండను విడిచి పెట్టింది.
బ్రిక్ బెక్
అనీ బిసెంట్ బ్రిక్‍బెక్ లిటరరీ అండ్ సైటిఫిక్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ పార్ట్-టైం విద్యాభ్యాసం ఆరంభించింది. అక్కడ ఆమె మతవిశ్వాసం మరియు రాజకీయాలు రేపిన అలజడి కారణంగా ఇన్‌స్టిట్యూషన్ గవర్నర్ ఆమె పరీక్షా ఫలితాలను ఇవ్వడానికి నిరస్కరించింది.
సంస్కర్త మరియు సామ్యవాదం
అనీ బిసెంట్ తన ఆలోచనలు సరిఅయినవని విశ్వసించి, వాటి కొరకు పోరాటం సాగించింది. ఆలోచనా స్వాతంత్ర్యం, స్త్రీహక్కులు, సామ్యవాదం, సంతాన నిరోధం, ఫాబియన్ సోషలిజం మరియు శ్రామికుల హక్కుల కొరకు పోరాటం కొనసాగించింది.
ఫ్రాంక్ వివాహరద్దును తేలికగా తీసుకోలేక పోయాడు. ఆ కాలంలో వివాహరద్దు అన్నది మధ్యతరగతి జీవితాలను అంతగా చేరుకోలేదు. అన్నీ తన మిగిలిన జీవితంలో బిసెంట్ గానే మిగిలి పోయింది. ప్రారంభంలో ఆమె తన ఇద్దరు పిల్లలతో సత్సంబంధాలను కలిగి ఉంది. మాబెల్ ఆమెతోనే ఉంది. ఆమెకు భర్త నుండి స్వల్పంగా భరణం అందుతూ వచ్చింది. ఫ్రాంక్ నుండి స్వేచ్ఛపొందిన తరువాత ఆమెలో నుండి శక్తివంతమైన ఆలోచనలు వెలువడ్డాయి. ఆమె తాను అధిక కాలం నమ్మిన మతవిశ్వాసాన్ని కూడా ప్రశ్నించడం మొదలు పెట్టింది. ఆమె చర్చిలవారు ప్రజలజీవితాలను నియంత్రించడాన్ని విమర్శిస్తూ వ్రాయడం మొదలు పెట్టింది. ప్రత్యేకంగా ఇంగ్లండు చర్చిల మతప్రచారాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించసాగింది.
రాజకీయ ఉద్యమవాదం
ఈశ్వర, బ్రహ్మ జ్ఞానము
స్త్రీ, పురుష వాదం
దివ్య జ్ఞాన సమాజం అధ్యక్షత
అనిబిసెంట్ 1888 లో దివ్య జ్ఞాన సమాజంలో చేరింది
1893 లో ఇండియాకు వచ్చింది
ప్రపంచ అధ్యాపక ప్రణాళిక
స్వయం పాలన ఉద్యమం
== తరువాత జీవితం ==is
వారసులు
బయటి లింకులు

వర్గం:తత్వవేత్తలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:1847 జననాలు
వర్గం:1933 మరణాలు

అనీ బిసెంట్ భర్త పేరేంటి?


దిబరిగరువు, విశాఖపట్నం జిల్లా, పాడేరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	132 - పురుషుల సంఖ్య 	61 - స్త్రీల సంఖ్య 	71 - గృహాల సంఖ్య 	39

మూలాలు

చిలకలగొండి గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ ఏంటి?


తాటిపాలెం, విశాఖపట్నం జిల్లా, చింతపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన చింతపల్లి నుండి 35 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 85 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 24 ఇళ్లతో, 93 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 47, ఆడవారి సంఖ్య 46. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 93. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585308[2].పిన్ కోడ్: 531111.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చింతపల్లిలోను,  ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లంబసింగిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాకవరపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
తాటిపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
తాటిపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
SODI, సామలు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	93 - పురుషుల సంఖ్య 	47 - స్త్రీల సంఖ్య 	46 - గృహాల సంఖ్య 	24

మూలాలు

తాటిపాలెం (చింతపల్లి)

తాటిపాలెం గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?


చింతపల్లి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన మండలము.[1]
మండలంలోని గ్రామాలు
లమ్మడంపల్లి
ఎగువజనబ
దిగుజనబ
చెరువూరు
తాడ్లపల్లి
బురదమామిడి
కోరుకొండ
దిగవలసపల్లి
తూరుమామిడి
బూరుగుబైలు
వీరవరం
ఎగవలసపల్లి
కుడుములు
కప్పగొంది
రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు
రాళ్ళగడ్డ
కుడుముసరి
గొద్దిబండ
కోటగున్నలు
నిమ్మలపాడు
ఇటికబెడ్డ
వేలంజువ్వి
జోహేరు
బలపం
తోకపాడు
మందిపల్లి
కరకపల్లి
గొప్పుగుడిశెలు
వందనపల్లి
తూరుబొండలు
కిటుమల
బొడ్డపుట్టు
మెరకలు
దోనిపొలాలు
వంచులదుర్గం
సంపంగిపుట్టు
బొక్కెల్లు
భీమనుపల్లి
గొర్రెలమెట్ట
పుల్లలమామిడి
లుంబూరు
పూసలపాలెం
చిత్తంగరువు
కిలిమిసింగి దుర్గం
తమ్మింగల
పులిగొంది
పెదగరువు
లక్ష్మీపురం
పెదగొంది
గొసైగొంది
జదుగూరు
వరతనపల్లి
సోమవరం
సుద్దగరువు
దొంగలెగ
బొద్దజువ్వి
వెదురుపల్లి
జొహరు
కత్తుబండ
వంతలపాడు
పనసలపాడు
కురమనపాకలు
గోచపల్లి
వొత్తి బుసులు
గొదుగులమెట్ట
జంగంపాకలు
దొమలగొంది
కొలనుబండ
అన్నవరం, చింతపల్లి
కుమ్మరివంచల
లోతుగెడ్డ జంక్షన్
మేడూరు
చెరుకుంపాకలు
లింగాలగుడి
బండబయలు
కొత్తవూరు
జున్నులు
పినపాడు
పొటూరుఆజుగుమ్మలు
బెన్నవరం
రేగల్లు
జీలుగుమెట్ట
పెదకొండ
కదసిల్ప
తీగలమెట్ట
గొడుగుమామిడి
కొత్తపాలెం
డేగలపాలెం
కప్పలు
బెన్నవరం
కరకపల్లి
ఉమ్రసిగొంది
భీమసింగి
పెదపాకలు
మామిడిపల్లి
దెబ్బగరువు
కిన్నెర్ల
వంగసరి
వురిసింగి
కొలపరి
చిన్న గెద్ద
కందులగొది
మల్లవరం (చింతపల్లి మండలం)
గదపరి
గెర్రిలగద్ద
చవతపాడు
వమిగెద్ద కొత్తూరు
పిన కొత్తూరు
చెరపల్లి
గెంజిగెద్ద
బయలుకించంగి
వమిగెద్ద
పంద్లిమామిడి
చదలపాడు
బౌర్తి
సత్యవరం
గొయ్యలమెట్ట
పశువులబండ
చౌడుపల్లి
చదిపేట
అంతర్ల
చింతపల్లి
బాలాజిపేట
చిలకలమామిడి
గానుగులపాడు
సల్లై
గెంజిగెద్ద
సదిక
రౌతుపయలు
చింతలూరు
బురిసింగి
రేగుబైలు
బూడిదపాడు
కొరుకొండ
వనజాజులు
బయపాడు
బసంగి కొత్తూరు
లంబదంపల్లి
వంతమామిడి
రాజుబండ
మర్రిచెట్టు పాకలు
బంగారుగుమ్మి
చిన్నరాజు పాకలు
తల్లకోట
లబ్బంగికొత్తవీధి
లబ్బంగి
జంగంపాకలు
బరికదొరపాకలు (రాజుపాకలు దగ్గర)
మదిగుంట
కృష్ణపురం
తెరపల్లి
యెర్రబొమ్మలు
నాగులగొంది
లుబ్బగుంట
కిక్కిసలబండ
కుదుపుసింగి
కొమ్మంగి
పరికలు
జంగంబండ
రేలంగి
యర్రవరం
సమగిరి
యర్నాబిల్లి
గొడుగుమామిడి
రోలుగుంట
తాటిబండ
రాచపనస
వంటమామిడి
బొర్రమామిడి
కాగులబండ
పోతురాజుగున్నలు
తోటమామిడి
పొర్లుబండ
తాటిపాలెం
తప్పులమామిడి
బోయలగూడెం
సీతారంపురం
[ఎర్రగడ్డ
జెర్రిగడ్డ
ఎర్రనబిల్లి
కొండవంచుల
చిన్నబరడ
పెద్దబరడ
సిరిపురం
దిగువపాకలు
గొండిపాకలు
రౌరింటాడ
బడ్డిమెట్ట
చిత్రాలగొప్పు
లమ్మసింగి
నూతిబండ
ఒన చకరాయబండ
రావిమానుపాకలు
భీమనపల్లి
అసిరాడ
గట్టుంపాకలు
తేజంగి
రాచపనుకులు
పాలాడ
బౌడ
కిటుమళ్ళ
రాకోట
బలబద్రం
పకబు
పాతపాడు
కురుసింగి
తూరుయేబొంగలు
గుమ్మిడిపాలెం
ఊబలగరువు
ఊకబండ
బుసులకోట
సనివారం
చిన్నయపాలెం
తామరపల్లి
సింగవరం
సింగవరం కొత్తూరు
అంజలం
ఉసురుపుట్టు
నిమ్మలపాలెం
గడ్డిబండ
ములుసుబండ
శీకాయబండ
బుసిబండ
పొలమబండ
చీమలబయలు
వండ్లమామిడి
జంగంబుడ్డి
ముంతమామిడి
నగ్రహారం
బెముడిచట్రు
లక్కవరం
మచ్చలమామిడి
గున్నమామిడి
మేడిమబండ
రాయిపాలెం
తాటిబండ
నడిమిపాలెం
కపసుపాడు
దొవరపల్లి
పాలమామిడి

చింతపల్లి మండలం

తూరుబొండలు గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


పెంబి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిర్మల్ జిల్లా, పెంబి మండలానికి చెందిన గ్రామం.[1]
ఇది సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 698 ఇళ్లతో, 2905 జనాభాతో 2399 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1460, ఆడవారి సంఖ్య 1445. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 438 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 555. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570434[2].కొత్త మండలాల ఏర్పాటుకు ముందు పెంబి ఖానాపూర్ మండలంలో భాగంగా ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి తిమ్మాపూర్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఖానాపూర్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నిర్మల్లో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పెంబిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పెంబిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి.ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పెంబిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 1500 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 90 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 26 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 91 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 18 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 672 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 105 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 677 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పెంబిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 545 హెక్టార్లు* చెరువులు: 56 హెక్టార్లు* వాటర్‌షెడ్ కింద: 76 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పెంబిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
పసుపు, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న
మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

పెంబి మండలంలో నిర్మించిన మొదటి ప్రాథమిక పాఠశాల ఏది?


ఈ తరం వారికి తెలియని పడవ పాటలు, జాలారి పాటలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఇవి కంఠస్థంగానే తప్ప, ఈ గ్రంథంలోనూ పొందు పరచలేదు. నలభై సంవత్సరాల క్రితం వరకూ మన రవాణా అంతా నదుల ద్వారా, కాలువల్లో పడవల ద్వారా జరిగేది. గాలి వాటము సరిగా లేనపుడు పడవ సరంగులు, పడవకు కట్టిన తాడుతో పడవను లాగుతూ పాటలు పాడుతు వుండేవారు. ఈ పాటలు జానపద కళారూపాలు. ఏదో ఒక రూపాన ఈ పాటలు ఈ నాటికి కనువిందు చేస్తున్నాయి.
పడవల్లో
సరకులే కాదు, ప్రయాణీకులు కూడా పడవలలోనే ప్రయాణం చేసే వారు ఆ రోజుల్లో . ఈ నాడు రవాణా అంతా రైళ్ళ ద్వారా, లారీల ద్వారా జరాగటం వల్ల పడవల రవాణా తగ్గి పోయింది. జాలర్లంతా ఈ పడవల ద్వారా జీవించే వారు. అయితే ఇప్పటికీ కొన్ని ప్రాంతాల్లో పడవల రవాణా సాగుతూనే ఉంది. జాలర్ల పడవల్ని తెరచాపలు గట్టి గాలి వాటాన పడవల్ని నడిపేవారు. గాలి లేనప్పుడు పడవ సరంగులు పడవకు తాడు కట్టి కాలువ గట్టున నడుస్తూ లాగేవారు. బరువైన పడవల్ని అతి కష్టంగా అరుపులతో, కేకలతో పాటలతో పడవల్ని లాగే వారు. పాటల్ని లయ బద్ధంగా పాడుతూ తాళ బద్ధమైన అడుగులతో పాటలు పాడుతూ తమ శ్రమనంతా మర్చి పోయేవారు. పల్లెల ప్రక్కగా ప్రవహించే ఈ కాలువల్లో పల్లెవారు పాడే పాటలు రాత్రిం బవళ్ళూ అతి శ్రావ్యంగా వినిపించేవి. వీటిలో శృంగారంపాలు ఎక్కువగా వుండేది. ప్రకృతిని గురించీ, పరిసరాలను గురించీ, పాటలు పాడేవారు.
సంపత్ కుమార్
పడవ సరంగులుగా, జాలరులుగా కొంత మంది వేషాలు ధరించి రంగ స్థలం మీద జాలరుల వేషాలతో గడ పట్టి పడవ నడపటం, చుక్కాని పట్టటం, తెర చాప ఎత్తటం మొదలైన అభినయాలతో విద్యార్థులు మొదలైన వారు అక్కడక్కడ ప్రదర్శించేవారు. కానీ ఈ జాలరి వేషాన్ని విజయనగరంకు చెందిన డి.వై.సంపత్ కుమార్ తన నాట్య ప్రదర్శనలతో పాటు ఈ వేషాన్ని అత్యద్భుతంగా ప్రదర్శించి జాతీయ అంతర్జాతీయ ప్రఖ్యాతి వహించారు. అవార్డుల నందుకున్నారు. ప్రజానాట్య మండలి కళాకారుడుగా ఈ కళా రూపాన్ని దేశ మంతటా ప్రదర్శించారు.
ఆంధ్రజాలరి
ఆంధ్రజాలరిగా ప్రఖ్యాతి వహించిన సంపత్కుమార్ జాలరి వేషం ధరించి ఉదయాన్నే లేచి ఎంతో సంతోషంగా చేపలు పట్ట టానికి తన నావతో సముద్రంలోకి వెళతాడు. చేపల కోసం గాలిస్తాడు. ఇంతలో కారు మేఘాలతో తుపాను కమ్ముకుంటుంది. పడవ వూగిపోతూ వుంటుంది. జాలరి మెలికలు తిరిగి పోతాడు. ఇంతలో ఒక పెద్ద చేప గాలానికి తగుల్కుని జాలర్ని అతలాకుతలం చేస్తుంది. అయినా పట్టు విడువని జాలరి పడవలో తల క్రిందులై పోతూనే ఎంతో కష్ట పడి ఆ చేపను ఒడ్డుకు చేర్చటం తుఫాను హోరు తగ్గి పోవటంతో విజయ వంతంగా ఆనందంతో గంతు లేస్తాడు. ప్రదర్శనానికి రంగ స్థలం తెరమీద బ్యాక్ ప్రొజక్ష్ణన్ తో సముద్ర హోరుని చూపిస్తారు. ఉరుముల్ని, మెరుపుల్ని లైటింగ్ తో జిగేలు మనిపిస్తారు. నేపథ్య్యంలో సన్ని వేశాన్ని అనుసరించి తబలా ధ్వనులు అద్భుతంగా సహరిస్తాయి. ఈ కళా రూపాన్ని అత్యద్భుతంగా సృష్టించిన ఘనత సంపత్కుమార్కు దక్కుతుంది. ఈ కళారూపానికి సంబంధించిన పడవ పాటల్ని ప్రజా నాట్య మండలి రాష్ట్ర దళం జాతీయ సమైక్యతకు ఉపయోగించింది.
మూలాలజాబితా
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు వారు 1992 సంవత్సరంలో ప్రచురించిన డా. మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణ మూర్తి గారు రచించిన తెలుగువారి జానపద కళారూపాలు
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు

జాలరి నృత్యం

పార్వతీపురం నుండి విజయనగరంకు ఎంత దూరం?


ఇచ్ఛాపురం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము.
ఇచ్ఛాపురం మండలంలోని గ్రామాలు
అరకభద్ర · అరకభద్ర · ఈదుపురం · కేదారిపురం · కేసపురం · కొటారి · కొలిగం · కొలిగం · తాకట్లబరంపురం · తులసిగాం · తెలుకుంచి · ధర్మపురం · పూర్నాటకం · పైతరికీర్తిపురం · పైతరికీర్తిపురం · బాలకృష్ణపురం · బిర్లంగి · బుర్జపాడు · బొద్దకలి · బొద్దబడ · బొద్దబడ · మండపల్లి · మసకపురం · ముచింద్ర · మునిభద్ర · లొడ్డపుట్టి · ససనం · హరిపురం
మండల సమాచారము
మండల కేంద్రము 	ఇచ్ఛాపురం
గ్రామాలు 	24
ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	88,965 - పురుషులు 	42,958 - స్త్రీలు 	46,007
అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 	55.95% - పురుషులు 	71.31% - స్త్రీలు 	42.70%

ఇచ్ఛాపురం మండలం

తాకట్లబరంపురం గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న గ్రామమేది ?


హెల్త్ లెవల్ సెవెన్ (HL7 ), ఒక సంపూర్ణ వాలంటీర్, లాభాపేక్ష లేని సంస్థ, ఇది అంతర్జాతీయ [[ఆరోగ్య

సంరక్షణ]] ప్రమాణాల అభివృద్ధిలో పాలుపంచుకున్నది.[1] HL7, సంస్థ ద్వారా రూపొందించబడిన నిర్దిష్ట ప్రమాణాలలో కొన్నింటిని ప్రస్తావించడానికి ఉపయోగించబడింది (ఉదా, HL7 v2.x, v3.0, HL7 RIM).
HL7 దాని సభ్యులు ఎలక్ట్రానిక్ హెల్త్ సమాచార మార్పిడి, సమగ్రత, భాగస్వామ్యం మరియు పునఃసంపాదన, v2.x ప్రమాణాలు వంటి వాటిపై ఒక చట్రాన్ని (సంబంధింత ప్రమాణాలను) అందిస్తారు, వీరు క్లినికల్ ప్రాక్టీస్‌ని మరియు నిర్వహణ, డెలివరీ మరియు ఆరోగ్య సేవల మదింపులను బలపరుస్తారు, వీటిని సర్వసాధారణంగా ప్రపంచమంతటా ఉపయోగిస్తున్నారు.
సంస్థ
HL7 ఎలెక్ట్రానికి ఆరోగ్యసంరక్షణ సమాచార పంపిణీ, నిర్వహణ మరియు సమగ్రతలకు ప్రమాణాలను సృష్టించడానికి ఆరోగ్య సంరక్షణ విషయాలపై నిపుణులు మరియు సమాచార శాస్త్రజ్ఞులతో పొత్తు కలిపిన ఒక అంతర్జాతీయ కమ్యూనిటీ.[2]
అందరి ప్రయోజనాల కోసం ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను సమర్థవంతంగా అందించడానికి, సమర్థతను పెంచడానికి ఆరోగ్య సంరక్షణ సంస్థల లోపల అటువంటి ప్రమాణాలను ఉపయోగించడాన్ని HL7 ప్రోత్సహిస్తుంది.
HL7 కమ్యూనిటీ ఒక గ్లోబల్ సంస్థ (హెల్త్ లెవల్ సెవెన్, ఇంక్.) రూపంలో మరియు దేశంతో నిర్దిష్టంగా ముడిపడి ఉన్న సంస్థలతో నిర్వహించబడుతోంది:
హెల్త్ లెవల్ సెవెన్, ఇంక్. (HL7.ఇంక్. ) ప్రధాన కార్యాలయం అన్ అర్బోర్, మిచిగాన్‌లో ఉంది.[3]
HL7 అనుబంధ సంస్థలు, లాభాపేక్ష లేని సంస్థలు స్థానిక న్యాయపరిధికి లోబడి 40 దేశాలలో ఉనికిలో ఉన్నాయి. తొలి అనుబంధ సంస్థ జర్మనీలో 1993లో ఏర్పర్చబడింది.
HL7.ఇంక్. సంస్థాగత నిర్మాణం కింది విధంగా ఉంటుంది:
సంస్థ బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్ల ద్వారా నిర్వహించబడుతోంది, బోర్డులో 10మంది ఎన్నుకున్న సభ్యులు మరియు ముగ్గురు నియమించబడిన సభ్యులు ఉంటారు.
ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారి (ప్రస్తుతం చార్లెస్ జఫె, MD, PhD) డైరెక్టర్ల బోర్డుకు ఎక్స్ అఫిషియో సభ్యులుగా సేవలందిస్తాడు. ప్రధాన సాంకేతిక అధికారి (ప్రస్తుతం జాన్ క్విన్) మరియు ఛీఫ్ ఆపరేషన్స్ ఆఫీసర్ (ప్రస్తుతం మార్క్ మెక్‌డౌగల్) CEOకి నివేదిస్తారు మరియు డైరెక్టర్ల బోర్డుకు ఎక్స్ అఫిషియో సభ్యులుగా సేవలందిస్తారు.
HL7 సభ్యులు ఉమ్మడిగా "వర్కింగ్ గ్రూప్"గా వ్యవహరించబడతారు. వర్కింగ్ గ్రూప్ HL7 ప్రామాణిక ప్రొటోకాల్‌ని నిర్వచించి, స్టాండింగ్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కమిటీలు మరియు వర్కింగ్ గ్రూప్‌లుగా ఏర్పడి ఉంటారు.
స్టాండింగ్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కమిటీలు సంస్థాగతమైన లేక విద్య, అమలు, మార్కెటింగ్, క్లినికల్ రీసెర్చ్ కోసం అవుట్‌రీచ్ కమిటీ, పబ్లిషింగ్ మరియు ప్రాసెస్ అభివృద్ధి, మరియు టూలింగ్ వంటి ప్రమోషనల్ కార్యకలాపాలపై దృష్టి సారిస్తారు.
కార్యాచరణ బృందాలు ప్రమాణాల విషయానికి, విధుల నిర్దేశం యొక్క వాస్తవ భాష రూపకల్పనకు నేరుగా బాధ్యత పడతారు.
మూలాలు
ఆసుపత్రి సమాచార వ్యవస్థలకు ప్రామాణికతను అందించడం కోసం HL7 1987లో స్థాపించబడింది. HL7, ఇంక్. ఒక ప్రమాణాల సంస్థ దీనికి అమెరికన్ నేషనల్ స్టాండర్డ్స్ ఇనిస్టిట్ట్యూట్ (ANSI) చే 1994లో గుర్తింపు లభించింది.[4]
HL7 ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంలో పనిచేస్తూ అమెరికన్ జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ (ANSI) ఆమోదించిన పలు ప్రమాణాల అభివృద్ధి సంస్థల (SDOల)లో ఒకటిగా ఉంటోంది. ఫార్మసీ, వైద్య పరికరాలు, ఇమేజింగ్ లేదా ఇన్సూరెన్స్ (క్లెయిమ్స్ ప్రాసెసింగ్) లావాదేవీలు వంటి నిర్దిష్ట ఆరోగ్యసంరక్షణ డొమైన్‌ల కోసం, అనేక SDOలు ప్రమాణాలను (కొన్ని సందర్భాలలో విధుల నిర్దేశం లేదా ప్రోటొకాల్స్ అని పిలువబడతాయి) అందిస్తాయి. హెల్త్ లెవల్ సెవెన్ డొమైన్, క్లినిక్ మరియు అడ్మినిస్ట్రేటివ్ డేటా.
ఈరోజు HL7ని యు.ఎస్ వెలుపల పలు జాతీయ SDOలు చేపడుతున్నాయి. ఈ SDOలు పర్యవసానంగా ANSI ద్వారా గుర్తింపు పొందలేదు. అయితే ఇప్పుడు HL7 అంతర్జాతీయ ప్రామాణికీకరణ మరియు గుర్తింపు ISO చే స్వీకరించబడింది మరియు ప్రమాణాల పరస్పర జారీకోసం భాగస్వామ్య సంస్థగా గుర్తింపు పొందింది. మొట్టమొదటి పరస్పర సహకారంతో ప్రచురించబడిన ప్రమాణం ISO/HL7 21731:2006 హెల్త్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్- HL7 వెర్షన్ 3- రిఫరెన్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ మోడల్-విడుదల 1.
పేరు "హెల్త్ లెవెల్-7"
"హెల్త్ లెవెల్-7" పేరు ISO OSI ప్రస్తావన మోడల్. యొక్క సెవెంత్ అప్లికేషన్ లేయర్‌ని ప్రస్తావిస్తుంది. HL7 హెల్త్ కేర్ డొమెయిన్ కోసం ఒక అప్లికేషన్ లేయర్ ప్రోటోకాల్‌పై చూపు సారిస్తున్నదని దాని పేరే తనంతట తానుగా, సూచిస్తోంది. HL7 అన్ని దిగువ పొరలను కేవలం ఉపకరణాలుగా మాత్రమే గుర్తిస్తుంది.
పరస్పర సహకారం
బాసటగా నిలిచే మరియు సానుకూల ప్రమాణాలను ప్రోత్సహించడానికి ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు సమాచార సౌకర్యాల కల్పన డొమైన్‌లు రెండింటిలోనూ HL7 ఇతర ప్రమాణాల అభివృద్ధి సంస్థలు మరియు జాతీయ, అంతర్జాతీయ మంజూరీ సంస్థలతో (ఉదా. ANSI మరియు ISO) పొత్తు కుదుర్చుకుంటుంది. HL7 ప్రమాణాలు నిజమైన ప్రపంచ అవసరాలను తీరుస్తాయని రూఢి పర్చుకునేందుకోసం HL7 ఆరోగ్య సంరక్షణ సమాచార టెక్నాలజీ యూజర్లతో పొత్తు కుదుర్చుకుంటుంది మరియు కొత్తగా పుట్టుకొస్తున్న అవసరాలను నెరవేర్చడానికి సముచితమైన ప్రమాణాల అభివృద్ధి ప్రయత్నాలను కూడా HL7 ప్రారంభిస్తుంది..
(HL7 ఇంక్ లేదా HL7 అనుబంధ సంస్థకు చెందిన) గ్లోబల్ సభ్యత్వంలో 45% ఐరోపా‌లో, 35% ఉత్తర అమెరికాలో, 15% ఆసియా-ఓషేనియాలో మరియు 5% ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉంటోంది.[5]
HL7 ప్రమాణాలు
ఆసుపత్రులు మరియు ఇతర ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత సంస్థలు సాధారణంగా బిల్లింగ్ రికార్డులనుంచి పేషెంట్ ట్రాకింగ్ వరకు ప్రతిదానికీ ఉపయోగించే పలు విభిన్న కంప్యూటర్ సిస్టమ్‌లను కలిగి ఉంటాయి. కొత్త సమాచారాన్ని అవి అందుకునేటప్పుడు, ఈ అన్ని సిస్టమ్‌లూ ప్రతి ఒక సిస్టమ్‌తోనూ (లేదా "ఇంటర్‌ఫేస్")తో కమ్యూనికేట్ చేయాలి కాని, అన్ని సిస్టమ్‌లూ ఇలా చేయవు. HL7 వెసులుబాటు కలిగిన ప్రమాణాలు, మార్గదర్శకాలు మరియు మెథడాలజీలను నిర్దేశిస్తుంది. వీటిలో పలు ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలు పరస్పరం కమ్యూనికేట్ చేసుకుంటాయి. అటువంటి మార్గదర్శకాలు మరియు డేటా ప్రమాణాలు కొన్ని నిబంధనల కలయికగా ఉంటాయి, ఇవి సమాచారాన్ని ఒక ఏకీకృత మరియు స్థిరమైన పద్ధతిలో సమాచారాన్ని పంచుకుని, ప్రాసెస్ చేస్తాయి. ఈ డేటా ప్రమాణాలు ఆరోగ్య సంరక్షణ సంస్థలను క్లినికల్ సమాచారాన్ని సులభంగా పంచుకునేలా అనుమతిస్తాయి. సూత్రపరంగా, సమాచారాన్ని మార్పిడి చేసుకునే ఈ సామర్థ్యం భౌగోళికంగా వేరుపడిపోయి, చాలా అస్థిరంగా ఉంటున్న వైద్య సంరక్షణ ధోరణిని తగ్గించడంలో సహాయపడాలి
HL7 భావనాత్మక ప్రమాణాలను వృద్ధి చేస్తుంది (ఉదా., HL7 RIM), డాక్యుమెంట్ ప్రమాణాలు (ఉదా. HL7 CDA) అప్లికేషన్ ప్రమాణాలు (ఉదా., HL7 CCOW), మరియు మెసేజింగ్ ప్రమాణాలు (ఉదా., HL7 v2.x మరియు v3.0). మెసేజింగ్ ప్రమాణాలు ప్రత్యేకించి ముఖ్యమైనవి, ఎందుకంటే, సమాచారం ఒక పార్టీ నుంచి మరొక దానికి ఎలా ప్యాకేజ్ చేయబడి, కమ్యూనికేట్ చేయబడుతుందో నిర్వచిస్తుంది. అలాంటి ప్రమాణాలు ఒక సిస్టమ్ నుంచి మరొక దానికి స్థిరమైన సమగ్రత అవసరమైన భాష, నిర్మాణం మరియు డేటాలను ఏర్పరుస్తాయి.[6]
HL7 అభివృద్ధి, దత్తత, మార్కెట్ గుర్తింపు, ఉపయోగం మరియు నిబద్ధతలతో కూడిన ప్రమాణాల విధుల నిర్దేశక సంపూర్ణ వలయాన్ని వ్యావృతం చేస్తుంది.  HL7 ప్రమాణాలకు యాక్సెస్ కావాలంటే HL7 ఇంక్. లేదా దాని అనుబంధ సంస్థలలో ఒకదాన్ని పెయిడ్ సభ్యత్వం అవసరమవుతుంది.
HL7 వెర్షన్ 2.x
HL7 వెర్షన్ 2 ప్రమాణం ఆసుపత్రుల్లోని పని తీవ్రతకు బాసటగా నిలిచే లక్ష్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇది తొలిసారిగా 1987లో రూపొందించబడింది.
V2.x మెసేజింగ్
HL7 వెర్షన్ 2 కార్యనిర్వాహక, లాజిస్టికల్, ఆర్థికం మరియు క్లినికల్ ప్రాసెస్‌లకు బాసటగా నిలిచేందుకోసం ఎలెక్ట్రానికి సందేశాల సీరీస్‌ను నిర్వచిస్తుంది. 1987 నుంచి ప్రమాణం నిత్యం అప్‌డేట్ అవుతూ వచ్చింది, దీని ఫలితంగా 2.1, 2.2, 2.3, 2.3.1, 2.4, 2.5, 2.5.1 మరియు 2.6 వెర్షన్‌లు వచ్చాయి. సామాహికంగా ఈ వెర్షన్‌లు వెర్షన్ 2.x గా సుపరిచితం. v2.x ప్రమాణాలు బ్యాక్‌వర్డ్ కంపేటిబుల్ ప్రమాణాలతో ఉంటాయి ఉదా. వెర్షన్ 2.3 వెర్షన్ 2.6.ని సపోర్ట్ చేసే అప్లికేషన్ ద్వారా అర్ధం చేసుకోబడుతుంది.
HL7 v2.x చాలావరకు పాఠ్య రూపంలోని, డెలిమీటర్లపై ఆధారపడిన XML యేతర ఎన్‌కోడింగ్ సింటాక్స్‌ని ఉపయోగిస్తుంది.
HL7 v2.x ఎలక్ట్రానిక్ పేషెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ సిస్టమ్స్ (PAS), ఎలెక్ట్రానిక్ ప్రాక్టీస్ మేనేజ్‌మెంట్ (EPM) సిస్టమ్‌లు, లాబొరేటరీ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్‌లు (LIS), డయటరీ, ఫార్మసీ మరియు బిల్లింగ్ సిస్టమ్‌లతోపాటు ఎలెక్ట్రానిక్ మెడికల్ రికార్డ్ (EMR)
లేదా ఎలెక్ట్రానిక్ హెల్త్ రికార్డు (EHR) సిస్టమ్‌ల మధ్య, ఇంటరోపెరాబిలిటీని అనుమతిస్తుంది. ప్రస్తుతం, HL7 యొక్క v2.x మెసేజింగ్ ప్రమాణాన్ని యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని ప్రతి ప్రముఖ మెడికల్ సమాచార వ్యవస్థల విక్రేత ద్వారా బలపర్చబడుతోంది .
HL7 వెర్షన్ 3
HL7 వెర్షన్ 3 ప్రమాణం అన్ని ఆరోగ్య సంరక్షణ పనులకూ బాసటగా ఉండే లక్ష్యాన్ని కలిగి ఉంటోంది. వెర్షన్ 3 అభివృద్ధి క్రమం 1995లో ప్రారంభమైంది, ఫలితంగా 2005లో దీని ప్రారంభ పబ్లికేషన్ మొదలైంది. వెర్షన్ 2కి వ్యతిరేకంగా ఉన్న v3 ప్రమాణం, లాంఛనప్రాయ మెథడాలజీపైనా (HDF) మరియు ఆబ్జెక్ట్ ఓరియంటెడ్ సూత్రాలపైనా ఆధారపడి ఉంది.
RIM - ISO/HL7 21731
 (RIM) అనేది HL7 వెర్షన్ 3 అభివృద్ధి క్రమం యొక్క మూలమలుపు లాంటిది మరియు HL7 V3 అభివృద్ధి మెథడాలజీ యొక్క అత్యవసర భాగం. RIM నిర్దిష్ట క్లినికల్ లేదా కార్యనిర్వాహక నేపథ్యం అవసరమైన డేటా కంటెంట్‌ను వ్యక్తీకరిస్తుంది మరియు HL7 మెసేజ్‌ల రంగాల్లో తీసుకునిపోయే సమాచారం మధ్య సెమాంటిక్ మరియు లెక్సికల్ సంబంధాల యొక్క స్పష్టమైన ప్రాతినిధ్యాన్ని అందచేస్తుంది. కచ్చితత్వాన్ని పెంచడానికి మరియు అమలు వ్యయాలను తగ్గించడానికి RIM అత్యవసరం.
HL7 అభివృద్ధి ఫ్రేమ్‌వర్క్ - ISO/HL7 27931
HL7 వెర్షన్ 3 అభివృద్ధి ఫ్రేమ్ వర్క్ (HDF) ఒక నిరంతరం పరిణమించే ప్రక్రియ, ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థల మధ్య ఇంటెరోపెరాబిలిటీకి వీలుకలిగించే విధుల నిర్దేశకాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. HL7 RIM, ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ ఇంటెరోపెరాబిలిటీ కోసం ఏకాభిప్రాయ ఆధారిత ప్రమాణాల అభివృద్ధికోసం వొకాబులరీ నిర్దేశకాలు, విశ్లేషణ మరియు డిజైన్ కంబైన్ యొక్క మోడల్-డ్రైవన్ ప్రక్రియలు HL7 వెర్షన్ 3 వన్ మెధడాలజీ HDF అనేది HL7 V3 డెవలప్‌మెంట్ మెథడాలజీ యొక్క అత్యంత ప్రస్తుత ఎడిషన్.
HDF కేవలం మెసేజింగ్ మాత్రమే కాకుండా ప్రాసెస్‌లు, ఉపకరణాలు, ఆక్టర్లు, నిబంధనలు మరియు అన్ని HL7 ప్రామాణిక విధుల నిర్దేశకాలను నమోదు చేస్తుంది. చివరికి, ఎలెక్ట్రానిక్ ఆరోగ్య ఆర్కిటెక్చర్లు మరియు అవసరాలకు సంబంధించిన విశ్లేషణనుంచి పుట్టుకొచ్చిన నూతన ప్రమాణంతో సహా HL7 యొక్క అన్ని ప్రామాణిక విధుల నిర్దేశకాలను HDF కలిగి ఉంటుంది,
HL7 విధుల నిర్దేశకాలు పలు రకాల వనరుల నుండి కోడ్‌లు మరియు పదజాలాలమీద కూర్చబడుతుంది. HL7 నిర్దేశకాలను అమలు చేసే వ్యవస్థలు అవి ఉపయోగిస్తున్న కోట్ సోర్స్‌లు మరియు కోడ్ వాల్యూ డొమైన్‌లను స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుంటాయని V3 వొకాబులరీ పని హామీ ఇస్తుంది.
V3 మెసేజింగ్
HL7 వెర్షన్ 3 మెసేజింగ్ ప్రమాణం ఏదైనా లేదా అన్ని ఆరోగ్య సంరక్షణ పనితీరును బలపర్చడానికి ఎలెక్ట్రానిక్ సందేశాల సీరీస్‌ను (పరస్పరచర్యలు అని పిలవబడతాయి) నిర్వచిస్తుంది. HL7 v3 సందేశాలు XML ఎన్‌కోడింగ్ సింటాక్స్‌పై ఆధారపడతాయి.
V3 క్లినికల్ డాక్యుమెంట్ ఆర్కిటెక్చర్ - ISO 10781
HL7 వెర్షన్ 3 క్లినికల్ డాక్యుమెంట్ ఆర్కిటెక్చర్ (CDA) అనేది మార్పిడికోసం క్లినికల్ డాక్యుమెంట్‌ల నిర్మాణం మరియు అర్థవిచారాలను ఎన్‌కోడ్ చేయడానికి నిర్దేశించబడిన ఒక XML- ఆధారిత మార్కప్ ప్రమాణం.
వివరాలకోసం క్లినికల్ డాక్యుమెంట్ ఆర్కిటెక్చర్ చూడండి.
HL7 ద్వారా వర్తించబడే పద్ధతులు
సర్వీసెస్ అవేర్ ఇంటెరోపెరాబిలిటీ ఫ్రేమ్‌వర్క్
HL7 సర్వీసెస్ అవేర్ ఇంటెరోపెరాబిలిటీ ఫ్రేమ్‌వర్క్ (SAIF) అన్ని HL7 కళాకృతుల మధ్య నిలకడను అందిస్తుంది మరియు ఎంటర్‌ప్రైజ్ ఆర్కిటెక్చర్ (EA) అభివృద్ధి మరియు అమలుకు ప్రామాణిక వైఖరిని కల్పిస్తుంది మరియు నిలకడను కొలవడానికి ఒక మార్గాన్ని అందిస్తుంది.
SAIF అనేది కంప్యూటబుల్ సెమాంటిక్ వర్కింగ్ ఇంటెరోపెరాబిలిటీని సాధించడానికి అవసరమైన పాలన, నిర్ధారణ, అంగీకారం మరియు ప్రవర్తనా అర్థవిచారాలు వంటివాటిని నిర్వచించే విధి నిర్దేశకాలను తయారుచేసే పద్ధతి. ఉద్దేశించబడిన సమాచార ట్రాన్స్‌మిషన్ టెక్నాలజీ, మెసేజింగ్, డాక్యుమెంట్ మార్పిడి లేదా సర్వీస్ అప్రోచ్ వంటి వాటిని ఉపయోగించవచ్చు.
SAIF ఒక ప్రేమ్‌వర్క్, ఇది ఇతర ప్రమాణాల యొక్క ఇంటెరోపెరాబిలిటీని హేతుబద్ధం చేస్తుంది. SAIF అనేది ఇంటెరోపెరాబిలిటీని సాధించడానికి ఒక ఆర్కిటెక్చర్, కాని ఇది ఎంటర్‌ప్రైజ్ ఆర్కిటెక్చర్ మేనేజ్‌మెంట్ కోసం మొత్తం సొల్యూషన్ డిజైన్ కాదు.
ఆర్డెన్ సింటాక్స్
ఆర్డెన్ సింటాక్స్ అనేది వైద్య విజ్ఞానాన్ని ఎన్‌కోడింగ్ చేసే ఒక భాష. HL7, ఆర్డెన్ సింటాక్స్ 2.0తో ప్రారంభమవుతున్న ప్రమాణాన్ని స్వీకరిస్తుంది మరియు పరిశీలిస్తుంది. ఈ మెడికల్ లాజిక్ మోడ్యూల్స్ (MLMలు) క్లినికల్ సెట్టింగులలో ఉపయోగించబడతాయి ఎందకంటే ఇవి సింగిల్ మెడికల్ నిర్ణయాలను తీసుకోవడానికి అవసరమైన విజ్ఞానాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఇవి హెచ్చరికలు, చికిత్సలు మరియు వ్యాఖ్యానాలను రూపొందిస్తాయి మరియు నాణ్యతా హామీ చర్యను మరియు కార్యనిర్వాహక మద్దతును కలిగి ఉంటాయి. కనీస సిస్టమ్ అవసరాలను కలిగి ఉండి సరైన ప్రోగ్రామ్ ఇన్‌స్టాల్ అయి ఉన్న కంప్యూటర్‌పై MLM తప్పనిసరిగా రన్ కావాలి. తర్వాత ఎప్పుడు, ఎక్కడ అవసరమైనప్పుడల్లా MLM సలహాను ఇస్తుంది.
MLLP
HL7 మెసేజింగ్‌లో పెద్ద భాగాన్ని మినిమల్ లోయర్ లేయర్ ప్రోటోకాల్ (MLLP) ద్వారా రవాణా చేయబడుతుంది.
CCOW
CCOW, లేదా "క్లినికల్ కాంటెక్స్ట్ ఆబ్జెక్ట్ వర్క్ గ్రూప్," నిజ సమయంలో మరియు యూజర్ ఇంటర్‌పేస్ స్థాయిలో, యూజర్ నేపథ్యాన్ని మరియు పేషెంట్ నేపథ్యాన్ని పంచుకునే అసమాన అప్లికేషన్‌లను ప్రారంభంచడానికి రూపొందించబడిన ప్రామాణిక ప్రొటోకాల్. CCOW పరికరాలు ప్రత్యేకించి అప్లికేషన్ల మధ్య యూజర్ సెక్యూరిటీని నిర్వహించడానికి అవసరమైన CCOW వాల్ట్ సిస్టమ్.
ఫంక్షనల్ EHR మరియు PHR నిర్దేశకాలు
ఎలెక్ట్రానిక్ ఆరోగ్య రికార్డు కోసం ఫంక్షనల్ నిర్దేశకాలు
దేశానికి ప్రత్యేకమైన అంశాలు
ఆస్ట్రేలియా
HL7 ఆస్ట్రేలియా 1988లో స్థాపించబడింది.
ఆస్ట్రేలియా HL7 V2.x ప్రమాణాల యొక్క తొలి స్వీకర్త, ఇవి ఇప్పుడు ఆస్ట్రేలియన్ ప్రజలు మరియు ప్రయివేట్ హెల్త్‌కేర్ సంస్థలలో సర్వవ్యాప్తంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి.
HL7 ప్రమాణాల స్థానికీకరణ జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ అయిన స్టాండర్డ్స్ ఆస్ట్రేలియాతో సహకారాన్ని తీసుకుంది.
HL7 ఆస్ట్రేలియా, నేషనల్ ఈ-హెల్త్ ట్రాన్షిషన్ అథారిటీ (NEHTA) తో సన్నిహిత సహకారంలో ఉంటుంది.

ఫిన్లాండ్
ఆర్యోగ్య సంరక్షణ కోసం జాతీయ IT సర్వీసులు
ఫిన్లాండ్ యొక్క సామాజిక బీమా సంస్థ ఒక జాతీయ ఇ-ప్రిస్ర్కైబింగ్ మరియు
HL7 CDA R2 మరియు V3 మెసేజ్‌లమీద ఆధారపడిన పేషెంట్ రికార్డ్ ఆర్కైవల్ సర్వీస్‌ని నిర్మిస్తుంది. దశ చేయబడింది
2008-2011 కోసం వ్యూహరచన సిద్ధం చేయబడింది. వెర్షన్ 2 మెసేజింగ్ అనేక
ఆసుపత్రులు మరియు ఆరో్గ్య సంరక్షణ కేంద్రాలలో విస్తృతంగా నియమించబడింది. CDA R1 పేషెంట్ రికార్డులను పంచుకోవడంలో ఉపయోగించబడింది.
ప్రాంతీయ స్థాయి

జర్మనీ
HL7 జర్మన్ సంస్థ 1993లో స్థాపించబడింది. ఇది ప్రజా ప్రయోజనాలకోసం ఉద్దేశించిన సంస్థ మరియు HL7 e అనుబంధ సంస్థగా నమోదు చేయబడింది. వి
జర్మన్ ఆరోగ్య సంరక్షణలో ఆపరేషనల్ పాలనాయంత్రాంగపు సమాఖ్య వ్యవస్థ కారణంగా, మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థల అభివృద్ధికి తక్కువ ప్రమాణీకారక ప్రభావపు పరిశ్రమలోని పోటీ ప్రయోజనాల కారణంగా ప్రామాణీకరణ అంశం పబ్లిక్ ఎకానమీ అవకాశాలకు చాలా వెనుకగా ఉండిపోయింది. జర్మనీ లోని HL7 ప్రస్తుతం అనధికారక భాగంలా పనిచేస్తోంది మరియు జాతీయ ప్రామాణీకరణ సంస్థతో కలిసి పనిచేస్తోంది[7].
HL7 లోని స్వచ్ఛంద సభ్యత్వం వ్యక్తిగత ప్రయోజనం మరియు క్లినికల్ యూజర్లతో సంబంధం మరియు పారిశ్రామిక ఆసక్తిపై ప్రధానంగా ఆధారపడింది: వైద్యపరమైన సభ్యత్వాలు మైనారిటీలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో తక్కువ సభ్యత్వం ఉంది అందుచేత, ఉదాహరణకు, పేషెంట్ డేటా రికార్డులు (EPA = elektronische Patientenakte) డేటా లభ్యత వర్సెస్ డేటా సెక్యూరిటీలను బ్యాలెన్స్ చేయడం వంటి అంశాలపై సాగుతున్న చర్చ తక్కువ స్థాయిలో ఉంటోంది. HIS సిస్టమ్స్ విభిన్నత ఇంకా HL7చే సవాలు చేయబడనందున హాస్పిటల్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్‌ల కోసం ఉత్పాదకతపై ప్రభావం ( జర్మన్‌లో KIS = Krankenhaus-Informationssysteme అని పిలవబడింది) ఎలాంటి ప్రాముఖ్యతను కలిగి లేదు.
విస్తృత స్థాయిలో HL7ని స్వీకరించడం కోసం ప్రభుత్వ నిధులను కేటాయింటడం అనేది జర్మనీలో సమాఖ్య స్థాయిలో లేదా చాలా ప్రాంతీయ ప్రభుత్వాలలో ఇప్పటికీ ఉనికిలో లేదు.
ది నెదర్లాండ్స్
AORTA - నేషనల్ హెల్త్‌కేర్ ICT ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్
AORTA అనేది ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాల మధ్య డేటా మార్పిడికోసం ఏర్పడిన డచ్ నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్. AORTA, HL7 వెర్షన్ 3 మెసేజ్‌లను మరియు డాక్యుమెంట్లను తన ప్రధాన సమాచార మార్పిడి యంత్రాంగంగా ఉపయోగిస్తుంది. ప్రారంభ నిర్దేశకాలు 2003లో రూపొందించబడినవి.
డచ్ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ విర్చువల్ నేషనల్ ఎలెక్ట్రానిక్ పేషెంట్ రికార్డుల (EPR)తో పనిచేస్తోంది, ఇది పేషెంట్ డేటాను పంచుకోవడానికి ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతలకు వీలు కల్పిస్తుంది. ఈ పరిణామం నేషనల్ ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీ ఇనిస్టిట్యూట్ ఫర్ హెల్త్ కేర్, Nictizతో సన్నిహిత సహకారంతో ఉంటుంది. HL7 వెర్షన్ 3 ఉపయోగానికి సంబంధించి Nictiz తన ప్రయత్నాలను నెదర్లాండ్స్ HL7 వాలంటీర్లతో కలిసి ప్రయత్నిస్తుంది.
హాస్పిటల్ అంతర్గత పనితీరుకు మద్దతుగా నిలబడేందుకు దాదాపు అన్ని ఆసుపత్రులు HL7 వెర్షన్ 2ని ఉపయోగిస్తున్నాయి. EDIfact జనరల్ ప్రాక్టీషనర్లతో ముడిపడి ఉన్న పనితీరుకు మద్దతుగా నిలిచేందుకు ఉపయోగపడింది (GPలు/PCPలు). EDIfact స్థానంలో HL7 వెర్షన్ 3 నెమ్మదిగా వచ్చి చేరింది

యు.ఎస్.ఎ
లైకా
CCHIT ఇంటెరోపెరాబిలిటీ ప్రమాణాలతో అనువర్తనం కోసం EHR సాఫ్ట్‌వేర్ పరీక్షకు లైకా అని పిలువబడే ఓపెన్ సోర్స్ ప్రోగ్రామ్‌ను సర్టిఫికేషన్ కమిషన్ ఫర్ హెల్త్ కేర్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (CCHIT) అభివృద్ధి చేసింది.
HIPAA
హెల్త్ కేర్ బీమా మరియు ఇతర ఇ-కామర్స్ లావాదేవీలకు బాసటగా నిలవడానికి అవసరమైన సప్లిమెంటల్ సమాచారాన్ని ప్రామాణికీకరించడానికి అటాచ్‌మెంట్స్ స్పెషల్ ఇంటరెస్ట్ గ్రూప్ ఏర్పాటుతో, హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ పోర్టబిలిటీ అండ ఎక్కౌంటబిలిటీ యాక్ట్ (HIPAA) లెజిస్లేషన్‌లో HL7 ప్రారంభ జోక్యం 1996లో మొదలైంది. ఈ గ్రూపు ప్రారంభ ఉత్పత్తులు ఏవంటే, నోటీస్ ఆఫ్ ప్రపోజ్డ్ రూల్ మేకింగ్ (NPRM) ప్రక్రియ కోసం ఆరు సిఫార్స్ చేయబడిన క్లెయిమ్‌ల అటాచ్‌మెంట్‌ల సెట్. భవిష్యత్ అటాచ్‌మెంట్ ప్రాజెక్టులు ఏవంటే, హోమ్ హెల్త్, స్కిల్డ్ నర్సింగ్ ఫెసిలిటీ, నాణ్యమైన వైద్య సామగ్రి (DME), చివరి దశలోని మూత్రపిండ వ్యాధి (ESRD) మరియు ప్రీ-ఆథరైజేషన్ మరియు రెఫరల్స్. అయితే వీటితో పరిమితం కావు. అటాచ్‌మెంట్ ప్రత్యేక ప్రయోజనాల గ్రూపు HIPAA ఆదేశాలకు సంబంధించిన నిర్వాహక సాధారణీకరణ ప్రక్రియను అమలు చేయడానికి బాధ్యత పడుతుంది మరియు  ప్రయత్నాలలో HL7 కి ప్రాతినిధ్య వహిస్తుంది. ఈ అనుబంధ సమాచారాన్ని ఏకీకృతంగా అమలు చేయడంకోసం HL7 ఉపయోగాన్ని ప్రోత్సహించడమే దీని ఉద్దేశం. ANSI X12 లావాదేవీల లోపల ఎంబెడెడ్ చేయడం లేదా విడిగా ఉండే HL7 మెసేజ్‌ల కోసం గైడ్లు తయారు చేసి నిర్వహించడానికి ఈ SIG పరిశ్రమ ఉత్పాదకాలను సమన్వయపరుస్తుంది.
పెద్ద గాలివాన క్యాటరినా
HL7 హరికేన్ కత్రినా ఘటన తర్వాత రోగులకు సహకరించడానికి HL7 గ్రూపు తో కలిసి పనిచేసింది. తుఫాన్ ప్రభావిత ప్రాంతంలో ఉన్న వారి సమస్యలకు పరిష్కారాలు అందించడం కోసం ఇరు సంస్థల సభ్యులు స్థానిక, రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా మరియు జాతీయ సంస్థలతో ( మరియు ) కూడా కలిసి పనిచేశారు.
ఇది కూడా చూడండి
క్లినికల్ డాక్యుమెంట్ ఆర్కిటెక్చర్ (సీడీఏ)
సీడీఐఎసి
డీఐసీఓఎమ్
ఎలక్ట్రానిక్ మెడికల్ రికార్డ్
ఇహెల్త్
ఈహెచ్ఆర్‌కామ్
యూరోపియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ రికార్డ్స్ (యూరోపియన్ యూనియన్)
హెల్త్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్
హెల్త్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్ సర్వీస్ ఆర్కిటెక్చరర్ (హెచ్ఐఎస్ఏ)
హెల్త్‌కేర్ సర్వీసెస్ ప్రాజెక్ట్ (హెచ్ఎస్ఎస్‌పీ)
ఐఎస్ఓ టీసీ 215
ఐహెచ్ఈ
ఎల్ఓఐఎన్‌సీ
ఓపెన్ఈహెచ్ఆర్ ఫౌండేషన్
HL7 ఎస్ఏఐఎఫ్
ఎస్ఎన్ఓఎమ్ఈడీ, ఎస్ఎన్ఓఎమ్ఈడీ సీటీ
పబ్లిక్ హెల్త్ ఇన్ఫర్మేషన్ నెట్‌వర్క్
గెల్లో ఎక్స్‌ప్రెషన్ లాంగ్వేజ్
సూచనలు

బాహ్య లింకులు

HL7 ఈజ్ ఏ మెంబర్ ఆఫ్ ది

క్రిటికల్ రివ్యూస్
 అండ్
. సీ ఆల్సో ది పోస్టెడ్ కామెంట్స్ ఫర్ రెబ్యుటల్స్ టు సమ్ ఆఫ్ ది క్రిటికిల్ థీసెస్ అడ్వాన్స్‌డ్.
ఓపెన్ సోర్స్ టూల్స్
దేర్ ఆర్ ఏ నంబర్ ఆఫ్ ఎఫ్ఓఎస్ఎస్ బేస్‌డ్ టూల్స్ దట్ కెన్ ఫోస్టెర్ వరల్డ్‌వైడ్ అడాప్షన్ ఆఫ్ ది హెచ్7 స్టాండర్డ్స్

వర్గం:మెడికల్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్
వర్గం:స్టాండర్డ్స్ ఆర్గనైజేషన్స్
వర్గం:అంతర్జాతీయ ప్రమాణములు
వర్గం:మల్టీ-ఏజెంట్ సిస్టమ్స్
వర్గం:హెల్త్ కేర్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్
వర్గం:ఏఎన్ఎస్ఐ స్టాండర్డ్స్

హెల్త్ లెవల్ సెవెన్ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?


డా.యస్.టి జ్ఞానానందకవి (జూలై 16, 1922 - జనవరి 6, 2011) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
జ్ఞానానందకవి 1922జూలై 16వ తేదీన విజయనగరం జిల్లా బలిజిపేట మండలం పెదపెంకి గ్రామంలో సురగాలి ఎలయ్య, పాపమ్మ దంపతులకు జన్మించారు[1].వీరికి చిన్నతనంలో వీరి మేనమామ గుంట యోహాను ప్రేరణ కలిగించారు. వీరు తమ తొమ్మిదవ యేటనే కవితలు చెప్పడం ఆరంభించారు. భీమునిపట్నం, విజయనగరం, కాకినాడలలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. సుగుణ మణితో వివాహం జరుగగా ముగ్గురు కుమారులు, ఇరువురు కుమార్తెలు కలిగారు. వీరిలో ఒకబ్బాయి యుక్తవయస్సులోనే మరణించగా మిగిలిన వారు వివిధ హోదాలలో ఉన్నత స్థాయిలో జీవిస్తున్నారు. చివరిదశలో ఆయన దుర్భర దారిద్య్రాన్ని అనుభవించారు. వీరు సాహితీ సమాఖ్య, సాహిత్య కళాపీఠం అనే రెండు సంస్థలను స్థాపించారు. తెలుగులో ఏ పద్యాన్నైనా వర్ణించడంలో అభినవ శ్రీనాథుడనే కీర్తికి పాత్రమైన కవి పద్మశ్రీ డా॥ యస్.టి.జ్ఞానానందకవి.  కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ  వరకూ ఎదిగిన ఈయన 2011 జనవరి 6 తేదీన శాశ్వతంగా కన్నుమూశారు.
జ్ఞానానందకవి రచనలు
వసంతగానం (1947)
గాంధీ (1950)
దేశబంధు, పాంచజన్యము (1956)
ప్రభంజనం, పర్జన్యం (తొలి భాగము) (1959)
గోల్కొండ, క్రీస్తు చరిత్ర (1963)
విజయాభిషేకం (1966)
పర్జన్యం (రెండో భాగము) (1969)
అక్షరాభిషేకం (1971)
ఆమ్రపాలి (1972)
అక్షరాక్షతలు (1973)
అక్షరగుచ్చము (1975)
వెలుగుబాట (1976)
క్రీస్తు ప్రబంధం (1977)
క్రీస్తుప్రబంధం తొలిభాగము (1992)
నా జీవిత గాథ తొలిభాగం (1977)
అక్షరపూజ (1979)
హరిజనులు అంటరానివారా (1980)
పిల్లనగ్రోవి (1982)
రాజధాని (1987)
వంశధార (1989)
ది విజన్ ఇన్ ది వర్సస్ ఆఫ్ డాక్టర్ జ్ఞానందకవి (1990)
కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ వరకు (1988)
ధర్మాగ్రహము (1998)
వివేకానందగానం (2004),
మనదేశం
రోజలుమారాలి (లఘునాటిక)
బాష్ప సందేశం
పిల్లనగ్రోవి
ఆహ్వానం
రెండంకితాలు
తరంగమాల
బిరుదులు, సత్కారాలు
విజయనగరం జిల్లాలో 1987 డిసెంబరు 7న కవితా విశారద
విజయవాడలో 1950 మే 20వ తేదీన కవికోకిల
కాకినాడలో 1961ఏప్రిల్ 24న కవిలోక విభూషణ
1968నవంబరు 10వ తేదీన విద్వత్‌కవిచూడామణి
1968నవంబరు 15వ తేదీన సాహితీవల్లభ
1974 జనవరి 27న మహాకవి
విశాఖ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 1974 ఆగస్టు 3వ తేదీన కళాప్రపూర్ణ
విజయవాడలో 1974 సెప్టెంబరు 29వ తేదీన అభినవ జాషువ
1974 నవంబరు 1న కాకినాడ పట్టణంలో కనకాభిషేకం
1975లో ఆమ్రపాలి కావ్యానికి ఉత్తమ కవిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం
1975లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు
బొబ్బిలి చిలుకలపల్లిలో 1975సెప్టెంబరు 28వ తేదీన సాహితీ కృషి వల
1979 అక్టోబరు 28న కవిసార్వభౌమ
రామచంద్రపురంలో 1982 సెప్టెంబరు 28వ తేదీన కవితాశ్రీనాధ
1982లో పద్యవిద్యాప్రభు
1991 ఫిబ్రవరి 7వ తేదీన బ్రహ్మీ విభూషణ
1996లో డి.లిట్
2001లో పద్మశ్రీ బిరుదులను స్వీకరించారు.
ప్రముఖుల ప్రశంసలు
జ్ఞానందకవి రచనలను శ్లాఘించిన వారిలో కవిసామ్రాట్ డాక్టర్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ, డాక్టర్ బెజవాడ గోపాల్‌లెడ్డి, ఆచార్యరంగ, డాక్టర్ సి నారాయణరెడ్డి, అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు పంతులు, డాక్టర్ దివాకర్ల వెంకటావధాని, ఆంధ్రసారస్వత రిషదధ్వక్షులు దేవులపల్లి రామానుజరావు, బ్రహ్మీభూషణ కాకకపర్తి కృష్ణశాస్త్రి, జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు, డాక్టర్ నందూరి రామకృష్ణమాచార్య, డాక్టర్ కొలకలూరి ఇనాక్, ఆర్‌ఎస్ సుదర్శనం, కవిరాజ మూర్తిలతో పాటు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు ప్రత్యేకంగా అభినందించిన వారిలో ఉన్నారు. భారత మాజీ రాష్ట్రపతి కెఆర్ నారాయణన్ నుండి జ్ఞానందకవి అత్యున్నతమైన పద్మశ్రీ అవార్డును స్వీకరించారు.
మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు

ఎస్. టి. జ్ఞానానంద కవి

రేగులపాలెం ఎస్.టి.డి కోడ్ ఎంత?


Main Page
శ్రీ లక్ష్మీనరసింహా ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై బెల్లంకొండ సురేష్ నిర్మించిన సినిమా "రభస". సంతోష్ శ్రీనివాస్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సమంత, ప్రణీత ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.[1] ఎస్. తమన్ సంగీతం అందించారు. కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు ఎడిటరుగా, శ్యామ్ కె. నాయుడు ఛాయాగ్రాహకుడిగా పనిచేశారు. ఈ సినిమాకి కథ, చిత్రానువాదం, సంభాషణలు సంతోష్ శ్రీనివాస్ అందించాడు. పోరాటాలను రామ్ - లక్ష్మణ్, విజయన్ నేతృత్వంలో తెరకెక్కించారు. కళా విభాగంలో ఎ.ఎస్.ప్రకాష్ పనిచేసారు.
కార్తీక్ తన తల్లికి మరదలునే పెళ్ళి చేసుకుంటానని మాట ఇస్తాడు. తన చిన్నప్పుడే ఆ మామయ్య తన తండ్రితో విభేదించి సిటీకి వెళ్లి ఎదుగుతాడు. దాంతో ఇప్పుడు తన మరదలుని వెతుక్కుంటూ సిటీకి వచ్చి బాగ్యంని చూసి పొరబడి ఆమే తన మరదలు అనుకుని ఆమె వెంటబడతాడు. కొంతకాలం తర్వాత తన మరదలు ఆమెకాదు తను ఎప్పుడూ గొడవపడే ఇందు అని తెలుస్తుంది. ఇందు అప్పటికే తనకి తెలియని వ్యక్తితో ప్రేమలో పడింది. అలాంటి పరిస్ధుతుల్లో కార్తీక్ తల్లికి ఇచ్చిన మాట ఎలా నిలబెట్టుకున్నాడు? ఇందుని ఎలా ఒప్పించాడు? అనేది ఈ సినిమా మూల కథ.
ఈ సినిమా 2013 ఫిబ్రవరి 13న హైదరాబాదులో ప్రారంభమయ్యింది. చిత్రీకరణ హైదరాబాదులోని జూబ్లీ హిల్స్ ప్రాంతంలో 2013 ఆగస్టు 2న మొదలయ్యింది. హైదరాబాదులోని రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీ, అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్, గంధర్వ మహల్ సెట్, గచ్చిబౌలి అల్యూమీనియం ఫ్యాక్టరీ మొదలగు ప్రదేశాల్లో చిత్రీకరించగా మిగిలిన భాగం తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని పొల్లాచి ప్రాంతంలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని జైపూర్ ప్రాంతంలో చిత్రీకరించారు. స్విట్జర్ల్యాండ్ దేశంలో ఒక పాటను చిత్రీకరించాక షూటింగ్ హైదరాబాదులో 2014 జూలై 23న పూర్తయ్యింది.[2]
ఈ సినిమా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినాయక చవితి కానుకగా 2014 ఆగస్టు 29న విడుదల కానుంది.[3]
తారాగణం
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్.
సమంత
ప్రణీత సుభాష్
జయసుధ
నాజర్
ప్రకాష్ రాజ్
కన్నెగంటి బ్రహ్మానందం
బ్రహ్మాజీ
సాయాజీ షిండే
నిర్మాణం
అభివృద్ధి
తన తొలిచిత్రం కందిరీగ విజయం తర్వాత సంతోష్ శ్రీనివాస్ ఆ సినిమాకి కొనసాగింపుగా కందిరీగ 2 తెరకెక్కించాలనుకున్నాడు. అందులో కథానాయకుడిగా రామ్ ఎన్నుకోబడ్డాడు. అల్లు అర్జున్ నటించిన ఆర్య సినిమాకు నామమాత్రపు కొనసాగింపుగా వచ్చిన ఆర్య 2 లాగే ఈ సినిమా కూడా ఒక నామమాత్రపు కొనసాగింపుగా ఉంటుందని 2012 ఏప్రిల్ 17న సినిమా ప్రారంభోత్సవంలో పేర్కొన్నారు.[4] మధ్యలో సంతోష్ శ్రీనివాస్, బెల్లంకొండ సురేష్ మధ్య విభేదాలు తలెత్తడంతో సినిమా నిలిపివేయబడింది.[5] మళ్ళీ కొంతకాలానికి సినిమాకి సంబంధించిన పనులు మొదలయ్యాయి. నవంబరు నెలలో శ్రుతి హాసన్ ఈ సినిమాలో కథానాయికగా ఎన్నికయ్యిందని తెలిసింది.[6] కానీ ఆ తర్వాత కందిరీగ 2లో రామ్ బదులు జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. హీరోగా నటిస్తాడని తెలిసింది.[7] 2012 డిసెంబరు 6న బెల్లంకొండ సురేష్ సంతోష్ శ్రీనివాస్ దర్శకత్వంలో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సమంత హీరోహీరోయిన్లుగా ఒక భారీ చిత్రాన్ని తెరకెక్కించనున్నామని స్పష్టం చేసారు.[8] ఆ సినిమాకి రభస అని వర్కింగ్ టైటిల్ పెట్టి, వేరే టైటిల్ దొరకనప్పుడు దీన్నే ఖరారు చెయ్యాలని డిసెంబరు నెలచివర్లో భావించారు.[9] 2013 ఫిబ్రవరి 13న రామానాయుడు స్టూడియోస్ భవనంలో ఉదయం 7:30కి సినిమా ప్రారంభమయ్యింది. ముహూర్తపు సన్నివేశం దేవుని పటాలపై తీశారు. జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. క్లాప్ కొట్టారు. వి. వి. వినాయక్ కెమేరా స్విచ్చాన్ చేశారు. శ్రీను వైట్ల గౌరవ దర్శకత్వం వహించారు.[10] చిత్రీకరణ మొదలుపెట్టక ముందే జూలై 2013లో సంతోష్ ఈ కథ కందిరీగ సినిమాకు కొనసాగింపు కాదని, ఆ కథ ముగిసిపోయిందని, ఇది ఒక కొత్త కథని చెప్పాడు.[11]
నవంబరు 2013 నెలమధ్యలో రభస అన్న టైటిల్ ఈ సినిమాకి సూట్ అవ్వదనుకున్న దర్శకనిర్మాతలు ఈ సినిమాకి జోరు అన్న టైటిల్ని ఖరారు చేసినట్టుగా వార్తలొచ్చాయి.[12] జనవరి 2014 నెలచివర్లో సంతోష్ శ్రీనివాస్ పచ్చ కామెర్లతో బాధపడుతున్నప్పుడు కొరటాల శివ ఈ సినిమాలో కొంత భాగానికి దర్శకత్వం వహించారని వార్తలొచ్చాయి. ఆ నేపథ్యంలో ఫిబ్రవరి 2014 నెలమొదట్లో కొరటాల శివ స్పందించి నేను ఈ సినిమాకి దర్శకత్వం వహిస్తున్నానన్న వార్తలు విని విస్మయానికి గురయ్యాననీ, అవన్నీ పుకార్లేనని తన ట్విట్టర్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు.[13] సినిమా టైటిల్ జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. పుట్టిన రోజైన మే 20వ తేదీన అధికారికంగా ప్రకటిస్తారని తెలిసింది.[14] 2014 మే 20న ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ విడుదల చేసి ముందు నుండి వార్తల్లో ఉన్న రభస టైటిల్ని ఖరారు చేసారు.[15] ఆగస్టు 2014 నెలచివర్లో వి. వి. వినాయక్ ఈ సినిమాకి వాయిస్ ఓవర్ ఇచ్చారని తెలిసింది.[16]
నటీనటుల ఎన్నిక
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సమంత ఈ సినిమా ప్రారంభం నుండి తారాగణంలో భాగస్వాములు. ఈ సినిమాలో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. పాత్ర ఒకదానితో ఒకదానికొకటి సంబంధం లేని మూడు విభిన్న కోణాల్లో ఎన్టీఆర్ పాత్ర ఉంటుందని, ప్లే బాయ్ తరహా పాత్రలో కనిపిస్తాడనీ, రెండు కొత్త విభిన్న కేశాలంకరణలతో కనిపిస్తాడని దర్శకుడు చెప్పాడు.[11] సెప్టెంబరు 2013లో కథానుగుణంగా వచ్చే సన్నివేశం కోసం సమంత ఇందులో బికినీ ధరించిందని మీడియాలో వచ్చిన కథనాలపై సమంత స్పందిస్తూ "నా సినిమాల్లో నా పాత్రలు చూసి కూడా నా గురించి ఇలాంటి గాసిప్పులు ఎలా పుట్టించగ లుగుతున్నారు?" అని ప్రశ్నించింది. "నాపై జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజంలేదు. నేను బికినీ వేయడం శుద్ధ అబద్ధం. నేనేంటో, ఇప్పటివరకూ నేను చేసిన పాత్రలేంటో తెలిసి కూడా నాపై ఇలాంటివి పుట్టించడం నిజంగా దారుణం" అని ట్విట్టర్ ద్వారా బాధను వ్యక్తం చేసింది.[17][18] ఈ సినిమాలో రెండో కథానాయికగా ప్రణీత సుభాష్ ఎన్నికయ్యిందని అక్టోబరు 2013 నెలచివర్లో తెలిసింది.[1] ఈ సినిమాలో సమంత, ప్రణీత కాంబినేషన్ సీన్లు ఉండవనీ, ప్రణీత ద్వితీయార్థంలో ఫ్లాష్ బ్యాక్ సన్నివేశాల్లో, మిగిలిన భాగంలో సమంత కనిపిస్తారని వార్తలొచ్చాయి.[19] అవి పుకార్లని తర్వాత తెలిసింది. నావాడంటే నావాడంటూ సమంత, ప్రణీత ఈ సినిమాలో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. కోసం తగువులాడుకుంటారని, ముగ్గురి మధ్య సినిమా ద్వితీయార్థంలో మంచి సన్నివేశాలుంటాయని ఫిబ్రవరి 2014 నెలమొదట్లో తెలిసింది.[20] విలక్షణ మలయాళ నటుడు మోహన్ లాల్ ఈ సినిమాలో జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్. తండ్రిగా కీలక పాత్ర పోషిస్తారని వార్తలొచ్చాయి.[21] కానీ ఆ వార్తలని మోహన్ లాల్ సన్నిహిత వర్గాలు తోసిపుచ్చాయి.[22]
ఈ సినిమాలో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. రెండు విభిన్నమైన ఛాయల్లో కనిపిస్తాడని, అందులో ఒకటి అత్యంత హాస్యభరితంగా ఉంటుందని మే 2014 నెలమొదట్లో తెలిసింది.[23] తన ఇంట్రడక్షన్ సాంగ్ కోసం జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. కొరియోగ్రాఫరుగా మారాడని జూన్ 2014 నెలచివర్లో తెలిసింది.[24] భార్యామణిలో తేజ్, పెళ్ళినాటి ప్రమాణాలలో శ్రీమంత్, ముత్యమంత పసుపులో మౌర్య, ముద్దుబిడ్డలో చిన్నా, కళ్యాణయోగంలో వివేక్ పాత్రలు పోషించిన సీరియల్ నటుడు సుందర్ ఈ సినిమాలో సహాయనటుడిగా నటిస్తున్నానని సాక్షి దినపత్రికకు ఒక ఇంటర్వ్యూలో చెప్పాడు.[25] ఈ సినిమాలో తన పాత్ర గురించి మాత్లాడుతూ బ్రహ్మానందం "మళ్ళీ అదుర్స్ తరహాలోనే మా ఇద్దరి కాంబినేషన్ అదుర్స్‌గా ఉంటుంది. పూర్తి వినోదాత్మకంగా ఉంటుంది" అని అన్నారు.[26]
చిత్రీకరణ
ఈ సినిమా షూటింగ్ 2013 ఆగస్టు 2న హైదరాబాదులోని జూబ్లీ హిల్స్ ప్రాంతంలో మొదలయ్యింది.[27] హైదరాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లో కొన్ని పోరాట సన్నివేశాలను తెరకెక్కించాక రెండో షెడ్యూల్ 2013 సెప్టెంబరు 10న మొదలయ్యింది.[28][29] ఆ తర్వాత హైదరాబాద్, పొల్లాచి ప్రాంతాల్లో చిత్రీకరణ జరిగాక నవంబరు 2013లో రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సాయాజీ షిండే, మరికొందరి మీద పోరాట సన్నివేశాలు తెరకెక్కించారు.[30] సమంత అనారోగ్యం కారణంగా చిత్రీకరణలో పాల్గొనలేదని డిసెంబరు 2013లో వచ్చిన వార్తలను అప్పుడు ట్విట్టర్ ద్వారా సమంత పుకార్లుగా ఖండించింది.[31] పదిరోజుల పాటు హైదరాబాదులో చిత్రీకరణ జరిపాక జైపూర్ నగరంలో నెలపాటు చిత్రీకరణ కొనసాగింది.[32][33] ఆ తర్వాత జనవరి 2014లో హైదరాబాదులోని మణికొండ ప్రాంతంలోని ఒక సెట్లో చిత్రీకరణ కొనసాగింది.[34] సంక్రాంతికి సెలవు తీసుకున్న తర్వాత హైదరాబాదులోని గంధర్వ మహల్ సెట్లో కొన్ని సన్నివేశాలు, ఒక పాట చిత్రీకరణ పూర్తి చేసారు.[35] ఆపై పొల్లాచిలో హీరో ఇంట్రడక్షన్ పాటను తెరకెక్కించారు.[36] ఆ షెడ్యూల్లోనే జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సమంత, ప్రణీతలపై రొమాంటిక్ సన్నివేశాలు తెరకెక్కించారు.[37] ఆపై ముగ్గురి మీదా అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్, రామానాయుడు స్టూడియోస్ లో ఒక పాటను 2014 ఫిబ్రవరి 13 నుండి 2014 ఫిబ్రవరి 18 వరకూ చిత్రీకరించారు.[38] మనం సినిమాలో తన పాత్రకు సంబంధించిన షూటింగ్ మొత్తం పూర్తి చేసాక 2014 ఫిబ్రవరి 26 నుండి సమంత జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్.తో రామానాయుడు స్టూడియోస్ లో కలిసి ఒక పాట చిత్రీకరణలో పాల్గొంది.[39][40] మార్చి 2014 నెలమొదట్లో అకాల వర్షాలవల్ల షూటింగ్ ఆగిపోయింది.[41]
సంతోష్ శ్రీనివాస్ పచ్చకామెర్లతో బాధపడుతుండటం వల్ల షూటింగ్ ఆగిపోయాక 2014 మార్చి 5న అధికారికంగా బెల్లంకొండ సురేష్ తదుపరి మరియూ చివరి షెడ్యూల్ 2014 మార్చి 16న మొదలై 40 రోజుల పాటు కొనసాగుతుందనీ, విదేశల్లో చివరి పాట చిత్రీకరించాక షూటింగ్ ముగుస్తుందని ప్రకటించారు. పాటల చిత్రీకరణ గురించి మాట్లాడుతూ బెల్లంకొండ గణేష్ బాబు "ఈ సినిమా కోసం హైదరాబాద్ లో వేసిన ప్యాలెస్ సెట్ లో ఒక పాట, పొల్లాచ్చిలో హీరో ఇంట్రడక్షన్ సాంగ్, రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో ఒక కాలేజ్ సాంగ్, రామానాయుడు స్టూడియో, అన్నపూర్ణ స్టూడియోలో వేసిన 4 సెట్స్ లో ఒక పాట చిత్రీకరిచడం జరిగింది" అని అన్నారు.[42] సంతోష్ శ్రీనివాస్ పూర్తిగా కోలుకున్న తర్వాత ఆ షెడ్యూల్ 2014 ఏప్రిల్ 5న హైదరాబాదులో మొదలయ్యింది.[43] కొన్ని వారాల పాటు శరవేగంగా సాగిన షూటింగ్ ఆపై మణికొండలో ఉన్న గంధర్వ మహల్ సెట్లో కొనసాగింది. అక్కడ జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సమంతలపై సన్నివేశాలు తెరకెక్కించారు.[44] అల్లుడు శీను షూటింగ్ కోసం ఇటలీ వెళ్ళొచ్చాక సమంత తిరిగి 2014 మే 11న చిత్రీకరణలో పాల్గొంది.[45] కొంతకాలం తర్వాత కత్తి సినిమా షూటింగ్ నుంచి తిరిగి 2014 జూన్ 1న సమంత రభస చిత్రీకరణలో పాల్గొంది.[46] 2014 జూలై 6న ఒక్క పాట మినహా రభస షూటింగ్ పూర్తయ్యిందని తెలిసింది.[47] చివరి పాట షూటింగ్ కోసం ఇటలీ వెళ్ళాలనుకున్నారు.[48] వీసా సమస్యల వల్ల పాట షూటింగ్ స్విట్జర్ల్యాండ్ దేశంలో జరిపి 2014 జూలై 23న రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో నటీనటులందరిపై చివరి సన్నివేశం తెరకెక్కించారు. ఆ సన్నివేశంతో చిత్రీకరణ మొత్తం పూర్తయ్యింది.[49][50]
సంగీతం
సినిమా ప్రారంభించినప్పుడు దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీత దర్శకత్వం వహిస్తున్నాడని అన్నారు దర్శకనిర్మాతలు. ఆ తర్వాత ఎస్. తమన్ సంగీతదర్శకుడిగా ఎన్నికయ్యినా తర్వాత అనూప్ రూబెన్స్ ఇ సినిమాకి సంగీతదర్శకుడిగా నియమించబడ్డాడు.[51] అయితే సంతోష్ శ్రీనివాస్ కోరుకున్న విధంగా అనూప్ రూబెన్స్ పాటలు లేకపోవటం వల్ల అతన్ని తప్పించి మళ్ళీ అతని స్థానంలో తమన్ ను ఎన్నిక చేసారు.[52] డిసెంబరు 2013 నెలమధ్యలో ఈ సినిమాలో కొండవీటి దొంగ సినిమాలోని అత్తమడుగు వాగులోనా అత్తకొడకో పాటను రీ-మిక్స్ చెయ్యనున్నారని వార్తలొచ్చాయి.[53][54] ఫిబ్రవరి 2014లో గతంలో యమదొంగ, కంత్రి, అదుర్స్ సినిమాల్లోలాగే జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. ఈ సినిమాలో ఒక పాట పాడనున్నాడని వార్తలొచ్చాయి.[55] జూన్ 2014 రెండో వారంలో ఈ సినిమా పాటలు 2014 జూలై 20న విడుదల చెయ్యాలని భావించి ఆ తేదీని ఖరారు చేసారు.[56] కానీ జూలై 2014 నెలమధ్యలో ఈ సినిమా పాటలు జూలై 20న కాకుండా 2014 జూలై 27న హైదరాబాదులోని శిల్పకళా వేదికలో విడుదల చేస్తారని తెలిసింది.[57] అప్పుడే జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. రాకాసి రాకాసి అనే పాటను పాడాడని తమన్ తన ట్విట్టర్ ద్వారా స్పష్టం చేసాడు.[58] అదే సమయంలో పాటల జాబితా విడుదలైంది. అందులో థీమ్ సాంగుతో కలుపుకుని మొత్తం 6 పాటలున్నాయి. కానీ ఆ జాబితాలో పాటలు ఎవరు పాడారు? ఎవరు రాసారు? అన్న వివరాలు మాత్రం లేవు.[59] అనుకున్న తేదీన కాకుండా పాటలను 2014 ఆగస్టు 1న సినీప్రముఖులు, అభిమానుల సమక్షంలో శిల్పకళా వేదికలో విడుదల చేస్తామని బెల్లంకొండ సురేష్ 2014 జూలై 23న స్పష్టం చేసారు.[60][61]
ఆడియో విడుదల కార్యక్రమంలో సమంత, ప్రణీత, వంశీ పైడిపల్లి, రఘుబాబు, హేమ, బండ్లగణేష్, దిల్ రాజు, రామజోగయ్య శాస్త్రి, శ్రీమణి, బి.ఎ.రాజు, అనంత్ శ్రీరామ్ తదితరులు పాల్గొని చిత్రయూనిట్ ను అభినందించారు. రాజమౌళి, వి.వి.వినాయక్ ఆడియో సీడీలను, థియేట్రికల్ ట్రైలర్ ను ఆవిష్కరించారు. సినిమా పాటలు ఆదిత్య మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదలయ్యాయి.[62] 2014 ఆగస్టు 21న జరిగిన ప్రెస్ మీట్ లో బెల్లంకొండ సురేష్ మాట్లాడుతూ "ఇటీవలే విడుదలైన ఈ చిత్ర ఆడియో పెద్ద హిట్ అయింది. ముఖ్యంగా ఎన్.టీ.ఆర్. పాడిన ‘రాకాసి రాకాసి’ పాట హైలెట్‌గా నిలిచింది. త్వరలోనే ట్రిపుల్ ప్లాటినమ్ డిస్క్ వేడుకలను నిర్వహిస్తాం" అని అన్నారు.[63]

విడుదల
డిసెంబరు 2013 నెలమొదట్లో ఈ సినిమా 2014 మార్చి 28న విడుదల చెయ్యనున్నామని దర్శకనిర్మాతలు స్పష్టం చేసారు. "2002 మార్చి 28న ఆది సినిమా విడుదలైంది. మా సంస్థలో మేటి చిత్రంగా మిగిలింది. 2014లో అదే రోజున ఇప్పుడు తీస్తున్న ఎన్టీఆర్ సినిమాని విడుదల చేస్తాము" అని బెల్లంకొండ సురేష్ అన్నారు.[64] కానీ జనవరి 2014 నెలచివర్లో ఈ సినిమాని 2014 మే 9న వేసవి కానుకగా భారీ ఎత్తున విడుదల చేస్తారని వార్తలొచ్చాయి.[65] అన్ని కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసి జూలై 2014లో సినిమాను విడుదల చెయ్యాలనుకున్నా 2014 మే 19న ఈ సినిమా విడుదల తేదీని 2014 ఆగస్టు 14గా ఖరారు చేసారు దర్శకనిర్మాతలు.[66] 2014 జూలై 29న ఈ సినిమా విడుదల ఒక రోజు ఆలస్యంగా 2014 ఆగస్టు 15న విడుదలవుతుందని దర్శకనిర్మాతలు ఖరారు చేసారు.[67] కానీ నిర్మాణానంతర కార్యక్రమాలు ఆలస్యమవ్వడం వల్ల, కొన్ని సన్నివేశాల ప్యాచ్ వర్క్ పూర్తి చేయాల్సి రావడంతో సినిమాని 2014 ఆగస్టు 29న వినాయక చవితి కానుకగా విడుదల చెయ్యనున్నామని 2014 ఆగస్టు 5న అధికారికంగా ప్రకటించారు.[68] ఆర్థిక ఇబ్బందుల వల్ల సురేష్ ఈ సినిమా విడుదలను వాయిదా వెయ్యడానికి ఆలోచిస్తున్నారని వార్తలొచ్చాయి.[69] ఈ నేపథ్యంలో సురేష్ ఈ సినిమా 2014 ఆగస్టు 29న ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదలవుతుందని 2014 ఆగస్టు 20న ఒక ప్రెస్ మీట్ ద్వారా ధ్రువీకరించారు.[70] మరుసటి రోజున సెన్సార్ కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసుకుని ప్రాంతీయ సెన్సార్ బోర్డ్ నుండి 'ఏ' (పెద్దలకు మాత్రమే) సర్టిఫికెట్ పొందింది.[71]
ప్రచారం
మార్చి 2014 నెలచివర్లో ఈ సినిమా ఫస్ట్ లుక్ ఉగాది కానుకగా విడుదల చేస్తారని వార్తలొచ్చాయి.[72] కానీ కుదర్లేదు. ఆ తర్వాత మే 2014 నెలమధ్యలో ఈ సినిమా ఫస్ట్ లుక్ జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. పుట్టినరోజున విడుదల చేస్తారని వార్తలొచ్చాయి.[73] ఈ సినిమా ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్స్ 2014 మే 20న జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. పుట్టినరోజు సందర్భంగా విడుదలయ్యాయి.[74] పోస్టర్లకు మంచి స్పందన లభించింది. ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ ను దర్శకుడు ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి అభినందించాడు.[75] అదే రోజున తొలి టీజర్ కూడా విడుదలయ్యింది.[76] టీజర్ మాత్రం అంచనాలను అందుకోలేక పూర్తిగా విఫలమయ్యింది.[77] జూలై 2014 చివరి వారంలో విడుదలైన రెండు పోస్టర్లకు మాత్రం సానుకూల స్పందన లభించింది. జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. అభిమానులు సోషల్ నెట్ వర్కింగ్ సైట్స్ లో కవర్ ఫొటోగా పెట్టుకున్నారు. సినిమాకు మంచి క్రేజ్ క్రియేట్ అయ్యింది.[78] పాటలను విడుదల చేసినప్పుడే ఈ సినిమా ట్రైలరును కూడా విడుదల చేసారు. ట్రైలర్ విడుదలైన తర్వాత సినిమాపై అంచనాలు మరింత పెరిగాయి.[79] 2014 ఆగస్టు 29న ఇనిమా విడుదలవుతున్న సందర్భంగా 3 టీజర్లను విడుదల చేసారు. వాటికి చాలా మంచి స్పందన లభించింది.[80][81] సినిమాకు సరైన ప్రచారం జరగడం లేదని వచ్చిన వార్తలకు స్పందించిన బెల్లంకొండ శ్రీనివాస్ తన ఫేస్ బుక్ పేజిలో "అల్లుడు శీను సినిమాను నాన్న స్వయంగా నిర్మించి చాలా ఏరియాల్లో డిస్ట్రిబ్యూషన్ కూడా చేశాడు. అందుకే దానిపై ఎక్కువ శ్రద్ధ తీసుకున్నాం కానీ ఈ సినిమా బిజినెస్ ఆల్రెడీ అయిపోయింది. కాబట్టి ఇక మిగతాదంతా డిస్ట్రిబ్యూటర్స్, బయ్యర్సే తీసుకోవాలి. అయిన ఎన్టీఆర్ అన్న కు ప్రమోషన్ అవసరమా..! తనంతట తానే ప్రేక్షకులని థియేటర్స్ కి రప్పించే సత్తా ఉన్నవాడు" అని పోస్ట్ చేసాడు.[82] 2014 ఆగస్టు 25న జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. రాకాసి రాకాసి పాటను పాడిన మేకింగ్ వీడియోని విడుదల చేసారు.[83]
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. అభిమానులు ఈ సినిమా విడుదల రోజు తెల్ల చొక్కా వేసుకోవాలని సోషల్ నెట్వర్కింగ్ సైట్లలో ఒక పోస్టర్ ద్వారా ఒక క్యాంపైన్ మొదలుపెట్టారు. "టైం టు యునైట్" అనే ఉపశీర్షికతో జరిగిన ఈ క్యాంపైన్ని జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్. వీరాభిమానులు ప్లాన్ చేసి నిర్వహించే భాథ్యతను తీసుకున్నట్లు తెలిసింది. అలాగే ఇదే సందర్భంలో స్వర్గీయ నందమూరి తారక రామారావు గారి అభిమానులను సైతం కలుపుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు సమాచారం. ఇప్పటికే చాలా మంది అభిమానులు వైట్ షర్ట్ లను కొనుగోలు చేసారని తెలిసింది.[84] సినిమా పంపిణీదారులు సైతం ప్రచారానికి అనుగుణంగా భారీ సంఖ్యలో సినిమాని విడుదల చెయ్యనున్నారని తెలిసింది.[85] అదే సమయంలో ఈ సినిమాకు కావాలనే సరైన ప్రమోషన్ చెయ్యడం లేదని వార్తలొచ్చాయి. బెల్లంకొండ, జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్., సంతోష్ శ్రీనివాస్ కావాలనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారనీ, కందిరీగతో విజయం సాధించిన సంతోష్ శ్రీనివాస్ దర్శకత్వం వహించడం, జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్.తో మూడోసారి సమంత నటించడంతో పెరిగిన అంచనాలను పబ్లిసిటీతో పెంచితే అందుకోవడం కష్టమైపోతుంది, అదే ఏ అంచనాలు లేకుండా సినిమా ముందుకు వస్తే కచ్చితంగా సూపర్ హిట్ కొట్టవచ్చని భావించినట్టు వార్తలొచ్చాయి.[86]
పంపిణీ
జూన్ 2014 నెలచివర్లో నెల్లూరు ప్రాంతం హక్కులను కొత్త పంపిణీదారులు ₹1.9 కోట్లుకి సొంతం చేసుకున్నారనీ, హరి పిక్చర్స్ వారు గుంటూరు, కృష్ణా హక్కులకు చర్చల్లో ఉన్నారనీ, గుంటూరుకి ₹3.85 కోట్లు, మొత్తం అయితే ఆరు కోట్లుకు ఫైనల్ చేయాలని హరి భావిస్తున్నారు అని తెలిసింది. అనుశ్రీ ఫిల్మ్స్ వారు తూర్పు గోదావరి, ఉషా పిక్చర్స్ వారు పశ్చిమ గోదావరి అడుగుతున్నారనీ, దిల్ రాజు, భారత్ లు వైజాగ్ రైట్స్ కు రేసులో ఉన్నారని తెలిసింది. నైజాం ప్రాంతం హక్కులను ఇప్పటికే దిల్ రాజు తీసేసుకున్నారు కానీ గతంలో నిర్మాతకి, డిస్ట్రిబ్యూటర్ కి మధ్య ఉన్న పెండింగ్ పేమెంట్స్ ఇష్యూతో డీల్ ఇంకా ఫైనలైజ్ కాలేదని వార్తలొచ్చాయి. ప్రాంతాల వారీగా సీడెడ్ హక్కులు అమ్మారనీ, కర్నూలుకి ₹7 నుంచి ₹7.5 కోట్ల మధ్య బిజినెస్ జరిగిందని వార్తలొచ్చాయి. కర్ణాటక హక్కులను వేణుగోపాల్ 3.75 ఎన్ఆర్ఎకి తీసుకున్నారని వార్తలొచ్చాయి. కృష్ణా ఏరియాకి సురేష్ మూవిస్ వారు అడుగుతున్నారని, వారు సొంతం చేసుకోకపోతే అలంకార్ ప్రసాద్ తీసుకునే అవకాశం ఉంది అని కథనాలు వచ్చాయి.[87][88] కొన్ని ప్రాంతాలకు సంబంధించిన పంపిణీదారుల పేర్లు బయటకు వచ్చాయి. నైజాం హక్కులను దిల్ రాజు, సీడెడ్ హక్కులను బళ్లారి లక్ష్మీకంఠరెడ్డి, నెల్లూరు హక్కులను హరి పిక్చర్స్, కృష్ణ హక్కులను సురేష్ మూవీస్, గుంటూరు హక్కులను హరి పిక్చర్స్, కర్ణాటక హక్కులను వేణు గోపాల్ కైవసం చేసుకున్నారని తెలిసింది.[89] ₹35 కోట్ల భారీ బడ్జెట్ తో తెరకెక్కిన ఈ సినిమాకి విడుదలకు ముందే పంపిణీ హక్కుల అమ్మకం ద్వారా ₹40 కోట్లకు పైగా బిజినెస్ జరిగిందని జూలై 2014 నెలమొదట్లో తెలిసింది.[90]
2010లో వచ్చిన బృందావనం తర్వాత బాద్‍షా తప్ప మరే హిట్ అందుకోని జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ సినిమాకి ఈ స్థాయి బిజినెస్ జరగడం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. ఆ తర్వాత ఈ సినిమా విదేశీ పంపిణీ హక్కులను క్లాసిక్ ఎంటర్టైన్మెంట్స్ సంస్థ కొనుగోలు చేసిందనీ, తాము ఈ సినిమాని విదేశాల్లో పంపిణీ చెయ్యబోతున్నామని 2014 జూలై 2న ఒక ప్రెస్ నోట్ ద్వారా తెలియజేసారు. అక్కడితో సినిమాకి సంబంధించిన బిజినెస్ పూర్తయ్యిందని సమాచారం వచ్చింది.[91] వ్యాపారం మొత్తం పూర్తయ్యే సరికీ ₹56 కోట్లు ప్రీ-రిలీజ్ బిజినెస్ జరిగిందని ట్రేడ్ వర్గాల్లో వార్తలు, కథనాలు వచ్చాయి.[92]

గమనిక: ఇవన్నీ ట్రేడ్ లో చెప్పబడిన లెక్కలు మాత్రమే. అధికారిక లెక్కలు మాత్రం కాదని గమనించగలరు
విమర్శకుల స్పందన
ఈ సినిమా విమర్శకుల నుండి మిశ్రమ ఫలితాలు రాబట్టింది. 123తెలుగు.కామ్ తమ సమీక్షలో "యంగ్ టైగర్ ఎన్.టి.ఆర్ అభిమానులు ఎంతగానో ఎదురుచూసిన ‘రభస’ సినిమా అభిమానులు ఆశించిన రేంజ్ లో రభస క్రియేట్ చేయలేకపోయినా, ఆ అంచనాలకు కాస్త తక్కువగా ఓ మోస్తరు రభసను మాత్రం క్రియేట్ చేసింది. విమర్శకులను అస్సలు మెప్పించలేని ఈ సినిమాలో మాస్ ఆడియన్స్ కోరుకునే రెగ్యులర్ అంశాలు ఉండడం వలన మరియు అత్యధిక థియేటర్స్ లో రిలీజ్ చేయడం వలన మొదటి వారం బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద భారీగా కాసుల వర్షం కురిపించే అవకాశం మాత్రం పుష్కలంగా కనపడుతోంది" అని వ్యాఖ్యానించి ఈ సినిమాకి 3/5 రేటింగ్ ఇచ్చారు.[93] ఇండియాగ్లిట్స్ తమ సమీక్షలో "ఎన్టీఆర్ వంటి హీరోతో సినిమా అనగానే మంచి కథ కూడా అవసరం అని విషయాన్ని దర్శకుడు మరచిపోయి నాలుగైదు సినిమాల కథతో రభసను రసాభాస చేశాడు" అని వ్యాఖ్యానించి ఈ సినిమాకి 2.25/5 రేటింగ్ ఇచ్చారు.[94] వన్ఇండియా తమ సమీక్షలో "అంచనాలును అందుకోవటానికి దర్శకుడు ఎక్కడా ప్రయత్నించలేదనిపిస్తుంది. ఎన్టీఆర్ కి ఇమేజ్ కి కొద్దిగా కూడా అతకని కథతో నానా ‘రభస' చేయటానికి ప్రయత్నించాడు. సెకండాఫ్ లో వచ్చే బ్రహ్మానందం ఎపిసోడ్, ఎన్టీఆర్ నటన లేకపోతే చాలా ఇబ్బందిగా ఉండేది. అప్పటికీ ఎన్టీఆర్ వన్ మ్యాన్ షో లాగ మొదటి నుంచి చివరి దాకా తన భుజాలపైనే సినిమాను మోయటానికి ప్రయత్నించాడు" అని వ్యాఖ్యానించి ఈ సినిమాకి 2/5 రేటింగ్ ఇచ్చారు.[95] వెబ్ దునియా తమ సమీక్షలో "ఇలాంటి ఫార్మెట్‌లు చాలా సినిమాల్లోనూ వచ్చాయి. హీరోలు మారారు. కాగా, వినాయకచవితి రోజున విడుదలైన 'రభస' చిత్రం ఏమాత్రం కొత్తగా అనిపించదు" అని వ్యాఖ్యానించారు.[96] గ్రేట్ ఆంధ్ర తమ సమీక్షలో "కందిరీగలో పకడ్బందీ కథనంతో, వినూత్నమైన వినోదంతో అలరించిన సంతోష్ శ్రీనివాస్ ఇందులో మరీ మూస ధోరణులకి పోయాడు. దారీ తెన్నూ లేని కథనంతో రభసని రసా భాస చేసి చివరకు కామెడీ సాయంతో ఒడ్డు చేరగలిగాడు" అని వ్యాఖ్యామించి ఈ సినిమాకి 2.75/5 రేటింగ్ ఇచ్చారు.[97]
మూలాలు

వర్గం:2014 తెలుగు సినిమాలు

శ్రీ లక్ష్మీనరసింహా ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై బెల్లంకొండ సురేష్ నిర్మించిన  మొదటి చిత్రం పేరు ఏంటి?


దామరాజు పుండరీకాక్షుడు న్యాయవాది, స్వాతంత్య్రసమరయోధుడు, పాత్రికేయుడు, సంపాదకుడు, కవి, నాటకకర్త[1].
జీవిత విశేషాలు
ఈయన 1896లో గుంటూరు జిల్లా, పెదకూరపాడు మండలం, పాటిబండ్లలో మాతామహుల ఇంట్లో జన్మించారు. ఈయన తల్లిదండ్రులు రంగమాంబ, గోపాలకృష్ణయ్యలు. తండ్రి నూజివీడు జమీలో ఉద్యోగం చేసేవారు. స్వగ్రామం అమరావతి మండలానికి చెందిన పెద్ద మద్దూరు. పుండరీకాక్షుడి ప్రాథమిక విద్య అంతా నూజివీడులో సాగింది. స్కూలు ఫైనలు, ఇంటర్మీడియెట్ మాత్రం గుంటూరులో చదివారు. డిగ్రీ కోసం మద్రాసు వెళ్లారు. అక్కడ పచ్చయప్ప కళాశాలలో చదివారు. స్వాతంత్య్రోద్యమం రోజుల్లో యువకులు కాంగ్రెస్ పిలుపునందుకొని కళాశాలలకు, పాఠశాలలకు గైర్హాజరై ఆందోళనలు చేపట్టడం చాలా సహజంగానే జరిగింది. అలాగే పుండరీకాక్షుడు కూడా కొన్నాళ్లు విద్యకు స్వస్తిపలికారు. ఆ తర్వాత ఎలాగో మద్రాసు లా కళాశాల్లో చేరి పరీక్షలు పూర్తిచేశారు. చిన్నతనంలోనే కురుగంటిశాస్త్రి, శిష్టా హనుమచ్ఛాస్త్రి, కాశీ కృష్ణమాచార్యులు వంటి విద్వాంసులు, పండితుల శిష్యరికం చేశారు. శాస్త్రాధ్యయనంలో మెలకువలు తెలుసుకొన్నారు. కవిత్వ కళలోనూ శిక్షణ పొందారు. అలా రచనా వ్యాసంగంలో చిన్నతనంలోనే బీజాలు పడ్డాయి.
ఈయన 1926 ప్రాంతంలో గుంటూరులో న్యాయవాద వృత్తి చేపట్టారు. న్యాయవాదిగా వృత్తిసాగిస్తూనే జాతీయోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. 1956 వరకు గుంటూరులోనే ఉన్నారు. ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటవ్వడంతో హైదరాబాదు చేరుకొన్నారు. అయితే హైదరాబాదులో ఏడేళ్లుకన్నా ఎక్కువ ఉండలేకపోయారు. తిరిగి 1963లో గుంటూరు వెళ్లారు. రచయితగా ఆయన 1921లోనే ‘స్వరాజ్య సోపానం’ అనే నాటకం రాశారు. దాన్ని బ్రిటిషు ప్రభుత్వం నిషేధించింది. దీనితో పాటు మరికొన్ని నాటకాలు రాశారు. ఇవన్నీ స్వాతంత్రోద్యమ భావాలను వ్యాప్తి చేసినవే కావడం గమనార్హం. నాటకాలతోనే రచనావ్యాసంగం పరిమితంచేయక హరికథలు, జంగం కథలు ఇతర రచనలు కూడా సాగించారు. మొత్తం పదమూడు తెలుగు నాటకాలు, రెండు ఆంగ్ల నాటకాలు ఇరవై ఇతర గ్రంథాలు వ్రాశారు.
పాత్రికేయుడిగా, సంపాదకుడిగా కూడా ఈయన విశేషకృషిచేశారు. 1920లోనే ఈయన ‘స్వరాజ్యసోపానం’ అనే మాసపత్రికని కొంతకాలం నడిపారు. అలాగే ‘రామరాజ్యం’ అనే మాసపత్రికను కూడా తెచ్చారు. అప్పట్లో పుస్తకాలు ముద్రించడం కష్టంగా ఉండడంతో తానే స్వయంగా ‘‘సంఘసేవ గ్రంథమాల’’ను స్థాపించారు. కొన్నేళ్ల తర్వాత ఆ సంస్థని ‘స్వరాజ్య సోపాన గ్రంథమాల’గా మార్చారు. తన రచనలేకాక ఇతరులవీ ఆ సంస్థ ద్వారా ప్రచురించారు. దామరాజు నాటకాల్ని గాంధీనాటకాలని పిలిచేవారు. ‘సంఘసేవా నాట్యమండలి’ పక్షాన దామరాజు తన నాటకాలను ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రదర్శించారు.
దామరాజు నాటకాలలో రచించిన పాటలు, పద్యాలు ఎంతో ప్రచారం పొందాయి. అవి రాజకీయ బీజాలను లోతుగా నాటినాయనడంలో సందేహం లేదు. ‘‘గాంధీ నామం మరువాం మరువాం’’ అనే పాట అనేక రూపాలలో పాడబడింది. అలాగే ‘‘కత్తులు లేవు శూలమును గాండీవమున్ మొదలె హుళక్కి’’ అనే పద్యాలు ప్రజల కంఠాలలో స్థిర చిరునామాలుగా మారాయి[2].
ఈయన రాసిన నాటకాలను ప్రభుత్వం నిషేధిచడమేకాక ఆ ప్రతుల్ని స్వాధీనం చేసుకొని తగులబెట్టింది. జాతీయోద్యమంలో పోలీసుల లాఠీఛార్జికి ఊపిరితిత్తులు పాడైపోవడంతో చాలాకాలం అనారోగ్యంతో బాధపడ్డారు. రాజకీయ నాటకాలతో ప్రభుత్వం పట్ల వ్యతిరేకతను కలిగిస్తున్నారని పుండరీకాక్షుడిని రెండుసార్లు జైల్లో పెట్టారు.
ఈయనకు దేశంలోనే తొలిసారి జాతీయ నాటకాలు రాసిన రచయితగా పేరు రావడానికి ప్రధాన కారణం ‘స్వరాజ్య సోపానమే’. బ్రిటిషు ప్రభుత్వం నిషేధించిన ఆ నాటకాన్ని తిరిగి స్వాతంత్య్రం వచ్చాక 1961లో ప్రచురించడం విశేషం. ఈయన న్యాయవాదిగా బాధితుల హక్కుల కోసం కూడా పోరాడారు. ఈయన 1975లో మరణించాడు.
రచనలు
గుంటూరు గొప్ప -  జంగం కథ
స్వరాజ్య సోపానము -నాటకము
గాంధీ మహోదయము - నాటకము
నవయుగము  గాంధీ విజయము - నాటకము
పాంచాలీ పరాభవము - నాటకము
పంజాబు దురంతములు
సంస్కారిణి - నాటకము
చైనాసుర - నాటకము
కలియుగభారతం - నాటకము
విజయవిహారం - నాటకము
క్విట్ ఇండియా - నాటకము
కలియుగ ప్రహ్లాద -  హరికథ
జర్మనీ యుద్ధం - జంగం కథ
కమల్‌పాషా
కలియుగ కురుక్షేత్రం
విజయభారతం
నిలువీత
రష్యారాజ్యం
ఇదా స్వరాజ్యం
మూలాలు

వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1975 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:సంపాదకులు

దామరాజు పుండరీకాక్షుడు

దామరాజు పుండరీకాక్షుడు ఎక్కడ జన్మించాడు?