చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి (ఆగష్టు 8, 1870 - 1950) తెలుగు కవి, అవధాని, నాటకకర్త. తెలుగులో అవధాన విద్యకు రూపురేకలు తీర్చిదిద్ది, వన్నెవాసి సమకూర్చిన తిరుపతి వేంకట కవులులో ఒకడు. దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రితో జంటగానూ, అతను మరణానంతరం విడిగానూ ఎన్నో పద్యనాటకాలు, కావ్యాలు, వచన రచనలు రచించాడు. చెళ్లపిళ్ల తెలుగు ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశాడు. అతని వద్ద శిష్యులుగా చదువుకున్నవారు చాలామంది ఆ తర్వాతి కాలంలో తెలుగు సాహిత్యరంగంలో, భాషాశాస్త్రంలోనూ కవులుగా, పండితులుగా ప్రఖ్యాతి పొందాడు.[1]
చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రికి కుటుంబ పరంగా కొంతవరకు కవి, పండిత నేపథ్యం ఉంది. కడియద్దలో చర్ల బ్రహ్మయ్య శాస్త్రి వద్ద వ్యాకరణం, ఆపైన కాశీలో పలువురు పండితుల వద్ద వ్యాకరణ, తర్క శాస్త్రాలు, ఇతరత్రా వేద భాగం, సంస్కృత కావ్యాలు, బ్రహ్మసూత్ర భాష్యం వంటివి అధ్యయనం చేశాడు. కాశీ నుంచి తిరిగి చర్ల బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి శిష్యరికానికి వచ్చిన చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి అవధానాలు చేస్తానంటే తన వద్దే శిష్యరికం చేస్తున్న దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రిని తనకు జోడీగా స్వీకరించమని సూచించడంతో 1891లో కాకినాడలో వారిద్దరి తొలి శతావధానం జరిగింది. తిరుపతి వేంకట కవులన్న పేరుతో చేసిన ఆ శతావధానంలో ప్రతిభ, పాండిత్యాలకు తోడు యుక్తితో చిన్న వయసులోని అవధానులు ఉద్ధండులైన పండితులను గెలిచి విజయవంతంగా అవధానం చేయడంతో జంటకవుల్లో ఒకనిగా చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి విజయపరంపర ప్రారంభమైంది.
తిరుపతి వేంకటకవులుగా వీరు చేసిన అవధానాలు క్రమేపీ తెలుగునాట అష్టావధానాలు, శతావధానాలకు ప్రజాదరణ, రాజాదరణ సంపాదించిపెట్టడంతో పాటు వాటికొక రూపురేఖలు సమకూర్చిపెట్టడంలో ముఖ్యపాత్ర పోషించాయి.
కుటుంబ నేపథ్యం

చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి ప్రమోదూత సంవత్సర శ్రావణ శుద్ధ ద్వాదశి సోమవారం అనగా 1870 ఆగస్టు 8న తూర్పు గోదావరి జిల్లా కడియం గ్రామంలో జన్మించాడు. వేంకటశాస్త్రిది ఆరామ ద్రావిడ అంతశ్శాఖకు చెందిన పేద బ్రాహ్మణ కుటుంబం. తల్లిదండ్రులు చంద్రమ్మ, కామయ్య. ఇతని ముత్తాత తమ్ముడు వేంకటేశ్వర విలాసము, యామినీ పూర్ణతిలక విలాసము అనే గ్రంథాలు రచించిన కవి. అతను సేకరించిన అమూల్య తాళపత్ర గ్రంథాలు వేంకటశాస్త్రికి అందుబాటులో ఉండేవి. తరువాత వారు కడియం నుంచి యానాంకు మకాం మార్చారు. వేంకటశాస్త్రి తన 19వ యేట (1889లో) రామడుగు వేంకటాచలం కుమార్తెను గురువు చర్ల బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి ఆధ్వర్యంలో వివాహం చేసుకున్నాడు.[2]
విద్యాభ్యాసం
యానాంలో వేంకటశాస్త్రి తెలుగు, ఆంగ్లం, సంస్కృతం భాషలు అధ్యయనం చేశాడు. అనంతరం అతను సర్వాత్మనా గురువుగా స్వీకరించిన చర్ల బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి వద్ద వ్యాకరణాన్ని నేర్చుకునేందుకు తాడేపల్లిగూడెం సమీపంలోని కడియద్ద గ్రామానికి వెళ్లాడు. వ్యాకరణాన్ని సాంగోపాంగంగా నేర్చుకుంటున్న వేంకటశాస్త్రికి కాశీకి వెళ్ళి చదువుకోవాలన్న సంకల్పం కలిగింది. అయితే అనుకోని విధంగా అతని వివాహం జరగడంతో కొన్ని నెలల పాటు ఈ ప్రయాణం వాయిదాపడింది. వివాహం అనంతరం తన సహాధ్యాయి కృష్ణశాస్త్రితో[నోట్స్ 1] కలిసి సాహసించి వారణాసి బయలుదేరాడు. వారణాసికి వెళ్ళేందుకు చేతిలో డబ్బు లేకున్నా వేంకటశాస్త్రి, కృష్ణశాస్త్రి విద్యాప్రదర్శనలు, కవిత్వ సభల ద్వారానే డబ్బు సంపాదించుకుని కాశీ చేరుకున్నారు. వారణాసిలో ప్రధానంగా వ్యాకరణం నేర్చుకునేందుకే వెళ్ళినా అది రాణించేందుకు అవసరమయ్యే తతిమ్మా విద్యలను కూడా చెప్పుకున్నాడు.[నోట్స్ 2] నోరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి వద్ద అప్పటివరకూ బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి వద్ద నేర్చుకున్న వ్యాకరణభాగానికి తరువాయి నేర్చుకోవటం మొదలుబెట్టాడు. ఈ నోరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి స్వయానా తన గురువు చర్ల బ్రహ్మయ్యశాస్త్రికీ గురువే. వారణాశిలో స్థిరపడ్డ తెలుగు పండితుడు శోభనాద్రి శాస్త్రికి వేంకటశాస్త్రి మీద అభిమానం ఏర్పడింది. ఆ వాత్సల్యం చేత బలవంతపెట్టి మరీ తర్కసంగ్రహాన్ని సిద్ధాంత చంద్రోదయమనే వ్యాఖ్యానంతో పాటు ఉపదేశించాడు. మరికొన్నాళ్ళకు తల్లిదండ్రులు ఉత్తరం వ్రాసి, డబ్బు పంపి కాశీ నుంచి తిరిగి రమ్మని మరీమరీ కోరడంతో సావకాశంగా తిరిగివచ్చాడు వేంకటశాస్త్రి.
వేంకటశాస్త్రి ప్రధానంగా బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి శిష్యునిగానే ప్రఖ్యాతుడైనా చాలామంది గురువుల వద్ద శిష్యరికం చేశాడు. పైన ప్రస్తావనకు వచ్చినవారు కాక, కానుకుర్తి భుజంగరావు రఘువంశాన్ని, గోరుగంతు రామావధాన్లు వేదం కొంత భాగాన్ని, రామడుగుల వేంకట సుబ్బరాయావధాన్లు పరాయతనపు పన్నాలు, శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి కుమారసంభవం, రేగిళ్ళ కామశాస్త్రులు మేఘసందేశం, అనంతాచార్యులు భారవి [నోట్స్ 3], జంధ్యాల గౌరీనాథశాస్త్రి బ్రహ్మసూత్ర భాష్యం బోధించారు.[2]
తిరుపతి వేంకట కవులు

చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి తనతోపాటుగా చదువుకున్న దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రితో కలిసి తిరుపతి వేంకట కవులుగా ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రాచుర్యం పొందాడు. అష్టావధానాలు, కవిత్వ రచనకు పేరుప్రఖ్యాతులు, ప్రతిపక్షులతో స్పర్థ, రాజాస్థానాల్లో గౌరవాలు వంటివన్నీ కలిసే పొందారు. కాశీకి వెళ్ళకముందు తిరుపతిశాస్త్రికి, వేంకటశాస్త్రికీ సతీర్థ్య భావమే వుండేది.[నోట్స్ 4] కాశీ వెళ్ళి పలు శాస్త్రాలను చదువుకుని తిరిగి వచ్చాకా వేంకటశాస్త్రి చదువులో ముందుకు వచ్చాక పెద్దవాడైన తిరుపతిశాస్త్రికి సహాధ్యాయి అయ్యాడు. మొదట్లో వారిద్దరికీ అంతగా స్నేహం లేకున్నా అనంతర కాలంలో స్నేహం వృద్ధి అయ్యింది. కానీ మధ్య మధ్యలో పోట్లాడుకుంటూ ఉండేవారు. ముఖ్యంగా తిరుపతిశాస్త్రి, వేంకటశాస్త్రి గురువు తలపెట్టిన గణపతి ఉత్సవానికి డబ్బు సేకరించడం కోసం గ్రామాలు తిరుగుతున్నప్పుడు ఆదరణ వేంకటశాస్త్రికే ఎక్కువగా ఉండేది. తిరుపతిశాస్త్రి పద్యపఠనం చేసేటప్పుడు శ్రోతలు అతనిని ఆపమని వేంకటశాస్త్రిని చదవమనడం తిరుపతి శాస్త్రికి కష్టంగా ఉండేది. అందుకని వేంకటశాస్త్రి చెప్పిన ఒక పద్యంలో ఉపమానం సరైనది కాదని తిరుపతి శాస్త్రి మడత పేచీకి దిగాడు. అది ముదిరి ఇద్దరూ కొట్టుకున్నారు. ఇలా సాగుతుండగా వేంకటశాస్త్రి తోవఖర్చుల కోసం అప్పుచేసి పంపించిన ముప్పై రూపాయలు తీర్చుకోవలసి అవధానాలు చేయడానికి బయలుదేరినప్పుడు గురువు బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి అబ్బాయీ, నీకు యితడు కూడా వుంటే చాలా శోభగా వుంటుందని చెప్పేసరికి కాదనలేక ఇద్దరూ కలిసి అవధానాలు చేయడం ప్రారంభించారు. అలా 1891లో జరిగిన కాకినాడ శతావధానం తిరుపతి వేంకట కవుల తొలి ప్రదర్శన. అలా ప్రారంభమయిన అనుబంధం తిరుపతిశాస్త్రి మరణం తర్వాత కూడా ముగిసిపోలేదు.[2] తిరుపతిశాస్త్రి మరణానంతరం వేంకటశాస్త్రి విడిగా వ్రాసిన గ్రంథాలు చాలావాటిని తిరుపతి వేంకటీయం, తిరుపతి వేంకట కవులు పేరుతో ప్రకటించాడు.
సాహిత్యరంగం
కవనార్థం బుదయించి</i>నట్లు చెప్పుకున్న చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి జీవితంలో చాలావరకూ కావ్యరచన, ఆశుకవిత్వం చెప్పడం, నాటకాలు రచించడం, పలువురు సంస్థానాధీశుల సందర్శనాలు, వారి సముఖంలో అవధాన ప్రదర్శనలు, సాహిత్య స్పర్థలు, వివాదాలు వంటి వాటితోనే గడిచింది. శత్రువులను, మిత్రులను, శిష్యులను సంపాదించుకున్నా, ఏనుగునెక్కిన గౌరవం వరించినా, కోర్టు మెట్లెక్కాల్సిన చికాకులు ఎదురైనా అన్నిటికీ సాహిత్యరంగమే మూలం.
అవధానాలు
చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి ఆంధ్రదేశంలో అవధాన విద్యకు విస్తృతమైన ప్రాచుర్యం తీసుకువచ్చి, దానికి ఒక రూపురేఖలు ఏర్పరచడంలో కీలకమైన కృషిచేసిన తిరుపతి వేంకట కవుల్లో ఒకడు. షట్‌దర్శనీవేది[నోట్స్ 5] ఇవి భారతీయ తాత్త్వికతలో కీలకమైన ప్రతిపాదనలు. వీటన్నటిలో కృషిచేసి వేతృత్వం సంపాదించినవారిని షట్‌దర్శినీవేది అని గౌరవిస్తారు. పాండిత్యానికి సూచిక.</ref> అయిన చర్ల బ్రహ్మయ్య శాస్త్రి వద్ద అభ్యసించడమే కాక అతనే వేంకటశాస్త్రిని, తిరుపతి శాస్త్రిని జంటగా అవధానం చేయమని చెప్పడం విశేషం. వీరు ప్రారంభించిన మార్గంలో ఎందరో అవధానులు తయారు అయ్యారు. వీరి అవధానశక్తి అత్యంత విలక్షణం. ధారాశుద్ధితో[నోట్స్ 6] కూడిన ధారణాశక్తి[నోట్స్ 7] ప్రాచుర్యం పొందిన అష్టావధాన, శతావధాన ప్రక్రియల్లో ధారణాశక్తి చాలా కీలకం. శతావధానంలో ఆఖరి రోజు ఎవరు ఏం అడిగారో, వారికి ఏ పద్యాలు చెప్పామో అవధానులు గుర్తుంచుకుని తప్పురాకుండా చెప్పాల్సివస్తుంది.</ref>, ఆశుధారాపటిమ [నోట్స్ 8]</ref> ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. అవధానంతో పలు సంస్థానాలు, ప్రదేశాలు దిగ్విజయ యాత్ర తరహాలో తిరిగి ప్రతీచోటా ప్రతిభను చాటుకుని విజయవంతులయ్యారు.
తిరుపతి వేంకట కవుల కన్నా ముందు అవధాన ప్రక్రియ కాస్తో కూస్తో వ్యాప్తిలో ఉంది. శ్రీనాథుడు, చరిగొండ ధర్మన్న, భట్టుమూర్తి అవధానాలు చేశారని ప్రతీతి. 64 కళల్లోని కావ్య సమస్యాపూరణం అవధానానికి ప్రాచీన రూపం. పూర్వం నుంచీ సమస్యాపూరణం అనే విద్య రాజస్థానాల్లోనూ, ప్రజాబాహుళ్యంలోనూ ప్రచారంలో ఉండడం చాటువులు చెప్తాయి. తిరుపతి వేంకట కవులకు పూర్వం గుంటూరుకు చెందిన మాడభూషి వేంకటాచార్యులు, పిఠాపుర ఆస్థానకవులు దేవులపల్లి సోదరులు, విజయనగరంలో హరికథా పితామహుడు ఆదిభట్ల నారాయణదాసు అష్టావధానాలు చేశారు. అయితే ఆ విద్యని ఒక క్రీడగా భావించి చేసిన ప్రదర్శనలే కానీ అవధానాలను ఉద్యమస్థాయిలో ప్రాచుర్యం తీసుకువచ్చిన వారు తిరుపతి వేంకట కవులు. అష్టావధానాలకూ, శతావధానాలకూ స్ఫుటమైన రూపాన్ని సంతరించిపెట్టారు. అవధానం అంటే ఇలా ఉండాలి, ఈ అంశాలను ప్రదర్శించాలి, ధారణ సమయం ఇది అంటూ నిర్దుష్టంగా ప్రదర్శించి ప్రక్రియాపరమైన ఆకారాన్ని కల్పించిన వారు తిరుపతి వేంకట కవులు.[1]

క్రీ.శ.1889లో కాశీకి వెళ్ళేందుకు ధనార్జన కోసం చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి తన సహాధ్యాయి కందుకూరి కృష్ణశాస్త్రితో కలిసి శనివారప్పేట గ్రామంలో (నేడు ఏలూరు నగరంలో భాగమైపోయింది) తొలి శతావధానం చేశారు. అనంతరం కాశీ నుంచి తిరిగివచ్చాక గంగా సంతర్పణ కోసం ధనార్జన యత్నాల్లో భాగంగా నిడమర్రు, ముమ్మిడివరం, అయినాపురం గ్రామాల్లో ఒంటరిగా అష్టావధానాలు చేశారు.[2]

అనంతర కాలంలో గురువు చర్ల బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి ఆదేశంతో దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రితో కలిసి అవధానాలు ప్రారంభించారు. 1891లో కాకినాడలో చేసిన శతావధానమే తిరుపతి వేంకటకవులుగా వీరి తొలి ప్రదర్శన. అందులో వారు చెప్పిన పద్యాల్లో వ్యాకరణ దోషాలున్నాయని పెద్ద పండితులు శంకించారు. తిరుపతి వేంకట కవులు కూడా నోరు మెదపకుండా అవి నిజంగా తప్పులే అని అందరికీ అనుమానం వచ్చేటట్టుగా ప్రవర్తించారు. అలా శతావధానమంతా అయిపోనిచ్చి, శతావధానం చివరిలో ప్రధానసభకు ముందు జరిగిన ఉపసభలో ఆయా శంకలు అన్నీ వరుసగా చెప్తూ పూర్వ మహాకావ్యాల ప్రయోగాలు ఉదహరించి ఎగరగొట్టారు. ఆ హఠాత్పరిణామాన్ని ముందుగా ఊహించకపోవడంతో సభ్యులంతా ఆశ్చర్యంలో మునిగిపోయారు. పైగా నిండా 20ఏళ్ళు నిండని కుర్రవాళ్లు దిగ్గజాల్లాంటి మహా పండితులను ఓడించడంతో నాటి నుంచి వారి ప్రభ వెలిగిపోవడం మొదలుపెట్టింది.[2] ఆపైన అప్రతిహతమైన వారి శతావధానాల జైత్రయాత్ర తిరుపతి వేంకట కవులకే కాక తెలుగునాట అవధాన ప్రక్రియకే గొప్ప ప్రాచుర్యానికి నాంది అయింది.

ఆపై వారి అవధాన పరంపరలో భాగంగా కొప్పరపు సోదర కవులు, వేంకట పార్వతీశ్వర కవులతో వివాదాలు జరిగి పోటాపోటీగా అవధానాలు చేసి పేరు సంపాదించారు.
అవధాన కవిత్వం
అవధానాల్లో భాగంగా ఎన్నో గొప్ప పద్యాలను ఆశువుగా రచించారు. అవధానాల్లో ప్రధాన అంశాలైన సమస్యాపూరణం, దత్తపది, ఆశువు, నిషిద్ధాక్షరి వంటి అంశాల్లో వ్రాసిన పద్యాలు ఆయా సభలకు హాజరైన శ్రోతల్నే కాక అనంతర కాలంలో వేర్వేరు వ్యక్తులు వేర్వేరు సందర్భాల్లో ప్రచురించిన పలు గ్రంథాల్లో వాటిని చదివిన పాఠకులూ ఆస్వాదించారు.
రాజాస్థానాల సందర్శనం

తిరుపతి వేంకటకవులు ఆంధ్రదేశంలోని పలువురు సంస్థానాధీశులను, జమీందార్లను సందర్శించి వారి సంస్థానంలో కొన్ని నెలలు ఉండి అష్టావధానాలు చేసేవారు. ఆయా సందర్భాల్లో కొందరు సంస్థానాధీశుల పట్టాభిషేకాల గురించి, వైభవం గురించి కావ్యాలు రచించారు. తాము విడిగా రాసిన కావ్యాలను కూడా వారికి అంకితమిచ్చారు. కొన్ని లిఖితబద్ధమైన కవిత్వం కావ్యాల రూపంగా చెప్పినా ప్రధానంగా వాటిని అవధాన కవిత్వంలోని చిన్న భాగమైన ఆశుకవిత్వంగానే చూడాలి. అయితే చాలా సంస్థానాల్లో రాజదర్శనం అంతా సులభంగా సాధ్యపడింది కాదు. చుట్టూ ఉన్న మత్సర గ్రస్తులైన కవులు ఈ జంటకవులకు రాజదర్శనం కాకుండా శతవిధాల అడ్డుపడేవారు. తమ ఆశుకవితా శక్తితోనూ, పాండిత్యపటిమతోనూ, లౌక్యప్రజ్ఞతోనూ ఆ అడ్డంకులు నెట్టుకువచ్చి జమీందారు దర్శనం, ఆతిథ్యం, సత్కారం పొందేవారు. ఈ అన్ని సందర్భాల్లోనూ రసవంతమూ, ఆశుకవితా సంప్రదాయ ఫలితమూ ఐన పద్యాలను ఎన్నిటినో చెప్పారు. దర్శనమిమ్మని చెప్పినవీ, దర్శనం లభించక కొంత కినుకతో చెప్పినవీ, ఆపై రాజసముఖంలో చెప్పినవీ, రాజాస్థానంలో వివిధ సందర్భాల్లో చెప్పినవీ, చివరకు రాజా వార్లను ఇంటికి వెళ్ళేందుకు అనుమతి ఇమ్మని చెప్పినవీ ఇలా పలురకాలైన పద్యాలను కలిపి నానారాజా సందర్శనం అనే గ్రంథంగా వెలువరించారు.[1]

రాజాస్థానాలకు సంబంధించిన కొన్ని పద్యాలు
ఆత్మకూరు (మహబూబ్ నగర్ జిల్లా) సంస్థానం నుండి తిరిగి వెళ్లడానికి సెలవిమ్మని కోరుతూ రాజా వారితో చెప్పిన పద్యం ఇది:[3]
వేసవి దగ్గరాయె, మిము వీడుటకున్ మనసొగ్గదాయె, మా

వాసము దూరమాయె, బరవాసమొనర్చుట భారమాయె, మా

కోసము తల్లిదండ్రు లిదిగో నడిగోనని చూచుటాయె, వి

శ్వాస మొలర్పవే సెలవొసంగిన బోయెదమయ్య భూవరా!
ఆంధ్రప్రదేశ్ వైశ్యసంస్థానాల్లో పెద్దది పశ్చిమగోదావరి జిల్లా లోని గూటాల. ఈ సంస్థాన సంపాదకులు మన్యం సత్యలింగం. కాలక్రమంలో సత్యలింగం తమ్ముడు వేంకటరత్నం మనవడు చినకనకయ్య జమీందారు అయ్యారు. అతను మరణంతో భార్య మహాలక్ష్మమ్మ 1878లో సంస్థానపాలన చేపట్టారు. సత్యలింగం కాలంనాటి నుంచీ ఫ్రెంచివారితో స్నేహం కొద్దీ వారు యానాంలో స్థిరనివాసం కలిగివుండేవారు. మహాలక్ష్మమ్మచే సన్మానింపబడని పండితుడు కానీ, కళాకారుడు కానీ లేరని చెప్పుకునేవారు. వేంకటశాస్త్రి ఆ దానశీలిపై చెప్పిన పద్యం ఇది:[4]
గోచీ పెట్టినదాది నిన్నెరుగుదున్, గోమట్లనే కాదు నీ

యాచారమ్మును దాతృతాగరిమ సత్యాసక్తి నిర్గర్వతా

ప్రాచుర్యమ్మును దీనపోషణము నెప్పట్లన్ గనంబోలదే

లా చెప్పన్ వలె నిన్ను జెప్పియు మహాలక్ష్మ్యంబ వేఱొక్కరిన్!
విశాఖపట్టణం లోని గోడే గజపతిరావును దర్శించపోయినప్పుడు ఎంతకాలానికీ సముఖానికి రమ్మని సెలవు రాలేదు. అప్పుడు విసుగుతో చెప్పిన పద్యం ఇది:
సంగరశక్తి లేదు, వ్యవసాయము సేయుట సున్న, సంతలో

నంగడివేసి యమ్ముటది యంతకుమున్నె హుళక్కి, ముష్టికిన్

బొంగు భుజాన వైచుకుని పోయెద మెక్కడికేని ముష్టిచెం

బుం గొనిపెట్టు యమోఘమిదే కద! దంతిరాణ్నృపా!
విజయనగరంలో కూడా ఆనందగజపతి దర్శనం గగనం అయింది. 4,5 నెలలు వేచి ఉన్నారు. వారి దివాన్ బీజాపురపు కోదండరావును ఉద్దేశించి రాజు దర్శనం ఇప్పించమని కోరుతూ పెట్టుకున్న పద్యమయ అర్జీలోని పద్యాలు ఈ రెండు:
"రాజతిపండితుండట బరాబరియౌనట మంత్రి రాజుతో

ధీజవ మొప్పునట్టి కవి ధీరులు తిర్పతి వేంకటేశులా

రాజును జూడ బోయిరట రాజును దర్శనమీయ లేదటౌ

రా! జగ" మంచు లోకులును నా యపకీర్తికి దాళజెల్లునో?

అటు గద్వాలిటు చెన్నపట్టణము మధ్యన్ గల్గు దేశమ్మునన్

జటుల స్ఫూర్తి శతావధానములు మెచ్చన్ జేసియున్నట్టి మా

కిట రా జీయకయున్న దర్శనము నింకెవ్వానికీ రాజొసం

గుట చెప్పం గదవయ్య, పాలితబుధా! కోదండరామాభిధా!
పద్యనాటకాలు
తిరుపతి వేంకటకవులు పద్యనాటకాల ద్వారా ప్రఖ్యాతి పొందారు. పండిత రాజము, ఎడ్వర్డ్ పట్టాభిషేకము వంటి నాటకాలను రచించినా వారు భారతంలోని కథాంశాలను వస్తువులుగా చేసుకుని రాసిన పలు పద్యనాటకాలు ఊరూరా ప్రదర్శింపబడి విజయవంతమయ్యాయి. పాండవ జననము, పాండవ ప్రవాసము, పాండవరాజసూయము, పాండవోద్యోగము, పాండవ విజయము, పాండవ అశ్వమేధము అనే నాటకాలుగా రచించారు. అందులో అత్యంత ప్రజాదారణ పొందిన నాటకాలు పాండవోద్యోగం, పాండవ విజయం. ఆ రెండు నాటకాలను రెండు రోజులు ప్రదర్శించే వారు. కాలక్రమంలో ఆ రెండు నాటకాలను సంకలనం చేసి 'కురుక్షేత్రము' అనే నాటకంగా ప్రదర్శించేవారు. పాండవ ఉద్యోగ విజయాలు, కురుక్షేత్రం నాటకాలు బాగా ప్రఖ్యాతి పొందాయి.[5]

పాండవోద్యోగ విజయాలు నాటకాన్ని ఊరూరా ప్రదర్శించేవారు. అత్యంత విస్తృతంగా తెలుగు నాట అంతటా ప్రాచుర్యం పొందిన అత్యంత అరుదైన నాటకాల కోవలోనివి ఇవి.[1]
పాండవోద్యోగ విజయాలు నాటకం నుంచి కొన్ని పద్యాలు
చెల్లియొ చెల్లకో తమకు జేసిన యెగ్గులు సైచిరందరున్

తొల్లి గతించె, నేడు నను దూతగ బంపిరి సంధిసేయ నీ

పిల్లలు పాపలుం బ్రజలు పెంపు వహింపగ బొందు సేసెదో

యెల్లి రణంబు గూర్చెదవొ యేర్పడ జెప్పుము కౌరవేశ్వరా!

అలుగుటయే యెరుంగని మహామహితాత్ము డజాతశత్రుడే

యలిగిననాడు సాగరము లన్నియు నేకము గాకపోవు క

ర్ణులు పదివేవురైన నని నొత్తురు చత్తురు రాజ రాజ నా

పలుకులు విశ్వసింపుము విపన్నుల లోకులగావు మెల్లరన్.

జెండాపై కపిరాజు ముందు సితవాజిశ్రేణియున్ గూర్చి నే

దండంబుంగొని తోలు స్యందనముమీద న్నారి సారించుచున్

గాండీవమ్ము ధరించి ఫల్గుణుడు మూకన్ జెండుచున్నప్పుడొ

క్కండు న్నీమొరనాలకింపడు కురుక్ష్మానాధ సంధింపగన్.

సంతోషంబుల సంధిచేయుదురె వస్త్రంబూడ్చుచో ద్రౌపదీ

కాంతం జూచిననాడు చేసిన ప్రతిజ్ఞల్ దీర్ప భీముండు నీ

పొంత న్నీ సహజన్ము రొమ్ము రుధిరమ్మున్ త్రావునాడైన ని

శ్చింతం దద్గదయుం ద్వదూరుయుగమున్ ఛేదించునా డేనియున్.

కావ్యరచన
తిరుపతి వేంకట కవులు ఎన్నో కావ్యాలను రచించారు. ప్రధానంగా శ్రవణానందము, పాణిగృహీత వంటి కావ్యాలు ప్రాచుర్యం పొందాయి. వారి కావ్యరచన బహుముఖీనంగా సాగింది. సంస్థానాధీశులు, చక్రవర్తుల పట్టాభిషేకాలను (బొబ్బిలి జమీందారుగా శ్వేతాచలపతిరావు, ఇంగ్లాండుకు ఐదవ జార్జి), వివిధ దేవతా స్తుతులు, స్తవాలు, జానపద గాథలు (ఆవు-పులి సంభాషణ, ఒక స్త్రీకి పాముతో జరిగిన వివాహం వంటివి), వ్యక్తిగత జీవితంలోని బాధలు (చెళ్లపిళ్ల భార్య, ఆప్తమిత్రుడు దివాకర్ల, ఆదరాన్ని ప్రదర్శించిన పోలవరం రాజా వంటివారి మరణసమయాల్లో), తన మిత్రుల సుఖదుఃఖాల గురించి (ఈదర వేంకట్రావుపంతులు సుఖజీవనం, పోలవరం రాజా శని మహాదశలో ఇక్కట్లు), పురాణాల గాథల్ని (లక్షణ, కృష్ణుల వివాహగాథ, హరిశ్చంద్ర జీవితం, తదితరాలు), ఏలా నది గురించి చివరకు తన జాతకంలోని అనుకూల్యానుకూల్యతలను కూడా వస్తువులుగా స్వీకరించి కావ్యాలు రాశారు.
వచన రచన
తన మలిజీవితంలో చెళ్లపిళ్ల ప్రధానంగా వచన రచనలు చేశారు. దాదాపుగా ఈ వచన రచనలన్నీ దివాకర్లతో కాక విడిగానే చేశారు. అందుకు ముఖ్యకారణం కూడా చెళ్లపిళ్ల అభిరుచి వచనం వైపుకు తిరిగేలోగానే దివాకర్ల వారు మరణించడమే కావచ్చు. అతను తన వచన ఖండిక (వ్యాసాలు)లలో ఎన్నో అంశాలను గూర్చి రుచ్యంగా, సవివరంగా రాశారు. మొదట వచనంలో కూడా గ్రాంథికాన్ని అవలంబించిన వేంకటశాస్త్రి పోనుపోను సరళ వ్యావహారికంలోకి ది. పద్యరచనలో ఎంతటి ఆశుధార ఉందో వచనరచనలోనూ అంతటి అనర్గళ వాగ్ధార ఉందంటూ విమర్శకులు డి.చంద్రశేఖరరెడ్డి అతను వ్యాసాల గురించి ప్రస్తావించారు. వేంకటశాస్త్రి ఎన్నెన్నో అంశాల గురించి వందలాది వ్యాసాలను రచించారు.

ఆనాటి సంస్థానాధీశులు, వారి చుట్టూ వాతావరణం, వారి దాతృత్వం, సద్గుణాలు, దుర్గుణాలు, అప్పటి మహాపండితులు, వారి పాండితీపటిమ, సహృదయత, ఈర్ష్యాసూయలు, ఆ కాలంలోని ఆచారాలు, వ్యవహారాలు, చెళ్ళపిళ్ల చిన్ననాటి ముచ్చట్లు, కాశీయాత్రకు వెళ్ళిన పూర్వాపరాలు, తన జాతకంలోని శుభయోగాలు, దుర్యోగాలు, నాటి తమ విద్యాభ్యాసం వంటివి ఈ వ్యాసాల్లో కనిపిస్తాయి. ఇక వ్యక్తిగతమూ,సాహిత్యపరమూ అయిన పలు వివాదాలకు సంబంధించిన వ్యాసాలూ పుష్కలంగా రాశారు.[4] ఒక విషయంలోంచి మరో విషయంలోకి, అందులోంచి మరింకొక దానిలోకి చివరికి మళ్ళీ ఎత్తుకున్న విషయంలోనికి మారుతూ ఎన్నో అంశాలli ప్రస్తావించడం వంటివి చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి. కథలు గాథలు(వేంకటశాస్త్రి వచన రచనల సంకలనం) ఒక అర్థశతాబ్దిలో తెలుగు సాంస్కృతిక చరిత్ర అంటూ పుస్తకం వెనుక అట్టపై ప్రచురణకర్తలు ప్రశంసించారు.
వివాద సాహిత్యం
తిరుపతి వేంకట కవులకు మరీముఖ్యంగా చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రికి సాహిత్యపరంగా ఎన్నో వివాదాలు, శతృత్వాలు ఉన్నాయి. కారణమేమైనా ఎందరో చిన్నా పెద్ద సాహిత్యవేత్తలు, కవులు, పండితులు వీరితో వివాదాలు, జగడాలు, వాదప్రతివాదాలు జరిపారు. ఆయా వివాదాలన్నీ సాహిత్యరూపం తీసుకున్నాయి. గద్యంలోనూ, పద్యంలోనూ ఖండన మండన గ్రంథాలు వారి కర్తృత్వంలో వచ్చాయి. ముఖ్యంగా కొప్పరపు సోదరకవులతో జరిగిన వివాదాల గురించి సవివరంగా గ్రంథరూపంలో పదిలపరిచారు. దాని పేరు గుంటూరి సీమ. అలాగే ఇతరమైన వాదప్రతివాదాలతో కూడా వందలాది పుటల సాహిత్యం విస్తరించింది.
రచనల సరళి
చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి తొలినాళ్లలో సంస్కృత భూయిష్టమైన సమాసాలతో తెలుగు పద్యాలు లేక నేరుగా సంస్కృత శ్లోకాలు రచించేవారు. అతను గురువు చర్ల బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి సాన్నిధ్యానికి వెళ్ళేలోగా విశేషించి చెప్పిన కవిత్వం పద్యకవిత్వమేనని వేంకటశాస్త్రి వ్రాసుకున్నారు. అతను వ్రాసిన పద్యకవితంలో మొట్టమొదటిది ఈ పద్యం:
శ్రీమదఖండవైభవము చే జెలువారెడి వేంకటాద్రిపై

సామజయాన శ్రీరమణి చక్కగ బాదము లొత్త నారదుం

'డో మహనీయ సేవిత గుణోజ్జ్వల' యంచు భజింపుచుండ ని

న్నే మది నమ్మినాడ దయ నేలుమి శ్రీకర వేంకటేశ్వరా!
ఆ పద్యంలోని ఒక ప్రయోగాన్ని మెట్రిక్ విద్యార్థి ప్రశ్నించి పిడివాదం చేయబూనగా, వేంకటశాస్త్రికి వ్యాకరణం చదవాలనే పట్టుదల ఉదయించింది. ఆ పట్టుదలలోనే సామర్లకోటలో లఘుకౌముది ప్రారంభించిన రోజుల్లో మాత్రం వ్యాకరణం పూర్తి అయేదాకా కవిత్వం చెప్తే ఎవరైనా ప్రశ్నిస్తే సమాధానం చెప్పలేకపోవాల్సి వస్తుందని రచన ఆపుచేశారు. తొలినాళ్ళలోని తన పద్యాలకు యతిప్రాసల కోసం ఔచిత్యలోపం చేసినట్టుగా చెప్పుకున్నారు. ఆ రోజుల్లో పద్యకవిత్వం కన్నా పదకవిత్వమే ఎక్కువగా వ్రాసేవారు. ఆపై బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి వద్ద శిష్యరికం చేసే రోజుల్లో "వేంకటశాస్త్రి తెలుగులో కవిత్వం చెప్తాడు" అని ఎవరైనా సంపన్న గృహస్తులకు గురువు పరిచయం చేస్తే ఆనాడు సంస్కృత పండితుల్లో తెలుగు పట్ల ఉన్న అనాదరం చేత వేంకటశాస్త్రి దాన్ని అవమానకరంగా భావించేవారు. దానివల్ల సంస్కృతంలోనే కవిత్వం చేయాలని సంకల్పించి కొన్నాళ్లపాటు శ్లోకాలు రచించేవారు. అయితే కాకినాడ, ఏలూరు, రాజమండ్రి నగరాలకు అనధ్యయనాల్లో సంపాదించేందుకు వెళ్ళినపుడు తెలుగు లోనే కవిత్వం చెప్పేవారు (ఆ సంపన్నులకు, షావుకార్లకు సంస్కృతం రాకపోవచ్చును కనుక). పెద్దషావుకారు ఒకబేడ ఇస్తే ఈ మేడే మీ బేడేమి అంటూ పద్యం చెప్పడం ప్రారంభించేసరికల్లా గల్లున రూపాయి చేతిలో పడిందట. అలాంటి రోజుల్లోనే అవతలివారిని మెప్పించి, ఆశ్చర్యపరిచేందుకు బంధకవిత్వం చెప్పేవారు. వీటి వల్ల సంపాదన సంగతి ఎలా ఉన్నా కవిత్వం మాత్రం వృద్ధిపొందింది.[6]

1893లో ఇనుగంటి పదంపై (కిర్లంపూడి జమీందారు ఇంటిపేరు) చెప్పిన యమకం పద్యం సరిగా నడవకపోగా 1899 నాటికి వ్రాసిన పద్యం అవలీలగా నడిచిన వైనాన్ని ఆయనే వివరించుకున్నారు. అలాగే తొలినాళ్లలో పాషాణపాకాలుగా, కఠిన సమాస భూయిష్టమైన పద్యాలు చెప్పిన వేంకటశాస్త్రి కాలం గడిచే కొద్దీ సరళాతి సరళమైన ద్రాక్షాపాకాల వంటి పద్యాలు వ్రాయడం ప్రారంభించారు. పలువురు పండితులు ఆ సరళమైన శైలిని బిగువులేని పద్యాలుగా తృణీకరించారు. అయితే సాధారణమైన రసజ్ఞులు, శ్రోతలు ఈ శైలికి, చమత్కార వచోధోరణికి అభిమానులైనారు. ఆపైన శ్రవణానందం వంటి కావ్యాలను, పాండవోద్యోగ విజయాలు వంటి నాటకాలను, శరపరంపరతో చేసిన అవధానాలైనా సుబోధకమైన, అత్యంత సరళమైన పద్యాల్లోనే వ్రాశారు. అయితే దీనంతటికీ కారణం పదాలు, జానపద సాహిత్యం వంటి సంప్రదాయాలను పద్యాల్లో ప్రవేశపెట్టడమే కారణంగా సాహిత్యవేత్త వెల్చేరు విశ్లేషించారు. తిరుపతి వేంకట కవుల రచనా ధోరణిని ఆశుకవిత్వ ధోరణులుగా అతను భావించారు.[7]

1930 ల నుంచీ వేంకటశాస్త్రి పద్యరచనలతో పాటుగా వచనరచనలు చేయడం కూడా ప్రారంభించాడు. అలా వ్రాసినవే అనంతర కాలంలో కథలు గాథలు గా, కాశీయాత్రగా ప్రచురితమయ్యాయి. వచనంలో కూడా గ్రాంథిక భాషలో ప్రారంభించి సరళ వ్యావహారికం వ్రాయడం ప్రారంభించాడు. మొత్తంగా సుదీర్ఘమైన రచనాజీవితంలో తన శైలిని ఎప్పటికప్పుడు దిద్దుకుంటూ మెరుగుపెడుతూనే సాగాడు వేంకటశాస్త్రి.
రచనల జాబితా
తెలుగులో స్వతంత్ర కవితా రచనలు
శ్రవణానందము (1893-1897; 1897-1898)
పాణిగృహీత
లక్షణా పరిణయము (1897-1901)- లక్షణతో శ్రీకృష్ణుని వివాహాన్ని గురించిన భాగవత గాథ.
ఏలా మహాత్మ్యము (1898-1900) ఏలా నది గురించి.
జాతక చర్య (1899-1930), ఇటీవలి చర్య (1930-1950) - తన జీవిత విశెషాలను జ్యోతిష పరంగా వర్ణించిన వెంకట శాస్త్రి విశిష్ట రచనలు.
దివాకరాస్తమయము (1920) తన సహచరుడు దివాకరశాస్త్రి దివంగతుడైనపుడు రచించిన నివాళి.
ఐదవ జార్జి పట్టాభిషేక పద్యాలు (1912) King George V పట్టాభిషేక సందర్భంగా.
బొబ్బిలి పట్టాభిషేకం (కావ్యము) (1929) బొబ్బిలి మహారాజు పట్టాభిషేక సందర్భంగా.
కామేశ్వరీ శతకం (1901)
ఆరోగ్య కామేశ్వరి స్తుతి (1922)
ఆరోగ్య భాస్కర స్తవము (1929-1930)
మృత్యుంజయ స్తవము
సౌభాగ్య కామేశ్వరీ స్తవము (1938-1941)
సీతా స్తవము
శివ భక్తి
గో దేవి ఆవుకు, పులికి మధ్య జరిగిన సంభాషణ.
పతివ్రత ఒక పడతికి ఒక పాముతో పెళ్ళి జరిగిన జానపద కథ ఆధారంగా.
సుశీల is a work dealing with social customs like divine dispensation.
పూర్వ హరిశ్చంద్ర చరిత్రము పురాణ గాథ.
దైవ తంత్రము
సతీ స్మృతి తన భార్య మరణానంతరం వేంకటశాస్త్రి రచించిన విషాద రచన.
కృష్ణ నిర్యాణము (1918) పోలవరం రాజా మరణం తరువాత నివాళి.
పోలవరం రాజా గారి శని మహాదశ (1918) తనకు ఆప్తుడు, పోషకుడు ఐన పోలవరం రాజా  ఇబ్బందుల గురించి .
సుఖ జీవి ఈదర వెంకట్రావు పంతులు సుగుణాల గురించి.
సంస్కృతంలో స్వతంత్ర రచనలు
ధాతు రత్నాకర చంపు (1889-1893) ఇది రామాయణం కథ ఇతివృత్తంగా సాగిన ఒక చంపూ కావ్యము. సంస్కృతంలో పాణిని వ్యాకరణంలోని ధాతువుల క్రియారూపాలు ఇందులో పొందుపరచబడ్డాయి.
శృంగార శృంగాటక (1891)- శృంగారపరంగా సాగిన చిన్న వీధినాటిక.
కాళీ సహస్రం (1891-1894)- లక్ష్మీ సహస్ర్రం లాగా కాళికా మాత నుద్దేశించిన స్తుతి. మూడు వందల శ్లోకాలతో ఇది అసంపూర్ణ రచనగా మిగిలిపోయింది.
మూల స్థానేశ్వర స్తుతి (1893-1894) నెల్లూరు 'మూల స్థానేశ్వర స్వామి'ని స్తుతిస్తూ ఆర్య వృత్తాలలో చేసిన రచన.
అష్టకములు (కాళికాది స్తోత్రాలు), 1889-1890
శుక రంభ సంవాదము (1893-1894) - శుకునికి, రంభకు మధ్య సాగిన వాదము. ఆనందమంటే వేదాంతజ్ఞానమని శుకుడూ, కాదు శృంగారానుభవమని రంభా వాదిస్తారు.
నమశ్శివాయ స్తోత్రం (1914-1915) భక్తి స్తోత్రం.
క్షమాపణం (1914-1915)
పిష్టపేషణం (1914-1915)
శలభ లభణం (1914-1915)
సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువాదం
దేవీ భాగవతం, 1896
శివలీలలు, 1896
పురాణ గాథలు, 1896
వ్రత కథలు, 1896[8]
శ్రీనివాస విలాసము, 1896-1897
రసికానందము, 1893-1894
శుక రంభ సంవాదము (1893-1894) - వారి సంస్కృత రచనకు తెలుగు అనువాదము.
బుద్ధ చరిత్రము, 1899-1900
అప్పయ దీక్షితుల వైరాగ్య శతకము, 1899-1900
రాజశేఖరుని బాల రామాయణము, 1901-1912
విశాఖ దత్తుని ముద్రారాక్షసము, 1901-1912
శూద్రకుని మృచ్ఛకటికము, 1901-1912
బిల్హణుని విక్రమదేవ చరిత్రము, 1901-1912
వీర నంది చంద్రప్రభా చరిత్రము, 1901-1912
బాణుని హర్ష చరిత్రము, 1901-1912
ఆంగ్లం నుండి తెలుగులోకి అనువాదం
రవీంద్రనాధ టాగూరు కథలు
తెలుగు నాటకాలు
పండితరాజము
ఎడ్వర్డ్ పట్టాభిషేక నాటకము
పాండవ జననము (1901-1917)
పాండవ ప్రవాసము
పాండవ రాజసూయము
పాండవ ఉద్యోగము
పాండవ విజయము
పాండవ అశ్వమేధము
అనర్ఘ నారదము
దంభ వామనము
సుకన్య
ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నము (1920-1922)
గజానన విజయము (1901-1912)
స్వతంత్ర తెలుగు వచన రచనలు
కథలు గాథలు
కాశీయాత్ర
భారత వీరులు
విక్రమ చెళ్ళపిళ్ళము
షష్టిపూర్తి
సతీ జాతకము
వృత్తి జీవితం
చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి బందరు పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశాడు. వేంకటశాస్త్రి వద్ద పాఠశాలలో విద్యను అభ్యసించి, అనంతర కాలంలో సాహిత్య రంగంలో, భాషాశాస్త్రంలో కవులుగా, రచయితలుగా, పండితులుగా లబ్ధప్రతిష్ఠులైన వారు ఎందరో ఉన్నారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి, పింగళి లక్ష్మీకాంతం, కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు, వేలూరి శివరామశాస్త్రి, శ్రీరాముల సచ్చిదానందం (నాటి రోజుల్లో ప్రముఖ నాటక కవి), అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి వంటి మహామహులు చెళ్లపిళ్లను సర్వాత్మనా గురువుగా భావించి గౌరవించారు.

చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రికి విజయవాడలో సన్మానం జరిగినప్పుడు విశ్వనాథ ఆయనను పొగడుతూ చెప్పిన పద్యం చూడండి:

అల నన్నయ్యకు లేదు తిక్కనకు లేదా భోగ మస్మాదృశుం

డలఘుస్వాదు రసావతార ధిషణాహంకార సంభారదో

హల బ్రాహ్మీమయమూర్తి శిష్యుఁ డయినా డన్నట్టి దావ్యోమపే

శలచాంద్రీ మృదుకీర్తి చెళ్ళపిళవంశస్వామి కున్నట్లుగన్.

సామాన్యం కాని స్వాదు రసావతారమైన బుద్ధి అనే అహంకారంతో సర్వసంపూర్ణత్వాన్నికలిగి ఉత్సాహంతోకూడి సాక్షాత్ సరస్వతీ స్వరూపమైన నావంటి శిష్యుని కలిగివుండటం వల్ల పొందగలిగే, ఆకాశాన్ని ప్రకాశింపచేస్తున్నచల్లని వెన్నెలవంటి మృదు కీర్తి అనే భోగం మా గురువైన చెళ్ళపిళ స్వామికే కలిగింది కాని ఆనాటి గొప్పకవులైన నన్నయ్యకిగాని తిక్కన కి గాని కలగలేదు అంటూ పొగిడింది ఈ శిష్యులను కలిగివున్న భోగాన్నే.[9]
వివాదాలు
శతావధానాలు, అష్టావధానాలు సామాన్య ప్రజానీకంలో పేరు ప్రతిష్ఠలతో పాటు తిరుపతి వేంకట కవులకు ఎందరో ప్రతికక్షులను సమకూర్చిపెట్టింది. వారి ప్రతిభ, పాండిత్యం వల్లనో, ఆశుకవితా శక్తి వల్లనో, అనుకూలత వల్లనో, ప్రతిపక్షుల బలం వీరితో సరిపోలకపోవడం వల్లనో మొత్తానికి అవమానం కాదగిన ప్రతీ ఘట్టంలోనూ తిరుపతి వేంకట కవులు నెట్టుకువచ్చి, అవుననిపించుకున్నారు. వీరి ప్రతికక్షుల్లో ముఖ్యులు కొప్పరపు సోదర కవులు, వేంకట రామకృష్ణ కవులు. కొప్పరపు సోదర కవులు గుంటూరుకు చెందిన కొప్పరపు వేంకట సుబ్బారావు, కొప్పరపు వేంకట రమణ. వీరిద్దరూ సోదరులు. మరో జంటైన వేంకట రామకృష్ణ కవుల పేర్లు ఓలేటి వెంకట రామశాస్త్రి, వేదుల రామకృష్ణ శాస్త్రి పిఠాపురాస్థాన కవులు. ఈ జంటకవులు బావా బావమరుదులు. వీరి మధ్య చిన్న చిన్న కారణాల వల్ల ప్రారంభమైన గొడవ చిలికి చిలికి గాలివానగా మారి హోరాహోరీ యుద్ధంగా పరిణమించింది. వాదనలు, ప్రతివాదనలతో పత్రికల్లోనూ, ఖండనలు, మండనలతో గ్రంథాలకు గ్రంథాలు రచించి ప్రకటించారు. కొప్పరపు కవులు, తిరుపతి వేంకట కవుల కలహమయితే నియోగి, వైదీకి ముఠాకలహాల రూపాన్ని తీసుకుని మిగిలిన రంగాలకూ విస్తరించింది. ఈ వివాదాలన్నీ సాహిత్యలోకానికి కావలిసినంత వినోదాన్నీ, సాహిత్యజ్ఞానాన్నీ పంచిపెట్టాయి. వీరి కవిత్వంలోని ప్రయోగాలు పట్టుకుని వారు అసాధువులనడం, వాటిని వారు సమర్థిస్తూ మహాకవి ప్రయోగాలనూ, వ్యాకరణాంశాలను సమగ్రంగా చర్చిస్తూ ప్రతికక్షుల్ని దూషించడం వంటివి పునరావృతమయ్యాయి. శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి ఈ వివాదాల గురించి ప్రస్తావించి వాటి వల్ల ఏళ్ల తరబడి వందలాది గ్రంథాల అధ్యయనం ద్వారా తెలుసుకోవాల్సిన అంశాలు ఒక్కదెబ్బతో సుబోధకంగా అవగాహన అయ్యేవన్నారు.[10]

వీరు కాక ఇంకా ఎందరో ఆనాటి పండితులు, కవులతో గొడవలు పడ్డారు. ఇద్దరిలోనూ వేంకటశాస్త్రి దూకుడైన మనిషి కావడంతో ఆయనకు శత్రువులు అధికం. వేంకటశాస్త్రి చిన్నతనంలో కుమారసంభవ కావ్యాన్ని చెప్పిన గురువు శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రితో కూడా గొడవలు పడ్డాడు. అది చిలికి చిలికి గాలివానయి తుదకు కోర్టు కేసుల వరకూ వచ్చింది. తీర్పు వేంకటశాస్త్రికి ప్రతికూలమయ్యే సమయానికి కృష్ణమూర్తి శాస్త్రితో సర్దుబాటు చేసుకుని ఒడుపుగా తప్పించుకున్నాడు.

వేంకట రామకృష్ణ కవులను ఉద్దేశించి మీకు వేంకటశాస్త్రి చిన్నతనంలో గురువుగా వ్యవహరించారు కనుక ఈ వివాదాలు అనుచితమ</i>ని తిరుపతి వేంకట కవులు తమ శిష్యుడు ఒకరితో బహిరంగలేఖ వ్రాయించారు. దీనికి సమాధానాన్ని వేంకట రామకృష్ణ కవుల శిష్యుడైన శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిచే వ్రాయించారు. ఈ నేపథ్యంలో శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి రాజమండ్రి కోటిపల్లి బస్టాండులో ముఖాముఖీ ఎదురయినప్పుడు వాగ్వాదం చెలరేగింది. ఉద్వేగాలు పెంచుకున్న ఆ స్థితిలో ఇద్దరూ చెప్పులు చూపించుకునే స్థితికి వెళ్ళిపోయారు.[10]

అయితే ఇదంతా వయసులోనే. ప్రాయం మళ్లేసరికి వేంకటశాస్త్రి ఎక్కడలేని శాంతం తెచ్చుకున్నాడు. వాదనకు దిగి అపవాచ్యాలు పత్రికాముఖంగా వ్రాసినవారికి కూడా పరమశాంతంగా సమాధానాలిచ్చాడు. ఇంకా విమర్శలు చేస్తూండేవారిని ఇలా పత్రికాముఖంగా కాదు నాయనా, ఒకసారి ఓపిక చేసుకొని కడియం వచ్చి నాల్గు పూటలు మా యింట ఉండండి. మాట్లాడుకుందాం. అవన్నీ ఎలా ఒప్పులో మీకు వివరంగా తెలియజేస్తాను అంటూ అనునయపూర్వకంగా మాట్లాడే స్థితికి వచ్చాడు.

వేంకటశాస్త్రి చివరిరోజుల్లో నాకిప్పటికీ(70ఏళ్ల వయసులో) శత్రుబాధ నివర్తించనే లేదు అన్నాడు కానీ అతను మరణానంతరం కూడా ఆయనకు వివాదాలు వదలనే లేదు. 1971లో నిడదవోలు వేంకటరావు తిరుపతి వేంకటకవులను పొగడుతూ మొదలుపెట్టిన వ్యాసంలో తిరుపతి వేంకట కవులకు విజయనగరంలో శృంగభంగమయిందనీ, అటుపైన విజయనగరం కాదు గదా తుని కూడా దాటి వెళ్లలేదనీ వ్రాశారు. అంతేకాక తిరుపతి వేంకటకవులు గతంలో ఒప్పు అని నిరూపించినవి కూడా తవ్వితీసి తప్పులనడం ప్రారంభించాడు. తిరుపతి వేంకట కవులు ప్రచురించిన కొన్ని గ్రంథాల పేర్లు ఉటంకించి ఇవి అచ్చుపడినట్టు లేదని అనుమానాలు వెలిబుచ్చాడు.[11] వారు వ్రాసినవి అసత్యాలనీ, అర్థసత్యాలని ఖండిస్తూ చిన్న పుస్తకమే ప్రచురించవలసివచ్చింది తిరుపతి వేంకట కవుల అభిమానులకు.
ఆర్థిక స్థితిగతులు
చెళ్లపిళ్ల వెంకటశాస్త్రి పేదకుటుంబంలో జన్మించాడు. తన కవిత్వం ద్వారా ఎంతో ధనం సంపాదించి కుటుంబ ఆర్థిక స్థితిని దోసపాదులా పెంచాడు. అతను కావ్యాల అంకితాలు, గ్రంథ ప్రచురణలు, రాజాస్థానాల్లో సత్కారాలు, సంస్థానాధీశుల నుండి వార్షికాలు, అష్టావధానాల ఏర్పాట్లకు బహుమతులు వంటి ఎన్నో రూపాల్లో ఆర్థికంగా బలపడ్డాడు. అతను కాశీయాత్ర పుస్తకానికి సంపాదకత్వం చేపట్టిన మోదుగుల రవికృష్ణ ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ వేం.శా. [వేంకటశాస్త్రి] గొప్ప చమత్కారి, హాస్యస్ఫూర్తి కలిగిన వారు. తనకు కావలసినది ఇవ్వగలరు అనుకున్నచోట రాబట్టగలరు. అంటాడు. అటువంటి సందర్భాల్లో ఒకటి:

విక్రమదేవ వర్మకు వయసు మీరాక వారసత్వపు దావాలో జయపుర సంస్థానం దఖలు పడింది. ఆయనకు 'కవిభూషణ' శెట్టి లక్ష్మీనరసింహం ఆంతరంగిక కార్యదర్శి. నరసింహం తనకు చెళ్లపిళ్ల అంటే ఉన్న అభిమానం కొద్దీ వర్మ సన్నిధిలో శతావధానం చేయించాలనుకున్నాడు. వేంకటశాస్త్రి తనకు ధారణశక్తి లోపించిందని, రాజు  అంగీకరిస్తే ఏదో అంశం మీద కాసేపు మాట్లాడతానన్నాడు. ఒకరోజు సాయంత్రం జయపురం వారి విశాఖపట్నం విడిది అయిన హవామహల్లో మధ్యాహ్నం మూడు మొదలు ఎనిమిది గంటలవరకూ ఏకబిగిన 'కవిత్వం' అనే అంశంపై ప్రసంగించారు. వెయిన్నూట పదహార్లు, జోడు శాలువాలతో సత్కరించాలని వర్మ తలంపు. అది నరసింహం ద్వారా వేంకటశాస్త్రికి ముందుగానే తెలుసు. అయిదు గంటల నిరాఘాట ఉపన్యాసంలో ప్రస్తావనవశాత్తూ కడియంలో తనకు రెండుచోట్ల విడివిడిగా మడిచెక్కలు ఉన్నాయన్నారు. ఆ విషయం అక్కడితో వదిలిపెట్టి ప్రధాన అంశంలోకి మళ్లి, కొంతసేపటికి ఆ రెండు మడిచెక్కల మధ్య ఉన్న భూమి చవగ్గా అమ్మకానికి వచ్చిందని, దానిని గనుక కొంటే తన పొలం అంతా ఒకే ఖండంగా ఉంటుందని చెప్పారు. మళ్ళా ప్రసంగంలోకి వెళ్ళి ఒక అరగంట తర్వాత ఆ భూమి కామందు మూడు వేలకు తగ్గనంటున్నాడని ముక్తాయించారు. అలా తన కోరిక నేరుగా కాకుండా చతురంగా వెలుబుచ్చడంతో, మొత్తానికి మూడు వేల రూపాయలు విక్రమదేవ వర్మ వేంకటశాస్త్రికి బహూకరించారు. ఆ సంఘటనకు ప్రత్యక్షసాక్షి శ్రీశ్రీ. [12] ఇది జరిగింది 1935 డిసెంబరు 25. అప్పటికి శ్రీశ్రీకి పాతికేళ్లు. వేంకటశాస్త్రికి అరవైఐదు సంవత్సరాలు.

బొబ్బిలి జమీందారు పట్టాబిషేకోత్సవాన్ని కావ్యంగా వ్రాసి పట్టాభిషేకం పూర్తయిన రెండు, మూడేళ్లకు శిష్యులతో బొబ్బిలి వెళ్ళి వారంరోజుల పాటు ఆ కావ్యాన్ని వ్యాఖ్యాన సహితంగా జమీందారుకు వినిపించాడు. ఆ కావ్యానికి, వేంకటశాస్త్రి పద్యపఠన ధోరణికి ఆనంద పరవశుడైన బొబ్బిలి జమీందారు వేంకటశాస్త్రి జీవించి ఉన్నన్నినాళ్లూ వంద రూపాయలు ప్రతిసంవత్సరం వార్షికం లాగా అందజేసే ఏర్పాటుచేశాడు.

ఇవే కాక తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన పాండవోద్యోగ విజయాల ప్రచురణలు, అవధాన ప్రదర్శనలు వంటి వాటి ద్వారా కూడా ఎంతో సంపాదించుకున్నాడు.
వ్యక్తిత్వం
చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి ది ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తిత్వం. అతను అంటే సమకాలీకులు చాలామందికి ఇష్టం. మాటలలో దొర్లించే చమత్కారానికి, పాడే విధానానికి ఆయనను విడిచిపెట్టలేకపోయేవారు. తిరుపతిశాస్త్రితో పోలిస్తే వేంకటశాస్త్రి గొప్ప పట్టుదల గల మనిషి. తిరుపతిశాస్త్రి లేవదీసిన తగాదాలలో తిరుపతిశాస్త్రే చల్లబడిపోయినా వేంకటశాస్త్రి మాత్రం అంతు తేల్చుకునేంతవరకూ వెనుదిరిగేవాడు కాదు. మాటపట్టింపు వస్తే శతవిధాల తన మాటే నెగ్గాలని అతను అనుకునేవాడు. ఐతే చిన్నవయసులో ఎంత పట్టుదలతో, ఆవేశంతో ఉండేవాడో వయసు మీదపడ్డాకా అంతకు అంతా శాంతచిత్తునిగా మారిపోయాడు. వేంకటశాస్త్రి కోపం వెనుక వెన్నలాంటి సహృదయత కూడా ఉందని ఆయనను నేరుగా ఎరిగినవారు వ్రాసి ఉన్నారు. అతను ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేసిన రోజుల్లో ప్రజాప్రతినిధుల ప్రాబల్యం లేకపోవడంతో జిల్లా విద్యాధికారుల మాటలకు చెల్లుబాటు బాగా ఎక్కువ. అలాంటి స్థితిగతుల్లో కూడా ఒక ముస్లిం మతస్థుడైన డ్రాయింగ్ మాస్టరును పేదవాడు. అతనికి ఐదుగురు పిల్లలు అనే కారణంతో అతని ఉద్యోగం తీయించకుండా వేంకటశాస్త్రి జిల్లా అధికారిని ఎదిరించి నిలబడ్డాడు. వీటన్నిటినీ స్కూలు విద్యార్థిగా చూసిన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఈ విషయాన్ని గురించి ఇలా వ్రాసుకున్నాడు, చివరకు జిల్లా అధికారి యిద్దరిని(వేంకటశాస్త్రి, అతను ఆశ్రితుడైన సహోద్యోగి) గుఱించి చెడామడా వ్రాసిపోయెనట. ప్రతి సంవత్సరము ప్రతి జిల్లా యాధికారియు, 'వీరీ యుద్యోగానికి తగరు తీసివేయవలయును' అనీయే వ్రాయుచుండెడివాడట. పాఠశాల యొక్క అధికారిక సంఘము వారి నెప్పుడును తీసివేయలేదు. వారు మా గురువుగారిని తమ పాఠశాల కది గౌరవమని ఏరికోరి తెచ్చుకొనిరి. మా గురువుగారా పాఠశాలలో పాతికేండ్లు పనిచేసిరి. వారిమీద నీ జిల్లా యాధికారుల వ్రాతలేమియు పనిచేయలేదు. గురువుగారి మూలముగ డ్రాయింగు మాస్టారి ఉద్యోగము కూడ పోలేదు. ఆయనను తీసివేసినచో తానీయన లేచిపోవుదుననును.. ఇక అతను తొలినాళ్లలో కొప్పరపు కవులతో పెద్ద తగాదా లేవదీసి, విమర్శలు, ఖండనలు చేసినవాడే ఐనా 1943లో కొప్పరపు కవుల పుత్రులైన సీతారామ ప్రసాదరావు, మల్లికార్జునరావులు అష్టావధానం చేస్తూండగా ఎంతో ఆదరణ కనబరిచారు. విజయవాడ త్రిలింగ విద్యాపీఠంలో సంక్రాంతి నాడు జరిగిన కుమార సోదర కవుల అవధానంలో మూడు పద్యాలతో సంభావించి, అధ్యక్షత వహించి వారిని అవధానంలోకి విడిచిపెట్టి అత్యంతాదరంగా వారి అవధానాన్ని ఆస్వాదించారు. అతను సమకాలీనులు వేంకటశాస్త్రి గురించి వ్రాసిన మాటలివి:
శాస్త్రిగారు సామాన్యం ఎత్తు, చామనచాయ, బహుచురుకైన మొహం. కంచుగంటలాంటి గొంతుక, పూర్వకాలపు కత్తు కాబట్టి పిల్లజుట్టు. పండిత శాలువను పైన వేసుకొని పంచను ధరించేవారు. చేతనున్న బంగారు కడియం కవితా దిగ్విజయాన్ని సూచిస్తుంది. కవులు సాధారణంగా వాచాలురుగా ఉంటారు. వారికి వ్రాయడమెంత సహజమో సంభాషించడం కూడా అంతే. దీనికి భిన్నంగా ఉండేవారు సకృత్తు. అయితే సంభాషించడం వేరు, ఉపన్యసించడం వేరు. శాస్త్రిగారు అమితభాషి. ఆయన మాట్లాడుతున్నంతసేపూ వినాలనే ఉంటుంది. లోకవ్యవహారాన్ని, పూర్వానుభవాలను, పూర్వ కవిత్వ, నవీన కవిత్వాలను జోడించి సరసంగా మాట్లాడుతారు. లౌక్యులలో లౌక్యుడు, ఎదిరిని ఏ పద్ధతినైనా చిత్తు చేయాలనే వ్యక్తి. పట్టుదల సందర్భాలలో మృగరాజు ధైర్యం, నక్కజిత్తులను కూడా అవలంబిస్తారు. కవితా ధోరణికి తిరుపతి శాస్త్రిగారు, లౌక్య ప్రజ్ఞకు వేంకటశాస్త్రిగారు అని తెలిసినవారు చెప్పుతారు - టేకుమళ్ల కామేశ్వరరావు[13]
చెళ్లపిళ్ల శాస్త్రిగారు చాలా సౌమ్యుడు. జ్ఞానపిపాస అత్యధికం. కాలేజీకి వచ్చి రేడియో, ఎక్స్ రే మొదలైన ప్రయోగాలను చేయించి తెలుసుకునేవారు. ఈ సభలోనైనా ఆయన తప్పు చెప్పితే దానిని దిద్దుకోక దానినే సమర్థించేవారు. దిద్దుకుంటే గౌరవభంగం అనేవారు. కవులకు అంటగట్టే శృంగారం ఆయన గురించి అనడానికి లేదు. - విస్సా అప్పారావు (విస్సా అప్పారావు, వేంకటశాస్త్రి ప్రాణస్నేహితులు. విస్సా వారు రాజమహేంద్రవరంలో ఉన్నన్నినాళ్లూ వేంకటశాస్త్రి రాజమండ్రి వచ్చినపుడల్లా విస్సా వారింట్లోనే మకాం వేసేవారు)
శ్రీ చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి గారిని నేనెఱుగ లేకపోతిని. వారు మాకు తెలుగు చెప్పుటకు రానారంభించిరి. బక్కపలుచని వాడు, పొట్టివాడు, చామనచాయ యనుటకు మించిన నల్లని మేనివాడు. కాళ్ళకు పావుకోళ్లు, ధోవతి, లోన తెల్లని చొక్కా, పైన నొక కోటు. అవి మాయనివి కాదు. మాసినవి కావు. ఒక తలగుడ్డ. మొగమున విభూతియు గంధమును నొసట పెద్ద కుంకుమ బొట్టు. ....మొదటి గంటలో నరగంటయైన తరువాత శాస్త్రి గారు వచ్చుట జరిగినచో పిల్లల యదృష్టము. దినదినమింతే. దాని కవధి లేదు. ఏ యితరోపాధ్యాయుడు నట్లు వచ్చుటకు వీలు లేదు. ప్రధానోపాధ్యాయుడు మందలించును. కఠినముగా చెప్పును. చివరకుద్యోగము నిలుచుటయు కూడా కష్టము. అతను మా గురువు గారి యందు నిస్సహాయుడు. -విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి శిష్యుడు, జ్ఞానపీఠ్ పురస్కార గ్రహీత, ప్రముఖ కవి, రచయిత.[14]
ప్రాచుర్యం
తిరుపతి వేంకట కవులు అవధాన పరంపరలు, పద్యనాటక ప్రదర్శనలు, ఆశుకవిత్వం వంటివాటి వల్ల ఎనలేని ప్రాచుర్యాన్ని పొందారు. ఎనలేని గౌరవమర్యాదల్నీ, సన్మానాలను, డబ్బునూ, ప్రఖ్యాతిని పొందారు. తమ కవితా దిగ్విజయం గురించి తామే చెప్పుకున్న పద్యం ఇది:
ఏనుగు నెక్కినాము ధరణీంద్రులు మ్రొక్కగ నిక్కినాము స

న్మానములందినాము బహుమానములే గ్రహియించినార మె

వ్వానిని లెక్కపెట్ట కనివారణ దిగ్విజయం బొనర్చి ప్ర

జ్ఞా నిధులంచు బేరు గనినారము నీ వలనన్ సరస్వతీ !
తిరుపతి వేంకటకవులు కలిసి చేసిన తొలి శతావధానం మొదలుకొని ఎన్నో అవధానాల్లో గడ్డు స్థితిగతులను ఎదుర్కొన్నారు. ఐనా కారణాంతరాల వల్ల వాటిని నెట్టుకొచ్చి విజయాలు పొందారు. సంస్థానాధీశుల దర్శనాలు సంపాదించి ఒక్కమారు వారి ఎదుట అవధానమంటూ చేయడమే జరిగితే ఆ జమీందారులు తి.వేం.కవులను వదలలేకపోయేవారు. జంటకవుల చమత్కార ధోరణి, ప్రసంగ ధార చూసి సంస్థానాధీశులు తమ వద్దే నెలల పాటు ఉంచేవారు. గద్వాల వెళ్ళినపుడు ఆరునెలలు, ఆత్మకూరులో మూడునెలలు, నూజివీడులో ఏడు నెలలు, విజయనగరంలో మూడు నెలలు ఉండిపోయారు.

తి.వేం.కవులు వ్రాసిన పాండవోద్యోగ విజయాలు నాటకాన్ని ఊరూరా అసంఖ్యాకమైన ప్రదర్శనలు చేశారు. సాహితీవేత్త మోదుగుల రవికృష్ణ ఈ నాటకాల విజయాన్ని గురించి చెప్తూ పాండవోద్యోగ విజయాల ప్రదర్శన జరగని ఊరు ఆంధ్రదేశంలో లేదంటే అతిశయోక్తి కాదని పేర్కొన్నారు. వాటిలో వారు వ్రాసిన పద్యాలు జాతీయాలుగా నిలిచిపోయాయి. ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రికల్లో అయినను పోయి రావలె హస్తినకు వంటివి ప్రముఖ ప్రయోగాలుగా, నిలిచిపోయాయి.

చెళ్ళపిళ్ళ వారి షష్టిపూర్తి ఉత్సవం అతను అభిమానులు, శిష్యప్రశిష్యుల నడుమ మహావైభవంగా జరిగింది. 1949లో ఆయనను మద్రాసు ప్రభుత్వం తొలి ఆస్థానకవిగా నియమించి గౌరవించింది. అనంతరకాలంలో గొప్ప కవి, రచయితలుగా, మహాపండితులుగా పేరొందిన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి, వేలూరి, పింగళి-కాటూరి మొదలైన శిష్యులు ఆయనకు తమ రచనలను అంకితమిచ్చీ, అతని సౌజన్యం గురించి మరపురాని పద్యాలు అల్లీ గౌరవించుకున్నారు. నిజానికి ఆనాటి సాహిత్యలోకంలో చెళ్లపిళ్ల గురువని చెప్పుకోవడం గొప్ప గౌరవంగా ఉండేది.[15]
చెళ్ళపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి కవిత్వరచన ద్వారా సాధించుకున్న పేరుప్రతిష్ఠలు అతని ఉపాధ్యాయ వృత్తికి కూడా ఉపయోగపడ్డాయి. బందరులో అతను పనిచేసిన విద్యాసంస్థ వారు వేంకటశాస్త్రి వంటి ప్రఖ్యాత కవి తమ పాఠశాలలో ఉండడం గౌరవంగా ఎంచి తీసుకువచ్చారు. ఈ కారణంగానే జిల్లా స్థాయి అధికారులు ఎంతగా ఆయనను వ్యతిరేకించి, ఉద్యోగం తీసేయమని సిఫార్సులు చేసినా వారి ఉద్యోగం స్థిరంగా నిలిచి ఉండేది.[14]
నోట్స్

మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1870 జననాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:కోస్తాంధ్ర ప్రముఖులు
వర్గం:1950 మరణాలు
వర్గం:అవధానులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:బందరులో జీవించిన ప్రముఖులు
వర్గం:శతావధానులు
వర్గం:అష్టావధానులు
వర్గం:జంటకవులు

చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి

సంస్కృతం ఏ కాలంనాటి భాష?


పెద్దమల్లెల, చిత్తూరు జిల్లా, రొంపిచెర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]

గ్రామ జనాబ
జనాభా (2011) - మొత్తం 	4,478 - పురుషుల 	2,242 - స్త్రీల 	2,236 - గృహాల సంఖ్య 	1,281

జనాభా (2001) - మొత్తం 	4,792 - పురుషుల 	2,399 - స్త్రీల 	2,393 - గృహాల సంఖ్య 	1,248 విస్తీర్ణము 3215 hectares. ప్రజల భాష. తెలుగు.
పెద్దమల్లెల చిత్తూరు జిల్లా, రొంపిచెర్ల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రొంపిచెర్ల నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తిరుపతి నుండి 56 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1281 ఇళ్లతో, 4478 జనాభాతో 3215 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2242, ఆడవారి సంఖ్య 2236. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 797 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 53. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595698[2].పిన్ కోడ్517192.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 11, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి,  సమీప జూనియర్ కళాశాల రొంపిచెర్లలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బొమ్మయ్యగారిపల్లెలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల చంద్రగిరిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పీలేరు లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం రొంపిచెర్లలోను, ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పెద్దమల్లెలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పెద్దమల్లెలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పెద్దమల్లెలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 1492 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 507 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 234 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 219 హెక్టార్లు
తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 39 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 70 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 319 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 332 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 313 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 338 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పెద్దమల్లెలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 338 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
పెద్దమల్లెలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, చెరకు, వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బెల్లం, బీడీలు
సమీప గ్రామాలు
[3]మోతుమల్లెల 4 కి.మీ. పెద్దగొట్టిగల్లు 5 కి.మీ. బండకిందపల్లె 6 కి.మీ. బొమ్మయిగారిపల్లె 6 కి.మీ. గూడరేవు పల్లె. 6 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.
రవాణ వ్వవస్థ
ఈ గ్రామానికి మండలములోని ప్రధాన కేంద్రాలకు రోడ్డు సౌకర్యమున్నది. బస్సులు నడుస్తున్నవి. ఇక్కడికి పది కిలోమీటర్ల లోపు రైల్వే స్టేషను లేదు.

మూలాలు

పెద్దమల్లెల గ్రామం నుండి గుంటూరుకు దూరం ఎంత?


రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు , విశాఖపట్నం జిల్లా, చింతపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన చింతపల్లి నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 125 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 43 ఇళ్లతో, 190 జనాభాతో 64 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 93, ఆడవారి సంఖ్య 97. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 190. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585143[2].పిన్ కోడ్: 531111.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చింతపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లోతుగెడ్డలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల లోతుగెడ్డలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాకవరపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.
పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
రల్లగెడ్డ కొతూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 44 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 18 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 18 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
రల్లగెడ్డ కొతూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	190 - పురుషుల సంఖ్య 	93 - స్త్రీల సంఖ్య 	97 - గృహాల సంఖ్య 	43

మూలాలు

రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు

రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు గ్రామ పిన్ కోడ్ ఎంత ?


గార్లదిన్నె, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని అనంతపురం జిల్లా, గార్లదిన్నె మండలం లోని గ్రామం, మండల కేంద్రం.. పిన్ కోడ్ నం. 515731.ఇది సమీప పట్టణమైన అనంతపురం నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1904 ఇళ్లతో, 7766 జనాభాతో 2250 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3947, ఆడవారి సంఖ్య 3819. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 865 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 237. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594993[1].పిన్ కోడ్: 515731.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది. ఇంజనీరింగ్ కళాశాల లోలూరు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ , సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల,  అనంతపురం లో ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గార్లదిన్నెలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 7 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ఆరుగురు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఆరు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గార్లదిన్నెలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గార్లదిన్నెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 17 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 28 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 168 హెక్టార్లు
శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 8 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 92 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 337 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 378 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 1218 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1495 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 439 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గార్లదిన్నెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 99 హెక్టార్లు
బావులు/బోరు బావులు: 340 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
గార్లదిన్నెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, కమలాలు
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
కుండలు
చేతివృత్తులవారి ఉత్పత్తులు
వస్త్రాలంకరణ
గార్లదిన్న జిల్లా పరిషత్ స్థానము
అనంతపురం జిల్లా పరిషత్లో గార్లదిన్నెకు కూడా ప్రాతినిధ్యం ఉంది. జడ్పీటీసీ సభ్యుల వ్యవస్థ లేకముందు 1986లో తెదేపా అభ్యర్థి లింగరాజు విజయం సాధించారు. 1995లో జడ్పీటీసీ సభ్యుల వ్యవస్థ రావడంతో అప్పట్లో తెదేపా అభ్యర్థి గుర్రం ఆదినారాయణ సీపీఐ అభ్యర్థి వెంకటరెడ్డిపై విజయం సాధించారు. అప్పడు కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి నామినేషన్ల పరిశీలనలో తిరస్కరించడంతో కాంగ్రెస్ శ్రేణులన్నీ సీపీఐ అభ్యర్థినే బలపరిచినా తెదేపానే విజయం సాధించింది. 2001 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ సీపీఎం పొత్తువల్ల సీపీఎం తరపున రమణ, పోటీలో ఉండగా ఆయనపై తెదేపా అభ్యర్థి లింగమయ్య విజయం సాధించారు. 2006లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి లక్ష్మీదేవిపై తెదేపా అభ్యర్థి పద్మావతి విజయం సాధించారు.ఇలా వరుసగా తెదేపా అభ్యర్థులే నెగ్గడం వల్ల తెదేపాకు గార్లదిన్నె మండల కంచుకోటగా నిలిచింది.
మూలాలు

గార్లదిన్నె గ్రామం సముద్రమట్టం నుండి ఎంత ఎత్తులో ఉంది ?


మేగాన్ డెనిస్ ఫాక్స్  (జననం 16 మే 1986) ఒక అమెరికన్ నటి మరియు మోడల్. ఆమె 2001లో పలు చిన్న టెలివిజన్ మరియు చలనచిత్ర పాత్రలతో తన నటనా వృత్తిని ప్రారంభించింది మరియు హోప్ అండ్ ఫెయిత్ తో ఆవర్త పాత్రలను ధరించింది. 2004లో, ఆమె కాన్ఫెసెన్స్ ఆఫ్ ఏ టీనేజ్ డ్రామా క్వీన్ లో ఒక పాత్రతో తన చలన చిత్ర వృత్తిని ప్రారంభించింది. 2007లో, ఆమె భారీ విజయాన్ని సాధించిన ట్రాన్స్‌పార్మర్స్‌లో షియా లాబెయూఫ్ యొక్క పాత్ర యొక్క ప్రేయసి పాత్ర మైకాలా బానెస్ వలె నటించింది, ఇది ఆమె అద్భుతమైన పాత్రగా పేరు గాంచింది మరియు ఆమెకు పలు టీన్ ఛాయిస్ అవార్డ్స్ ఎంపికలను అందించింది. ఫాక్స్ 2009 సీక్వెల్‌లో తన పాత్రలో మళ్లీ నటించింది, Transformers: Revenge of the Fallen . తర్వాత 2009లో, ఆమె జెన్నీఫెర్స్ బాడీ చలన చిత్రంలో నామమాత్ర ప్రధాన పాత్రలో నటించింది.
ఫాక్స్ ఒక శృంగార తారగా పేరు గాంచింది మరియు తరచూ మెన్స్ మ్యాగజైన్ "హాట్" జాబితాలో కనిపిస్తూ ఉంటుంది. 2007, 2008 మరియు 2009ల్లో ఆమె మాగ్జిమ్ మ్యాగజైన్ యొక్క సంవత్సరపు హాట్ 100 జాబితాలో వరుసగా #18, #16, మరియు #2 స్థానాల్లో నిలిచింది, 2008లో FHM పాఠకులచే ఆమె "ప్రపంచంలోని మేటి శృంగార తార"గా ఓటు చేయబడింది.[1] 2008లో ఆమె మూవీఫోన్ యొక్క "25 కంటే తక్కువ వయస్సుగల 25 మంది శృంగార తారలు" జాబితాలో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది.[2] 2004లో, ఫాక్స్ బెవెర్లీ హిల్స్ 90210 తో పేరు గాంచిన బ్రెయిన్ ఆస్టిన్ గ్రీన్‌తో సహజీవనం ప్రారంభించింది, తర్వాత ఆమె అతన్ని హోప్ అండ్ ఫెయిత్ చిత్రీకరణలో కలుసుకున్నట్లు తెలిసింది.[3][4] అప్పటి నుండి వీరిద్దరూ అప్పుడప్పుడు విడిపోయి, కలుసుకుంటున్నారు.
ప్రారంభ జీవితం
ఫాక్స్ ఐరీష్, ఫ్రెంచ్ మరియు స్థానిక అమెరికన్ వంశపారం పర్యాన్ని కలిగి ఉంది[5] మరియు ఆమె డార్లెనె టోనాచియో మరియు ఫ్రాంక్లిన్ ఫాక్స్‌లకు వోక్ రిడ్జే, టెన్నెస్సీలో జన్మించింది, తర్వాత ఆమె తల్లి, ఆమె పేరు నుండి ఒక "ఎక్స్"ను తొలగించింది.[6] ఆమెకు ఒక అక్క ఉంది.[6] ఫాక్స్ యొక్క తల్లిదండ్రులు ఆమె చిన్న వయస్సులో ఉన్నప్పుడు విడాకులు తీసుకున్నారు మరియు ఆమె మరియు తన సహోదరి తన తల్లి మరియు తన రెండవ తండ్రి సంరక్షణలో పెరిగారు.[6][7][8] వారిద్దరూ "చాలా ఖచ్చితమైన వ్యక్తులు" అని మరియు అందుకు తన ప్రేమికుడు కోసం సాహిసించలేకపోయానని ఆమె చెప్పింది.[6][7] ఆమె తనకు తాను సంపాదించుకునే వరకు ఆమె తల్లి వద్ద కాలం గడిపింది.[7]
ఫాక్స్ కింగ్స్‌టన్, టెన్నెస్సీలో ఐదు సంవత్సరాల వయస్సులోనే నటన మరియు నృత్య శిక్షణను ప్రారంభించింది.[9] ఆమె కమ్యూనిటీ సెంటర్‌లో నృత్య తరగతులకు హాజరు అయ్యింది, ఆమె కింగ్స్‌టన్ ప్రాథమిక పాఠశాల యొక్క బృందగానం మరియు కింగ్స్‌టన్ క్లిపెర్స్ ఈత బృందంలో పాల్గొంది. 10 సంవత్సరాల వయస్సులో, సెయి. పీటర్స్‌బర్గ్, ఫ్లోరిడాకి వెళ్లిన తర్వాత, ఫాక్స్ తన శిక్షణను కొనసాగించింది.[10][11] 13 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్నప్పుడు, ఫాక్స్ దక్షిణ కాలిఫోర్నియాలోని హిల్టన్ హెడ్‌లో 1999 అమెరికన్ మోడలింగ్ అండ్ టాలెంట్ కన్వెన్షన్‌లో పలు అవార్డులను గెలుచుకున్న తర్వాత మోడలింగ్‌ను ప్రారంభించింది.[12] ఫాక్స్ మిడిల్ స్కూల్ సంవత్సరాల్లో ఒక ప్రైవేట్ క్రిస్టియన్ పాఠశాల మార్నింగ్‌సైడ్ అకాడమీ[13] కి హాజరైంది మరియు ఆమె ఉన్నత పాఠశాల విద్యను సెయి. లూసీ వెస్ట్ సెంటెన్నైల్ హై స్కూల్‌లో పూర్తి చేసింది, 17 సంవత్సరాలు అయిప్పటికీ, ఆమె కరస్పాండెన్స్ ద్వారా పూర్తి చేసింది.[10]
ఫాక్స్ చదువుకుంటున్న రోజుల్లో ఆమె గురించి ఎక్కువుగా చెప్పుకునేవారు; మిడిల్ స్కూల్‌లో ఆమె చాలా కరుకుగా ప్రవర్తించేది మరియు ఆమె "కిచెప్ ప్యాకెట్‌ల నుండి చిందకుండా" ఉండటానికి భోజనం బాత్‌రూమ్‌లో చేసేది. సమస్య నా బాహ్యరూపంతో కాదని, కాని ఆమె "ఎల్లప్పుడూ ఎక్కువగా అబ్బాయిలతో తిరిగేది" మరియు "దాని ప్రకారం కొంత మంది వ్యక్తులు తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు" అని ఆమె చెప్పింది.[14] ఫాక్స్ ఇంకా చెబుతూ, తాను ఉన్నత పాఠశాలలో పేరు పొందలేదని మరియు "ప్రతి ఒక్కరూ నన్ను అసహ్యించుకున్నారు మరియు నేను పూర్తిగా కులభ్రష్టురాలని, నా స్నేహితులు అందరూ అబ్బాయిలు, నేను ఆగ్రహపూరిత వ్యక్తిత్వాన్ని కలిగి ఉండేదానిని, అందుకే అమ్మాయిలు నన్ను ఇష్టపడేవారు కాదు" అని చెప్పింది. నా మొత్తం జీవితంలో నాకు ఒకే ఒక్క మంచి స్నేహితురాలు ఉంది."[14] అదే ఇంటర్వ్యూలో, ఆమె ఇలా చెప్పింది, ఆమె పాఠశాలను అసహ్యించుకునేదని మరియు "ప్రాథమిక విద్యపై నమ్మకం లేదని" మరియు "నేను చదువుతున్న చదువు నాకు సంబంధం లేనిది. కనుక, నేను దానిని సగంలోని విడిచి పెట్టాను" అని చెప్పింది.[14]
వృత్తి

16 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఫాక్స్ 2001 చలన చిత్రం హాలీడే ఇన్ ది సన్ లో చెడిపోయిన వారసురాలు బ్రియానా వాలాసే మరియు అలెక్స్ స్టెవార్ట్ (యాష్లే వోల్సెన్) ప్రత్యర్థి వలె ఆమె నటనా వృత్తిని ప్రారంభించింది. ఆ చలన చిత్రం ప్రత్యక్ష-DVDగా 20 నవంబరు 2001న విడుదలైంది. తర్వాత సంవత్సరం, ఫాక్స్ టెలివిజన్ సిరీస్ ఓషియన్ అవె లో ప్రధాన పాత్ర ఐవన్ స్టార్ వలె నటించింది. ఆ సిరీస్ 2002-2003 మధ్య రెండు సెషన్‌లు ప్రసారం చేయబడ్డాయి మరియు ఫాక్స్ గంట-సేపు-ప్రసారమయ్యే 122 భాగాల్లో కనిపించింది. 2002లో కూడా, ఆమె వ్వాట్ ఐ లైక్ ఎబౌట్ యూ లో "లైక్ ఏ వర్జిన్ (కిండా)" భాగంలో అతిథి పాత్రలో నటించింది. ఆమె 2003లో బ్యాడ్ బాయ్స్ II లో అప్రధాన అదనపు పాత్రను ధరించింది. 2004లో, ఫాక్స్ టూ అండ్ ఏ హాఫ్ మెన్ లోని ఒక భాగం "కేమెల్ పిల్టర్స్ అండ్ పెరోమోనెస్"లో అతిథి పాత్రలో కనిపించింది. అదే సంవత్సరంలో, ఫాక్స్ ఆమె చలన చిత్రం ప్రవేశంలో భాగంగా కాన్ఫెసెన్స్ ఆఫ్ ఏ టీనేజ్ డ్రామా క్వీన్ లో లిండ్సే లోహన్ కు జోడీగా, సహాయక పాత్ర కార్లా సాంటి వలె లోలాకు ప్రత్యర్థి వలె నటించింది (లిండ్సే లోహన్). 2004లో మళ్లీ, ఫాక్స్ ABC సందర్భోచిత హాస్య కార్యక్రమం హోప్ & ఫెయిత్ లో సాధారణ పాత్రలో నటించింది, దానిలో ఆమె పాత్రను ధరిస్తున్న నికోలే పాగీ స్థానంలో సిడ్నీ షానోవ్స్కీ వలె నటించింది. 2006లో ఆ కార్యక్రమం రద్దు అయ్యే వరకు సీజన్‌లు 2 మరియు 3 నుండి 36 భాగాల్లో ఫాక్స్ కనిపించింది.[15]
2007లో, ఫాక్స్ 2007 ప్రత్యక్ష-పోరాట చలన చిత్రం ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ లో ప్రధాన మహిళా పాత్ర మైకేలా బానెస్ పాత్రను గెల్చుకుంది, ఈ చిత్రాన్ని ఇదే పేరుతో ఒక టాయ్ మరియు కార్టూన్ కథనం ఆధారంగా చిత్రీకరించారు. ఫాక్స్ షియా లాబెయూఫ్ పాత్ర సామ్ విట్విక్కీ ప్రేయసిగా నటించింది. ఫాక్స్ "అద్భుతమైన నటన" కేటగిరీలో ఒక MTV మూవీ అవార్డుకు ఎంపికైంది మరియు "ఛాయిస్ మూవీ యాక్ట్రెస్: యాక్షన్ ఎడ్వెంచర్", "ఛాయిస్ మూవీ: బ్రేక్‌అవుట్ ఫిమేల్" మరియు " ఛాయిస్ మూవీ: లిప్‌లాక్" కేటగిరీల్లో మూడు టీన్ ఛాయిస్ అవార్డులకు ఎంపికైంది.[16] ఫాక్స్ మరో రెండు ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ సీక్వెల్‌లకు సంతకం చేసింది.[15][17] జూన్ 2007లో, ఫాక్స్ హౌ టూ లూజ్ ఫ్రెండ్స్ & ఏలైనేట్ పీపుల్ లో ఒక చిన్న పాత్రలో జెఫ్ బ్రిడ్జ్స్, సిమోర్ పెగ్ మరియు క్రిస్టెన్ డున్సెట్‌తో నటించింది. ఆమె సిడ్నీ యంగ్ (సిమాన్ పెగ్) యొక్క ప్రేయసి సోఫియా మాయెస్ పాత్రలో నటించింది. ఈ చలన చిత్రం 3 అక్టోబరు 2008న ప్రదర్శించబడింది, కాని బాక్స్-ఆఫీస్ వద్ద విఫలమైంది.[18][19] 2008లో, ఫాక్స్ రుమెర్ విల్లీస్‌తో కలిసి లాస్ట్ అనే పాత్రలో వోర్ చిత్రంలో కనిపించింది. ఈ చలన చిత్రంలోని కథ, నటించాలనే ఉద్దేశంతో హాలీవుడ్‌కి చేరుకున్న యువ ఆశాజనక టీనేజర్ల సమూహం, ఆ వ్యాపారం వారి ఊహించిన దాని కంటే చాలా క్లిష్టమైన పని అని గుర్తిస్తారు. ఈ చలన చిత్రం 20 అక్టోబరు 2008న విడుదలైంది.[20]

ఆమె మళ్లీ ట్రాన్స్‌ఫార్మర్ సీక్వెల్‌లో తన పాత్ర మైఖేలా బానెస్ వలె నటించింది, Transformers: Revenge of the Fallen . ఆ చలన చిత్రంలో ఫాక్స్ ప్రదర్శన తీరుపై కొన్ని వివాదాలు వెలువడ్డాయి, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ యొక్క సీక్వెల్‌ను చిత్రీకరిస్తున్నప్పుడు, చలన చిత్ర దర్శకుడు మైఖేల్ బే 10 పౌండ్‌ల బరువు పెరిగాలని నటికి సూచించినట్లు తెలుస్తుంది.[21] ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్: రివేంజ్ ఆఫ్ ది ఫాలెన్ జపాన్‌లోని టోక్యోలో 8 జూన్ 2009న మొట్టమొదటిసారిగా ప్రదర్శించబడింది. ఈ చలన చిత్రం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 24 జూన్ 2009న విడుదల చేయబడింది.[22] ఫాక్స్ అకాడమీ అవార్డు గెలుచుకున్న రచయిత డియాబ్లో కాడో వ్రాసిన జెన్నీఫెర్స్ బాడీ లో మొట్టమొదటిసారిగా ప్రధాన తారాగణంగా శీర్షిక పాత్రలో నటించింది.[23] ఆమె ఒక దానవుడు స్వాధీనంలో ఉన్న ఒక సాధారణ-ప్రోత్సాహకారిగా, తర్వాత మిన్నేసోటా వ్యవసాయ పట్టణంలో అబ్బాయిలకు తిండి పెట్టడాన్ని ప్రారంభించే జెన్నిఫెర్ చెక్ పాత్రలో నటించింది.[24] ఈ చలన చిత్రం 18 సెప్టెంబరు 2009న విడుదల చేయబడింది[25] మరియు అమాండా సేఫ్రెయిడ్ మరియు అడమ్ బ్రాడేలు సహాయ పాత్రల్లో నటించారు.
ఏప్రిల్ 2009లో, ఫాక్స్ జోనాహ్ హెక్స్ చిత్రీకరణలో పాల్గొంటుంది, దీనిలో ఆమె ఒక తుపాకీ-ఉపయోగించే సుందరైన వనిత మరియు జోనాహ్ హెక్స్ (జోష్ బ్రోలిన్ ) యొక్క ప్రేయసి పాత్రలో నటిస్తుంది. ఈ చిత్రం ప్రస్తుతం నిర్మాణంలో ఉంది, ఇది 18 జూన్ 2010లో విడుదల చేయాలనుకుంటున్నారు. ఈ చలన చిత్రంలో జోష్ బ్రోలిన్ మరియు విల్ ఆర్నెట్ కథనాయకులుగా నటిస్తున్నారు[26] మరియు ఫాక్స్ ఆ చిత్రంలో తన పాత్రను ఒక అతిథి పాత్ర వలె పేర్కొంది.[27] 2009 ఏప్రిల్ ప్రారంభంలో, ఫాక్స్ రాబోయే 2011 చలన చిత్రం ది క్రాసింగ్ లో ప్రధాన నటిగా నటించడానికి సంతకం చేసింది, ఈ చిత్రంలో మెక్సికోకి విహార యాత్ర కోసం వెళ్లిన ఒక యువ జటం అక్కడ ఒక మాదకద్రవ్య వ్యాపారంలో ఎలా చిక్కుకుంటుందనే కథా అంశంతో చిత్రీకరిస్తున్నారు.[28] మార్చి 2009 వెరైటీ లో ఫాక్స్ హాస్య పుస్తకం ఫాథోమ్ యొక్క చలన చిత్ర అనుకరణ అయిన ఆస్పెన్ మాథ్యూస్ లో ప్రధాన పాత్రలో నటించనున్నట్లు మరియు బ్రైయిన్ ఆస్టిన్ గ్రీన్‌తో సహా నిర్మాతగా కూడా వ్యవహరించనున్నట్లు పేర్కొంది.[29] ఫాథోమ్ ప్రస్తుతం ప్రీ-ప్రొడెక్షన్ కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయి.[30]
ప్రజాదరణ
ది టైమ్స్ తో ఒక ఇంటర్వూలో ఫాక్స్ ఒక రోల్ మోడల్‌గా ఉండాలి అనే అంశంపై ఈ విధంగా చెప్పింది: "ఇది ఒక రోల్ మోడల్‌పై మీ అభిప్రాయం ఆధారంగా ఉంటుంది," మరియు ఇలా కొనసాగించింది, "మీ అభిప్రాయం ప్రకారం ఒక రోల్ మోడల్ అంటే మీ పిల్లలకు పెళ్లి ముందు శృంగారం తప్పు మరియు దూషించడం నేరం మరియు మహిళ అంటే ఇలా ఉండాలి మరియు అది చేయాలి అని బోధించాలని మీరు భావిస్తే, నేను ఒక రోల్ మోడల్‌ను కాదు. కాని మీరు మీ అమ్మాయిలు శక్తి గలవారిగా మరియు తెలివైనవారిగా ఉండాలని మరియు నిర్భయంగా మాట్లాడాలని మరియు వారు దేనిని సరైనది అని భావిస్తారు దాని గురించి పోరాడాలని కోరుకుంటే మాత్రం నేను అటువంటి వారికి రోల్ మోడల్‌గా ఉంటాలనుకుంటున్నాను."[31] అదే ఇంటర్వ్యూలో ఫాక్స్ ఒకే పాత్రలో నటించే అంశం గురించి ఇలా చెప్పంది: "ఒకే పాత్రను నేను దేని ధరించాను? ఆకర్షణీయంగా ఉందా?
ఎంత చెడ్డగా ఉందో?" ఆమె ఉద్దేశ్యం ప్రకారం ఒకే పాత్రను ధరించడం చెడు పని కాదని ఈ విధంగా చెప్పింది మరియు అది ఒక విధేయతగా భావించింది. ఆమె అది తనకి ప్రయోజనాన్ని చేకూరుస్తుందని కూడా విశ్వసించింది ఎందుకంటే ప్రజలు ఆమె ఆకర్షణీయంగా ఉండాలని మినహా దేనిని ఆశించరు మరియు అప్పుడు ఆమె మంచి ప్రదర్శనను ఇచ్చినప్పుడు, ప్రజలు ఆశ్చర్యానికి లోనవుతారు.[31] ఫాక్స్ ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ చలన చిత్ర సిరీస్‌లో ఆమె ధరించిన మైఖేలా బానెస్ కంటే తక్కువ శృంగారాత్మక పాత్రను ధరించడంలో ఆసక్తి ఉన్నట్లు చెప్పింది.[32]
ఫాక్స్ ప్రజాదరణ పొందిన మీడియా అంశంగా ఉండటం గురించి మాట్లాడుతూ, ఆమె జెన్నీఫెర్ ఆనిస్టాన్, బ్రిట్నీ స్పియర్స్ లేదా లిండ్సే లోహన్ వంటి వారితో సమాన హోదాను కలిగి లేనప్పటికీ, ఆమెకి కష్టంగా అనిపించలేదని మరియు వ్యక్తులు మీడియా స్పాట్‌లైట్‌ను వదులుకోవడానికి ఇష్టం లేక ఆమె సమీపంగా ఉండటం మానివేసిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయని పేర్కొంది. "నన్ను ప్రజలు తీవ్రంగా తీసుకునేలా నేను ప్రవర్తించాలి మరియు దానికి నేను కృషి చేయాలి" అని చెప్పిన ఆమె ఇంకా చెబుతూ, "[మరియు] మీరు అందంగా ఉండవచ్చు మరియు తెలివైనవారిగా మరియు తీవ్రంగా పరిగణించబడేవారిగా లేదా మీరు అందంగా ఉండవచ్చు మరియు మీరు ప్రతిరోజూ రాత్రి క్లబ్‌ల్లో గడపవచ్చు మరియు [తీవ్రంగా పరిగణించబడ] లేకపోవచ్చు" కాని ఆమె "పూర్తిగా వెర్రిగా" మారలేదు.[32] ఫాక్స్ ఆమె ప్రస్తుత ప్రముఖురాల హోదాకు "తెలియని వ్యక్తిగా ఉండటంతో పోల్చే" అంశం గురించి ఇలా చెప్పింది: "నేను తప్పనిసరిగా మంచిని కోరుకుంటాను; నా ఉద్దేశం, ఎవరైనా నా వెనుక కూర్చుని, వెళ్లిపోతే నాకు తెలియదు, 'ప్రస్తుతం నేను ఒక ప్రముఖరాలుగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను,' - కాని నేను ఇది అపక్వ స్థితిగా భావిస్తున్నాను. నా ఉద్దేశ్యం, నేను ప్రజలు చూసిన ఒక చలన చిత్రంలో నటించాను."[32]

ఫాక్స్ పలు మ్యాగజైన్‌ల కవర్‌లపై కనిపించింది. 2007లో, ఆమె మాగ్జిమ్ లో కనిపించింది;[33] 2008లో, ఆ జాబితా కాస్మో గర్ల్ ,[34][35] పా ప్రింట్ ,[36] జాక్ (ఇటలీ),[37] FHM (UK),[38] మరియు GQ లతో సహా విస్తరించింది.[39][40] 2009లో, ఆ జాబితాలో USA వీకెండ్ ,[41] ఎస్క్ర్యూర్ ,[42] ఎంపైర్ ,[43] మాగ్జిమ్ ,[44] GQ (UK),[45] ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ వీక్లీ [46] మరియు ELLE లు చేరాయి.[7] ఫాక్స్ ఇంటర్వ్యూ మ్యాగజైన్స్ వీక్షించేందుకు "రేపటి భవిష్యత్తు తారలు" హాలీవుడ్ ముఖాల్లో #17 స్థానం, మాగ్జిమ్ మ్యాగజైన్ హాట్ 100 2008 జాబితాలో #16వ స్థానం, FHM మ్యాగజైన్ యొక్క "ప్రపంచంలోని 100 మంది శృంగార మహిళలు 2006"లో #68, మాగ్జిమ్ మ్యాగజైన్ హాట్ 100 ఆఫ్ 2007 జాబితాలో #18వ స్థానంలో నిలిచింది, ఆమె 2008లో మూవీఫోన్స్ '25 కంటే తక్కువ వయస్సులోని 25 మంది శృంగార నటులు' జాబితా #1 స్థానాన్ని పొందింది మరియు 2009లో మాగ్జిమ్ మ్యాగజైన్ హాట్ 100 ఆఫ్ 2009 జాబితాలో #2వ స్థానంలో నిలిచింది. FHM పాఠకులచే ఆమె 2008లో "ప్రపంచంలోని ఉత్తమ శృంగార తార"గా ఓట్లు సంపాందించింది.[1][2]
జూలై 2009 చివరిలో, ప్రసారమాధ్యమాల్లో ఫాక్స్ అధికంగా కనిపించడంతో పలు పురుషుల వెబ్‌సైట్‌లు ఆమెను తొలగించాయి.[47] AOL యొక్క పురుషుల-బ్లాగ్ యాసైలమ్ 4 ఆగస్టు 2009ను "మేగాన్ ఫాక్స్ లేకుండా ఒక రోజు"గా పేర్కొంది, దీనితో సహా ఇకపై ఈ రోజున ఆ సైట్‌లో ఆమెను సూచించరని మరియు ఆమె గురించి వివరించమని మాట ఇచ్చింది; వారు ఇతర పురుషుల సైట్‌లను ఈ పదాన్ని నకలు చేసుకోవాలని అభ్యర్థించింది మరియు పలు సైట్‌లు (AskMen.com, జస్ట్ ఏ గై థింగ్ మరియు బ్యానెడ్ ఇన్ హాలీవుడ్) అనుసరించాయి. TheBachelorGuy.com యొక్క ఎరిక్ రోజెల్ "వినండి, మేము మేగాన్‌ను ఇష్టపడతాము" అని న్యూయార్క్ డైలీ న్యూస్ కి తెలిపాడు. "మా సైట్‌లకు ఎక్కువ మంది వీక్షకులు రావడానికి ఇతర సజీవ ప్రముఖులు కంటే ఎక్కువగా - ఒక తెల్లని టీ-షర్ట్‌తో రోడ్డులో నడచి వెళ్లుతున్నప్పుడు ఫోటోగ్రాప్‌లను తీయించుకోవడం ద్వారా- ఆమె కారణం. [కాని] ఇప్పుడు మరొక యువ నటికి ప్రాధాన్యతను కల్పించడానికి మంచి సమయంగా చెప్పవచ్చు."[47] దీని ప్రతిస్పందనగా, ఫాక్స్ సెప్టెంబరు 2009 ఇంటర్వ్యూలో నైలాన్ మ్యాగజైన్‌కు ఈ విధంగా చెప్పింది: ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ కొసం "ప్రసారమాధ్యమాల మెరుపుదాడి" ఫలితంగా ఆమెకు ప్రసారమాధ్యమాల్లో భారీ ఆహ్వానం లభించింది. "[స్టూడియో] ఈ చలన చిత్రం $700 మిలియన్ తప్పక సాధించాలనే ఉద్దేశ్యంతో నాకు చలన చిత్రంలో ఒక భాగం ఇచ్చింది, కనుక వారు ప్రసారమాధ్యమాలను వారి తారలతో భారీగా సంతృప్తి పర్చారు."[48] "నేను న్యాయంగా ఏదైనా మంచి పని చేయడానికి ముందే ప్రజలు నా పట్ల సంపూర్ణ అభిమానాన్ని కలిగి ఉండాలను కోరుకోవడం లేదు,"[48]
11 సెప్టెంబరు 2009న, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ యొక్క బృంద సభ్యుల నుండి సంతకం లేని ఒక ఉత్తరంలో సెట్‌లో మైఖేల్ బే యొక్క ప్రవర్తన గురించి అడాల్ఫ్ హిట్లర్‌తో పోలికతో సహా ఫాక్స్ చేసిన ఆరోపణలకు వ్యతిరేకంగా, అతనికి అనుకూలంగా పేర్కొన్నారు. ఆ లేఖలో ఫాక్స్ సెట్‌లో పని చేయడానికి అసహనంగా ఉండేదని మరియు ఆమె బహిరంగ వ్యక్తిత్వానికి వ్యతిరేకమైన క్రూరమైన ప్రవర్తన గురించి పలు ఆరోపణలు సూచించబడ్డాయి. బే, ఫాక్స్‌కు మద్దతు పలికాడు మరియు అతను ఆ లేఖను "క్షమించేది" లేదని పేర్కొన్నాడు. ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ కు ఒక నిర్మాణ సహాయకుడుగా పని చేసిన ఆంటోనీ స్టెయిన్‌హార్ట్ కూడా ఆమెకు మద్దతు పలికాడు మరియు తాను "ఎప్పుడూ Ms ఫాక్స్ వ్యక్తుల అభిప్రాయాలు లేదా చేయవల్సిన పని గురించి క్రూరంగా ప్రవర్తించడం" చూడలేదని పేర్కొన్నాడు.[49]
ఏంజెలీనా జోలీతో పోలిక
ఫాక్స్‌ను ప్రసారమాధ్యమాలు తరచూ "తదుపరి ఏంజెలీనా జోలీ" అని పేర్కొంటూ నటి ఏంజెలీనా జోలీతో పోలుస్తూ ఉంటాయి.[50][51][52] ఫాక్స్ మరియు జూలీ ఇద్దరూ ఒక "పచ్చబొట్టు సేకరణ" మరియు "సహజ శృంగార తార" స్థాయిని కలిగి ఉన్న కారణంగా ఫాక్స్‌ను తరచూ జూలీతో పోలుస్తారు.[53][54][55] ఫాక్స్ ఈ పోలిక గురించి మాట్లాడుతూ, ఆమె మరియు జూలీ ఇద్దరూ నల్లని జట్టు మరియు పచ్చబొట్టులను కలిగి ఉన్నందుకు మరియు ఇద్దరూ పోరాట చిత్రాల్లో నటిస్తున్నందుకు ఈ విధంగా పోల్చడం ప్రసారమాధ్యమాల్లో సృజనాత్మకత లోపిస్తున్న సూచనగా పేర్కొంది. తదుపరి లారా క్రాఫ్ట్ చలనచిత్రంలో జూలీ స్థానంలో ఫాక్స్ నటించనున్నట్లు పలు అనిర్ధారిత వదంతులు వెలువడ్డాయి.[56][57][58] ఫాక్స్ కూడా ఆ పోలికలు గురించి ఇలా చెప్పింది: "నేను పచ్చబొట్టులతో నల్లటి జుట్టు గల స్త్రీని మరియు నేను గతంలో శృంగారం గురించి పేర్కొన్నాను. దాని గురించి నేను సిగ్గుగా భావించే వ్యక్తులతో హాస్యమాడాను కనుక దానితో వారు నన్ను నిరంతరంగా ఆమెతో పోల్చాలని భావిస్తున్నారు."[59] తాను జూలీని కలుసుకునే అవకాశం కలుగలేదని పేర్కొన్న ఫాక్స్, కాని "నేను భయపడిన కారణంగా" వెళ్లలేదు ఎందుకంటే "ఆమె చాలా శక్తిగల వ్యక్తి మరియు నన్ను సజీవంగా తినేయగలదని నేను పందెం కాస్తాను" పేర్కొంది.[56][60] ఫాక్స్ ఇంకా మాట్లాడుతూ, "నేను ఎవరో ఖచ్చితంగా ఆమెకు తెలిసి ఉండదని భావిస్తున్నాను. కాని నేను ఆమె అయితే, నేను ఇలా అంటాను, 'ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ లో నటించిన ఈ చిన్న నటి నా తర్వాత, నా స్థానంలోకి వస్తుందా?' నేను ఆమెను కలుసుకోవాలనుకోవడం లేదు. నేను ఇబ్బందికి లోనవుతాను."[53][61]
టాటూలు

ఫాక్స్ క్రింది తుంటిపై ఆమె మాజీ ప్రేమికుని పేరు "బ్రెయిన్" టాటూను మరియు ఆమె కుడి ముంజేయిపై మారిలైన్ మోన్రో ఒక చిత్రం టాటూతో సహా ఎనిమిది తెలిసిన టాటూలను ఆమె శరీరంపై ఉన్నాయి.[62] ఫ్యాక్స్ ఆమె కుడి భుజంపై విలియమ్ షేక్స్‌స్పియర్ యొక్క నాటకం కింగ్ లీయర్ నుండి తీసుకున్న ఒక పంక్తి "మనం అందరం సుందరమైన సీతాకోకచిలుకలను చూసి ఆనందిస్తాము" అనే సూచిస్తూ మరొక టాటూ, ఆమె లోపల మణికట్టుపై ఒక యెన్ అండ్ యాంగ్ టాటూ, ఆమె పక్కటెముకపై "ఒక అబ్బాయి తన హృదయాన్ని దోచుకునే వరకు ప్రేమంటే తెలియని ఒక అమ్మాయి" అని సూచించే ఒక పద్యం టాటూ మరియు ఆమె మెడపై "శక్తి" కోసం ఒక చైనీస్ పదం టూటూలు ఉన్నాయి.[63]  ఫాక్స్ తన కుడి చీలమండకు ఆమె క్రింది పాదానికి కొంచెం ఎగువన లోపల భాగంపై ఒక ఐదు కోణాల నక్షత్రంపై ఒక అర్ధచంద్రాకార చంద్రుని టాటూను కూడా కలిగి ఉంది.[64]  ఫాక్స్ కలిగి ఉన్న టాటూల్లో దీనిని కనిపించే రంగుల టాటూగా చెప్పవచ్చు.[65]
"నేను పుట్టిన తర్వాత మొట్టమొదటిగా టెలివిజన్‌లో చూసిన వ్యక్తుల్లో మార్లిన్ మన్రో ఒకరైన కారణంగా ఆమె టాటూను తాను కలిగి ఉన్నట్లు ఫాక్స్ పేర్కొంది.  ఆమె స్వరం తీవ్రత పెరుగుతున్న ప్రతీసారి నాకు ఏడుపు వచ్చేది. నేను చిన్న వయస్సులో ఉన్నప్పుడే, నాకు స్వంత సిద్ధాంతులు ఎందుకు ఉన్నాయో నాకు తెలియదు మరియు ఫాక్స్ ఎల్లప్పుడూ ఆమెను "అర్థం చేసుకునేది".[66] ఫాక్స్ యిన్/యాంగ్ మారిజూయానా యొక్క ప్రభావంలో ఉండటంతో "సరిగా చేయని కారణంగా" అతని పేరు టాటూను తొలగించాలనుకుంది; అయితే ఫాక్స్ ఆగస్టు 2009 నాటికి కూడా ఆ టాటూను కలిగి ఉంది.[66] ఫాక్స్ ఒక టాటూను వేయించుకున్నప్పుడు, ఆమెకు "అలా చేయవద్దని వారించేవారికి ఒక 'హెచ్చరిక'గా ఉంటుందని చెప్పింది.[67]
వ్యక్తిగత జీవితం
2004 నుంచి బ్రియాన్ ఆస్టిన్ గ్రీన్‌తో ఆమె కలిసి ఉంటుంది, వీరిద్దరూ హోప్ & ఫెయిత్ షూటింగ్‌లో తొలిసారి కలుసుకున్నారు.[3][4] 2006లో, వీరిద్దరూ చెట్టాపట్టాలు వేసుకొని తిరగడం మొదలుపెట్టారు, అయితే పెళ్లి చేసుకునే ఆలోచనలేవీ తమకు లేవని స్పష్టం చేశారు.[4] జులై 2008 మరియు ఫిబ్రవరి 2009లో ఈ జంట విడిపోయినట్లు ప్రచారం జరిగింది[68][69]; అయితే [70][71] ఫాక్స్ మరియు గ్రీన్ ఇద్దరూ తమ ఇద్దరి మధ్య ఇప్పటికీ బంధం కొనసాగుతుందని స్పష్టం చేశారు.[3][72] జూన్ 15, 2009న, Transformers: Revenge of the Fallen UK ప్రీమియర్ సందర్భంగా, ఫాక్స్ తాను ఒంటరిగా ఉంటున్నానని ప్రకటించింది;[73] అయితే, ఆమె తరువాత గ్రీన్‌తో కలిసి తిరుగుతూ కనిపించింది, దీంతో మీడియా మళ్లీ వీరిద్దరి బంధం కొనసాగుతుందని ధ్రువీకరించింది.[74] ఫాక్స్ నిర్వహించిన శాటర్‌డే నైట్ లైవ్ సీజన్ 35 ప్రీమియర్ ఎపిసోడ్‌లోని SNL డిజిటల్ షార్ట్ "మేగాన్స్ రూమ్‌మేట్"లో గ్రీన్ కనిపించాడు.

జెన్నిఫర్ బ్లాన్స్, కెల్లెన్ రూడ్, జెన్నిఫర్స్ బాడీ సహ-నటి అమెండా సీఫ్రైడ్, మైకెల్ బియెన్ మరియు ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ సహ-నటుడు షియా లాబేవుఫ్‌లు మేగాన్ ఫాక్స్‌కు మంచి స్నేహితులు.[75] కామిక్ పుస్తకాలు యానిమేషన్ మరియు వీడియో గేమ్‌లంటే ఆమెకు బాగా ఇష్టం, వీటిపై తనకు 12 ఏళ్ల వయస్సులోనే ఆసక్తి ఏర్పడిందని ఆమె తెలిపింది, కార్టూన్ నెట్‌వర్క్‌లో అడల్ట్ స్విమ్ ప్రసారమైన సందర్భంగా ఆమె యానిమేషన్ కార్యక్రమాలపై ఆసక్తి పెంచుకుంది.[14] ఫాక్స్ అభిమాన కళకారుడు మైకెల్ టర్నర్, అతని ఫాథోమ్ హాస్యరూపకాన్ని దీర్ఘకాలంగా ఆమె అభిమానిస్తోంది.[7] ఫాక్స్‌కు రెండు శునకాలు ఉన్నాయి, వీటిలో ఒక పొమెరానియన్ అనే జాతి కుక్క కూడా ఉంది, దీని పేరు సిడ్ విసియస్.[75][76] తాను మాదకద్రవ్యాలు సేవించానని ఫాక్స్ బహిరంగంగా ప్రకటించింది మరియు అవంటే తనకు ఇష్టంలేని విషయం తెలుసని, అయితే మాదకద్రవ్యాలు సేవించని వ్యక్తులు తనకు కొద్ది మంది మాత్రమే తెలుసని, వాటిలో తాను కూడా ఉన్నానని పేర్కొంది.[77] మారిజువానాకు చట్టబద్ధత కల్పించడానికి తాను మద్దతు ఇస్తానని ఫాక్స్ బహిరంగ ప్రకటన చేసింది, దీనిని తాను మాదకద్రవ్యంగా పరిగణించడం లేదని, వీటిని కొనుగోలు చేసేందుకు తాను మొదటి వరుసలో ఉంటానని పేర్కొంది.[78]
సెప్టెంబరు 2008లో, ఫాక్స్ ద్విలింగాత్మక లక్షణాల గురించి పరోక్షంగా ప్రస్తావించింది; GQ మేగజైన్‌కు ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో, ఆమె మాట్లాడుతూ, తాను 18 ఏళ్ల వయస్సులో ఉన్నప్పుడు ఒక మహిళతో తాను ప్రేమలో పడ్డానని మరియు ఆమెతో సంబంధం ఏర్పరుచుకోవడానికి ప్రయత్నించానని తెలిపింది. "మనుషులందరూ స్త్రీ, పురుషులిద్దరిని ఆకర్షించే సామర్థ్యంతో పుట్టారనే" విశ్వాసాన్ని సమర్థించేందుకు ఈ అనుభవాన్ని ఆమె ఉపయోగించింది మరియు అంతేకాకుండా ఆలీవియా వైల్డ్ మరియు జెన్నా జామెసన్‌లపై కూడా ఆమె ఆసక్తి కనబరిచింది.[79][80][81] మే 2009లో, ఆమె తన ద్విలింగాత్మకతను ధ్రువీకరించింది.[82] అయితే జూన్ 2009 ELLE సంచికలో, గతంలో సంబంధం ఏర్పరుచుకున్న మహిళతో ఆమె తన సంబంధాలను వక్రీకరించింది, తన గతం గురించి మరికొన్ని విషయాలను వెల్లడించింది. నా గతంలో అబ్బాయిలు కూడా ఉన్నారు; అయితే వారు నాతో చాలా సులభంగా ఆడుకున్నారని," ఆమె తెలిపింది. "నేను కథలు చెప్పాను మరియు అవి ఈ పరిధి దాటి ఉన్నాయి. వాటిలో అన్నీ నిజం కాదు. వాస్తవానికి, వాటిలో ఎక్కువ భాగం చెత్త అని ఆమె పేర్కొంది."[83] ఫాక్స్ మాటల్లో, "ఆమె నా గర్ల్‌ఫ్రెండ్ అని నేనెప్పుడూ చెప్పలేదు! నేను ఆమెను ప్రేమించానని మాత్రమే చెప్పాను, ఆమెను నేను ప్రేమించాను. అసలు కథ బాగా హుందాగా ఉంటుంది. ఇది శృంగార, హాస్య, కాల్పనిక కథ కాదు. అయితే GQ కి చెప్పిన కథ కూడా ఇది కాదు."[83] జూన్ 15, 2009న, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్: రివేంజ్ ఆఫ్ ది ఫాలెన్ UK ప్రీమియర్ షో సందర్భంగా ఫాక్స్ తాను చెరైల్ కోలేపట్ల మనస్సు పారేసుకున్నట్లు వెల్లడించింది మరియు కోలే టాటూలంటే తనకు చాలా ఇష్టమని పేర్కొంది.[84] జూన్ 2009లో ది కైల్ అండ్ జాకీ ఓ షో కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న సందర్భంగా ఆమె మాట్లాడుతూ కొరియాకు చెందిన గాయకుడు రెయిన్‌పట్ల తనకు ఆసక్తి ఉందని పేర్కొంది.[85][86][87]
తన అభద్రతలు మరియు ఆత్మ-ద్రోహం గురించి కూడా ఫాక్స్ వెల్లడించింది. తనకు ఆత్మగౌరవం చాలా తక్కువగా ఉందని ఫాక్స్ పేర్కొంది:

“Yeah. But I don't want to elaborate. I would never call myself a cutter. Girls go through different phases when they're growing up, when they're miserable and do different things, whether it's an eating disorder or they dabble in cutting. I'm really insecure about everything. I see what I look like, but there are things that I like and things that I dislike. My hair is good. The color of my eyes is good, obviously. I'm too short. But overall, I'm not super excited about the whole thing. I never think I'm worthy of anything... I have a sick feeling of being mocked all the time. I have a lot of self-loathing. Self-loathing doesn't keep me from being happy. But that doesn't mean I don't struggle. I am very vulnerable. But I can be aggressive, hurtful, domineering and selfish, too. I'm emotionally unpredictable and all over the place. I'm a control freak.[88]”
అంతేకాకుండా, ఫాక్స్‌కు ఆకాశం ప్రయాణాలపై భయం ఉంది: 20 ఏళ్ల వయస్సులోకి అడుగుపెట్టిన తరువాత తనకు ఈ భయం ఏర్పడిందని ఆమె తెలిపింది. విమానంలో ఎక్కేముందు భయానక దాడులు జరుగుతాయనే భయం పోగొట్టుకునేందుకు, ఆమె బ్రిట్నీ స్పియర్స్ పాటలు వింటూ ఉన్న పరిస్థితిని మర్చిపోయేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది.[89] ఇదిలా ఉంటే, ఆమె పురుషుల పట్ల అపనమ్మకం వ్యక్తం చేసింది. "నేను వాళ్లని ఇష్టపడను లేదా వారిపై నేను విశ్వసించనని" ఫాక్స్ తెలిపింది.[83]
ఫిల్మోగ్రఫీ

పురస్కారాలు

పురస్కారాలుసంవత్సరంఫలితంఅవార్డువిభాగంఅవార్డుకు ఎంపిక చేసిన కారణం2005Nominatedయంగ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డుఒక టీవీ సిరీస్ (కామెడీ లేదా డ్రామా) ఉత్తమ ప్రదర్శన – సహాయక యువ నటిహోప్ & ఫెయిత్2007టీన్ ఛాయిస్ అవార్డులుఛాయిస్ మూవీ యాక్ట్రెస్: యాక్షన్ అడ్వెంచర్ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్ఛాయిస్ మూవీ: బ్రేకౌట్ ఫిమేల్ఛాయిస్ మూవీ: లిప్‌లాక్నేషనల్ మూవీ అవార్డుబెస్ట్ ఫెర్మామెన్స్ బై ఎ ఫిమేల్2008MTV మూవీ అవార్డుబ్రేక్‌త్రూ ఫెర్మాఫెన్స్2009Won[93]టీన్ ఛాయిస్ అవార్డుఛాయిస్ ఫీమేల్ హోటీఏమీ లేవుఛాయిస్ సమ్మర్ మూవీ స్టార్ ఫిమేల్Transformers: Revenge of the Fallenస్క్రీమ్ అవార్డు[94]బెస్ట్ సైన్స్-ఫిక్షన్ యాక్ట్రెస్స్పైక్ వీడియో గేమ్ అవార్డులుబెస్ట్ ఫెర్మామెన్స్ బై ఎ హ్యూమన్ ఫిమేల్ట్రాన్స్‌ఫార్మర్స్: రివేంజ్ ఆఫ్ ది ఫాలెన్(Source: )
సూచనలు

బాహ్య లింకులు

 on IMDb

 at Curlie

 at AllMovie

వర్గం:21వ శతాబ్ద అమెరికా ప్రజలు
వర్గం:టెన్నెస్సీకి చెందిన నటులు
వర్గం:అమెరికా బాల నటులు
వర్గం:అమెరికా చలనచిత్ర నటులు
వర్గం:అమెరికా టెలివిజన్ నటులు
వర్గం:స్వదేశీ అమెరికన్ సంతతికి చెందినా అమెరికన్లు
వర్గం:ద్విలింగాత్మక నటులు
వర్గం:ఐరిష్ అమెరికన్లు
వర్గం:ఫ్రెంచ్ అమెరికన్లు
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు చెందిన LGBT పౌరులు
వర్గం:స్థానిక అమెరికా నటులు
వర్గం:ఫ్రోరిడాకు చెందిన నటులు
వర్గం:టెన్నెస్సీ, ఓక్ రిడ్జ్‌కు చెందిన పౌరులు
వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు

మేగాన్ ఫాక్స్

మేగాన్ డెనిస్ ఫాక్స్  జన్మస్థలం ఏది ?


సంతోషం లేదా ఆనందం (Happiness) మనసులో కలిగే ఒక భావన. ఇది జీవితంలో కలిగిన సంతృప్తికి చిహ్నం. సంతోషానికి కారణాల కొరకు, చాలా రకాల మానసికమైన, మతపరమైన, జీవసంబంధమయిన కోణాలలో విశ్లేషించారు. కానీ సరైన సమాధానం దొరకలేదు.

Philosophers and religious thinkers have often defined happiness in terms of living a good life, or flourishing, rather than simply as an emotion. Happiness in this older sense was used to translate the Greek Eudaimonia, and is still used in virtue ethics. In everyday speech today, however, terms such as well-being or quality of life are usually used to signify the classical meaning, and happiness is reserved for the felt experience or experiences that philosophers historically called pleasure.
Happiness forms a central theme of Buddhist teachings, which focuses on obtaining freedom from suffering by following the Eightfold Path. In the Buddhist view, ultimate happiness is only achieved by overcoming craving in all forms. Aristotle saw happiness as "the virtuous activity of the soul in accordance with reason," or the practice of virtue. In Catholicism, the ultimate end of human existence consists in felicity, or "blessed happiness", described by the 13th-century philosopher-theologian Thomas Aquinas as a Beatific Vision of God's essence in the next life.[1] One psychological approach, positive psychology, describes happiness as consisting of positive emotions and positive activities.
While direct measurement of happiness is difficult, tools such as  have been developed by researchers. Physiological correlates to happiness can be measured through a variety of techniques, and survey research can be based on self-reported happiness levels.
పరిశోధన ఫలితంగా సంతోషానికి కొన్ని ముఖ్యమైన సూచికలను గుర్తించారు. మతపరమైన భావనలు, తల్లిదండ్రుల పెంపకం, వివాహం, వయసు మరియు ఆదాయం వీనిలో కొన్ని.

మూలాలు

వర్గం:అనుభూతులు

సంతోషం చిత్ర నిడివి ఎంత?


కొండసంత, విశాఖపట్నం జిల్లా, కొయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]
ఇది మండల కేంద్రమైన కొయ్యూరు నుండి 71 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 50 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 99 ఇళ్లతో, 370 జనాభాతో 187 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 182, ఆడవారి సంఖ్య 188. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 366. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585650[2].పిన్ కోడ్: 531083.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు నర్సీపట్నంలోను,  ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల డౌనూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొయ్యూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నర్సీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
కొండసంతలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అడవి: 80 హెక్టార్లు
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 15 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 92 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 92 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
కొండసంతలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జీడి, మామిడి, మినుము
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	370 - పురుషుల సంఖ్య 	182 - స్త్రీల సంఖ్య 	188 - గృహాల సంఖ్య 	99

మూలాలు

కొండసంత గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?


చంద్రయ్యపేట, శ్రీకాకుళం జిల్లా, గంగువారిసిగడాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన గంగువారిసిగడాం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 192 ఇళ్లతో, 744 జనాభాతో 100 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 365, ఆడవారి సంఖ్య 379. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 210 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581364[2].పిన్ కోడ్: 532148.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది.
బాలబడి నిద్దంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల దేవరవలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పొందూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రాజాంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం ఎచ్చెర్లలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళం లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
చండ్రయ్యపేటలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చంద్రయ్యపేటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 24 హెక్టార్లు
బంజరు భూమి: 43 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 29 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 65 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 31 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చంద్రయ్యపేటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 12 హెక్టార్లు
చెరువులు: 18 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
చంద్రయ్యపేటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, పెసర

మూలాలు

చంద్రయ్యపేట (గంగువారిసిగడాం)

చంద్రయ్యపేట గ్రామం నుండి విజయవాడకు దూరం ఎంత?


సిద్దాపురం, కర్నూలు జిల్లా, ఆత్మకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. పిన్ కోడ్: 518 422. సిద్దాపురంలో ఒక పెద్ద చెరువు ఉంది.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆత్మకూరు, కర్నూలు నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 65 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 553 ఇళ్లతో, 2069 జనాభాతో 1278 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1024, ఆడవారి సంఖ్య 1045. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 137 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 603. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593986[2].పిన్ కోడ్: 518422.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆత్మకూరు, కర్నూలులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్,  అనియత విద్యా కేంద్రంనంద్యాలలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వెలుగోడు లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సిద్దాపురంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సిద్దాపురంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సిద్దాపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 404 హెక్టార్లు
వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 428 హెక్టార్లు
నికరంగా విత్తిన భూమి: 445 హెక్టార్లు
నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 221 హెక్టార్లు
వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 223 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సిద్దాపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బావులు/బోరు బావులు: 28 హెక్టార్లు* చెరువులు: 194 హెక్టార్లు
ఉత్పత్తి
సిద్దాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్నలు, వేరుశనగ
గ్రామ చరిత్ర
1830లో యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య కాశీయాత్ర చేస్తూ ఆత్మకూరు నుంచి శ్రీశైలం వెళ్ళేదారిలో ఈ గ్రామాన్ని సందర్శించారు. అప్పటి వివరాలను తన కాశీయాత్రచరిత్రలో నమోదుచేసుకున్నారు. ఈ గ్రామం బహు చిన్నదని, ఇక్కడ చెంచులు ఇతరులు కలసి కాపురం ఉండేవారు. ఆ ప్రాంతంలో నాగులోటి గుడి వరకూ బాట సరళంగానే ఉన్నా ఇరుప్రక్కలా దట్టమైన అడవి ఉండేదని తెలిపారు[3].
గణాంకాలు
జనాభా (2011) - మొత్తం 	2,069 - పురుషుల సంఖ్య 	1,024 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,045 - గృహాల సంఖ్య 	553

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,730.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 874, మహిళల సంఖ్య 856, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 344 ఉన్నాయి.

మూలాలు

సిద్దాపురం (ఆత్మకూరు)

సిద్దాపురం గ్రామం నుండి నంద్యాలకు దూరం ఎంత?


ఆహుతి ప్రసాద్ (జనవరి 2, 1958 - జనవరి 4, 2015) తెలుగు సినీ నటుడు. క్యారెక్టర్ నటునిగా, హాస్య నటునిగా గుర్తింపు పొంది 300 పైచిలుకు సినిమాల్లో నటించారు. 1983-84ల్లో మధు యాక్టింగ్ స్కూల్లో నటన నేర్చుకున్నాకా విక్రమ్ తో నటునిగా పరిచయం అయ్యాడు. కొద్ది సినిమాల్లో, ఒక సీరియల్లో నటించాకా ఆహుతి (1987) సినిమాలో నటించే అవకాశం వచ్చింది. ఆహుతి సినిమా ఘన విజయం సాధించింది, సినిమాలో ప్రసాద్ పోషించిన శంభు ప్రసాద్ పాత్రకు ప్రేక్షకుల్లో మంచి గుర్తింపు లభించి అప్పటి నుంచి ఆహుతి ప్రసాద్ గా పేరొందాడు. ఆ తర్వాత అనేక సినిమాల్లో పోలీసు పాత్రలు, రాజకీయ నాయకుని పాత్రలు చేశాడు. 1990లో పోలీసు భార్య పునర్నిర్మాణం చేసి కన్నడంలో నిర్మాతగా మారి 3 సినిమాలు తీశాడు. తొలి సినిమా విజయవంతం అయినా, మిగతా సినిమాల పరాజయం పాలై అప్పుల పాలు చేశాయి. తెలుగులోనూ అవకాశాలు రాకపోడంతో దాదాపు 4 సంవత్సరాల పాటు చాలా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాడు. నిన్నే పెళ్ళాడుతా (1996) సినిమాలో కథానాయిక తండ్రిగా చేసిన పాత్రతో తిరిగి సినిమా అవకాశాలు పెరిగాయి. నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను సినిమాలో నటనకు గాను 2002 సంవత్సరానికి గాను ఉత్తమ ప్రతినాయకుడిగా నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు. చందమామ (2007) సినిమాలో పోషించిన రామలింగేశ్వరరావు పాత్ర హాస్యం, విభిన్నమైన సంభాషణ శైలితో ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్నాడు. చందమామలో నటనకు గాను 2007 సంవత్సరానికి ఉత్తమ క్యారెక్టర్ నటుడు - గుమ్మడి విభాగంలో నంది అవార్డు పొందారు. ఆ సినిమా తర్వాత కెరీర్ మళ్ళీ మలుపు తిరిగి పలు హాస్య పాత్రలు చేసే అవకాశం వచ్చింది. నిర్మాణ రంగంలో బిల్డర్ గా వ్యాపారం కూడా చేశాడు. 2015 జనవరి 4న క్యాన్సర్ వ్యాధితో బాధపడుతూ మరణించాడు.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
1958 జనవరి 2 న కోడూరు (ముదినేపల్లి)లో జన్మించారు. వారిది వ్యవసాయ కుటుంబం. నాన్న రంగారావు ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. ఆయనకు ముగ్గురు అక్కలు. అన్నదమ్ములెవరూ లేరు. కోడూరులో ఉన్న ఏడెనిమిది ఎకరాలు అమ్మేసి కర్నూలు సమీపంలో శాంతినగరం అనే చోట భూములు కొని మూడునాలుగేళ్ల వయసులోనే శాంతినగరానికి వచ్చేశారు. శాంతినగరానికి ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలోని చంద్రశేఖరనగరం అనేచోట తాత, నాయినమ్మ కూడా ఉండేవారు. చివరికి రాయచూరు సమీపంలోని సింధనూరు దగ్గర పాండురంగ క్యాంప్‌లో స్థిరపడ్డారు. క్యాంపులో పెరిగినందువల్ల కన్నడ భాష బాగా పట్టుబడింది. ఆయన విద్యాభ్యాసం నాగార్జునసాగర్, డోన్, కోదాడ ప్రాంతాల్లో సాగింది. ఆయన కళాశాల విద్య కోదాడలో పూర్తిచేశారు. చిన్నతనం నుంచీ నటనపై ఆసక్తి ఉండేది. 9వ తరగతి చదువుతున్నప్పుడు అన్నాచెల్లెళ్ళు నాటకంలో తన నటనకు మొదటి బహుమతి రావడంతో నటుడు కావాలనే కోరిక ప్రారంభమై, అతనితో పెరిగి పెద్ద అయింది.[1]
సినిమా కెరీర్
1983 జనవరి 26న హైదరాబాద్‌లో ప్రారంభమైన మధు ఫిలిం ఇన్‌స్టిట్యూట్ లో ప్రసాద్ మొదటి బ్యాచ్ లో చేరాడు. నటుడు అచ్యుత్, శివాజీరాజా, రాంజగన్ వంటి నటులు ఆయన సహ విద్యార్థులుగా ఉండేవారు. వారికి దేవదాస్ కనకాల వంటివారు నటన నేర్పించేవారు. 1984లో డిప్లొమా పూర్తి కావడంతో తన బ్యాచ్ మేట్స్ అందరూ అప్పటికీ తెలుగు సినిమా పరిశ్రమ కేంద్రమైన మద్రాసు (నేటి చెన్నై) వెళ్ళి సినిమా ప్రయత్నాలు చేసుకుంటూండగా, పెళ్ళి అయి హైదరాబాద్ లోనే కాపురం పెట్టిన ప్రసాద్ మద్రాసు మారలేకపోయారు. ప్రసాద్ సమస్య గమనించిన మధుసూదనరావు మధు ఫిలిం ఇన్స్టిట్యూట్ నిర్వహణ బాధ్యతలు ఇచ్చారు.
కొన్నాళ్ల తర్వాత మధుసూదనరావు దగ్గరే అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా ఉషాకిరణ్ మూవీస్ వారి మల్లె మొగ్గలు సినిమాకి పనిచేశారు. ఆయన పనిచేస్తున్న రెండో సినిమా విక్రమ్ లో తొలిసారిగా నటించారు. తాతినేని ప్రకాశరావు దూరదర్శన్ కోసం చేస్తున్న మీరూ ఆలోచించండి కార్యక్రమంలో ప్రసాద్ కు అవకాశం ఇచ్చారు. ప్రతాప్‌ఆర్ట్స్ థియేటర్‌లో ఆ సినిమాకి డబ్బింగ్ చెప్పడానికి వెళ్ళినపుడు అక్కడ వారికి రాఘవగారబ్బాయి ప్రతాప్ పరిచయమయ్యాడు. తర్వాత వాళ్ల బ్యానర్‌లో 'ఈ ప్రశ్నకు బదులేది' అనే సినిమా తీస్తున్నప్పుడు అందులో అతడిని విలన్‌గా తీసుకున్నారు.
నిర్మాత శ్యాంప్రసాద్‌రెడ్డి ఆ సినిమా ఫస్ట్‌కాపీ చూశారు. అప్పటికే ఆయన 'తలంబ్రాలు' తీశారు, రెండో సినిమాగా ఆహుతి నిర్మించేందుకు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. 'ఈ ప్రశ్నకు బదులేది'లో ఆయన నటన ఆయనకు బాగా నచ్చి 'ఆహుతి'లో శంభుప్రసాద్ పాత్రకు తీసుకున్నారు. 1987లో విడుదలైన ఆహుతి సినిమా ఘనవిజయం సాధించడంతో పాటుగా అందులో శంభు ప్రసాద్ గా చేసిన పాత్ర ప్రసాద్ నట జీవితాన్ని మలుపుతిప్పింది. ఆంధ్రప్రభ పత్రికలో పనిచేసిన సినీ జర్నలిస్టు ఆంజనేయశాస్త్రి ఇంటర్వ్యూలో ఆహుతి ప్రసాద్ అని రాయడంతో ప్రారంభమై, అతని పేరు ఆహుతి ప్రసాద్ గా మారిపోయింది.
ఆహుతి ప్రసాద్ ఆహుతి సినిమా విజయాన్ని, తద్వారా తన పాత్రకు, తనకు లభించిన గుర్తింపునీ సరిగా ఉపయోగించుకోలేకపోయారు. కానీ సినిమా విజయంతో చాలా పాత్రలే వచ్చి, వాటిని చేసుకుంటూ వెళ్ళారు. ప్రసాద్ నటించిన పోలీస్ భార్య సినిమా విజయవంతం కావడంతో ఆ సినిమా హక్కులు కొని కన్నడలో నిర్మాణం చేశారు. విజయవంతం కావడంతో మరో రెండు సినిమాలు తీయగా అందులో ఒకటి దారుణమైన పరాజయం పాలైంది. దాంతో ఆర్థికంగా చాలా దెబ్బతిన్నాడు. మరోవైపు కన్నడ సినిమా నిర్మాతగా బిజీగా ఉన్నప్పుడు అందుబాటులో ఉండడేమోనన్న ఉద్దేశంతో తెలుగులో పాత్రలు తగ్గిపోయాయి. నాలుగు సంవత్సరాల పాటు ఎటూ కాని స్థితి ఎదుర్కొన్నారు.
1996లో దర్శకుడు కృష్ణవంశీ తన నిన్నే పెళ్ళాడతా సినిమాలో కథానాయిక టబు తండ్రిగా ప్రాధాన్యత ఉన్న పాత్ర ఇవ్వడంతో మళ్ళీ సినిమా అవకాశాలు రావడం ప్రారంభం అయ్యాయి. స్థిరాస్థి వ్యాపారంలోకి ప్రవేశించి, ఇటు సినిమాల్లో తండ్రి పాత్రలు, పోలీసు అధికారి పాత్రలు చేయడం కొనసాగించారు. దాదాపు దశాబ్ది కాలం పాటు అటువంటి పాత్రలు పోషించారు.
తిరిగి 2007లో కృష్ణవంశీ చందమామ సినిమాలో కథానాయకుడి తండ్రి రామలింగేశ్వరరావు పాత్ర ఇచ్చారు. గోదావరి జిల్లా యాసలో విలక్షణమైన నటనతో చెప్పిన డైలాగులు సినిమా విజయానికి తోడ్పడడంతో ఆహుతి ప్రసాద్ కెరీర్ మరో మలుపు తిరిగింది. కొత్తబంగారులోకం, బెండు అప్పారావు, సిద్ధు ఫ్రమ్ శ్రీకాకుళం వంటి సినిమాల్లో హాస్యాన్ని పండించే పాత్రలు పోషించారు.[2][1]
వ్యక్తిగత జీవితం
1982లో విజయనిర్మలతో ప్రసాద్ వివాహం జరిగింది. వారి కొడుకులు భరణి, కార్తీక్ విదేశాల్లో స్థిరపడ్డారు.[1]
పురస్కారాలు, గౌరవాలు
నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను సినిమాలో ప్రతినాయక పాత్రలో ఆహుతి ప్రసాద్ నటనకు గాను 2002 సంవత్సరానికి ఉత్తమ ప్రతినాయకుడుగా నంది పురస్కారం అందుకున్నారు.[3] 2007 సంవత్సరానికి గాను నంది పురస్కారాల్లో ఉత్తమ క్యారెక్టర్ నటుడు - గుమ్మడి పురస్కారాన్ని చందమామ సినిమాలో రామలింగేశ్వరరావు పాత్రలో నటనకు గాను అందుకున్నారు.[4]
నటించిన చిత్రాలు
తెలుగు

విక్రమ్ (1986)
ఆహుతి (1988)
శాంతి-క్రాంతి (1991)
అసెంబ్లీరౌడీ (1991)
ఘరానా మొగుడు (1992)
సూపర్ పోలీస్ (1994)
నిన్నే పెళ్ళాడతా (1996)
ప్రేమించుకుందాం రా (1997)
అనగనగా ఒక రోజు (1997)
శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణం చూద్దాం రారండి (1998)
సమరసింహా రెడ్డి (1999)
సీతారామరాజు (1999)
స్వయంవరం (1999)
సూర్యవంశం (1999)
కలిసుందాం రా (2000)
దేవి పుత్రుడు (2000)
జయం మనదేరా (2000)
చిరంజీవులు (2001)
మా ఆయన సుందరయ్య (2001)
అప్పారావుకి ఒక నెల తప్పింది (2001)
ముత్యం (2001)
నువ్వు నేను (2001)
చెప్పాలని ఉంది (2001)
అమ్మాయి నవ్వితే (2001)
నువ్వు లేక నేను లేను (2002)
ఆది (2002)
ఇంద్ర (2002)
సంతోషం (2002)
ఆయుధం (2003)
ఒకరికి ఒకరు (2003)
వసంతం (2003)
నేను పెళ్ళికి రెడీ (2013)
జానకి వెడ్స్ శ్రీరామ్ (2003)
ఠాగూర్ (2003)
లక్ష్మీనరసింహా (2004)
మల్లీశ్వరి (2004)
వెంకీ (2004)
సాంబ (2004)
గౌరీ (2004)
మనసు మాట వినదు (2005)
బన్నీ (2005)
శ్రీ (2005)
గౌతమ్ ఎస్.ఎస్.సి (2005)
మిస్టర్ ఎర్రబాబు ఇంటర్మీడియట్ (2005)
అతనొక్కడే (2005)
ప్రేమికులు (2005)
నాయకుడు (2005)
డేంజర్ (2005)
లక్ష్మి (2006)
అసాధ్యుడు (2006)
చుక్కల్లో చంద్రుడు (2006)
పెళ్ళైనకొత్తలో (2006)
సీతారాముడు (2006)
సామాన్యుడు (2006)
చందమామ (2007)
వియ్యాలవారి కయ్యాలు (2007)
వేడుక (2007)
ఆట (2007)
యమగోల మళ్ళీ మొదలైంది (2007)
మధుమాసం (2007)
నవ వసంతం (2007)
బలాదూర్ (2008)
హోమం (2008)
గుండె ఝల్లుమంది (2008)
గజి బిజి (2008)
సిద్దు ఫ్రం శ్రీకాకుళం (2008)
బుజ్జిగాడు (2008)
పౌరుడు (2008)
కొత్త బంగారు లోకం (2008)
ఏకలవ్యుడు (2008)
శశిరేఖా పరిణయం (2009)
అధినేత (2009)
మిత్రుడు (2009)
నా గర్ల్ ఫ్రెండ్ బాగా రిచ్ (2009)
అరుంధతి (2009)
రైడ్ (2009)
బోణి (2009)
ఆ ఇంట్లో (2009)
మహాత్మా (2009)
ఆంజనేయులు (2009)
బెండు అప్పారావ్ ఆర్. ఎం. పి (2009)
రెచ్చిపో (2009)
సరదాగా కాసేపు (2010)
బృందావనం (2010)
ఒక్క క్షణం (2010)
శంభో శివ శంభో (2010)
బావ (2010)
కళ్యాణ్ రామ్ కత్తి (2010)
కత్తి కాంతారావు (2010)
చలాకీ (2010)
వరుడు (సినిమా) (2010)
బిందాస్ (2010)
లీడర్ (2010)
డార్లింగ్ (2010)
ఝుమ్మందినాదం (2010)
ఏం పిల్లో ఏం పిల్లడో (2010)
పోలీస్ పోలీస్ (2010)
వాంటెడ్ (2011)
అహ నా పెళ్ళంట (2011)
నేను నా రాక్షసి (2011)
నగరం నిద్ర పోతున్న వేళ (2011)
దగ్గరగా దూరంగా (2011)
మడతకాజా (2011)
ఊసరవెల్లి (2011)
బెజవాడ (2011)
మిస్టర్ పర్‌ఫెక్ట్ (2012)
నా ఇష్టం (2012)
లవ్‌లీ (2012)
దమ్ము (2012)
ఢమరుకం (2012)
శ్రీమన్నారాయణ (2012)
సీతమ్మ వాకిట్లో సిరిమల్లె చెట్టు (2013)
ప్రియతమా నీవచట కుశలమా (2013)
ఒంగోలు గిత్త (2013)
మిస్టర్ పెళ్ళికొడుకు (2013)
జెఫ్ఫా (2013)
గుండెజారి గల్లంతయ్యిందే (2013)
గ్రీకు వీరుడు (2013)
ఓం 3D (2013)
అత్తారింటికి దారేది (2013)
దూసుకెళ్తా (2013)
పిల్లా నువ్వు లేని జీవితం (2014)
రౌడీ ఫెలో (2014)
పట్టపగలు (2015)
శంకర (2015)
రుద్రమదేవి (2015)

మరణం
గత కొంతకాలంగా కేన్సర్ వ్యాధితో బాధపడుతున్న ఆయన హైదరాబాద్ లోని కిమ్స్ చికిత్స పొందుతూ 2015, జనవరి 4 ఆదివారం మధ్యాహ్నం మరణించారు.
మూలాలు

జూలై 11, 2010, ఈనాడు ఆదివారం అనుబంధం కోసం నేను చేసిన ఇంటర్వ్యూ ముఖ్యాంశాలు
బయటి లంకెలు
వర్గం:1958 జననాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా ప్రతినాయకులు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ నటులు
వర్గం:క్యాన్సర్ వ్యాధి మరణాలు
వర్గం:సినిమా నటులు

అడుసుమిల్లి జనార్ధన వరప్రసాద్

రుద్రమదేవి చిత్ర కథానాయిక ఎవరు?