ఈ చిత్ర కథకు మూలమైన కవయిత్రి గురించి ఆతుకూరి మొల్ల వ్యాసం చూడండి.

పాటలు
మనిషిని బ్రహ్మయ్య మట్టితో చేసెనయా - ఆడించుచున్నాడు బొమ్మలాగా ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం
జగమే రామమయం మనసే అగణిత తారక నామమయం - పి.సుశీల
ఈ మహిమాభిరాముడు వషిష్టమహాముని పూజితుండు (పద్యం) - సుశీల
కలకల లాడుచు పాడుచు చెలికత్తెలు వెంటరాగా చెలువార (పద్యం) - పి.లీల
కట్టుకథలిక కట్టిపెట్టమో కమలాక్షి ( పద్యం ) - మాధవపెద్ది
కూర్మరూపము దాల్చి కొండఅడుగున నిల్చి (పద్యం) - పి.లీల
చెప్పుమని రామచంద్రుడు చెప్పించిన (పద్యం) - సుశీల
తనువు నీదే మనసు నీదే వేరే దాచింది ఏముంది స్వామి - సుశీల
దొరవో ఎవరివో నా కొరకే దిగిన దేవరవో - సుశీల, ఘంటసాల
నానే చెలువే అందరికి ( ఐదు భాషలలో పాడిన పాట) - ఎల్.ఆర్. ఈశ్వరి
మానవ కల్యాణమునకు మల్లెల పందిళ్ళువేసి (పద్యం) - ఘంటసాల
మీన రూపమున అంభోనిలయమున జొచ్చి (పద్యం) - పి. లీల
లంకా దహనము ( ప్రత్యక్ష రామాయణము ) - ఘంటసాల బృందం
వామనుండై పరశురాముడై కోదండరాముడై (పద్యం) - పి. లీల
వరవరాహ కృతిగా నరసింహామూర్తిగా అసురులను (పద్యం) - పి.లీల
సుడిగొని రాముపాదములు సోకినధూళి భజించి రాయి (పద్యం) - సుశీల
తిక్కన్న పెళ్లికొడుకయేనే మా మొల్లమ్మపెళ్లికుతురాయే - మాధవపెద్ది - రచన: అప్పలాచార్య
వనరులు

డి.వి.వి.ఎస్.నారాయణ సంకలనం చేసిన మధుర గాయని పి.సుశీల మధుర గీతాలు, జె.పి.పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 2007.
 - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాదు - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
వర్గం:నంది ఉత్తమ చిత్రాలు
వర్గం:తెలుగు జీవితచరిత్ర సంబంధమైన చిత్రాలు

కథానాయిక మొల్ల

అనంతపురం 1980 చిత్ర కథానాయిక ఎవరు?


చిరుమామిళ్ళ, గుంటూరు జిల్లా, నాదెండ్ల మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం.522 234., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08647.
ఇది మండల కేంద్రమైన నాదెండ్ల నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నరసరావుపేట నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 779 ఇళ్లతో, 2896 జనాభాతో 841 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1474, ఆడవారి సంఖ్య 1422. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 980 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 204. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590176[1].పిన్ కోడ్: 522549.
గ్రామ చరిత్ర
ఈ గ్రామము మొదట కొండవీడు సామ్రాజ్యంలో పాడి, వ్యవసాయము బాగా జరిగి ప్రజలు సుఖసంతోషాలతో ఉండేవారు. ఈ గ్రామము తరువాత ఫిరంగిపురం నియోజకవర్గంలో తరువాత నరసరావుపేట నియోజకవర్గంలో తరువాత చిలకలూరిపేట నియోజకవర్గంలో ఉంది.
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
గ్రామ భౌగోళికం
నరసరావుపేటకు 12 కి.మీ.దూరంలో, చిలకలూరిపేటకు 12 కి.మీ దూరంలో ఉంది. అలాగే గుంటూరుకు 34.కి.మీ ల దూరంలో, కొండవీడుకు 7 కి.మీ ల దూరంలో ఉంది.
సమీప మండలాలు
దక్షణాన యడ్లపాడు మండలం, ఉత్తరాన ఫిరంగిపురం మండలం, దక్షణాన చిలకలూరిపేట మండలం, పశ్చిమాన నరసరావుపేట మండలం
సమీప గ్రామాలు
సొలస 3 కి.మీ, మైదవోలు 4 కి.మీ, నాదెండ్ల 5 కి.మీ, గొరిజవోలు 6 కి.మీ, రేపూడి 6 కి.మీ
గ్రామ పంచాయతీ
ఇది ఒక ఆకర్షణీయ గ్రామం. [4]
2013, జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి ఎం.సూర్యకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [4]
గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
విద్యా సౌకర్యాలు
శ్రీ నడికట్టు రామిరెడ్డి జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.ఆదర్శ పాఠశాల.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి నాదెండ్లలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నరసరావుపేటలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నరసరావుపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం నరసరావుపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
చిరుమామిళ్ళలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి , ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చిరుమామిళ్ళలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 123 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 5 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 45 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 35 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 50 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 583 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 495 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 88 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చిరుమామిళ్ళలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 88 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
చిరుమామిళ్ళలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మిరప, ప్రత్తి
గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి వ్యవసాయం మరియు సాగునీటి సౌకర్యం
గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
బ్రహ్మం గారి గుడి.
కోటయ్యస్వామి గుడి.
ఆంజనేయ స్వామి గుడి.
మూడు బజారులలో మూడు రామాలయాలు.
ఈ గ్రామానికి ప్రత్యేకత ఏమిటంటే పెద్ద మర్రివృక్షము చెరువు గట్టున ఉంది. పక్కన గ్రామ దేవతలు, పొలేరమ్మ దేవాలయాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
గ్రామ ప్రముఖులు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి తల్లిగారిది ఈ ఊరు. వీరి మామ గాదె చిన వెంకటరెడ్డి ఎలియాస్ చిన వెంకయ్య ఈ గ్రామ సర్పంచిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకొనబడి అర్థ శతాబ్దం పైగా కొనసాగాడు.
ఈ గ్రామానికి పెద్ద మునసబు గాదె కోటి రెడ్డి మరియు అతని తమ్ముడు చిన్న మునసబు అయిన శ్రీ గాదె బ్రహ్మనంద రెడ్డి ముఖ్య పరిపాలన మరియు గ్రామాభివృద్ధి చేసారు. గోపరాజు రామకోటయ్య గ్రామ కరణంగా అర్థ శతాబ్దం పైగా పనిచేసాడు.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి గాదె వారి బజారు, నడింబజారు, దక్షిణంబజారు అను మూడు బజారులు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామములో కళలకు ప్రాధాన్యత ఉండేది. గాదె వారి బజారులో, పాత రోజులలో, న్యాయం కోసం రచ్చబండ వద్ద పెద్డమనుషులు చర్చ పెట్టీవారు.ఈ ఊరిలో, రచ్చబండ ఆంత ప్రసిద్ధమైనది. చుట్టు ప్రక్కల గ్రామాలకి కూడా ఆదర్శముగా ఉండేది.
ఒకప్పుడు అత్యంత సంస్యాత్మక గ్రామంగా ఉన్న చిరుమామిళ్ళ, ఇప్పుడు పెద్ద ఎత్తున జరుగుచున్న అభివృద్ధిపథంలో నడుస్తున్నది. దీనికి కారణం, హైదరాబాదు లోని గోల్కొండ గ్రూప్ ఆఫ్ హోటల్స్ యజమాని మరియూ స్థిరాస్థివ్యాపారంలో సుసంపన్నుడైన శ్రీ నడికట్టు రామిరెడ్డి గారు. తన స్వంత నిధులు రెండు కోట్ల రూపాయలు గ్రామాభివృద్ధికి ఖర్చుపెట్టటమేగాక, ప్రభుత్వం నుండి కోట్లాది రూపాయల నిధులు మంజూరు చేయించారు.వీరు జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలకు సకల వసతులు కల్పించారు. సమగ్ర రక్షిత మంచినీటి పథకం, రక్షిత మంచినీటి చెరువును నిర్మించారు. తననిధులు రు.50 లక్షలతో ఇంటింటికీ రక్షిత మంచినీటి కుళాయిలు ఏర్పాటు చేయించారు. రు.40 లక్షల స్వంత నిధులతో మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాలపునర్నిర్మాణం చేయించారు. రు.5 లక్షల స్వంత నిధులతో ప్రధాన రహదారి వెంట భూగర్భ మురుగు కాల్వలు నిర్నింపజేశారు. ఇలాంటి అభివృద్ధి పని చేయించిన తొలిగ్రామంగా, గ్రామానికి గుర్తింపు తెచ్చారు. [3]
ఈ గ్రామానికి చెందిన వారు చాలా మంది ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఉద్యోగాలలో రాణిస్తున్నారు.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం
జనాభా 3039
పురుషుల సంఖ్య 1537
మహిళలు 1502
నివాసగృహాలు 698
విస్తీర్ణం 841 హెక్టారులు
ప్రాంతీయ భాష తెలుగు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	2,896 - పురుషుల సంఖ్య 	1,474 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,422 - గృహాల సంఖ్య 	779

మూలాలు
 గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి
 గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి.
ఈ గ్రామములో ప్రస్తుత జనాభా సుమారు 2200.

బయటి లింకులు
[3] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 2013, జూలై-10; 8వపేజీ.
[4] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 2017, మార్చి-8; 6వపేజీ.

1998 నాటికి చిరుమామిళ్ళ గ్రామంలో గల పురుషుల సంఖ్య ఎంత  ?


త్వరిత స్పందన సంకేతం</b>ను ఆంగ్లంలో క్విక్ రెస్పాన్స్ కోడ్ అంటారు, దీనిని సంక్షిప్తంగా క్యూఆర్ కోడ్ అంటారు. క్యూఆర్ కోడ్ అనగా ట్రేడ్మార్క్, ఇది మాట్రిక్స్ బార్ కోడ్ (లేదా ద్విమితీయ బార్కోడ్) యొక్క ఒక రకం, ఇది జపాన్ లో ఆటోమేటివ్ పరిశ్రమ కోసం మొదట రూపొందించబడింది. బార్‌కోడ్ అనగా యంత్రం చదవగలిగే ఆప్టికల్ లేబుల్, ఇది అనుబందించబడిన అంశానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. సమర్ధవంతంగా డేటా నిల్వ చేయడానికి ఒక క్యూఆర్ కోడ్ నాలుగు ప్రామాణిక ఎన్‌కోడింగ్ రీతులు (సంఖ్య, ఆల్ఫాన్యూమెరిక్, బైట్/బైనరీ మరియు కంజి) ఉపయోగిస్తుంది; అలాగే పొడిగింపులు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
క్యూఆర్ కోడులను ప్రత్యేక బార్కోడ్ రీడర్లు, సెల్ ఫోన్ కెమెరాలు, కంప్యూటర్ వెబ్‌క్యామ్‌లు చదివి దానిలో దాగివున్న సమాచార ఫార్మాట్ ను వెలికితీసి మనకు చూపిస్తాయి. ఉదాహరణకు ఆ ఫార్మాట్ యుఆర్‌ఎల్ అయితే ఆ యుఆర్‌ఎల్ లింకును క్లిక్ చేయటం ద్వారా ఆ సైట్ కు వెళ్లతాము. ఈ విధంగా అతి త్వరగా సంబంధిత దాగివున్న ఫార్మాట్ సమాచారాన్ని చూపించే కోడ్ గనక దీనికి క్విక్ రెస్పాన్స్ కోడ్ (త్వరిత స్పందన సంకేతం) అనే పేరు వచ్చింది.
చరిత్ర
క్యూఆర్ కోడ్ వ్యవస్థను "డెన్సో వేవ్" 1994 లో కనుగొన్నారు.
క్యూఆర్ కోడ్ ఉపయోగం

వర్గం:బార్‌కోడ్‌లు

త్వరిత స్పందన సంకేతం

నీటి రసాయన సంకేతం ఏమిటి ?


కృష్ణవరం కృష్ణా జిల్లా, ఆగిరిపల్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆగిరిపల్లి నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నూజివీడు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 482 ఇళ్లతో, 1698 జనాభాతో 529 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 875, ఆడవారి సంఖ్య 823. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 345 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 31. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589122[1].పిన్ కోడ్: 521211.
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి  ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]
కృష్ణా జిల్లాలోని మండలాలు, గ్రామాలు
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
అగిరిపల్లె మండలం
అగిరిపల్లె మండలం మొత్తంతో పాటు పట్టణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.ఈ ఊరు మండల కేంద్రానికి పది కిలో మీటర్ల దూరంలొ ఉంటుంది. ఈ ఊరిలొ ఉన్న ముక్తెశ్వర స్వామి దేవాలయం చాలా ప్రసిద్ధి. ఊరికి ఒక ప్రక్క కొండలు మరొ ప్రక్క చెరువు ఉన్న ఈ ఊరు చాలా ఆహ్లదకరంగా ఉంటుంది.
గ్రామ భౌగోళికం
[3]
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో సురవరం, కలటూరు, సింగన్నగూడెం, ఈదులగూడెం, బండారుగూడెం గ్రామాలు ఉన్నాయి.
సమీప  మండలాలు
గన్నవరం, బాపులపాడు, నూజివీడు, ఉంగుటూరు
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల ఆగిరిపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల సూరవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల సూరవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల ఆగిరిపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు నూజివీడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల బొద్దనపల్లిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అడవినెక్కలంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కృష్ణవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కృష్ణవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. హనుమాన్ జంక్షన్, నూజివీడు,  గన్నవరం నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం కలదు. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 33 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కృష్ణవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 74 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 25 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 9 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 58 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 87 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 276 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 296 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 125 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కృష్ణవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 60 హెక్టార్లు
చెరువులు: 65 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
కృష్ణవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మామిడి
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,698 - పురుషుల సంఖ్య 	875 - స్త్రీల సంఖ్య 	823 - గృహాల సంఖ్య 	482

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1679.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 852,  స్త్రీల సంఖ్య 827, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 445 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 529 హెక్టారులు.
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,698 - పురుషుల సంఖ్య 	875 - స్త్రీల సంఖ్య 	823 - గృహాల సంఖ్య 	482

మూలాలు

తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కిర్లంపూడి మండలంలో కూడా ఒక కృష్ణవరం(కిర్లంపూడి మండలం) ఉన్నది
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు

డీ. కృష్ణవరం గ్రామానికి ఉత్తరాన ఉన్న గ్రామం ఏది ?


గార్లపాడు తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా, ధరూర్ మండలంలోని గ్రామం.పిన్ కోడ్: 509125

ఇది మండల కేంద్రమైన ధరూర్ నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గద్వాల నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 282 ఇళ్లతో, 1454 జనాభాతో 751 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 738, ఆడవారి సంఖ్య 716. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 137 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 22. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575944[1].
2011 గణన ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1454. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 738, స్త్రీల సంఖ్య  716. గృహాల సంఖ్య 282.
విద్యా సౌకర్యాలు

గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది.
బాలబడి ధరూర్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఉప్పేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గద్వాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోను, పాలీటెక్నిక్ గద్వాలలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కొండేర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం గద్వాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గార్లపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 4 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 28 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 18 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 3 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 34 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 213 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 447 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 431 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 263 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గార్లపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 120 హెక్టార్లు* ఇతర వనరుల ద్వారా: 143 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
గార్లపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జొన్న, వరి
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

వర్గం:జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా గ్రామాలు

గార్లపాడు (ధరూర్ మండలం)

గార్లపాడు గ్రామ జనాభా 2013 నాటికి ఎంత?


వెంకటాద్రిపాలెం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
వెంకటాద్రిపాలెం (అనుముల) - నల్గొండ జిల్లాలోని అనుముల మండలానికి చెందిన గ్రామము
వెంకటాద్రిపాలెం (మిర్యాలగూడ) - నల్గొండ జిల్లాలోని మిర్యాలగూడ మండలానికి చెందిన గ్రామము
వెంకటాద్రిపాలెం (యర్రగొండపాలెం) - ప్రకాశం జిల్లా, యర్రగొండపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామము
వెంకటాద్రిపాలెం (కందుకూరు) - ప్రకాశం జిల్లా, కందుకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము

వెంకటాద్రిపాలెం

వెంకటాద్రిపాలెం గ్రామం సముద్రమట్టం నుండి ఎంత ఎత్తులో ఉంది ?


Main Page

అవెంజర్స్ 2012లో నిర్మించబడిన అమెరికన్ సినిమా. ఇది ఆరుగురు సూపర్ హీరొల సమూహము. వారిలో ప్రతి ఒక్కరు అద్భుతమైన బలం కలిగి ఉంటారు. వారి పేర్లు వరుసగా ఐరన్ మ్యాన్, హల్క్, బ్లాక్ విడో, థార్, కేప్టన్ అమెరికా, మరియు ఏజెంట్ బార్టన్.
చరిత్ర
2012 లో నిక్ ఫ్యూరి అనే ఒక అఫెన్సర్ మూలాన వాళ్ళు కలిసారు. అప్పటినించి వాళ్లు కలిసి చెడ్డవాళ్ళ పైన పొరాటం ఆరభించారు.
ప్లాట్
థార్ మరియు అతని తమ్ముడి మధ్య ఉన్న గొడవల మూలంగా భూమివాసులకు  ఇబ్బంధి కలిగింది. థార్ తమ్ముడి పేరు లోకి.
లోకి భూమి పైన కక్ష తీర్చుకోవాలని వచ్చాడు.
వివరణ
ఐరన్ మ్యాన్ అసలు పేరు టొనీ స్టార్క్. టోని స్టార్క్ చాలా ధనవంతుడు. ఇతడు "స్టార్క్ ఇండస్త్రీస్"కు చైర్మన్.
థార్ ఆస్గార్డ్‌కు చెందిన జీవి. ఇతను చాలా బలవంతుడు.
హల్క్ అసలు పేర్య్ డాక్టర్ బ్రూస్ బ్యానర్.ఇతనికి కొపం వచ్చినప్పుడు పచ్చ రంగులోకి మారిపోతాడు.
ఏజెంట్ బర్టొన్ మరో పేరు హాక్ ఐ.
బ్లాక్ విడో మరొ పేరు నటాషా రొమనాఫ్.
నటీనటులు
ఐరన్ మ్యాన్‌గా  నటించిన నటుడు రాబర్ట్ డౌనీ జూనియర్.
థార్ పాత్రధారి క్రిస్ హెమ్స్‌వర్త్.
హల్క్‌గా నటించిన నటుని పేరు మార్క్ రుఫాలో.
హాక్ ఐగా నటించింది జెరెమి రెన్నెర్.
బ్లాక్ విడోగా నటించిన నటి స్కార్లెట్ జొహాన్సన్.
కేప్టన్ అమరికా పాత్రను పోషించింది క్రిస్ ఎవాన్స్.
సినిమా లాభాలు
అవెంజర్స్ సినిమా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1.518 బిలియన్ డాలర్ల వసూళ్లు చేసింది. ఉత్తర అమెరికాలో $ 623.4 మిలియన్లు సంపాదించగా ఇతర దేశాలలో $ 895.2 మిలియన్ల ఆదాయాన్ని పొందింది.
అవార్డులు
ఈ సినిమా అకాడమీ అవార్డు, బ్రిటిష్ అకాడమీ ఫిలిం అవార్డు, పీపుల్స్ ఛాయిస్ అవార్డులను  గెలుచుకుంది.

అవెంజర్స్ చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడు ఎవరు?


బాపురం, కర్నూలు జిల్లా, కౌతాలం మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 518 344.[1]ఇది మండల కేంద్రమైన కౌతాలం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదోని నుండి 38 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 393 ఇళ్లతో, 2072 జనాభాతో 891 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1000, ఆడవారి సంఖ్య 1072. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 643 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593799[2].పిన్ కోడ్: 518345.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల కౌతాలం లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోని లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల,  కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
బాపురంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
బాపురంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బాపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 25 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 6 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 858 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 864 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
బాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, జొన్నలు==గ్రామ జనాభా==
జనాభా (2001) - మొత్తం 	1,715 -  పురుషుల సంఖ్య 	852 -స్త్రీల సంఖ్య 	863 - గృహాల సంఖ్య 	327
జనాభా (2011) - మొత్తం 	2,072 -  పురుషుల సంఖ్య 	1,000 -స్త్రీల సంఖ్య 	1,072 - గృహాల సంఖ్య 	393

మూలాలు

బాపురం (కౌతాలం)

బాపురం గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


పాలసముద్రం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము.[1].

మండలంలోని గ్రామాలు
వనదుర్గాపురం
సిద్దిరాజు రంగరాజు ఖండ్రిగ
కృష్ణజమ్మాపురం
శ్రీకావేరిరాజుపురం
సింహరాజుపురం
పాలసముద్రం
మతవలం
వెంగళరాజుకుప్పం
లక్ష్మినరసింహపురం
ఆముదాల
కావేరిరాజుపురం
ఆముదాలపుత్తూరు
బాలకృష్ణాపురం
రామకృష్ణాపురం
మామిడిమనుమూల
తిరుమలరాజుపురం
నరసింహాపురం ఏ.ఖండ్రిగ
అల్లిపూలగుంట
గంగమాంబాపురం
మండల గణాంక వివరాలు
జనాభా (2001) - మొత్తం 	20,948 - పురుషులు 	10,574 - స్త్రీలు 	10,374
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం 	66.50% - పురుషులు 	78.18% - స్త్రీలు 	54.62%

పాలసముద్రం మండలం

కావేరిరాజుపురం నుండి పాలసముద్రం కి ఎంత దూరం?


ఆచార్య రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు[1] ( అక్టోబరు 1, 1862 - మే 26, 1939) విద్యావేత్తగా, సంఘసంస్కర్తగా, పవిత్రతకు సంకేతంగా, బ్రహ్మర్షి</b>గా ఆంధ్రప్రదేశ్ లో  పేరుపొందిన వ్యక్తి. సంఘసంస్కరణోద్యమమన్నా, బ్రహ్మసమాజమన్నా గుర్తుకు వచ్చే పేరు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుతో పాటు రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడుదే[2].

జీవిత విశేషాలు
రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు 1862, అక్టోబరు 1 న మచిలీపట్నంలో సుప్రసిద్ద తెలగ నాయుళ్ళ ఇంట జన్మించాడు[3]. తండ్రి అప్పయ్యనాయుడు సుబేదారుగా పనిచేస్తూ ఉత్తరభారతాన ఉండడంతో నాయుడు విద్యాభ్యాసం చాందా (చంద్రపూర్) నగరంలో మొదలయింది. హిందీ, ఉర్దూ, పర్షియన్ భాషలలో ప్రవేశం కలిగింది. తండ్రికి హైదరాబాదు బదిలీ కావడంతో, అక్కడి నిజాం ఉన్నత పాఠశాలలో చదువు కొనసాగించాడు. తరువాత మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశాలలో పట్టభద్రుడై, తరువాత ఎం.ఏ, ఎల్.టి కూడా పూర్తిచేసాడు. తల్లిగారైన శేషమ్మ విష్ణుభక్తురాలు. ఆమె సుగుణ సంపన్నురాలు. పవిత్రుడైన మానవుని కుల మతాల గురించి పట్టించుకోరాదు అనే వారామె.
ఎం.ఏ. కాగానే మద్రాసు పచ్చయప్ప కళాశాలలో ఇంగ్లీషు ఆచార్యునిగా పనిచేసాడు. 1904లో కాకినాడ లోని పిఠాపురం రాజా కళాశాల (పి.ఆర్.కళాశాల) ప్రిన్సిపాలుగా ప్రమాణస్వీకారం చేసి సుదీర్ఘకాలం అదే పదవిలో కొనసాగాడు[4]. 1911లో కళాశాలలో మొదటిసారిగా స్త్రీలను చేర్చుకుని సహవిద్యకు ఆద్యుడయ్యాడు[5]. 1925లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యక్షుడుగా నియమితుడయ్యాడు[6]. ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్తు బిల్లును రూపొందించి శాసనసభలో ఆమోదింపజేసాడు. 1924లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాంచే నైట్ హుడ్ పురస్కారాన్ని పొందాడు.[7][8] 1927లో పరిషత్తు మొదటి స్నాతకోత్సవంలో నాయుడును గౌరవ డాక్టరేటుతో సత్కరించింది.
ప్రసిద్ధికెక్కిన గురు-శిష్యుల జంటలు చెప్పేటప్పుడు రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు - వేమూరి రామకృష్ణారావు జంటని తప్పకుండా చెప్పుకుంటారు.
1884లో బి.ఏ చదువుతూ ఉండగానే నాయుడుకు పెళ్ళయింది. 1889లో భార్య మరణించిన తరువాత మళ్ళీ పెళ్ళిచేసుకోకుండా, జీవితాంతం తెల్లటి దుస్తులే ధరించాడు. ఆయనను శ్వేతాంబర ఋషి అనేవారు. పేద విద్యార్థులను, అనాథలను చేరదీసి విద్యాబుద్ధులు చెప్పించేవాడు. తన నెలసరి ఆదాయంలో కొద్దిభాగం ఉంచుకుని మిగతాది బీద విద్యార్థులకే వినియోగించేవాడు. విజ్ఞానాభివృద్ధి కొరకు తన గురువైన డా.మిల్లర్ పేరిట మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో పదివేల రూపాయలతో ఒకనిధిని ఏర్పాటు చేసాడు.
1939 మే 26 న రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు మరణించాడు.
ప్రముఖ సినిమా నిర్మాత, పంపిణీదారు, ప్రదర్శకుడు అయిన రఘుపతి వెంకయ్య, నాయుడు సోదరుడే.
సంఘ సంస్కరణ
మహిళావిద్యావ్యాప్తికై నాయుడు కృషిచేసాడు. పి.ఆర్ కళాశాలలో స్త్రీలకు ప్రవేశం కల్పించడమే కాక, వెనుకబడిన వర్గాల, బీద విద్యార్థులకు వసతి, భోజన సౌకర్యం ఏర్పాటు చేసాడు. బ్రహ్మసమాజంలో చేరి, కాకినాడలో ఉపాసనా కేంద్రాన్ని నిర్మించాడు. బ్రహ్మసమాజ సిద్ధాంతాలలో ముఖ్యమైన 'కులవ్యవస్థ నిర్మూలన'కు కృషిచేసాడు[9]. మద్యనిషేధం కొరకు శ్రమించాడు. 1923లో మద్రాసు శాసనమండలి సభ్యుడుగా ఉన్నప్పుడు మద్యనిషేధం బిల్లు కొరకు ప్రభుత్వాన్ని వత్తిడిచేసాడు. వేశ్యావృత్తి నిర్మూలనకు కృషిచేసాడు[10]. శుభకార్యాలలో భోగం మేళాల సంప్రదాయాన్ని వ్యతిరేకించాడు. పీపుల్స్ ఫ్రెండ్, ఫెలో వర్కర్స్ అనే పత్రికలకు సంపాదకత్వం నిర్వహించాడు.
'అపర సోక్రటీసు' గా ఆంధ్ర ప్రజల మన్ననలందుకున్న రఘుపతి వెంకట రత్నం నాయుడుగారు సంపూర్ణ జీవితం గడిపి 1939 మే 26వ తేదీన దివంగతులయ్యారు.

శతజయంతి సంచిక
150 వ జయంతి సందర్భంగా  ఎమెస్కో బుక్స్ ప్రచురణ.
దేశ రాజకీయ దాస్యం ఒకవైపు, సాంఘిక దురాచారాలు మరొకవైపు ఆవరించి, సమాజం అంధకార బంధురమై - ఒక ఆశాజ్యోతి కోసం, ఒక మార్గదర్సనం కోసం ఎదురుచూస్తున్న రోజులు 19 శతాబ్దపు ఆఖరి దశాబ్దాలు. సరిగ్గా అట్టి తరుణంలో సంఘంలో నైతిక ధార్మిక విద్యారంగాలను దేదీప్యమానం చేసినవి రెండు దివ్యజ్యోతులు. తమ దార్శనికతతో, చైతన్యంతో ఆంధ్రదేశాన్ని పునీతం చేసి పునరుజ్జీవింపచేసిన నవయుగ వైతాళికద్వయం శ్రీ వీరేశలింగం పంతులుగారు, రఘుపతి వేంకతరత్నం నాయుడు గారు. ఇందు సర్వతోముఖ సంఘసంస్కరణకు ఆధ్యాత్మిక నవజీవనానికి వసుధైక కుటుంబభావనకు పునాదులు వేసి జీవితాంతం కృషి చేసినవారు శ్రీ వేంకటరత్నం నాయుడు గారు. వీరు ప్రాక్పశ్చిమ విచారధారకు పవిత్రవారధియై, దీనబాంధవుడై, దాతయై, త్రాతయై, కులపతియై, సమాజాన్నే సాధనక్షేత్రంగా, విద్యాలయాలే తపోనిలయాలుగా చేసుకున్న కర్మయోగి. అందుకే ఆయనను అఖిలాంధ్రదేశము భక్తిప్రపత్తులతో బ్రహ్మర్షి అని సంభావించినది.
బిరుదులు
రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడుకు ఎన్నో బిరుదులు ఉండేవి. వివిధ రంగాల్లో ఆయన కృషికి గుర్తింపుగా ఎన్నో పురస్కారాలు కూడా ఆయనకు లభించాయి. వాటిలో కొన్ని:
బ్రహ్మర్షి
శ్వేతాంబర ఋషి
అపర సోక్రటీసు
కులపతి
దివాన్ బహదూర్
కైజర్-ఇ-హింద్
సర్
వనరులు
జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి రచించిన సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలు
అమరావతి పబ్లికేషన్సు వారి తెలుగు వెలుగులు
మూలాలు

వర్గం:టాంకు బండ పై విగ్రహాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో సంఘసంస్కర్తలు
వర్గం:1862 జననాలు
వర్గం:1939 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో పాత్రికేయులు
వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ప్రముఖులు

రఘుపతి వేంకటరత్నం నాయుడు

రఘుపతి వెంకయ్య నాయుడు తండ్రి పేరేంటి?


పమురై , విశాఖపట్నం జిల్లా, హుకుంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము [1]
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	113 - పురుషుల సంఖ్య 	63 - స్త్రీల సంఖ్య 	50 - గృహాల సంఖ్య 	24

మూలాలు

బీరిసింగి గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?


మహారాష్ట్ర (Maharashtra), (మరాఠీ: महाराष्ट्र ) భారతదేశంలో వైశాల్యపరంగా మూడవ పెద్దరాష్ట్రం, జనాభా పరంగా రెండవ పెద్ద రాష్ట్రం (ఉత్తరప్రదేశ్ తరువాతి స్థానం). మహారాష్ట్రకు గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, తెలంగాణ, కర్నాటక, గోవా రాష్ట్రాలతోనూ, కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన దాద్రా-నగరుహవేలి తోనూ సరిహద్దులున్నాయి. పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం ఉంది. ముంబయి నగరం మహారాష్ట్ర రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం.
మహారాష్ట్ర ప్రాంతము ఋగ్వేదంలో రాష్ట్ర</i>అనీ, అశోకుని శాసనాలలో రాష్ట్రీకము అనీ, అతరువాత హువాన్‌త్సాంగ్ వంటి యాత్రికుల రచనలలో మహారాష్ట్ర అనీ ప్రస్తావింపబడింది. మహారాష్ట్రి అనే ప్రాకృత పదం నుండి ఈ పేరు రూపాంతరం చెంది ఉండవచ్చునని భావిస్తున్నారు.
ఈ విషయమై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. మహాకాంతార (అంటే పెద్ద అడవులు) అన్నపదం నుండి మహారాష్ట్ర పదం పుట్టిందని అంటారు.
[5].
అయితే ఈ విశ్లేక్షణలకు బలమైన ఆధారాలు లేవు.

చరిత్ర

ప్రాచీన, మధ్య యుగ చరిత్ర
మహారాష్ట్ర గురించి క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం నుండే లిఖితపూర్వకమైన ఆధారాలు లభించాయి. అప్పుడు మహారాష్ట్రి అనే భాషగురించి ప్రస్తావన జరిగింది. ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతం "దండకారణ్యం" అనబడింది. తరువాత అశోకుడు పాలించిన మగధ సామ్రాజ్యంలో మహారాష్ట్ర ఒక భాగమైంది. ఇప్పటి ముంబాయి నగరానికి ఉత్తరాన ఉన్న సోపార రేవు పట్టణంనుండి కొచ్చి (భారతదేశం) తోను, తూర్పు ఆఫ్రికా, మెసపొటేమియా లతోను వర్తక సంబంధాలుండేవి.
మౌర్యసామ్రాజ్యం పతనానంతరం క్రీ.పూ. 230 - క్రీ.శ.225 మధ్య మహారాష్ట్ర ప్రాంతం శాతవాహనసామ్రాజ్యంలో భాగమయ్యింది. ఈ కాలంలో ఇక్కడి సంస్కృతి, మరాఠీ భాష బాగా వృద్దిచెందాయి. క్రీ.శ. 78 ప్రాంతంలో పాలించిన గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి పేరు మీద శాలివాహన శకం ఆరంభమయ్యింది. క్రీ.శ. 3వ శతాబ్ది సమయంలో శాతవాహన సామ్రాజ్యం క్రమంగా క్షీణించింది.
క్రీ.శ. 250-525లో వాకాటకులు విదర్భ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. వారి కాలంలో కళలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానము, నాగరికత బాగా వృద్ధిచెందాయి. 6వ శతాబ్దానికల్లా మహారాష్ట్ర ప్రాంతమును బాదామి చాళుక్యులు పాలించారు. 753వ సంవత్సరంలో రాష్ట్రకూటులు మహారాష్ట్రపాలకులయ్యారు. వారి సామ్రాజ్యం దాదాపు దక్కన్ అంతా విస్తరించింది. మరలా రాష్ట్రకూటులను ఓడించి బాదామి చాళుక్యులు 973-1189మధ్య మహారాష్ట్రలో కొంతభాగాన్ని పాలించారు. 1189 తరువాత దేవగిరి యాదవులు ఇక్కడి రాజులయ్యారు.
క్రీ.శ.13వ శతాబ్దంలో ఢిల్లీ సుల్తానులు మహారాష్ట్రలో అధికారం చేజిక్కించుకొన్నారు. మొదట అల్లాఉద్దీన్ ఖిల్జీ, ఆతరువాత ముహమ్మద్ బిన్ తుఘ్లక్ దక్కన్‌లో తమ అధికారాన్ని నెలకొలిపారు. 1347లో తుఘ్లక్‌ల రాజ్యం పతనమయినాక బీజాపూర్‌కు చెందిన బహమనీ సుల్తానులు తరువాత 150 సంవత్సరాలు ఇక్కడ రాజ్యం నెరపారు. 16వ శతాబ్దంనాటికి మహారాష్ట్ర మధ్యప్రాంతం ముఘల్ సామ్రాజ్యానికి అధీనులైన చిన్న చిన్న ముస్లిమ్‌రాజుల అధీనంలో ఉండేది. తీరప్రాంతంలో పోర్చుగీసువారు అధికారం చేజిక్కించుకొని, సుగంధ ద్రవ్యాల వర్తకం పై గుత్తాధిపత్యాన్ని సాధించే ప్రయత్నంలో ఉన్నారు.
మరాఠాలు, పేష్వాలు

17వ శతాబ్దారంభంలో స్థానికులైన మరాఠాల నాయకత్వంలో మరాఠా సామ్రాజ్యం వ్రేళ్ళూనుకొనసాగింది. 1674లో శివాజీ భోన్సలే రాజుగా పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు. శివాజీ మహారాజుగా ప్రసిద్ధుడైన ఈ నాయకుడు అప్పటి ముఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు సైన్యంతోను, బిజాపూర్ నవాబు ఆదిల్ షా సైన్యంతోను పలుయుద్ధాలు సాగించాడు. అప్పుడే మహారాష్ట్రలో తమఅధిపత్యాన్ని విస్తరిస్తున్న బ్రిటిష్‌వారితో కూడా కొన్ని చిన్న యుద్ధాలు చేశాడు. మహారాష్ట్ర చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన, జనప్రియుడైన, పరిపాలనా దక్షతగల రాజుగా శివాజీని పేర్కొనవచ్చును.
1680దశకంలో శివాజీ కొడుకు శంభాజీ భోన్సలే ఔరంగజేబు చేత చిక్కి ఉరితీయబడ్డాడు. శంభాజీ తమ్ముడైన రాజారామ్ భోన్సలే తమిళప్రాంతానికి పారిపోయి "జింజీ కోట"లో తలదాచుకొన్నాడు. 18వ శతాబ్దంలో రాజారామ్ కాస్త బలపడిన సమయానికి పరిస్థితులు మారిపోయాయి.
శంభాజీ కొడుకు షాహు భోన్సలే అసలైన వారసునిగా, పినతల్లి తారాబాయితో కొంత ఘర్షణను ఎదుర్కొని, తన మంత్రి (పేష్వా)బాలాజీ విశ్వనాధ్ సహాయంతో సింహాసనం చేజిక్కించుకొన్నాడు. తరువాత 4దశాబ్దాలు భోన్సలేలు నామమాత్రంగా అధికారంలో ఉన్నారు పేష్వాలు నిజమైన అధికారాన్ని నెరపారు. ముఘల్‌లను ఓడించిన పేష్వాల అధికారం ఉత్తరాన పానిపట్ నుండి దక్షిణాన తంజావూరు వరకు, గుజరాత్ లోని మెహసనా నుండి మధ్యప్రదేశ్ లోని గ్వాలియర్, ఇండోర్‌ల వరకు విస్తరించింది.
బాలాజీ విశ్వనాధ్, అతని కొడుకు బాజీరావు పేష్వా‌లు వారిపాలనలో ఉన్న ప్రాంతంలో రెవిన్యూ విధానాన్ని, పరిపాలనా విధానాన్ని క్రమబద్ధీకరించారు. ఇందుకు వారు ముఘల్ చక్రవర్తుల విధానాలను తమ స్వంత విధానాలతో జోడించారు. పేష్వాల కాలంలో వర్తకం, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలు పటిష్ఠంగా అభివృద్ధిచెందాయి. వ్యవసాయం మరిన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. పేష్వాలు పశ్చిమతీరంలో నౌకాభద్రతను అభివృద్ధిచేయసాగారు. అందుకై కొలాబాలో నౌకాదళాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. నౌకాబలంమీద, సముద్ర వర్తకంమీద ఆధారపడిన పాశ్చాత్యదేశాల స్థావరాల అధిపత్యానికి ఇది కలవరపాటు కలిగించింది.
అదేసమయంలో మరాఠా ప్రాంతాలుకాని చోట్ల అధిపత్యం సామంతులకు కట్టబెట్టారు. అలా గ్వాలియర్‌లో సింథియాలు, ఇండోర్‌లో హోల్కర్‌లు, బరోడాలో గైక్వాడ్‌లు, ధార్‌లో పవార్‌లు స్థానిక రాజులయ్యారు.
1761లో మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో అఫ్ఘన్ సేనాని అహ్మద్‌షా అబ్దాలీ సైన్యంతో జరిగిన యుద్ధంలో మరాఠాలు దారుణంగా పరాజితులయ్యారు. దీనితో మరాఠా సామ్రాజ్యం చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా ముక్కలయ్యింది. పూణేలో మాత్రం పేష్వాకుటుంబాల రాజ్యం కొనసాగింది. స్థానిక సంస్థానాధీశులు తమ రాజ్యాలను చక్కబెట్టుకొనసాగారు. భోన్సలేలకు దక్కన్‌లో సతారా కేంద్రమయ్యింది. వారి కుటుంబంలో రాజారామ్ వంశానికి చెందినవారు (1708లో షాహు అధికారాన్ని ఒప్పనివారు)మాత్రంకొల్హాపూర్‌లో స్థిరపడ్డారు. 19వ శతాబ్దారంభం వరకు కొల్హాపూర్‌లో వీరి పాలన సాగింది.
బ్రిటిష్ రాజ్య కాలం
భారత రాజకీయాల్లోకి బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ రావడంతో వారికి, మరాఠాలకు పోరులు మొదలయ్యాయి. 1777-1818 మధ్య మూడు ఆంగ్ల-మరాఠా యుద్ధాలు జరిగాయి. తత్ఫలితంగా 1819నాటికి మహారాష్ట్రలో పేష్వాల పాలనలో ఉన్న భూభాగం ఆంగ్లేయుల పరమైంది. మరాఠా సామ్రాజ్యం అంతమైంది.
బ్రిటిష్‌వారు ఈ ప్రాంతాన్ని బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలో భాగంగా పాలించారు. అది ప్రస్తుత పాకిస్తాన్లోని కరాచీనుండి ఉత్తర దక్కన్ వరకు విస్తరించి ఉండేది. చాలా మరాఠా రాజ్యాలు మాత్రం బ్రిటిష్ సామంతరాజ్యాలుగా మిగిలి ఉన్నాయి. వాటిలో నాగపూర్, సతారా, కొల్హాపూర్‌లు ముఖ్యమైనవి. 1848లో సతారా, 1853లో నాగపూర్, 1903లో బేరార్‌లు బ్రిటిష్ రాజ్యంలో కలిపివేయబడ్డాయి. మరాఠ్వాడా ప్రాంతం హైదరాబాద్ నిజాం రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేది.
బ్రిటిష్ కాలంలో సంఘ సంస్కరణలు ఊపందుకొన్నాయి. మౌలిక సదుపాయాలు కొంత మెరుగు పడినాయి. క్రమంగా తిరుగుబాటులు మొదలయ్యఅయి. 20వ శతాబ్దం ఆరంభంలో బాల గంగాధర తిలక్ నాయకత్వంలో భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం వ్రేళ్ళూనుకొంది. తరువాత మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వంలో ఇది
అహింసాయుత పోరాటంగా విస్తరించింది. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ఆరంభమైంది.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
1947లో స్వాతంత్ర్యం తరువాత బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలో మహారాష్ట్ర ప్రాంతం, విదర్భ, నాగపూర్, వాటితో మరికొన్ని రాజ సంస్థానాలు విలీనం చేసి 1950లో బొంబాయి రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేశారు. 1960 మే 1న బొంబాయి రాష్ట్రాన్ని విభజించి మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేశారు.
భౌగోళికం

మహారాష్ట్ర వైశాల్యం 308,000చ.కి.మీ. రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్‌ల తరువాత ఇది పెద్ద రాష్ట్రం.
తీర ప్రాంతానికి సమాంతరంగా ఉన్న పడమటి కనుమలు సగటు ఎత్తు 1,200మీటర్లు. వాటికి పశ్చిమాన కొంకణ్ తీరభూమి మైదానం ఉంది. పడమటి కనుమలకు తూర్పున దక్కన్ పీఠభూమి ఉంది. తమ్హిని ఘాట్, వరంధ ఘాట్, సవంత్‌వాడి ఘాట్ - ఇవి పడమటి కనుమలలో విభాగాల పేర్లు. పడమటి కనుమలు భారతదేశంలో మూడు watershed ప్రాంతాలలో ఒకటి. దక్షిణభారతదేశపు ముఖ్యమైన నదులు చాలా పడమటికనుమలలో పుడుతున్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి గోదావరి, కృష్ణ - ఇవి తూర్పువైపుకు ప్రవహించి బంగాళా ఖాతంలో కలుస్తయి. మహారాష్ట్ర మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాలకు ఇవి ప్రధాన నీటి వనరులు. ఇంకా పడమటి కనుమలలో చాలా చిన్న నదులు పడమటివైపుకు ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయు.
మహారాష్ట్రకు ఉత్తరాన, మధ్యప్రదేశ్ సరిహద్దులలో సాత్పూరా పర్వతశ్రేణులున్నాయి.
నర్మద, తపతి నదులు మహారాష్ట్ర ఉత్తరభాగంలో నీటి వనరులు. ఇవి పడమటివైపు ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయి. వైన గంగ వంటి నదులు దక్షిణదిశగా ప్రవహిస్తున్నాయి. రాష్ట్రంలో అనేక బహుళార్ధ సాధక ప్రాజెక్టులున్నాయి.
దక్కన్ పీఠభూమిలో చాలాభాగం నల్లరేగడినేల. ప్రత్తి వ్యవసాయానికి అనుకూలమైనది.
అభయారణ్యాలు
మహారాష్ట్ర ప్రాంతంలోని జీవ వైవిధ్యాన్ని పరిరక్షించేందుకు చాలా వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రాలు (wildlife sanctuaries), జాతీయ ఉద్యానవనాలు (national parks), ప్రాజెక్ట్ టైగర్ (Project Tiger)ఏర్పాటు చేయ బడ్డాయి. 2004 మే నాటికి మొత్తం దేశంలో 92 జాతీయ ఉద్యానవనాలుండగా వాటిలో 5 మహారాష్ట్రలో ఉన్నాయి. మహారాష్ట్రలో ఎక్కువ అటవీ ప్రాంతం విదర్భలో ఉంది. అక్కడ ఉన్న జాతీయ ఉద్యానవనాలు
గుగమల్ నేషనల్ పార్కు, దీనినే మేల్ఘాట్ టైగర్ రిజర్వ్ అని కూడా అంటారు - ఇది విదర్భ ప్రాంతంలో అమరావతి జిల్లాలో ఉంది.
నవీగావ్ నేషనల్ పార్కు - విదర్భ ప్రాంతంలో నాగపూర్ దగ్గర - పలు జాతుల పక్షులకు, లేళ్ళకు, ఎలుగుబంట్లకు, చిరుతలకు ఆవాసం.
పెంచ్ నేషనల్ పార్కు - నాగపూర్ జిల్లాలో ఉంది. ఈ పార్కు మధ్యప్రదేశ్‌లో కూడా విస్తరించింది. దీనిని టైగర్ ప్రాజెక్టుగా వృద్ధిపరచారు.
సంజయ్ గాంధీ నేషనల్ పార్కు - దీనినే బోరివిలి నేషనల్ పార్కు అంటారు. ముంబాయి నగరంలో ఉంది. నగర పరిధిలో ఉన్న నేషనల్ పార్కులతో పోలిస్తే ప్రపంచంలో పెద్దది.
తడోబా అంధారి టైగర్ ప్రాజెక్టు - విదర్భలో చంద్రాపూర్ వద్ద - ఇది ఒక ప్రముఖ టైగర్ ప్రాజెక్టు.
ఇవికాక మహారాష్ట్రలో 35 వన్యప్రాణి అభయారణ్యాలున్నాయి.  వాటిలో నాగ్‌జిరా (భంద్రా జిల్లా), ఫన్సాద్, కొన్యా అభయారణ్యాలు ముఖ్యమైనవి.
ఆర్ధిక వ్యవస్థ
స్థూల ఉత్పత్తి
మహారాష్ట్ర స్థూల రాష్ట్రోత్పత్తి వివరాలు (మార్కెట్ ధరల ఆధారంగా, కోట్ల రూపాయలలో) క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి. .

2004లో మహారాష్ట్ర స్థూలాదాయం 106 బిలియన్ డాలర్లు అని అంచనా.
ప్రభుత్వ ఆదాయవనరులు
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వపు పన్ను ఆదాయం (కేంద్రం నుండి వచ్చే వాటాను మినహాయించి) క్రింద చూపబడ్డాయి.
[6]

పన్నుల ద్వారా కాకుండా, కేంద్రం నుండి వచ్చే వాటఅను మినహాయించి, వచ్చే ఆదాయ వివరాలు
[6]

పరిశ్రమలు
1970దశకంలో అవలంబించిన ఆర్థిక విధానాల ఫలితంగా భారతదేశంలో పారిశ్రామికంగా మహారాష్ట్ర బాగా అభివృద్ధి చెందింది. గుజరాత్ తరువాత మహారాష్ట్ర దేశంలో అత్యధిక పారిశ్రామిక రాష్ట్రం. ముంబాయి నగరంతో సహా, పశ్చిమ మహారాష్ట్ర ప్రాంతం బాగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతం. ఆ ప్రాంతంవారు అన్ని అవకాశాలను చేజిక్కించుకొంటున్నారన్న అభిప్రాయం విదర్భ, మరాఠ్వాడా, కొంకణ్ ప్రాంతంలో ప్రబలంగా ఉంది. విదర్భ ప్రాంతాన్ని వేరుచేసి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయాలనే ఉద్యమం కూడా ఉంది.
మొత్తం దేశంలో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులలో 13% మహారాష్ట్రనుంచే వస్తున్నాయి. రాష్ట్రంలో 64% ప్రజలు వ్యవసాయ, సంబంధిత వృత్తులపై ఆధారపడి ఉన్నారు. కాని స్థూల రాష్ట్రాదాయంలో 46% పరిశ్రమలనుండే వస్తున్నది.
దేశంలో మొదటి 500 వ్యాపార సంస్థలలో 41% పైగా సంస్థలు (Over 41% of the S&P CNX 500 conglomerates) వాటి ప్రధాన కార్యాలయాలను మహారాష్ట్రలో కలిగి ఉన్నాయి.
మహారాష్ట్రలో ముఖ్యమైన పరిశ్రమలు:
రసాయన, అనుబంధ పరిశ్రమలు
విద్యుత్ పరికరాలు, యంత్రాలు
యంత్ర భాగాలు
వస్త్ర పరిశ్రమ
ఔషధాలు
పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు
పానీయాలు
ఆభరణాలు
ఇంజినీరింగ్ ఉత్పత్తులు
ఇనుము, ఉక్కు
ప్లాస్టిక్ ఉత్పత్తులు
వ్యవసాయం
మహారాష్ట్రలో ముఖ్యమైన వ్యవసాయోత్పత్తులు
మామిడి
ద్రాక్ష
నారింజ
వరి
గోధుమ
జొన్న
సజ్జ
పప్పు ధాన్యాలు
వేరు శనగ
ప్రత్తి
చెఱకు
పసుపు
పుగాకు
మొత్తం రాష్ట్రంలో నీటివనరులున్న భూమి 33,500చ.కి.మీ.
బ్యాంకింగ్, సినిమాలు
భారతదేశానికి ఆర్థిక రాజధాని, సినిమా రాజధాని ముంబాయి నగరమేనని అంటారు.
దాదాపు అన్ని పెద్ద బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు, బీమా సంస్థలు, వాణిజ్య సంస్థల ప్రధాన కార్యాలయాలు ముంబాయ నగరంలో ఉన్నాయి. ముంబాయి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ దేశంలో షేర్ మార్కెట్ లావాదేవీల కేంద్రం. ఇది ఆసియాలో అత్యంత పురాతనమైనది.
ముంబాయిలో సినిమా పరిశ్రమను బాలీవుడ్ అని చమత్కరిస్తుంటారు. (అమెరికాలోని హాలీవుడ్ను పురస్కరించికొని). హిందీ సినిమాలకు, టెలివిజన్ పరిశ్రమకు ఇది ప్రధాన కేంద్రం.
ఇటీవల ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ పరిశ్రమ ఊపందుకొంటున్నది. పూణే, నాగపూర్, ముంబాయి, నాసిక్ లలో సాఫ్ట్‌వేర్ పార్కులు నెలకొలుపబడ్డాయి.
బొగ్గు ఆధారంగా ఉత్పత్తి చేసే విద్యుత్తు (దేశంలో 13%), అణు విద్యుత్తు (దేశంలో 17%) - ఈ రెండింటిలోనూ మహారాష్ట్రదే దేశంలో అగ్రస్థానం.
ఇటీవల జత్రోపా వ్యవసాయం మహారాష్ట్రలో విస్తరిస్తున్నది.
[7]
రాలెగావ్ సిద్ధి అనే వూరు అహమ్మద్ నగర్ జిల్లాలో ఉంది. పర్యావరణ సంరక్షణ ఈ వూరు ఒక ఆదర్శప్రాయంగా ఉంది.
[8]
పరిపాలన

మహారాష్ట్ర పాలనా వ్యవస్థ అన్ని రాష్ట్రాలవలెనే ఉంటుంది. రాజధాని ముంబాయి నగరం. ప్రధాన న్యాయ స్థానం బొంబాయి హైకోర్టు మహారాష్ట్రకు, గోవాకు, డామన్-డయ్యుకు కూడా హైకోర్టుగా వ్యవహరిస్తుంది.
శాసన సభ బడ్జెట్, వర్షాకాలపు సమావేశాలు ముంబాయిలోను, శీతాకాలపు సమావేశాలు నాగపూర్‌లోను జరుగుతాయి. నాగపూర్ నగరం రాష్ట్రానికి ద్వితీయ రాజధాని అని వ్యవహరిస్తారు.
మహారాష్ట్ర శాసనసభలో విధాన సభ (అసెంబ్లీ), విధాన పరిషత్ (కౌన్సిల్) అనే రెండు సభలున్నాయి. మహాహారాష్ట్రకు లోక్‌సభలో 48 స్థానాలు, రాజ్యసభలో 19 స్థానాలు ఉన్నాయి.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత మహారాష్ట్ర రాజకీయాలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రధానమైన పాత్రను చేజిక్కించుకొంటూ వచ్చింది. 1995వరకూ వారికి బలమైన ప్రత్యర్థులు లేరు. ఈ కాలంలో వై.బి.చవాన్ ప్రముఖ కాంగ్రెసు నాయకుడు. 1995లో బాల్ థాకరే అధ్వర్యంలోని శివసేన, భారతీయ జనతా పార్టీల సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. ఆ తరువాత శరద్ పవార్ ప్రారంభించిన నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ మరొక ప్రధాన రాజకీయ శక్తిగా అవతరించింది. 2004 ఎన్నికలలో నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ల సంకీర్ణ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చింది.
జనవిస్తరణ - గణాంకాలు

మహారాష్ట్ర స్థానికులను మహారాష్ట్రియన్ అంటారు. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మహారాష్ట్ర జనాభా 96,752,247. ఇందులో మరాఠీ మాతృభాషగా ఉన్నవారు 62,481,681. రాష్ట్రం జనసాంద్రత చ.కి.మీ.కు 322.5. రాష్ట్రజనాభాలో పురుషులు 5.03 కోట్లు, స్త్రీలు 4.64 కోట్లు. ఆడ, మగ నిష్పత్తి 922/1000. పట్టణ జనాభా 42.4 %. అక్షరాస్యులు 77.27%. స్రీలలో అక్షరాస్యత 67.5%, పురుషులలో 86.2%. 1991-2001 మధ్య జనాభా వృద్ధిరేటు 22.57%.
అధికార భాష మరాఠీ. పెద్ద నగరమైన ముంబాయిలో మరాఠీతో బాటు హిందీ, గుజరాతీ, ఇంగ్లీషు భాషలు విస్తారంగా మాట్లాడుతారు. రాష్ట్ర వాయువ్యప్రాంతంలో అహిరాణి అనే మాండలికం కొద్దిమంది మాట్లాడుతారు. దక్షిణ కొంకణ ప్రాంతంలో మాల్వాణి అని పిలువబడే కొంకణి భాషమాండలికం మాట్లాడుతారు. దీనిని మరాఠీ భాష మాండలికం అనికూడా అనవచ్చు. దక్కన్ అంతర్భాగంలో దేశ భాషి అనబడే మరాఠీ మాండలికం మాట్లాడుతారు. విదర్భ ప్రాంతంలో వర్హాదిఅనబడే మరాఠీ మాండలికం మాట్లాడుతారు.
మతపరంగా హిందువులు 80.2%, ముస్లిములు10.6%, బౌద్ధులు 6%, జైనులు 1.3%, క్రైస్తవులు 1% ఉన్నారు. భారతదేశంలో అత్యధిక జైన, జోరాస్ట్రియన్ (పార్సీ), యూదు జనాభా మహారాష్ట్రలోనే ఉన్నారు.
విభాగాలు, జిల్లాలు

మహారాష్ట్రలోని 35 జిల్లాలని 6 విభాగాలు (డివిజన్లు)గా విభజిస్తారు.
ఔరంగాబాదు విభాగం
అమరావతి విభాగం
కొంకణ విభాగం
నాగపూర్ విభాగం
నాసిక్ విభాగం
పూణె విభాగం
భౌగోళికంగానూ, చారిత్రికంగానూ, రాజకీయ భావాలను బట్టీ మహారాష్ట్రలో 5 ముఖ్యప్రాంతాలను గుర్తింపవచ్చును.
విదర్భ లేదా బేరార్ - నాగపూర్, అమరావతి విభాగఅలు కలిపి
మరాఠ్వాడా- ఔరంగాబాదు విభాగం, ఖాందేశ్, ఉత్తర మహారాష్ట్ర (నాసిక్)
దేశ్ లేదా పశ్చిమ మహారాష్ట్ర - పూణే విభాగం
కొంకణ ప్రాంతం

భారతదేశ జిల్లాల జాబితా/మహారాష్ట్ర
రవాణా వ్యవస్థ

మహారాష్ట్రలో అధికభాగంలో భారతీయ రైల్వే వారి రవాణా సదుపాయం విస్తరించి ఉంది. రైలు ప్రయాణం బాగా సామాన్యం. ముంబాయి కేంద్రంగా సెంట్రల్ రైల్వే ఎక్కువ భాగంలో ఉండగా, దక్షిణతీర ప్రాంతంలో కొకంణ్ రైల్వే ఉంది. మహారాష్ట్ర స్టేట్ రోడ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ (MSRTC) వారి బస్సు రవాణా దాదాపు అన్ని పట్టణాలకు, గ్రామాలకు విస్తరించి ఉంది. ఇంకా ప్రైవేటు రవాణా వ్యవస్థ కూడా దూరప్రయాణాలకు వాడుతుంటారు.
ముంబాయిలో పెద్ద అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఉంది. పూణే, నాగపూర్‌ల‌లో కూడా చిన్న అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలున్నాయి.
రత్నగిరి, కొల్హాపూర్, నాశిక్‌లలో విమానాశ్రయాలున్నాయి. ఫెర్రీ సర్వీసులు తీర ప్రాంత పట్టణాల మధ్య ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని కలుగజేస్తున్నాయి. ఇటీవల అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో, టోల్‌గేటు ద్వారా అనుమతి లభించే పూణె-బొంబాయి ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేను నిర్మించారు.
ముంబాయి నగరంలో మూడు నౌకాశ్రయాలు ఉన్నాయి - ముంబాయి, నవసేన, రత్నగిరి.
సంస్కృతి
మహారాష్ట్ర సంస్కృతి అన్ని మతాల, వర్గాల జీవనశైలికి కలయికగా రూపు దిద్దుకొంది. అత్యధిక సంఖ్యాక జనులు హిందువులైనందున మహారాష్ట్ర సంస్కృతిలో ఆ ప్రభావం కనిపిస్తుంది.
మహారాష్ట్రలో చాలా పురాతనమైన మందిరాలున్నాయి. ఇక్కడి మందిరాలలో ఉత్తర, దక్షిణ భారతాల నిర్మాణశైలుల కలయిక ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇంకా హిందూ, బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాల మేళవింపు మందిరాల్లోనూ, ఆచారాల్లోనూ చూడవచ్చును. మహారాష్ట్రలోని మందిరాలలో పండరిపూర్‌లోని విఠలుని ఆలయం బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అజంతా చిత్రాలు,ఎల్లోరాశిల్పాలు, ఔరంగాబాదు మసీదు ప్రసిద్ధ పర్యాటక స్థలాలు. ఇంకా రాయగఢ్, ప్రతాప్‌గఢ్, సింధుదుర్గ్ వంటి కోటలు కూడా చూడదగినవి.
గోంధల్, లవని, భరుద్, పొవడా వంటివి మహారాష్ట్ర జానపదసంగీత విధానాలు.
ధ్యానేశ్వరుడు రచించిన "భావార్ధ దీపిక" (ధ్యానేశ్వరి) మరాఠీ సాహిత్యంలో మొదటి రచనలలో ఒకటి. ధ్యానేశ్వరుడు, తుకారామ్, నామదేవ్ వంటి భక్తుల భజన, భక్తి గీతాలు జనప్రియమైనవి. ఆధునిక మరాఠీ రచయితలలో కొఒందరు ప్రముఖులు - పి.యల్.దేశ్‌పాండే, కుససుమగ్‌రాజ్, ప్రహ్లాద్ కేశవ్ ఆత్రే, వ్యాకంతేష్ మద్‌గుల్కర్.
నాటక రంగం, సినిమా పరిశ్రమ, టెలివిజన్ పరిశ్రమ - మూడూ బొంబాయి నగరంలో కేంద్రీకృతమైనాయి. నటీనటులు, సాంకేతికనిపుణులు, కళాకారులు ఈ మూడు రంగాలలో ఒకదానినుండి మరొకదానికి మారడం సర్వసాధారణం.
మహారాష్ట్ర వినోదరంగంలో కొందరు ప్రముఖులు:
దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే - భారత సినిమా పరిశ్రమకు పితామహుడు
పి.యల్.దేశ్‌పాండే - రచయిత, దర్శకుడు, నటుడు
అశోక్ సరఫ్ - నటుడు
లక్ష్మీకాంత్ బెర్దే - నటుడు
సచిన్ పిలగావ్‌కర్ - నటుడు, నిర్మాత
మహేష్ కొథారె - నటుడు, నిర్మాత
వి.శాంతారామ్ - నటుఉ, దర్శకుడు, నిర్మాత
కొల్హాట్కర్ - నాటక రచయిత
దేవల్ - నాటక రచయిత
గడ్‌కారి - నాటక రచయిత
కిర్లోస్కర్ - నాటక రచయిత
బాల గంధర్వ - రంగస్థల నటుడు
కేశవరావు భోన్సలే - రంగస్థల నటుడు
భావురావ్ కొల్హాట్కర్ - రంగస్థల నటుడు
దీనానాధ్ మంగేష్కర్ - రంగస్థల నటుడు
లతా మంగేష్కర్ - ప్రముఖ నేపథ్యగాయని
మహారాష్ట్ర వంటకాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. కొకణతీరంలో వరిఅన్నం, చేపలు ప్రధాన ఆహారపదార్ధాలు. తూర్పు మహారాష్ట్రలో గోధుమ,జొన్న, సజ్జలతో చేసిన పదార్ధాలు ఎక్కువ తింటారు. పప్పులు, ఉల్లి, టొమాటో, బంగాళదుంప, అల్లం, వెల్లుల్లి వంటివి అన్నిచోట్లా వాడుతారు. కోడి, మేక మాంసాల వాడకం కూడా బాగా ఎక్కువ.
సాంప్రదాయికంగా ఆడువారు 9 అడుగుల చీర ధరిస్తారు. మగవారు ధోతీ, పైజమా ధరిస్తారు. ఇప్పుడు ఆడువారికి సల్వార్-కమీజ్, మగవారికి ప్యాంటు-షర్టు సాధారణ దుస్తులు, ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాలలో.
భారతదేశమంతటిలాగానే క్రికెట్ అత్యంత జనప్రియమైన ఆట.
గ్రామీణ ఆటలలో కబడ్డి, విట్టి-దండు, గిల్లి-దండా, పకడా-పకడీ ఆటలు సామాన్యం.
మహారాష్ట్రలో ముఖ్యమైన పండుగలు: గుడి-పాడ్వా, దీపావళి, రంగపంచమి, గోకులాష్టమి, వినాయక చవితి (గణేషోత్సవం) - గణేషోత్సవం పెద్ద ఎత్తున జరుపుతారు. ఈ ఊరేగింపులు దేశంలో అన్ని ప్రాంతాలకూ విస్తరించాయి. ఆషాఢమాసంలో పండరీపూర్‌కు వందలాది కిలోమీటర్లు పాదయాత్రలు చేయడం ఒక సంప్రదాయం.
మూలాలు

ఇవికూడా చూడండి
బయటి లింకులు

 – A directory of websites of the Government of Maharashtra

 – An overview of the state.

 – Photos from several places in Maharashtra.
 – A bilingual directory of Marathi and Maharashtra related resources.

వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్రములు మరియు ప్రాంతములు
వర్గం:మహారాష్ట్ర

మహారాష్ట్ర లో ఉన్న అతిపెద్ద నగరం ఏది?


కలవగుంట, చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

గ్రామ జనాభా
జనాభా (2001) - మొత్తం 	1,374 - పురుషుల సంఖ్య 	690 - స్త్రీల సంఖ్య 	684 - గృహాల సంఖ్య 	348
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1,525 - పురుషుల సంఖ్య 	774 - స్త్రీల సంఖ్య 	751 - గృహాల సంఖ్య 	399
భౌగోళిక ప్రాంతం వద్ద మరియు జనాభా
కలవగుంట అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన శ్రీకాళహస్తి మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 399 ఇళ్లతో మొత్తం 1525 జనాభాతో 3315 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన శ్రీకాళహస్తి  కి  19 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 774, ఆడవారి సంఖ్య 751గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 270 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 355. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595820[1].[2]
అక్షరాస్యత
మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 728 (47.74%)
అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 422 (54.52%)
అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 306 (40.75%)
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామములో   4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు,  1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి.సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (వేలంపాడు లో, ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నది. సమీప బాలబడి , సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల,  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల లో)  (వెంకటగిరి లో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (శ్రీకాళహస్తిలో, సమీప వైద్య కళాశాల , సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప పాలీటెక్నిక్  తిరుపతి, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల , సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (కాపుగున్నేరి లో) ,  ఈ  గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో  1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం  ఉన్నది.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప ఆసుపత్రి, సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి,  సమీప సంచార వైద్య శాల, సమీప పశు వైద్యశాల, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 అవుట్-పేషెంట్ వైద్య సౌకర్యంలు   ఉన్నాయి. గ్రామంలో 1 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడు  1 సంప్రదాయ వైద్యుడు, నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
త్రాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో   లేదు. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో    మూసిన డ్రైనేజీ     వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్య  పథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
కమ్యూనికేషన్ మరియు రవాణా సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో   టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం,  మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు,   ఆటో సౌకర్యం,    ఉన్నాయి. సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం,  సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం,  సమీప రైల్వే స్టేషన్, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప టాక్సీ సౌకర్యం, సమీప ట్రాక్టరు  ఈ  గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.
సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.  సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మార్కెట్ మరియు బ్యాంకింగ్
ఈ గ్రామములో  స్వయం సహాయక బృందం,   పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు, సమీప ఏటియం,  సమీప సహకార బ్యాంకు,  సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, సమీప వారం వారీ సంత, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఈ  గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామములో  అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం),    ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం),  ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త),  వార్తాపత్రిక సరఫరా,    అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం  ఉన్నాయి.
సమీప ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం),  సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, సమీప గ్రంథాలయం, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్,సమీప ఆటల మైదానం, ఈ  గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామములో విద్యుత్తు ఉన్నది.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
అడవి: 656.8
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 1115.1
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 240.1
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 11.01
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 48.56
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 36.41
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 13.35
బంజరు భూమి: 1110.3
నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 83.37
నీటి సౌకర్యం లేని భూ క్షేత్రం: 1123.65
నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూ క్షేత్రం: 83.37
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలో వ్యవసాయానికి నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 23.07  చెరువులు: 60.3
తయారీ
ఈ గ్రామం  ఈ కింది వస్తువులను ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో):
వరి,  వేరుశనగ
వర్గం:చిత్తూరు వర్గం:శ్రీకాళహస్తి మండలంగ్రామాలు) వర్గం:జిల్లా గ్రామాలు)

మూలాలు

కలవగుంట గ్రామం సముద్రమట్టం నుండి ఎంత ఎత్తులో ఉంది ?


తారకాసురుడు లేదా తారకాసురా (సంస్కృతం: तारकासुर) లేదా తారకా (సంస్కృతం: तारक) ఒక శక్తివంతమైన అసురుడు మరియు హిందూ మతము విశ్వాసంలో వజ్రానకుడు కుమారుడు.  స్వర్గం కూలిపోయే చివరి అంచున ఉన్నంత వరకు తారకాసురుడు పదే పదే దేవుళ్ళను ఓడించాడు.  అయినప్పటికీ ఇతను పూర్తిగా ఒక యోగి, వివాహం యొక్క ఆలోచనలు నుండి పూర్తిగా దూరంగా ఉండి, తన యొక్క తీవ్రమైన తపస్సులకు, ఒక తెలివైన వరం కలిగి ఉన్నాడు.  తారకాసురుడు శివుడి కుమారుడు చేతిలో మాత్రమే పూర్తిగా ఓడిపోతాడు.    చివరికి, కామదేవుడు, అనగా ప్రేమ యొక్క దేవుడు, ముందుగానే శివుడు దగ్గరకు పంపబడ్డాడు మరియు శివుని చుట్టూ ఒక అసాధారణ వసంత ఋతువును సృష్టించాడు మరియు తన యొక్క మన్మథ బాణితో శివుని ధ్యానాన్ని భగ్నం చేశాడు.  ఆ మేల్కొలుపునకు, శివుడి యొక్క మండుతున్న చూపులు కామదేవుడును బూడిదగా కాల్చివేసింది మరియు ప్రేమలో లేని ప్రేమ ఆత్మ విశ్వం అంతటా విస్తరించింది.  అయినప్పటికీ,  శివ యొక్క మొదటి భార్య అయిన సతి యొక్క అవతారం ఆవాహమైన అయిన పార్వతి మరియు ఆదిశక్తి యొక్క అవతారం ఒకేసారి శివుని అర్ధనారీశ్వర రూపంలో భాగమైనదిగా ఉంది.  చివరికి వారికి కుమారుడు కార్తికేయ జన్మించాడు.  రాక్షసులు అయిన తారకాసురుడు మరియు అతని సోదరులు సింహాముఖుడు మరియు సూరపద్మనుడు లను కార్తికేయుడు చంపాడు.  చివరికి పార్వతి మరియు కార్తికేయకు వీరు పర్వతాలుగా మారారు.
సాహిత్య సూచనలు
కాళిదాసు విరచితమైన  (క్రీ.శ. 4 వ శతాబ్దం ఎడి) ఈ పురాణ కథ కుమారసంభవము (చిన్న కార్తికేయ పుట్టినది) ద్వారా ఆధారంగా ఉంది.  [1] విశ్వంలో స్నానం చేయబడిన ప్రేమ ప్రేరణ యొక్క ఇతివృత్తం వైష్ణవులు (16 వ శతాబ్దం నాటికి) ఇది వాసుదేవలో పునర్జన్మ అని నమ్మేవారు.  ఇది రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచించిన కవి మదన్‌బాసెర్ పార్ ( (মদনভস্মের পর)) తో కూడిన థీమ్.[2]
మూలాలు

వర్గం:హిందూ మతము
వర్గం:రాక్షసులు

తారకాసురుడు యొక్క తండ్రి పేరేంటి?