నందివాడ కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన గుడివాడ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 739 ఇళ్లతో, 2450 జనాభాతో 1176 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1221, ఆడవారి సంఖ్య 1229. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 704 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589289[1].పిన్ కోడ్: 521321 , ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08674.
గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తు [2]
సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, హనుమాన్ జంక్షన్, పెడన, ఏలూరు
సమీప మండలాలు
గుడివాడ, పెదపారుపూడి, ఉంగుటూరు, బాపులపాడు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నందివాడలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
వెంట్రప్రగడ, గుడివాడ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: 43 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల జనార్ధనపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గుడివాడలోనూ, హయగ్రీవ జూనియర్ కాలేజి, రుద్రపాక, శాఖా గ్రంథాలయం కూడా ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గుడివాడలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
శ్రీ వేములపల్లి నాగయ్య జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఈ పాఠశాలలో 1991-2-92 లో 10వ తరగతి చదివిన విద్యార్థులు 2016,మే-8వతేదీ ఆదివారంనాడు, రెండున్నర దశాబ్దాల తరువాత, కుటుంబాలతో సహా, ఈ పాఠశాల ఆవరణలో కలుసుకొని తమ పూర్వ స్మృతులను కలబోసుకున్నారు. [4]
గ్రామములోని మౌలిక సదుపాయాలు
వంట గ్యాస్ సౌకర్యం
భారత గ్యాస్:- నందివాడ గ్రామములో బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా సమీపంలో, వి.కె. రహదారి ప్రక్కన, ఈ కంపెనీ కార్యాలయం నెలకొల్పినారు. ఈ కంపెనీ గోడౌనుని గుడివాడ మండలంలోని బిళ్ళపాడు గ్రామంలో ఉంది. [2]
బ్యాంకులు
బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా:- గ్రామములోని ఈ బ్యాంకు శాఖ 33వ వార్షికోత్సవం, 2015,సెప్టెంబరు-21వ తేదీనాడు నిర్వహించారు. [3]
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ ఆనందీశ్వరస్వామివారి ఆలయం
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం
ఈ గ్రామానికి చెందిన కీ.శే. అర్జున్ రెడ్డి, ఈ మఠానికి 1.5 ఎకరాల భూమిని విరాళంగా అందజేసి, ఆయన జీవితపర్యంతం, ఈ మఠంలో స్వామివారి ఆరాధన మహోత్సవాలను నిర్వహించారు. ఆయన తదనంతరం, మాజీ సర్పంచి శ్రీ దేశిరెడ్డి రామమోహనరెడ్డి మరియు శ్రీ రామకోటిరెడ్డి సోదరులు ఆ పవిత్ర కార్యాన్ని తమ భుజస్కందాలపై వేసుక్కొని ప్రతి సంవత్సరం ఆరాధనోత్సవాలను నిర్వహించుచున్నారు. [5]
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
మండలంలోని గ్రామాలు

జనాభా
జనాభా (2011) - మొత్తం 	36,924 - పురుషులు 	18,491 - స్త్రీలు 	18,433

జనాభా (2001) - మొత్తం 	40,989 - పురుషులు 	20,577 - స్త్రీలు 	20,412

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:[3]

భూమి వినియోగం
నందివాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 161 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 3 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1010 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 3 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1010 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నందివాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 1010 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
నందివాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, పెసలు,కాయగూరలు
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జూన్-14; 26వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,సెప్టెంబరు-22; 26వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2016,మే-9; 1వపేజీ.
[5] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2016,మే-17; 2వపేజీ.

2012నాటికి నందివాడ మండల జనాభా ఎంత?


సొవ్వ, విశాఖపట్నం జిల్లా, డుంబ్రిగుడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన డుంబ్రిగూడ నుండి 30 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 103 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 106 ఇళ్లతో, 402 జనాభాతో 371 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 197, ఆడవారి సంఖ్య 205. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 400. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583864[2].పిన్ కోడ్: 531151.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి అరకులోయలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గసాబులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కిల్లగూడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల అరకులోయలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సొవ్వలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
సొవ్వలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 7 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 363 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 363 హెక్టార్లు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	402 - పురుషుల సంఖ్య 	197 - స్త్రీల సంఖ్య 	205 - గృహాల సంఖ్య 	106

మూలాలు

సొవ్వ ఎస్.టి.డి కోడ్ ఎంత?


లైదాం శ్రీకాకుళం జిల్లా, పొందూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పొందూరు నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 21 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 380 ఇళ్లతో, 1456 జనాభాతో 199 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 743, ఆడవారి సంఖ్య 713. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 194 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581561[1].పిన్ కోడ్: 532168.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది.
బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పొందూరులో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పొందూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చిలకపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల ఎచ్చెర్లలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
లైడాంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 30 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 10 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 153 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 99 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 55 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
లైడాంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చెరువులు: 55 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
లైడాంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, చెరకు

జనాభా (2001)

మూలాలు

లైదాం గ్రామంలో ప్రధాన పంట ఏంటి?


చినకోటిపల్లి, శ్రీకాకుళం జిల్లా, పాలకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

గణాంకాలు

జనాభా (2011) - మొత్తం 	91 - పురుషుల సంఖ్య 	49 - స్త్రీల సంఖ్య 	42 - గృహాల సంఖ్య 	27

మూలాలు

చినకోటిపల్లి

చినమంగళాపురం గ్రామ పిన్ కోడ్ ఎంత ?


కుంచవరం, గుంటూరు జిల్లా, కొల్లిపర మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన కొల్లిపర నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తెనాలి నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 158 ఇళ్లతో, 534 జనాభాతో 144 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 287, ఆడవారి సంఖ్య 247. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 102 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 19. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590276[1].పిన్ కోడ్: 522306. యస్.టి.డీ కోడ్= 08644.
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.[2]
గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్ళూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
సమీప గ్రామాలు
సమీప మండలాలు
ఉత్తరాన తోట్లవల్లూరు మండలం
దక్షణాన వేమూరు మండలం
పశ్చిమాన తెనాలి మండలం
తూర్పున పమిడిముక్కల మండలం
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
బాలబడి కొల్లిపరలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల అత్తలూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల అత్తలూరుUలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కొల్లిపరలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చింతలపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల చింతలపూడిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొల్లిపరలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కుంచవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కుంచవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కుంచవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 6 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 14 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 124 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 124 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కుంచవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 124 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
కుంచవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న
దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ సదాశివరామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం
జనాభా   370
పురుషుల సంఖ్య 191
మహిళలు  179
నివాసగృహాలు 94
విస్తీర్ణం 144 హెక్టారులు
ప్రాంతీయ భాష తెలుగు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	534 -  పురుషుల సంఖ్య 	287 -  స్త్రీల సంఖ్య 	247 - గృహాల సంఖ్య 	158.
 గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి.

మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు

2011 కుంచవరం గ్రామ సర్పంచ్ ఎవరు?


18వ శతాబ్దానికి చెందిన నూజివీడు జమీందారు అయిన నరసింహ అప్పారావు ( -1789) బ్రిటీష్ వారి ఈస్టిండియా కంపెనీ పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసిన వ్యక్తి.[1] ఒక బాకీ విషయమై తనకు జరిగిన అన్యాయాన్ని సహించలేక ఆయన పలుమార్లు తిరుగుబాటు చేశారు.
బాల్యం
జమీందారీ తొలినాళ్ళు
1771లో నూజివీటి జమీందారైన నరసింహ అప్పారావు చాలా ఖర్చుమనిషిగా పేరొందారు. ఆ కారణంగా చెన్నపట్నంలోని ఈస్టిండియా కంపెనీ ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన పేష్కసు (కప్పం) కూడా సరిగ్గా చెల్లించలేక ఇబ్బందుల్లో పడ్డారు. 1773లో జమీందారీని వశపరుచుకోవడానికి ఒక సైనిక దళాన్ని పంపారు. అప్పుడు ఆయన అధిక వడ్డీ రేట్లకు బందరులోని కొందరు కంపెనీ దొరల వద్దనే కొంతసొమ్ము బదులు తీసుకుని బకాయి కట్టేశారు. 1775లో బందరులో కంపెనీవారి పరిపాలనాసంఘాధ్యక్షునిగా ఉన్న వైట్‌హిల్‌కు, హాడ్జెస్ కీ, మరికొందరు కంపెనీ ఉద్యోగస్తులకు నరసింహ అప్పారావు బాకీ ఉన్నారని తగాదా పెరిగి మూడు సంవత్సరాలు గడిచినా వ్యవహారం ముందుకుసాగలేదు. నరసింహ అప్పారావు వారికి పడ్డబాకీని కొంత చెల్లించాననీ, అసలు తీసుకున్న బాకీ కన్న వారు చెప్తున్నది చాలా ఎక్కువగా ఉందని ఆగ్రహం చెందారు. నరసింహ అప్పారావు ఈ వ్యవహారం తేల్చుకునేందుకు మద్రాసు వెళ్ళినా అక్కడ వైట్ హిల్ కి ఉన్న పలుకుబడి వల్ల ఆయన మాట ఎవరూ వినిపించుకోలేదు.[2]
తిరుగుబాటు ప్రయత్నం
కంపెనీ పరిపాలన, న్యాయం వంటివాటిపై పూర్తగా విశ్వాసం కోల్పోయిన అప్పారావు తిరిగుబాటు చేసే ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టారు. దాంతో కంపెనీ వారు మేజర్ కాసాను నూజివీడు పంపి జమీందారును బందరు తీసుకువచ్చి అరెస్టు చేశారు. ఆయనను నిర్బంధించిన కారాగారాధికారి హాడ్జెసే కావడంతో ముందుగా ప్రస్తావించుకున్న దొరలందరికీ అప్పారావు, వారు చెప్పేంత ధనం ఇవ్వాల్సిందిగా బాకీ పత్రం నరసింహ అప్పారావుతో వ్రాయించుకున్నారు. అప్పటికే వైట్ హిల్ చేసిన అక్రమాలపై వచ్చిన ఆరోపణలు నిజమని తేలడంతో 1781లో ఆయనను సస్పెండ్ చేశారు. ఈ అవకాశం తీసుకుని అప్పారావు తనకు జరిగిన అన్యాయాన్ని మద్రాసు పరిపాలక సంఘ తాత్కాలిక ముఖ్యాధికారి శాడ్లియర్‌కు అర్జీ పెట్టుకున్నారు. ఆయన దానిని కంపినీ డైరెక్టర్ల కోర్టుకు పంపారు. ఆపైన గవర్నరైన మెకార్‌ట్నీ న్యాయబుద్ధితో నూజివీడు సంస్థాన విషయాన్ని పరిశీలించి కచ్చితంగా వైట్ హిల్ చేసిన అక్రమాల్లో ఇది ఒకటి కావచ్చునని భావించారు. కానీ ఈలోగా కంపెనీ వారు అర్జీపై న్యాయం చేస్తారన్న నమ్మకం కోల్పోయిన నరసింహ అప్పారావు 1783లో కొంత సైన్యాన్ని సమకూర్చుకుని కోటలో ఉండి తిరుగుబాటు చేశారు.[2]
తిరుగుబాటు
ఆయనపై కంపెనీ సైన్యాన్ని పంపగా నిజాం రాజ్య సరిహద్దు దాటి వెళ్ళిపోయి నూజివీడుపై తనకున్న సైన్యంతో దండయాత్రలు చేస్తూపోయారు. ఆయనను పట్టుకునేందుకు నిజాం ప్రభుత్వంతో కంపెనీ ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు జరుపుతూండగా తిరుగుబాటును క్షమిస్తే బాకీ చెల్లించేట్టు ఒప్పందం చేసుకుని జమీందారీ తిరిగిపొందారు. మొదటి కిస్తీ కట్టి రెండవది కట్టలేక మళ్ళీ మారువేషంతో పారిపోయారు. కంపినీ వారు నరసింహ అప్పారావుకు జమీందారీ తీసివేశామని ఆయన కుమారుడు వెంకట నరసింహ అప్పారావును జమీందారును చేశామని 1784లో ప్రకటించారు. నరసింహ అప్పారావు భద్రాచలం అడవుల్లో అనుచరులను చేర్చుకుని ఉంటూ సైన్యంతో వచ్చి గ్రామాలు కొల్లగొడుతూ, గృహదహనాలూ, ఖజానా లూటీలు చేస్తూండడంతో చివరకు కంపెనీవారు ఈ పోరు పడలేక నరసింహ అప్పారావు కొడుకుతో నూజివీటిలో ఉండేందుకు అంగీకరించారు.[2]
లొంగుబాటు, తుది దశ
కుమారుని అసమర్థత వల్ల తండ్రి పరోక్షంగా రాజ్యంలో అధికారం నిలుపుకని, పలుకుబడి నెరపుతూండడంతో నరసింహ అప్పారావును బందరు రప్పించి అక్కడ ఖైదు చేశారు. ఆయనతోపాటుగా వచ్చిన పరివారం కొత్త జమీందారుకు లొంగకు చిన్న రాణీ కుమారుణ్ణి రాజ్యానికి తీసుకురావాలని అల్లర్లు, దౌర్జన్యాలు చేసేవారు. ఒక ప్రభుత్వాధికారి లంచం వ్యవహారంలో జరుగుతున్న కేసులో సాక్ష్యమిచ్చేందుకు మద్రాసు తీసుకురాగా వృద్ధులైన నరసింహ అప్పారావు అక్కడే కొద్ది రోజుల్లో మరణించారు.[2]
మరణానంతరం
నరసింహ అప్పారావు కాలంలోనే తన ఇద్దరు భార్యల కుమారుల్లో అధికారం విషయమై తలయెత్తిన వివాదం చివరకు బ్రిటీష్ పరిపాలకు తీర్చారు. కంపెనీ వారు భూస్వామ్యపు హక్కులను నిర్ణయించి పర్మినెంట్ సెటిల్మెంట్ చేయతలపెట్టినప్పుడు నూజివీడు జమీందారీలో పెద్ద భార్య కుమారునికీ, చిన్న భార్య కుమారులకు నడుమనున్న తగాదాలు పరిష్కరించారు. దానిలో భాగంగా వెంకట నరసింహారావుకు నిడదవోలు పరగణాలు, రామచంద్ర అప్పారావుకు వుయ్యూరు పరగణాలు ఇచ్చారు. తమకు జమీందారీ నుంచి రావలసిన పేష్కషు బకాయిని వదులుకొన్నారు. జమీందారీని ఆ పరిష్కారంపై 1803లో వారికి వశపరిచారు. అప్పటికి మూడుసార్లు తలయెత్తి న్యాయాధికారులు, పరిపాలనాధికారులు తన అధీనంలోని బందీతో హడ్జెస్ బాకీ పత్రం రాయించుకోవడం సరికాదని తేల్చిన బాకీ వ్యవహారం ఈ సెటిల్మెంటు సమయంలో ప్రస్తావనకే రాలేదు. నూజివీడు జమీందారులకు కొత్త పట్టా యిచ్చిన 30 సంవత్సరాల తర్వాత బాకీ వ్యవహారం మరోమారు తలెత్తింది. ఇంగ్లాండులో పలుకుబడి ఉన్న కొందరు దొరలు ఈ బాకీ రాబట్టుకుని అక్రమంగా తమలో తాము పంచుకుని లాభిద్దామని ఈ ప్రయత్నం ప్రారంభించారు. బాకీ వ్యవహారం అన్ని విధంగానూ అబద్ధమని కంపెనీ వారు వాదించినా ప్రతికక్షులు బలవంతులు కావడంతో ఇంగ్లాండు పార్లమెంటులోని ప్రభువుల సభలో చర్చకు వచ్చింది. వారికీ ఈ బాకీ అక్రమమని తెలుస్తూ ఉన్నా పలుకుబడి, బలం కలిగిన తెల్లదొరలతో మొహమాటం వల్ల ఈ బాకీ తీర్చాల్సిందేనని 1832లో నూజివీటి జమీందార్లకు తేల్చారు. చివరకు వారు ఈ అక్రమ రుణశేషం నుంచి తప్పించుకోలేకపోయారు.[2]
మూలాలు

వర్గం:మహారాజులు

మేకా నరసింహ అప్పారావు

నరసింహ అప్పారావు ఎక్కడ జన్మించాడు?


వైకుంఠం అనగా విష్ణుమూర్తి నివసించే స్వర్గలొకము.
వైకుంఠ ఏకాదశి - విష్ణువుకు పవిత్రమైన రోజు.
వైకుంఠ ద్వారం - వైకుంఠ ఏకాదశి రోజు మాత్రమే విష్ణు దేవాలయాలలో తెరిచే ఉత్తర ద్వారం.
వైకుంఠపాళీ - ప్రాచీనమైన ఒక ఆట.
వైకుంఠపురం - గ్రామాల అయోమయ నివృత్తి పేజీ.
వైకుంఠ లక్ష్మీపురం

తోట వైకుంఠం ఎప్పుడు జన్మించాడు?


డా.యస్.టి జ్ఞానానందకవి (జూలై 16, 1922 - జనవరి 6, 2011) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
జ్ఞానానందకవి 1922జూలై 16వ తేదీన విజయనగరం జిల్లా బలిజిపేట మండలం పెదపెంకి గ్రామంలో సురగాలి ఎలయ్య, పాపమ్మ దంపతులకు జన్మించారు[1].వీరికి చిన్నతనంలో వీరి మేనమామ గుంట యోహాను ప్రేరణ కలిగించారు. వీరు తమ తొమ్మిదవ యేటనే కవితలు చెప్పడం ఆరంభించారు. భీమునిపట్నం, విజయనగరం, కాకినాడలలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. సుగుణ మణితో వివాహం జరుగగా ముగ్గురు కుమారులు, ఇరువురు కుమార్తెలు కలిగారు. వీరిలో ఒకబ్బాయి యుక్తవయస్సులోనే మరణించగా మిగిలిన వారు వివిధ హోదాలలో ఉన్నత స్థాయిలో జీవిస్తున్నారు. చివరిదశలో ఆయన దుర్భర దారిద్య్రాన్ని అనుభవించారు. వీరు సాహితీ సమాఖ్య, సాహిత్య కళాపీఠం అనే రెండు సంస్థలను స్థాపించారు. తెలుగులో ఏ పద్యాన్నైనా వర్ణించడంలో అభినవ శ్రీనాథుడనే కీర్తికి పాత్రమైన కవి పద్మశ్రీ డా॥ యస్.టి.జ్ఞానానందకవి.  కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ  వరకూ ఎదిగిన ఈయన 2011 జనవరి 6 తేదీన శాశ్వతంగా కన్నుమూశారు.
జ్ఞానానందకవి రచనలు
వసంతగానం (1947)
గాంధీ (1950)
దేశబంధు, పాంచజన్యము (1956)
ప్రభంజనం, పర్జన్యం (తొలి భాగము) (1959)
గోల్కొండ, క్రీస్తు చరిత్ర (1963)
విజయాభిషేకం (1966)
పర్జన్యం (రెండో భాగము) (1969)
అక్షరాభిషేకం (1971)
ఆమ్రపాలి (1972)
అక్షరాక్షతలు (1973)
అక్షరగుచ్చము (1975)
వెలుగుబాట (1976)
క్రీస్తు ప్రబంధం (1977)
క్రీస్తుప్రబంధం తొలిభాగము (1992)
నా జీవిత గాథ తొలిభాగం (1977)
అక్షరపూజ (1979)
హరిజనులు అంటరానివారా (1980)
పిల్లనగ్రోవి (1982)
రాజధాని (1987)
వంశధార (1989)
ది విజన్ ఇన్ ది వర్సస్ ఆఫ్ డాక్టర్ జ్ఞానందకవి (1990)
కూలీ నుండి కళాప్రపూర్ణ వరకు (1988)
ధర్మాగ్రహము (1998)
వివేకానందగానం (2004),
మనదేశం
రోజలుమారాలి (లఘునాటిక)
బాష్ప సందేశం
పిల్లనగ్రోవి
ఆహ్వానం
రెండంకితాలు
తరంగమాల
బిరుదులు, సత్కారాలు
విజయనగరం జిల్లాలో 1987 డిసెంబరు 7న కవితా విశారద
విజయవాడలో 1950 మే 20వ తేదీన కవికోకిల
కాకినాడలో 1961ఏప్రిల్ 24న కవిలోక విభూషణ
1968నవంబరు 10వ తేదీన విద్వత్‌కవిచూడామణి
1968నవంబరు 15వ తేదీన సాహితీవల్లభ
1974 జనవరి 27న మహాకవి
విశాఖ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 1974 ఆగస్టు 3వ తేదీన కళాప్రపూర్ణ
విజయవాడలో 1974 సెప్టెంబరు 29వ తేదీన అభినవ జాషువ
1974 నవంబరు 1న కాకినాడ పట్టణంలో కనకాభిషేకం
1975లో ఆమ్రపాలి కావ్యానికి ఉత్తమ కవిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం
1975లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు
బొబ్బిలి చిలుకలపల్లిలో 1975సెప్టెంబరు 28వ తేదీన సాహితీ కృషి వల
1979 అక్టోబరు 28న కవిసార్వభౌమ
రామచంద్రపురంలో 1982 సెప్టెంబరు 28వ తేదీన కవితాశ్రీనాధ
1982లో పద్యవిద్యాప్రభు
1991 ఫిబ్రవరి 7వ తేదీన బ్రహ్మీ విభూషణ
1996లో డి.లిట్
2001లో పద్మశ్రీ బిరుదులను స్వీకరించారు.
ప్రముఖుల ప్రశంసలు
జ్ఞానందకవి రచనలను శ్లాఘించిన వారిలో కవిసామ్రాట్ డాక్టర్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ, డాక్టర్ బెజవాడ గోపాల్‌లెడ్డి, ఆచార్యరంగ, డాక్టర్ సి నారాయణరెడ్డి, అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు పంతులు, డాక్టర్ దివాకర్ల వెంకటావధాని, ఆంధ్రసారస్వత రిషదధ్వక్షులు దేవులపల్లి రామానుజరావు, బ్రహ్మీభూషణ కాకకపర్తి కృష్ణశాస్త్రి, జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు, డాక్టర్ నందూరి రామకృష్ణమాచార్య, డాక్టర్ కొలకలూరి ఇనాక్, ఆర్‌ఎస్ సుదర్శనం, కవిరాజ మూర్తిలతో పాటు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు ప్రత్యేకంగా అభినందించిన వారిలో ఉన్నారు. భారత మాజీ రాష్ట్రపతి కెఆర్ నారాయణన్ నుండి జ్ఞానందకవి అత్యున్నతమైన పద్మశ్రీ అవార్డును స్వీకరించారు.
మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు

ఎస్. టి. జ్ఞానానంద కవి

జీనపాడు ఎస్.టి.డి కోడ్ ఎంత?


వక్కులూరు, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, మారేడుమిల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన మారేడుమిల్లి నుండి 21 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజమండ్రి నుండి 110 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 62 ఇళ్లతో, 224 జనాభాతో 62 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 113, ఆడవారి సంఖ్య 111. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 216. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586549, పిన్ కోడ్: 533295.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల మారేడుమిల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బొదులూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల బొదులూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల మారేడుమిల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల రాజమండ్రిలోను, పాలీటెక్నిక్ రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు రాజమండ్రిలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వక్కులూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 33 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 12 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 15 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 15 హెక్టార్లు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	224 - పురుషుల సంఖ్య 	113 - స్త్రీల సంఖ్య 	111 - గృహాల సంఖ్య 	62
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

వక్కులూరు గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న మండలం ఏది ?


ములకల్లంక, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].
ఇది మండల కేంద్రమైన సీతానగరం నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజమండ్రి నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 276 ఇళ్లతో, 782 జనాభాతో 1013 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 406, ఆడవారి సంఖ్య 376. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587220[2].పిన్ కోడ్: 533293.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి సీతానగరంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బొబ్బిల్లంకలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కింతుకూరు రంప లోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సీతానగరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజమండ్రిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ములకల్లంకలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ములకల్లంకలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ములకల్లంకలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 492 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 167 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 352 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 18 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 334 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ములకల్లంకలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 334 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
ములకల్లంకలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
ఇటుకలు
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	782 - పురుషుల సంఖ్య 	406 - స్త్రీల సంఖ్య 	376 - గృహాల సంఖ్య 	276
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 894.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 457, మహిళల సంఖ్య 437, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 228 ఉన్నాయి.
మూలాలు

ములకల్లంక గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


పాండవ వనవాసం 1965లో నిర్మించబడిన పౌరాణిక తెలుగు సినిమా. ఈ చిత్రరాజాన్ని మాధవీ ప్రొడక్షన్స్ అధినేత ఎ.ఎస్.ఆర్.ఆంజనేయులు, "పౌరాణిక బ్రహ్మ"గా ప్రసిద్ధిచెందిన కమలాకర కామేశ్వరరావు దర్శకులుగా తెరకెక్కించారు. మహాభారతం లోని పాండవులు మాయాజూదంలో ఓడి వనవాస కాలంలో జరిగిన విశేషాల్ని సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించారు.
పరిచయం
పౌరాణికాలు తెలుగువారి సొత్తు. అలాగే పౌరాణిక పాత్రలను సమర్ధవంతంగా పోషించగల నటులు మన దగ్గరే ఉండటం నిజంగా మనకు గర్వ కారణమే. ఎన్ టి ఆర్ వంటి మహా నటుడు తెలుగువాడు కావడం జాతి చేసుకున్న అదృష్టమైతే, అనితరసాధ్యమైన రీతిలో ఆయన పౌరాణికాలను పోషించి తెలుగువారి స్థాయిని పెంచారు. అందుకే పౌరాణిక చిత్రం అనగానే అందులో ఎన్ టి ఆర్ ఉన్నారా అని ప్రశ్నించేవారు సగటు ప్రేక్షకులు. తన నటనతో పౌరణిక పాత్రలకు అంత ప్రతిష్ట తీసుకొచ్చారు ఎన్ టి ఆర్. ఆయన నటించిన పాండవ వనవాసం చిత్రం పౌరాణికాలలో తలమానికం అని చెప్పవచ్చు. తెలుగువారు మాత్రమే ఇలాంటి పౌరాణికాలను గొప్పగా తీయగలరు అనే భావనను చూసిన ప్రతీసారీ కలిగించే ఆ చిత్ర విశేషాలు:-
మహా భారతంలోని అజ్ణాతవాస ఘట్టంతో నర్తనశాల చిత్రం రూపు దిద్దుకోగా (11-10-1963 విడుదల), వనవాస వృత్తాంతంతో (కొంత వరకూ సభా పర్వం కలిపి) పాండవ వనవాసం సినిమా తయారైంది. ఈ రెండు చిత్రాలకూ కమలాకర కామేశ్వర రావు గారు దర్శకులు కావడం గమనార్హం. ఆ సినిమాలో విజయుడిగా నటించిన ఎన్ టి ఆర్ ఇందులో భీమసేనుడిగా నటించారు. అంతకుముందు అనేక పౌరాఇక పాత్రలను పోషించిన ఎన్ టి ఆర్ ఈ సినిమాలో తన అభినయంతో భీముని పాత్రకు వన్నె  చేకూర్చి పాండవ వనవాసం చిత్రం తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలో నిలిచిపోవడానికి కారకులయ్యారు. అన్నమాట జవదాటని అనుంగు సోదరుడిగా నడకలో, చేతల్లో, మాటల్లో వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ అనితర సాధ్యమైన రీతిలో నటించారు ఎన్ టి ఆర్. ముఖ్యంగా మాయా జూద సన్నివేశం, ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం సన్నివేశాల్లో ఎన్ టి ఆర్ రౌద్ర రసాన్ని అభినయించిన తీరు అభినందనీయం.
ఈ చిత్రంలో ప్రధాన పాత్ర భీముడిదే. అంతకుముందు రాముడు భీముడు  (21-05-1964 విడుదల) చిత్రంలో ఒక అంతర్నాటకం లో భీముడి పాత్రలో కనిపించి ప్రేక్షకుల మెప్పు పొందారు. ఈ చిత్రంలో ఫుల్ లెంత్ గా అదే పాత్ర ధరించి తన ముచ్చటను తీర్చుకోగలిగారు. వీర, రౌద్ర, శృంగార రసాల సమ్మేళనంగా సీనియర్ సముద్రాల రూపకల్పన చేసిన భీమసేనుని పాత్రలో  ఎన్ టి ఆర్ చక్కగా ఒదిగి పోయారు. ఆయన శరీర విగ్రహం ఈ పాత్రకి బాగా నప్పింది. హావ భావ ప్రకటన విషయంలో రంగస్థల నటనను ఒజ్జ బంతిగా గ్రహిస్తూ, కొంత మేరకి స్టైలైజ్ చేశారు ఎన్ టి ఆర్. ద్రౌపదిని నిండు సభలో దుర్యోధనుడు తన తొడల మీద కూచోమని సైగ చేసినప్పుడు భీముడొక్కడే ఆమె అవమానానికి స్పందిస్తూ ప్రతిజ్ణ చేస్తాడు. ఈ సన్నివేశం లో ఎన్ టి ఆర్ నటన అపూర్వం.
అంతవరకూ పెద్ద పెద్ద వస్తాదులే భీముడి పాత్ర వేస్తూ వచ్చారు. కానీ భీముడి పాత్రకు కూడా ఓ సున్నిత స్పందనని తీసుకు రావడం ఎన్ టి ఆర్ గొప్పదనమే.
భీమసేనుడు పాత్రలో ఎన్ టి ఆర్ ప్రళయకార రుద్రుడిలా చెలరేగిపోయారు. భీకరాకారుడయిన భీముని పాత్రకోసం వజ్రకఠిన సదృశంగా తన శరీరాన్ని మార్చుకున్న ఎన్ టి ఆర్ కృషిని, అంకిత భావాన్ని ఎంతైనా అభినందించి తీరాలి. ద్రౌపదిని సభకు ఈడ్చుకు వచ్చిన సందర్భంలో ఆమెకు దాపురించిన నికృష్ట పరిస్థితికి చలించి గద్గద స్వరంతో ద్రౌపదిని గురించి ఎన్ టి ఆర్ చెప్పే సంబాషణలు అనితర సాధ్యాలు.
ఆ సందర్భంలో ధర్మరాజు పై నిష్టుర వాక్యాలతో ఆగ్రహాన్ని ప్రదర్శించినప్పటి ఎన్ టి ఆర్ చర్య అనన్యసామాన్యం. అడ్డు చెప్పవచ్చిన అర్జునుని చూచి నిర్లక్ష్య ధోరణితో చేతిని అలవోకగా కదిలించడం ఎన్ టి ఆర్ మాత్రమే చేయగల నట విన్యాసం.
ధారుణి రాజ్య  సంపద, కురు వృద్ధుల్ అంటూ అక్కడ ప్రతిజ్ణలు చేసిన రెండు పద్యాలకూ ఎన్ టి ఆర్ చేసిన రౌద్రాభినయం వంద ఏళ్ళ తర్వాత కూడా ఎవ్వరూ చేయలేని అపురూపాభినయం. ఘోషయాత్ర సందర్భంలో గంధర్వునికి బంధీగా చిక్కిన దుర్యోధనుని విడిపించమని ప్రక్కనే ఉన్న భీమసేనునితో చెబుతూ అన్న ధర్మజుడు అనునయంగా భీముని తాకబోగా ఆ చేతికి అందక అలవోకగా ప్రక్కకు ఒరుగుతాడు ఎన్ టి ఆర్. భీమసేనుని మనస్థత్వాన్ని తెలియచేసే ఆ చర్య ఓ అద్భుతం. పాత్రలో ఒదిగిపోయే ఆ తీరు మహాద్భుతం.
దుర్యోధనుని విడిపించిన తర్వాత బంధీగా ఉన్న కురు రాజును చూచి ఎన్ టి ఆర్ చెప్పిన డైలాగులు దుర్యోధనుడే కాదు, చూసిన ప్రేక్షకులు సైతం ఇప్పటికీ మరచిపోలేక పోతున్నారంటే ఆ ప్రాభవం ఎన్ టి ఆర్ స్వంతం. దుర్యోధనుని బంధనాలను విడువమని ధర్మరాజు ఆజ్ణాపించినప్పుడు ఇష్టం లేని బెట్టుతనం మొహంలో ప్రతిఫలింపచేసిన వైనం నయనానందకరం. అడవిలో భీముడు కిమ్మీరుని వధించటం, ఆంజనేయుడు భీముని పరీక్షించే సమయంలో ఆంజనేయుని ప్రసన్నం చేసుకునే స్తోత్రాభినయం, భార్యను అవమానించిన సైంధవుని పరాభవించిన సందర్భంలోనూ, అలాగే పతాక సన్నివేశాల్లోనూ మహోదృతంగా సాగే నదిలా ఎన్ టి ఆర్ నటన పరవళ్ళు త్రొక్కింది. భీమసేనుడి పాత్రలో ఎన్ టి ఆర్ చేసిన పరకాయ ప్రవేశం చరిత్ర మరువని అపురూప స్మృతి చిహ్నం. చిత్రం ఆసాంతం ఎన్ టి ఆర్ అభినయంతో ప్రేక్షకులు ఓ విధమయిన ఉద్వేగానికి లోనయిపోవడం జరిగింది. కమలాకర కామేశ్వర రావుగారు సైతం ఆ ట్రాన్స్ లోంచి చాలాకాలం బయటపడలేక పోయారు.
అలాగే సంగీత దర్శకుడు ఘంటసాల రీ రికార్డింగులో ఎన్ టి ఆర్ కు ప్రత్యేకంగ మ్యూజిక్ బిట్ కంపోజ్ చేశారు. ఎన్ టి ఆర్ కనిపించినప్పుడల్లా ఆ బిట్ ప్లే చేశారు ఘంటసాల.
హావభావ ప్రదర్శనలో, డైలాగ్ మాడ్యులేషన్లో ఎన్ టి ఆర్ కు ధీటుగా నిలిచి దుర్యోధనుడి పాత్రను ఎస్ వి ఆర్ పోషించారు.
కురు సభలో ఎన్ టి ఆర్, ఎస్ వి ఆర్ పోటీపడి నటిస్తూ పాడిన పద్యాలకు తమ గాత్రాలతో మరింత గంభీరత్వాన్ని తీసుకొచ్చారు ఘంటసాల, మాధవపెద్ది.
ఎన్ టి ఆర్ ఎంత ఆవేశంతో నటించారో, ధారుణి రాజ్య సంపద మదంబున, కురు వృద్ధుల్ గురు వృద్ధ బాంధవులనేకుల్ అన్న పద్యాలను అంత ఆవేశం తోనూ పాడి సన్నివేశ ప్రాధాన్యం పెంచారు ఘంటసాల.
అంతవరకూ వచ్చిన పౌరాణిక చిత్రాల్లో భీముడి పాత్ర ఎంతవరకూ ఉండాలో అంతవరకూ ఉండేది. అయితే ఆ పాత్రను ఎన్ టి ఆర్ పోషించడంతో దానికి హీరోయిజం వచ్చేసింది. ఇక ద్రౌపది పాత్రను సావిత్రి చేస్తుండటం సినిమాకు మరో ప్లస్ పోయింట్ అయింది. వీరిద్దరికీ ఒక యుగళ గీతం పెట్టాలనే ఆలోచన మొదట దర్శక నిర్మాతలకు లేదు. అయితే ఎన్ టి ఆర్, సావిత్రి వంటి పోప్యులర్ జంటను పెట్టుకుని దుఎత్ లేకపోతే ఎలా అని విజయాధినేతల్లో ఒకరైన చక్రపాణి  అనడంతో అప్పటికప్పుడు పాట రాయించి చిత్రీకరించారు. అదే హిమగిరి సొగసులు, మురిపించెను మనసులు పాట. ఈ పాట ఎంత పోప్యులర్ అయ్యిందో చెప్పనక్కరలేదు. హిమగిరి అన్న ఏకవచన ప్రయోగానికి బదులు చలిమల సొగసులు అని ఉంటే బాగుండేదని ఆ సినిమా విడుదలైన తొలి రోజుల్లో ఒక విమర్శకుడి అభిప్రాయం.  ద్రౌపదీ, భీమసేనుడు ఇరువురూ వనవాస నియమాలకు లోబడి ఉన్నారు. వీరిద్దరినీ ఎక్కడికి తీసుకు వెళ్ళి ప్రణయాంకురం చేస్తూ పల్లవి వ్రాయాలి. సాహితీ సముద్రాలని మధించిన సముద్రాల అపార ప్రజ్ణ ఇక్కడ ఒక్కసారిగా హిమోన్నత స్థాయికి ఎదిగింది. అనుకోకుండా దొరికిన ఏకాంత విడిదిని మనసులు మురిపించే స్థాయిలో పల్లవించి అందులోంచి ప్రణయ మానస భావ వీచికలు చల్లగా తాకేలా పాట సాగుతుంది. ద్రౌపది ఉమా మహేశ్వరులను గుర్తు చేస్తూ క్షేత్ర మహిమలను ప్రస్తావిస్తూ ఉంటే భీముడు రతీ మన్మధుల ప్రస్తావన తెస్తూ అక్కడికి వచ్చిన పనిలోని అంతరార్ధాన్ని శృంగార భావాల్ని గుర్తు చేసేలా పాట సాగుతుంది. విరహానికీ వియోగానంతర ఏకాంత కలయికల సమయంలో ఖమాస్, కాఫీ, భాగేశ్వరి, రాగేశ్వరి రాగాలు వాడతారు. ఘంటసాల జయ జయావంతీ రాగం లో వీక్షకుల్ని మెప్పించారు.
ఈ చిత్రంలో ద్రౌపది పాత్రకు ముందు భానుమతిని సంప్రదించారు నిర్మాత. ఆమె తన సహజ ధోరణిలో " ఐదుగురు భర్తలకు భార్య, అందులో శోక పాత్ర జనాలు చూడరు, నేను వేస్తే అసలు చూడరు" అని చలోక్తి విసిరి విరమించుకున్నారు. అప్పుడు సావిత్రిని ఆ పాత్రకు తీసుకున్నారు. నర్తనశాలలో ద్రౌపదిగా ప్రేక్షకుల హృదయాలపై ప్రగాఢ ముద్ర వేసిన సావిత్రి ఈ సినిమాలో మరోమారు తాను ద్రౌపది పాత్ర పోషణలో సిద్ధ హస్థురాలని నిరూపించుకున్నారు. నిండు సభలో పరాభవం జరిగినప్పుడు భీష్మ ద్రోణాది కురు వృద్ధులను చూసే చూపులో, పాండవుల్ని చూసే చూపులో వైవిధ్యాన్ని ఏక కాలంలో ప్రదర్శించిన మహా నటి ఆమె. ఆమె ఐదుగురు పాండవుల్ని ఐదు రకాల చూపులతో చూడటం కూడా మనం ఈ చిత్రం లో గమనించ వచ్చు.  కురు సభలో కురు వృద్ధులను చూస్తూ నా భర్త నన్నోడి తన్నోడెనా, తన్నోడి నన్నోడెనా, నేను ధర్మ విజితనా, అధర్మ విజితనా అనే ధర్మ సందేహాన్ని వ్యక్తం చేశే సన్నివేశంలో ఆమె నటించిన తీరు అద్భుతం. మరో విషయమేమిటంటే ఇమేజ్ కలిగిన నటి సావిత్రి. అటువంటి నటి మీద వస్త్రాపహరణ సన్నివేశం చిత్రీకరించడం నిజంగా కత్తిమీద సామే. అయినా ఎంతో హుందాగా, అసభ్యానికి తావు లేనివిధంగా ఆ సన్నివేశాన్ని చిత్రీకరించి అందరినీ ఆకట్టుకున్నారు కామేశ్వర రావు.
అఖిల భారత స్థాయిలో డ్రీం గర్ల్ గా పేరు తెచ్చుకున్న హేమ మాలిని తెలుగులో రెండు చిత్రాలలో నటించగా అవి రెండూ ఎన్ టి ఆర్ చిత్రాలే కావడం గమనార్హం. అంతే కాదు ఆమె నటించిన తొలి సినిమా పాండవ వనవాసం కావడం విశేషం. ఇందులో దుర్యోధనుడు ఘోష యాత్రకోసం అడవికి వచ్చినప్పుడు వచ్చే నృత్య సన్నివేశంలో మొగలిరేకుల సిగ దానా, మురిడీ గొలుసుల చినదానా అనే పాటలో నృత్య దర్శకుడు కె ఎస్ రెడ్డి తో నటించారు హేమమాలిని. ఎన్ టి ఆర్ కాంబినేషన్ లో ఆమె నటించిన మరో చిత్రం శ్రీ కృష్ణ విజయం. ఈ సినిమాలో రంగుల్లో చిత్రీకరించిన జోహారు శిఖిపించమౌళి పాటలో ఆమె పాల్గొన్నారు. 2017 సంవత్సరం బాల కృష్ణ నటించిన గౌతమీ పుత్ర శాత కర్ణి లో గౌతమిగా నటించారు. తేనె మనసులు చిత్రం లో నాయిక పాత్ర కోసం ఆమె దరఖాస్తు చేసుకుంటే ఆదుర్తి తీసుకోలేదు, కాని కమలాకర కామేశ్వర రావు చలన చిత్ర రంగానికి ఆమెను పరిచయం చేసిన ఘనతను సముపార్జించూకోగలిగారు.
శశిరేఖ, అభిమన్యుల ప్రణయ గాధతో రూపు దిద్దుకున్న మాయా బజార్ చిత్రాన్ని తెలుగువారెవరూ మరిచిపోలేరు. అంత గొప్పగా ఆ చిత్రాన్ని తీర్చి దిద్దారు కె వి రెడ్డి. అదే కధను ఈ సినిమా ద్వితీయార్ధంగా ఎన్నుకోవడం ఒక సాహసమే. అయినా కె వి రెడ్డి స్కూల్ విధ్యార్ధే కనుక ఎలాంటి లోటూ లేకుండా చిత్రీకరించారు కామేశ్వర రావు. ఇందులో శశిరేఖగా ఎల్ విజయ లక్ష్మి, అభిమన్యుడుగా హరనాధ్, లక్ష్మణకుమారుడిగా పద్మనాభం, ఘటోత్కచుడిగా సత్య నారాయణ నటించారు. శశిరేఖ, అభిమన్యులపై చిత్రీకరించిన రాగాలు మేళవింప, నా చందమామ పాటలు కూడా ఆకట్టుకున్నాయి.
ఈ సినిమాలో దుర్యోధనుడిగా ఎస్ వి ఆర్, శకునిగా లింగమూర్తి, ధర్మరాజు గా గుమ్మడి, భీముడిగా ఎన్ టి ఆర్,  అర్జునుడిగా బాలయ్య, ద్రౌపదిగా సావిత్రి, దుశ్శాసనుడిగా మిక్కిలినేని, ఆంజనేయుడిగా అజిత్ సింగ్, కృష్ణుడిగా కాంతారావు, చిత్రసేనుడిగా ధూళిపాళ, కర్ణుడిగా ప్రభాకర రెడ్డి, దూర్వాసుడిగా ముక్కామల, అభిమన్యుడిగా హరనాధ్, శశి రేఖగా ఎల్ విజయ లక్ష్మి, ఘటోత్కచుడిగా సత్యనారాయణ, సత్య భామగా వాణిశ్రీ, కిమ్మీరుడిగా నెల్లూరు కాంతారావు, సైంధవుడిగా రాజనాల, బ్రహ్మాండం గా రమణా రెడ్డి, అండం గా అల్లు రామ లింగయ్య, పిండం గా సీతారాం, విదురునిగా నాగయ్య, భానుమతిగా సంధ్య
, లక్ష్మణ కుమారుడిగా పద్మనాభం ఇంకా ఇతర పాత్రలలో రాజ సులోచన, ఋష్యేంద్రమణి నటించారు.
తెలుగులో ఘన విజయం సాధించిన ఈ చిత్రాన్ని పాండబేర్ బనవాస్ పేరుతో బెంగాలీలోకి అనువదించబడిన తొలి తెలుగు చిత్రం ఇదే. చిత్ర నిర్మాత ఏ ఎస్ ఆర్ ఆంజనేయులు, నవ శక్తి గంగాధర రావు ఈ సినిమాని అనువదించారు. గంగాధరరావు సోదరుడు పర్వతనేని సాంబశివరావు డబ్బింగ్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. రెండు నెలలు కలకత్తాలో ఉండి డబ్బింగ్ చేశారాయన. ఒక తెలుగు చిత్రం డబ్బింగ్ జరుగుతోందని విని సత్యజిత్ రే, ఉత్తమ కుమార్ వంటి ప్రముఖులు డబ్బింగ్ థియేటర్ కు రావడం విశేషం. అంతవరకూ బెంగాళీ పాద ధూళి కధలు తెలుగు లో సాంఘికాలుగా కొన్ని వచ్చాయి. పాండవ వనవాసం తెలుగునుండి బెంగాళీకి అనువదించబడిన తొలి తెలుగు చిత్రం.
ఈ చిత్రానికి సి నాగేశ్వర రావు కెమెరా పనితనం మనకి కురు సభలో స్పష్టం గా కనిపిస్తుంది. సెట్టింగ్ విశాలం గా లేకపోయినా, తన షాట్ డివిజన్ ప్రతిభతో ఆయన భీష్మ, ద్రోణ, విదుర, వికర్ణాది కురు వీరులనూ, వారి హావ భావాలనూ ఎంతో విపులం గా చూపించగలిగారు. ఇలాంటి దృశ్యాల చిత్రీకరణ సందర్భంలో మరొక కెమెరా మేన్ అయితే ట్రాలీ షాట్లను విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. కాని సి నాగేశ్వర రావు ఆ పని చేయలేదు. ఆ మాటకొస్తే కెమెరాను ఎక్కడ ఏ పొజిషన్ లో పెట్టారో కూడా మనం కనిపెట్టలేనివిధంగా ఆయన ఈ దృశ్యాలను చిత్రీకరించారు.
ఘంటసాల సంగీత దర్శకత్వంలో పాటలు, పద్యాలు అన్నీ సుమధురంగా రూపొంది ఈ చిత్రాన్ని అజరామరం చేశాయి.
కవిత్రయం పద్యాలు కేవలం ఘంటసాల ఆలాపన వల్లే ఈనాటికీ సంగీత కచేరీల్లో రాణిస్తున్నాయి. ఎంతోమంది గాయనీ గాయకులకు నర్తనశాల, పాండవ వనవాసం చిత్రాల్లోని పద్యాలు బ్రతుకుతెరువును కల్పించాయండంలో అసత్యం లేదు. భీమసేనుని శౌర్య ప్రతాపాలను, దుర్యోధనుడి అసూయ ఈర్ష్యలను చక్కగా చేస్తాయా పద్యాలు. దుర్యోధనుడి పద్యాలు మాధవపెద్ది, భీముడి పద్యాలను ఘంటసాల రసోచితం గా పోటీలు పడి ఆలపించారు. పి లీల గారు పాడిన దేవా దీన బాంధవా మనసును ద్రవింప చేసే శోక గీతం. భీం ప్లాస్ రాగం లో అతి దీనం గా, మధురం గా ఉంటుందీ పాట. ఇది వింటుంటే పాంచాలి పరాభవ దృశ్యం కన్నులముందు ప్రత్యక్షమై కన్నీటి పర్యంతమౌతాము. పి లీల గారి గాత్రంలో జాలి, ఆవేదన, నిస్సహాయతా మిళితమై వ్యధాభరిత జలపాతంలా ప్రవహిస్తుంటాయి. ఈ పాటలో గజేంద్ర మోక్షం, ప్రహ్లాద రక్షణ గాధల్ని సముచితంగా ప్రస్తావించడం ఎంతో సముచితం గా ఉంటుంది.
పాండవ వనవాసం సంక్రాంతి కానుకగా 14-01-1965 న 23 కేంద్రాలలో విడుదలయ్యి, విడుదలైన అన్ని కేంద్రాలలో శత దినోత్సవాలు జరుపుకుంది. రెండు కేంద్రాలలో రజతోత్సవాలు జరుపుకుంది. బెంగాళీ బాషలోకి డబ్ అయితే అక్కడ కూడా రజతోత్సవం జరుపుకుంది. ఈ చిత్రానికి 1970 ప్రాంతాలలో ఎం ఎస్ రెడ్డి (మల్లె మాల) పంపిణీ హక్కులు తీసుకున్నారు. అప్పటికి ఆర్ధికంగా ఇబ్బందుల్లో ఉన్న ఆయనను మళ్ళీ పరిశ్రమలో నిలబెట్టిన చిత్రమిది. కొమ్మినేని వేంకటేశ్వర రావు గారు 1990 ప్రాంతాలలో ఈ చిత్రం మళ్ళీ విడుదల చేశారు. ఆ సందర్భంగా ఈ చిత్రం పోస్టర్లను రంగుల్లో డిజైన్ చేయించారు. శాటిలైట్ ప్రదర్శనల్లో కూడా ఈ చిత్రం ఆర్ధిక విజయాన్ని సాధించింది. ఈ చిత్ర నిర్మాతలు తమ తదుపరి చిత్రంగా అక్కినేని, జమునలతో బంధిపోటు దొంగలు చిత్రం తీశారు.
సంక్షిప్త చిత్రకథ
మయ సభలో దుర్యోధనునికి జరిగిన పరాభవం, తాము పొందిన ప్రశంసలను గుర్తుకు తెచ్చుకొని శ్రీకృష్ణుని సహాయానికి కృతజ్ఞత తెలుపుతారు పాండవులు. జరిగిన పరాభవాన్ని తలచుకొని కృంగిపోతున్న దుర్యోధనునికి ధైర్యం చెప్పి మాయా జూదంలో పాండవుల సంపదను హరిస్తానని చెబుతాడు శకుని. ధృతరాష్ట్రుని ఆహ్వానంపై వచ్చిన ధర్మరాజు జూదములో పాల్గొని సర్వస్వం వోడిపోయి చివరకు అరణ్యవాసం, అజ్ఞాతవాసం చేయవలసి వస్తుంది.
అరణ్యవాస సమయంలో పాండవుల్ని దూర్వాసుడు పరీక్షించడం, ద్రౌపది కోరికపై భీమసేనుడు సౌగంధికా కమలాలను సాధించి తేవడం, ఘోషయాత్రకు వచ్చిన దుర్యోధనుడు చిత్రసేనుని చేతిలో పరాభవం పొందటం, పాండవుల ధాతృత్వంతో ప్రాణాలు దక్కించుకున్న సుయోధనుని ఆత్మహత్యా ప్రయత్నం, శశిరేఖ వివాహ సమయంలో లక్ష్మణ కుమారుని పరాభవం, అభిమన్యునితో వివాహం మొదలైన సంఘటనలన్నీ రసవత్తరంగా కూర్చి ఈ చిత్ర కథను రూపొందించారు.

పాత్రలు-పాత్రధారులు
నందమూరి తారక రామారావు - భీముడు
ఎస్. వి. రంగారావు - దుర్యోధనుడు
కాంతారావు - కృష్ణుడు
సావిత్రి - ద్రౌపది
ముదిగొండ లింగమూర్తి - శకుని
గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు - ధర్మరాజు
బాలయ్య - అర్జునుడు
మిక్కిలినేని - దుశ్శాసనుడు
బి.పద్మనాభం - లక్ష్మణ కుమారుడు
ప్రభాకర రెడ్డి
హేమమాలిని - నాట్యకత్తె
రాజసులోచన - నాట్యకత్తె
విశేషాలు
ఈ సినిమాలో ఆ తరువాత ప్రఖాత్య హిందీ సినిమా తార అయిన హేమామాలిని కొన్ని నృత్య సన్నివేశాలలో నటించింది. ఇదే ఆమె తొలి సినిమా.
ఘంటసాల పాడిన ఆంజనేయ స్తుతి భక్తిపూరితంగా ఉంటుంది.
జూద ఘట్టంలో మహాభారత కావ్యములో సభాపర్వములో ఆది కవి నన్నయ వ్రాసిన మహాభారతంలోని కొన్ని పద్యాలు, ద్రౌపది వస్త్రాపరహణ ఘట్టం అద్భుత భీభత్స, కరుణ, వీర రసాల్ని ఆవిష్కరించాయి.
ఘటోత్కజుని పాత్ర చిత్రంలో సంధర్బోచితంగా ప్రవేశపెట్టారు.
ఉత్తరాభిమన్యుల కల్యాణానికి మాయాబజార్ సినిమా లో శశిరేఖా పరిణయ ఘటాన్ని జత చేసి చిత్రానికి కొత్త సబసులద్దేరు.
పాటలు

పద్యాలు
అన్నదమ్ములలోన అతి ప్రియతముని నకులుని - ఘంటసాల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
ఏకచక్రపురాన ఎగ్గుసిగ్గులు (సంవాద పద్యాలు) - ఘంటసాల,మాధవపెద్ది- రచన: సముద్రాల సీనియర్
ఓ కమలాననా వికసితోత్పలోచనా నీలవేణీ (పద్యం) - పి.బి. శ్రీనివాస్ - రచన: సముద్రాల సీనియర్
కారున్ కూతలు కూయబోకుమిక గర్వాంధా (పద్యం) - మాధవపెద్ది- రచన: సముద్రాల సీనియర్
కురువృద్ధుల్ గురువృద్ధ బాంధవులనేకులు (పద్యం) - ఘంటసాల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
ఙ్ఞానవిఙ్ఞానమోక్షదం మహాపాపరం దేవం (శ్లోకం) - మంగళంపల్లి - రచన: సముద్రాల సీనియర్
ధారుణి రాజ్యసంపద మదంబున కోమల (పద్యం) - ఘంటసాల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
నమో బ్రాహ్మణ్యదేవాయా గో బ్రాహ్మణహితాయచ (శ్లోకం) - ఘంటసాల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
మనోజవం మారుతతుల్యవేగం ( ఆంజనేయ దండకం) - ఘంటసాల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
మాయలమారివై మొగలు (సంవాద పద్యాలు) - మాధవపెద్ది,ఘంటసాల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
శాతనఖాగ్రఖండిత లసన్మద కుంజర కుంభముక్తము (పద్యం) - పి.లీల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
శ్రీకృష్ణా కమలానాభా వాసుదేవా సనాతనా గోవిందా ( పద్యం) - పి.సుశీల - రచన: సముద్రాల సీనియర్
మూలాలు
సి.హెచ్.రామారావు: ఘంటసాల 'పాట'శాల అనే పాటల సంకలనం నుండి.
డి.వి.వి.ఎస్.నారాయణ సంకలనం చేసిన మధుర గాయని పి.సుశీల మధుర గీతాలు, జె.పి.పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 2007.
బయటి లింకులు

వర్గం:ఎన్టీఆర్ సినిమాలు
వర్గం:మహాభారతం ఆధారంగా నిర్మించబడిన చిత్రాలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ముక్కామల నటించిన సినిమాలు

పాండవ వనవాసం

హేమామాలిని యొక్క జన్మస్థలం ఏది ?


గూడరేవుపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, పీలేరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

గ్రామ జనాభా
జనాభా (2001) - మొత్తం 	1, 847 - పురుషుల 	949 - స్త్రీల 	898 - గృహాల సంఖ్య 	500 సముద్ర మట్టము నుండి ఎత్తు. 458 మీటర్లు. విస్తీర్ణము 1087 hectares. హెక్టార్లు. భాష తెలుగు.
జనాభా (2011) - మొత్తం 	1, 804 - పురుషుల 	910 - స్త్రీల 	894 - గృహాల సంఖ్య 	488
సమీప గ్రామాలు/మండలాలు
సమీప గ్రామాలు. బోడుమల్లువారి పల్లె. 3 కి.మీ. యర్రగుంట్ల పల్లె. 4 కి., మీ. పిలేరు 4కి.మీ. బండకిందపల్లె. 5 కి.మీ. రొంపిచెర్ల.5 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.
మండలాలు. రొంపిచెర్ల, పులిచెర్ల, రెడ్డివారిపల్లి మండలం., చిన్నగొట్టిగిల్లు మండలం.
రవాణ సౌకర్యము
[2] ఈ గ్రామానికి రోడ్డు రవాణ సౌకర్యము బాగున్నది. ఈ గ్రామానికి అతి సమీపములోనున్న రైల్వే స్టేషను పీలేరు.
పాఠశాలలు
ఈ గ్రామములో ఒక జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఉంది.
భౌగోళిక ప్రాంతం వద్ద మరియు జనాభా
గూడరేవుపల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన  పీలేరు మండలం  లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 488 ఇళ్లతో మొత్తం 1804 జనాభాతో 1087 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన తిరుపతికి   65 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 910, ఆడవారి సంఖ్య 894గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 376 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 490. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596058[1].
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామములో  3 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు,   1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల,   1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల,   వున్నవి.
సమీప బాలబడి ,  సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ,  సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం , ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు వున్నవి.  సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (పీలేరు లో),  ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో వున్నవి.  సమీప వైద్య కళాశాల,    సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ ,  సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (తిరుపతిలో),   ఈ  గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో వున్నవి
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో  1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం వున్నవి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి,  సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి,  సమీప ఆసుపత్రి,  సమీప పశు వైద్యశాల,  సమీప సంచార వైద్య శాల,  ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు వున్నవి
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం,  ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో వున్నవి. సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల,  సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో వున్నవి
అక్షరాస్యత
మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 943 (52.27%)
అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 551 (60.55%)
అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 392 (43.85%)
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో ఉంది.   గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో    మూసిన డ్రైనేజీ     వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్య  పథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
కమ్యూనికేషన్ మరియు రవాణా సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో  టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం,  మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి,  పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం, టాక్సీ సౌకర్యం వున్నవి. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం,  సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం,  సమీప ట్రాక్టరు, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప రైల్వే స్టేషన్ ,  సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు,  ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు వున్నవి. సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మార్కెట్ మరియు బ్యాంకింగ్
ఈ గ్రామములో  స్వయం సహాయక బృందం,  పౌర సరఫరాల కేంద్రం  వున్నవి. సమీప ఏటియం, సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు,  సమీప సహకార బ్యాంకు, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ, సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, సమీప వారం వారీ సంత, ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు వున్నవి
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామములో   ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం), వార్తాపత్రిక సరఫరా,  వార్తాపత్రిక సరఫరా,   జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం  వున్నవి. సమీప ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), సమీప ఆటల మైదానం,సమీప గ్రంథాలయం, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం,  సమీప సినిమా / వీడియో హాల్,  ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు వున్నవి
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామములో విద్యుత్తు ఉన్నది.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 191.9
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 108.06
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 93.12
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 56.68
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 130.36
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 105.26
బంజరు భూమి: 77.33
నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 324.29
నీటి సౌకర్యం లేని భూ క్షేత్రం: 437.24
నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూ క్షేత్రం: 69.64
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలో వ్యవసాయానికి నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 69.64
తయారీ
ఈ గ్రామం  ఈ కింది వస్తువులను ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో):
చెరకు,  బెల్లం ,  వేరుశనగ,  వరి
వర్గం:చిత్తూరు వర్గం:పీలేరు మండలం గ్రామాలు) వర్గం:జిల్లా గ్రామాలు)

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

గూడరేవుపల్లె

2011 నాటికి గూడరేవుపల్లె గ్రామ జనాభా ఎంత?


India
This article is part of a series on the
politics and government of
India
Constitution and law
Constitutional amendment
Basic structure doctrine
Fundamental rights
Human rights
———————

Code of Civil Procedure, 1908
Uniform civil code
Code of Criminal Procedure, 1973
Indian Penal Code
Law enforcement
Government of India
President (Head of state) (List)
Vice president (List)
———————

Executive:
Prime minister (Head of government) (List)
Union Council of Ministers
Cabinet secretary
Secretaries:
(Defence • Finance • Foreign • Home)
Civil services
All India Services (IAS • IFoS • IPS)
Central Civil Services (BRES •IRS • IFS • IA&AS • IPoS • IRAS • IRTS • IRPS • ICAS •  IDAS • IDES • ICLS • IIS •  ITrS • IP&TAFS • IOFS)
———————

 Legislature:
Parliament
Rajya Sabha (Chairman)
Lok Sabha (Speaker)

Judiciary:
Supreme court (Chief justice)
High courts (Chief justices)
District courts
ElectionsElection commission:
Chief Election Commissioner (Election commissioners)
Recent general elections: 200920142019
Recent state elections: 201720182019
———————

Political parties
National parties
State parties
National coalitions:
National Democratic Alliance (NDA)
United Progressive Alliance (UPA)
Federalism
Administrative divisions
States and union territories
———————

State governments
Governors (List)
Chief ministers (List)
Chief secretary (Principal secretaries)
Field-level officers
Divisional commissioners
District magistrates
Sub-divisional magistrates
Legislatures:
Vidhan Sabha
Vidhan Parishad
———————

Local governments:
Rural bodies:
District councils
Block panchayats
Gram panchayats
Urban bodies:
Municipal corporations
Municipal councils
Nagar panchayats

Other countries
Atlas
vt
భారతదేశంలో ఉన్న బహు-పార్టీ విధానం గణనీయంగా చిన్న ప్రాంతీయ పార్టీలను కలిగి ఉంది. నాలుగు లేదా ఎక్కువ రాష్ట్రాలలో గుర్తింపు కలిగి ఉంటే అవి జాతీయ పార్టీలు అవుతాయి. వాటికి ఈ స్థితిని భారతదేశం యొక్క ఎన్నికల కమిషన్ ఆమోదిస్తుంది, ఇది నియమిత కాలాలలో వివిధ రాష్ట్రాలలో జరుగు ఎన్నికల ఫలితాలను సమీక్షిస్తుంది. ఈ గుర్తింపు వలన కచ్చితమైన గుర్తింపులకి రాజకీయ పార్టీలు తిరిగి వారి పరిస్థితి మారేదాకా అసాధారణమైన యాజమాన్య హక్కు కలిగి ఉండడానికి సహాయపడుతుంది, ఉదాహరణకి పార్టీ గుర్తు. అక్టోబర్ 2004 నాటికి ఉన్న జాతీయ పార్టీలు దిగువన ఇవ్వబడ్డాయి.
భారతదేశ రాజ్యాంగ శాసనం ఒడంబడిక ప్రకారం భారతదేశంలో, న్యూ ఢిల్లీలో కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు వివిధ రాష్ట్రాలలో ఇంకా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చట్టమూలంగా ఉండాలని ఉంది. ఫలితంగా, భారతదేశంలో ప్రదేశాల(ప్రాంతీయ) మీద ఉన్న పార్టీల యొక్క ప్రభావం ఆధారంగా అవి జాతీయ మరియు రాష్ట్రీయ పార్టీలుగా విభజన చేయబడతాయి.
జాతీయ పార్టీలు
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్(INC, ఈ పార్టీ అధ్యక్షుడు నడుపుతున్నారు: రాహుల్ గాంధీ )
భారతీయ జనతా పార్టీ(BJP, దీనిని పార్టీ అధ్యక్షుడు నడుపుతున్నారు: అమిత్ షా)
బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ(BSP, దీనిని పార్టీ అధ్యక్షురాలు నడుతారు: మాయావతి)
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు ) (CPM, దీనిని పార్టీ సాధారణ కార్యదర్శి నడుపుతారు: సీతారాం యాచురీ)
నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ(NCP, దీని నాయకుడు పార్టీ అధ్యక్షుడు: శరద్ పవార్)
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా(CPI, దీని నాయకుడు పార్టీ సాధారణ కార్యదర్శి:సురవరం సుధాకర్ రెడ్డి )
ALL INDIA TRINAMUL PARTY
లోక్ సభ
నేరుగా జరిగిన ఎన్నికలలో ప్రజల అంగీకారంతో ఎన్నుకున్న ప్రతినిధులతో లోక్ సభ రూపకల్పన చేయబడుతుంది. రాజ్యాంగం ప్రకారం ఈ సభలో గరిష్ఠ సభ్యుల సంఖ్య 552, రాష్ట్రాల నుంచి 530 సభ్యులు ఎన్నికలలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు, 20 మంది సభ్యులు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలనుంచి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు మరియు ఒకవేళ ఆ వర్గం వారు సభలో తగినంత మంది లేరని భావిస్తే గౌరవనీయులైన రాష్ట్రపతిచే ఇద్దరు ఆంగ్లో-ఇండియన్లను ఎంచుకుంటారు. మొత్తం ఎన్నికల సభ్యత్వ సీట్లను ఒకొక్క రాష్ట్రంలో ఉన్న జనాభా సంఖ్య నిష్పత్తి ఆధారంగా పంపిణీ చేస్తారు, ఇప్పటివరకూ అదే అభ్యాసంలో ఉంది, ఇది అన్ని రాష్ట్రాలలో ఒకే విధంగా ఉంది.
రాష్ట్ర పార్టీలు
రాష్ట్రంలో జరిగిన ఎన్నికలలో వచ్చిన మొత్తం ఓట్లు లేదా సీట్ల ఆధారంగా ఎన్నికల కమిషన్ ఒక పార్టీని రాష్ట్రపార్టీగా గుర్తించవచ్చు. రాష్ట్రపార్టీగా గుర్తింపు పొందిన పార్టీ ఆ రాష్ట్రంలో ఒక కచ్చితమైన పార్టీ గుర్తును భవిష్యత్తు ఉపయోగానికి ఉంచుకునే అవకాశం ఉంది. ఒక పార్టీ ఒక రాష్ట్రం కన్నా ఎక్కువ చోట్ల గుర్తింపు పొందవచ్చు. ఒక పార్టీ నాలుగు రాష్ట్రాలలో గుర్తింపు పొందితే దానంతట అదే జాతీయ పార్టీ అయిపోతుంది. గుజరాత్ ఇంకా హిమాచల్ ప్రదేశ్ డిసెంబరు 2007 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు వస్తుండగా గుర్తింపు పొందిన రాష్ట్ర పార్టీల జాబితా దిగువన ఇవ్వబడింది.[2] పార్టీ గుర్తింపు పొందిన రాష్ట్రం పేరును ఇవ్వబడినది, అయినప్పటికీ ఆ పార్టీ అక్కడకన్నా చాలా రాష్ట్రాలలో ఇంకా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో చురుకుగా ఉండవచ్చు.

ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజ్హగం(AIADMK, "ద్రవిడుల అభివృద్దికోసం ఉన్న అఖిల భారత అన్నా సమాఖ్య ") (తమిళనాడు, పుదుచెర్రి)
ద్రవిడ మున్నేట్ర కజ్హగం (DMK, "ద్రవిడుల అభివృద్దికోసం ఉన్న సమాఖ్య") (తమిళనాడు, పుదుచెర్రి)
ఇండియన్ నేషనల్ లోక్ దళ్ ("భారత జాతీయ ప్రజా పార్టీ") (హర్యానా)
ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (కేరళ, 'ముస్లిం లీగ్ కేరళ రాష్ట్ర కమిటీ'గా )
ఇండిజినస్ నేషనలిస్ట్ పార్టీ అఫ్ త్విప్ర (త్రిపుర)
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్(జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్)
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ నేషనల్ పాంతర్స్ పార్టీ(జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్)
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ పీపుల్'స్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ(జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్)
జనతా దళ్ (సెక్యులర్) ("పీపుల్ 'స్ పార్టీ (సెక్యులర్ )") (కర్ణాటక, కేరళ)
జనతిపతియ సంరక్షణ సమితి("ప్రజాస్వామ్య రక్షణ కోసం ఉన్న సంస్థ ") (కేరళ)
ఝార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా (JMM) ("ఝార్ఖండ్ బంధవిముక్తి కోసం ముందున్న సంస్థ") (ఝార్ఖండ్, ఒడిషా)
కేరళ కాంగ్రెస్ (మణి) (కేరళ)
కేరళ కాంగ్రెస్(కేరళ)
లోక్ జన శక్తి పార్టీ(బీహార్)
లోక్ సత్తా పార్టీ(ఆంధ్ర ప్రదేశ్)(అధ్యక్షుడు:DR.జయప్రకాశ్ నారాయణ్ )
మహారాష్ట్ర నవ్నిర్మాణ్ సేన (మహారాష్ట్ర రినైజాన్స్ ఆర్మీ) (మహారాష్ట్ర)
మహారాష్ట్రవాది గోమంతక్ పార్టీ (గోవా)
మణిపూర్ పీపుల్'స్ పార్టీ(మణిపూర్)
మారాలాండ్ డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్ (మిజోరం)
మరుమలార్చి ద్రవిడ మున్నేట్ర కజ్హగం (తమిళనాడు)
మేఘాలయ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ (మేఘాలయ)
మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్ (మిజోరం)
మిజోరాం పీపుల్'స్ కాన్ఫరెన్స్ (మిజోరం)
నాగాలాండ్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్ (నాగాలాండ్)
పట్టాలి మక్కల్ కట్చి (తమిళనాడు, పుదుచెర్రి)
రాష్ట్రీయ లోక్ దళ్("నేషనల్ పీపుల్'స్ పార్టీ") (ఉత్తర ప్రదేశ్)
రిపబ్లికన్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (అత్వలె)
రిపబ్లికన్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (గవై)
రివల్యుషనరీ సోషలిస్టు పార్టీ (వెస్ట్ బెంగాల్)
శిరోమణి అకాలీ దళ్ (పార్టీ అఫ్ అకల్ - సిక్కుల రాజకీయ విషయాల కోసం ఉన్న అధికారం(పంజాబ్)
శివ సేన("ఆర్మీ అఫ్ శివాజీ") (మహారాష్ట్ర)
సిక్కిం డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్ (సిక్కిం)
తెలంగాణా రాష్ట్ర సమితి ("తెలంగాణా నేషనల్ అసోసియేషన్") (ఆంధ్ర ప్రదేశ్)
తెలుగు దేశం పార్టీ ("తెలుగు జాతీయ పార్టీ ") (ఆంధ్ర ప్రదేశ్) (అధ్యక్షులు: నారా చంద్రబాబు నాయుడు)
త్రినమూల్ కాంగ్రెస్ ("TMC") (వెస్ట్ బెంగాల్) (చైర్ పర్సన్: మమతా బెనర్జీ)
యునైటెడ్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ (మేఘాలయ)
యునైటెడ్ గోవన్స్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ (గోవా)
ఉత్తరాఖండ్ క్రాంతి దళ్ ("ఉత్తరాఖండ్ రివోల్యుషన్ పార్టీ ") (ఉత్తరాఖండ్)
జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీ (మిజోరం)
మహారాష్ట్ర నవ్ నిర్మాణ్ సేన [మహారాష్ట్ర]
లోక్ సభలో ప్రాతినిధ్యం వహించు మిగిలిన పార్టీలు
ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్-ఇ-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమెన్
సిక్కిం డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్
రాజ్యసభలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న మిగిలిన పార్టీలు
స్వతంత్ర భారత్ పక్ష్
రిజిస్టర్ అయ్యి గుర్తింపు పొందని పార్టీలు
అధిక సంఖ్యలో రాజకీయ పార్టీలు జాతీయ లేదా రాష్ట్ర పార్టీగా గుర్తింపు సంపాదించకుండా ఎన్నికల కమిషన్ వద్ద నమోదు కాబడతాయి. ఎన్నో సందర్భాలలో రిజిస్ట్రేషన్ అలానే ఉంటుంది, అయిననూ ఆ పార్టీని తొలగించి ఉండవచ్చు లేదా చాలా సంవత్సరాల క్రితం ఇంకొక దానితో వేరే విధంగా కలిసి ఉండవచ్చు. అక్టోబర్ 2005 ఎన్నికలు రాబోతుండగా ఎన్నిక కమిషన్ ఈ దిగువన రిజిస్టర్ అయ్యి గుర్తింపు పొందని 730 పార్టీలను ఇవ్వబడినది:
ఎ

అంతాష్ చేతన్
అఖండ్ భారతి
అఖిల్ భారతీయ అమన్ కమిటీ
అఖిల్ భారతీయ అశోక్ సేన
అఖిల్ భారతీయ భారత్ మాట–పుత్ర పక్ష
అఖిల్ భారతీయ భ్రష్టచార్ నిర్మూలన్ సేన
అఖిల్ భారతీయ బెరోజ్గార్ పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ కాంగ్రెస్ దళ (అంబేద్కర్)
అఖిల్ భారతీయ దేశ్ భక్త్ మోర్చా
అఖిల్ భారతీయ దస్త్కర్ మోర్చా
అఖిల్ భారతీయ దళిత్ ఉత్తాన్ పార్టీ
అఖండ్ భారత్ ఏక్తా ఆందోళన్
అఖిల్ భారతీయ గరీబ్ పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ గోర్ఖా లీగ్
అఖిల్ భారతీయ జనరల్ లేబర్ పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ గరీబ్ మజ్దూర్ కిసాన్ పార్టీ
అఖిల్ భారత్ హిందూ మహాసభ
అఖిల్ భారతీయ సేన
అఖిల్ భారతీయ జనత కాంగ్రెస్
అఖిల్ భారతీయ జన్ సంఘ్
అఖిల్ భారతీయ జనత వికాస్ పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ కిసాన్ మజ్దూర్ మోర్చా
అఖిల్ భారతీయ లోక్రాజ్ పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ లోక్తాంత్రిక్ అల్ప్-సంఖ్యాక్ జన్ మోర్చా
అఖిల్ భారతీయ లోక్తాంత్రిక్ కాంగ్రెస్
అఖిల్ భారతీయ లోక్తన్త్ర పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ మానవ్ అధికార్ దళ్
అఖిల్ భారతీయ ముస్లిం లీగ్ (లౌకిక)
అఖిల్ భారతీయ మానవ్ సేవా దళ్
అఖండ్ భారత్ మహా సంఘ్ సర్వహర క్రాంతికారి పార్టీ
అఖండ్ భారత్ నేషనల్ పార్టీ
అంబేద్కర్బాది పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ రాష్ట్రీయ ఆజాద్ హింద్ పార్టీ
అఖిల్ భారతీయ రాజీవ్వాది కాంగ్రెస్ (దుబే)
అఖిల్ భారతీయ రామ్ రాజ్య పరిషద్ (ప్రేమ్ బల్లబ్ వ్యాస్)
అఖిల్ భారతీయ రాజర్య సభ
అఖిల్ భారతీయ రివోల్యుషనరీ షొశిత్ సమాజ్ దళ్
అఖిల్ భారతీయ సంఘర్ష్ దళ్
అఖిల్ భారతీయ శివసేన రాష్ట్రవాది
అఖిల్ భారతీయ సింధీ సమాజ్ పార్టీ
అప్నా భారత్
అప్నా దళ్
అన్నదాత పార్టీ
అగర్ జన్ పార్టీ
అల్ పార్టీ హిల్ లీడర్స్ కాన్ఫరెన్స్ (అర్మిసన్ మరాక్ గ్రూప్)
అప్నా హిందూ రామ్ భక్త్ పార్టీ
అల్ ఇండియా అతిథనర్ మకల్ కట్చి
అల్ ఇండియా బాబు జగ్జీవన్ రామ్ సాహెబ్ నేషనల్ కాంగ్రెస్
అద్వైత్ ఇష్వస్యం కాంగ్రెస్
అల్ ఇండియా క్రిస్టియన్ డెమోక్రాటిక్ అండ్ బ్యాక్వార్డ్ పీపుల్’స్ పార్టీ
అల్ ఇండియా దళిత్ వెల్ఫేర్ కాంగ్రెస్
అల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ (సుభాసిస్ట్)
అల్ ఇండియా గరీబ్ కాంగ్రెస్
అల్ ఇండియా హోంలెస్ పీపుల్ కాంగ్రెస్
అల్ ఇండియా ఇందిరా కాంగ్రెస్ (లౌకిక)
అల్ ఇండియా క్రాంతికారి కాంగ్రెస్
అల్ ఇండియా లోక్ రాజ్ పార్టీ
అల్ ఇండియా మైనారిటీస్ ఫ్రంట్
అల్ ఇండియా మజ్లిస్ -ఎ -ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్
అల్ ఇండియా ముస్లిం ఫోరం
అల్ ఇండియా మూవేన్దర్ మున్నాని కజ్హగం
అల్ ఇండియా మహిళా రాజ్ పార్టీ
అల్ ఇండియా ప్రోగ్రెస్సివ్ జనత దళ్
ఆల్ ఇండియా పీపుల్'స్ పార్టీ
ఆల్ ఇండియా రాజీవ్ క్రాంతికారి కాంగ్రెస్
ఆల్ ఇండియా శిరోమణి బాబా జీవన్ సింగ్ మజ్హబి దళ్
ఆల్ ఇండియా సద్గుణ పార్టీ
ఆల్ ఇండియా ట్రైబ్స్ అండ్ మైనారిటీస్ ఫ్రంట్
ఆల్ ఇండియా తఫ్సిలి యునైటెడ్ పార్టీ
అజేయ భారత్ పార్టీ
ఆల్ జ & K పీపుల్స్ పెట్రియాటిక్ ఫ్రంట్
అఖండ్ ఝార్ఖండ్ పీపుల్'స్ ఫ్రంట్
అల్ప్జన్ సమాజ్ పార్టీ
ఆల్ ఝార్ఖండ్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్
అఖిల్ జన్ వికాస్ దళ్
ఆల్ కేరళ M.G.R. ద్రవిడ మున్నేట్ర పార్టీ
ఆదర్శ్ లోక్ దళ్
అమ్ర బంగాలీ
అనైత్ఇందియా MGR కట్చి
అంబేద్కర్ నేషనల్ కాంగ్రెస్
ఆంధ్ర నాడు పార్టీ
అతి పిచ్చర జన్ దళ్
అంబేద్కర్ పీపుల్స్ మూవ్మెంట్
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నవోదయ ప్రజా పార్టీ
ఆదర్శ్ పొలిటికల్ పార్టీ
అంబేద్కర్ ప్రగతిశీల్ రిపబ్లికన్ దళ్
అమ్బెద్కరిస్ట్ రిపబ్లికన్ పార్టీ
ఆర్య సభ
అఖిల్ రాష్ట్రవాది పార్టీ
అలీ సేనా
అటానమస్ స్టేట్ డిమాండ్ కమిటీ
అంబేద్కర్ సమాజ్ పార్టీ
అన్న తెలుగు దేశం పార్టీ
అనైత్ఇంతియా తమిజ్హగా మున్నేట్ర కజ్హగం
ఆదర్శ్వాది దళ్
=

క్రిస్టియన్ డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్
క్రైస్తవ మక్కల్ కట్చి
కాంగ్రెస్ జననాయక పెరవై
ఛత్తీస్గర్ కిసాన్ మజ్దూర్ పార్టీ
క్రిస్టియన్ మన్నేట్ర కజ్హగం
ఛత్తీస్గర్ ముక్తి మోర్చా
కమ్యూనిస్ట్ మార్క్సిస్టు పార్టీ కేరళ స్టేట్ కమిటీ
కొంగునాడు మక్కల్ కట్చి
కాంగ్రెస్ అఫ్ పీపుల్
ఛత్తీస్గరి సమాజ్ పార్టీ
ఛత్తీస్గర్ వికాస్ పార్టీ
చంపారణ్ వికాస్ పార్టీ
-
డి

దేశ్ బచావో జన్ మోర్చా
దేశ్ భక్త్ పార్టీ
దేశీయ ముర్పోక్కు ద్రవిడ కజ్హగం
డెమోక్రాటిక్ బహుజన్ సమాజ్ మోర్చా
డెమోక్రాటిక్ భారతీయ సమాజ్ పార్టీ
డెమోక్రాటిక్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
డెమోక్రాటిక్ దళ్ అఫ్ హర్యానా
డెమోక్రాటిక్ ఫార్వర్డ్ బ్లాక్
డెమోక్రాటిక్ ఇన్సాఫ్ పార్టీ
డెమోక్రాటిక్ జనతా దళ్(J & K)
డెమోక్రాటిక్ ఝార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా
డెమోక్రాటిక్ మూవ్మెంట్
ద్రవిడ మక్కల్ కాంగ్రెస్
దళిత్ మజ్దూర్ కిషాన్ పార్టీ
దళిత్ ముస్లిం వికాస్ పార్టీ
ద్రవిడ పెరవై
డెమోక్రాటిక్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా
దేశీయ పతుకప్పు కజ్హగం
ఢిల్లీ పరివర్తన్ పార్టీ
దేశీయ ప్రజా సోషలిస్టు పార్టీ
డెమోక్రాటిక్ రివోల్యుషనరీ పీపుల్స్ పార్టీ
దేవ్ సేనా పార్టీ
దళిత్ సమాజ్ పార్టీ
డెమోక్రాటిక్ సోషలిస్టు పార్టీ (ప్రబోధ్ చంద్ర)
ద్రవిడ తెలుగర్ మున్నేట్ర కళగం
ద్రవిడ విజ్హిపునార్చి కజ్హగం
ఢిల్లీ వికాస్ పార్టీ
దివ్య శక్తి పార్టీ
దేశీయ ముర్పోక్కు ద్రవిడర్ కజ్హగం
ఇ

ఏక్తా క్రాంతి దళ్ U.P.
ఏక్తా శక్తి
ఏక్తా సమాజ్ పార్టీ
ఎఫ్రైం యూనియన్
ఎఫ్

ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ (సోషలిస్టు)
ఫెడరల్ కాంగ్రెస్ అఫ్ ఇండియా
ఫార్మర్స్ డెవెలప్మెంట్స్ పార్టీ
ఫెడరేషన్ అఫ్ సభాస్
జి

గుజరాత్ ఆదిజాతి వికాస్ పక్ష్
గరీబ్ ఏక్తా పార్టీ
గోండ్వన గణతంత్ర పార్టీ
గోల్డెన్ ఇండియా పార్టీ
గరీబ్ జనత పార్టీ
గ్రామ మున్నేట్ర కజ్హగం
గోమ్మంట్ లోక్ పక్ష్
గారో నేషనల్ కౌన్సిల్
గోర్ఖా జనముక్తి మోర్చా
గోర్ఖా నేషనల్ లిబెరేషన్ ఫ్రంట్
గోవా పొక్ష్
గోవా పీపుల్'స్ కాంగ్రెస్
గాంధీవాది రాష్ట్రీయ కాంగ్రెస్
గోవా రాజీవ్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
గుజరాత్ స్టేట్ జనతా కాంగ్రెస్
గరీబ్జన్ సమాజ్ పార్టీ
గోవా సు-రాజ్ పార్టీ
గోవా వికాస్ పార్టీ
గుజరాత్ స్వరాజ్య సంఘ్
గుజరాత్ యువ వికాస్ పార్టీ
హెచ్

హింద్ వికాస్ పార్టీ
హిందూ ఏక్తా ఆందోళన్ పార్టీ
హిందుస్తానీ గరీబ్వాది పార్టీ
హర్యానా గరీబ్ పిచ్చర యువ సంగథన్
హర్యానా జన్రక్షక్ దళ్
హిందూస్తాన్ జనతా పార్టీ
హింద్ కిసాన్ మజ్దూర్ పార్టీ
హిమాచల్ క్రాంతి పార్టీ
హర్యానా లోక్ దళ్
హింద్ మోర్చా
హ్మార్ పీపుల్స్ కన్వెన్షన్
హిల్ స్టేట్ పీపుల్'స్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
హిమాచల్ ప్రదేశ్ స్టేట్ అకాలీ దళ్
హర్యానా రిపబ్లికన్ పార్టీ
హింద్ స్వరాజ్య గణతంత్ర పార్టీ
హిందూస్తాన్ సురక్ష పార్టీ
హిందూ సమాజ్ పార్టీ
హిందూస్తాన్ పార్టీ
హిమాచల్ వికాస్ కాంగ్రెస్
హర్యానా వికాస్ పార్టీ
హర్యానా రక్షా పార్టీ
హర్యానా స్వతంత్ర పార్టీ
హ్యుమనిస్ట్ పార్టీ ఇండియా
I

ఇండియన్ బహుజన్ సమాజ్వాది పార్టీ
ఇండియన్ క్రిస్టియన్ ఫ్రంట్
ఇండియన్ క్రిస్టియన్ సెక్యులర్ పార్టీ
ఇండియన్ ఏక్తా పార్టీ
ఇండియన్ జస్టిస్ పార్టీ
ఇండియన్ లిబెరేషన్ ఫ్రంట్
ఇక్కియ మక్కల్ మున్నేట్ర కజ్హగం
ఇండియన్ నేషనల్ గ్రీన్ పార్టీ
ఇండియన్ నేషనల్ లీగ్
ఇండియన్ నేషనల్ లేబర్ పార్టీ
ఇండియన్ పీపుల్'స్ కాంగ్రెస్
ఇస్లాం పార్టీ హింద్
ఇండియన్ పీస్ పార్టీ
ఇండియన్ రిపబ్లికన్ ఫ్రంట్
ఇండియన్ సెక్యులర్ కాంగ్రెస్
ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్
ఇండియన్ విక్టరీ పార్టీ
ఇండియన్ పీపుల్'స్ ఫ్రంట్
జే

జాగో పార్టీ
జై భారత్ పార్టీ
జన్ చేతన పార్టీ
జనతా కాంగ్రెస్ పార్టీ అఫ్ భారత్ వర్ష
ఝార్ఖండ్ డిసోం పార్టీ
జన హిత్కారి పార్టీ
జనహిత్ మోర్చా
జై హింద్ పార్టీ
జనహిత్ సమాజ్ పార్టీ
జెబమని జనతా
జై జవాన్ జై కిసాన్ మజ్దూర్ కాంగ్రెస్
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ అవామీ లీగ్
జమ్మూ & కాశ్మీర్ అవామీ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్
ఝార్ఖండ్ కి క్రాంతికారి పార్టీ
జవాన్ కిసాన్ మోర్చా
ఝార్ఖండ్ పార్టీ
ఝార్ఖండ్ పార్టీ (నరేన్)
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్
ఝార్ఖండ్ పీపుల్’స్ పార్టీ
జన్ లోక్ కళ్యాణ్ పార్టీ
ఝార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా (ఉల్గులన్)
జన్మంగల్ పక్ష్
జననిష్ట
జన్ క్రాంతి మోర్చా
జనత పార్టీ
జమ్మూ & కాశ్మీర్ పీపుల్ కాన్ఫరెన్స్
జై ప్రకాష్ జనతా దళ్
జన ప్రియ
జన్ సేవా పార్టీ
జన్ సమర్థన్ దళ్
జన్ సమంత పార్టీ
జన్సత్తా పార్టీ
జన్ సురాజ్య శక్తి
జన్సేవక్ సమాజ్ పార్టీ
జఘత్ తెలుగు మున్నేట్ర కజ్హ్గ్గం
జై తెలంగాణా పార్టీ
జన ఉన్నాయన్ మన్చ
జనతా ఉదయ్ పార్టీ
జై విజయ భారతి పార్టీ
ఝార్ఖండ్ వనన్చల్ కాంగ్రెస్
ఝార్ఖండ్ వికాస్ దళ్
జనతా వికాస్ పార్టీ
జెబమని జనతా కట్చి
కే

కసాని గ్యనేశ్వర్ ముదిరాజ్ జిందాబాద్, నాయకత్వం వర్ధిల్లాలి
కామరాజర్ అడితనర్ కజ్హకం
క్రాంతికారి బెరోజ్గర్ పార్టీ
కన్నడ చలవాలి వాటాల్ పక్ష
కామరాజర్ దేశీయ కాంగ్రెస్
కేరళ జనపక్షం
కేరళ కాంగ్రెస్(B)
కేరళ కాంగ్రెస్ (జాకబ్)
ఖాసి ఫర్మెర్స్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
ఖూన్ హెన్యుట్రిప్ నేషనల్ అవకెనింగ్ మూవ్మెంట్
కర్ణాటక క్రాంతి దళ్
క్రాంతి కారి జై హింద్ సేనా
కిసాన్ మజ్దూర్ బహుజన్ పార్టీ
కైవినయ్గెర్ మున్నేట్ర కజ్హగం
క్రాంతికారి మనువాడి మోర్చా
కుకి నేషనల్ అసెంబ్లీ
కన్నడ నాడు పార్టీ
కొంగునాడు మున్నేట్ర పెరవై
కిసాన్ నవ్జవాన్ పార్టీ
కన్నడ పక్ష
క్రాంతి దళ్
క్రాంతి పరిషద్
కర్ణాటక రాజ్య ర్యోట సంఘ
కామ్గర్ సమాజ్ దళ్
కోసల్ పార్టీ
క్రాంతికారి సమాజ్వాది పార్టీ లోహియా
క్రాంతికారి సామ్యవాది పార్టీ
కిసాన్ క్రాంతి దళ్
కర్ణాటక తమిజ్హర్ మున్నేట్ర కజ్హగం
కుడి మక్కల్ కట్చి
కిసాన్ వ్యవసాయీ మజ్దూర్ పార్టీ
కిసాన్ వికాస్ పార్టీ
కంజోర్ వర్గ్ సంఘ్,బీహార్
[
ఎల్

లోక్ భలై పార్టీ
లోక్ భారతి
లోక్ పరిట్రాన్ పార్టీ
లట్టిన్ కాంగ్రెస్
లోక్తన్త్రిక్ చేతనా పార్టీ
లోక్ దళ్
లైఫ్ పీస్ఫుల్ పార్టీ
లోక్ హిట్ పార్టీ
లోక్తన్త్రిక్ జన్ సమత పార్టీ
లేబర్ అండ్ జాబ్ సీకెర్'స్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా
లోక్తన్త్రిక్ మోర్చా హిమాచల్ ప్రదేశ్
లేబర్ పార్టీ (లౌకిక)
లేబర్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (V.V. ప్రసాద్)
లైరం పీపుల్ పార్టీ
లోక్ప్రియ సమాజ్ పార్టీ
లోక్ రాజ్య పార్టీ
లోక్ సత్తా పార్టీ
లోక్ శక్తి
లోక్ సేవా దళ్
లోక్తన్త్రిక్ సమాజ్వాది పార్టీ
లోక్త్రన్త్రిక్ జనతా ఫ్రంట్
లోక్తన్త్రిక్ సమత దళ్
లోక్ వికాస్ పార్టీ
లేబర్ వికాస్ పార్టీ
ఎం

మనిడనయే మక్కల్ కట్చి (పొలిటికల్ పార్టీ అఫ్ TMMK, తమిళనాడు )
మక్కల్ మనదు కట్చి
మహిళా అధికార్ పార్టీ
ముక్త్ భారత్
మూల్ భారతి (S) పార్టీ
మాత్ర భూమి రక్ష దళ్
మజ్లిస్ బచావ్ తఃరీక్
మాత్ర భూమి వికాస్ పార్టీ
మోమిన్ కాన్ఫరెన్స్
మార్క్సిస్టు కో-ఆర్డినేషన్
మార్క్సిస్టు కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (S.S. శ్రీవాస్తవ)
మరలాండ్ డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్
M.G.R. కజ్హగం
మహాశక్తి ఇంకులాబ్ పార్టీ
మానవ జగ్రితి మంచ్
మానవ్ కళ్యాణ్ సంఘ్ దళ్
మహకౌషల్ వికాస్ పార్టీ
M.G.R. మన్నేట్ర కజ్హగం
మహాభారత్ మహాజన్ సభ
ముస్లిం మజ్లిస్ ఉత్తర ప్రదేశ్
మణిపూర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్
మక్కల్ నలోవ్రిమిక్ కజ్హగం (పీపుల్’స్ లిబెరల్ పార్టీ)
మనువాడి పార్టీ
మానవ పార్టీ
మధ్య ప్రదేశ్ కిసాన్ మజ్దూర్ ఆదివాసీ క్రాంతి దళ్
మహారాష్ట్ర ప్రదేశ్ క్రాంతికారి పార్టీ
మధ్య ప్రదేశ్ లోక్తన్త్రిక్ పార్టీ
మణిపూర్ పీపుల్'స్ పార్టీ (ప్రజాస్వామ్య)
మహారాష్ట్ర రాజీవ్ కాంగ్రెస్
మరాఠా రాష్ట్ర పరిషద్
ముదిరాజ్ రాష్ట్రీయ సమితి
మినిస్ట్రీయల్ సిస్టం అబోలిషన్ పార్టీ
మణిపూర్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
మహారాష్ట్ర సెక్యులర్ ఫ్రంట్
మానవ్ సమాజ్ పార్టీ
మానవ్ సేవా పార్టీ
మారుమలర్చి తమిజ్హకం
మక్కల్ తమిళ్ దేశం
మహారాష్ట్ర వికాస్ కాంగ్రెస్
మక్కల్ విలిపునర్వు ఎయక్కం
మూవెందర్ మున్నేట్ర కజ్హగం
ఎన్

నాగ నేషనల్ పార్టీ
నవ నిర్మాణ నాగరిక సమితి
నిశ్శబ్ద భూరిపక్షం
నవభారత్ నిర్మాణ్ పార్టీ
నేషనలిస్ట్ చారిటి కాంగ్రెస్
నేతాజీ కాంగ్రెస్ సేనా
నేషనల్ కాంగ్రెస్ అఫ్ యూత్
నేషనల్ సిటిజెన్స్ పార్టీ
నేషనల్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
నేషనల్ డెమోక్రాటిక్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్
నేషనల్ లోక్తన్త్రిక్ పార్టీ
నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ కాంగ్రెస్
జర్మన్ జాతీయ ప్రజల పార్టీ
నేషనలిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా
నేషనల్ పీపుల్'స్ పార్టీ
న్యూ ఇండియా నేషనల్ మూవ్మెంట్
న్యూ ఇండియా పార్టీ
నేతాజీ సుభాష్ పార్టీ
నాగ్రిక్ ఏక్తా దళ్
నాగాలాండ్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
నమదు మక్కల్ కట్చి
నిదయ మాలిక్ (N) పార్టీ
నేషనల్ మైనారిటీస్ పార్టీ
నవ్ మహారాష్ట్ర వికాస్ పార్టీ
న్యాయ్నిష్ట్ ప్రజాతంత్ర
నేషనల్ రిపబ్లికన్ పార్టీ
నేషనల్ స్టూడెంట్స్ పార్టీ
నిస్వర్త్ సేవా పార్టీ
నారీ శక్తి పార్టీ
NTR తెలుగు దేశం పార్టీ (లక్ష్మీ పార్వతి )
నాగ్ విదర్భ ఆందోళన్ సమితి
నేసవాలర్ మున్నేట్ర కట్ట్చి
నేటివ్ పీపుల్'స్ పార్టీ
ఓ

ఒడిషా కాంగ్రెస్
ఒడిషా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ
ఒడిషా గణ పరిషద్
ఒడిషా సోషలిస్టు పార్టీ
పి

పుదుచేరి మున్నేట్ర కాంగ్రెస్
పెట్రియాట్
పురట్చి భారతం
పశ్చిమ్బంగ గణతాన్త్రిక్ మన్చ
ఫులే భర్తీ లోక్ పార్టీ
పశ్చిం బంగా రాజ్య ముస్లిం లీగ్
ప్రిథక్ బస్తర్ రాజ్య పార్టీ
పీపుల్'స్ డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్
పీపుల్స్ డెమోక్రాటిక్ లీగ్ అఫ్ ఇండియా
పీపుల్'స్ డెమోక్రాటిక్ మూవ్మెంట్
పీపుల్స్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
పార్టీ ఫర్ డెమోక్రాటిక్ సోషలిజం
పవిత్ర హిందూస్తాన్ కాజ్హగం
పిచ్చర సమాజ్ పార్టీ
పంజాబీ దళ్
పంజాబ్ జనతా మోర్చా
పీపుల్'స్ జస్టీస్ పార్టీ
పంజాబ్ పీపుల్'స్ పార్టీ
పార్టీ కిసాన్ మజ్దూర్ వ్యాపారి
పన్చల్ మోర్చా
పాండిచేరి మన్నీల మక్కల్ మున్నాని
పరమార్థ్ పార్టీ
ప్రగతిశీల్ మానవ్ సమాజ్ పార్టీ
పుతియా నీధి కట్చి
ప్రజా పార్టీ
ప్రజా రాజ్యం పార్టీ
పీపుల్'స్ పార్టీ ఆఫ్ అరుణాచల్
పర్చం పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
పొలిటికల్ పార్టీ అఫ్ నేషనల్ మేనేజ్మెంట్ సర్వీస్
పిరమిడ్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
పర్వతీయ పునృత్తాన్ పరిషద్
పంజాబ్ ప్రదేశ్ వికాస్ పార్టీ
పీపుల్స్ రిపబ్లికన్ పార్టీ
ప్రబుద్ధ రిపబ్లికన్ పార్టీ
PRISM
పంచాయత్ రాజ్ పార్టీ
పరివర్తన్ సమాజ్ పార్టీ
ప్రగతిశీల్ పార్టీ
పుతియ తమిలగం
ప్లైన్స్ ట్రైబల్స్ కౌన్సిల్ అఫ్ అస్సాం
ప్రౌటిస్ట్ సర్వ సమాజ్ పార్టీ
పశ్చిమి ఉత్తర ప్రదేశ్ స్వరాజ పార్టీ
పంజాబ్ వికాస్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
పూర్వాంఛల్ వికాస్ పార్టీ
పీసంట్స్ అండ్ వర్కర్స్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా

క్వామి జనతా దళ్
క్వామి పార్టీ
ఆర్

రాజ్యాధికార పార్టీ
రాష్ట్రీయ ఐక్త మంచ్
రాష్ట్రీయ బహుజన్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ బహుజన్ ఏక్తా పార్టీ
రాష్ట్రీయ భ్రస్థాచార్ విరోధి మోర్చా
రాష్ట్రవాది కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ
రేవోల్యుషనరీ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (రసిక్ భట్ట్)
రాష్ట్రీయ దేహత్ మోర్చా పార్టీ
రాష్ట్రీయ ధర్మనిర్పేక్ష నవ భారత్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ దేశ్భక్త్ పార్టీ
రాజస్థాన్ దేవ్ సేనా దళ్
రాష్ట్రీయ గరీబ్ దళ్
రాష్ట్రీయ గురుజన్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ గ్రామీణ్ పార్టీ
రాజ్దళ్ హర్యానా
రాష్ట్రీయ హిత్ కాంగ్రెస్
రాష్ట్రీయ హమారా దళ్
రాష్ట్రీయ హిందూ సంగథన్
రాష్ట్రీయ ఇందిరా పార్టీ
రాష్ట్రీయ జనాదికర్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ జనతా కాంగ్రెస్
రాష్ట్రీయ జనాన్దోలన్ పక్ష
రాష్ట్రీయ జనతా జనార్దన్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ జన్ కళ్యాణ్ పార్టీ
రిపబ్లికన్ జనతా పార్టీ
రాష్ట్రీయ జన్ సంగం
రాష్ట్రీయ జన్సేవక్ పరిషద్
రాష్ట్రీయ జన్తాన్త్రిక్ దళ్
రాజస్థాన్ వికాస్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ క్రాంతికారి దళ్
రాష్ట్రీయ కోమి ఏక్తా పార్టీ
రాష్ట్రీయ కిసాన్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ క్రాంతికారి సమాజ్వాది పార్టీ
రాష్ట్రీయ కంజోర్ వర్గ్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ లోక్ సేవా మోర్చా
రాష్ట్రీయ మానవ్ అధికార్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ మజ్దూర్ ఏక్తా పార్టీ
రాష్ట్రీయ మానవ్ కళ్యాణ్ సంఘ్
రాష్ట్రీయ మాతృభూమి పార్టీ
రాష్ట్రీయ మహాసంగ్
రాజీవ్ మక్కల్ కాంగ్రెస్
రాష్ట్రీయ నయాయ్ పార్టీ
రాష్ట్రోత్తాన్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ ప్రజా కాంగ్రెస్ (లౌకిక)
రాష్ట్రీయ పరివర్తన్ దళ్
రిపబ్లికన్ మూవ్మెంట్
రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
రిపబ్లికన్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (అత్వలె)
రిపబ్లికన్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (ప్రజాస్వామ్య)
రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (ఖోబ్రగడ్)
రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (కంబ్లె)
రిపబ్లికన్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (శివరాజ్ )
రిపబ్లికన్ ప్రెసిడియం పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
రాష్ట్రీయ రాజధాని కాంగ్రెస్ ఢిల్లీ
రాష్ట్రీయ రక్షా దళ్
రామ్రాజ్య మార్గ్
రాష్ట్ర శక్తి
రాష్ట్రీయ సఫ్ నీతి పార్టీ
రాష్ట్రీయ స్వభిమాన్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ సమాజ్వాది కాంగ్రెస్
రాష్ట్రీయ సవర్న్ దళ్
రాష్ట్రీయ గరిమ పార్టీ
రాష్ట్రీయ స్వజన్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ సకార్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ సామంత దళ్
రాష్ట్రీయ సమాధాన్ పార్టీ
రాజస్థాన్ సామాజిక్ న్యాయ మంచ్
రాష్ట్రీయ సామాజిక్ నాయక్ పక్ష
రాష్ట్రీయ సమాజ్వాది పార్టీ (యునైటెడ్)
రివోల్యుషనరీ సోషలిస్టు పార్టీ ఆఫ్ కేరళ (బోల్షెవిక్)
రాష్ట్రీయ సమాజ్వాది పార్టీ 'ప్రగతిశీల్'
రాష్ట్రీయ సమాజ్ పక్ష
రామ్ సేనా రాష్ట్రవాది
రాష్ట్రీయ సురాజ్య పరిషద్
రాష్ట్రీయ సమాజ్ సేవక్ దళ్
రాష్ట్రీయ సమాజ్ సుధార్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ క్రాంతి పార్టీ
రాష్ట్రీయ పార్టీ
రాష్ట్ర సురక్షా పరిషద్
రాష్ట్రీయ ఉన్నతిశీల్ దళ్
రాష్ట్రవాది వికాస్ దళ్
రాష్ట్రవాది జనతా పార్టీ
రాష్ట్రీయ వికాస్ పార్టీ
రాజస్థాన్ వీర్ సేనా
రాష్ట్రవాది సమాజ్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ యువ లోక్తన్త్రిక్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ రిపబ్లికన్ పార్టీ
ఎస్

సబ్జన్ పార్టీ
శిరోమణి అకాలీ దళ్ (సిమ్రాంజిత్ సింగ్ మన్)
సమతా పార్టీ
సక్తి భారత దేశం
సచేట్ భారత్ పార్టీ
సద్భావన పార్టీ
శిక్షిత్ బెరోజ్గర్ సేనా
సుహెల్దేవ్ భారతీయ సమాజ్ పార్టీ
శ్రీ భారత్ వికాస్ పక్ష్
శక్తి దళ్
సబ్కా దళ్ భారతీయ సమాజ్వాది కాంగ్రెస్
సంయుక్త్ దస్త్కర్ పార్టీ
సోషలిస్ట్క్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
సర్వధారం పార్టీ (మధ్య ప్రదేశ్)
సామాజిక్ ఏక్తా పార్టీ
సర్వ్హర దళ్
సిక్కిం హిమలి రాజ్య పరిషద్
సర్బ్ హింద్ శిరోమణి అకాలీ దళ్
షొశిత్ సమాజ్ పార్టీ
సమాజ్వాది జనతా దళ్ డెమోక్రాటిక్
సోషల్ జస్టీస్ పార్టీ
సమాజ్వాది జనతా పార్టీ (మహారాష్ట్ర)
సమాజ్వాది జనతా పార్టీ (రాష్ట్రీయ )
సిన్హ్ జన్ సేవా పార్టీ
సామాజిక్ జన్తాన్త్రిక్ పార్టీ
శుభ కర్ణాటక్
స్వతంత్ర క్రాంతి దళ్
సిక్కిం జనశక్తి పార్టీ
సోషల్ ఆక్షన్ పార్టీ
సోషలిస్టు పార్టీ (లోహియా)
సముదాయ మున్నేట్ర కజ్హగం
స్వర్న్ మహాసభ
సమతా సమాజ్ పార్టీ
సత్య మేవ పార్టీ
సెక్యులర్ నేషనల్ ద్రవిడ పార్టీ
సిక్కిం నేషనల్ లిబెరేషన్ ఫ్రంట్
సామాజిక్ న్యాయ పార్టీ
సమాజ్వాది పార్టీ
సర్దార్ పటేల్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
సెక్యులర్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
సిర్పంచ్ సమాజ్ పార్టీ
సంపూర్ణ వికాస్ దళ్
సోషలిస్టు రిపబ్లికన్ పార్టీ
సర్వ సేవా పార్టీ
సర్వహర సమాజ్ పార్టీ
షొశిత్ సమాజ్ దళ్
సేహజ్దరి సిఖ్ ఫెడరేషన్
సమతా సంఘర్ష్ పార్టీ
సనతాన్ సమాజ్ పార్టీ
సిక్కిం సన్గ్రాం పరిషద్
స్వతంత్ర భారత్ పక్ష
సమాజ్తాన్త్రిక్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
శేత్కారి విచార్ దళ్
సదన్ వికాస్ పార్టీ
సర్వోదయ పార్టీ
శివ్రాజ్య పార్టీ
సవర్న్ సమాజ్ పార్టీ
స్వరాజ్ దళ్
సమాజ్వాది జన్ పరిషద్
శిరోమణి యూత్ అకాలీ దళ్ (కహ్లోన్)
సమాజ్వాది యువ దళ్
సత్యయుగ్ పార్టీ
టి

తెలంగాణ్ రాష్ట్ర సమితి
తమిలర్ భూమి
తోన్డర్ కాంగ్రెస్
తెలంగాణా కాంగ్రెస్ పార్టీ
ది కన్స్యూమర్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
తమిళ్ దేసియక్ కట్చి
ది గ్రేట్ ఇండియా రివోల్యుషనేర్స్
తెలంగాణా ప్రజా పార్టీ
ధరసు మక్కల్ మండ్రం
ది హ్యుమనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
తెసియా జననాయక మక్కల్ కట్చి
తరై క్రాంతి దళ్
తమిలర్ కజ్హగం
తమిళ్ మానిల కాంగ్రెస్ (మూపనార్)
తమిళ్ మానిల కామరాజ్ కాంగ్రెస్
తమిలగ మక్కల్ మున్నేట్ర కజ్హగం
తమిళ నాడు దేశీయ గ్రమీయ తోజ్హిలలర్ కాంగ్రెస్
త్రినమూల్ గణ పరిషద్
తమిళ నాడు మక్కల్ కాంగ్రెస్
తమిళ నాడు పీపుల్'స్ పార్టీ
తమిళ నాడు పీసంట్స్ & వర్కర్స్ పార్టీ
ట్రైబల్ పీపుల్ పార్టీ
తమిజ్హగా రాజీవ్ కాంగ్రెస్
ది రెలిజియన్ ఆఫ్ మాన్ రివోల్వింగ్ పొలిటికల్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
త్రిలోక్ శక్తి కాంగ్రెస్ భారత్
తాయగా మక్కల్ కట్చి
తమిజ్హగా మున్నేట్ర మున్నాని
తమిజ్హర్ పార్టీ
తెలుగు దేశం పార్టీ
యు

యునైటెడ్ బోడో నేషనలిస్ట్ లిబెరేషన్ ఫ్రంట్
యునైటెడ్ సిటిజెన్ పార్టీ
యునైటెడ్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
యునైటెడ్ ఇండియన్ డెమోక్రాటిక్ కౌన్సిల్
యునైటెడ్ ఇండియా పీపుల్స్ పార్టీ
ఉత్తరఖండ్ జన్వాది పార్టీ
యునైటెడ్ మైనారిటీస్ ఫ్రంట్, అస్సాం
ఉత్తర్ ప్రదేశ్ జన్ మానస్ పార్టీ
ఉజ్హైప్పలర్ కట్చి
ఉజ్హైప్పలర్ పొదు నలకట్చి
యునైటెడ్ పీపుల్'స్ పార్టీ ఆఫ్ అస్సాం
ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రిపబ్లికన్ పార్టీ
యునైటెడ్ రిజర్వేషన్ మూవ్మెంట్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అస్సాం
ఉత్తరాఖండ్ సంస్కృతి పరిషద్
ఉర్స్ సంయుక్త పక్ష
యునైటెడ్ ట్రైబల్ నేషనలిస్ట్స్ లిబెరేషన్ ఫ్రంట్
[జై దినేష్ పార్టీ ఆఫ్ దాదర్
వి

వివసాయి అన్భు కట్చి
వికస్వాది కమ్యూనిజం పార్టీ
విదర్భ జనతా కాంగ్రెస్
విజేత పార్టీ
విధాయక్ దళ్
విశ్వ మాయ పొలిటికల్ పార్టీ
వికాస్ పార్టీ
విదర్భ రాజ్య ముక్తి మోర్చా
విదర్భ రాజ్య పార్టీ
విదర్భ వికాస్ పార్టీ
డబల్యు

వెస్ట్ బెంగాల్ సోషలిస్టు పార్టీ
వుమనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
వై

యూత్ బ్రిగేడ్
యువ గణతంత్ర పార్టీ
యువ జన్ జాగ్రితి పార్టీ
యూత్ అండ్ స్టూడెంట్స్ పార్టీ
యూత్ ఫర్ ఈక్వాలిటీ
ఇతర పార్టీలు
భారతదేశంలోని చాలా రాజకీయ పార్టీలు ఎన్నికల కమిషన్ వద్ద అసలు రిజిస్టరే కాలేదు.
బిప్లోబి బంగ్లా కాంగ్రెస్
BTR-EMS-AKG జనకీయ వేది
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (Maoist)
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు ) సెంట్రల్ టీం
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)జనశక్తి
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు) (కను సన్యాల్)
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు) (మహదేవ్ ముఖర్జీ)
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)నక్సల్బరి
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు) న్యూ డెమోక్రసీ
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు) రెడ్ ఫ్లాగ్
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ రివోల్యుషనరీ మార్క్సిస్ట్స్
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ ఇండియా
కమ్యూనిస్ట్ రివల్యుషనరీ లీగ్ ఆఫ్ ఇండియా
కమ్యూనిస్ట్ వర్కర్స్ పార్టీ
దళిత్ పంతేర్స్ ఆఫ్ ఇండియా (విదుతలై సిరుతైగల్  అని కూడా పిలుస్తారు) (తమిళ నాడు)
గణ అభియాన్ ఒడిషా
గోర్ఖా నేషనల్ లిబెరేషన్ ఫ్రంట్ (C.K. ప్రధాన్)
ఇంటర్నేషనల్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
కేరళ దళిత్ ఫెడరేషన్
కునాబి సేన
లాల్ నిషాన్ పార్టీ
లాల్ నిషాన్ పార్టీ (లేనిన్వడి)
మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు కమిటీ
ప్రొవిజనల్ సెంట్రల్ కమిటీ, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
సావిత్రి ఎరా పార్టీ
షహర్ వికాస్ అగడి
సోషలిస్టు యూనిటీ సెంటర్ ఆఫ్ ఇండియా
తెలంగాణా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ
తెలంగాణా జనతా పార్టీ
తెలంగాణా ప్రజా సమితి
తెలంగాణా రాష్ట్ర పార్టీ
తెలంగాణా సాధనా సమితి
తెలంగాణా వికాస్ పార్టీ
యూనిటీ సెంటర్ ఆఫ్ కమ్యూనిస్ట్ రివోల్యుషనరీస్ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
వర్కర్స్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
గతంలోని పార్టీలు
అల్ ఇండియా కోఆర్డినేషన్ కమిటీ ఆఫ్ కమ్యూనిస్ట్ రివోల్యుషనరీస్
అల్ ఇండియా ఝార్ఖండ్ పార్టీ
నేషనలిస్ట్ త్రినమూల్ కాంగ్రెస్
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కోఆర్డినేషన్ కమిటీ అఫ్ కమ్యూనిస్ట్ రివోల్యుషనరీస్
అన్న తెలుగు దేశం పార్టీ
అరుణాచల్ కాంగ్రెస్ (మిథి)
భారతీయ జన కాంగ్రెస్
భారతీయ జన సంఘ్
బీహార్ పీపుల్'స్ పార్టీ (బీహార్)
బిర్సా సేవా దళ్
బోల్షెవిక్-లెనినిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా, సిలోన్ అండ్ బర్మా
బోల్షెవిక్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
సెంట్రల్ రీఆర్గనైజేషన్ కమిటీ, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
చోటానాగపూర్ ఫ్రంట్
చోటానాగపూర్ ప్లట్యు ప్రజా పరిషద్
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు) సెకండ్ సెంట్రల్ కమిటీ
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియన్ యూనియన్ (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
కమ్యూనిస్ట్ రివోల్యుషనరీ పార్టీ
కాంగ్రెస్ (డోలో)
డెమోక్రాటిక్ రివోల్యుషనరీ పీపుల్స్ పార్టీ
దేశ్ సేవక్ పార్టీ
దూరదర్శి పార్టీ
ఫార్వర్డ్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ
హిమాచల్ వికాస్ కాంగ్రెస్ ("హిమాచల్ వెల్ఫేర్ కాంగ్రెస్")(హిమాచల్ ప్రదేశ్)
హుల్ ఝార్ఖండ్ పార్టీ
హైదరాబాద్ స్టేట్ ప్రజా పార్టీ
ఇండియన్ కాంగ్రెస్ (సోషలిస్టు)
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ఆర్గనైజేషన్)
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (షేక్ హస్సన్)
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (Urs)
ఝార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా (B)
జనతా దళ్ (అజిత్)
కిసాన్ మజ్దూర్ ప్రజా పార్టీ
క్రాంతికారి ముక్తి మోర్చా
కృషికార్ లోక్ పార్టీ
లాల్ ఝండా దళ్
లోక్ రాజ్ పార్టీ హిమాచల్ ప్రదేశ్
లోక్ శక్తి
మధ్య ప్రదేశ్ వికాస్ కాంగ్రెస్
మహారాష్ట్ర వికాస్ పార్టీ
నేషనల్ ఫార్వర్డ్ బ్లాక్
నాతున్ అసోం గణ పరిషద్
నిఖిల్ మణిపురి మహాసభ
నిఖిల్ ఉత్కల్ ఆదివాసీ కాంగ్రెస్
ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
ఒడిషా జన కాంగ్రెస్
పసుమ్ఫోన్ ఫార్వర్డ్ బ్లాక్
పీపుల్స్ పార్టీ ఆఫ్ అరుణాచల్
ప్రగతి లెజిస్లేచర్ పార్టీ
పుదుచేరీ మక్కల్ కాంగ్రెస్
పంజాబ్ కమ్యూనిస్ట్ రివోల్యుషనరీ కమిటీ
రాడికల్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ
రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (డెమోక్రాటిక్)
రియల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
రివోల్యుషనరీ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ
రివోల్యుషనరీ కమ్యూనిస్ట్ యూనిటీ సెంటర్ (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు)
రివోల్యుషనరీ ఫార్వర్డ్ బ్లాక్
షెడ్యుల్డ్ కేస్ట్ ఫెడరేషన్
సుభాసిస్ట్ ఫార్వర్డ్ బ్లాక్
తెలంగాణా ప్రజా సమితి
యునైటెడ్ ఝార్ఖండ్ పార్టీ
యునైటెడ్ పీపుల్'స్ పార్టీ ఆఫ్ అస్సాం
ఉత్కల్ కాంగ్రెస్
వీర్ బిర్సా దళ్
విషాల్ హర్యానా పార్టీ
సమ్మేళనంలు
1990 నుంచి, భారత ఎన్నికల సముదాయం తగినరీతిలో రాష్ట్ర మరియు జాతీయ స్థాయిలలో చీలికతో కూడిన తీర్మానాలను ఇస్తోంది. దీనివల్ల ఆదర్శాలలో కొద్దిగా (మరియు కొన్నిసార్లు సిద్దాంత)భేదాలు ఉన్న పార్టీలు అధికారంలో భాగం తమకుందని అడగటానికి ఏకమవుతున్నాయి. భారతదేశంలో ఈ క్రిందవి సమ్మేళనం జరిగిన రాజకీయ పార్టీలు.
బాంగ్లా బచావో ఫ్రంట్ - 2001 వెస్ట్ బెంగాల్ రాష్ట్ర ఎన్నికలలో ప్రతిపక్ష ఫ్రంట్ లో ఉంది. దీనికి న్యాయకత్వం అల్ ఇండియా త్రినమూల్ కాంగ్రెస్ వహించింది.
డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్- మహారాష్ట్రలో అధికారంలో ఉన్నదానితో సమ్మేళనం
హిం లోక్తాన్త్రిక్ మోర్చా - హిమాచల్ ప్రదేశ్లో నిద్రాణమై ఉన్న 'ఇప్పటి మూడవ ఫ్రంట్'.
నేషనల్ డెమోక్రాటిక్ అలయన్స్ - నాయకత్వం BJP వహిస్తుంది.
నేషనల్ ఫ్రంట్ - నాయకత్వం జనతా దళ్ వహిస్తుంది, భారతదేశంలో 1989-1991 వరకు అధికారంలో ఉంది. ఇప్పుడు నిద్రాణమైపోయింది.
లెఫ్ట్ డెమోక్రాటిక్ ఫ్రంట్ - కేరళలో ప్రతిపక్ష ఫ్రంట్, నాయకత్వం CPI(M) వహిస్తుంది.
లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ - నాయకత్వం CPI(M) వహిస్తుంది.
సిక్కిం యునైటెడ్ డెమోక్రాటిక్ అలయన్స్- సిక్కింలో రాజకీయ ఫ్రంట్, వీటిలో ప్రాంతీయ పార్టీలు, BJP, INC ఉన్నాయి.
తెలంగాణా రాష్ట్ర సాధన ఫ్రంట్- తెలంగాణా కోసం ఉన్న ఫ్రంట్- రాష్ట్ర కార్యకలాపాలతో ఉన్న పార్టీలు.
థర్డ్ ఫ్రంట్ / యునైటెడ్ నేషనల్ ప్రోగ్రెస్సివ్ అలయన్స్
యునైటెడ్ ఫ్రంట్ - భారదేశంలో ఈ మూడవ ఫ్రంట్ 1996-1998వరకు అధికారంలో ఉంది. ఇప్పుడు పనిచేయట్లేదు.
యునైటెడ్ ప్రోగ్రెస్సివ్ అలయన్స్ - ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వం, దీని నాయకత్వం INC వహిస్తోంది.
పద్నాల్గవ లోక్ సభలో సీట్ల పంపిణీ
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్–145
భారతీయ జనతా పార్టీ–138
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు)–43
సమాజ్వాది పార్టీ–36
రాష్ట్రీయ జనతా దళ్–24
బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ–19
ద్రవిడ మున్నేట్ర కజ్హగం–16
శివ సేన–12
బిజు జనతా దళ్–11
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ ఇండియా–10
నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ–9
జనతా దళ్ (యునైటెడ్)–8
శిరోమణి అకాలీ దళ్–8
పట్టాలి మక్కల్ కట్చి–6
తెలుగు దేశం పార్టీ–5
తెలంగాణా రాష్ట్ర సమితి–5
ఝార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా–5
లోక్ జనశక్తి పార్టీ–4
మరుమలర్చి ద్రవిడ మున్నేట్ర కజ్హగం–4
స్వతంత్రులు–5
మిగిలినవి–30
ఇవి కూడా చూడండి
భారతదేశంలో ఉన్న గుర్తింపు పొందిన రాజకీయ పార్టీలు
రాజకీయ పార్టీల సూచిక పార్టీల పేరు ప్రకారం చూడటం
రాజకీయ పార్టీల జాబితా దేశాలననుసరించి రాజకీయ పార్టీలను చూడటం
సిద్దాంతపరంగా రాజకీయ పార్టీల జాబితా పార్టీల పేరుననుసరించి చూడటం
అంతర్జాతీయులకు సభ్యత్వం అంతర్జాతీయ సభ్యత్వం అనుసరించి పార్టీలను చూడటం
భారత దేశంలో స్వేచ్ఛావాదం
భారత వర్తక యూనియన్లు
భారత విద్యార్థి సంఘాల జాబితా
బాహ్య లింకులు
అధికారిక పార్టీ సైట్లు

తె.దే.పా)

ఇతర సైట్‌లు

మరింత చదవడానికి
సుబ్రత K. మిత్ర మరియు V.B. సింగ్. 1999 డెమోక్రసీ అండ్ సోషల్ చేంజ్ ఇన్ ఇండియా: అ క్రాస్-సెక్షనల్ అనాలిసిస్ అఫ్ ది నేషనల్ ఎలెక్టరేట్ . న్యూ ఢిల్లీ: సాగే పబ్లికేషన్స్. ISBN 81-7036-809-X (India HB) ISBN 0-7619-9344-4 (U.S. HB).
సుబ్రత K. మిత్ర, మైక్ ఎన్స్కాట్, క్లెమేన్స్ స్పిఎస్స్ (eds.). 2004 పొలిటికల్ పార్టీస్ ఇన్ సౌత్ ఆసియా . గ్రీన్వుడ్: ప్రేగేర్.
==సూచనలు...
[[వర్గం:పొలిటికల్ పార్టీస్ ఇన్ ఇండియా]
ఇండియా లో ఒకా మంచి నాయకుడు కావలి

భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీల జాబితా

2018లో హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఏ రాజకీయ పార్టీకి చెందినవాడు?


భారత ప్రభుత్వము (హిందీ: भारत सरकार) సాధారణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వము అని వ్యవహరింపబడుతుంది. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడింది. దేశంలో గల 29 రాష్ట్రాలు, మరియు ఏడు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల మీద అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇది భారత రాజధానియైన ఢిల్లీలో కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది.
భారత ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మూడు స్వతంత్ర విభాగాలుగా ఏర్పడి ఉంది.  కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, శాసన వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ . కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ రాష్ట్రపతి ఆద్వర్యంలో నడుస్తుంది. శాసన వ్యవస్థ (పార్లమెంటు) ఎగువసభగా పిలిచే రాజ్యసభను, దిగువసభగా పిలిచే లోక్‌సభను, రాష్ట్రపతిని కలిగి ఉంటుంది. న్యాయ వ్యవస్థ శీర్షమున అత్యున్నత న్యాయస్థానమును (సుప్రీమ్ కోర్టు), 21 ఉన్నత న్యాయస్థానాలనూ (హై కోర్టు), ఇంకా జిల్లా స్థాయిలో పౌర (సివిల్), నేర (క్రిమినల్), కుటుంబ (ఫామిలీ) న్యాయస్థానములను కలిగి ఉంటుంది.
భారత పౌరులకు దిశా నిర్దేశము చేయు పౌర విధాన స్మృతి, భారతీయ శిక్షా స్మృతి, నేర విధాన స్మృతి వంటి సాధారణ న్యాయ సూత్రాలను కేంద్ర శాసన వ్యవస్థ రూపొందిస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వము వలెనే ప్రతీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వమూ కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, శాసన వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ లను కలిగి ఉంటుంది. కేంద్రానికి, రాష్ట్రాలకి వర్తించు న్యాయ వ్యవస్థ ఇంగ్లీష్ కామన్ మరియు స్టాట్యుటరీ లా ఆధారంగా తయారు చెయ్యబడింది. భారత దేశము కొన్ని సౌలభ్యములతో అంతర్జాతీయ న్యాయ స్థానము ( ఇంటర్‌నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ ) ను అంగీకరిస్తోంది. ప్రాంతీయ పరిపాలన కొరకు, అధికార వికేంద్రీకరణకు ఉపకరంచిన పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ రాజ్యాంగములోని 73వ మరియు 74వ సవరణల ద్వారా పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ అమలులోకి వచ్చింది.
వ్యక్తిత్వ బాధ్యతలు
భారత ప్రభుత్వ పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ  విధానాలు యునైటేడ్ కింగ్‌డమ్ (వెస్ట్ మినిస్టర్ సిస్టమ్)  ను పోలి ఉంటుంది.
సమూహ బాధ్యతలు
నిర్వహణా శాఖ
రాష్ట్రపతి
రాం నాథ్ కోవింద్
ఉప రాష్ట్రపతి
వెంకయ్యనాయుడు
న్యాయ శాఖ
జాతీయ న్యాయం
ప్రజా సేవలు
కేంద్రీయ సహాయకుడు
సంస్కరణ
లంచగొండితనం
అశక్తత
ముఖ్య వ్యయం
లోటు
ఆర్ధికం
పన్ను విధింపు
సాధారణ ఆర్ధికప్రణాళిక
బయటి లింకులు

వర్గం:భారత దేశము

భారత ప్రభుత్వము

2018 నాటికి కృష్ణా జిల్లా పరిధిలో ఎన్ని పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి?


గొబ్బిలమడుగు, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రాజవొమ్మంగి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].
ఇది మండల కేంద్రమైన రాజవొమ్మంగి నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెద్దాపురం నుండి 69 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 67 ఇళ్లతో, 223 జనాభాతో 552 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 120, ఆడవారి సంఖ్య 103. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 222. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586918[2].పిన్ కోడ్: 533436.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల రాజవొమ్మంగిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల జడ్డంగిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జడ్డంగిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల రాజవొమ్మంగిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కాకినాడలోను, పాలీటెక్నిక్ రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కాకినాడలోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గొబ్బిలమడుగులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 106 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 21 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 25 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 400 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 400 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
గొబ్బిలమడుగులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, జీడి
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	223 - పురుషుల సంఖ్య 	120 - స్త్రీల సంఖ్య 	103 - గృహాల సంఖ్య 	67

మూలాలు

గొబ్బిలమడుగు

2018 నాటికి గొబ్బిలమడుగు గ్రామంలో ఓటర్ల సంఖ్య ఎంత?


డాక్టర్ పి. భాస్కరయోగి మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన కవి, రచయిత, సాహిత్య పరిశోధకులు.
జీవిత విశేషాలు
భాస్కరయోగి 1977 లో మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పోతిరెడ్డిపల్లి గ్రామంలో జన్మించారు. వారి స్వగ్రామం బుద్ధసముద్రం. చిన్నతనం నుండి ఆధ్యాత్మికసంస్కారం కలిగిన ఈయన, కళాశాల చదివే రోజుల్లో ప్రముఖతాళపత్ర పరిశోధకులు శ్రీరుష్యశివయోగి వద్ద (1996లో) 'యోగదీక్ష' స్వీకరించారు. వారిద్వారానే గోరంట్ల పుల్లయ్యతో పరిచయమేర్పడింది. ఆ తర్వాత హైద్రాబాదులోనే స్థిరపడ్డారు. ఎన్నో గ్రంథాలను పరిశోధించారు. వివిధ ఆధ్యాత్మిక పత్రికల్లో, దినపత్రికల్లో దాదాపు 300 పైగా సాహిత్య, ధార్మిక వ్యాసాలు ప్రకటించారు. ఈ యోగి కేవలం రచనా వ్యాసంగమే కాకుండా ఆధ్యాత్మిక చర్చలు, ఉపన్యాసాలు చేయడంలో కూడా విశేషకృషి చేస్తున్నారు. ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక సభల్లో అనేకాంశాలపై వందలకొద్ది ప్రసంగాలు చేసారు. పత్రాలను సమర్పించారు. అదే విధంగా ఈయనకు మహాత్ములన్నా, పండితులన్నా, పుస్తకాలన్నా ఎంతో ఇష్టం. అందుకే చిన్నవయస్సులో ఎన్నో గ్రంథాలను చదివారు. ఎందరో మహాత్ములను దర్శించారు.
రచనలు
ధర్మజిజ్ఞాస
వివిధ ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు మరియు దైవికంశాలకు సంబంధించి సందేహాల నివృత్తి కోసం సుమారు 300 ప్రశ్నలకు జవాబుల రూపంగా వచ్చిన ఈ పుస్తకం 2009లో ముద్రించబడింది. ఇది వివిధ ఆగమ శాస్త్రాలు, ప్రాచీన, ఆధునిక గ్రంథాల నుండి ఆధారంగా ఈ పుస్తకం వెలువరించారు. ఇది విద్వజనుల ప్రశంసలు పొందింది. మనధర్మం పట్ల ఆసక్తిని, అనురక్తిని కలిగించడానికి ధార్మికులైన వారి మనస్సులోని సందేహాలను 'ధర్మజిజ్ఞాస' రూపంలో మనకు అందిస్తున్నారు. అద్భుతమైన వివరణలతో, పఠనీయతో కూడిన ఈ గ్రంథాన్ని తెలుగు ప్రజలు చక్కగా ఆస్వాదిస్తారని ఆశిస్తున్నాం. మహాభారతం సపాదలక్షగ్రంధంకాగా ఈనాడు పాఠకులకు ఒక్కొక్కదానిపై సవాలక్షసందేహలున్నవి. వాటిని తీర్చడానికి ఈనాడు ధార్మికపత్రికలు ఈ ప్రజావేదికను పెట్టి ఎందరో పాఠకుల సందేహాలను శాస్త్రీయమైన సమాధానాలు పండితులచేత యిప్పిస్తున్నవి. ఈ భాస్కరయోగి పాఠకుల సందేహాలను తీర్చడానికి 'ధర్మజిజ్ఞాస' నందిస్తున్నాడు.[1]ఈ గ్రంథానికి గాను భాస్కర యోగికి ఓగేటి అచ్యుతరామ శాస్త్రి సాహిత్య పురస్కారం 2012 ప్రధానం చేయబడింది.ఈ గ్రంథం 2015లో రెండవ ముద్రణ పొందింది.
పాలమూరు జిల్లా సంకీర్తన సాహిత్యం
ఇది సంకీర్తన సాహిత్యంపై వెలువడిన పరిశోధన గ్రంథం. ఈ పరిశోధనకు గాను ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం వారు 2011లో వీరికి డాక్టరేట్ ప్రధానం చేసింది. 300 పుటల ఈ గ్రంథము పాలమూరు సంకీర్తన సాహిత్యానికి సంబంధించిన ఏన్నొ ఆజ్ఞత విషయాలను వెలుగులోకి పలువురు విద్వాంసుల ప్రశంసను పొందింది. పాలమూరు సీమ పూర్వకాలం నుంచి నేటి వరకు సాహిత్య, రాజకీయ సాంస్కృతిక రంగాలలో ఖ్యాతిగాంచినదనీ, ఇన్నాళ్లూ చరిత్రకు అందని ఎన్నో సాహిత్య పరిమళాలను వెలుగులోకి తెచ్చారు భాస్కరయోగి. తెలంగాణ జిల్లా గ్రామీణ ప్రపంచంలో ఉన్న సారవంతమైన సంస్కృతికి నిదర్శనంగా ఉన్న సంకీర్తన సాహిత్యాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక చదవాలి.
పాలమూరు జిల్లా వాగ్గేయకారులు
పాలమూరు సాహిత్య పరిమళాన్ని పదిమందికి పంచాలనే స దుద్దేశ్యంతో ఎంతో శ్రమించి ఎందరో అజ్ఞాత సంకీర్తన కవుల జీవితాలను వెలుగులోకి తెచ్చారు కవి, రచయిత భాస్కరయోగి. భాస్కరయోగి పేరుకు తగ్గట్టుగానే అపారమైన తపస్సు లాంటిది చేసి ఈ గ్రంథాన్ని రూపొందించారు. పల్లె జీవితంతో వాగ్గేయకారుల జీవితాలను తెలుసుకోగోరు వారంతా తప్పక చదవాల్సిన పుస్తకం ఇది. పాలమూరు జిల్లా వాగ్గేయకారులు పుస్తకాన్ని పి.భాస్కరయోగి రచించాడు. 2011లో ముద్రించిన ఈ పుస్తకంలో భాస్కరయోగి పాలమూరు జిల్లా పరిశోధనలు చేసి వాగ్గేయకారుల జీవితచరిత్రలు, వారి కీర్తనలు పొందుపర్చారు. ప్రముఖ కవి కపిలవాయి లింగమూర్తి అభివీక్షణం పేరుతో దీనికి ముందుమాట రాశారు. జిల్లాలోని 160 వాగ్గేయకారుల జీవితచరిత్రలను సంక్షిప్తంగా వివరించడమే కాకుండా ప్రతి వ్యాసం చివరన వారి కీర్తనలు కూడా రచయిత ఇచ్చాడు[2]. చాలామంది వాగ్గేయకారుల చిత్రాలను కూడాపొందుపర్చడం జరిగింది. తెలుగులో తొలి వాగ్గేయకారుడు 13వ శతాబ్దికి సంతాపూర్ గ్రామవాసి అయిన సింహగిరి కృష్ణమాచార్యులు అని ఇతనితోనే సంకీర్తనా సాహిత్యం ప్రారంభమైందని[3] రచయిత వివరించాడు. 13వ శతాబ్ది నుంచి నేటి వరకు జిల్లాలో నివసించిన 137 వాగ్గేయకారులే కాకుండా పూర్తి వివరాలు లభించని మరో 30 వాగ్గేయకారుల గురించి పుస్తకం చివరన సంక్షిప్తంగా వివరించబడింది. ఇందులో వందలాది కీర్తనలు చేసిన వారి నుంచి రెండు-మూడు కీర్తనలు చేసిన రచయితల గురించి కూడా సాధ్యమైనంత వరకు వివరాలు సేకరించడం జరిగింది. పాలమూరు జిల్లా వాగ్గేయకారుల చరిత్రను అక్షరబద్ధం చేయడం హర్షణీయమని ప్రముఖ సాహిత్య పరిశోధకుడు వైద్యం వేంకటేశ్వరాచార్యులు పదార్చన పేరుతో వ్రాసిన ముందుమాటలో పేర్కొన్నాడు.[4] ఈ మహత్తర గ్రంథానికి వీరికి బి.ఎన్ శాస్త్రి కల్చరల్  ఎక్స్లెన్స్  అవార్డ్ 2012లో ప్రకటించింది.
ధర్మధ్వజం
సమాజంలో అవినీతి పెరిగిపోయింది. విలువలు పతనమవుతున్నాయి. ఎక్కడ చూసినా సామాజిక అశాంతి పెరిగిపోయిం ది. మరోవైపు ఈ దేశ గాలి పీల్చి పరదేశీ పాటపాడుతున్న వారి సంఖ్య పెరిగిపోతున్నదని భాస్కరయోగి కలవరంతో చేసిన రచనలు ఇవి.[5]
సమత్వ సాధనలొ సౌజన్య మూర్తులు
భారతదేశంలో కూలతత్వాన్ని నిర్ములించడానికి, మానవతా తత్వాన్ని నెలకొల్పడానికి కృషి చేసిన ఎందరో సంఘ సంస్కర్తల సాహిత్యం మరియు జీవితాల ఆధారంగా వ్రాయబడిన గ్రంథం ఇది. ఈ ముప్పై సంవత్సరాల కాలం లోనే సుమారుగా 400 మందికి పైగా గ్రామ స్థాయి నుండి జాతీయ స్థాయి లో సమరసతా సాధనలో పని చేసిన వారి పేర్లు భాస్కర యోగి గారు పేర్కొన్నారు.   దీనిని హిందీలోకి అనువదించారు. తెలుగులో రెండవ ముద్రణ పొందింది.
యాదాద్రి సంకీర్తనాచార్యుడు ఈగ బుచ్చిదాసు
తిరుపతి శ్రీవేంకటేశ్వరునికి అన్నమయ్య పదసేవ చేసినట్టుగా, భద్రాచల రామునికి కంచర్ల గోపన్న దాసుడయినట్టుగా యాదాద్రి నృసింహస్వామిని ఈగ బుచ్చిదాసు సేవించారు. ఆయన కీర్తనలు, రెండు శతకాలు, మంగళహారతులు, స్తోత్రాలు భాస్కరయోగి సంకలనకర్తగా ఈగ బుచ్చిదాసు సమగ్ర సాహిత్యం రచనలను 2017 ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల సందర్భంగా తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ ప్రచురించింది.[6]
సంపాదకత్వం & కాలమిస్ట్
భాస్కర యోగి ప్రస్తుతము మలయాళ స్వామి ఆశ్రమము, గంగాపురం  మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వారి వారి ద్వారా ప్రచురితమవుతున్న గీత జ్ఞానయోగ సమాచార్ ఆధ్యాత్మిక పత్రికకు సంపాదకులుగా ఉన్నారు.2015 నుంచి జాగృతి వారపత్రికలో 39వపేజీలో మాటకు మాట శీర్షికలో సమకాలీన అంశాలపై డాక్టర్. పి. భాస్కర యోగి గారి వ్యంగ్య వ్యాఖ్యానం వస్తుంది. 2016 నుంచి ప్రతి శుక్రవారం ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక మెయిన్ పేపర్లో పేజీ నెంబర్ 4లో సంపాదకీయం పేజీలో భాస్కరవాణి శీర్షికలో సమకాలీన అంశాలపై డాక్టర్. పి. భాస్కర యోగి గారి వ్యాసాలు వస్తున్నాయి. 2017 నుంచి ప్రతిరోజు ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక మెయిన్ పేపర్లో పేజీ నెంబర్ 2లో పరంజ్యోతి శీర్షికలో   డాక్టర్. పి. భాస్కర యోగి గారి ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాలు వస్తున్నాయి.  2018 ఏప్రిల్ నెల నుండి ప్రతిరోజూ ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక మెయిన్ పేపర్లో పేజీ నెంబర్ 11లో ధర్మభూమి డైలీ ఫీచర్లు విభాగంలోధర్మధ్వజం శీర్షికలో డాక్టర్. పి. భాస్కర యోగి గారి ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాలు వస్తున్నాయి.
మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ఆధునిక కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు

పి. భాస్కరయోగి

పి. భాస్కరయోగి తండ్రి పేరేంటి?