Затем мы пошли на склад и получили спецодежду (летнюю и зимнюю одежду и обувь).

Ол кэнниттэн ыскылааттарыгар баран анал таҥаспытын ыллыбыт (сайыҥҥы, кыһыҥҥы, атах таҥаһыгар тиийэ).


Было много СМУ.

Онно элбэх СМУ баар эбит.


Бэйэ- бэйэлэрин тус-туспа араартыыллар.


Я остался на своем 73-м участке в СМУ-7.

Тус бэйэм 73-с учаастаккабаар СМУ-7 диэҥҥэ хаа бытым.


Многих из нас распределили на 110-й участок.

Онно үгүспүт 110 учаастакка ананан барбыттара.


Нас осталось 11 человек, из них трое сунтарцев.

Биһиги 11 буолан хаалбыппыт,ол иһигэр 3 Сунтаар дьоно.


После обеда мы начали работать.

Эбиэт кэннэ үлэлэтэн бардылар.


Строили дорогу из плит.

Онно плитканан суолу тэлгииллэр эбит.


Дорога уже была выложена плитами.

Хайы-сах тэлгэнэн сытар этэ.


А мы находили стыки и засыпали их битумом.

Биһиги стыктарын буорунан кута-кута битумунан кутабыт.


Занимались этим все вместе.

Бары бииргэ сылдьыбыппыт.


Так мы проработали полтора месяца.

Балтараа ый оннук үлэлээбиппит.


Когда мы только собирались работать, срок вахты был два месяца.

Үлэлии барарбытыгар вахтабыт болдьоҕо бастаан утаа 2 ый диэн этэ.


А потом, когда мы доехали до участка, нам сказали, что из-за вируса будет теперь три месяца.

Онтон учаастакка тиийээппитин кытта ыарыынан сибээстээн 3 ый диэн буолбута.


Так что я проработал три.

Онон үс ый үлэлээн кэллим.


Полтора месяца мы занимались укладкой дороги.

Ити курдук балтараа ый суол оҥоһуутугар сырыттыбыт.


Если говорить о режиме работы, то завтрак начинался в 6 утра.

Үлэбит эрэсиимин туһунан этэр буоллахха, сарсыарда 6-ҕа туран аһыы бараҕын.


В 7:30 едешь на рабочее место. В 12 тебя привозят на участок обедать.

Сэттэ ааһыыта үлэлиир сиргэр бараҕын.Күнүс 12 чааска учаастаккар аҕалан эбиэттэтэллэр.


Потом работаешь до 6 часов.

Ити курдук 6 чааска диэри үлэлиибит.


После ужина — свободное время. Занимаешься чем хочешь.

Киэһээҥҥи аһылыккын аһаан баран, бэйэҥ-бэйэҕэр бэриллэҕин, сөбүлүүр дьарыккынандьарыктаныаххын сөп.


Условия проживания хорошие.

Олорор усулуобуйабыт үчүгэй.


Нас разместили в общежитии.

Уопсайга олорбуппут.


В комнате по шесть человек.

Хоско алта киһи түһэр.


Постельное белье и одежду меняют каждую неделю.

Утуйар, кэтэртаҥаскын нэдиэлэ аайы уларытаҕын.


Связь от «Мегафона».

Сибээспит «Мегафон».


Всю неделю работает баня — можно сходить помыться.

Нэдиэлэни быһа баанньык үлэлиир ,баран суунаҕын.


После полутора месяцев работы нас перевели на другой участок — ПСП.

Балтараа ый үлэлээбиппит кэннэ биһигини атын, ПСП диэн учаастакка көһөрбүттэрэ.


Там мы жили в вагончиках.

Онно көһөрөллөрүгэр биһиги вагончикка олорбуппут.


Работа заключалась в покраске и рытье.

Кырааска уона ону-маны хаһыы үлэтэ этэ.


Также мы клали кирпичи под трубы.

Өссө турба анныгар кирпииччэни тэлгээбиппит.


— Думаю, нашим читателям будет интересно узнать, сколько получают вахтовики.

– Вахтовай ньыманан баран үлэлиир дьон төһө хамнаһы аахсаллар эбит диэн ааҕааччылар интэриэһиргиир буолуохтаахтар.


— Сначала в середине месяца приходит аванс.

– Бастаан ый ортото аванса түһэр.


И после этого 15-го числа следующего месяца поступает зарплата.

Ол кэннэ, кэлэр ый 15-һигэр хамнаһыҥ түһэр.


Например, простой рабочий зарабатывает 70 тысяч.

Холобур, боростуой оробуочай хамнаһа 70 тыһ. солк.


Некоторые парни работали с краскопультами.

Сорох уолаттар пульт диэн кыраасканан ыстарар үлэҕэ сылдьыбыттара.


Они получали надбавки.

Онноүлэлиир дьон хамнастарыгар эбиллэр этэ.


У мастеров, которые контролируют работу, была надбавка к общей зарплате до 15 тысяч рублей.

Үлэни хонтуруоллуур маастардара 15 тыһ. тиийэ уопсай хамнастарыгар эбэн биэрэллэрэтэ.


— Руслан, понятно, что нельзя просто взять и уехать на вахту.

– Руслан, вахтанан үлэҕэ ыллыҥ да барбатыҥ биллэр.


Какие качества нужны человеку, чтобы там работать?

Үлэлии барарга киһиттэн ханнык хаачыстыба наада эбит дии санаатыҥ?


— В первую очередь нужно уметь выполнять физическую работу, быть терпеливым и здоровым.

– Бастатан туран, киһи хара үлэни сатыахтаах уонна тулуурдаах, доруобай буолуохтаах.


Кроме того, важны твои человеческие качества, у тебя должен быть соответствующий характер.

Ону таһынан, киһи быһыытынан хаачыстыбаҥ, майгыҥ-сигилиҥ онно эппиэттэһиэхтээх.


Вахта — это коллективная работа.

Вахтаҕа коллективнай үлэ.


Если ты умеешь ладить с людьми, можешь трудиться здесь сколько угодно.

Дьону кытта тапсан үлэлиир буоллаххына, төһө баҕарар сылдьаҕын.


Поэтому призываю своих земляков приезжать работать на вахте.

Онон биир дойдулаахтарбын, вахтовай ньыманан үлэлии кэлэргитигэр ыҥырабын.


Незабываемые, прекрасные моменты

Умнуллубат кэрэ түгэннэр


После второго пика морозов, когда через туманное белое небо пробиваются слабые, едва заметные, но столь долгожданные лучики солнца, хочется закричать «Ну, здравствуй, зимнее солнце!»

Үүнэр күммүт үөскүүр саҕата, ситэ сырдыы илик туманын быыһыттан бүдүгүрэ кырдьыбыт кырыа-кыһын кыскыйдаммыт муҥутуур тымныытын иккис түһүмэҕин кэнниттэн, быт хаамыытынан дуу, кутуйах атылынан дуу уһаан, кэлэн иһэрин бэлиэтиир чысхаан сарсыардатынан “Дорообо киэнэ дорҕооннооҕо буолуохтун!”.


В этот момент приближающиеся лучи солнца подобны драгоценному золоту.

Көр, ити аата көстөр дьүһүнэ көмүскэ тэҥнэммит кэмэ-кэрдиитэ улам-улам чугаһаан эрдэҕэ?


Наша жизнь, полная самых разных ситуаций, бывает похожа на природу — где-то у нее человеческие черты, где-то проявляется звериное начало.

Ол кэриэтэ бэйэлээх олохпут эмиэ араас кэрдиис түгэннэринэн солбуллан биллэрбэккэ устан, уулуу сундулуйан “киһи дуо” диэн айылҕа “харамайын” араастаан эрийэн-буруйан ууга-уокка түһэртиирэ барыбытыгар да биллэр суол ээ!


Но все же в ней порой бывают моменты, которые запоминаются.

Ити эрээри, кини даҕаны үгүс сырдык сахтаах, эриэккэс эркээйи өйгөр өспөттүү иҥэрэр айылгылаах буолар эбит.


Оказывается, прошло уже почти 20 лет с тех пор, как мой бедный друг Дмитрий покинул этот мир.

Миитэрэйим барахсан бу орто дойдуттан туораабыта хайыы-үйэ 20-чэ сыл буолбут эбит.


Много лет мы дружили, и очень обрадовались, когда стали соседями.

Элбэхтэ да бииргэ сылдьан, аны олох даҕаны ыкса ыаллыы олохсуйан үөрбүппүт-көппүппүт баара.


Сколько тогда было разных побед в больших и средних соревнованиях, а временами и горьких поражений!

Төһөлөөх элбэх араас оччотооҕу обургу да, орто да күрэхтэргэ үксүн кыайыы көтөллөнөн, ардыгар кыайтарыы да “кыаһыланан” сылдьыбыппыт буолуой?!


Он часто меня смущал тем, что называл своей правой рукой, поддержкой.

Миигин үксүн “уҥа илиим, өйөбүлүм” – диэн киһини кыбыһыннарара.


Он был выдающимся спортсменом, прославившим Сылан, известным в улусе настоящим энтузиастом спорта, подобным якутскому богатырю Нюргуну.

Бэйэтэ Сылаҥы Сылаҥ дэппит чулуу ыспарсымыан, улууска биллэр успуорт дьиҥнээх энтузиаһа, быһата Саха Ньургуна этэ.


Нюргун было также его любимым именем.

Тапталлаах аата эмиэ Ньургун эбит.


Про него наверняка есть много воспоминаний.

Кини туһунан ахтыы да син элбэҕэ буолуо.


Вспоминается одна история...

Онтон биир умнуллубат түгэни ахтыым ...


Зональные соревнования отделений Собурского совхоза зачастую проводились у нас.

Субуруускай сопхуос отделениеларын зонатааҕы күрэхтэһиитэ үксүн биһиэхэ буолара.


У нас был большой, так называемый типовой, спортзал, который был построен одним из первых в районе.

Оройуоҥҥа биир бастакынан тутуллубут, оччолорго типовой дэнэр, улахан успуорт саалалаах этибит.


Весной 1972 года, в марте, после двухдневных напряженных соревнований хатылынские вдруг смогли обойти нас на пол-очка и им достался кубок.

1972 сыл сааһыары, кулун тутарга икки күннээх тыҥааһыннаах күрэхтэһии кэнниттэн, хатылылар арай очукуо аҥаарынан кыайан таҕыстылар, кубогы илдьэ барар буоллулар.


Такому исходу событий они были крайне рады!

Дьоммут үөрэн-көтөн “сус” гыннахтара дии!


Мы были удивлены и попробовали пересчитать заново. Как и предполагалось, на пол-очка победили мы.

Биһиги дьиктиргээн, саҥаттан ааҕан көрдүбүт, сэрэйбит курдук, очукуо аҥаарынан биһиги кыайбыт эбиппит.


«То-то наши "звезды" (он часто использовал это слово) так быстро смотались. Надо бы завтра поехать и забрать наш кубок», — сказал он с улыбкой, как ни в чем не бывало.

“Ол да иһин “суоластар” (ити кини үгүстүк туттар тыла этэ) түргэнник барбыттар эбит, сарсын баран кубокпытын былдьаан кэлиэҕиҥ”, - диэн баран, буоларын курдук, мичээрдээн кэбистэ.


Услышав это, мы взбодрились: — Давайте поедем завтра. Если нужно, то мы готовы выступить и во второй раз».

Оччону истибит дьон өрүкүнэйэ түстэхпит: “Дабаай, күн сарсын барыаҕыҥ, наада буоллаҕына, иккистээн да киирсэргэ бэлэммит”, - дэстибит.


На следующий день, собравшись рано, мы выдвинулись пешком в сторону Хатылы.

Нөҥүө күн эрдэ хомуллан, сатыы Хатылылаатыбыт.


Команда наша была в полном составе: Дмитрий, я, Иван Дурусал, Афоня Аянитов, Степа Макаров и Василий Дарбасов.

Хамаандабыт да толору таҕыста: Миитэрэй, мин, Уйбаан Дуруһаал, Оппуонньа Аянитов, Степа Макаров уонна Баһылай Дарбасов.


Мы приехали к обеду без предупреждения, ребята нас как будто уже ждали.

Эбиэт ааһыыта туох да сэрэтиитэ суох тиийдибит, дьоммут хайдах эрэ кэтэспит курдуктар, мүчүҥнэһэ көрүстүлэр.


«Подлецы, мы пришли за кубком. Видимо, судья ошибся, несите кубок обратно», — строго обратился Дмитрий.

“Суоластар, кубокпытын ыла кэллибит, арааһа судьуйа сыыһата тахсыбыт, төттөрү аҕалыҥ”, - Миитэрэй бас-көс киһибит суос бэринэр.


«Давайте определим победителя заново, с помощью мяча...». Поскольку спортзала не было, соревнование прошло в клубе.

“Дабаай, өссө быһаарсыаҕыҥ, мээчиккэ ...” Успуорт саалата суох буолан күрэхтэһии кулуупка ыытыллара.


Мы тогда были в превосходной форме, к тому же нас одолевала досада, поэтому мы были готовы выложиться на полную.

Биһиги ол саҕана олох үчүгэй кэммит буолан уонна кыһыыбыт да эптэҕэ, олох тулуппатыбыт.


Им не помог даже их знаменитый незаменимый Говоров.

Аатырар, солбуллубат Куобараптара да туһалаабата.


Иван Львович Говоров и вправду был большим фанатом спорта, известным в улусе, и горячо любил все виды спорта.

Уйбаан Львович Говоров, кырдьык да, успуорт бары көрүҥүн ис сүрэҕинэн итийэн-кутуйан таптыыр, тылын-өһүн, ууһун-уранын таба туһанар, улууска биллибит успуорт фанаата этэ.


Семен Прокофьев — тоже один из именитых спортсменов Хатылы. Их третьим участником был Иван Харлампьев, еще один спортивный энтузиаст, также среди них был Мичикилээн Иванов — все достойные ребята. «Эй, эй, ребята, давайте пойдем в другое место и продолжим по другим видам. Вон, в доме Сайки», — сказали они.

Сэмэн Прокопьев эмиэ Хатылы чулуута, киһи киэнэ чаҕылхайа, хайа, уонна үһүс киһилэрэ, бэйэлэрин күтүөттэрэ Уйбаан Харлампьев эмиэ успуорт энтузиаһа, ол быыһыгар Мичикилээн Иванов – бары да дэгиттэр уолаттар: “Бээ, бээ, уолаттаар, атын сиргэ баран атын көрүҥнэрбитин салгыаҕыҥ, ити Саайка дьиэтигэр”, - дэһэллэр.


«Ну, хорошо, мы готовы», — мы дошли до дома, где условились встретиться и в котором нам раньше тоже доводилось бывать.

“Чэ сөп, биһиги онно да бэлэммит”, - этиллибит дьиэҕэ ыстанан тиийдибит, эрдэттэн да сылдьымахтаабыт сирбит.


Открыв дверь, мы увидели накрытый стол, по тем временам не хуже ресторанного.

Ааны аһаат, эрэстэрээн аһа диэн сымыйа буолуох этэ оччотооҕу үйэҕэ, остуол бөҕө тардыллыбыт.


Да и хозяева оказались очень расторопными, шустрыми. Все это напомнило летний праздник Ысыах.

Хаһаайыттарбыт да хамсаныылара түргэнэ, имигэһэ, сайыҥҥы дьэргэстэй ыһыаҕар майгылатар үлүгэрэ!


Поскольку мы прошли пешком около 35 верст, то изрядно проголодались. Мы начали разминаться, подтягиваться.

Сатыы хааман тиийбит дьон, син 35 биэрэстэ баара буолуо, аччыктаабыппыт да бэрт, тардыммыта буола-буола, улам түсүһэн бардахпыт дии!


Подмигиваю Дмитрию: «Берем кубок».

Миитэрэйбэр имнэнэбин: “Кубогы, кубогы”, - диибин.


Хатылынские при каждом прыжке поддразнивали нас, и их красноречию можно было позавидовать.

Хатылыларбыт буоллаҕына хас туос аайы биһигини киһиргэтэллэр, эчи, тыллара ууһа, эриэккэһэ, киһи эрэ аһыы олоруох курдук.


Отличились мы и в перетягивании палки.

Ол быыһыгар маспыт тардыһыыта – эмиэ биһиги туһабытыгар.


Посмотрел я на Дмитрия — а он весь сияет от радости.

Киһибин көрбүтүм – туох да үөрбүт аҕай, бирээмэ “кэрэмэһэ” быгыалыы сылдьар.


О, какой же замечательный был у моего друга нрав. «Подлецы, так уж и быть, документ уже заполнен. Но в следующем году вы должны поставить наш кубок обратно. В следующий раз не дадим форы. Как же иначе-то после всей это заварушки? А сейчас можно попеть и поплясать», — сказал он и затянул свою «коронку»...

Оо, үчүгэй да майгылаах этэ, табаарыһым барахсан” “Суоластар, кэбис, сиэҥ, докумуон туоллаҕа, только эһиил кубокпытын илдьэн миэстэтигэр туруораҕыт, бу сырыыга биһиги, хайа да түбэлтэҕэ биэриэхпит суоҕа, чэ, уонна бу үлүгэрдээх далбарга түбэһэн баран, аанньа буолуохпут дуо, ыллыахха-туойуохха буоллаҕа”, - диэн баран, бэйэтин “хоруонкатын” тардан кэбистэҕэ үһү ...


Вспоминаю родной алас...

Саныыбын төрөөбүт алааспын...


Перед глазами встает живой и немеркнущий образ моего товарища!

Харахпар бу тиллэн кэллэр табаарыһым өлбөөдүйбэт мөссүөнэ!!!


Амгинская дорожная инспекция предупреждает водителей о сильных морозах

Амматааҕы суол иниспиэксийэтэ улахан тымныыларга суоппардары сэрэтэр


Государственная инспекция по безопасности дорожного движения Амгинского улуса призывает водителей быть осторожными на дорогах в морозные дни с густым туманом.

Амматааҕы ис дьыала отделын суолга куттал суох буолуутун судаарыстыбаннай иниспиэксийэтэ хойуу туманнаах тымныы күннэргэ суоппардар суолга сэрэхтээх буолалларын санатар.


В такую погоду из-за тумана водители не видят пешеходов, остановившиеся или проезжающие мимо машины, что может привести к дорожно-транспортным происшествиям и создать опасность для жизни людей.

Маннык күҥҥэ-дьылга будулҕан туман мэһэйдээн, суоппардар сатыы дьону, тохтоон турар, айаннаан иһэр массыыналары көрбөккөлөр суол саахалын таһаарыахтарын, дьон олоҕор кутталы үөскэтиэхтэрин сөп.


Поэтому инспекция призывает водителей ездить медленнее, чтобы не подвергать себя опасности.

Ол иһин бэйэҕэ эрэллээхтик сананарга бытааннык айанныырга ыҥыраллар.


Чтобы водитель, едущий сзади, четко видел транспорт впереди и правильно рассчитывал свою скорость, необходимо, чтобы у автомобиля горели основные и противотуманные фары.

Кэнниттэн айаннаан иһэр массыына иннигэр иһэр тиэхиньикэни чуолкайдык көрөрүн уонна арытын суоттанарын курдук массыыналар улахан уонна тумаҥҥа туттуллар уоттарын уматан сылдьыахтаахтар.


Инспекторы информируют о том, что в густом тумане нельзя обгонять машины, следует соблюдать дистанцию до другого транспорта, держаться правой стороны дороги, а в случае остановки машины с правой стороны следует проехать слева, также можно подать звуковой сигнал.

Иниспиэктэрдэр хойуу тумаҥҥа массыынаны ситэн ааһар көҥүллэммэтин, атын тиэхиньикэттэн тэйиччи айанныахтаахтарын, суол уҥа өттүн тутуһуохтаахтарын, бу хайысхаҕа массыына тохтоон турар буоллаҕына хаҥас өттүттэн ааһыахтаахтарын, тыас сигналын туһаныахтарын сөбүн этэллэр.


При очень густом тумане рекомендуется остановиться на обочине и переждать, включив основные и противотуманные фары.

Туман олус хойуу буоллаҕына суол кытыы өттүгэр туораан улахан уонна сигнализация уоттарын холбоон олорон туман астарын кэтэһэллэригэр сүбэлииллэр.


«Отмечается, что при морозной погоде с густым туманом у машин не загорались фары, не срабатывала техника, ломалась какая-либо деталь, не горели огни прицепов.

«Хойуу туманнаах тымныы күннэр тураннар, суоппардар массыыналарын фараларын, уоттарын тыктарбаттара, тиэхиньикэлэрин дьиэгириитэ, хайа эмэ чааһа алдьаныыта, прицептэрин уоттара умайбата бэлиэтэнэр.


В новом году три водителя были задержаны за вождение в нетрезвом состоянии.

Үүммүт сылга арыгы иһэн баран үс суоппар түбэстэ.


В таких случаях дела водителей рассматриваются мировыми судами как административные правонарушения.

Маннык түгэҥҥэ суоппардар дьыалалара административнай буруй быһыытынан мировой суукка көрүллэллэр.


При повторном правонарушении возбуждается уголовное дело.

Иккис түбэһиигэ холуобунай дьыала көбүтүллэр.


Виновному может грозить лишение прав на управление транспортом до двух лет либо лишение свободы.

Буруйданааччы тиэхиньикэни ыытар бырааба икки сылга быһыллар эбэтэр хаайыллыан сөп.


Тем, кто отправляется в дальние поездки, советуем хорошо позаботиться о машине, запастись бензином, запасными частями, теплой одеждой», — говорит главный инспектор Амгинского отдела государственной инспекции безопасности дорожного движения, старший лейтенант полиции Григорий Неустроев.

Ыраах айаҥҥа барааччылар массыынаҕытын үчүгэйдик көрүнэн, эбии бензини, саппаас чаастары, сылаас таҥаһы ыларгытыгар сүбэлиибит», – диэн этэр Амматааҕы ис дьыала отделын суолга куттал суох буолуутун иниспиэксийэтин судаарыстыбаннай иниспиэктэрэ, полиция ыстаарсай лейтенана Григорий Неустроев.


В этом году в поселке Нахара Амгинского улуса отметят 100-летие Героя Труда Петра Яковлева

Амма Наахараҕа быйыл Үлэ Геройа Петр Яковлев 100 сааһын бэлиэтиэхтэрэ


В Амгинском улусе в этом году ожидается много мероприятий.

Амма улууһугар быйыл үгүс тэрээһин күүтүллэр.


Одно из главных мероприятий — 100-летие со дня рождения Героя Социалистического Труда Петра Ионовича Яковлева.

Онтон биир сүрүннэрэ Социалистическэй Үлэ Геройа Петр Ионович Яковлев төрөөбүтэ 100 сыла.


Для организации мероприятий на высшем уровне в родном селе героя была сформирована улусная организационная комиссия.

Герой төрөөбүт нэһилиэгэр үбүлүөйдээх тэрээһини үрдүк таһымҥа ыытар сыаллаах, бэлэмнэнии үлэ чэрчитинэн улуус тэрийэр хамыыһыйата тахса сырытта.


Группу возглавила заместитель начальника улуса по социальным вопросам Саргылана Борисова.

Бөлөҕү улуус баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Саргылана Борисова салайда.


Вместе с ней основные вопросы решали заместитель начальника по строительству и инфраструктурному развитию Виктор Смирнов, главный архитектор Федор Алексеев, заместитель начальника управления сельского хозяйства Алексей Шишкин и недавно назначенный руководитель управления культуры Иван Иванов.

Кинини кытта баһылыгы тутууга уонна инфраструктура сайдыытыгар солбуйааччы Виктор Смирников, кылаабынай архитектор Федора Алексеева, тыа хаһаайыстыбатын управлениетын салайааччытын солбуйааччы Алексей Шишигин, соторутааҕыта култуура управлениетын салайааччытынан анаммыт Иван Иванов сылдьан туһааннаах боппуруостарын билистилэр.


Вместе с главой наслега Марией Захаровой комиссия провела встречу со специалистами, на которой обсудили текущие планы и осмотрели строящиеся объекты.

Хамыыһыйа нэһилиэк баһылыга Мария Захарованы, исписэлиистэри кытта көрсөн тирээн турар былааннары дьүүллэстилэр уонна тутуллуохтаах эбийиэктэри көрдүлэр.


«22 февраля, в день рождения Петра Ионовича, в поселке Нахара Амгинского улуса должно состояться открытие юбилейного года.

“Олунньу 22 күнүгэр Амма Наахараҕа, Петр Ионович төрөөбүт күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, үбүлүөйдээх сыл аһыллыыта буолуохтаах.


Также в середине февраля в Якутске планируется открытие выставки, посвященной жизни Героя Труда.

Ону сэргэ олунньу ый ортотугар Дьокуускай куоракка Үлэ Геройун олоҕун көрдөрөр быыстапка арыллыахтаах.


В апреле планируется республиканское театрализованное представление.

Муус устар ыйга өрөспүүбүлүкэтээҕи театрализованнай көрүү былааннанар.


В течение года в наслеге будут проведены различные работы, в том числе по озеленению; а самое главное — ожидается открытие нового здания детского сада.

Сыл устата нэһилиэккэ араас үлэлэр ыытыллыахтара, көҕөрдүү үлэтэ барыа, саамай сүрүнэ саҥа уһуйаан дьиэтэ үлэҕэ киириэхтээх.


В Доме-музее Петра Ионовича пройдут ремонтно-восстановительные работы, а в сквере будет возведен памятник.

Петр Ионович Яковлев музей-дьиэтин саҥардан оҥоруу барыахтаах, пааматынньыктаах сквер тутуллуохтаах.


Но, конечно, проведение мероприятий будет зависеть от налагаемых ограничений», — рассказала о запланированных работах заместитель главы наслега Саргылана Васильевна.

Дьэ ол гынан баран биллэн туран ыытыы таһыма барыта билигин баар хааччахтан тутулуктаныан сөп”, – диэн баһылык солбуйааччыта Саргылана Васильевна былааннаммыт үлэлэри билиһиннэрдэ.


В ближайшее время должны начаться подготовительные работы по реконструкции летника в хозяйстве «Арыы Алаас», где работала известная доярка.

Сотору кэминэн биллиилээх ыанньыксыт үлэлээн ааспыт “Арыы Алаас” диэн сиригэр баар сайылыгы саҥардыыга бэлэмнэнии үлэлэрэ саҕаланыахтаахтар.


На встрече также присутствовали общественники наслега, которые поделились мнениями и высказали свои предложения.

Ыытыллыбыт кэпсэтиигэ нэһилиэк уопсастыбанньыктара эмиэ кыттыыны ылан бэйэлэрин санааларын эттилэр, этиилэри киллэрдилэр.


Шуточные конкурсы

Дьээбэлээх тэрээһиҥҥэ


Жители села Хоробут приняли активное участие в веселых конкурсах.

Хорообут нэһилиэгэр сэргэх куонкуруска көхтөөхтүк кытыннылар.


Участники украсили и нарядили свой скот, а затем выставили фотографии на странице местного культурного центра в Instagram.

Кыттааччылар сүөһүлэрин киэргэтэн, симээн, хаартыскаҕа түһэн олохтоох култуура киинин инстаграм-сирэйигэр таһаардылар.


В шуточном конкурсе второе место занял двухлетний Доктор Старт, ставший символом объявленного в республике года здоровья.

Дьээбэлээх куонкуруска бастакы миэстэни СӨ Доруобуйа сыла биллэриллибитин кэрэһэлиир 2 саастаах Доктор Старт ылла.


Звание «Сильного быка-богатыря» досталось двухлетнему Орлу, «Послушного быка-богатыря» — быку Саджагаю, звание «Наследника предков» получил трехлетний Уранник, «Трудолюбивым быком-богатырем» стал Соломон, самым юным участником оказался 8-месячный Красавчик.

«Күүстээх Боотур оҕус» анал ааты 2 саастаах Орел, «Улгум Боотур оҕус» ‒ Саадьаҕай оҕус, «Удьуор утума» ‒ үстээх Ураанньык, «Бүгүрү Боотур оҕус» ‒ Соломон, «Саамай эдэр кыттааччы» анал ааты 8 ыйдаах Красавчикка иҥэрдилэр.


Всегда вперед

Өрүү инники күөҥҥэ


Студенческие друзья, с которыми он учился в Омске, такие как Александр Куприянов, Аркадий Прокофьев, вспоминая те времена, говорили, что Михаил Дмитриевич, окончив учебу, поставил перед собой цель разработать план по реализации своего видения развития физкультуры и спорта у себя на родине.

Омскайга бииргэ үөрэммит устудьуон доҕотторо, кини курдук успуорт эйгэтигэр бэйэлэрин ааттарын ааттаппыт Александр Куприянов, Аркадий Прокопьев ахталларынан, ол кэмнэртэн Михаил Дмитриевич үөрэҕин бүтэрэн, дойдутугар тиийэн физкултуура уонна успуорт сайдарыгар бэйэтин көрүүлэрин олоххо киллэрэргэ сыал туруорунара, былаан оҥосторо дииллэр.


Одним из свидетельств воплощения этой мечты в жизнь стало введение в эксплуатацию крытого манежа с беговой дорожкой на 200 м

Ол баҕа санааларыттан олоххо киирбит биир туоһутунан интэринээт томторугар 200 м.


и двумя волейбольными площадками в интернате.

эргимтэлээх сүүрэр дорожкалаах, иһигэр икки волейболлуур былаһааккалаах, сабыылаах манеһы үлэҕэ киллэрбитэ.


«Бог посылает человека в мир, чтоб он творил и трудился, строил жизнь на своей родине.

“Киһи барахсаны Айыы Таҥара орто дойдуга дойдуҥ, дьонуҥ туһугар ай-тут, олоҕу оҥорус диэн анаан ыытар айылгылаах.


Таким человеком для меня, без сомнения, является Михаил Дмитриевич Гуляев — истинный сын своего народа, которого боги послали, чтобы он принес ему славу и счастье.

Оннук киһинэн үөһээ айыылар бэйэтин норуотун туругурда, дьоллуу ыыппыт эрэллээх уолларынан Михаил Дмитриевич Гуляевы туох да кэтэх санаата суох дорҕоонноохтук этэбин.


Душа радуется от того, как деревенский ребенок, с детства привыкший к работе и труду, выросший в стремлении быть здоровым и физически сильным, получил образование, достиг успехов и усердно работает», — говорит заслуженный работник спорта Республики Саха, лауреат государственной премии им. Д. П.

Кыра эрдэҕиттэн үлэ-хамнас ортотугар эриллэн, дьиҥ дууһатынан эт-хаан өттүнэн чэгиэн-чэбдик буоларга ылынан улааппыт тыа оҕото үөрэхтэнэн, ситэн-хотон, үлэ үөһүгэр түһэн, ситиһиилээхтик үлэлии сылдьарыттан дуоһуйа үөрэҕин,” – диэн Саха өрөспүүбүлүкэтин физкултуураҕа уонна успуорка үтүөлээх үлэһитэ, Д.П.


Коркина, председатель комитета спорта ЯАССР в 1977–1986 гг.

Коркин аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Саха АССР успуорка кэмитиэтин 1977-1986сс..


бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит А.Е.


Алексеев в статье «Выдающийся спортивный руководитель», опубликованной в 2016 году в газете «Спорт Якутии».

Алексеев 2016 сыллаахха “Спорт Якутии” хаһыакка “Успуорт уһулуччулаах салайааччыта” диэн ыстатыйатыгар суруйбутуттан ахтан саҕалыым.


Счастье человека — это здоровье, здоровье — это счастье.

Киһи дьоло диэн – доруобуйа, доруобуйа диэн – дьол буоллаҕа.


Чтобы трудиться на благо здоровья своего народа, Михаил Дмитриевич получил два специальных образования, в дальнейшем учился в Дальневосточной академии на факультете управления.

Михаил Дмитриевич норуотун доруобуйатын уһансаары, икки аналлаах үөрэҕи бүтэрэн, салгыы Уһук Илиҥҥи академияҕа салайыы салаатыгар үөрэнэр.


Он очень плодотворно работал по профилю учителем физкультуры в родном селе, за что был удостоен высокого звания.

Үөрэҕин хайысхатынан төрөөбүт улууһугар физкултуура учууталынан олус таһаарыылаахтык үлэлээн, аата үрдүктүк ааттаммыта.


Молодого перспективного работника назначили директором спортивной школы имени великого тренера Д. П. Коркина.

Кэскиллээх, эдэр үлэһити улуу тириэньэр Д.П.Коркин аатын сүгэр ыспартыыбынай оскуоланы салайарга анаабыттара.


В этот период Михаил Дмитриевич проявил себя как грамотный руководитель, и о его деятельности узнали в республике и в России.

Ити кэмҥэ Михаил Дмитриевич бэйэтин тугун-ханныгын биллэрэн, улахан салайааччы быһыытынан ситэн-хотон, үлэтэ-хамнаһа өрөспүүбүлүкэҕэ, Арассыыйаҕа биллибитэ.


Возлагая надежды на молодого директора школы, земляки избирают его депутатом Государственного Собрания Ил Тумэн Республики Саха (Якутия) 1-го созыва.

Оскуола эдэр дириэктэрин биир дойдулаахтара эрэнэн, итэҕэйэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин 1-кы ыҥырыылаах Ил Түмэн дьокутаатынан талаллар.


Там он проходит большую школу труда — участвует в создании в республике школ нового направления.

Онно үлэ улахан оскуолатын ааһар – өрөспүүбүлүкэҕэ саҥа хайысхалаах оскуолаларын тэрийиигэ кыттар.


И так, добившись успехов, он становится одним из наиболее примечательных руководителей физкультурного направления в республике.

Дьэ, уонна ситэн-хотон, саха тыллаах киэн туттар, дурда-хахха оҥостор физкултуура хамсааһынын биир тарбахха баттанар салайааччыта буола үүнэр.


Отталкиваясь от своего широкого видения будущего, впервые в сельской местности в России — в селе Чурапча — организует Институт физкультуры и спорта.

Киэҥ санаанан, инникини далааһыннаахтык көрүүнэн сиэттэрэн, Арассыыйаҕа аан бастаан тыа сиригэр – Чурапчыга физкултуура уонна успуорт үнүстүүтүн тэрийэр.


Сказать «организует» будет мало.

Тэрийбитэ диэн – эттэххэ дөбөҥ.


Только ему одному известно, сколько труда и сил пришлось вложить, порой забывая про сон, чтобы воплотить в жизнь этот огромный проект.

Ити үлүгэрдээх чыпчаал, кэскиллээх былааны ситиһэргэ, олоххо киллэрэргэ киэҥ хабааннаах сайдыы, тургутуу үлэтэ барбытын, утуйар уутун умнан туран сүүрбүтүн-көппүтүн, ардыгар үөрэр-хомойор түгэннэрин бэйэтэ эрэ билэн эрдэҕэ.


Институт благополучно работает по сей день.

Үнүстүүт күн бүгүн ситиһиилээхтик үлэлии турар.


За 20 лет с момента открытия института были подготовлены тысячи высококвалифицированных специалистов, которые плодотворно работают в разных уголках нашей необъятной Родины на благо здоровья народа в различных сферах, включая учебно-воспитательную работу.

Бу үөрэх кыһата аһыллыаҕыттан, 20 сыл устата, тыһыынчанан ааҕыллар анал үрдүк үөрэхтээх исписэлиистэр бэлэмнэнэн, киэҥ нэлэмэн Сахабыт сирин араас муннуктарыгар норуот доруобуйатын туһугар, үөрэтиигэ-иитиигэ, араас салайар үлэлэргэ таһаарыылаахтык үлэлии сылдьаллар.


Институт готовит высококлассных спортсменов, прославляющих честь республики и страны на весь мир.

Үрдүк кылаастаах ыспарсымыаннар иитиллэн, өрөспүүбүлүкэ, Арассыыйа чиэһин аан дойдуга аатырдаллар-сураҕырдаллар.


Имя первого ректора Михаила Дмитриевича Гуляева, организовавшего институт физкультуры в селе, будет увековечено.

Тыа сиригэр физкултуура үнүстүүтүн ситиһиилээхтик тэрийбит бастакы ректор Михаил Дмитриевич Гуляев аата үйэлэргэ ахтыллыаҕа.


В 2003 году Михаила Дмитриевича, нашедшего свое призвание в сфере спорта, назначают председателем комитета по физической культуре и спорту Республики Саха (Якутия).

Успуорт эйгэтигэр бэйэтин хайысхатын булбут, успуорт эйгэтигэр аата-суола биллибит Михаил Дмитриевиһы 2003 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин физкултуураҕа уонна успуорка кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн аныыллар.


С этого момента начинается долгая плодотворная работа Михаила Дмитриевича, направленная на развитие спорта в республике.

Дьэ, ол кэмтэн саҕаланар биһиги Михаил Дмитриевичпыт өрөспүүбүлүкэҕэ успуорт сайдыытыгар туһулаабыт уһун сыллаах өрөгөйдөөх, таһаарыылаах үлэтэ.


Также приведу здесь цитату из статьи А. Е. Алексеева «Выдающийся руководитель спорта»: «В сфере спорта в общей сложности я проработал четверть века.

Ону эмиэ бу ахтыыбар А.Е Алексеев “Успуорт уһулуччулаах салайааччыта “диэн ыстатыйатыттан киллэрэбин: “Мин успуорт эйгэтигэр холбоон-илбээн, үйэ чиэппэрэ үлэлээтим.


За это время получил суровый опыт сложной, кропотливой работы.

Ол тухары сыралаах үлэ аһыытын-ньулуунун билэн аастаҕым.


С момента начала физкультурного движения в республике руководителями спортивного направления, пожалуй, были более 20 человек.

Өрөспүүбүлүкэҕэ успуорду салайааччынан физкултуурунай хамсааһын саҕаланыаҕыттан, арааһа, сүүрбэттэн тахса киһи үлэлээн аастаҕа.


Работали сообща, насколько у нас хватало знаний, сил и ресурсов, и эта наша работа будет развиваться дальше.

Ким туох кыахпытынан, төһө билиилээхпитинэн, күүспүт-уохпут, өйбүт-санаабыт тиийэринэн, бары күүспүтүн түмэн үлэлээн, бигэ акылааты ууран, ол сүнньүнэн үлэ өссө силигилии сайдыа турдаҕа.


Однако Михаил Дмитриевич блестяще и убедительно показал себя в качестве выдающегося руководителя.

Ол гынан баран, Михаил Дмитриевич бэйэтин уһулуччулаах салайааччы быһыытынан чаҕылхайдык уонна итэҕитиилээхтик көрдөрдө.


Хочу прямо сказать, что не было настолько эффективного руководителя, который достиг бы столь высоких рубежей, как он.

Маннык таһаарыылаахтык үлэлээбит, кини курдук ситиһиилэммит, үрдүк кирбиилэри ылбыт салайааччы суох этэ диэн быһаччы этиэхпин баҕарабын.


Мы гордимся им за то, что он вывел Якутию на всероссийский и мировой уровень».

Биһиги кининэн киэн туттабыт – Сахатын сирин бүтүн Арассыыйаҕа, аан дойдуга таһаарда».


Какую отличную оценку дал высокий руководитель и аксакал спорта!

Хайдах курдук үчүгэй сыанабылы биэрбитий, биир успуорт улахан салайааччыта, аксакала?!


Если вспомнить об основных проектах Михаила Дмитриевича, то он внедрил комплексную систему спортивного воспитания, начиная с детского сада и заканчивая университетом; обеспечил участие наших лучших спортсменов в различных видах спорта на первенствах России, Европы, мира, где они показали высокие результаты; люди с ограниченными возможностями здоровья стали заниматься спортом, завоевали золотые, серебряные медали на Сурдоолимпийских, Параолимпийских играх. Под его руководством развитие получили якутские национальные виды спорта, соревнования по которым стали проводиться как внутри страны, так и за рубежом. Ежегодно Госкомспорт проводит масштабную работу, охватывающую всю республику, на высоком уровне начали проводиться международные спортивные игры «Дети Азии», международные турниры, всероссийские соревнования. В районах, где проводятся крупные республиканские соревнования, построены хорошие стадионы, спортивные залы, различные объекты, в столице республики построены крупные современные объекты для занятий спортом.

Михаил Дмитриевич ыыппыт үлэлэрин сүрүн оҥкулларыттан аҕыннахха, ситимнээх үөрэҕи уһуйаантан саҕалаан, үрдүк үөрэххэ диэри олохтоото, бастыҥ ыспарсымыаннарбыт Арассыыйа, Европа, Аан дойду күрэхтэһиилэригэр араас көрүннэргэ кыттыыларын хааччыйан, үрдүк ситиһиилэри көрдөрдүлэр, доруобуйаларынан хааччахтаах дьоммут успуордунан дьарыктаналларыгар анаан, сөптөөх хайысханы тутуһан, сурдоолимпиадаҕа, параолимпийскай оонньууларга кыһыл көмүс, үрүҥ көмүс мэтээллэргэ тигистилэр, саха национальнай көрүҥнэрин сайыннаран, Арассыыйа, тас дойду таһымнарыгар тиийэ күрэхтэһиилэр ыытыллар буоллулар, улуустар ахсын госком успуорт күннэрин бүтүн өрөспүүбүлүкэни хабан киэҥ далааһыннаах үлэни ыытар, “Азия оҕолоро” норуоттар икки ардыларынааҕы күрэхтэһии, норуоттар икки ардыларынааҕы турнирдар, Арассыыйа күрэхтэһиилэрэ үрдүк таһымҥа ыытыллар буоллулар, өрөспүүбүлүкэтээҕи улахан күрэхтэһии ыытыллар улуустарыгар үчүгэй стадионнар, успуорт саалалара, онтон да араас эбийиэктэр тутулуннулар, өрөспүүбүлүкэбит киинигэр успуордунан дьарыктанарга сөптөөх аныгы баараҕай тутуулар, онтон да атын киэҥ хабааннаах үлэлэр ыытылыннылар.


Такое перспективное развитие деятельности в полной мере говорит о том, что руководитель обладает исключительными способностями к организационно-управленческой работе, остается верен своему слову и доводит цели до конца.

Маннык кэскиллээхтик саҕаламмыт үлэ-хамнас салгыы сайдыыта салайааччы тэрийэр-салайар үлэҕэ уһулуччу дьоҕурдааҕын, ылыннарыылаах тыллааҕын, ылсыбытын тиһэҕэр тиэрдэр дьулуурдаах үлэһит буоларын толору туоһулуур.


Несомненно, немаловажную роль в этих успехах сыграли личные качества Михаила Дмитриевича.

Бу үлэлэр ситиһиллэллэригэр Михаил Дмитриевич киһи быһыытынан хаачыстыбата сүрүн оруолу ылара саарбахтаммат.


Так, с детских лет он был очень требователен к себе и другим, честен, прямолинеен, исполнителен, добивался поставленных целей.

Ол курдук кини оҕо сааһыттан бэйэтигэр сүрдээх ирдэбиллээх, көнө сүрүннээх, чиэһинэй, судургу майгылаах буолара, эппитин толороро, туруоруммут сыалын ситиһэрэ, үрдүк ирдэбиллээҕэ.


Эти качества позволили ему стать профессиональным руководителем высокого уровня.

Ити хаачыстыбалара үрдүк таһымнаах профессиональнай салайааччы буоларыгар төһүү буоллаҕа.


Он один из тех руководителей, которые сами ведут здоровый образ жизни и подают людям пример.

Кини чөл олоҕу тутуһар, онно дьону-сэргэни көҕүлүүр салайааччылартан биирдэрэ.


Своим веселым, дружелюбным, по-якутски гостеприимным характером и живыми рассказами он располагает к себе людей. Когда Михаил Дмитриевич приезжает в разные уголки России и республики, его с радостью встречают верные друзья.

Үөрүнньэҥ, сахалыы сайаҕас, ыалдьытымсах майгытынан, сэргэх кэпсээнинэн дьону бэйэтигэр тардар. Михаил Дмитриевич Арассыыйа, өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыгар тиийдэҕинэ, кинини онно эрэллээх доҕотторо үөрэ-көтө көрсөллөр.


Мне бы хотелось отметить одно особое качество Михаила Дмитриевича, как моего близкого знакомого и друга, — какую бы он должность ни занимал, он остается преданным людям, с которыми знаком с юности, и не обрывает с ними связи.

Мин Михаил Дмитриевиһы чугастык билэр, доҕор быһыытынан биир хаачыстыбатын ордук чорботон, биһирээн бэлиэтиибин – кини ханнык да дуоһунаска таҕыстаҕына, эдэр эрдэҕиттэн алтыспыт дьонугар бэриниилээх, кинилэртэн тэйбэккэ, куруук кэлэ –бара билсэн, сылдьан ааһар.


Заслужив наше полное доверие, сейчас Михаил Дмитриевич занимает пост депутата Ил Тумэн и является председателем комитета по делам молодежи, физической культуре и спорту.

Билигин Михаил Дмитриевич биһиги үрдүк итэҕэлбитин ылан, Ил Түмэн дьокутаатынан талыллан, ыччат дьыалаларыгар, физкултуура уонна успуорт сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн таһаарыылаахтык үлэлии олорор.


Кроме того, он активно занимается общественными делами.

Маны таһынан үгүс уопсастыбаннай үлэлээх.


Если перечислять некоторые из них, то он является членом коллегии Министерства спорта РФ, членом Национального олимпийского комитета РФ, президентом Федерации мас-рестлинга РФ, президентом Олимпийского совета Республики Саха (Якутия).

Ону сороҕун аҕыннахха, РФ успуорка министиэристибэтин кэллиэгийэтин чилиэнэ, РФ национальнай олимпийскай кэмитиэтин чилиэнэ, РФ мас-рестлинг федерациятын бэрэсидьиэнэ, Саха өрөспүүбүлүкэтин олимпийскай сэбиэтин бэрэсидьиэнэ.


Также не стоит забывать, что он доктор педагогических наук, профессор.

Ону тэҥэ педагогическай наука доктора, профессор буоларын эмиэ умнумуоҕуҥ.


Лучшей оценкой его работы являются звания Заслуженного работника физической культуры России и Республики Саха, Почетного работника общего образования РФ, кавалера Ордена Дружбы народов РФ; награда «За заслуги в развитии спорта в РФ», медаль имени А. С. Макаренко, знак «Учитель года».

Дьэ, бу өр сыллаах, сыралаах үлэтэ тугунан сыаналанна диир буоллахха, Арассыыйа уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култуураҕа үтүөлээх үлэһитэ, РФ уопсай үөрэхтээһинин Бочуоттаах үлэһитэ, “РФ Норуоттар доҕордоһуулара” уордьан кавалера, “РФ уонна СӨ успуорка сайдыытыгар үтүөлэрин иһин”, А.С.Макаренко аатынан мэтээл, “Учууталлар учууталлара” бэлиэ хаһаайына.


Также он — почетный житель Чурапчинского, Вилюйского, Верхневилюйского, Амгинского улусов, Мугудайского, Хоринского (Верхневилюйский улус), Нижне-Бестяхского наслегов.

Чурапчы, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Амма улуустарын, Мугудай, Хоро(Үөһээ Бүлүү), Аллараа Бэстээх нэһилиэктэрин Бочуоттаах олохтооҕо.


Главной опорой и помощницей Михаила Дмитриевича в активной и плодотворной работе является его жена Анна Николаевна Гуляева.

Михаил Дмитриевич таһаарыылаах, күүстээх үлэтин сүрүн өйөөччүтэ, эрэллээх көмөлөһөөччүтэ – кэргэнэ Анна Николаевна Гуляева буолар.


Она кандидат педагогических наук, Заслуженный учитель Республики Саха (Якутия), Отличник народного просвещения РФ, работает заместителем директора по научной работе в республиканской школе-интернате имени Д. П. Коркина.

Кини педагогическай наука хандьыдаата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх учуутала, РФ норуот үөрэхтээһинин туйгуна, Д.П.Коркин аатынан өрөспүүбүлүкэтээҕи ыспартыыбынай интэринээт-оскуолаҕа научнай үлэҕэ дириэктэри солбуйааччынан үлэлиир.


В этой дружной семье трое детей.

Иллээх дьиэ кэргэн 3 оҕолоохтор.


Все они работают и имеют высшее образование.

Оҕолор бары – анал үрдүк үөрэхтээх үлэһиттэр.


Семья растет, и теперь они радуются внукам.

Ыал буолан, оҕолонон-урууланан, билигин сиэннэр эбэлэрин-эһэлэрин сүрэҕин манньыталлар.


В свободное время Михаил Дмитриевич любит бывать на природе, гулять, охотиться, собирать грибы и ягоды.

Михаил Дмитриевич иллэҥ кэмигэр айылҕаҕа сылдьарын, хаамарын, бултуурун, сир астыырын сөбүлүүр.


Главный девиз его жизни — «твердо идти вперед» — точно выражает его отношение к жизни и работе.

“Харса суох айан –хардалаах” диэн олоҕун сүрүн сыала кини олоххо,үлэҕэ сыһыанын дьэҥкэтик этэр.


Уважаемый Михаил Дмитриевич!

Ытыктабыллаах Михаил Дмитриевич!


Поздравляя вас с юбилеем, хочу пожелать вам крепкого здоровья и благополучия вашей семье.

Үбүлүөйдээх сааскынан эҕэрдэлээн туран, чэгиэн доруобуйаны, дьиэ кэргэҥҥэр туруктаах олоҕу баҕарабын.


Пусть ваш труд на благо родины и народа будет плодотворным!

Дойдуҥ, дьонуҥ туһугар үлэҥ-хамнаһыҥ таһаарыылаах буоллун!


В Амге началась вакцинация от вируса COVID-19

Аммаҕа COVID-19 инфекцияттан быһыыны ылыы саҕаланна


«В улус поступило 100 доз.

“Улууска билиҥҥитэ 100 доза кэллэ.


Первые дозы получат врачи, работающие с вирусом, больные и контактировавшие лица, а также работники сферы образования и социальные работники.

Бу кэлбит дозалартан бастакынан дьаҥы утары үлэлэһэ сылдьар эмчиттэр, ыарыһахтары кытта алтыһааччылар, ону сэргэ үөрэх эйгэтин уонна социальнай үлэһиттэр ылыахтара.


Вакцину не получат те, у кого анализ ПЦР не выявил наличия COVID-19, лица с обострением хронических заболеваний, больные другими инфекционными заболеваниями, а также кормящие и беременные женщины.

Вакцинаны COVID-19 ыарыынан ыалдьыбыттара ПЦР анализ түмүгүнэн биллибит дьон, хроническай ыарыылара бэргии сылдьар кэмигэр, атын инфекционнай ыарыынан ыалдьа сылдьааччылар уонна оҕолорун эмтэрэ сылдьар, ыарахан дьахталлар ылбаттар.


Кроме того, вакцинация не разрешается лицам, не достигшим 18-летнего возраста.

Маны тэҥэ вакцина 18 саастарын туола илик оҕолорго көҥүллэммэт.


В целом эта вакцина не представляет опасности для здоровья человека.

Уопсайынан эттэххэ, бу вакцина киһи доруобуйатыгар куттала суох.


Наоборот, она является единственным способом защиты от COVID-19.

Төттөрүтүн киһи COVID-19 ыарыыттан көмүскүүр соҕотох ньыма буолар.


Поэтому я советую людям не бояться и вакцинироваться, чтобы защитить себя.

Онон дьон куттаммакка, бэйэлэрин харыстыыр сыалтан вакцинаны ылалларыгар сүбэлиэм этэ.


Вакцина изготовлена в нашей стране и прошла множество испытаний.

Вакцина бэйэбит дойдубутугар оҥоһуллубут, элбэх тургутан көрүүнү ааспыт вакцина буолар.


Вакцинация проводится безболезненно.

Ыарыыта суох.


Поэтому я призываю жителей Амги вакцинироваться от COVID-19, чтобы мы смогли благополучно пережить эту эпидемию», — говорит Айаллана Николаевна, которая одной из первых получила дозу.

Онон Амма дьонун бу ыарыыны этэҥҥэ аһарарбыт туһугар COVID-19 утары быһыыны ылыҥ диэн ыҥырабын, – диэн этэр быһыыны биир бастакынан ылбыт Айаллаана Николаевна.


Врачи сообщают, что вакцинация проводится в два этапа.

Эмчиттэр быһаарбыттарынан, вакцина икки этаптаах.


Спустя 21 день после первой дозы назначается вторая.

Ол курдук аан бастакы быһыы кэнниттэн, 21 хонон баран иккистээн бэриллэр.


После первой дозы может немного ухудшиться самочувствие.

Бастакы быһыы кэнниттэн киһи туругар кыра уларыйыылар баар буолуохтарын сөп.


Однако врачи заверяют, что эти симптомы проходят через 1–2 дня.

Ол гынан баран симптомнар 1-2 күнүнэн ааһаллар диэн быраастар бигэргэтэллэр.


«Считаю, что вакцинироваться нужно.

“Мин быһыыны ылар наадалаах дии саныыбын.


У меня есть дети. Кроме того, мне приходится часто контактировать с людьми, поскольку я работаю в отделе опеки.

Бэйэм оҕолордоох, ону тэҥэ эпиэкэ отделыгар үлэлиирим быһыытынан элбэх дьону кытта көрсөбүн.


Поэтому, чтобы защитить их и себя, я получила вакцину одной из первых», — поделилась мыслями руководитель отдела опеки Амгинского улуса Саргылана Хван.

Онон бэйэни харыстанар, кинилэри да харыстыыр сыалтан биир бастакынан ыллым”, – диэн Амма улууһун эпиэкэ салаатын салайааччыта Саргылана Хван санаатын үллэһиннэ.


«В прошлом году эпидемия вируса COVID-19 охватила нашу страну, и многие заболели с осложнениями.

“Ааспыт сылбыт COVID-19 ыарыы дойдубутугар бүрүүкээн, элбэх киһи ыалдьан үгүс ыарахаттары үөскэттэ.


Сама по себе эпидемия не закончится.

Ыарыы инникитин да сүтэн хаалбат туруктаах.


Поэтому от этой коварной болезни нас может спасти только вакцинация.

Онон бу кутталлаах ыарыыттан биһигини быыһыыр вакцина эрэ буолар.


Так как у меня есть дети и пожилые родители, я решила защититься с помощью вакцины.

Бэйэм оҕолордоох, саастаах төрөппүттэрдээх буолан, вакцинаны ылан бэйэбин көмүскэнним.


Это не страшно и не опасно. Это так же, как мы раньше прививались грипполом», — делится своими мыслями Нюргуяна Давыдова, юрист администрации улуса, также привившаяся вакциной в числе первых.

Туох да куттала суох, урут ылар грипполбут курдук”, – эмиэ биир бастакынан быһыыны ылбыт улуус дьаһалтатын юриһа Ньургуйаана Давыдова санаатын этэр.


Источник: газета «Жизнь Амги».

Ааптар: “Амма олоҕо” хаһыат.


ВСТРЕЧАЯ НОВЫЙ ГОД

САҤА ДЬЫЛЫ КӨРСӨ


Местные жители приняли активное участие в семейном конкурсе по украшению двора «Новогодняя сказка».

Ол курдук «Саҥа дьыллааҕы остуоруйа» диэн ааттаах дьиэ кэргэнинэн тиэргэни киэргэтиигэ күрэххэ олус көхтөөхтүк туруннулар.


По итогу конкурса первое место заняла семья Людмилы и Василия Седалищевых, двор которых был искусно украшен в новогоднем стиле.

Түмүккэ тиэргэни уустаан-толкуйдаан киэргэппит, Саҥа дьыл үөрүүтүн сиэтэн аҕалбыт Людмила, Василий Седалищевтар дьиэ кэргэн бастаатылар, 8000 солк.


Они получили премию 8000 рублей.

бириэмийэ туттулар.


Второй приз (6000 рублей) получили Евгения и Александр Николаевы, третий (4000 рублей) — Мария и Борис Нучекановы.

Иккискэ ‒ Евгения, Александр Николаевтар (6000 солк.), үһүскэ Мария, Борис Нучекановтар (4000 солк.) таҕыстылар.


В семейном конкурсе номеров (песни, танцы, стихи и прочее) «Волшебный Новый год» первое место заняли Туяра и Максим Герасимовы, второе — Айталина и Гаврил Соркомовы, а приз за третье место получила Вера Ларева с дочерьми и внучкой.

«Дикти аптаах Саҥа дьыл» дьиэ кэргэн эҕэрдэ нүөмэригэр күөн күрэскэ (ырыа, үҥкүү, хоһоон, о. д. а.) Туйаара, Максим Герасимовтар ‒ бастакы, Айталина, Гаврил Соркомовтар ‒ иккис, Вера Ларева кыргыттарын, сиэнин кытта үһүскэ тахсан сыаналаах бириистэри туттулар.


В конкурсе для дам по изготовлению нагрудных украшений «Снежный рисунок» первое место заняла Айталина Соркомова, второе — Галина Торговкина, третье — Индилена Гуляева.

Оттон кэрэ аҥардарга түөстэ иилинэр киэргэли оҥоруу «Кыраһа ойуута» күрэххэ Айталина Соркомова инники түстэ, иккис ‒ Галина Торговкина, үһүс ‒ Индилена Гуляева ааттаннылар.


Победителям вручили ценные награды.

Кыайыылаахтар сыаналаах бириистэри ыллылар.


Все участники получили специальные и поощрительные призы.

Кыттааччыларга анал ааттар, биһирэбил бириистэр ананнылар.


Для детей школьного и детсадовского возраста прошел конкурс «Сладкий подарок Деду Морозу».

Оскуола, дьыссаат оҕолоругар анаан «Тымныы оҕонньорго минньигэс бэлэх» куоталаһыы буолан ааста.


Победителями стали Агния Стручкова и Джулур Седалищев, а среди школьников — Юлия Стручкова.

Манна кыайыылаахтарынан Агния Стручкова, Дьулуур Седалищев, оскуола оҕолоругар Юлия Стручкова таҕыстылар.


Второе место заняли Дариана Егорова, Анюта Гуляева и Альбина Кириллина, третье — Алиса Корякина, Ксения Старкова и Валерия Стручкова.

Дариана Егорова, Анюта Гуляева, Альбина Кириллина ‒ иккис, Алиса Корякина, Ксения Старкова, Валерия Стручкова үһүс буоллулар.


Все дети встретили Деда Мороза замечательными вкусными угощениями.

Оҕолор бары бэртээхэй минньигэс астарынан Тымныы Оҕонньору көрүстүлэр.


Был накрыт богатый стол — каких только яств там не было!

Манна туох суоҕуй, минньигэс ас арааһа тэлгэннэ.


Все участники получили заслуженные призы.

Кыттааччылар бары биһирэбил бириистэри туттулар.


Конкурс оценивали члены жюри — известные люди из разных уголков Якутии.

Күрэхтэри араас сирдэртэн киэҥ билиилээх жюрилар сыаналаатылар.


Важным событием стал конкурс аранжировщиков, проведенный в честь 55-летия со дня рождения талантливого певца и музыканта Анатолия Старкова.

Биир дьоһун миэстэни талааннаах ырыаһыт, мелодист Анатолий Старков төрөөбүтэ 55 сылыгар аналлаах куйаар ситиминэн ыытыллыбыт аранжировщиктар күрэхтэрэ ылла.


Песни Анатолия живут в сердцах жителей республики, интерес к его творчеству растет с каждым годом.

Анатолий ырыалара өрөспүүбүлүкэ дьонун сүрэхтэригэр хаһан да сүппэттии сөҥнүлэр, кини айар үлэтигэр интэриэс сыл ахсын улаатар.


Люди помнят эти песни, написанные им на собственные стихи.

Бэйэтин тылларыгар суруйбут ырыалара сүрэхтэн сүппэттэр.


Активное участие в конкурсе приняли любители песен и творческие люди из разных улусов.

Бу күрэххэ ырыаны таптыыр, айар дьон араас оройуоннартан көхтөөхтүк кытыннылар.


Первое место занял Степан Слепцов из с. Юттяги Верхнеянского улуса со своей песней «Буоллун» («Пусть будет»).

Үөһээ Дьааҥы Үүттээҕиттэн Степан Слепцов «Буоллун» диэн ырыатынан бастакы миэстэҕэ таҕыста.


Участники получили поощрительные письма и сертификаты.

Кыттыбыттарга Добун суруктар, сертификаттар туттарылыннылар.


Вот такие интересные конкурсы по выявлению талантов и способностей прошли в наслеге.

Ити курдук нэһилиэккэ дьоҕуру, талааны көрөр күрэхтэр олус интэриэһинэйдик бардылар.


Участники выражают благодарность Анастасии Петровне за организацию конкурсов и предоставление призов.

Кыттааччылар тэрийээччи, бириистэри туруорбут Анастасия Петровнаҕа махталларын этэллэр.


Подобные мероприятия прошли во всех наслегах района.

Ити курдук тэрээһиннэр оройуон бары нэһилиэктэригэр буолан аастылар.


Мы с радостью встретили новый, 2021 год.

Саҥа үүммүт 2021 Оҕус сылын истиҥник үөрэ көрүстүбүт.


Новые законы и изменения в 2021 году

2021 сылга киирэр саҥа сокуоннар, уларыйыылар


НАЧНЕТСЯ ВАКЦИНАЦИЯ ПРОТИВ COVID-19

COVID-19 УТАРЫ БЫҺЫЫНЫ БИЭРИЭХТЭРЭ


С этого года основная масса жителей России сможет пройти добровольную вакцинацию против коронавирусной инфекции.

Быйылгыттан Арассыыйа үгүс олохтоохторугар хамсык дьаҥын утары быһыыны баҕалаах дьоҥҥо биэрии саҕаланыаҕа.


На данный момент вакцину «Спутник V» в первую очередь получили медработники.

Билиҥҥитэ, бастакы уочарат, мэдиссиинэ үлэһиттэрэ «Спутник V» вакцинаны ыллылар.


Было доказано, что вакцина «Спутник V» более эффективна, чем другие препараты.

«Спутник V» вакцина атын препараттардааҕар ордук көдьүүстээҕэ дакаастаммыта.


Со следующего года будут вакцинировать всех желающих.

Кэлэр сылтан быһыыны баҕалаах дьоҥҥо биэриэхтэрэ.


Вакцинация не является обязательной.

Эбэһээт ылыахтааххын диэн буолбатах.


Нет такого закона или распоряжения.

Оннук дьаһал да, сокуон да суох.


ВЫРАСТУТ КОММУНАЛЬНЫЕ ПЛАТЕЖИ

ХОМУНААЛЫНАЙ ТӨЛӨБҮРДЭР ҮРДҮӨХТЭРЭ


По сообщениям экспертов, в 2021 году коммунальные платежи в среднем вырастут на 4 %.

Эспиэрдэр этэллэринэн, 2021 сылга хомунаалынай төлөбүрдэр ортотунан 4% үрдүөхтэрэ.


Для покрытия убытков за 2020 год поставщики услуг намерены увеличить их стоимость еще на 5–6 %.

Өҥөнү оҥорооччулар 2020 сыллааҕы ночоотторун сабар сыалтан, өссө 5-6 бырыһыанынан улаатыннарар санаалаахтар.


Однако по закону повышение тарифов не должно превышать уровень инфляции.

Ол гынан баран, сокуон быһыытынан тарыып үрдээһинэ инфляция таһымын куоһарыа суохтаах.


КОЛИЧЕСТВО ЧИНОВНИКОВ БУДЕТ СОКРАЩАТЬСЯ С нового года в России ожидается сокращение числа чиновников.

ЧУНУОБУННЬУКТАР АХСААННАРА АҔЫЙЫАҔА Саҥа сылтан Арассыыйаҕа чунуобунньук ахсаана аҕыйыыра күүтүллэр.


Согласно постановлению Правительства РФ, количество работников в центральных аппаратах федеральных министерств и ведомств должно снизиться на 5 %, а в территориальных органах — на 10 %.

РФ бырабыыталыстыбатын уурааҕынан, федеральнай министиэристибэлэр уонна биэдэмистибэлэр киин аппарааттарыгар үлэһит ахсаана 5%, оттон территориальнай уорганнарга 10% намтыахтаах.


Кроме того, сократится число заместителей руководителей федеральных органов исполнительной власти, которые теперь должны будут руководить двумя департаментами или управлениями.

Маны таһынан, ситэриилээх былаас федеральнай уорганнарын салайааччыларын солбуйааччылара кыччаабыта, иккилии департамены биитэр управлениены салайар буолуохтара.


ЛЮДИ С БОЛЬШИМИ КОШЕЛЬКАМИ БУДУТ ПЛАТИТЬ БОЛЬШЕ

ХАЛЫҤ ХАРЧЫЛААХТАР ЭЛБЭҔИ ТӨЛҮӨХТЭРЭ


Ожидается повышение НДФЛ с 13 % до 15 %.

НДФЛ нолуога 13-тэн 15%-ҥа диэри үрдүүрэ күүтүллэр.


Повышенный налог будут платить те, чей доход составляет более 5 миллионов рублей в год.

Үрдэтиллибит нолуогу сылга 5 мөлүйүөн солкуобайтан элбэх хамнастаах дьон төлүөҕэ.


В законе, принятом этой осенью, есть ряд исключений, например, при продаже имущества ставка остается на прежнем уровне, то есть 13 %.

Бу күһүн ылыныллыбыт сокуоҥҥа киирбит кэккэ уларытыылары көрдөххө, холобур, бас билэр баайы-дуолу атыылаатахха, ставка уруккутунан, ол эбэтэр 13% хаалар.


ПОВЫШЕНИЕ ПЕНСИИ

БИЭНСИЙЭ ҮРДҮӨҔЭ


С 1 января страховая часть пенсии для неработающих пенсионеров вырастет на 6,3 %.

Тохсунньу 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэргэ биэнсийэлэрин страховой чааһа 6,3% улаатыаҕа.


В среднем выплата составит 17 444 рубля.

Төлөбүр ортотунан 17 444 солкуобайга тэҥнэһиэҕэ.


Заместитель председателя комитета Совета Федерации по социальной политике Елена Бибикова заявила: «Это в полтора раза выше темпа инфляции.

Федерация Сэбиэтин социальнай бэлиитикэҕэ кэмитиэтин солбуйааччы Елена Бибикова: «Бу инфляция хаамыытыттан балтараа төгүл улахан.


Согласно прогнозам, инфляция в этом году составит 3,7–4 %.

Сабаҕалааһын быһыынан бу сылга инфляция 3,7-4 % буолуохтаах.


Таким образом, пенсия вырастет в среднем на 1 тысячу рублей», — в сообщении агентству «Лента.ру».

Онон биэнсийэ ортотунан 1 тыһыынчанан үрдүөҕэ», — диэн Лента.ру ааҕыныстыбаҕа иһитиннэрбит.


ПРАВИЛА ДИСТАНЦИОННОЙ РАБОТЫ БУДУТ ЗАКРЕПЛЕНЫ В ЗАКОНЕ

ТЭЙИЧЧИТТЭН ОЛОРОН ҮЛЭ БЫРААБЫЛАТА СОКУОНУНАН БИГЭРГЭННЭ


Прошлым летом в Госдуму внесли законопроект о работе удаленно и из дома.

Ааспыт сайын Госдуумаҕа тэйиччиттэн уонна дьиэттэн олорон үлэ туһунан сокуон барылын оҥорон киллэрбиттэрэ.


Госдума приняла данный законопроект в первом и втором чтении.

Ону Госдуума бастакы-иккис ааҕыыга ылыммыта.


Таким образом, закон вступает в силу с 1 января 2021 года.

Онон сокуон 2021 сыл тохсунньу 1 күнүттэн үлэҕэ киирэр.


В документе появились понятия дистанционной (удаленной) работы, временной дистанционной (удаленной) работы и совмещенной дистанционной (удаленной) работы.

Докумуоҥҥа дистанционнай (тэйиччиттэн) үлэ, быстах кэмҥэ дистанционнай (тэйиччиттэн) үлэ уонна холбоһуктаах дистанционнай (тэйиччиттэн) үлэ диэн өйдөбүллэр баар буоллулар.


В случае болезни сотрудник, работающий в удаленном режиме, должен направить руководству номер электронного больничного листа.

Тэйиччиттэн олорон үлэлиир киһи ыалдьар түгэнигэр салалтатыгар электроннай больничнайын нүөмэрин ыытыахтаах.


ВЫБОРЫ ДЕПУТАТОВ ГОСДУМЫ

ГОСДУУМАҔА ДЬОКУТААТТАРЫ ТАЛЫАХПЫТ


В сентябре этого года в политической жизни России должно произойти одно важное событие.

Быйыл балаҕан ыйыгар Арассыыйа бэлитиичэскэй олоҕор биир улахан хамсааһын тахсаары турар.


19 сентября 2021 года пройдут выборы депутатов Государственной Думы VIII созыва.

Ол курдук, 2021 сылга балаҕан ыйын 19 күнүгэр Судаарыстыбаннай Дуума VIII ыҥырыытын дьокутааттарын талыахпыт.


Последние выборы проводились четыре года назад.

Бүтэһик быыбар түөрт сыллааҕыта ыытыллыбыта.


На тех выборах в Госдуму 54,2 % голосов получили представители партии «Единая Россия», 13,14 % — «ЛДПР», 13,34 % — коммунисты.

Онно Госдуума дьокутааттарын 54,2% “Биир ньыгыл Арассыыйа», 13,14-рын РЛДП, 13,34 хомуньуустар баартыйаларын бэрэстэбиитэллэрэ ылбыттара.


МАТЕРИНСКИЙ КАПИТАЛ

ИЙЭ ХАПЫТААЛА


В 2021 году материнский капитал будет индексирован на 3,7 %.

2021 сылга Ийэ хапытаала 3,7% индексацияланыаҕа.


Выплата на первого ребенка составит 483 882 рубля, а материнский капитал на второго и последующих — 639 432 рубля.

Бастакы оҕоҕо төлөбүр 483 882 солкуобай, онтон иккис уонна онтон кэлэр оҕоҕо төлөнөр Ийэ хапытаала 639 432 солкуобай буолуоҕа.


Если семья получила материнский капитал на первого ребенка, то на второго она получит дополнительно 155 550 рублей.

Өскөтүн ыал бастакы оҕотугар Ийэ хапытаалын ылбыт буоллаҕына, иккис оҕотугар 155 550 солкуобайы эбии төлөбүр быһыытынан ылыаҕа.


По прогнозам, в следующем году материнским капиталом воспользуется 1,2 миллиона семей.

Сабаҕалааһын быһыытынан, кэлэр сылга Ийэ хапытаалынан 1,2 мөлүйүөн ыал туһаныаҕа.


ОФОРМЛЕНИЕ СУБСИДИЙ ЖКХ

ОДЬКХ СУБСИДИЯТЫН ОҤОРТОРУУ


Упростится сбор документов на получение субсидий на оплату жилья и коммунальных услуг.

Дьиэ-уот, хомунаалынай төлөбүрдэргэ субсидиянан туһаныыга докумуону хомуйуу быдан чэпчиэҕэ.


Со следующего года не будут требоваться справки о задолженности.

Онон эһиилгиттэн иэс-күүс туһунан ыспыраапканы ирдээбэт буолуохтара.


Соответствующее постановление Правительство РФ выпустило этим летом.

Туһаан наах уурааҕы бу сайын РФ Бырабыыталыстыба- та таһаарбыта.


Информацию о задолженностях по платежам за услуги соответствующие органы будут получать из единой информационной системы ЖКХ.

Өҥөнөн туһаныыга төлөбүрдэргэ иэс туһунан иһитиннэриини ОДьКХ биир кэлим информационнай ситимиттэн туһааннаах уорганнар бэйэлэрэ ылар буолуохтара.


БУМАЖНАЯ ТРУДОВАЯ КНИЖКА ИСЧЕЗНЕТ

КУМААҔЫ ҮЛЭ КИНИИСКЭТЭ СУОХ БУОЛУОҔА


Для работников, приступающих к работе с 1 января, будет оформляться электронная трудовая книжка.

Тохсунньу 1 күнүттэн үлэҕэ киирэр үлэһиттэргэ электроннай үлэ киниискэтин оҥоруохтара.


А сотрудники с бумажной книжкой обязаны сообщить руководству о том, какой книжкой они будут пользоваться.

Оттон кумааҕы киниискэлээх үлэһиттэр салалталарыгар ханнык киниискэнэн туһаналларын туһунан булгуччу сэрэтиэхтээхтэр.


Бумажная книжка по-прежнему используется, но всегда можно перейти на электронную.

Кумааҕы киниискэнэн туһаныллар эрээри, хаһан баҕарар электроннайга көһүөххэ сөп.


В республику прибыло 22 тысячи доз вакцины.

Өрөспүүбүлүкэҕэ 22 тыһыынча вакцина кэллэ


С 18 января в республике началась массовая вакцинация против коронавирусной инфекции.

Т о х с у н н ь у 18 күнүттэн ыла өрөспүүбүлүкэҕэ коронавируснай инфекцияны утары быһыыны маассабайдык биэрии саҕаланна.


До этого в Якутск и несколько улусов прибыло 5 тысяч доз вакцины, их главным образом получили медицинские работники.

Бу иннинэ 5 тыһ. устуука кэлэн, Дьокуускайга уонна аҕыйах улууска тарҕатыллан, сүрүннээн миэдиктэргэ бэриллибитэ.


Всего на сегодняшний день вакцину получили 2,7 тысячи человек.

Билиҥҥи туругунан, барыта 2,7 тыһыынча киһи быһыыны ылла.


Более 600 человек получили вторую дозу вакцины.

600- тэн тахса киһи быһыы иккис бэриллиитин толору ылбыттар.


Напомним, вторая доза вакцины вводится через 21 день.

Санатар буоллахха, иккис вакцинаны 21 хонон баран биэрэллэр.


На этой неделе поступило 22 тысячи доз вакцины, завозятся новые.

Бу нэдиэлэҕэ 22 тыһыынча устуука вакцина кэлэн, саҥа тиэйиллэн, таһыллан эрэр.


До конца февраля планируется ввоз 69,5 тысяч доз.

Олунньу бүтүөр диэри өссө 69,5 тыһыынча устуука кэлиэхтээх.


Министерство здравоохранения РС (Я) сообщает пять фактов о вакцине «Спутник V» против вируса COVID-19:

СӨ Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ COVID-19 дьаҥы утары «Спутник V» вакцина туһунан биэс чахчыны иһитиннэрэр:


— Сообщается, что на сегодняшний день во всем мире только четыре вакцины прошли третью фазу испытаний.

- Бүгүҥҥү туругунан аан дойду үрдүнэн түөрт эрэ вакцина үһүс бэрэбиэркэни ааспыттарын туһунан иһитиннэрдилэр.


Среди них Pfizer / «Спутник V»/ Moderna / AstraZeneca.

Ол иһигэр Phizer/ «Спутник V»/ Moderna/ AstraZeneca.


По безопасности и эффективности «Спутник V» превосходит все остальные.

«Спутник V» куттала суох уонна көдьүүстээх буолан, барыларын баһыйар.


— Эффективность защиты вакцины «Спутник V» составляет 91,4 %.

- «Спутник V» вакцина харыстыыр көдьүүһэ 91,4% көрдөрбүт.


— В препарате «Спутник V» используется два разных аденовирусных вектора.

- «Спутник V» препаракка икки араас аденовируснай вектор туһаныллар.


— На закупку вакцины «Спутник V» поступили заявки от 50 стран.

- «Спутник V» вакцинаны атыылаһыыга 50 дойдуттан сайаапка киирбит.


Общее количество доз более 1,2 млрд.

Доза уопсай ахсаана 1,2 млрд тахса.


— «Спутник V» не представляет опасности для организма человека.

- «Спутника V» киһи доруобуйатыгар охсуута суох.


Могут быть лишь побочные эффекты, как после вакцины от гриппа.

Арай гириип утары быһыыны ылбыт кэннэ курдук дьайыылаах буолуон сөп.


Читатели из Амги стали номинантами библиотеки для слепых

Амма ааҕааччылара көрбөттөр бибилэтиэкэлэрин номинаннара буоллулар


Республиканская библиотека для слепых ежегодно проводит конкурс «Лидер чтения».

Көрбөттөр өрөспүүбүлүкэтээҕи бибилэтиэкэлэрэ «Лидер чтения» диэн күрэҕи сылын аайы ыытар.


По итогам прошлого года Амгинская центральная библиотечная сеть была выбрана лучшей по активности участия читателей в конкурсах, проводимых библиотекой.

Ааспыт сыл түмүгүнэн ааҕааччылар бибилэтиэкэ ыытар күрэхтэригэр көхтөрүн көрүү номинациятыгар Амматааҕы кииннэммит библиотечнай ситим бастыҥ буолара быһаарылынна.


То есть по результатам наблюдения, читатели улуса наиболее активно участвуют в конкурсах и мероприятиях, проводимых республиканской библиотекой.

Ол эбэтэр, улуус ааҕааччылара өрөспүүбүлүкэтээҕи бибилэтиэкэ ыытар күрэхтэригэр, тэрээһиннэригэр саамай көхтөөхтүк кытталлар диэн кэтээн көрүү бигэргэттэ.


Считаю, что обязательно нужно назвать тех, кто внес свой вклад в этот успех нашего улуса.

– Улууспутугар биир дьоһуннаах ситиһиини аҕаларга олук уурбут дьону ааттыыр хайаан да наада дии саныыбын.


Так, в конкурсе эссе-мемуаров «Есть такое поколение — "Дети войны"», посвященном 75-летию Победы, участвовали 6 детей войны из Амги, Эмиссов и Абаги.

Ол курдук, Улуу Кыайыы 75 сылыгар аналлаах «Есть такое поколение – «Дети войны» ахтыы-эссе көрүүтүгэр Амматтан, Эмистэн, Абаҕаттан 6 сэрии оҕото кыттыбыттара.


Всего было представлено 29 работ из разных уголков республики, победителем стала 91-летняя Аретина Неустроева из Абаги.

Өрөспүүбүлүкэбит араас муннуктарыттан барыта 29 үлэ киирбититтэн Абаҕаттан 91 саастаах Арета Неустроева ахтыыта кыайыылааҕынан тахсыбыта.


В республиканском заочном конкурсе компьютерных и информационных технологий, проходившем в рамках месячника «Белая трость», успешное участие принял Олег Сидоров из Амги.

«Үрүҥ торуоска» ыйынньык иһинэн ыытыллыбыт компьютернай, информационнай технологиялар өрөспүүбүлүкэтээҕи кэтэхтэн күрэхтэригэр Амматтан Олег Сидоров ситиһиилээхтик кыттыбыта.


А Абагинская модельная библиотека, директором которой является Клара Афанасьевна Карманова, является ярким примером успешной работы с людьми с ограниченными возможностями здоровья.

Оттон Клара Афанасьевна Карманова директордаах Абаҕатааҕы модельнай библиотека доруобуйаларынан хааччахтаах дьону кытта үлэҕэ чаҕылхай холобур буолар.


Клара Афанасьевна поделилась опытом работы на республиканском вебинаре с участием библиотекарей Дальнего Востока, с гордостью рассказывает методист центральной библиотеки Таисия Александрова.

Клара Афанасьевна үлэтин уопута Уһук Илин бибилэтиэкэлэр кыттыылаах өрөспүүбүлүкэтээҕи вебинарга тарҕаммыта, – диэн киин библиотека методиһа Таисия Александрова киэн тутта, үөрэ сырдатар.


Еще одно достижение в библиотечной сфере принадлежит Мяндигинской модельной библиотеке им. Василия Харысхала во главе с заведующей Матреной Захаровой.

Библиотечнай үлэ өссө биир ситиһиитин Матрена Захарова сэбиэдиссэйдээх Баһылай Харысхал аатын сүгэр Мээндигитээҕи модельнай бибилэтиэкэ аҕалла.


На республиканском конкурсе профессионального мастерства в рамках 85-летия со дня рождения незрячего поэта И. Н. Егорова-Горного библиотека заняла третье место.

Көрбөт поэт И.Н. Егоров – Горнай төрөөбүтэ 85 сылын чэрчитинэн өрөспүүбүлүкэтээҕи профессиональнай маастарыстыба күрэҕэр үһүс бириистээх миэстэлэннилэр.


На сегодняшних всероссийских «Егоровских чтениях» попробовали себя даже участники из Приморского края, Хакасии, Казахстана.

Бүтүн Арассыыйатааҕы «Егоровскай ааҕыыларга» бэл диэтэр Приморскай кыраайтан, Хакасияттан, Казахстантан кыттааччылар бэйэлэрин холонон көрдүлэр.


Стихи поэта читали Семен Григорьев и Бранзуля Тимофеева из Абыя.

Ааҕыыларга Абаҕаттан Семен Григорьев, Бранзуля Тимофеева поэт хоһооннорун аахпыттара.


Эти два достижения наглядно демонстрируют, что незрячие жители Амгинского улуса занимают активную позицию, участвуют в мероприятиях и любят читать.

Бу икки ситиһии Амма улууһун көрбөт дьоно биир актыыбынай позициялаахтарын, ыытыллар тэрээһиннэртэн туора турбаттарын, ааҕалларын сөбүлүүллэрин арылхайдык көрдөрөр.


Повысились социальные выплаты

Социальнай төлөбүрдэр үрдээтилэр


Например, если для средней зарплаты учитываются все зарплаты руководителей и сотрудников, то в расчет медианного дохода включается только зарплата работников.

Холобур, орто хамнаска салайааччылар уонна үлэһиттэр хамнастарын барытын эбэн, ортотунан ылар буоллахтарына, медианнай дохуокка үлэһиттэр эрэ хамнастарын ааҕаллар.


Это удобно для расчета реального дохода.

Бу кинилэр дьиҥ дохуоттарын билэргэ ордук табыгастаах.


В 2021 году МРОТ вырос до 42 % от медианного и составил 12 792 рубля (в России).

2021 сылга МРОТ медианаттан 42%-нан үрдээн, 12 792 солкуобайга тэҥнэстэ (Арассыыйаҕа).


В Якутии — для бюджетников 30–35 тысяч рублей, для работников других сфер — 18 930 рублей.

Саха сиригэр – бүддьүөт үлэһиттэригэр 30- 35 тыһыынча солкуобай, атын эйгэ үлэһиттэригэр - 18 930 солкуобай.


Таким образом, будут повышены зарплаты почти 30 тысяч бюджетников.

Онон 30 тыһыынча кэриҥэ бүддьүөт үлэһиттэрин хамнастара үрдүөҕэ.


Кроме того, будут увеличены оплата декретного отпуска для женщин с новорожденными детьми и пособия по уходу за ребенком.

Ону тэҥэ, оҕоломмут дьахталлар дэкириэттэрэ, оҕону көрөн олорууга буосуобуйа суумата эмиэ үрдүөҕэ.


Уровень прожиточного минимума увеличился до 44,2 % от медианного дохода и составил 11 653 рубля.

Тиийинэн олоруу алын кээмэйэ медианнай дохуот 44,2%-гар тэҥнэһэн, 11 653 солкуобай буолла.


В среднем по Якутии — 17 877 рублей.

Саха сиригэр - ортотунан 17 877 солкуобай.


Страховая часть пенсии неработающих пенсионеров была проиндексирована и выросла на 6,3 %.

Үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр страховой биэнсийэлэрэ индексацияланан, 6,3% үрдээтэ.


К 2021 году материнский капитал вырастет на 3,7 %, на первого ребенка — до 493 882 рублей, на второго ребенка — до 155 550 рублей.

2021 сылга Ийэ хапытаала 3,7 % үрдээн, бастакы оҕоҕо - 493 882 солкуобайга, иккис оҕоҕо - 155 550 солкуобайга тэҥнэстэ.


Если не воспользоваться материнским капиталом на первого ребенка, то на второго он составит 639 432 рубля, пишет «Сахасирэ».

Бастакы оҕоҕо Ийэ хапытаалын ылбатах буоллахха, иккис оҕоҕо 639 432 солкуобай буолар, диэн суруйар «Сахасирэ».


Следователи проверяют ложные слухи о чипировании

Чиптээһин туһунан сымыйа сураҕы бэрэбиэркэлииллэр


«Полиция проводит проверку по факту распространения через мессенджер жительницей Сунтарского района недостоверных слухов о вакцинации против коронавирусной инфекции.

«Сунтаар оройуонуттан төрүттээх олохтоох дьахтар мессенджерынан коронавирус инфекциятын утары вакцина туруоруутугар сөбө суох сураҕы тарҕаппытынан полиция бэрэбиэркэ ыытар.


Сотрудники полиции призывают население не верить недостоверной информации», — сообщил информатор.

Полиция үлэһиттэрэ нэһилиэнньэни олоҕо суох иһитиннэриилэри итэҕэйбэттэригэр ыҥырар», — диэтэ иһитиннэрээччи.


По его словам, распространение недостоверной информации влечет административную ответственность по статье «Распространение в СМИ, а также в информационно-телекоммуникационных сетях заведомо недостоверной общественно значимой информации под видом достоверных сообщений, создавшее угрозу причинения вреда жизни и (или) здоровью граждан».

Кини эппитинэн, сымыйа сураҕы тарҕатыы иһин административнай эппиэтинэс сүктэриллэр, «Распространение в СМИ, а также в информационно-телекоммуникационных сетях заведомо недостоверной общественно значимой информации под видом достоверных сообщений, создавшее угрозу причинения вреда жизни и (или) здоровью граждан» ыстатыйанан.


Штраф — до 100 тыс. рублей.

Ыстарааба 100 тыһ солк диэри.


«Некоторые такие случаи могут рассматриваться как уголовные дела.

«Сорох маннык түбэлтэ холуобунай дьыаланан көрүллүөн сөп.


Полиция призывает верить только проверенным официальным источникам», — говорит он.

Полиция үлэһиттэрэ дьон бэрэбиэркэлэммит, официальнай иһитиннэриилэри эрэ итэҕэйэригэр этэр», - диэтэ кини.


Об этом сообщило СИА.

Бу туьунан СИА биллэрэр.


БАД для лечения новой коронавирусной инфекции «Бетукладин» успешно прошла клинические испытания

Саха коронавирустан «Бетукладин» БАДа этэҥҥэ клиническэй тургутуктары ааста


Информация получена из РИА «Новости».

Бу туһунан РИА суруйар.


О том, что «Бетукладин» еще в 2018–2019 годах прошел испытания в специализированных клиниках и показал высокую эффективность при лечении туберкулеза и гепатитов В и D, рассказывает разработчик препарата, доктор биологических наук Борис Кершенгольц.

«Бетукладин» өссө 2018-2019 сылларга анал клиникаларга тургутууну ааһан, туберкулезка итиэннэ «В+D» гепатикка үчүгэй түмүгү көрдөрбүтүн туһунан препараты оҥорбут биологическай наука дуоктара Борис Кершенгольц кэпсиир.


Испытания в отношении коронавирусной инфекции завершились 30 декабря.

Онтон коронавирустан харыстаныыга тургутуках сынньы 30 күнүгэр түмүктэммит.


«Было установлено, что прием "Бетукладина" способствовал быстрому выздоровлению пациентов с тяжелым течением инфекции.

«Ыараханнык коронавирустаабыт дьон «Бетукладин» көмөтүнэн түргэнник чөллөрүгэр түспүттэрэ бэлиэтэммитэ.


После приема препарата они отмечали снижение утомляемости, уровня депрессии, а также прилив сил.

Кинилэр түрг энник сылайаллара, депре ссияҕа түһэллэрэ аччаабыта, сэниэлэммиттэрэ.


Те, кто не принимал "Бетукладин", восстанавливались на 1–2 месяца дольше», — говорит Кершенгольц.

«Бетукладины» испэтэх дьон 1-2 ыйынан ордук кэм урукку чөллөрүгэр туһэллэрэ», — диир Кершенгольц.


Кроме того, было установлено, что люди, проживающие с зараженным коронавирусом человеком, заражались в 13 раз реже, если принимали «Бетукладин».

Маны таһынан коронавирустаабыт киһини кытары олорор дьон «Бетукладин» көмөтүнэн 13 төгүл кыратык сутуллубуттара быһаарыллыбыт.


Подтверждено, что прием препарата в 45–53 % случаев облегчает лечение инфекции и ускоряет выздоровление.

Ыалдьыбыт киһи препарат көмөтүнэн 45- 53%-гар түргэнник итиэннэ чэпчэкитик аһарынара бигэргэммит.


По словам ученого, в мире широко известно противодействие бетулина РНК-содержащим вирусам, в том числе птичьему гриппу, гепатиту С и ВИЧ-1.

Учуонай этэринэн, бетулин РНКвирустарга, ол эбэтэр көтөр кириибигэр, А типтаах кирииптэргэ, боростуой герпеска, С гепатикка, ВИЧ-1 утарылаһар күүстээҕэ аан дойдуга биллэр.


Кершенгольц говорит, что «Бетукладин» уже запатентован в России, но в продажу поступит после регистрации в качестве биодобавки и получения свидетельства Роспотребнадзора.

Кершенгольц «Бетукладин» Арассыыйаҕа патеннааҕын, ол эрэн атыыга биодобавка быһыытынан регистрация аастаҕына, Роспотребнадзор сибидиэтэлистибэтин ыллаҕына тахсарын этэр.


Он утверждает, что препарат является не лекарством, а биологической добавкой, которая снижает воздействие вируса, облегчает течение болезни и способствует быстрому восстановлению после нее.

Кини препарат эмп буолбатаҕын, биологическай эбилик быһыытынан вируһу хабары кыччатарын, ыарыыны кылгас кэм иһигэр чэпчэкитик аһарарын, ыарыы кэннэ түргэнник чөлгө түһэрэр көмөлөөҕүн этэр.


В 1-м Мятисском наслеге определили победителей

Бастакы Мээтис нэһилиэгэр бастыҥнар ааттаннылар


По предварительным данным, в конкурсе «Волшебный двор» приняло участие 8 семей.

Ол курдук эрдэттэн биллэһиллибитинэн «Аптаах тэлгэһэм» күрэххэ 8 ыал кыттыыны ылла.


Первое место на конкурсе занял двор Марии Егоровны Жирковой, второе — Светланы Егоровны и Игоря Алексеевича Березкиных, а третье место досталось Дарианне Алексеевне и Николаю Николаевичу Третьяковым.

Ол курдук Мария Егоровна Жиркова дьиэтин таһа бастыҥ «Аптаах тэлгэһэнэн» ааттанна, Светлана Егоровна уонна Игорь Алексеевич Березкиннар тиэргэннэрэ 2-с миэстэҕэ, оттон Дарианна Алексеевна уонна Николай Николаевич Третьяковтар дьиэ кэргэттэрэ 3-с миэстэҕэ тигистилэр.


Победители конкурса получили денежные призы.

Куонкурус кыайыылаахтара харчынан бириэмийэлэннилэр.


Также жители приняли участие в конкурсах по изготовлению снежных и ледяных фигур быков и семьями участвовали в фотоконкурсах «Новый год в объективе» и «Маскарад». Кроме того, по итогам года местная администрация отметила лучших работников.

Ону тэҥэ олохтоохтор оҕуһу хаарынан, мууһунан оҥорууга, дьиэ кэргэнинэн «Объективпар саҥа сыл» уонна «Маскараат» күрэхтэригэр хаартыска нөҥүө куонкурустарга кытыннылар. Маны сэргэ, сыл түмүгүнэн олохтоох дьаһалта үлэ бастыҥна-рын бэлиэтээтэ.


По традиции был проведен опрос жителей наслега, в котором приняли участие 77 человек.

Үгэс быһыытынан, нэһилиэк олохтоохторугар ыйытык (опрос) ыытылынна (77 киһи кытынна).


По итогам опроса лучшим руководителем был признан мастер филиала ЖКХ Юрий Юрьевич Савинов, лучшей семьей стала многодетная семья Екатерины и Константина Третьяковых, принимающая активное участие в жизни наслега, лучшим крестьянским хозяйством — хозяйство Владимира Владимировича Решетникова, а в номинации «Лучшее подсобное хозяйство» победила Надежда Ивановна Третьякова.

Ыйытык түмүгүнэн, «Бастыҥ салайааччы» — ОДьКХ филиалын маастара Юрий Юрьевич Саввинов, «Бастыҥ дьиэ кэргэн» — элбэх оҕолоох, нэһилиэк олоҕун сайдыытыгар көхтөөхтүк кыттар Екатерина уонна Константин Третьяковтар, «Бастыҥ бааһынай хаһаайыстыба» — Владимир Владимирович Решетников, итиэннэ «Бастыҥ кэтэх хаһаайыстыба» — Надежда Ивановна Третьякова буоллулар.


Приз в специальной номинации «За вклад в развитие наслега» получил Дмитрий Иванович Бекренев, отец многодетной семьи, активно участвовавший в развитии села, за помощь людям и организациям в поставке дров и других необходимых вещей. Также в рамках благотворительной акции от имени местной администрации был вручен новогодний подарок детям из семей с неработающими родителями.

«Нэһилиэк сайдыытын иһин» анал номинация, нэһилиэк сайдыытыгар дириҥ кылааты киллэрэрин, дьоҥҥо-сэргэҕэ, тэрилтэлэргэ мал-сал, от-мас тиэйиитигэр көмөтүн иһин элбэх оҕолоох ыал аҕата Дмитрий Иванович Бекреневка туттарылынна.Маны тэҥэ үтүө дьыала чэрчитинэн олохтоох дьаһалта аатыттан үлэтэ суох дьиэ кэргэн оҕолоругар саҥа дьыллааҕы бэлэх туттарылынна.


Возрастных ограничений для льготных перелетов по Дальнему Востоку не будет

Уһук Илиҥҥэ көтүүгэ чэпчэтиилээх билиэтинэн туһаныыга сааһынан хааччахтааһын суох буолуоҕа


Кроме того, правительство РФ и комиссия по транспорту Госсовета должны внести предложения по расширению программы региональных и местных авиаперевозок.

Маны таһынан РФ бырабыыталыстыбата уонна Госсэбиэт тырааныспарка хамыыһыйата эрэгийиэннээҕи уонна олохтоох авиакөтүү бырагыраамалары кэҥэтиигэ этиилэри киллэриэхтээхтэр.


Таким образом, льготными авиабилетами смогут воспользоваться больше жителей Дальнего Востока.

Онон инникитин Уһук Илиҥҥэ чэпчэтиилээх билиэттэринэн туһанааччылар элбиэхтэрин сөп.


В понедельник соответствующий документ был внесен в перечень поручений, данных Владимиром Путиным.

Туһааннаах докумуон Владимир Путин бэнидиэнньиккэ киллэрбит сорудахтарын испииһэгэр киирбит.


Исполнение данного поручения намечено в срок до 15 марта.

Соругу олоххо киллэрии кулун тутар 15 күнүгэр диэри болдьохтоох.


Напомним, на 2021 год в госбюджет было заложено 3,8 млрд рублей на льготные перелеты с Дальнего Востока в Симферополь и Калининград.

Санатан эттэххэ, 2021 сыллааҕы судаарыстыбаннай бүддьүөккэ Уһук Илинтэн Симферопольга уонна Калининградка чэпчэтиилээх көтүүгэ 3,8 млрд солкуобай аттарыллыбыта.


Кабинет министров выделил дополнительные 5 млрд рублей на субсидирование перелетов для Дальнего Востока.

Миниистирдэр кэбиниэттэрэ Уһук Илиҥҥэ көтүүгэ субсидияҕа анаан эбии 5 млрд солк. көрбүтэ.


В настоящее время льготным билетом могут воспользоваться граждане, не достигшие 23 лет, многодетные семьи, женщины старше 55 лет, мужчины старше 60 лет, а также инвалиды I группы, сопровождающие их лица, дети-инвалиды II, III групп, пишет сайт «Эдэр саас».

Билигин чэпчэтиилээх билиэтинэн 23 саастарын туола илик, элбэх оҕолоох ыаллар, 55 саастарыттан үөһээ саастаах дьахталлар, 60 саастарыттан үөһээ эр дьон итиэннэ I-кы группалаах инбэлииттэр, кинилэри арыаллааччылар, II, III группалаах инбэлиит оҕолор туһаналлар, диэн Эдэр саас сайт суруйар.


«Дорогие мои, будьте здоровы!»

"Бар дьонум, доруобай буолуҥ!"


Владимир Слепцов родился в 1989 г. вторым ребенком в семье Анны Николаевны Алексеевой и

Владимир Слепцов Алексеева Анна Николаевна уонна Слепцов Константин дьиэ кэргэннэригэр иккис оҕонон1989 с.


Константина Слепцова.

кҮн сирин көрбҮтэ.


Окончил Майорскую среднюю школу в 2007 г. на «4» и «5».

Майыар орто оскуолатын 2007 с. "4" уонна "5" сыананан бҮтэрбитэ.


Во время учебы участвовал в различных олимпиадах, занимал победные места, чем прославлял свою школу.

Үөрэнэр кэмигэр араас олимпиадаларга кыттан, миэстэлэҺэн, оскуолатын ааттатара.


Кроме того, он занимал победные места в соревнованиях по вольной борьбе.

Ону таҺынан тустууга кҮрэхтэҺэн, миэстэлэҺэрэ.


После школы он поступил в Медицинский институт Северо-Восточного федерального университета им М. К. Аммосова.

Оскуола кэнниттэн М.К.Аммосов аатынан Илин Сибиирдээҕи Федеральнай Институт медицинскэй институтугар туттарсан киирбитэ.


В 2009 г. 1 год проходил службу в мотострелковой бригаде механиком-водителем.

2009 с. мотострелковай бригадаҕа механик-водителинэн 1 сыл сулууспалаабыта.


Исполнив священный долг, он продолжил учебу по выбранной специальности, которую окончил в 2017 году, после чего начал работу врачом-терапевтом в участковой больнице на родине в Крест-Майоре по программе «Земский доктор».

Ытык иэҺин төлөөн кэлэн, салгыы талан ылбыт идэтигэр Үөрэнэн, 2017 с. бҮтэрэн, төрөөбҮт дойдутугар "Земский доктор" программанан Крест-Майыар учаастактааҕы балыыҺатыгар терапевт бырааҺынан Үлэлиир.


Наш разговор с Владимиром Константиновичем:

Владимир Константиновичтыын кэпсэтэбит:


— Когда ты решил стать врачом?

- ХаҺан быраас идэтин талар санаа киирбитэй?


— Я решил это, когда учился в 11-м классе.

- 11-с кылааска Үөрэнэ сылдьан быҺаарыммытым.


Конкурс при поступлении был большой.

Үөрэххэ туттарсан киирэрбэр куонкурус улахан этэ.


В студенческие годы участвовал во всех мероприятиях и концертах.

Студенныыр кэммэр бары мероприятиеларга, концертарга кыттааччыбын.


Часто соревновался в КВН, в мединституте также занимался в танцевальном ансамбле.

КВН кҮрэхтэрэ чаастатык буолааччылар, мединститукка ҮҥкҮҮ ансаамбыла баара.


— Были ли сложности с поступлением на программу «Земский доктор»?

- "Земский доктор" программаҕа киирэргэр уустуктар бааллар этэ дуо?


— Я поступил на эту программу после прохождения интернатуры в Якутске.

- Дьокуускайга интернатурабын баран баран программаҕа киирбитим.


У центральной больницы нашего улуса договор с министерством.

Улууспут киин балыыҺата министерствоны кытта дуогабар тҮҺэрсибит этэ.


По договору ты обязан проработать пять лет.

Дуогабар быҺыытынан 5 сыл булгуччу Үлэлиэхтээххин.


— Что тебе больше всего нравится в работе?

- Үлэҕэр тугу ордук сөбҮлҮҮгҮнҮй?


— Самое лучшее — это видеть счастливые глаза выздоровевших пациентов.

- Ыалдьыбыт дьон эмтэнэн ҮтҮөрэн ҮөрбҮт харахтарын көрөр саамай ҮчҮгэй.


— Какие трудности есть в работе?

- Үэлииргэ туох ыарахаттар баалларый?


— В нашем наслеге работу затрудняет отсутствие транспорта.

- БиҺиги нэҺилиэккэ суол-иис суоҕа Үлэни атахтыыр.


Особенно сложно доставлять лекарства и отправлять анализы.

Ордук эмп аҕалтарарга, анализ ыытарга ыарахаттары көрсөбҮт.


Мы можем отправлять их лишь частными автомобилями, а некоторые просят за это оплату.

ЧааҺынай эрэ массыынанан ыытабыт, сорох дьон харчы көрдҮҮллэр.


Хорошо было бы, если бы у администрации была своя машина.

Администрацияҕа массыына баара буоллар.


— Какие ожидания от Года здоровья?

- Доруобуйа сылыттан тугу кҮҮтэҕиний?


— Жду открытия новой больницы этой весной.

- Быйыл саас кҮҮтҮҮлээх саҥа балыыҺабыт тутуута олоххо киириэ диэн.


— Чем увлекаешься в свободное время?

- Иллэҥ кэмҥэр хоббиҥ?


— 2–3 раза в неделю хожу в бассейн и занимаюсь на стадионах «Триумф» и «Юность» в городе.

- Куоракка бассейҥа, "Триумф", "Юность" стадионнарга нэдиэлэҕэ 2-3-тэ дьарыктанааччыбын.


Дома езжу на ловлю налима крючком.

Дойдубар кэлэн баран сыаҥааны кҮрҮчҮөгҮнэн бултуубун.


Дома есть тренажеры —

Дьиэҕэ тренажердар бааллар.


штанга, гантели.

Штанга, гантель.


Понемногу тренирую своих сыновей.

Уолаттарбын кыратык дьарыктыыбын.


— А что насчет твоей семьи?

- Дьиэ кэргэниҥ?


— В 2013 году встретил спутницу своей жизни Лию Михайловну Захарову, и мы стали семьей.

- 2013 с. олоҕум аргыҺын Захарова Лия Михайловнаны көрсөн, ыал буолбуппут.


Наши два сына ходят в детсад.

2 уоллаахпыт, детсаадка сылдьаллар.


Дни рождения отмечаем дома. Я и сыновья родились в апреле.

ТөрөөбҮт кҮннэри дьиэ кэргэнинэн ылабыт, уолаттарбын кытта бары биир ыйга - муус устарга төрөөбҮппҮт.


Поэтому справляем в один день.

Онон биир кҮн ылабыт.


Стараюсь часто выезжать на природу, ходить по ягоды и на рыбалку.

Айылҕаҕа, отоҥҥо, балыкка чаастатык сылдьа сатыыбыт.


Отец должен заботиться о будущем своих детей.

Аҕа киҺи оҕолорун кэскилин тэрийиэхтээх.


— Кого ты считаешь успешным человеком?

- СитиҺиилээх киҺи диэн кимий?


— Для меня успешный человек — это тот, у кого есть любимое дело, кто с пользой проводит свободное время и у кого хорошее здоровье.

- СитиҺиилээх киҺи диэн сөбҮлҮҮр идэлээх, иллэҥ кэмин туҺалаахтык атаарар, чөл туруктаах киҺи дии саныыбын.


— Что бы ты хотел передать читателям нашей газеты?

- ТҮмҮккэ тугу этиэҥ этэй хаҺыат ааҕааччыларыгар?


— Дорогие друзья, берегите себя от коронавируса, носите маски, постоянно мойте руки, соблюдайте дистанцию.

- Бар дьонум, коронаттан харыстаныҥ, маасканы кэтиҥ, илиигитин сууна сылдьыҥ, дистанцияны тутуҺуҥ.


При прибытии вакцины советую обязательно привиться.

Вакцина кэллэҕинэ хайаан да ыларгытыгар сҮбэлиэм этэ.


Всем желаю здоровья.

Барыгытыгар доруобуйаны баҕарабын.


— Спасибо. Удачи в работе.

- Махтал, Үлэҕэр ситиҺиилэри баҕарабын.


Нюргуяна Сивцева: «Знание иностранного языка — требование современной жизни»

Ньургуйаана Сивцева: Омук тылын билии — аныгы олох ирдэбилэ


Красный диплом К окончанию школы я твердо решила, что должна получить профессию в сфере авиации,

Кыһыл дипломОскуолабын бүтэрэрбэр, авиация өттүнэн идэ ылыахтаахпын диэн бигэ санаа киирбитэ.


потому что многие мои родственницы по материнской линии успешно там работают.

Тоҕо диэтэххэ, ийэм өттүнэн үгүс аймах дьонум авиация араас салаатыгар идэ ылан, билигин бэрт ситиһиилээхтик үлэлии сылдьаллар.


Мою мечту поддержали родители.

Мин ыра санаабын төрөппүттэрим өйөөбүттэрэ.


Поэтому в 2016 году я поступила на учебу в Авиационно-транспортный колледж при Санкт-Петербургском университете гражданской авиации. В годы учебы мне очень полюбился Санкт-Петербург.

Онон 2016 сыллаахха Санкт-Петербургдааҕы гражданскай авиация университетын иһинэн үлэлиир авиационнай-транспортнай колледжка үөрэнэ киирбитим. Үөрэнэр сылларбар Санкт-Петербург куораты олус сөбүлээбитим.


Я ходила в театры, музеи.

Театрдарынан, музей-дарынан сылдьарым.


Занималась в студии танцев.

Үҥкүү студиятыгар дьарыктаммытым.


Три года прошли очень быстро.

Үс сыл бэрт түргэнник ааспыта.


В колледже я получила много знаний о гражданской авиации.

Колледжка гражданскай авиация үлэтин туһунан элбэх билии ылбытым.


Я поняла важность знания английского языка, поэтому с особым усердием изучала его.

Английскай тыл манна сүрүн суолталааҕын өйдөөбүтүм, ол иһин бу омук тылын ордук кыһаллан туран үөрэппитим.


Учебу я окончила в 2019 году с красным дипломом.

Үөрэхпин 2019 сыллаахха кыһыл дипломунан түмүктээбитим.


Аэропорт Пулково Сейчас я работаю в отделе регистрации международного терминала аэропорта Пулково.

«Пулково» аэропортБилигин идэбинэн «Пулково» аэропорка дойдулар икки ардыларынааҕы регистрацияны туоратар салааҕа үлэлиибин.


Работа очень ответственная. К каждому пассажиру требуется проявлять хорошее отношение и особое внимание.

Үлэбит олус эппиэтинэстээх, хас биирдии пассажирга үчүгэй сыһыаннаах, ордук болҕомтолоох, буоларыҥ күүскэ ирдэнэр.


Мы проверяем, в какую страну с какими паспортом и визой можно вылететь, соответствуют ли сроки, а также следим за правильностью распределения багажа пассажиров.

Ханнык дойдуга, ханнык паспордаах, ханнык виза баар буолуохтааҕын, болдьохторо төһө сөп түбэһэрин-түбэспэтин бэрэбиэркэлиибит, дьон малын-салын сөпкө наардаабытын быһаарабыт.


Сейчас у каждой авиакомпании свои правила, и их все нужно знать назубок.

Аны авиакомпаниялар уратылаһар быраабылалардаахтар, ону барытын эҥкилэ суох билиэхтээххин.


Бывает, что пассажиры не знают о различиях в требованиях авиакомпаний, из-за чего часто возникают недоразумения.

Айанньыттар авиакомпания ирдиир бэрээдэгэ араастааҕын билбэт буолааччылар, онон өйдөспөт түгэн элбэхтэ тахсар.


От нас прямо зависит, чтобы в ручной клади и багаже пассажира не было предметов, запрещенных к перевозке, чтобы не было перевеса и вещи в целости и сохранности попали в самолет. Нужно быть очень терпеливой.

Пассажир илиитин тутууругар, илдьэр таһаҕаһыгар сөмөлүөккэ көҥүллэммэт предметтэри, ордук ыйааһыны аһардара-аһардыбата, мал-сал сүппэккэ, тустаах самолекка тиийэрэ чопчу биһигиттэн тутулуктаах. Олус тулуурдаах буолуохтааххын.


Иногда что-то нужно сделать очень срочно, бывают даже опасные моменты.

Ардыгар ыксабыллаах, ардыгар кутталлаах да түгэннэр бааллар.


И пассажиры бывают разные: добрые и раздраженные, опоздавшие, люди с ограниченными возможностями здоровья, известные артисты, спортсмены, политики и многие другие.

Аны пассажирдар бары араастар: үтүө да санаалаахтар, кыыһыран дуу, хойутаан дуу кэлээччилэр, доруобуйа да өттүнэн хааччахтаахтар, биллиилээх артыыстар, спортсменнар, бэлиитиктэр уо.д.а.


Благодарю и приветствую В коллективе я единственная из Якутии.

Махтанабын уонна эҕэрдэлиибинКэлэктиипкэ соҕотох сахабын.


Для работы в сфере авиаперевозок в первую очередь требуется знание иностранных языков и правильная речь.

Авиаперевозкаҕа бастатан туран, омук тылын билии, сатаан сааһылаан саҥарыы ирдэнэр.


При поступлении на работу сначала проходишь тестирование, а потом собеседование.

Үлэҕэ киирэргэ бастаан тургутук, онтон сэһэргэһии (собеседование) ааһаҕын.


Нужно все рассказывать на английском и отвечать на вопросы.

Барытын английскайдыы кэпсиигин, ыйытыыларга хоруйдуугун.


Затем комиссия решает, подходит ли человек для организации перевозки пассажиров и грузов.

Ол кэннэ сөмөлүөтүнэн дьону, малы-салы туоратыыны тэрийэргэ сөптөөх ду, сөбө суох дуу диэн хамыыһыйа быһаарар.


Также в рамках своей работы мы изучаем правила авиакомпаний, регулярно проходим проверки, сдаем тесты.

Аны үлэбит чэрчитинэн авиакомпаниялар быраабылаларын үөрэтэбит, субу-субу бэрэбиэркэни ааһабыт, тургутук (тест) туттарабыт.


Поэтому я бесконечно благодарна Алене Николаевне Стручковой, преподавателю Среднеколымской улусной гимназии им. И. В. Волкова.

Онон омук тылын үөрэппит, Орто Халыматааҕы И.В.Волков аатынан улуустааҕы гимназия учууталыгар, Алена Николаевна Стручковаҕа махталым муҥура суох.


Поскольку она дала мне хорошие знания, я сейчас не испытываю трудностей на работе и могу спокойно изъясняться на иностранном языке.

Кини миэхэ үчүгэй билиини иҥэрбит буолан, билигин үлэбэр ыарыхаттары көрсүбэппин, санаабын омук тылынан холкутук кэпсэтэбин, быһаарсабын.


Пользуясь случаем, также от всего сердца благодарю воспитательницу интерната гимназии Анну Гавриловну Саитгалиеву за ее по-матерински искреннее отношение.

Түгэнинэн туһанан, Алена Николаевнаҕа уонна гимназия интэринээтигэр иитээччинэн үлэлиир Анна Гавриловна Саитгаливеаҕа ийэлии истиҥ сыһыанын иһин ис сүрэхтэн махтанабын.


От души поздравляю всех работников улусной гимназии, подарившей мне очень интересные и яркие моменты,

Бэрт кылгас, ол эрээри олус интэриэһинэй, чаҕылхай түгэннэри бэлэхтээбит улуустааҕы гимназия бука бары үлэһиттэригэр итии-истиҥ эҕэрдэбин тиэрдэбин.


своих земляков, близких родственников и жителей Алазейского наслега!

Күндү биир дойдулаахтарбын, чугас хаан-уруу аймахтарбын, Алаһыай нэһилиэгин олохтоохторун үүммүт Саҥа дьылынан итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибин!


Пусть наступивший новый 2021 год принесет здоровье и успехи в учебе и работе.

Саҥа үүммүт 2021 сыл бигэ доруобуйаны, үөрэххэ, үлэҕэ ситиһиини аҕаллын.


Будьте терпеливыми, упорными и настойчивыми, как символ года.

Сыл бэлиэтин курдук тулуурдаах, дьулуурдаах, дьүккүөрдээх буолуҥ.


Желаю вам жизни, полной современных и всесторонних знаний, и устремленности в будущее!

Аныгы олох хардыытынан бары өттүнэн билиилээх, инникигэ тардыһыылаах олоҕу баҕарабын!


Жители поддержали объявленный в селе Ситте Год здоровья, спорта и физкультуры

Сииттэҕэ биллэриллибит Чэгиэн-чэбдик буолуу, спорт уонна физкультура сылын олохтоохтор өйүүллэр


Об этом рассказала директор Дома отдыха села Ситте Марианна Сивцева: — В нашем селе много любителей спорта.

Бу туһунан Сииттэ нэһилиэгин сынньалаҥ дьиэтин дириэктэрэ Марианна Сивцева кэпсиир: – Нэһилиэкпитигэр спорду өрө тутар киһи элбэх.


Наши жители интересуются скандинавской ходьбой и на своем примере показывают другим пользу ходьбы для здоровья.

Ол курдук дойдубут дьоно аныгы скандинавскай хаамыыны биһирээн, биир дойдулаахтарыгар хаамыы доруобуйаҕа туһатын туһунан элбэҕи үөрэтэллэр, бэйэлэрин холобурдарын көрдөрөллөр.


С радостью хочу представить вам самую пожилую жительницу села Ситте, народную мастерицу, 85-летнюю Веру Егоровну Оконешникову, которая по сей день, несмотря на жару и холод, занимается ходьбой возле своего дома.

Мин билигин үөрэ-көтө билиһиннэриэхпин баҕарабын Сииттэбит саамай кырдьаҕас, норуот маастара 85 саастаах Оконешникова Вера Егоровнаны, кини күн бүгүнүгэр диэри дьиэтин таһыгар тымныы буоллун, куйаас буоллун хааман сэргэхсийэр.


Ходьбой она занимается уже 10 лет.

Кини хаампыта 10-тан тахса сыл буолла.


Иннокентия Григорьевича Захарова я с гордостью называю одним из тех пожилых людей, которые вдохновляют и служат примером для молодых; ему 81 год, и уже ровно 15 лет он занимается ходьбой.

Эдэрдэри көҕүлүүр, холобур буолар кырдьаҕастартан Захаров Иннокентий Григорьевиһы киэн тутта ааттыыбын, кини 81 саастаах, хаамыынан үлүһүйбүтэ оруобуна 15-с сыла.


65-летний Алексей Егорович Уваров начал заниматься ходьбой 6 лет назад — это один из уважаемых пожилых жителей нашего села, многодетный отец, который ведет здоровый образ жизни.

65 саастаах Уваровский Алексей Егорович хаамыынан дьарыктаммыта 6-с сылыгар барда, нэһилиэкпит биир тутаах, чөл олоҕу өрө тутар элбэх оҕо аҕата, эһэтэ.


Из женщин хочется отметить 69-летнюю Анастасию Николаевну Петрову и 60-летнюю Елену Лазаревну Васильеву, одних из самых активных мам и бабушек в деле популяризации здорового образа жизни в селе.

Дьахтар аймахтан бэлиэтиэхпин баҕарабын Петрова Анастасия Николаевнаны, кини 69 саастаах, Васильева Мотрена Лазаревнаны, 60 саастаах Сииттэ нэһилиэгэр чөл олоҕу тарҕатыыга көхтөөх ийэлэртэн, эбэлэртэн биирдэстэрэ буолаллар.


Мы рады, что у них становится все больше последователей.

Билигин кинилэр утумнарын салҕааччы элбээн иһэриттэн үөрэбит эрэ.


Среди них Анна Григорьевна Яковлева, Лидия Васильевна Винокурова, Ольга Степановна Попова, Марфа Ивановна Александрова, Августина Ивановна Тимофеева.

Ол курдук Яковлева Анна Григорьевна, Винокурова Лидия Васильевна, Попова Ольга Степановна, Александрова Марфа Ивановна, Тимофеева Августина Ивановна буолаллар.


Мы призываем жителей заботиться о своем здоровье и проявлять интерес к проводимым в нашем селе мероприятиям и соревнованиям постоянно, и не только в Год спорта и здоровья.

Онон Спорт, Доруобуйа эрэ сылыгар буолбакка, нэһилиэкпитигэр өрүү элбэх тэрээһиннэр, көхтөөх күрэхтэр, түөлбэнэн ыытыллаллара кэрэхсэбиллээх суол буоларын бука бары таба өйдөөн доруобуйабытын тупсарыныаҕыҥ диэн олохтоохторбутун ыҥырабыт.


Жители улуса, будущее поколение, будьте здоровы!

Улуус олохтоохторо, кэнэҕэски ыччата доруобай, чөл олохтоох буолуҥ!


Успехи наших детей

Кырачааннарбыт ситиһиилэрэ


В конкурсе «Ай робот» третье место заняли команды «РОбоFix» детсада «Березка» Чурапчинского наслега и команда «Солнышко» детсада «Туппай» села Ожулун. Команда Smart Boys детсада «Туллукчаан» и команда «Тобул» детсада «Ыллык» села Диринг стали обладателями специальных призов.

"Ай робот" күрэххэ Чурапчы нэһилиэгин “Березка” уһуйаанын «РОбоFix» уонна Одьулуун "Күнчээн" уһуйаанын "Туппай" хамаандалара 3-с миэстэ буоллулар. «Туллукчаан» уһуйаанын "Smart Boys", Дириҥ "Ыллык" уһуйаанын "Тобул" хамаандалара анал аат хаһаайыннарынан буоллуллар.


Среди школьников ученик 2-го класса Чурапчинской средней школы им. С. А. Новгородова Айсен Дуранов занял 3-е место в номинации «Роботы в медицине», а команда Хатылынской средней школы заняла 2-е место и получила путевку в финал НПК «Шаг в будущее».

Үөрэнээччилэр ортолоругар С.А. Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 2-с кылааһын үөрэнээччитэ Айсен Дуранов "Роботы в медицине" номинацияҕа 3-с миэстэ буолла, Хатылы орто оскуолатын хамаандата 2-с миэстэни ситиһэн, «Инникигэ хардыы» НПК финалыгар кыттар мэктиэ суругун туппуттара.


В фестивале «Парад роботов» приняли участие 165 дошкольников и старшеклассников из 19 улусов.

"Парад роботов" бэстибээл 19 улуустан 165 оскуола иннинээҕи саастаах уонна алын кылаас оҕолоро кытыннылар.


Команда LEGOTEAM детсада «Мичил» с. Чурапчы (Эрсан Сметанин, Мичил Лаврентьев, рук.

Чурапчы «Мичил» уһуйаанын «LEGOTEAM»хамаандата (Эрсан Сметанин, Мичил Лаврентьев, сал.


Сардана Ивановна Сметанина) победила в номинации «Самый актуальный проект», а команда «Фиксики» (Олег Баранкевич, Марк Максимов, рук.

Сардана Ивановна Сметанина) "Самый актуальный проект" номинация уонна "Фиксики" хамаанда (Олег Баранкевич, Марк Максимов, сал.


Марина Ивановна Батарина) выиграла в номинации «Самый технически сложный проект».

Марина Ивановна Батарина) "Самый технически сложный проект" номинация кыайыылаахтарынан ааттаннылар.


Обнаружены редкие материалы о Максиме Аммосове

Максим Аммосов туһунан сэдэх матырыйаал көһүннэ


В становлении автономии Якутии роли Максима Кировича Аммосова издавна отводится первое место.

Максим Кирович Аммосов оруола уруккуттан бастакынан ааттанар.


По воспоминаниям Платона Ойунского, впервые об идее автономии Аммосов открыто высказался во время учебы на 3-м курсе учительской семинарии.

Платон Ойуунускай ахтыытынан, аан бастаан автономия идеятын Аммосов учуутал семинариятыгар 3-с кууруска үөрэнэ сылдьан аhаҕастык эппит.


Кроме того, в своих письмах Платон Ойунский утверждает, что именно Аммосов решил вопрос автономии, который встретил серьезное сопротивление на высшем партийном собрании.

Ону таhынан, кэнники партийнай үрдүкү мунньахха эмиэ аан бастаан автономия боппуруоhун улахан утарсыыны көрсөн быhаарбыт кини буоларын Платон Ойуунускай бигэргэтэн суруйан турар.


В дальнейшем, действуя вместе с ним под его руководством, Ойунский, Барахов, Аржаков

Ол кэнниттэн Саха сиригэр автономияны ситиhэргэ Ойуунускайы, Бараховы, Аржакову уо.д.а.


и другие работали над достижением автономии для Якутии, в результате чего этот насущный вопрос был решен.

түмэн, кини салалтатынан ити кэскиллээх боппуруос бэрт эрэйинэн ситиhиллэн турар.


Чаще всего в литературе работа Максима Аммосова во время пребывания в Москве описывается лишь в общих чертах.

Литератураҕа үксүн Максим Аммосов Москваҕа сылдьан үлэтэ уопсайынан эрэ суруллар.


Доступ к материалам, хранящимся в архивах, по-прежнему затруднен.

Архыыптарга баар матырыйаалларга киирэн үлэлээhин билигин да ыарахан быhыылаах.


Но, к своей радости, я обнаружил одну редкую находку.

Мин биир сэдэх үөрүүлээх булумньуланным.


В 1922 году Максим Аммосов на втором году своей работы в должности отправился в Москву решать вопрос об автономии.

Буоларын курдук, Максим Аммосов 1922 с., иккис сылын, Москваҕа автономия боппуруоhун быhаара барбыта.


Имеется постановление коллегии

Онно тохсунньу 6 к.


Наркомнаца от 6 января (известное ранее).

Наркомнац коллегиятын уурааҕа (уруккуттан биллэр) баар.


На этой коллегии:

Бу коллегияҕа:


1. Присутствовал М. К. Аммосов.

1. М.К. Аммосов сылдьыбыт.


2. В постановлении говорилось следующее: «Для определения границ автономной единицы и выработки проекта постановления ВЦИК об образовании ее избрать комиссию из т.т. Клингера, Плича и Аммосова, поручив ей представить Коллегии результаты работ».

2. Уураахха: «Для определения границ автономной единицы и выработки проекта постановления ВЦИК об образовании ее избрать комиссию из т.т. Клингера, Плича и Аммосова, поручив ей представить Коллегии результаты работ» – диэн суруллубут.


Ранее постановления подобного содержания мне не попадались.

Бу уураахтар итинник ис хоhоонун түбэhэн ааҕа иликпин, суох быhыылаах.


Только недавно, в день рождения Максима Аммосова, я прочитал письмо из московского архива.

Арай соторутааҕыта Максим Аммосов төрөөбүт күнүгэр Москва архыыбыттан сурук тутан аахтым.


Поскольку в печати не было информации о его вхождении в состав правительственной комиссии, я решил написать об этом в газете. Возможно, кому-то это покажется интересным.

Правительственнай комиссия састаабыгар киирбитин туhунан бэчээккэ суоҕун быhыытынан, ким эмэ интэриэhиргиэ диэн хаhыат нөҥүө билиhиннэриэхпин баҕардым.


Согласно этому постановлению, Аммосов вошел в состав правительственной комиссии, несет дополнительные обязанности и получает полное право решать любые вопросы автономии.

Бу уураахха олоҕуран, Аммосов правительственнай комиссия састаабыгар киирэн, эбии эбээhинэс сүгэн, ханна баҕарар автономия боппуруоhун быhаарсарыгар толору быраап ылар.


Его полномочия расширились.

Күүhүгэр күүс эбиллэр.


Возможно, в архивах есть информация о том, что Максим Аммосов сам принимал участие в последующих заседаниях.

Кэнники буолар мунньахтарга Максим Аммосов бэйэтинэн кыттыбыт түбэлтэлэрэ архыыпка баара буолуо.


Это подтверждается записью Наркомнаца от 17 января,

Ол туоhутунан Наркомнац тохсунньу 17 к.


где указано, что «на заседании присутствовали Плич и Аммосов». Эта запись ранее нигде не появлялась.

коллегиятыгар «На заседании присутствовали Плич и Аммосов» – диэн ханна да сурулла, биллэ илик матырыйаал баара көhүннэ.


На приеме у И. В. Сталина 17 января 1921 года

Максим Аммосов И.В. Сталиҥҥа приемнатан, 1921 с. тохсунньу 17 к.


Максим Аммосов добивается принятия постановления Наркомнаца об установлении автономии Якутии.

Наркомнац Саха сиригэр автономия буоларын туһунан уураах тахсарын ситиһэр.


После приема М. Аммосова у В. И. Ленина Политбюро ЦК постановляет учредить Якутскую автономную республику.

Ол кэннэ В.И. Ленин М. Аммосовы приемнаан, партия КК Политбюротун уурааҕа Саха сирэ автономнай республика буолуохтааҕын ылыннарар.


В этом году исполняется 99 лет с даты принятия данного постановления ВЦИГ.

Ону ситэрэргэ ВЦИГы сорудахтыыр уураах бигэргэммитэ бүгүн 99 сылын туолар.


В этом событии велика личная заслуга Максима Аммосова.

Ити Максим Аммосов бэйэтэ сүүрэн улахан ситиҕиитэ буолар.


Победившие смерть не умирают

Өлүүнү кыайбыттар өлбөттөр


Воспоминания Дарии Федоровны Корякиной-Томской:

Корякина-Томская Дария Федоровна ахтыыта:


«Федор Никифорович Корякин родился в 1904 году.

“Корякин Федор Никифорович 1904 сыллаахха төрөөбүт.


Федор был нашим отцом, дедом, лучшим работником колхоза, бригадиром.

Сүөдэр – аҕабыт, биhиги эhэбит, колхоз бастыҥ үлэhитэ, биригэдьиирэ этэ.


В 1942 году он был призван на войну и проходил службу в 920-м стрелковом полку.

Кини 1942 с. сэриигэ ыҥырыллыбыта, 920 стрелковай полкаҕа сулууспалаабыта.


Он намеревался сражаться до победного конца, однако смертоносная война для него кончилась несчастьем, и в 1943 году пришла печальная весть: «Умер, доблестно сражаясь, 26 февраля.

Өстөөҕү кыайан кэлэр санаалааҕа да, түрбүөннээх сэрии өлүүлээх уота былаҕайга былдьаабыта, ыар сурах, хара сурук 1943 с. кэлбит: “Хорсуннук сэриилэһэ сылдьан олунньу 26 күнүгэр өллө.


Похоронен в деревне Поляни Орловской области"».

Орловскай уобаласка Поляни дэриэбинэҕэ көмүллүбүтэ”.


Его дочь Дария Федоровна Томская, по рассказам своей матери Прасковьи Егоровны, вспоминает следующее:«В 1942 году тех, кого отправляли на фронт, собрали в Малынкае. Моя старшая сестра Анастасия Федоровна, в то время 12-летняя девочка, последовала за отцом и, видимо, предчувствуя, что видит его в последний раз, сильно плакала, глядя через щелку во двор.

Кыыһа Томская Дария Федоровна ийэтэ Прасковья Егоровна кэпсээниттэн манныгы ахтар: «1942 с. армияҕа барар дьону Маалынкайга муспуттар, эдьиийим Анастасия Федоровна, оччотооҕуга 12-лээх кыыс, аҕатын батыһан кэлэн, ытыы-ытыы, бүтэһигин көрөрүн сэрэйээхтиирэ буолаахтыа, соҕуруойка хайаҕаһын нөҥүө көрөн тураахтыыр үһү.


Что могло быть у отца? На память осталась лишь упаковка от папирос "Ракета".

Аҕам туга кэлиэй, арай «Ракета» диэн бөппүрүөскэтин хаатын уунаахтаабытын кэриэс гынан уура сылдьыбыта.


В тот день я проснулась в слезах и, увидев пустой стол, спросила: "Где пряник, который оставил мне папа?"

Ол күн аны мин ытаан уһуктубуппун, остуол кураанаҕын көрөн: “Аҕам миэхэ бэрээнньик хаалларбыта ханнаный?” - диэн ирдэһэр киһи буолбуппун.


Позже мама истолковала мой сон с пряником как символ благополучной жизни».

Ону кэлин түүлбүн ийэм бурдук аһа этэҥҥэ олорорбутугар көстүбүт диэн тойоннообута”.


Воспоминания Ивана Архиповича Корякина:

Корякин Иван Архипович ахтыыта:


«Архип Тимофеевич Корякин родился в 1907 году.

“Корякин Архип Тимофеевич 1907сыллаахха төрөөбүтэ.


Мой отец, Архип Тимофеевич Корякин, работал бригадиром строительной бригады и ушел на фронт с первым призывом 10 июля 1941 года.

Мин аҕам, Корякин Архип Тимофеевич, тутуу биригээдэтин биригэдьииринэн үлэлии сылдьан, бастакы хомуурга, 1941 сыл от ыйын 10 күнүгэр, сэриигэ аттаммыта.


Старики рассказывали, что отец был гордым человеком, любил и умел трудиться.

Аҕабын үлэни кыайыгас, туттуулаах, кыахтаах киһи этэ диэн кырдьаҕастар кэпсииллэрэ.