Елдегі екінші ірі кәсіподақ жалпыұлттық ереуіл бастайтындарын жариялғанымен, Макрон қажетті саяси қолдауға ие болады деуге негіз бар.

Even though the country’s second-largest union has called a general strike, indications are that Macron will have the political support he needs.


Макронның реформасына «еңбек нарығының бейімделгіштігін арттыру» деген эвфемистік атау берілген.

Macron’s reforms aim at increasing what is euphemistically called labor-market flexibility.


Жаңа реформа бойынша, компаниялар қызметкерлерді оңай жұмыстан шығара алады, шағын фирмалардағы жұмыс беруші мен қызметші арасындағы келіссөзді орталықтың құзырынан алады (сектор деңгейінде келісім алу талабы алынып тасталады), заңсыз жұмыстан шығарғаны үшін берілетін өтемақының жоғарғы шегін бекітеді, арбитраждың көмегімен компанияларды кездейсоқ шығындардан қорғайды.

The proposed reforms would make it easier for firms to dismiss employees, decentralize bargaining between employers and workers in small firms (by eliminating sector-level agreements), and introduce a ceiling on indemnity for wrongful dismissal, providing firms relief from the unpredictability of damages awarded through arbitration.


Оның үстіне ірі компаниялардағы жаппай қысқартуды сол мекеменің «әлемдік табысына» байлап қою дәстүрі жойылады, сөйтіп компаниялар жұмысшыларын ішкі табыстардың көлемі негізінде-ақ қысқарта алады.

Moreover, the reforms remove a requirement that linked mass layoffs at large companies to such firms’ global profitability; companies will now be permitted to fire workers solely on the basis of domestic profitability.


Макронның еңбек нарығында реформа бастауына отыз жылдан бері экономистер мен Халықаралық валюта қоры, Еуропадағы ынтымақтастық және даму ұйымы сияқты халықаралық институттардың құрылымдық реформа жүргізу жөніндегі талаптары себеп болды.

The logic behind Macron’s labor-market reforms has driven the structural-reform agenda of policy economists and international institutions ranging from the International Monetary Fund to the OECD during the last three decades.


Олардың көзқарасы бойынша, еңбек нарығы неғұрлым иліккіш болса, француз фирмалары өзгеріп жатқан еңбек нарығына оңай бейімделіп отырады, Франция экономикасының дамып келе жатқанын ескерсек, соның арқасында олар бәсекеге қабілетті әрі икемді бола түседі.

Greater flexibility, according to this view, will enable French firms to adjust more efficiently to changing market conditions, which in turn will make them more competitive and dynamic, giving the French economy a boost.


Жұмыстан шығарудың шығынын төмендетсең, жұмысқа алудың шығынын да азайтқаның.

Firing costs are hiring costs, as economists like to say. Reduce firing costs, and you reduce hiring costs, too.


Жұмыстан шығару шығыны азайса, жұмыс орындары көбейе ме, жоқ па, бұл бірін-бірі толықтыратын осы екі факторға байланысты.

Whether a reduction in firing costs does boost employment depends on the balance of those two offsetting factors.


Мұның нәтижесі фирмалардың жұмысқа алу, әлде жұмыстан шығару шығындарының қайсысынан көбірек тартынатынына байланысты болмақ.

The outcome turns on whether firms are more constrained by the hiring costs or by the firing costs.


Заманның жақсы кезінде фирмалар кеңейгісі келсе, оларды жұмысқа алу шығындары ғана ойландырады, қызметкерлерді босату оңайласа, онда бұл инвестиция мен күш-қуатты арттыру жолындағы басты кедергіні алып тастайды.

In good times, when firms want to expand, it is the hiring costs that bind, and making it easier to fire workers will remove a key impediment to investment and capacity expansion.


Ал жағдай нашар кезде жұмыстан босату шығындары азаятын болса, онда көп қысқарту басталады.

In more pessimistic times, reducing firing costs will simply lead to more dismissals.


Дарашыл Макрон


ВАШИНГТОН – Марин Ле Пен Францияның оңшыл «Ұлттық майдан» партиясының көшбасшысы, New America аға ғылыми қызметкері Скотт Малькомсон «Халықаралық Ұлтшыл» деп атаған хартияның мүшесі болуы мүмкін.

WASHINGTON, DC – Marine Le Pen, the leader of France’s far-right National Front, may be a charter member of what New America Senior Fellow Scott Malcomson calls the “Nationalist International.”


Бірақ ол осы көктемде өз елінің президенттік сайлауында алға басып келе жатқан ешбір партияға кірмейтін дарашыл саясаткер емес.

But she is not the only “maverick” who is polling well in the run-up to her country’s presidential election this spring.


Эммануэль Макрон да дарашыл, бірақ басқа түрлі.

Emmanuel Macron is also a maverick, but of a very different type.


Франция президенті Франсуа Олландтың жанындағы экономика, индустрия және сандық технологиялар министрі болып қызмет етіп, сосын ол En Marche! атты өз саяси қозғалысын қалап, жеке тұлға ретінде президенттік сайлауға қатысуда.

After serving as Minister of the Economy, Industry, and Digital Affairs under French President François Hollande, he launched his own political movement, En Marche!, and is running for president as an independent.


Макрон 39 жаста, және ешқашан партиялық саясаткер болған емес.

Macron is only 39, and has never been a party politician.


Үш ай бұрын-ақ, аз бақылаушылар оған сеніммен қарады.

As recently as three months ago, few observers gave him a chance.


Бірақ ол тез мықты команда жинап, және жас сайлаушылар арасында қолдау тапты.

But he quickly assembled a strong team, and has rallied support among younger voters.


Макрон сәуірдегі сайлаудың алғашқы турында дауыстардың 20%-ын жинады.

Macron has been polling around 20% for the election’s first round in April.


Бұл басты екі кандидат жеңімпазды анықтау үшін кездесетен кезде, мамырдағы сайлаудың екінші турына өту үшін жеткіліксіз болып тұр.

That appears insufficient to advance to the election’s second round in May, when the top two candidates will face off to determine the winner.


Бірінші турда алдыңғы жүйріктер 27% жинаған Ле Пен, және бұрынғы президент Николя Саркозидің жанында Премьер-Министр болып қызмет атқарған Франсуа Фийон болды.

The first-round front-runners have been Le Pen, hovering at around 27% in the polls, and François Fillon, who served as Prime Minister under former President Nicolas Sarkozy.


Бірақ Фийон кандидатурасы казір белгісіз, себебі оған өзі Ұлттық Ассамблеяда жұмыс жасағанда әйелі мен балаларын жалған жұмыспен қамтамасыз етті деген айып тағылған.

But Fillon’s candidacy is now in doubt, following allegations that he employed his wife and children in fictitious positions while serving in the National Assembly.


Сонымен қатар, солшыл кандидат Бенуа Амон Социалистік партиядан жеңіске жеткелі бері дауыстарды көбірек жинап, қазір 20%-ға жақындап келеді.

Meanwhile, left-wing candidate Benoît Hamon has surged in the polls since winning the Socialist Party primary, and is now approaching 20%.


Макрон ескі сол жақ және оң жаққа қарсымын деп айтқанына қарамастан, ол сол немесе оңшыл популист, немесе дәстүрлі орталықшыл да емес.

Although Macron has positioned himself against the old left and the old right, he is neither a left- or right-wing populist, nor a traditional centrist.


Ол эмоционалды және интеллектуалды тұрғыдан солға жақын, бірақ ол дәстүрлі «класс саясатын» қабылдамайды.

He hails from the left emotionally and intellectually, but he rejects traditional “class politics.”


Макроны қоғамның барлық топтарының дауыстары үшін күресуде.

Macron is campaigning for votes from all parts of society.


Ол «жүйе» опасыздығы, жаһандану мен жаңа технологиялар тарапынан қатерді сезінген қызметкерлерге қолын созды; қоғамдық білім беру мен денсаулық сақтау қызметтері, олар бұрыннан келген әлеуметтік ынтымақтастықты қамтамасыз ету үшін терең реформалар қажет екенін мойындайтын мұғалімдер мен денсаулық сақтау мамандарын да қолдады.

He has reached out to workers who feel betrayed by the “system” and threatened by globalization and new technologies; and to teachers and health-care professionals who recognize that public education and health-care services need deep reforms to sustain the social solidarity that they underpinned in the past.


Бірақ ол сондай-ақ еркін нормативтік қоршаған орта және ресурстарға қол жеткізгісі келетін инноваторлар мен кәсіпкерлерден де қолдау іздейді.

But he is also seeking support from innovators and entrepreneurs, who want a freer regulatory environment and improved access to resources.


Ол әлі толық бағдарламаны тұжырымдамады.

He has not yet formulated a full program.


БАҚ-ты реттеушілерге бір ескерту


КИТО – АҚШ президенті Дональд Трамптың баспасөзді жиі кемсітуінің салдары не болатынын білгіңіз келсе, бұрынғы президент Рафаэль Корреаның үкіметі жылдар бойы БАҚ-ты тұқыртып келген Эквадордағы жағдайға көз салыңыз.

QUITO – To understand the possible consequences of US President Donald Trump’s constant denunciations of the press, one need look no further than Ecuador, where former President Rafael Correa’s government attacked the news media for years.


2007-2017 жылдары билік құрған тұсында Корреа баспасөз бостандығын шектеуге бағытталған түрлі шаралар қолданды.

During his 2007-2017 presidency, Correa implemented a raft of measures aimed at stifling press freedom.


Трамп сияқты ол да өз жақтастарын жұмылдыру үшін бар бәлені БАҚ-қа жауып отырды.

And, like Trump, he regularly used the media as a whipping boy to rally his supporters.


2015 жылы Корреа конституцияға өзгеріс енгізіп, коммуникацияны су және электр қуаты сияқты қоғамдық қызмет түріне жатқызды, сөйтіп сөз бостандығына мемлекеттік бақылауды күшейте түсті.

In 2015, Correa managed to pass a constitutional amendment re-categorizing communications as a public service, like water or electricity, thereby allowing for more state control over speech.


«БАҚ-та жан-жақты жазуды қамтамасыз ету» деген мақсатпен ол 2013 жылы Эквадордың «Коммуникация туралы» заңын қабылдатқызды. Ол заң үкіметке журналистерге көп айыппұл салуға, оларды күштеп кешірім сұратуға, тіпті түрмеге жабуға мүмкіндік берді.

And with the stated goal of ensuring “balanced media coverage,” he pushed through the 2013 Ecuadorian Communication Law, and enacted additional regulations allowing the government to crack down on journalists with fines, forced public apologies, and even prison sentences.


Трамп сияқты Корреа да анда-санда телерадио хабарларға шығып, журналистердің атын атап кемсітіп отырды. Ал оның үкіметі ақпарат құралдарын жиі сотқа берді.

Like Trump, Correa would sometimes go on television or radio programs to denounce journalists by name; and his government repeatedly took news organizations to court.


Мәселен, Корреа елдегі ең басты газеттердің бірі - El Universo-дан80 миллион доллар өндіруді сұрады.

For example, Correa brought an $80 million lawsuit against El Universo, one of the country’s major newspapers.


Ақыр соңында газет «рақымшылық жасағаны» үшін 40 миллион доллар төлеуге мәжбүрленді.

In the end, the paper was forced to pay $40 million in exchange for a “pardon.”


Онлайнда жалған ақпарат көп тарап, бұл халықтың медиа мен басқа институттарға деген сеніміне селкеу түсіріп жатқанда, айтылатын сөзге шектеу қою – дұрыс сияқты.

With the spread of disinformation online fueling distrust of the media and other institutions, regulations to police some kinds of speech may seem like a good idea.


Ең бастысы – Facebook сияқты ақпарат тарататын негізгі платформаларды көбірек реттеу керек.

Clearly, major distribution platforms like Facebook need to be more heavily regulated.


Бірақ, кей жағдайларда «қоғамның мүддесі» үшін шығарылған заңдар оларға қарсы жұмыс істеуі мүмкін.

But, in some cases, laws enacted in the “public interest” can actually work against it.


Сонымен бірге, заңды журналистиканы қорғайды деген заңдар іс жүзінде оларды қара ниеттілерден қорғауда қауқар таныта алмайды.

And at the same time, laws meant to support legitimate journalism usually offer only scant protection against those who are determined to act in bad faith.


Жақында «Журналистерді қорғау комитетінің» (CPJ) өкілдерін Эквадорға алып барғанымда осыны толық түсіндім.

I learned this first-hand when I accompanied a group from the Committee to Protect Journalists (CPJ) on a recent trip to Ecuador.


Эквадор журналистерінен түйгенім – Корреаның медиа саясаты мен оны жүзеге асыру әрекеттерінің нағыз цензура санатына өтіп кеткені анық.

From speaking to Ecuadorian journalists, it is clear that most of Correa’s media policies and enforcement practices crossed the line into outright censorship.


Үкіметтің мәлімдемелерін толық жеткізбеген, шетелдік БАҚ-тардың үкіметті мақтап, оппозиция өкілдерін жамандаған хабарларын көшіріп таратпаған ақпарат құралдарына айыппұл салынған.

News outlets that did not provide ample coverage of government statements were fined, as were outlets that did not recirculate foreign press reports that were favorable to the government or critical of opposition figures.


Кей жағдайларда тіпті ақпарат құралдары үкімет өкілдерінің өздерін сынаған материалды жоққа шығарған ұзақ-сонар мәлімдемелерін басуға, я эфирден беруге мәжбүрленген.

On some occasions, news outlets were even forced to print or air lengthy dissenting statements from government officials who disliked their treatment in the media.


Эквадордың мысалынан көріп отырғанымыздай, қағаз бетінде жақсы болып көрінетін заңдарды (мәселен, сыналған адамның «жауап беру құқығына» кепілдік беру) асыра пайдалану оңай.

Ecuador’s experience shows how laws that seem reasonable on paper – such as those guaranteeing subjects of news stories a “right to reply” – can easily be abused.


Эквадор журналистерінің айтуынша, үкімет өкілдері тілшілермен сөйлесуден әдейі бас тартады, себебі егер сын материал шыққан жағдайда олар ол ақпарат құралын өздерінің редакцияланбаған, қиылмаған ұзақ терістемелерін беруге мәжбүрлейтінін жақсы біледі.

According to Ecuadorian journalists, government officials often refuse to speak to reporters because they know that, should a story about them appear, they can simply force the outlet to publish a long, unedited statement of their own.


«Терістеме құқығы» істерінде БАҚ-қа қарсы шағымдану құқығы беріледі, бірақ бұл ұзақ әрі шығыны көп сот процесіне ұласып кетеді.

And though news outlets may appeal in “right to reply” cases, doing so can lead to lengthy and costly lawsuits.


Мексика парадоксы


КЕМБРИДЖ – Мексика сияқты парадокске толы экономика әлемде кемде-кем.

CAMBRIDGE – Few economies pose as big a paradox as Mexico’s.


1990-жылдардың ортасында макроэкономикалық дағдарыстардан титықтаған Мексика түбегейлі реформаларды қолға алды. Бұл реформа жылдам экономикалық өсімге жеткізеді деген үміт болды.

Emerging from a series of macroeconomic crises in the mid-1990s, Mexico undertook bold reforms that should have put it on track for rapid economic growth.


Үкімет тұрғыдан сақтық танытып, экономикалық саясатты либералдандырды, Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне (НАФТА) қол қойды, білімге инвестиция салып, кедейлікпен күресте инновациялық тәсілдерді қолданды.

It embraced macroeconomic prudence, liberalized its economic policies, signed the North American Free Trade Agreement (NAFTA), invested in education, and implemented innovative policies to combat poverty.


Бұл реформалар көп жағынан жемісін берді.

In many respects, these reforms paid off.


Макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жетті, ішкі инвестиция көлемі ЖІӨ-нің екі пайыздық пунктіне дейін ұлғайды, тұрғындардың орташа білім алу ұзақтығы үш жылға дейін өсті.

Macroeconomic stability was achieved, domestic investment rose by two percentage points of GDP, and average educational attainment increased by nearly three years.


Дегенмен, Мексика сыртқы майданда бұдан да көп жетістікке жетті.

Perhaps the most visible gains were on the external front.


Экспорт көлемі ЖІӨ-нің 5 пайызынан 30 пайызына дейін өсті, сырттан келетін тікелей инвестицияның ЖІӨ-дегі үлесі үш есе ұлғайды.

Exports jumped from 5% to 30% of GDP, and the GDP share of inward foreign direct investment tripled.


Алайда, жалпы өнімділік пен экономикалық өсімнің қай жағын алып қарасаң да, көңіл құлазытар жайт көп.

But where it counts – in overall productivity and economic growth – the story is one of substantial disappointment.


1996 жылдан бері адам басына шаққандағы экономикалық өсім деңгейі 1,5 пайыздың айналасында болды, ал жалпы өнімділік көлемі бір деңгейде қалды не төмендеді.

Since 1996, per capita economic growth has averaged well below 1.5%, and total factor productivity has stagnated or declined.


Экономикалық даму жөнінен тыңға түрен салу жағынан үлгі боларлық бір ел болса, ол – Мексика.

If ever there was a country that was destined to be the poster child of the new orthodoxy in economic development, it was Mexico.


Соған қарамастан, бұл ел тіпті Латын Америкасындағы көршілерінен кенже қалып қойды.

Instead, the country fell behind even its Latin American peers.


Бұл сұрақтың бір жауабын Мексика экономикасының екіжақтылығынан іздеу керек. Бұл проблемаға «екі Мексика» деген ат та берілген.

A large part of the answer has to do with the Mexican economy’s extreme dualism – a problem that has been called the “two Mexicos.”


Мексикадағы жұмысшылардың біразы «бейресми» компанияларда жұмыс істейді, олар жалақы төленетін келісім-шартқа отырмайды, бұлар әлем экономикасына интеграцияланған ірі, заманауи компаниялардың өнімділік көрсеткішіне қосылмайды.

The bulk of Mexican workers remain employed in “informal” firms – especially firms in which employees are not on salaried contracts – where productivity is a fraction of the level in large, modern firms that are integrated into the world economy.


Ең қиыны – Мексиканың экономиканы либералдандыру реформасы кезінде бұл екіжақтылық бұрынғыдан да қатты нашарлай түсті.

What is striking is that this dualism has worsened during the period of Mexico’s liberalizing reforms.


Біз жүргізген зерттеу нәтижелері көрсеткеніндей, бейресми компаниялар экономикалық ресурстардың біршама бөлігін өзіне тартып алған.

Research by one of us (Levy) shows that informal firms have absorbed a growing share of the economy’s resources.


1998-2013 жылдар аралығындағы жұмыс орындарының ұлғаю көрсеткішін қарасақ, бейресми секторда өсім 115 пайыз болып, шектен шықса, ресми секторда өсім тек 6 пайыз болған.

The cumulative growth of employment between 1998 and 2013 in the informal sector was a whopping 115%, compared to 6% in the formal economy.


Ал капиталдың жалпы өсімі бейресми секторда 134 пайыз болса, ресми секторда тек 9 пайыз болған.

For capital, cumulative growth was 134% for the informal sector and 9% for the formal sector.


Мексикада экономикалық динамизм жоқ деп айта алмаймыз.

Mexico does not seem to lack economic dynamism.


Мексика өз “Трампын” сайлады


МЕХИКО – АҚШ президенті Дональд Трамп 18 жылдан бері бүкіл әлемнің басын қатырып келеді, бірақ одан ең көп жапа шеккен ел – Мексика болар.

MEXICO CITY – US President Donald Trump has been the world’s worst headache for the past 18 months, and arguably no country has suffered more than Mexico.


Жақында өткен президент сайлауында додаға түскен басты үш кандидаттың ішінде Ақ үйдегі “бұзықпен” күреске мүлде дайын емес үміткер Андрес Мануэль Лопес Обрадор жеңіске жетті.

Of the three main contenders in Mexico’s just-completed presidential election, none was as ill-prepared as the winner, Andrés Manuel López Obrador – AMLO, as he is known – to manage the bully in the White House.


Не болса да, Мексика халқы оны таңдады, енді ол биліктегі алты жылының көп бөлігінде (мүмкін толық алты жыл) Трамппен жұмыс істесуі тиіс.

Nonetheless, the Mexican people have chosen him, and he will have to deal with Trump for much (if not all) of his six years in office.


Науқан барысында АҚШ-пен қарым-қатынас басты мәселе болған жоқ, бұл мәселе Лопес Обрадордың басымдықтар тізімінде де жоқ.

Mexico’s relations with the United States were not a central campaign topic, nor will they figure among AMLO’s priorities.


Бірақ басқасынан гөрі дәл осы жайт мексикалықтарға көбірек әсер етпек.

But they will surely affect Mexicans more than most other issues.


Екеуі де сауда келісімдерін жаратпайды, бірақ олар бұл мәселеде прагматикалық таңдау жасайды: Трамп Транс-Тынық мұхит әріптестік келісімінен шыққанымен, Солтүстік Америка еркін сауда келісімінен (НАФТА) бас тартқан жоқ (әзірге), ал Лопес Обрадор қазіргі президент Энрике Пенья Ниетоның жолын жалғап, НАФТА келісімі бойынша АҚШ-пен және Канадамен қайта келіссөздер жүргізе беремін дейді.

Both appear to be sincere economic nationalists: Trump hopes to make the US self-sufficient in aluminum and steel, while AMLO seeks the same for Mexico in corn, wheat, beef, pork, and lumber. Both disapprove of trade treaties, although they temper their aversion with pragmatic selectivity: Trump left the Trans-Pacific Partnership, but not the North American Free Trade Agreement (for now), while AMLO says he will continue to re-negotiate NAFTA with the US and Canada along the lines pursued by the current president, Enrique Peña Nieto.


Екеуі де бір-бірінің елдерін жек көреді және ұлтшыл қолдаушыларының қолтығына су бүркіп отырады, ал олар болса тым жиі шектен шығып жатады.

Each man profoundly dislikes the other’s country and panders to their nationalist supporters, who occasionally take their deep-rooted passions to extremes.


Бірақ екеуі де шынайы жағдайға бейімделіп, келісу керек екенін біледі.

But both know that they must negotiate, accommodate, and conciliate on-the-ground realities.


Осындай ұқсастықтарына қарамастан (бәлкім дәл солардың кесірінен) Трамп пен Лопес Обрадор АҚШ-Мексика қарым-қатынасында сенімсіздік пен кикілжіңді арттырып, дағдарысқа әкелуі мүмкін.

Despite these resemblances – or precisely because of them – Trump and AMLO are almost certain to plunge US-Mexican relations to new depths of suspicion and strain, as objective factors and subjective fervors aggravate old tensions and fuel new ones.


Себебі, объективті факторлар мен субъективті құлшыныстар ескі кикілжіңдерді қоздырып, үстіне жаңасын жамай түседі.

Trade, immigration, drugs, security, and regional issues will continue to dominate the bilateral agenda, and on all these fronts, AMLO will face the most adversarial US president in nearly a century.


Екіжақты қарым-қатынаста сауда, иммиграция, есірткі, қауіпсіздік және аймақтық мәселелер басты орында болады, және осылардың барлығында Лопес Обрадор жүз жылға жуық уақыт ішіндегі Американың ең жаушыл президентімен істес болады.

On trade and tariffs, while AMLO’s specific stances are unknown, many of his economic proposals contradict the letter or the spirit of NAFTA.


Сауда мен тарифтер мәселесі бойынша Лопес Обрадордың нақты ұстанымы белгісіз, бірақ оның экономикалық ұсыныстарының көбі НАФТА-ның ережесі мен табиғатына қайшы келеді.

Establishing floor prices for many agricultural products, and ensuring that Mexico produces what it consumes, runs counter to many NAFTA provisions – and to Trump’s goal of reducing the bilateral US trade deficit.


Билік тізгінін тек желтоқсанның 1-інде қолға алатын Лопес Обрадор келісімді сақтап қалып, оны қайта қарау бойынша келіссөздерді жалғастыра беремін деп уәде етіп отыр. Тіпті бәрі жақсы болған жағдайда басшылардың ауысуы ақтық келісім уақытын созып, содан үш елдің құжатты ратификациялау мерзімі ұзаққа созылары анық.

Even in the best case, however, the changing of the guard will delay any final agreement and ratification by the three countries. In the meantime, Trump’s constant threats to withdraw from NAFTA or impose new tariffs – for example, on Mexican automobile exports to the US – will inevitably irritate Mexico’s new leaders.


Иммиграция ең ауыр тақырып болатын тәрізді. Трамптың бүкіл шекара бойына дуал тұрғызамын деп өрекпуі, АҚШ-тың орталық бөлігінен депортацияланған мексикалықтар санының артуы, Мексика арқылы өтіп жатқан Орталық Америка мигранттары, иммигранттардың балаларын бөлек қамау және Трамптың осы мәселелердің барлығы бойынша дипломатиялық, риторикалық тұрғыда қысым жасауы жағдайды жеңілдетпейіні рас.

Trump’s insistence on building a wall along the entire border, the rising number of Mexicans deported from the US heartland, Central American migrants crossing Mexico, separate detention of immigrant children, and Trump’s diplomatic and rhetorical pressure on all these fronts will not make things easier. Peña Nieto’s kowtowing to the US on most of these matters, ever since he invited then-candidate Trump to Mexico City at the height of the presidential campaign, will logically lead AMLO to distinguish himself as much as possible by standing up to Trump as often as he can, if only symbolically.


Пенья Нието екіжақты мәселелерге біртұтас қарауға қол жеткізу үшін иммиграция мен қауіпсіздікті саяси сауда құралы ретінде пайдаланамын деп ескерткен.

Peña Nieto warned that he would use immigration and security as bargaining chips in pursuit of a holistic approach to all issues on the bilateral agenda.


Мунның Оңтүстік Кореялық Остполитик саясаты


СЕУЛ – Корея демократиялық партиясының өкілі Мун Чжэ Ин Оңтүстік Кореяның жаңа президенті болып сайланды.

SEOUL – Moon Jae-in of the Democratic Party of Korea has just been elected South Korea’s new president. This is the second conservative-to-liberal transition of power in the country’s democratic history.


Бұл елдің демократиялық тарихында екінші рет орын алған билік басындағы консерваторлардың либералдармен ауысуы болып табылады.

It began unexpectedly last October, with the eruption of a corruption scandal involving then-President Park Geun-hye, culminating in her impeachment and removal from office earlier this year.


Оның жүргізетін саясатының қандай болатынын түсіну үшін, Ким Дэ Джунның 1998-2003 жылдардағы төрағалығынан бері Оңтүстік Кореяның жүргізген либералды сыртқы саясатын жақсы ұғыну керек.

To understand what kind of policy he will pursue requires familiarity with liberal foreign-policy thinking in South Korea since the 1998-2003 presidency of Kim Dae-jung.


Ким Еуропадағы қырғи-қабақ соғыстың бейбіт аяқталғанын көрген, және ол өз елінің коммунистік Солтүстікпен тұрақты қарсыластығын осындай зорлық-зомбылықсыз аяқтағысы келді.

Kim had watched the Cold War come to a peaceful end in Europe, and he wanted to bring his own country’s ongoing confrontation with the communist North to a similarly nonviolent conclusion.


Сондықтан ол Солтүстік Кореямен тікелей байланыс орнатуды көздеді, және оның «күн шуағы саясатын» оның мұрагері, Но Му Хён де жалғастырды.

So he pursued direct engagement with North Korea, and his “Sunshine Policy” was taken up by his successor, Roh Moo-hyun.


2009 жылы қайтыс болмай тұрып, Но (мен оның төрағалығы кезінде сыртқы істер министрі болып қызмет атқардым) Мунның саяси тәлімгері және жақын досы болды.

Before he died in 2009, Roh (under whom I served as Foreign Minister) was a political mentor and close friend to Moon.


Қырғи-қабақ соғыстың соңғы онжылдығындағы Батыс Германияның Остполитик саясаты, немесе басқаша айтқанда, Шығыс Германиямен тікелей байланыс орната отырып Германияның қайта қосылуы, Ким үшін терең шабыт көзі болды.

German reunification, preceded by West Germany’s policy of direct engagement, or Ostpolitik, with East Germany in the last decades of the Cold War, was a source of profound inspiration for Kim.


Бұрынғы неміс канцлері Вилли Брандт 1970 жылы Остполитик саясатын жүргізе бастады, және 1982 жылы билікке келген Гельмут Коль де осы саясатты сақтап қалды.

Former German Chancellor Willy Brandt began pursuing Ostpolitik in earnest in the 1970s, and Helmut Kohl maintained the policy after he came to power in 1982.


Остполитик Шығыс неміс режимін өзгерте алмағанымен, ол Шығыс Германияның Батыс Германияға қатты тәуелді етті және бірігу процесі кезінде Кольге маңызды саяси ықпал берді.

Although Ostpolitik could not change the East German regime’s nature, it did make East Germany heavily dependent on West Germany, and gave Kohl significant political leverage during the reunification process.


Әрине, көптеген корей либералдары Солтүстік Кореяның ешқашан ядролық қарумен Батыс Германия немесе Америка Құрама Штаттарын қорқытпаған Шығыс Германия сияқты емес екенін мойындайды.

Of course, most Korean liberals recognize that North Korea is not East Germany, which never threatened West Germany or the United States with nuclear weapons.


Бірақ Мун мен оның жақтастары, Ли Мён Бактан бергі консервативті оңтүстік кореялық президенттерінің, Коль Остполитик саясатын қолдағандай, «күн шуағы саясатын» жүргізбегеніне қатты қылжынады.

But Moon and his supporters nonetheless find it regrettable that conservative South Korean presidents since Lee Myung-bak did not maintain the Sunshine Policy, as Kohl had done with Ostpolitik.


Олар сол саясатты қолдағанда, Солтүстік Корея Қытайға қарағанда, Оңтүстік Кореяға көбірек тәуелді болар еді; және Солтүстік Корея режимін ауыздықтау үшін АҚШ және Оңтүстік Корея басшылары Қытайға әрдайым жалынбар еді.

If they had, North Korea might have become more dependent on South Korea than on China, in which case US and South Korean leaders would not have to plead constantly with China to rein in the North Korean regime.


Оңтүстік Кореяның либералдары стратегиялық жағдайдың Ким және Но дәуірінен бері, әсіресе Солтүстік Корея де-факто ядролық мемлекетке әлі айналмаған кезге қарағанда айтарлықтай өзгергенін мойындайды.

South Korea’s liberals also recognize that the strategic situation has changed significantly since the Kim and early Roh eras, when North Korea had not yet become a de facto nuclear state.


Ұлттық бірігу туралы либералдық арманын іске асыру үшін, Мунның алдындағы басшыларға қарағанда әлдеқайда қиынырақ мәселелерге тап болатыны анық.

To realize his liberal dream of national unification, Moon will have to confront a much larger challenge than anything his predecessors faced.


Мун әлі де өз арманын іске асыруға тырысатын болады, бірақ ол оны парасатты жолмен, және геосаяси шындықтарға көз салып отырып жасайды. Жақында Washington Post берген сұхбатында, ол АҚШ-Оңтүстік Корея альянсын өз дипломатиясының іргетасы ретінде санайтынын айтып, және АҚШ-пен ақылдаспай тұрып, Солтүстік Кореямен келіссөздер бастамайтынына уәде берді.

Moon will still pursue his dream, but he will do so prudently, and with an eye toward geopolitical realities.


Бірақ, ресми келіссөздерден тыс, ол сондай-ақ халықаралық санкциялардың аясынан тыс жатқан денсаулық сақтау және қоршаған орта мәселелері бойынша корей ынтымақтастығын жаңғырту арқылы Солтүстікпен байланыс жасауға тырыса алады.

In a recent interview with the Washington Post, he made it clear that he sees South Korea’s alliance with the US as the bedrock of its diplomacy, and promised not to begin talks with North Korea without first consulting the US. But, beyond formal talks, he could also try to engage with the North by reviving inter-Korean cooperation on health or environmental issues, which fall outside the scope of international sanctions.


Соңғы тоғыз жыл ішінде, консервативті президенттер - әсіресе Пак - Солтүстік Кореяны денуклеаризацияға қарай апаруға тырысып, онымен барлық байланысты тоқтатқан.

Over the last nine years, conservative presidents – especially Park – cut all contacts with North Korea to try to push it toward denuclearization.


Жапония - «мүмкіндіктер елі»


Біз гетерогенділік арқасында табысты болдық.

It is our diversity that has made us so successful.


Бес жыл бұрын Rakuten негізі жапон командасы болды.

As recently as five years ago, Rakuten was still predominantly a Japanese team.


Бірақ 2010 жылдың наурыз айында мен, менің ойымша, келесі өсудің негізі болған шешімді қабылдадым, яғни «англинизация» жоспарын жариялап, екі жылда ағылшын тілін мекемеміздің басты тілі болатынын айтып өттім.

But in March 2010, in a move I believe was key to our subsequent growth, I announced “Englishnization,” a plan to make English our corporate language within two years.


Мақсатым интернетті жақсы меңгерген қызметкерлерді тарту үшін қатты жарыс басталған салада жаһандық кеңеюдің негізін қалау болды.

The goal was to lay the groundwork for global expansion in an industry that competes aggressively for Internet-savvy talent.


Ағылшын тілін үйрену туралы хабарлағанымда, біздің жұмыс күшінің тек 10% -ы ғана ағылшын тілін жақсы білетін.

When I announced Englishnization, only 10% of our workforce was proficient in English.


Бір қызығы, менің командамның кейбір мүшелері қорқып кетсе, басқалары, әсіресе фирмадан тыс адамдар, мені аздап ақылымнан адасқан деп ойлады.

Unsurprisingly, some on my team were apprehensive; others, especially those outside the firm, thought I was a little crazy.


Алайда, жеті жыл өткен соң, бізден Жапонияның кеңсе титандары жапондық астанада штаб-пәтері бар ғаламдық брендті қалай құруға болатыны туралы кеңес алып жатыр.

But, just seven years later, titans of corporate Japan are seeking our advice in how to build a global brand headquartered in the Japanese capital.


Біздің оларға айтарымыз, халықаралық таланттарға есігімізді ашу біз үшін басты өзгерістер көзі болды.

As we tell them, opening doors to international talent has been a game changer for us.


Және мұндай саясат басқа жапондық компанияларға да оң әсер етуі мүмкін.

And it could have a similar impact on other Japanese companies.


Жапондық компаниялар ұзақ уақыт бойы шабыт іздеген Америка Құрама Штаттарының тәжірибесін қарастырайық.

Consider the experience of the United States, to which Japanese companies have long looked for inspiration.


Мен АҚШ-та білім алып, ер жету бақытына ие болдым, және Американдық шығармашылық, кәсіпкерлік және, ең алдымен, елдің сыртан келгендерге ашықтығы мені сүйсіндірді.

I was fortunate enough to study in the US, and grew up admiring American creativity, entrepreneurship, and, above all, the country’s openness to outsiders.


Атап айтқанда, көптеген технологиялық көшбасшылар мен ойшылдарының өздері келімсек болған, әртүрлі және динамикалық Силикон алқабы біздің компаниямыз үшін инновацияның күшті қозғалтқышы болып табылады.

In particular, the diverse and dynamic Silicon Valley, where many tech leaders and thinkers are immigrants themselves, is a powerful engine of innovation for our company.


Осы аймақтың мәдениеті мен сарапшылық тәжірибесі 2011 жылы АҚШ-тың Сан-Франциско штатында Rakuten американдық бас кеңсесін ашуға себеп болды.

Drawn by the region’s culture and expertise, Rakuten opened its US headquarters in the San Francisco Bay Area in 2011.


Алайда бүгінгі күні АҚШ-тың оны мәдени әртүрлілік пен кәсіпкерліктің үлгісіне айналдырылған құндылықтарына күмәніміз бар.

Today, however, the values that have made the US a paragon of diversity and entrepreneurship are being challenged.


Президент Дональд Трамм иммиграцияны шектеуге тырысып жатыр, оның ішінде Мексикамен шекарада қабырға салу, мұсылмандар мен басқа да азшылық топтарға қарсы сөздері де бар.

President Donald Trump is attempting to cut immigration, including by building a wall on the border with Mexico, all while employing distressing rhetoric against Muslims and other minority groups.


Бұл жарқын болашаққа апарар жол емес.

This is not the way to a brighter future.


Rakuten-ге келетін болсақ, біз АҚШ штаб-пәтеріне көп қаржы жұмсауды жалғастыра берсек те, біз сондай-ақ, американдық бағытқа кері келе жатқан, ашық және интернет саласында жетістіктері көп елімізге шетелік талантты тарту үшін инвестицияларды да аямай салып жатырмыз.

As for Rakuten, while we will continue to invest heavily in our US headquarters, we are also investing in growth at home, in order to lure more foreign talent to an open and Internet-savvy Japan – one that, in some ways, is moving in the opposite direction of the US.


Қаржылық жаһандану 2.0


ВАШИНГТОН – 2007 жылы тамыз айында басталған қаржы дағдарысынан кейінгі онжылдықта жаһандық қаржы саласының контурлары күрт өзгерді.

WASHINGTON, DC – In the decade since the financial crisis began in August 2007, the contours of global finance have shifted dramatically.


Соңғы он жыл ішінде трансшекаралық капитал ағындарының жалпы құны 65% -ға төмендеді, бұл әсіресе банк секторында халықаралық белсенділіктің төмендеуінен болды.

The total value of cross-border capital flows has shrunk by 65% over the last ten years, a decline that reflects, in particular, the sharp reduction in international banking activities.


Біз осы сандардың жаһандық қаржы саласының жағдайы туралы қандай мәлімет бере алады деп ойландық.

The question for us is what figures like these can tell us about the health of global finance today.


Олар «қаржылық жаһанданудың» - яғни капиталдың халықаралық қозғалысы, кері қайтарылғанын дәлелдеп тұр ма?

Are they evidence that “financial globalization” – the international movement of capital – has lurched into reverse?


Ал егер солай болса, бұл жаман жаңалық па?

And if it has, would that be such a bad thing?


Қазіргі қысқартулар қаржы көпіршігі 2007 жылы жарылғанда, үлкен тәуекелдерді біле тұра, оларды қабылдамаудан тұындады.

The current retrenchment reflects greater risk aversion and awareness since the bubble began to burst in late 2007.


Бірақ, McKinsey Global Institute жаңа зерттеуіне сәйкес, нәтижесінде жаһандық қаржы интеграцияның неғұрлым тұрақты нұсқасы пайда болған.

But, according to new research from the McKinsey Global Institute, what is emerging is a more resilient version of global financial integration.


Дағдарысқа дейін, трансшекаралық банк бизнесі белсенді түрде дамыды, әлемдегі ең ірі банктер халықаралық деңгейде кеңейіп, бір-бірінен көбірек несие алып, және басқа шетел активтеріне инвестиция салды.

Before the crisis, cross-border banking surged as many of the world’s largest banks expanded internationally, lending more to one another and investing in other foreign assets.


Мысалы, еуро пайда болғанынан кейін, еуроаймақ банктерінің күшті экспансиясы басталды. Еуроаймақ банктерінің (және олардың бөлімшелерінің) сыртқы талаптары 2000 жылғы 6,6 трлн доллардан 2007 жылы 23,4 трлн долларға өсті.

After the creation of the euro, for example, eurozone banks expanded significantly. Foreign claims held by eurozone banks (and their subsidiaries) soared from $6.6 trillion in 2000 to $23.4 trillion in 2007.


Ең маңыздысы, бұл өсімнің басты бөлігі еуроаймықтың өзі ішінде болған, онда интеграцияланған Еуропалық банк нарығы құралып, бұл кейбір адамдарды бір жалпы валюта мен ортақ ережелерді енгізу елдердің жеке тәуекелдерінің жоюлуына апарады деп сендірді.

Most important, a majority of that growth was within the eurozone itself, where an integrated European banking market was emerging, leading some to believe that a common currency and shared rules meant country risk had almost disappeared.


Бүгінде көптеген қаржы мекемелері ұтымды бизнес стратегияларын басшылыққа алудан гөрі басқалардың артынан ойланбастан еруді жөн көргені анық.

What is clear today is that many institutions were simply engaging in herd mentality, rather than executing prudent business strategies.


Содан кейін, Америка Құрама Штаттарындағы қаржы дағдарысы, ал кейіннен Еуроаймақтағы өз дағдарысы салдарынан ірі әлемдік банктер шетелдегі жұмыстарын азайтты, олар шетелдік бизнестерін сатты немесе одан шықты, және бұрын берілген несиелер мерзімін ұзартпады.

Then, stung by the financial meltdown in the United States, and subsequently by the eurozone’s own crisis, the major global banks reduced their foreign presence, selling off some businesses, exiting others, and allowing maturing loans to expire.


2007 жылдан бастап жаһандық банктер кемінде 2 триллион долларға тең активтерін сатты.

Since 2007, global banks have sold at least $2 trillion of assets.


Швейцариялық, британдық және американдық банктердің барлығы осы артқа шегеруге қатысты, бірақ еуроаймақтағы банктер осы жағдайдың дәл эпицентрінде болды.

Swiss, British, and American banks have all been part of the retreat, but eurozone banks are at its epicenter.


Дағдарыс басталғаннан бері еуроаймағындағы банктер өз штетелдік талаптарын 7,3 трлн долларға дейін, яғни 45% -ға қысқартты.

Since the crisis began, eurozone banks have reduced foreign claims by $7.3 trillion, or 45%.


Олардың жартысы еуроаймақтағы қарыз алушылар, әсіресе банктердің азайған қоржыны.

Nearly half of that is a shrinking portfolio among eurozone borrowers, particularly banks.


Еуроаймақтағы несиелеу жеке отандық несиелеуге тең деген ойлар жоққа шығарылды.

The perception that lending within the currency area was quasi-domestic has fallen apart.


Қаржылық дағдарыс дамыған сайын, жеке сектор қаупі көбейді - «есептен шығарып тастау» жобалары мен банкроттарға қаржылық көмек көрсетуге қатысу.

As the financial crisis evolved, private-sector involvement – through “haircuts” and “bailing in” – became a threatening option.


Тәуекелдер тұрғысынан, банктердің ауқымдылық және нарықтық білім жағынын артықшылығы бар ішкі нарықтар аса тартымды бола түсті.

From a risk perspective, domestic markets – where banks had the advantage of scale and market knowledge – became comparatively more attractive.


Еуроодақтағы мафия-мемлекет


БУДАПЕШТ – Коммунизм күйреген соң Орталық және Шығыс Еуропадағы елдерің көбі бұл аймақ либерал-демократияға қарай тұрақты түрде қадам басады, бұл мақсатқа жетер жолдағы кездергілердің барлығын жеңеміз деп үміттенді.

BUDAPEST – Following the collapse of communism, many of us in Central and Eastern Europe had hoped that the region would steadily move toward liberal democracy, and that any obstacles en route to that goal could be overcome.


Алайда, бұрынғы коммунистік елдердің көбінде жең ұшынан жалғасу, жемқорлық сияқты ескі жүйелер сақталып қалып, жаңа формаға ие болды.

But in many former communist countries, older systems of patronage and corruption have survived, and taken new forms.


Біздің өтпелі деп ойлағанымыз тұрақты құбылысқа айналды.

What we thought was a transitional phase has become a permanent state of affairs.


Виктор Орбан премьер-министр болған жеті жылдың ішінде мафия мемлекетке арналған Венгрияны алып қарайық.

Consider Hungary, which has become a mafia state during the seven years of Viktor Orbán’s rule as prime minister.


Алдымен либерал-демократияны бетке ұстап, Еуропа одағына қосылып, содан соң бірден автократияға бұрылған Венгриянікі ерекше жол болды.

Hungary is unique in that it moved toward liberal democracy and joined the European Union before changing course and heading toward autocracy.


Ресей, Әзербайжан сияқты басқа да мафия-мемлекеттер мен Орталық Азиядағы бұрынғы совет республикаларының біразы олигархияның қанат жаюы кезеңінен өтті немесе коммунистік диктатурадан бірден қылмыстық мекемелерге айналды.

The rest of the region’s mafia states, such as Russia, Azerbaijan, and other Central Asian former Soviet republics, either passed through a period of oligarchic flux, or took a direct path from communist dictatorship to criminal enterprise.


Бұл елдерде мемлекетті олигархтар мен ұйымдасқан қылмыстық топтар басып алған жоқ, керісінше, элитаның ұйымдасқан «жоғарғы тобы» экономиканы, соның ішінде олигархтардың өздерін жаулап алды.

In these countries, oligarchs and the organized underworld have not captured the state; rather, an organized “upperworld” of elites have captured the economy, including the oligarchs themselves.


Салдары – қылмыстық топ пен жекешеленген, паразиттік мемлекеттің қоспасы.

The result is a mix between a criminal organization and a privatized, parasitic state.


Посткоммунистік автократияларды зерттеген сараптамалардың көбі мемлекетті құруға негіз болған саяси институттар мен идеологияларға көп мән береді.

Most analyses of post-communist autocracies tend to focus on the political institutions and ideologies underpinning the state.


Бұл режимдер популистік ұрандар тастағанымен, идеологияға сүйенбейді.

But while these regimes make populist appeals, they are not driven by ideology.


Олардың басты мұраты – қандай жолмен болса да билік пен байлықты басшының қолына шоғырландыру.

Their primary concern is to consolidate the ruler’s power and personal wealth through whatever means necessary.


Қазіргі мафия-мемлекеттерде заңды институттар емес, режим құрған бейресми механизмдердің көмегімен басты шешімдер қабылданады.

In today’s mafia states, key decisions are made through informal mechanisms created by the regime, instead of through formal institutions.


Құрылымы мен мәдениеті жағынан бұл тәртіп бала асыраған отбасына ұқсайды: режим саяси және экономикалық элиталарды жүйелі түрде алмастырып отырады.

In terms of structure and culture, these arrangements resemble an adopted family, which the regime creates by systematically replacing political and economic elites.


Демократиялық елде бұл элиталар автономды ойыншылар болар еді.

In a democracy, these elites would be autonomous actors.


Ал мафия-мемлекеттерде олардың билігі көбіне корпоративті рейдерлік пен алым жинауды көздейтін патрон мен клиент арасындағы тәуелділікке айналады.

But in a mafia state, their position is subsumed in a system of patron-client dependency, often through regime-led corporate raiding and rent-seeking.


Тек мафияда қолданылатын физикалық күштеудің орнына мемлекеттік органдар бақылайтын, қантөгіссіз, «заңды» мәжбүрлеу пайдаланылады.

The classic mafia technique of physical coercion is thus replaced with a bloodless, “legal” form of compulsion overseen by public authorities.


Шынтуайтында Еуроодаққа қосылған Румыния, Болгария сияқты басқа посткоммунистік елдерде де жемқорлық бар.

To be sure, corruption is endemic in other post-communist countries that have joined the EU, such as Romania and Bulgaria.


Бірақ бұл елдерде пропорционалдық сайлау жүйесі жұмыс істейтіндіктен және атқарушы билік бөлек болғандықтан, орталықтандырылған «қадағалау» жүйесі қалыптаспаған.

But because these countries have proportionate election systems and divided executive power, no central patronage network has emerged.


Орбан - Польшаның де-факто идеологиялық лидері Ярослав Качиньский сияқты емес, арсыз адам.

Unlike Jarosław Kaczyński, Poland’s fanatically ideological de facto leader, Orbán is a cynic.


ЛОНДОН – Өткен жыл ғаламда жік салған оқиғаларға толы болды.

LONDON – The past year has been full of watershed developments.


АҚШ-тағы президент сайлауында Дональд Трамптың жеңгенін былай қойғанда, Ұлыбритания Еуропа одағынан шығуды жақтап дауыс беріп, соның кесірінен одақтың осал тұстары айқын көрінді.

Aside from Donald Trump’s victory in the United States’ presidential election, some of the European Union’s weaknesses were fully revealed, with the United Kingdom’s vote to leave casting the bloc in a particularly harsh light.


Бірақ, Брекзит – одақ құрдымға кетті деген сөз емес.

But Brexit does not have to spell the Union’s demise.


Керісінше, бұл – Еуроодақтың проблемаларын шешу жолындағы ұйқыашар қоңырау болды.

Instead, it can serve as a wake-up call, spurring action to address the EU’s problems.


Осыны есіне ұстаған Еуропадағы кей басшылар одаққа мүше елдерді «Еуроодақты толық құруға» үндей бастады.

Some European leaders are attempting to heed that call, by urging EU member states to “complete the Union.”


Олардың айтуынша, Ұлыбритания болмаса, интеграция жеңілірек жүреді, себебі қалған мүшелер шамамен біртекті болып келеді және Британия қарсы болады-ау деген жерлерде бір тоқтамға келе алады.

Without the UK, they argue, it will be easier to advance integration, as the remaining members are somewhat less heterogeneous, and therefore more likely to agree on steps that Britain might have opposed.


Мұндай қадамдардың бірі әрі еуро дағдарысы басталғалы басты көңіл бөлініп отырған жайт – банк одағы.

One such step – and a constant focus of attention since the euro crisis began – is a banking union.


Бұл бағытта үлкен шаруа тындырылғанымен, Еуропадағы банк саласындағы интеграцияның кемеліне келер кезі әлі алыс.

While substantial progress has already been made on this front, European banking integration is far from complete.


Әлі аяқталмаған шаруалардың қатарына депозитті сақтандыру схемасы, қауіпсіз суверенді активтердің траншын немесе жалпы еуроаймақта тәуекелсіз құнды қағаздар құру мәселелері жатады.

Unfinished business includes a deposit-insurance scheme, as well as the creation of a senior tranche of safe sovereign assets, or eurozone-wide risk-free securities.


Еуроаймақ елдерінің арасындағы дағдарыс кезінде айқын көрінген ала-құлалық жұмыссыздықтан сақтандырудың бірлескен схемасын құруға түрткі болуы мүмкін, мұнда жұмыссыздыққа байланысты циклді жәрдемақылар ЕО бюджетінен төленіп отырады.

Another potential step, motivated by the profound asymmetry of eurozone countries’ economic performance during the crisis, would be a joint unemployment-insurance scheme, whereby cyclical unemployment benefits would be financed from the EU budget.


Сонымен бірге, босқындар дағдарысы Еуроодақтың сыртқы шекарасын бірлесе қорғау, баспана сұраушыларды мүше елдер арасында бөлісу, олардың қоғамға кірігуін қаржыландыру сияқты әңгімеге жол ашты.

Finally, the refugee crisis has led to a discussion of a joint scheme for enforcing the EU’s external borders, allocating asylum-seekers among its member countries, and financing their integration.


Осы және басқа да мәселелер терең талқыланып, тіпті кейбіреуі бойынша нақты әрекеттерге бастайтын тұжырымдар жасалды.

All of these – and many other – ideas have been discussed at length, and have even been elaborated to the point that actionable agendas have emerged.


Бірақ әлі ілгері қадам болмай жатыр.


Ұлыбритания - тереңірек интеграцияға саяси тосқауыл қойып отырған жалғыз кедергі емес болып шықты.

The UK, it turns out, is far from the only source of political resistance to deeper integration.


Әрине, интеграцияға қарсылар Еуроодақтың кейбір мүшелеріне басқалардан көбірек мүмкіндік беретін өз ұсыныстарына қадалып отыр.

Of course, who opposes integration depends on the specific proposal, all of which are likely to benefit some EU members more than others.


Кей ұсыныстар ұзақ мерзімдік тұрғыдан барлығына игілік әкелгенімен, нақты елдерге біраз шығын келтіреді.

In some cases, a proposal might result in greater long-term gains for all, but carry significant up-front costs for particular countries.


Еуроодақтың кейбір басты елдері жалпыұлттық сайлау қарсаңында тұрған, истеблишментке қарсы партиялар орташыл партияларды тұқыртып жатқан қазіргі кезде көшбасшы тұлғалардың көбі бұл реформаларды алға тартамын деп саяси капиталдан айырылып қалмауды ойлап, тартыншақтайды.

At a time when some major EU member countries are set to hold national elections, and when anti-establishment politicians are deposing moderate parties, many national leaders are unwilling to risk their political capital to push through such reforms.


Ал егер реформаларды тартымдырақ етіп жасаса ше?

But what if the reforms were made more appealing?


Ұсыныстарды топ-топқа бөлсек, саяси қарсылыққа тойтарыс беру оңай болатын шығар.

Breaking down political resistance may be as simple as packaging proposals together.


Өнеркәсіпті дамытпай-ақ өркендеуге бола ма?


КЕМБРИДЖ– Өздері тәуелді болып келетін шикізаттың әлемдік нарықтағы бағасы төмен болып тұрса да, әлемнің ең кедей елдері жақсы нәтижеге жетіп жатыр.

CAMBRIDGE – Despite low world prices for the commodities on which they tend to depend, many of the world’s poorest economies have been doing well.


Сахараның оңтүстігіндегі елдердің экономикалық өсімі 2015 жылдан бері құлдырап келеді, бірақ бұл аймақтағы ең ірі үш елдің (Нигерия, Ангола және ОАР) өз проблемаларының кесірінен болып жатыр.

Sub-Saharan Africa’s economic growth has slowed precipitously since 2015, but this reflects specific problems in three of its largest economies (Nigeria, Angola, and South Africa).


Ал, Эфиопия, Кот-д’Ивуар, Танзания, Сенегал, Буркина-Фасо және Руанда биыл 6 пайыздық экономикалық өсімге қол жеткізуді жоспарлаған.

Ethiopia, Côte d’Ivoire, Tanzania, Senegal, Burkina Faso, and Rwanda are all projected to achieve growth of 6% or higher this year.


Азияда Үндістан, Мьянма, Бангладеш, Лаос, Камбоджа мен Вьетнам да алдына осындай меже қойған.

In Asia, the same is true of India, Myanmar, Bangladesh, Lao PDR, Cambodia, and Vietnam.


Мұның бәрі жақсы болғанымен, адамды біраз шатастырады.

This is all good news, but it is also puzzling.


Бұл елдердің көпшілігі біраз жылдан бері тек табиғат ресурстарына тәуелді болып келген, ал бұл жолы олар табиғат ресурстарына сүйенбестен-ақ, экспортқа бағытталған индустрияландыру арқылы тұрақты даму көрсеткіштеріне қол жеткізді.

Developing economies that manage to grow rapidly on a sustained basis without relying on natural-resource booms – as most of these countries have for a decade or more – typically do so through export-oriented industrialization.


Бірақ бұлардың тек бірнешеуі ғана айрықша индустрияландыруды жүзеге асырып жатыр.

But few of these countries are experiencing much industrialization.


Сахараның оңтүстігінде орналасқан табысы төмен елдер экономикасындағы өнеркәсіптің үлесі өзгерместен тұр, тіпті кейбірінде бұл үлес азайып барады десе болады.

The share of manufacturing in low-income Sub-Saharan countries is broadly stagnant – and in some cases declining.


Премьер-министр Нарендра Моди сүйікті сөзі «Үндістанда жасайық» деген ұранды жиі қайталағанымен, Үндістан жылдам индустрияланып кете қойған жоқ.

And despite much talk about “Make in India,” one of Prime Minister Narendra Modi’s catchphrases, the country shows little indication of rapid industrialization.


Өнеркәсіп табысы төмен елдердегі экономикалық дамудың ең күшті эскалаторына айналды. Оған мынадай үш себеп бар.

Manufacturing became a powerful escalator of economic development for low-income countries for three reasons.


Біріншіден, шетелдік технологияларды өзіңе бейімдеп, өнімділігі жоғары жұмыс орындарын ашу біршама жеңілдеді.

First, it was relatively easy to absorb technology from abroad and generate high-productivity jobs.


Екіншіден, өнеркәсіптегі жұмыс орындары ерекше қабілетті қажет етпейді.

Second, manufacturing jobs did not require much skill: farmers could be turned into production workers in factories with little investment in additional training.


Қайта оқытуға ешқандай шығын шығармастан, фермерлерді зауыттағы өндіріс жұмысшысына айналдыруға болады. Үшінішден, өнеркәсіп өнімдеріне сұраныс табысы төмен адамдар көп тұратын ішкі нарықпен шектеліп қалған жоқ, іс жүзінде өнім өндіруді ешқандай шектеусіз экспорттың көмегімен ұлғайтуға мүмкіндік болды.

And, third, manufacturing demand was not constrained by low domestic incomes: production could expand virtually without limit, through exports.


Бірақ бұл тәртіп те өзгеріп келеді.


Жаһандану өз алдына, өнеркәсіпке жаңа келгендер әлемдік нарыққа дендей еніп, Азиядағы өнеркәсіп алпауыттарының тәжірибесін қайталай алмады. Бірер экспортерді қоспағанда, дамушы экономикалар тез арада деиндустриализациялана бастады.

It is now well documented that manufacturing has become increasingly skill-intensive in recent decades.


Сараптамаларға қарасақ, соңғы онжылдықтарда өнеркәсіп саласына білікті мамандар көбірек қажет бола бастады.

Along with globalization, this has made it very difficult for newcomers to break into world markets for manufacturing in a big way and replicate the experience of Asia’s manufacturing superstars. Except for a handful of exporters, developing economies have been experiencing premature deindustrialization.


Артта қалған елдерге орнатылған эскалаторды алып тастағандай әсер қалдырады.

It seems as if the escalator has been taken away from the lagging countries.


Сонда, әлемдегі ең кедей елдердің соңғы жылдардағы қарқынды дамуын қалай түсіндіреміз?

What, then, are we to make of the recent boom in some of the world’s poorest countries?


Бұл елдер дамудың жаңа моделін тапты ма?

Have these countries a discovered a new growth model?


Жаһанды жайлаған популистік саясат


ПРИНСТОН – Экономикасы дамыған елдерде популизм кең тарап, саяси истеблишмент кері шегіне бастады.

PRINCETON – With populism seemingly going viral in the advanced economies, the political establishment is in retreat.


Жүйені шайқаймын, не тіпті құлатамын деп уәде берген сырттың адамдары саясатта ірі жеңіске жетіп жатыр.

Outsiders are achieving significant political victories by making dramatic promises to shake up or overthrow the system.


Популистердің жаулары – ұлттық құндылықтарды сатып кеткен «ғаламдық элитаның» мүшелері, және олардың АҚШ-тың жаңа сайланған президенті Дональд Трамп «глобализм» деп атаған бұл үдеріске қарсы күресі әлемдік құбылысқа айналатын тәрізді, әрі ол интернационализмнің өз брендіне тәуелді болмақ.

The populists’ enemies are members of the “global elite,” who have betrayed national values; and yet their revolt against what US President-elect Donald Trump calls “globalism” also aspires to be a global phenomenon, and actually depends on its own brand of internationalism.


«Қаржылық зақымдау» - қаржы саласындағы белгілі процесс.

Contagion is a well-understood process in finance.


Тіпті араларында қаржылық байланыс болмаса да, бір жерде болған дүмпу басқа жерлерде де сілкініс туғызады, себебі үлгіге сүйенетін нарық қатысушылары негізгі күштерді тез анықтайды.

A shock in one place produces tremors elsewhere, even when there are no direct financial links, because pattern-seeking market participants perceive fundamental forces at work.


Қазіргі популистік бүліктің динамикасы да соған ұқсас.

Today’s populist revolt is exhibiting a similar dynamic.


Трамп күні бұрын «менің жеңісім Брекзиттің көкесі болады» деп уәде берді. Шындығында, ол жеңгенде голландтар мен француздардың әсіре оңшыл саяси күштері мұны алдағы үлкен өзгерістің басы деп қабылдады.

Trump promised in advance that his victory would be Brexit in spades; and, indeed, when he won, Dutch and French far-right political forces immediately saw his election as a portent of what is to come.


Италиядағы конституцияға байланысты референдумда да «жоқ» деп дауыс беруге үгіттегендер осы көзқарасты ұстанды, ал премьер-министр Маттео Ренци өзінің саясаттағы болашағын осы референдуммен байланыстырады.

So, too, did the “No” campaign in Italy’s upcoming constitutional referendum – upon which Italian Prime Minister Matteo Renzi has bet his political future.


Бүгінгі жағдайды жиырмасыншы ғасырдағы екі соғыстың ортасындағы кезеңмен салыстыруға болады. Сол кезде Владимир Ленин кеңестік коммунизмді әлемдік бренд ретінде ұсынып, «Коминтернді» құрған.

An obvious historical parallel for today is the interwar period of the twentieth century, when Vladimir Lenin presented Soviet communism as a global brand, and founded the Communist International.


Лениннің қозғалысына жауап ретінде құрылған Бенито Муссолинидің италиялық фашизмі де халықаралық аренаға шықты: Еуропада, Латын Америкасында және Азияда Муссолинидің «Қара жейделеріне» еліктеп, түрлі түсті жейде кигендердің қозғалыстары құрылды, сөйтіп авторитаризм либерализмге балама модель дәрежесіне көтерілді.

Benito Mussolini’s Italian fascism – a response to Lenin’s movement – also adopted an internationalist stance: colored-shirt movements, imitating Mussolini’s Black Shirts, emerged in Europe, Latin America, and Asia, to elevate authoritarianism as an alternative model to liberalism.


Муссолинидің фашистері, Адольф Гитлердің нацистері сияқты әсіре ұлтшыл қозғалыстар «нағыз фашист кім?» деп өзара тайталасып жүріп, ақыр соңында либералдық тәртіпке қарсы күресте бас біріктірді.

While intensely nationalist movements such as Mussolini’s fascists and Adolf Hitler’s Nazis did compete with one another over who was more genuinely fascist, they ultimately united to oppose the liberal order.


Дәл сол сияқты бүгінгі саяси бүлік тоқтату мүмкін емес қарсылыққа ұласып, әр мемлекет сауда, миграция және капитал ағындарына есігін тарс жабуы мүмкін, ал бұл нөлдік сомалы ойын сияқты жаппай жеңіліске апарады.

Similarly, today’s political revolt may be following an unstoppable logic, whereby every country must close itself off to trade, migration, and capital flows, or risk losing out in a zero-sum game.


Осыдан туындайтын негізгі сұрақ: мұндай «саяси зақымдануға жол бермейтін» қорғаныс жүйесін құруға бола ма?

This raises a fundamental question: can a firewall be built to prevent such political contagion?


Қаржы дағдарысы мен қаржылық зақымданудан құтылу үшін көбіне халықаралық құтқару пакеті мен қаржылық реформа сияқты екі түрлі шара қолданылады.

Two measures are generally used to stop financial crises and stem financial contagion: international rescue packages and financial reforms.


Дәл сол сияқты мұндай интервенциялардың саяси баламаларын да қарастырып, мәселен, ғаламдық басқару институттары мен қазіргі демократиялық ережелерге реформа жасауға болады. Осы күні жекелеген елдерге әсер етіп жатқан проблемалар – еларалық мәселелер, оларды жалғыз-жарым мемлекеттер өз бетімен шеше алмайды.

Similarly, we can envisage a political counterpart to such interventions, perhaps with reforms to global governance institutions and existing democratic frameworks. After all, many problems that now affect individual countries are, in fact, transnational, and cannot be addressed by one country alone.


Мұның ең бір айқын мысалы – климаттың өзгеруі, соның кесірінен құрғақшылық болып, егін өспей қалады, ал бұл халықты жаппай көшуге мәжбүрлейді.

The most obvious example is climate change, which produces droughts and repeated crop failures, and thus mass-migration flows.


Бірақ бүгінгінің популистері ұжымдық тұрғыдан ойлауға, халықаралық ауқымдағы аралас-құраластыққа қарсы үгіттейді.

But today’s populists have made a point of refusing to think collectively, or engage internationally.


Еларалық мәселе деп санауға болатын кез келген жайт ұлттық ұстанымға жат болып шығады, немесе бірлесіп істелген кез келген халықаралық шаруа келемежге айналып, «сәтсіз» деп бағаланады.

Anything that looks like a transnational issue is immediately deemed irrelevant to national concerns, and any coordinated international action is ridiculed and held up as a failure.


Бүгінгі жұқпалы популизм оның өзін жойып жіберетіндей орта қалыптастырады.

Perhaps today’s contagious populism will create the conditions for its own destruction.


Фунт бізге не айтпақшы?


ЛОНДОН - Менің қаржы саласында өткізген 32 жылда түсінгенім, шетел валюта нарығының оғаш әлемі кейде ақылға қонбайды және стерлингтің бастапқы, тепе-теңдік мәнін есептеуге тырысу мәнсіз жаттығу болуы мүмкін.

LONDON – I know from my 32 years in finance that the weird world of foreign-exchange markets can sometimes defy comprehension, and that trying to estimate sterling’s baseline, equilibrium value can be an exercise in futility.


Шынында да, Brexit референдум сауалнамалары 23 маусымда жабылғаннан кейінгі қызу сағатта, Британдық фунт бастапқыда £ 1,5 / $ 1 мөлшерден жоғары биржада сатылды.

Indeed, in the heady hour after the Brexit referendum polls closed on June 23, the British pound initially traded above a rate of £1.5/$1.


Бұл айырбас бағамы «қалу керек» жағы жеңді деген қазір күлкілі болып саналатын тұжырымды көрсетеді.

This exchange rate turned out to reflect the now-ridiculous assumption that the “Remain” side had won.


Фунт содан бері бұл бастапқы шыңынан 20% -ке азайып, ол еуроға да салыстырмалы түрде ұқсас азайды.

The pound has since declined 20% from that initial peak, and it has declined similarly relative to the euro.


Осы сәйкессіздіктерге қарамастан, бізде ақылға қонымды-ақ, фунттың Brexit-тен кейінгі өнімділігін өлшеу жолдары бар.

Despite these discrepancies, we do have ways to gauge the pound’s post-Brexit performance reasonably well.


Біріншіден, біз оның бүгінгі құнын референдум науқаны ішіндегі, ақпаннан бастап маусымға дейінгі аралықтағы, оның орташа құнымен салыстыра аламыз.

For starters, we can compare its value today to its average value during the referendum’s campaign period, from February to June.


Осы тұрғыдан қарасақ, сайлаушылар Ұлыбритания Еуропалық одақтан шығуы керек деп шешкен кезден бері фунт айтарлықтай 13% -ға азайған.

Viewed from this perspective, the pound has declined by a still significant 13% since voters decided that the United Kingdom should leave the European Union.


Сатып алу қабілетінің паритетінен басқа, бізде сондай-ақ нақты айырбастау бағамы (RER) тепе-теңдігін анықтау модельдері де бар, мысалы елдің тұрақты ағымдағы шот тепе-теңдігіне жете алатын айырбас бағамын, немесе экономика толық жұмыспен қамтуға жеткізе алатын бағамды анықтау.

Beyond looking at purchasing power parity, we also have models for estimating real-exchange-rate (RER) equilibrium, such as by identifying the exchange rate at which a country can achieve a sustainable current-account balance, or the rate that would allow an economy to reach full employment.


Бұл модельдер Goldman Sachs компаниясының динамикалық тепе-тең айырбас бағамы (GSDEER) және Халықаралық экономиканың іргелі тепе-тең айырбас бағамы бойынша Петерсон институтын (FEER) қамтиды.

These models include Goldman Sachs’s Dynamic Equilibrium Exchange Rate and the Peterson Institute for International Economics’ Fundamental Equilibrium Exchange Rate.


GSDEER ағымдағы тепе-тең бағамы £1.44/$1.63 және FEER-дікі £0.88/€0.74, бұл фунттың кез келген жерде, оның номиналдық әділ құнына салыстырғанда, долларға қатысты 14% -дан 24% -ға дейін, сондай-ақ еуроға қатысты 20% -ға жете бағаланбағанын білдіреді.

The GSDEER’s current estimated equilibrium rate is £1.44/$1.63, and the FEER’s is £0.88/€0.74, which implies that the pound is now undervalued – by anywhere from 14% to 24% against the dollar, and by as much as 20% against the euro – relative to its notional fair value.


Бұл ауытқулар ішінара өзге валюталар құнын асыра бағалауға байланысты болуы мүмкін. Бірақ бұл есептеулер шамамен дәл деп санасақ, фунттың оның негізгі сауда əріптестерінің валюталарымен салыстырғанда қазір кеңінен жете бағаланбай жатқаны анық.

These misalignments could be partly attributable to overvaluation of the other currencies. But let us assume that these estimates are at least roughly accurate, and that the pound is now broadly undervalued relative to the currencies of its major trading partners.


МӘСКЕУ – Осыдан төрт ай бұрын ғана Ресей президенті Владимир Путин 77 пайыз дауыспен төртінші рет қайта сайланды.

MOSCOW – Just seven months ago, Russian President Vladimir Putin won re-election, for the fourth time, with 77% of the vote.


Ал Ресейдің Қоғамдық пікірді зерттеу орталығының жақында жүргізген сауалнамасына қарағанда, президент сайлауы қазір өтсе Путин бар-жоғы 47 пайыз дауыс жинап, екінші кезеңге қалуға мәжбүр болар еді.

But according to a poll conducted by the Russian Public Opinion Research Center, if a presidential election were held now, Putin would probably receive only 47% of the vote, forcing him into a second-round run-off.


Бұл – Ресей үшін де, бүкіл әлем үшін де қауіпті жағдай.

This is a dangerous state of affairs for Russia and the world.


Ресейдегі сауалнама нәтижесі жалпы билік бөлінісінің көрінісі бола алмайды, әрине.

Of course, poll data in Russia do not necessarily reflect the real balance of power.


Совет кезінде диссиденттердің қалай ауыр жазаланғанын білетін ресейліктер сұрақ қойылғанда басшылары туралы көбіне жақсы сөз айтуға тырысады. Сонда да, қолдаудың бұлайша күрт құлдырауы – үлкен өзгеріс.

Yet such a steep decline is a remarkable development, not least because Russians, who remember well the harsh punishments dissidents faced during Soviet times, often prefer to speak positively of their leaders when asked.


Путин алғаш рет 2000 жылы халықтың өмір сапасын арттырып, Ресейдің әлемдік держава ретіндегі мәртебесін қайта көтеремін деп уәде беру арқылы президент болып сайланды.

Putin first secured the presidency in 2000 on the promise to raise living standards and restore Russia’s status as a leading global power.


Оның жолы болып, мұнай бағасы шарықтап кетті.

Fortunately for him, oil prices began to skyrocket.


Енді ол әлемдегі Американың көшбасшылығына, Батыстық үлгідегі демократияға қарсы шығатын “тонын теріс айналдырған” Совет одағын қайта түлетуге тырысып жатыр.

Meanwhile, he set to work reviving the Soviet Union, under a different name but similarly based on opposition to American global leadership and Western-style democratization.


Путин әу бастан-ақ цензураны пайдаланып, кез келген жетістікті, соның ішінде мұнай бағасының өсуін жеке өзінің жетістігі ретінде дәріптеуге, сол арқылы өз беделін нығайтуға тырысты.

From the start, Putin used media censorship to secure his authority, ensuring that any success – including rising oil prices – was hailed as his personal achievement.


Ресей думасының спикері Вячеслав Володин 2014 жылы айтқанындай, “Путин бар жерде – Ресей бар, Путин жоқ жерде – Ресей жоқ”.

As the speaker of Russia’s Duma (parliament), Vyacheslav Volodin, declared in 2014, “There is Putin – there is Russia; there is no Putin – there is no Russia.”


Ал қателіктерге ешқашан Путин кінәлі болған емес, әрине.

Failures, of course, were never Putin’s fault.


Мәселен, 2007 жылы экономикалық өсім баяулап, әлеуметтік теңсіздік ұлғайған кезде Путин Мюнхендегі қауіпсіздік конференциясында сөз сөйлеп, онда әлемді билеп-төстегені үшін АҚШ-ты кінәлады және НАТО-ның Балтық бойына жайылуы – Ресейге қарсы бағытталған әрекет деді.

So in 2007, when economic growth was slowing and social inequality rising, Putin delivered a speech at the Munich Security Conference condemning the United States for its domination of global affairs, and implying that the expansion of NATO into the Baltics was directed against Russia.


Аяқ астынан Ресей Батыс жариялады деген қырғиқабақ соғыс шеңберіндегі күресін бастады. Косовоның 2008 жылы тәуелсіздік жариялауы, Ресейдің Грузиямен соғысы Путиннің “қоршаудағы бекініс” риторикасын үдете түсті.

Suddenly, all of Russia’s struggles could be blamed on a new cold war, supposedly declared by the West. In 2008, Kosovo’s declaration of independence and Russia’s war with Georgia further reinforced Putin’s “besieged fortress” narrative.


2014 жылы Ресей спортшылары Сочидегі Қысқы Олимпиада ойындарында (мемлекет қолдаған допинг жүйесінің көмегінің арқасында) ерекше нәтиже көрсеткен соң Ресей Украинаға басып кіріп, Қырымды аннексиялап алды. Мемлекеттік ақпарат құралдарының айтуынша, Путин Ресейдің бұрынғы ұлы держава мәртебесін қайтару уәдесін осылай орындап жатыр.

In 2014, after Russian athletes performed impressively at the Winter Olympic Games in Sochi (with the help of a vast state-sponsored doping system), Russia invaded Ukraine and annexed Crimea.


Сонда Путин алдымен метафоралық түрде, кейіннен шын мәнісінде үлкен қаруын қолға алды.

Putin, state media proclaimed, was fulfilling his promise of restoring Russia’s former greatness.


Путиннің рейтингі 85 пайызға шарықтап кетті, Ресей дүкендері оның суреті бейнеліп, “Қырым үшін алғыс”, “Ең сыпайы адам” деген сияқты жазу жазылған жейдеге толды.

Putin’s approval rating soared to 85%. Russian stores were filled with t-shirts emblazoned with his face alongside phrases like “Thanks for the Crimea” and “The Politest of People.”


Ресейліктердің басым көпшілігі үшін Путин беделі зор тұлғаға айналды.

For the overwhelming majority of Russians, Putin’s authority was indisputable.


Президент қандай саяси бағыт я шешім ұсынбасын, ресейліктер оны қызу қолдады.

If their president supported a policy or decision, Russians willingly accepted it, however unpopular it had been initially.


Владимир Путин билігі әлсіреп жатыр ма?


МӘСКЕУ – 1984 жылы Михаил Горбачевтің билікке келуінің алдында, Мәскеуде КСРО қатып қалып, енді еш өзгеріс болмайтындай сезім орнады.

MOSCOW – In 1984, just before Mikhail Gorbachev’s ascent to power, there was a sense in Moscow that the Soviet Union was petrified, and nothing could change.


Содан кейін бәрі кенет өзгеріп, қалтарыстағы трансформацияның ауқымын ашылды.

Then everything did change, exposing the extent of the transformation that had occurred beneath the surface.


Бүгінде Мәскеуде де осындай көңіл-күй орнап, президент Владимир Путиннің режимі орнықты, тіпті құлдырамайтындай көрінеді.

Today, a similar mood pervades Moscow, with President Vladimir Putin’s regime appearing stable, even unbreachable.


Алайда, сол кездегі жағдай сияқты, мұқият қарасақ, мұнда да біраз осал жерлерді байқауға болады.

But, as was the case back then, a closer look reveals a number of chinks in the armor.


Ресей соңғы онжылдықта көптеген мәселелер бойынша артта қалып бара жатқандай.

In many ways, Russia has been moving backward in recent decades.


90-шы жылдардың соңында Ресей бәрі рұқсат етілетін керемет бір еркін жер болды.

In the 1990s, Russia was a freewheeling place, where virtually everything was allowed.


Мәскеуде күнделікті 20 газет шығып тұрушы еді, ондағы айтылған пікір мен көзқарас либерализмнен Сталинизмге дейін түрлі болды.

Moscow had 20 daily newspapers, with views ranging from liberal to Stalinist.


Бүгінгі күні ресейлік азаматтық қоғам қатты басылып, Мәскеуде теледидарды қоссаңыз, Кремль бақылауындағы 20 арнаны табуға болады.

Today, Russian civil society is severely stifled, and to watch television in Moscow is to find 20 channels controlled by the Kremlin.


1991 жылы Борис Ельцин өзінің алғашқы президенттік шешімі ретінде ескі КГБ-ны бірнеше ведомстволарға бөліп, қызметкерлер санының жартысын және бюджетті қысқартты.

In 1991, Boris Yeltsin, in one of his first actions as President, broke up the old KGB into several agencies, cut its staff by half, and slashed its budget.


Бүгінгі күні КГБ-ның ізбасары, Федералдық қауіпсіздік қызметі (ФСБ) Ресейдің қауіпсіздік жүйесін толық бақылауға алды, және басқа құқық қорғау органдарындағы жоғары лауазымды генералдарды да қамады.

Today, the KGB’s successor, the Federal Security Service (FSB), has seized complete control over Russia’s security apparatus, including by arresting high-level generals in other law-enforcement agencies.


Нәтижесінде Сталин кезінен бері ең мықты және Кремльден тәуелсіз бірыңғай қауіпсіздік ведомоствосы пайда болды.

The result is a single security service that is more powerful than at any time since Stalin – and viewed as independent from the Kremlin.


Экономикалық майданда да Ресей артта қалды.

On the economic front, too, Russia has backtracked.


2003 жылы Ресейдің жекеменшік секторы елдегі ЖІӨ-нің 70% -ын өндірді.

In 2003, Russia’s private sector produced 70% of the country’s GDP.


Бүгінгі күні ЖІӨ-нің негізгі бөлігін мемлекеттік сектор құрап, ол шағын және орта кәсіпорындарды ығыстырды, ал елдің қаржы нарығында бес ірі мемлекеттік банк үстемдік етеді.

Today, the state sector generates most of the country’s output, squeezing out small and medium-size enterprises, and five big state banks dominate the financial market.


Сонымен қатар, Путиннің «деофшоризация» саясаты аясында 1990-шы жылдардағы бизнес көшбасшыларына қатты бақылауға алынды, қысымнан олар тіпті Ресейдегі активтерін сатып, Лондонға немесе Монакоға қашып кетті.

Moreover, Putin’s policy of “de-offshoring” has imposed such cumbersome controls on the business leaders of the 1990s that most have sold off their assets in Russia and decamped to London or Monaco.


Бұл үрдіс Ресейдегі нақты меншік құқығының жоқтығымен асқынып жатыр, және ең заңға бағынатындарды көздеген Кремльге Ресейдегі байларды өз қалаған жолымен қысым жасауға мүмкіндік берді.

This trend has been accelerated by Russia’s lack of any real property rights, which has enabled the Kremlin to cut Russia’s wealthy down to size at will, often targeting the most law-abiding among them.


Осыны ескере отырсақ, ЖІӨ-нің жыл сайынғы өсуінің болжамы 1,5-2% деңгейінде қалғаны таңғаларлық емес.

Small wonder that forecasts for annual GDP growth are stuck at 1.5-2%.


Режим болса осы жағдайды өзгертуді қалайды.

The regime wants to change this pattern.


2016 жылы мамыр айында Путин экономикалық реформалардың баламаларын дайындауды үш сараптау топтарына тапсырды: бұрынғы қаржы министрі Алексей Кудрин бастаған либералды топқа; Экономика министрі Максим Орешкин бастаған технократтық топқа; және Путиннің бизнес-омбудсмені Борис Титовтың жетекшілігіндегі мемлекетке жақын «Столыпин клубына».

In May 2016, Putin asked three expert groups to recommend economic-reform programs: a liberal group led by former Finance Minister Alexei Kudrin; a technocratic group led by Economy Minister Maxim Oreshkin; and the more statist Stolypin Club led by Putin’s business ombudsman Boris Titov.


ВАШИНГТОН – Әлем нарықтарының қазіргі ең үлкен құпиясы – айнала төңіректің бәрі хаос пен қираудың алдында тұрса да олардың көзсіз энтузиазмды жоғалтпауы.

WASHINGTON, DC – One of the great mysteries of today’s global markets is their irrepressible enthusiasm, even as the world around them appears on the verge of chaos or collapse.


Десе де, саяси тәуекелдерге келгенде инвесторлар әдеттегіден біршама рационалды әрекет етеді.

And yet, investors may be more rational than they appear when it comes to pricing in political risks.


Инвестиция дегеннің өзі болашақта ақша ағынынан пайда көру болса, демек бұл болжамға ненің әсер ететініне және әсер етпейтініне басты назар аудару керек.

If investing is foremost about discounting future cash flows, it’s important to focus precisely on what will and will not affect those calculations.


Бір қызығы – нарық ең жеңіл уақытты бастан кешіріп жатқан кезеңде ең ауыр да сұрапыл дағдарыстар болады.

The potential crises that may be most dramatic or violent are, ironically, the ones that the market has the easiest time looking through.


Халықаралық ғаламдық институттардың біртіндеп өзгеруі бұдан әлдеқайда қауіпті, себебі бұл негізгі ойыншылардың қалай әрекет ететінін болжауға мүмкіндік бермейді.

Far more dangerous are gradual shifts in international global institutions that upend expectations about how key players will behave.


Мұндай өзгерістер баяу жүруі мүмкін, дегенмен олар тәуекелдер мен қайтарымдардың бағасын есептеуде түбегейлі бетбұрысқа апаруы ықтимал.

Such shifts may emerge only slowly, but they can fundamentally change the calculus for pricing in risks and potential returns.


Бүгінгі нарықты фундаменталды факторлар бойынша түсіндіру оңай: табыс артып жпатыр, инфляция төмен деңгейде тұр, ал ғаламдық экономика баппен қанатын жайып келеді.

Today’s market is easy to explain in terms of fundamental factors: earnings are growing, inflation has been kept at bay, and the global economy appears to be experiencing a broad, synchronized expansion.


Қазан айында Халықаралық валюта қоры жаңартылған ғаламдық болжамын жариялады, ол бойынша келер жылы тек бірнеше шағын ел ғана рецессияға ұшырайды.

In October, the International Monetary Fund updated its global outlook to predict that only a handful of small countries will suffer a recession next year.


Негізгі елдердегі орталық банктер ақша-несие саясатын қатаңдатып жатыр, ал пайыздық мөлшерлеме төмен күйінде қалып отыр.

And while the major central banks are planning, or have already begun, to tighten monetary policy, interest rates will remain low for now.


Қанша сенсациялық болса да, саяси дағдарыстар инвесторлардың экономикалық есептерін өзгерте алмайтын сыңайлы.

Political crises, however sensational they may be, are not likely to change investors’ economic calculus.


Тіпті ХХ ғасырдың ең ірі апаттарынан кейін де нарықтар тез арада қалпына келген.

Even after the greatest calamities of the twentieth century, markets bounced back fairly quickly.


Жапония Перл-Харборға шабуыл жасағанда АҚШ қор нарықтары 10 пайызға құлдырап, алты аптадан соң бұрынғы деңгейіне оралған.

After Japan’s attack on Pearl Harbor, US stock markets fell by 10%, but recovered within six weeks.


Дәл сол сияқты 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террорлық шабуылдан соң АҚШ-тың құнды қағаздары шамамен 12 пайызға арзандап, бір айдан соң қалпына келген.

Similarly, after the terrorist attacks of September 11, 2001, US stocks dropped nearly 12%, but bounced back in a month.


Президент Джон Кеннедиге қастандық жасалғанда құнды қағаздардың бағасы 3 пайызға түсіп, ертесінде қайта көтерілген.

After the assassination of President John F. Kennedy, stock prices fell less than 3%, and recovered the next day.


Әрине, әр саяси дағдарыс өзінше бөлек.

Yes, each political crisis is different.


Бірақ, дамушы елдердің бұрыннан келе жатқан инвесторы Йенс Найстедттың айтуынша, нарықтың қатысушылары саясаткерлердің араласуынан үміт ете алады.

But through most of them, veteran emerging-markets investor Jens Nystedt notes, market participants can count on a response from policymakers.


Орталық банктер мен қаржы министрлері көп жағдайда қатердің алдын алу үшін пайыздық мөлшерлеме мен ақша-несие саясатын өзгертеді, ал инвесторлар активтерін дағдарысқа дейінгі мөлшерге дейін азайтады.

Central banks and finance ministries will almost always rush to offset rising risk premia by adjusting interest rates or fiscal policies, and investors bid assets back to their pre-crisis values.


Бүгінде болуы мүмкін деген дағдарыстардың қатарында алдымен Солтүстік Кореяның атом және зымыран бағдарламасы төңірегіндегі конфликт аталады.

Today, a conflict with North Korea over its nuclear and missile programs tops most lists of potential crises.


Корей түбегіндегі ашық соғыс не ядролық оқиға гуманитарлық дағдарыс тудырып, әлемнің 13-ші ірі экономикасы саналатын Оңтүстік Кореямен саудаға кедергі келтіріп, мұның саяси толқындары бүкіл әлемге таралуы ықтимал.

Open warfare or a nuclear incident on the Korean Peninsula would trigger a humanitarian disaster, interrupt trade with South Korea – the world’s 13th largest economy – and send political shockwaves around the world.


Путин режимінің осал тұсы


ВАШИНГТОН – Ресей президенті Владимир Путиннің билігі біз ойлағаннан әлдеқайда әлсіз.

WASHINGTON, DC – Russian President Vladimir Putin’s authority is weaker than it seems.


Іс жүзінде, Путин билігінің түпқазығы – өзі ондаған жыл бойы бар ынтасымен қалыптастырған клиенттік негіздегі экономикалық келісімдер оның саяси ғұмырына қатер төндірер басты қауіпке айналды.

In fact, the bedrock of Putin’s power – the clientelist economic arrangements that he has assiduously consolidated over the past generation – has become the main threat to his political survival.


Мұның себебі де қарапайым: Путиннің кландық капитализм жүйесінде мүлік құқығына ешқандай кепілдік болмағандықтан, Ресейдің жоғары лауазымды басшылары мен олигархтары қаражаттарын шетелде, көбіне Путин қарсы шығып жүрген Батыс үкіметтерінің юрисдикцияларында сақтауға тырысып келеді.

The reason is simple: the lack of credible property rights under Putin’s system of crony capitalism forces senior Russian officials and oligarchs to hold their money abroad, largely within the jurisdictions of the Western governments against which Putin rails.


Мұқият таңдалған адал нөкерлердің арқасында Путин биліктің үш шеңберін қалыптастырды, олар – мемлекет, мемлекет иелігіндегі корпорациялар және билікке берілгендердің «жекеменшік» компаниялары.

With the help of carefully selected loyalists, Putin has established three circles of power: the state, state-owned corporations, and loyalists’ “private” companies.


Бұл процесс Путин Федералдық қауіпсіздік қызметінің төрағасы болып, құпия полицияны басқарып тұрған 1998-1999 жылдары басталды.

The process began during his tenure as chairman of the Federal Security Service, from 1998 to 1999, when he wielded control over the secret police.


Одан соң ол мемлекеттік әкімшілік пен аймақтық басшылықтарға «билік вертикалін» қалыптастырып, сот жүйесіне «заң диктатурасын» орнатты.

Next, he established his “vertical of power” over the state administration and the regional administrations, as well as his “dictatorship of law” over the judicial system.


Сөйтіп, 2003 жылғы парламент сайлауында Путин Ресей заң шығару органының төменгі палатасы – Мемлекеттік дума мен жоғарғы палатасы – Федералдық кеңеске толықтай бақылау орнатты.

And then, in the 2003 parliamentary election, Putin gained solid control over both the State Duma (the lower house) and the Federation Council (the upper house) of the Russian legislature.


Ол мемлекеттік биліктің ұшар басы – Қауіпсіздік кеңесіне КГБ-ның үш генералы Сергей Иванов, Николай Патрушев және Александр Бортниковты отырғызды.

At the pinnacle of state power, the Security Council, he installed three KGB generals: Sergei Ivanov, Nikolai Patrushev, and Aleksandr Bortnikov.


Билігінің екінші шеңберін нығайта түсу үшін Путин 2001 жылдың мамыр айында «Газпромнан» бастап, мемлекеттік корпорациялардың бірінен соң біріне бақылау орнатып, олардың атқарушы директоры не төрағасы қызметіне өзіне берілген адамдарды қоя бастады.

To strengthen the second circle of his power, Putin seized control over the state corporations one by one, beginning with Gazprom in May 2001, by appointing loyalists as chief executives and chairmen.


Мемлекет иелігіндегі компаниялардың ең ірі топ-менеджерлері – «Роснефть» басшысы Игорь Сечин, «Газпром» басшысы Алексей Миллер және «Ростек» басшысы – Сергей Чемезов.

The three top managers of state-owned companies are Igor Sechin of Rosneft, Aleksei Miller of Gazprom, and Sergei Chemezov of Rostec.


Екінші президенттік мерзімінде, 2007 жылы, Путин үлкен корпорациялар құру арқылы мемлекеттік секторға билігін орнатты, содан бері арзан мемлекеттік қаржыландыру мен өз салаларында монополия орнатудың арқасында олар тіпті ұлғайып кетті.

Putin clinched his authority over the state sector in 2007, during his second term, with the creation of vast corporations that have since expanded substantially, with cheap state funding, often securing monopolies in their industries.


Бұл компаниялар экономикалық дамудың құралы емес, билік пен рентаның нышаны болып саналғандықтан, олар бәсеке мен инновацияға, кәсіпкерлік пен өнімділікке мүлде қызықпады.

Because these companies are treated as a source of power and rents, rather than of economic growth, they are peculiarly disinterested in competition, innovation, entrepreneurship, and productivity.


Корпоративтік басқарудың ең лайықты стандарты – Путинге адалдық болды.

The only relevant standard of corporate governance is loyalty to Putin.


Бұдан кейін Путиннің ең ықпалды серіктерінен тұратын биліктің үшінші шеңбері бар. Бұл тізімдегі ең алғашқы төрттікке Геннадий Тимченко, Аркадий Ротенберг, Юрий Ковальчук және Николай Шамалов пен олардың компаниялары кіреді.

Then there is the third circle of power, comprising Putin’s most powerful cronies – the top four appear to be Gennady Timchenko, Arkady Rotenberg, Yuri Kovalchuk, and Nikolai Shamalov – and their companies.


Олардың іс-әрекеттері әдетте клептократиялық болып сипатталады, десе де, Путин өзінің заң шығару саласындағы билігін пайдаланып, олардың күмәнді әрекеттерінің көбін техникалық тұрғыдан заңдастырып қойған.

Their behavior is usually viewed as kleptocratic, though Putin has used his legislative authority to ensure that many of their dubious activities are technically legal.


Мәселен, олар мемлекеттік компаниялардың активтерін өз ойындағы бағаға сатып алып, үкіметтің тапсырыстарын еш бәсекесіз алып отырады.

For example, cronies are entitled to buy assets from state companies at discretionary prices and fill government procurement orders with no competition.


Путин құрған бұл жүйе 1860-жылдардағы «Ұлы реформа» басталғанға дейінгі патшалық жүйеге өте қатты ұқсайды.

The system Putin has created is strikingly similar to the czarist system that prevailed until the “Great Reforms” of the 1860s.


Шындығында, билігінде шек жоқ болғандықтан, Путинді «жаңа патша» деп жиі атайды (оның сауалнамаларға қатты қызығатынына қарағанда, қоғамның пікірі де маңызға ие сияқты).

Indeed, Putin is often called a new czar, because his power is legally unlimited (though his preoccupation with opinion polls shows that public sentiment does matter).


Американдықтар қалайша ресейлік дезинформацияға берілді?

How Americans Became Vulnerable to Russian Disinformation


АТЛАНТА – АҚШ президенті Дональд Трамптың сайланғанына бір жылдан асқанымен, оның сайлауда жеңіске жету жолы әлі де қызу талқыланып жатыр және назар мұндағы Ресейдің рөліне ақырындап ауысып келеді.

ATLANTA – As the United States marks the first anniversary of President Donald Trump’s election, the question of how Trump won still commands attention, with Russia’s role moving increasingly to center stage.


Ресейдің 2016 жылғы сайлау науқанына аралысуына қатысты тергеудегі әрбір жаңа дәлел АҚШ-тың демократиялық үдерісінің осалдығын ерекше байқатып жатыр.

Each new revelation in the investigation of Russia’s meddling in the 2016 campaign brings the vulnerability of the US democratic process into sharper focus.


Өткен аптада Конгресске Facebook, Google және басқа да әлеуметтік медиа алыптарды олардан онлайн жарнама сатып алатындардың атын жариялауға мәжбүрлейтін заңнама қарастыруға ұсынылды, осылайша Ресейдің сайлау кезінде пайдаланған айлакерлік жолы жабылды.

Last week, Congress unveiled legislation that would force Facebook, Google, and other social media giants to disclose who buys online advertising, thereby closing a loophole that Russia exploited during the election.


Алайда, техникалық түзетулер мен корпоративтік азаматтардың жақсырақ жұмыс жасаймыз деп берілген қоғамдық уәделері тек кеңінен таралған мәселені ғана шешеді.

But making amends through technical fixes and public promises to be better corporate citizens will solve only the most publicized problem.


Бұдан да қиыны демократияның жұмыс істеуі үшін маңызды болып табылатын институттарды, атап айтқанда, азаматтық білім беру мен жергілікті журналистиканы күшейту болады.

The tougher challenge will be strengthening institutions that are vital to the functioning of democracy – specifically, civics education and local journalism.


Осы салаларда жұмыс жасалмаса, Америка демократиялық үдерісіне қауіп төніп, ол ел дауыс берген сайын жаңарып отырады.

Until gains are made in these areas, the threat to America’s democratic process will grow, resurfacing every time the country votes.


Ресей президенті Владимир Путиннің барлаушы қызметкерлері әлеуметтік медиада шабуылдар жасап, дұрыс жолды таңдады.

Russian President Vladimir Putin’s intelligence operatives chose wisely in mounting their social media attack.


Facebook барлық мобильді әлеуметтік медиа трафигінің 80% -ын қамтиды, ал Google онлайн ақпарат іздеуге байланысты барлық жарнамалардың 90% -ын қамтиды.

Facebook hosts nearly 80% of all mobile social media traffic, while Google accounts for close to 90% of all online-search-related advertising.


Осы екі платформаны он мыңдаған жалған пайдаланушылардың автоматтандырылған хабарламаларымен толтыру арқылы Ресей экономикалық, нәсілдік және саяси мәселелер бойынша араздықты жасауға мүмкіндік алды.

By inundating these two platforms with automated messages from tens of thousands of bogus user accounts, Russia was able to stoke discord along economic, racial, and political lines.


Олар бұл істерін арзан жолмен жасады.


Бір талдауға сәйкес, Facebook-те қарапайым жарнама сатып алу арқылы ресейлік агенттер жүздеген миллион рет Ресейдің жалған хабарын «бөлісуге» мүмкіндік беретін Facebook-тің клиентті нақтылап таңдау құралдары сияқты онлайн жарнама деректеріне қол жеткізді.

According to one analysis, with only modest ad purchases on Facebook, Russian agents gained access to a goldmine of online advertising data – such as Facebook’s customer targeting software – which enabled the “sharing” of Russia’s fake news hundreds of millions of times.


Осы жасырын шабуылда бір уақытта 400 мыңға жуық боттар - автоматтандырылған сценарийлерді іске асыратын бағдарламалық жасақтама - миллиондаған жалған саяси хабарламалар жіберді, бұл өз кезегінде сайлау науқанның соңғы айындағы барлық Twitter трафигінің 20% -ын құрады.

At one point during this clandestine assault, an estimated 400,000 bots – software applications that run automated scripts – sent millions of fictitious political messages, which in turn generated some 20% of all Twitter traffic during the final month of the campaign.


Технология әлеміндегі озық маркалардың Американың ең маңызды сайлауында шетелдік араласуды тоқтатуға дайын еместігі жаман болды.

It is bad enough that the technology world’s marquee names were not prepared to parry foreign meddling in America’s most important election.


Бірақ әлеуметтік медиа алыптарының жаңалық ретінде жарияланған бұрмаланған және жалған ақпарат көлемі үшін жауапкершіліктен үнемі бас тартуы тіптен өкінішті, олар тіпті ондағы Ресей рөлі айқынырақ бола бастаса да, мойындамай отыр.

But the social media giants’ persistent denial of responsibility for the volume of distorted and false information delivered as news, even as Russia’s role has grown clearer, is more troubling.


Алгоритмдерді жақсарту, ашықтық және ақиқатқа адалдық туралы техникалық әңгімені алып тастасақ, Силикон алабындағы барлық «түзетулері» бір қарапайым фактіні жасырып тұрғанын түсінеміз: оның технологиялары шындықты жалғаннан айыруға, дәлдікті тексеруге немесе қателерді түзеуге арналмаған.

Strip away the technobabble about better algorithms, more transparency, and commitment to truth, and Silicon Valley’s “fixes” dodge a simple fact: its technologies are not designed to sort truth from falsehoods, check accuracy, or correct mistakes.


Керісінше, олар кликтерді, бөлісу және «лайктарды» барынша арттыруға ғана арналған.

Just the opposite: they are built to maximize clicks, shares, and “likes.”


Әлеуметтік медиа алыптары дәстүрлі БАҚ-тарды дүние жүзіндегі ақпараттық платформалар ретіндегі рөлден ығыстырып тастағысы келеді, бірақ олар журналистиканың негізгі құндылықтарын, процестерін және мақсаттарын елеусіз қалдырады.

Despite pushing to displace traditional news outlets as the world’s information platforms, social media’s moguls appear content to ignore journalism’s fundamental values, processes, and goals.


Жарнама ашықтығы туралы заң жобасының авторлары міне осы жауапсыздық мәселесін шешуге ұмтылады.

It is this irresponsibility that co-sponsors of the recent advertising transparency bill are seeking to address.


Дегенмен, Ресейдің американдық сайлаушыларды жалған жаңалықтармен алдауға қол жеткізудегі табысы мына екінші мәселесіз болмас еді: нашар білімді электорат манипуляцияға оңай ұшырайды.

Still, Russia’s success in targeting American voters with bogus news could not have succeeded were it not for the second problem: a poorly educated electorate susceptible to manipulation.


Сөз бостандығы үшін шейіт болған Хашогги


АММАН – Лондонда шығатын “әл-Араби әл-жәдид” күнделікті газеті жақында йорданиялық суретші Емад Хаджадждың карикатурасын жариялады. Онда ақ-қызыл түсті куфия киген бет-жүзі көрсетілмеген әлдекім қоңыр шапанын желпіп сиқырлы секіріс жасап жатыр.

AMMAN – The London-based daily Al-Araby Al-Jadeed recently published a cartoon, by the Jordanian artist Emad Hajjaj, depicting a faceless man wearing a red and white keffiyeh and sweeping his brown thawb in such a way that it looks almost like he is performing a magic trick.


Оның бұл қозғылысынан ауада қағаздар қалқып жүр.

Whipped up by his movement, papers float around him.


Суретке түсіндірмеде “Сауд журналисі Жамал Хашоггидің жоғалуы” деп жазылған.

The caption reads, “The disappearance of Saudi journalist Jamal Khashoggi.”


Карикатурада құрбанның аты аталғанымен, қылмыскер айтылмайды.

The cartoon names the victim, but not the perpetrator.


Иә, арабтардың бәрі, бәлкім күллі жұрт Хашоггидің жоғалуына Сауд Арабиясының тақ ханзадасы Мұхаммед бин Салманның жауапты екенін біледі, әрине.

True, any Arab – indeed, virtually everyone – knows exactly who is responsible for Khashoggi’s disappearance: Crown Prince Mohammed bin Salman of Saudi Arabia.


Бірақ, белгілі карикатурашының кінәлінің бетін көрсетпеуі – араб әлеміндегі тәуелсіз журналистердің қаншалық үрейде екенін аңғартады.

But the fact that a well-known cartoonist had to disguise the culprit’s image speaks volumes about the fear felt by independent journalists in the Arab world.


Хашоггидің жоғалуы олардың көңіліндегі алаңды үдете түсті.

Khashoggi’s disappearance has only deepened their anxiety.


Араб елдері ресми ұстанымды жақтаған журналистерге сый-сияпат беріп, Хашогги сияқты батылы жетіп, шындықты биліктің бетіне айтқандарды жазалауды бұрыннан әдетке айналдырған.

Arab countries have a long history of rewarding journalists who toe the official line, while punishing those, like Khashoggi, who dare to speak truth to power.


Араб көктемі революциялары сәтсіз аяқталған соң (тек Тунистегі жағдайды сәтті деп айтуға болады) бүкіл аймақтың халқы радикал исламшыл режимдер мен әскери биліктің арасында қиын таңдау жасауға мәжбүр болып қалды.

Since the failed Arab Spring revolutions – of which Tunisia is the only success story – citizens across the region have found themselves with a stark choice between radical Islamist regimes and military rule.


Демократиялық өзгеріске бағытталған әрекеттердің барлығы жүйелі түрде басып тасталды.

Efforts presenting democratic alternatives have been systematically repressed.


Бұл репрессияның басты құралдары – тәуелсіз журналистерге күйе жағу, оларға шек қою немесе басқа жолмен үндерін өшіру болды.

Discrediting, constraining, or otherwise silencing independent journalists is a key tool of this repression.


Автократиялық үкіметтер тәуелсіз журналистердің сыны мен әшкерелеуінен өздерін және айналасындағыларды қорғау үшін заңдар мен ережелер қабылап жатыр.

Autocratic governments create laws and regulations to protect themselves and their cronies from criticism or exposure by independent media.


Олар “басшылары мен режимнің қарсыластарын мақтайтын, өздері ақша төлейтін журналистер ғана заңды, ал қалғандары – мемлекеттің қас жауы” дейді.

They claim that only the journalists on their payroll – who praise their rulers and criticize the regime’s opponents – are legitimate; all others are enemies of the state.


Мұны тек диктаторлар ғана істеп жатқан жоқ.

Such behavior is not limited to dictatorships.


Тіпті АҚШ конституциясына енгізілген Бірінші түзетудің арқасында ұзақ жылдар бойы айбарлы де еркін журналистиканы қалыптастырған, бір кездері президенттің өзін орнынан кетірген айғақтама журналистикасы өте мықты ел – Американың өзінде президент Трамп әкімшілігі тәуелсіз журналистерді “сатқындар”, “ақшаға сатылған агенттер”, “жалған ақпаратты таратушылар” деп жиі сынайды.

Even in the United States – long admired for its robust free press, protected by the First Amendment of the US Constitution, and powerful investigative journalism, which once brought down a president – President Donald Trump’s administration routinely attacks independent journalists, labeling them traitors, paid agents, and purveyors of “fake news.”


Трамп өзінің оңшыл қолдаушыларына жағып, сансыз көп қателігі мен теріс қылығы үшін жауапкершіліктен құтылуға тырысып жатуы мүмкін.

Trump may simply be trying to appease his right-wing base and avoid accountability for his innumerable mistakes and misdeeds.


Дегенмен, оның Америка баспасөзіне шүйлігуі, БАҚ-ты тұншықтырған басқаларға көз жұма қарауы көп зарар келтіріп, бүкіл әлемдегі баспасөз еркіндігіне қиянат жасайтындарды жігерлендіріп тастады.

But his attacks on the US press, together with his silence on attacks occurring elsewhere, have gone a long way to embolden violators of press freedom around the world.


Бұл баспасөз бостандығын шектейтіндердің көбіне, соның ішінде Сауд Арабиясы сияқты Американың жақын одақтастарына да көмектесе алмайды.

It does not help that many of those press-freedom violators – including Saudi Arabia – are among America’s closest allies.


Әлеуметтік медиа қоғамға қатер төндіреді

The Social Media Threat to Society and Security


МЮНХЕН – Қазір – әлем тарихындағы ең қиын сәт.

MUNICH – The current moment in world history is a painful one.