Στην ηλικία των 12 ετών, ήταν η πρώτη φορά που έπρεπε να αντιμετωπίσω τον εαυτό μου.

At the age of 12 I had to come face to face with myself for the first time.


Ήταν η χρονιά που ξεκίνησα τον αθλητισμό και άλλαξα σχολείο.

It was the year I got into sports and changed schools.


Πλέον ήμουν μαθητής του μουσικού σχολείου της πόλης μου και βρισκόμουν ολοκληρωτικά στην ηλικία της εφηβείας.

I became a student at the music school of my city and entered adolescence.


Οι συμμαθητές μου ήταν ταλαντούχα παιδιά με ποικίλες ασχολίες.

My fellow students were talented kids, who were into various activities.


Άλλοι έπαιζαν μουσική, άλλοι ποδόσφαιρο και άλλοι απλά ήταν καλύτεροι από μένα.

Some played music, others played soccer, and some others were just better than I was,


Ή τουλάχιστον έτσι ένιωθα.


Ένιωθα πως υστερώ σε πολλούς τομείς σε σχέση τους συνομήλικους μου και σε σχέση με αυτό που είχα στο μυαλό μου ότι μπορώ να είμαι και να γίνω στο μέλλον.

I felt inferior in many areas compared to other people my age, and compared to my idea of what I was and what I could be.


Σκεφτείτε, ήμουν υπέρβαρος, ντροπαλός και καθόλου δημοφιλής.

I was overweight, shy and far from popular.


Αυτή η κατάσταση πίστευα ότι δεν μου αξίζει, γι' αυτό και άρχισα να αναζητώ τρόπους να την αλλάξω.

I believed I deserved a lot more than that, so I was looking for ways to change my situation.


Πρώτη μου κίνηση ήταν να ψάξω στο Google, όπως κάνουμε όλοι μας πλέον σήμερα, πώς θα γίνω καλύτερος, πιο έξυπνος, πώς θα μπορώ να κερδίζω τις εντυπώσεις σε μια παρέα, και συνέχισα κάνοντας κάθε είδους παρεμφερείς αναζητήσεις.

My first move was to do a Google search, like we all do these days, on how to become better, smarter, how to make a good impression socially, and I carried on doing similar searches.


Ξεκίνησα να διαβάζω καθημερινά βιβλία και άρθρα αυτοβελτίωσης.

I started reading books and articles on self-improvement every day.


Κάποια στιγμή πίστεψα πολύ καλή επιλογή εκτός από τα άρθρα στο διαδίκτυο θα ήταν και ένα βιβλίο που θα είχε συμπυκνωμένη γνώση για μένα.

I believed that another great option, in addition to articles on the internet, would be reading a book with condensed knowledge.


Και πήγα και σε ένα βιβλιοπωλείο.


Μάθαινα για τεχνικές και μεθόδους που θα μπορούσαν να με βοηθήσουν να βελτιωθώ και προσπαθούσα να τις εφαρμόσω.

I learned self-improvement techniques and methods and tried to apply them.


Μελετούσα τη στάση του σώματος, τον τόνο της φωνής, την ταχύτητα της ομιλίας, και επεδίωκα να ελέγχω το ύφος κάθε συζήτησης.

I studied body language, tone of voice, speed of speech, and tried to control the style of every conversation I had.


Κάπως έτσι, όπως καταλαβαίνετε, ήταν πολύ δύσκολο να τα κάνω όλα αυτά από το μηδέν, ξαφνικά, και να τα μελετώ όλα αυτά ταυτόχρονα και ήταν ουτοπικό να πιστεύω πως θα τα καταφέρω τόσο απλά.

So as you can understand, it was very difficult to do all that starting from square one and studying all these things at the same time, and it would be utopian to believe that succeeding was that easy.


Κάπως έτσι κατάλαβα ότι η θεωρία από την πράξη απείχαν πολύ και κάπου εκεί άρχισα να πιστεύω πως ποτέ δε θα φτάσω εκεί που επιθυμώ και με την απογοήτευση στο πρόσωπό μου ολοένα να μεγαλώνει.

So I came to realize that theory and practice were poles apart, so I started believing that I would never achieve my goals and grew even more disappointed in myself.


Και τότε, ένα γεγονός έμελλε να αλλάξει όλη τη θεωρία μου γύρω από τη ζωή, και για αρκετά πράγματα, τουλάχιστον όπως τα αντιλαμβανόμουν για τον εαυτό μου.

And then something happened that changed my whole theory about life, and about many things, at least as I understood them, about myself.


Ήταν μια απλή πρόταση από έναν καθηγητή στο σχολείο μου, να λάβουμε μέρος σε έναν μεγάλο διαγωνισμό ταινιών μικρού μήκους.

It was a simple suggestion by a teacher at my school: to take part in a big short film competition.


Λάβαμε μέρος και διακριθήκαμε στις καλύτερες ομάδες του διαγωνισμού, και τότε ήταν η στιγμή που διαπίστωσα κάτι πάρα πολύ σημαντικό.

We took part and ranked among the top teams, and then I realized something very important.


Την επόμενη μέρα μετά την επιτυχία μας έκανα μερικές ερωτήσεις στον εαυτό μου.

The day after our success, I asked myself a few questions.


Τι ήταν αυτό που με έκανε να αισθανθώ ευτυχία και ανακούφιση όταν τα κατάφερα; Γιατί πιστεύω πως δεν μπορώ να κυνηγήσω τα όνειρά μου; Γιατί να φοβάμαι να χάσω κάτι που ποτέ δεν είχα, και γιατί ο φόβος της ήττας να επισκιάζει τον φόβο της νίκης; Τι είναι αυτό που πραγματικά επιζητώ από τη ζωή μου και ποιος ο σκοπός μου; Καθημερινά συμβαίνουν πολύ περίεργα πράγματα γύρω μας.

What was it that made me feel happy, and relieved after I made it? Why did I believe that I couldn't pursue my dreams? Why was I afraid to lose something I never had, and why should fear of failure overshadow the fear of victory? What did I really want out of my life, and what was my purpose? Every day, very strange things happen around us.


Εκατομμύρια άνθρωποι γεννιούνται και πεθαίνουν ταυτόχρονα χωρίς να έχουμε ιδέα ότι συνυπάρχουμε ή συνυπήρξαμε στο παρελθόν μαζί τους για ένα χρονικό διάστημα.

Millions of people are born and die at every moment, and we have no idea that we coexist, or that we coexisted for a certain time.


Δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν τελείως διαφορετικές ιδέες και αντιλήψεις και πεποιθήσεις από εμάς.

Billions of people have totally different ideas, concepts, and beliefs than ours.


Και υπάρχουν και αυτοί οι άνθρωποι που τους θεωρούμε σπάνιους και μοναδικούς και είμαστε ευτυχισμένοι και χαρούμενοι που είναι δίπλα μας.

And there are people we consider rare and unique, and we are happy to have them around.


Όμως και αυτοί και υπόλοιποι και όλοι έχουμε ένα κοινό στοιχείο.

But they, and the rest of us, we all have something in common.


Αυτό το διάστημα μεταξύ της γέννησης και του θανάτου που το ονομάζουμε ζωή.

The space between birth and death, which we call Life.


Η ζωή, λοιπόν, όπως όλοι ξέρετε δεν είναι παίξε γέλασε, σωστά; Λάθος!

As we all know, Life isn't just play, right?


Η ζωή είναι παίξε, γέλασε, κλάψε, διεκδίκησε, ρίσκαρε, κέρδισε και χάσε.

Wrong! Life is play, laughter, crying, conquering, risking, winning, losing.


Η ζωή, λοιπόν, είναι ένα πολύ μεγάλο παιχνίδι και έχει πολλές παραμέτρους και πολλούς κανόνες.

Life, then, is a great game with many rules and many parameters.


Κάποιους από τους κανόνες τους γνωρίζουμε από την αρχή και κάποιες άλλες παραμέτρους και κανόνες τους μαθαίνουμε αργότερα παίζοντας αυτό το παιχνίδι.

We know some of these rules at the outset, and we learn more parameters and rules in the course of the game.


Ένα πολύ σημαντικό μέρος στα παιχνίδια είναι να ορίσεις από την αρχή το δικό σου πλαίσιο και τους δικούς σου κανόνες έτσι ώστε να φτάσεις στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

A very important part in games is to define your own frame and rules from the beginning, in order to reach your desired outcome. So you have a goal you are trying to reach, and you can only do that


Ουσιαστικά έχεις έναν στόχο που προσπαθείς να φτάσεις και να πετύχεις και αυτό μπορεί να συμβεί μόνο εάν κινηθείς σωστά.


Ποιο είναι όμως το σωστό μονοπάτι που θα σε οδηγήσει στον στόχο; Πιθανότατα δεν υπάρχει σωστό μονοπάτι.

But which is the right path, leading you to your goal? Perhaps there is no right path. There is only the path


Υπάρχει μόνο ο δρόμος που θα χαράξεις εσύ.


Και αν ο δρόμος που χάραξες σε οδηγεί στον στόχο, τότε έρχεται και η επιβράβευσή σου.

And if the path you carve leads you to your goal, you get your reward. Does this scenario sound familiar?


Σας θυμίζει κάτι αυτό το σενάριο; Χμμ, Αυτό περίπου συμβαίνει και στη ζωή μας.

Something similar happens in life as well.


Βλέπετε, τα παιχνίδια είναι συνδεδεμένα και έχουν επηρεαστεί από τη ζωή.

Games, you see, are inspired by life itself.


Μήπως αυτό θα έπρεπε να συμβαίνει και στη ζωή μας; Πολλές φορές έχουμε σκεφτεί ότι αυτή είναι η τελευταία μας ευκαιρία να πετύχουμε, ζούμε με deadlines που ορίζουν άλλοι για μας, και αυτό μας κάνει να φοβόμαστε την αποτυχία, με συνέπεια να πράττουμε πολλές φορές λάθος ή και κάποιες φόρες να μην πράττουμε και καθόλου.

Perhaps our lives should also be influenced by games. Many times, we think that this is our last chance to succeed. We live on deadlines set by others, and that make us fear failure. We may make wrong moves, or even no moves at all.


Φανταστείτε τώρα πώς θα ήταν η ζωή μας αν είχε επηρεαστεί από τα παιχνίδια.

Imagine now what our lives would be like if it were influenced by games.


Αρχικά, δεν θα υπήρχε φόβος αποτυχίας, διότι όλοι γνωρίζουμε πως στα παιχνίδια πάντοτε έχεις και μια δεύτερη ευκαιρία.

For a start, we would not fear failure, because, as we all know, you always get a second chance in games.


Ακόμη και όταν οι ζωές και οι ευκαιρίες στο παιχνίδι σου ελαττώνονται, είσαι ικανός να τις αυξήσεις και να κάνεις τη ζωή και το παιχνίδι να κρατήσει παραπάνω.

Even if your lives and your chances are reduced in the game, you are able to replenish them, to make them, and the game, last longer.


Άλλωστε, ποιος ο λόγος να μην κάνουμε το ίδιο και στη ζωή μας; Κάθε φόρα που αποτυγχάνουμε σε κάτι, αυτομάτως ανεβάζουμε το ποσοστό επιτυχίας μας στην επόμενη προσπάθεια.

Why shouldn't we do the same in real life? Every time we fail at something, we increase the possibility to succeed at our next attempt!


Αν το σκεφτείς αυτό είναι υπέροχο!


Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που εντοπίζουμε συχνά στα παιχνίδια είναι ο χρόνος.

Another important element we often see in games is time.


Αν έχετε παρατηρήσει, συνήθως, πολλά παιχνίδια δεν γίνονται πιο δύσκολα αλλά πιο γρήγορα.

You may have noticed that many games, instead of becoming harder, become faster.


Αυτό συμβαίνει και στην πραγματικότητα.


Για παράδειγμα, σήμερα, εδώ, θα μπορούσα να κάνω μια καλύτερη ομιλία στο δικό μου παιχνίδι, όμως η παραγωγή του TEDx μου όρισε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για να μιλήσω, με συνέπεια να μου κάνουν το παιχνίδι πιο γρήγορο, όχι πιο δύσκολο.

For example, here, now, I could be making a better speech than this in my game, but TEDx specified a set time frame for me to speak, and as a result my game became faster, not harder.


Επειδή, λοιπόν, γνωρίζουμε πως ο χρόνος μας είναι περιορισμένος σε αυτό το παιχνίδι και η κλεψύδρα γυρνάει μόνο μία φόρα, ορίζουμε τον δικό μας βαθμό δυσκολίας σε συνάρτηση με αυτήν.

So since we know that in the game our time is finite, and the hourglass turns but once, we can set our own level of difficulty.


Τις περισσότερες φορές κρίνουμε πως είτε είναι αρκετά δύσκολο για μας, είτε ότι δεν προλαβαίνουμε.

Usually, we either think that it's already too hard for us or that we can't do it in the allotted time.


Σκεφτείτε το λίγο και αυτό.


Είμαστε δέσμιοι του ίδιου πράγματος, θεωρώντας το δύο διαφορετικά.

We are confined by just one thing: thinking that there are two different things.


Αυτή η σύγχυση πολλές φορές μας οδηγεί στην αδράνεια.

This confusion often leads to inactivity.


Ο τρόπος για να ξεφύγουμε από αυτό είναι να έχουμε έναν ξεκάθαρο σκοπό στο παιχνίδι μας και κατ’ επέκταση στη ζωή μας.

The way to escape is to have a clear objective in our game and, by extension, our life.


Ο χρόνος είναι η μοναδική περιουσία που έχουμε.


Είναι εκείνη η κλεψύδρα που όταν τη γυρνάς, ξαφνικά αρχίζεις να αισθάνεσαι την πίεση για δράση.

When you turn over the hourglass, you immediately feel the pressure for action.


Αυτό είναι το δικό σου κλειδί που σε βοηθά να κλειδώσεις την πόρτα της αδράνειας.

This is your key that helps you lock the door of inactivity.


Και πρέπει να την κλειδώσεις καλά γιατί θα βρει πολλούς τρόπους να ξεφύγει με σκοπό να δημιουργήσει σύγχυση και να σε παρασύρει.

And you have to lock it well, because it'll find many ways to escape in order to confuse you and lead you astray.


Αν, λοιπόν, καταφέρεις να πιστέψεις και να δεις τη ζωή ως ένα μεγάλο παιχνίδι τότε είναι πολύ πιθανό να εντοπίσεις τον προορισμό σου.

So if you manage to believe and see life as a great game, then it's very likely that you will locate your goal.


Θα συνειδητοποιήσεις ότι είσαι εσύ ο πρωταγωνιστής αυτού του παιχνιδιού και θα ξεκινήσεις να αναζητείς τους κανόνες που πρέπει να ακολουθήσεις και όλους τους πιθανούς αντιπάλους σου.

You will realize that you are the protagonist of this game, and you will search for the rules that you have to follow and for all your potential enemies.


Τότε θα ανακαλύψεις ένα πολύ μεγάλο κενό.


Δεν υπάρχουν κανόνες που πρέπει να ακολουθήσεις και συνήθως δεν υπάρχουν αντίπαλοι που θέλουν να σε κερδίσουν.

There are no rules you must follow and usually no enemies that want to defeat you.


Είσαι εσύ, οι πράξεις και ο χρόνος.

There is only you, your actions, and time.


Αυτό που υπάρχει είναι ο χρόνος και οι πράξεις σου.

The things that do exist, are: time, and your actions.


Ακόμη και ο χρόνος είναι μια ανθρώπινη επινόηση, που ποτέ δεν θα μπορέσεις να καταλάβεις και όταν το διαπιστώσεις αυτό, θα καταλάβεις ότι αγωνίζεσαι τελείως μόνος σου.

Even time is a human construct that you will never understand, and when you understand that, you will realize that you are fighting alone.


Επομένως όλο το βάρος πέφτει σε σένα και στις πράξεις που θα κάνεις.


Σε αποφάσεις δευτερευούσης σημασίας, είναι χρήσιμο να εξετάσουμε τα υπέρ και τα κατά.

and on your actions. In decisions of secondary importance, it is useful to examine the pros and cons.


Σε κρίσιμα ζητήματα όμως, οι αποφάσεις θα πρέπει να προέλθουν από την καρδιά σου.

In vital issues, though, decisions must come from your heart.


Η επιτυχία κρύβεται μέσα σου.


Γι' αυτό άκουσε και νιώσε την καρδιά σου και άφησε την να σου δείξει αυτή τη σωστή στρατηγική για το παιχνίδι σου.

So hear and feel your heart and let it show you the right strategy for your game.


Εξάρτησέ την από έναν στόχο και κυνήγησέ τον.


Αν τον πετύχεις, θα απολαύσεις το αποτέλεσμα.

If you succeed, you'll enjoy the result.


Αν όχι, θα έχεις απολαύσει το ταξίδι.

If not, you will have enjoyed the journey.


Σε κάθε περίπτωση θα έχεις ανακαλύψει, γιατί αξίζει να ρισκάρεις, γιατί αξίζει να διεκδικείς και γιατί αξίζει να παίζεις.

In any case, you will discover why it's worth taking risks, why it's worth conquering, and why it's worth playing.


Αυτοί που έχουν ένα «γιατί» για να ζουν, μπορούν να αντέξουν οποιοδήποτε «πώς» έχει πει ο Νίτσε.

Nietzsche said: "He who has a 'why' to live for, can bear almost any 'how.'"


Αυτό το γιατί καλούμαστε να το απαντήσουμε όλοι μας.

We are all called upon to answer that "why."


Η μέρα που θα το ανακαλύψεις θα είναι η σημαντικότερη μέρα της ζωής σου.

The day you find the answer will be the most important day of your life.


Αναζήτησε μέσα σου χωρίς φόβο και θα το βρεις.

Look for it deep inside without fear and you will find it.


Εγώ το βρήκα πριν λίγα χρόνια έπειτα από έναν απλό διαγωνισμό.

I found it a few years ago after a simple competition.


Τώρα είναι η σειρά σου.


(Χειροκρότημα)


Για να ξαναμπεί η οικονομία μας σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης θα πρέπει να αλλάξουνε δουλειά μισό με ένα εκατομμύριο άνθρωποι.

For our economy to get back to a steady growth path, between one-half and one million people will have to change jobs.


Δηλαδή το 10 με 20% του εργατικού δυναμικού.


Και όταν λέω να αλλάξουν δουλειά, δεν εννοώ να δουλεύουνε πιο παραγωγικά ή πιο πολύ ή πιο έντιμα ή πιο έξυπνα.

And when I say "change jobs", I don't mean they should work more efficiently, or longer hours or more honestly or smarter.


Εννοώ να αλλάξουν αντικείμενο δραστηριότητας.


Kαι ας δούμε γιατί.


Αν χωρίσουμε την οικονομία, τους κλάδους της οικονομίας σε δυο κατηγορίες: Αριστερά τους μη εμπορεύσιμους, δηλαδή αυτούς που δε μπορούν να προσφερθούν από μακριά και αρα δεν υπόκεινται σε διεθνή ανταγωνισμό.

Let us divide the sectors of the economy into two categories: On the left, the non-tradables, meaning those that cannot be supplied from afar and hence are not subject to international competition.


Και δεξιά οι εμπορεύσιμοι, δηλαδή τα προϊόντα που μπορούν να μεταφερθούνε τα βιομηχανικά, ή τα αγροτικά, οι υπηρεσίες που μπορούν να προσφερθούν σε ξένους.

And on the right the tradables, meaning products that can be transported, manufactured or agricultural products, services that can be offered to foreigners.


Ο τουρισμός, η ναυτιλία και διάφορες μορφές τεχνολογίας εμπορεύσιμες όπως είναι το λογισμικό.

Tourism, shipping, and technology that can be sold internationally such as software.


Το πρόβλημα της οικονομίας μας, το δομικό, πέρα απο τα δημοσιονομικά, είναι οτι έχουμε πολύ λίγες δουλειές δεξιά και συγκριτικά παρα πολλές αριστερά.

The basic structural problem of our economy, beyond the fiscal issues, is that we have very few jobs on the right and comparatively many jobs on the left.


Και για να ορθοποδήσουμε θα πρέπει εκατοντάδες χιλιάδες δουλειές να έρθουν από εκεί, εδώ.

Το get on the right track, hundreds of thousands of jobs will have to shift from there to here.


Ας δούμε μια άλλη κατηγορία.


Να τις χωρίσουμε σε κλάδους που χρειάζονται μεγάλες και οργανωμένες επιχειρήσεις που σημαίνει κεφάλαια, ιεραρχίες κτλ. και αυτούς που μπορούνε να γίνουν και γίνονται σήμερα από μικροεπιχειρήσεις.

We can separate the sectors that need large and organized businesses which means capital, hierarchies etc. from sectors that can be created and are being created by small businesses today.


Όσοι μιλάνε για επενδύσεις και ελπίζουν ότι θα έρθουν δουλειές με «επενδύσεις» σε εισαγωγικά, ελπίζουν στην πραγματικότητα ότι οι δουλειές θα έρθουνε σε έτοιμα πακέτα, εδώ, πάνω, στις μεγάλες ανταγωνιστικές εταιρίες καλοσχεδιάσμένες, χωροθετημένες, με τις ιεραρχίες τους και τον εξοπλισμό τους.

Those who speak of investments and hope that jobs will come by "investment" in quotation marks are hoping that jobs will appear in ready-made packages, up here, in the large competitive companies well planned, laid out, with their hierarchies and their equipment.


Και πράγματι, το διεθνές πρότυπο μιας εξωστρεφούς οικονομίας είναι αυτό.

Indeed, this is the standard international model for export-oriented economies.


Οι μεγάλες βιομηχανίες, οι μεγάλες εταιρίες μάλλον στους ανταγωνιστικούς κλάδους είναι αυτές που κάνουνε τις εξαγωγές ή αυτές που εμποδίζουνε τη μεγάλη διείσδυση εξαγωγών απ' έξω, που υπερασπίζονται την εγχώρια αγορά.

It is the big enterprises in the competitive sectors who mostly export the ones who resist too much import penetration that defend the national market.


Σε μας, αυτό το μοντέλο δεν μπορεί να κυριαρχήσει.


Και ο λόγος είναι ότι όλη μας η κοινωνία, όλο μας το θεσμικό περιβάλλον συνωμοτεί για να μην έχουμε πολλές μεγάλες επιχειρήσεις στους ανταγωνιστικούς κλάδους.

And the reason is that our whole society, our whole institutional environment conspires, so that we don't have many large enterprises in the competitive sectors.


Αυτή τη στιγμή, ούτε το 5% του εργατικού δυναμικού δεν εργάζεται σε μεγάλες επιχειρήσεις εκεί πάνω.

At this moment, less than 5% of the work force is employed in large enterprises up there.


Και όταν λέω μεγάλες, να έχουνε πάνω απο 250 εργαζόμενους, οχι τεράστιες.

When I say large, I mean having more than 250 employees, not huge ones.


Ένα 25% περίπου εργάζεται σε μεγάλους οργανισμούς ή στο κράτος, και κυρίως στο κράτος, στους μη εμπορεύσιμους κλάδους.

About 25% is employed in large organizations or in the state, and mainly in the state, in the non-tradable sectors.


Και το 70% είναι η μικρομεσαία οικονομία.

The remaining 70% works in the small/medium economy.


Και απ' αυτό το 70%, οι μισοί τουλάχιστον είναι αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες.

Of this 70%, at least half of them are self-employed and farmers.


Συνεπώς η μεγάλη προσαρμογή που έχουμε να κάνουμε είναι από όλο τον μη εμπορεύσιμο κλάδο και απο όλη τη δεξαμενή των ανέργων να δημιουργηθούν οι δουλειές εδώ, στη μικρή, εξαγωγική, εξωστρεφή οικονομία.

Consequently the great shift that we need to make is from the whole non-tradable economy and from the pool of the unemployed to create new jobs here in the small-scale, outward-oriented economy.


Τώρα, αυτή είναι μια τροχιά που δεν είναι καθόλου συνηθισμένη διεθνώς.

Now, this is development path is very uncommon internationally.


Δεν έχουμε πρότυπα να αντιγράψουμε.


Θα πρέπει να δημιουργήσουμε μία δικιά μας τροχιά αρκετά ιδιόμορφη, αρκετά ελληνική.

We will have to create our own path, which will be quite unusual, quite Greek.


Τα ελληνικά νοικοκυριά θα τα καταφέρουνε γιατί έχουνε ορισμένα στοιχεία που δεν υπάρχουνε σε πολύ μεγάλη έκταση στη δύση.

Greek households will pull through because they have certain characteristics which are not prevalent in the west.


Καταρχάς, ο αυτοαπασχολούμενος και μικροεπιχειρηματίας έχει εμπορικότητα.

Firstly, the self-employed and small businessmen are commercially minded.


Ξέρει να διαχειρίζεται εισπράξεις και πληρωμές.


Ξέρει να στήνει νέες δουλειές, που ένα στέλεχος μιας μεγάλης εταιρίας στη δύση που 'χει κάνει την καριέρα του σε μια ιεραρχία δεν το ξέρει κατ' ανάγκη.

know how to set up a new business, whereas employees of large companies in the west, following careers within hierarchies, do not necessarily know this.


Έπειτα υπάρχει η περίφημη πολυέργεια της ελληνικής οικογένειας.

Then there is the notorious 'polyergy' of Greek families:


Οι διαφορετικές πηγές εισοδήματος, κάποια διάφορα περιουσιακά στοιχεία, ένα χωράφι από 'δώ, κάποιο νοίκι από 'κεί, μία σύνταξη, ο μισθός της συζύγου στο δημόσιο που είναι σταθερός κτλ. Και αυτό είναι σημαντικό γιατί; Γιατί οι έρευνες που έχουνε γίνει διεθνώς, στατιστικές έρευνες, για το ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που πείθουνε κάποιον να γίνει επιχειρηματίας, να ξεκινήσει μια νέα δικιά του δουλειά, ο πιο σημάντικος παράγοντας στατιστικά είναι να έχει ένα αποκούμπι, μία μικρή περιουσία, κάτι.

Diverse sources of income, diverse assets, a plot of land, some rent, a pension, the wife's salary in the public sector which is secure etc. This is important, because: International statistical research on the factors that determine who will become an entrepreneur, start a new business on their own, has found that statistically the most significant factor is to have a small asset, a cushion to fall back on. This is the more important


Αυτός ο παράγοντας στατιστικά είναι πιο σημαντικός ακόμα και από στοιχεία χαρακτήρα.


Δηλαδή αν έχουμε πνεύμα ριψοκίνδυνο κτλ. Επομένως θεωρώ ότι τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν όλα τα στοιχεία για να καταφέρουν αυτή τη μεγάλη μετατόπιση για την οποία μίλησα.

like having a risk-taking spirit etc. Therefore, I think that Greek households have all the elements needed to make it in this great shift that I talked about.


Και έτσι δεν νομίζω ότι είναι δύσκολο να φανταστούμε μία φιλόλογο να φύγει απ' το φροντιστήριο και να πάει στον τουρισμό, ή έναν μηχανικό να γυρίσει στο πατρικό του χωράφι και να δοκιμάσει κάτι νέο, μια νέα καλλιέργεια, - δεν έχει βρεθεί καινοτομία για τη βραχνάδα απ' ότι βλέπω - ή 3 νέους τεχνικούς να σχεδιάζουνε εφαρμογές για την παγκόσμια οικονομία ψηφιακές, που μερικούς απ' τους πιο καλούς τους έχουμε εδώ σήμερα.

So, I don't think it is hard to imagine a teacher leaving her tutorial school and going into tourism, or an engineer returning to his father's farmland and cultivating new crops. -there hasn't been any innovation for croaky voice, as far as I know- or three young technicians designing digital applications for the global economy, of which some of the very best, are here today.


Εμπόδια θα υπάρχουνε πάρα πολλά.


Και ένα από τα πιο μεγάλα είναι τα πρότυπα που κουβαλάμε στο κεφάλι μας.

And one of the greatest obstacles is cultural models which we carry in our heads.


Τα πρότυπα που κουβαλάμε στο κεφάλι μας θα είναι ένα από τα πιο μεγάλα εμπόδια, πρότυπα για τι πράγμα; Για το τι για παράδειγμα είναι μια καλή δουλειά.

The obstacles in our head are going to be one of the biggest obstacles, models for what? For example, about what is a 'good job',


Για μένα, για το παιδί μου.


Ή για το τι είδους επιχειρήσεις είναι οι καλύτερες επιχειρήσεις για την εθνική οικονομία.

Or models for the type of business which is best for a national economy to have.


Το 1980, το πρότυπο το κυρίαρχο, το δυτικό πρότυπο, ήτανε ότι ανάπτυξη σημαίνει βιομηχανία.

In 1980, the dominant model, the western model, was that development means manufacturing.


Και εμείς τα προτυπά μας τυχαίνει να... ...δεν το δουλεύουμε ορθολογικά.

And our models happen to... ...we don't work rationally.


Όπως θα' λεγε και ο Στέλιος τα εισάγουμε.


Υπάρχουν κυρίαρχες αφηγήσεις δυτικές που ταιριάζουνε στη δύση αλλά μπορεί να μην ταιριάζουν σε μας.

There are dominant western narratives which are appropriate for the west but may not be appropriate for us.


Λοιπόν, το '80 έλεγε το κυρίαρχο πρότυπο: «ανάπτυξη σημαίνει βιομηχανία».

So, in the 1980s the dominant model said: "development means industry".


Και γι' αυτό ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο χαρισματικός Ανδρέας Παπανδρέου είχε πει τότε, αν θυμάστε: «Δεν θα γίνουμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης».

And for this reason the charismatic leader Andreas Papandreou said, at that time: "We will not become the waiters of Europe."


Και χρωμάτισε αρνητικά τον τουρισμό για πολλά χρόνια.

And he tainted tourism negatively for many years.


Φανταστείτε να είχε πει: «Θέλουμε να είμαστε οι οικοδεσπότες όλης της Ευρώπης».

Imagine if he had said: "We want to be the hosts of Europe."


Να έρχοντε εδώ, να συναντιούνται μεταξύ τους, να διασκεδάζουν, να ψυχαγωγούνται, να αναζητούν.

We want them to come here to meet each other, to have fun, to be entertained, to seek new ways.


Πόσο διαφορετική αφήγηση θα υπήρχε για τον τουρισμό.

How different the narrative for tourism would be.


Σήμερα, ένα κυρίαρχο πρότυπο λέει ότι η ανάπτυξη είναι υποδομές και οργάνωση.

Today, a dominant model says that growth is infrastructure and organization.


Και ισχύει αυτό σε κάποιο βαθμό, μερικά.


Αλλά για μας, πρέπει να' χουμε μία σοφή ισορροπία ανάμεσα σ'αυτό υποδομές και οργάνωση απο τη μια και στα δικά μας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

But we must find a wise balance between this, infrastructure and organization on the one hand, and our own particular characteristics, on the other.


Και να συνεχίσω με ένα παράδειγμα, τον τουρισμό.

I will use an example from tourism again.


Οι ξένοι για να 'ρθουν σ' ένα νησί μας θα προσγειωθούνε στο Ελευθέριος Βενιζέλος.

To come to one of our islands visitors will land in Venizelos airport.


Θα έρθουνε σε επαφή με ένα οργανωμένο αεροδρόμιο, το οποίο μόνο οι μεγάλοι οργανισμοί και οι υποδομές και τα σχέδια μπορούν να έχουνε.

They will find a well-organized airport which can be provided only by large organizations and infrastructure projects,


Το πάνω μέρος του πίνακα που έδειχνα πριν.

Namely, the upper half of the table I showed earlier.


Αλλα προφανώς δεν έρχονται για το αεροδρόμιο.

But visitors obviously don't come for the airport.


Μετά, θα μπούνε σε ένα καράβι, το οποίο αν είναι γρήγορο και καθαρό, θα τους κάνει να φτάσουν στον προορισμό τους ευδιάθετοι και ξεκούραστοι.

Then, they will get on a ferry, and if the ferry is fast and clean, it will take them then to their destination rested and in a good mood.


Και το καράβι προφανώς μόνο κάποια μεγάλη εταιρία μπορεί να το λειτουργήσει σωστά.

The ferry also can only be properly run by a large company.


Αλλα πάλι δεν είναι ο λόγος που έρχονται το καράβι.

But again, the ferry is not the reason they come.


Ο λόγος που έρχονται είναι αφού τους αφήσει το καράβι στο νησί, τι θα κάνουν εκεί; Θα πάνε στη μικρή επιχείρηση και θα νοικιάσουν μια γουρούνα και θα ξεκινήσουν τις περιπέτειες.

The reason they come after the ferry leaves them on the island, is what they will do next. They will go to a small shop to rent a buggy and they will start their adventures. OK?


Εντάξει; Και θα φτάσουν εδώ.


Και θα ξαπλώσουν εδώ.


Και θα περάσουν μετά απο το ταμείο της επιχείρησης και θα πληρώσουνε εδώ.


Και το απόγευμα θα πάνε και θα αγοράσουνε μέλι που έχει παραχθεί απο μία άλλη μικρή επιχείρηση στις εγκαταστάσεις της, που είναι αυτές.

which is here. And in the afternoon they will go to buy honey which has been produced by another small business at its facilities, which are these.


Λοιπόν, το αεροδρόμιο και το καράβι δεν είναι το προϊόν μας, είναι ο δίαυλος για να φτάσουν στα προϊόντα μας.

So. The airport and the ferry are not our product, they are the channel to our products.


Τα οποία είναι η διαδρομή με τη γουρούνα, η παραλία, το ταβερνάκι κτλ. Και αυτά τα προσφέρουν οι μικροί.

Which are: the ride on the buggy, the beach, the taverna, etc. And these are offered by small businesses.


Και για να εξηγούμαι, δεν λέω ότι τα μικρά «Rooms to Let» είναι καλύτερα απο τις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες.

To clarify, I'm not saying that small "Rooms to Let" are better than large hotel complexes.


Αυτό που λέω είναι ότι, απ' τη στιγμή που είτε δε θέλουμε είτε δε μπορούμε να έχουμε πολλές μεγάλες μονάδες, η επιτυχία του τουρισμού θα κριθεί απο τους μικρούς επαγγελματίες.

What I'm saying is that since we are either not willing or not able to have many large units the success of tourism will depend on the small businessmen.


Από το πόσο είναι φιλόξενοι, πόσο είναι ευρηματικοί, πόσο φροντίζουν το περιβάλλον και πόσο πείθουν τον πελάτη να πληρώσει χωρίς να νοιώθει ότι τον κλέβουν.

On how hospitable they are, how inventive, how they take care of the environment, and whether they the customer can pay without feeling that he's being cheated.


Θεωρώ λοιπόν ότι το αεροδρόμιο και η γουρούνα είναι μία καλή παραβολή για το σύνολο του αναπτυξιακού μας μοντέλου.

So, I think that the airport and the buggy make a good parable for our entire economic development model.


Χρειαζόμαστε τις καλές υποδομές που μόνο ο σχεδιασμός και οι μεγάλες ιεραρχίες και τα μεγάλα κεφάλαια μπορούν να παράσχουνε και σ' αυτό δεν πρέπει να διαφέρουμε απ' τη δύση.

We need good infrastructure which only planning and large hierarchies and big capital can provide; in this respect we must not differ from the west.


Πρέπει να 'χουμε τα πρότυπα αυτά.


Αλλά αυτό που θα ορίσει τη δική μας θέση στην παγκόσμια οικονομία, η οποία δεν θα είναι η ίδια με των Γερμανών ή των Κινέζων, θα είναι οι μικροί επιχειρηματίες που πρέπει να βρούνε τρόπους να πουλάνε τα προϊόντα τους παντού.

But that which will determine our own position in the global economy which will not be similar to that of Germany or of China, will be our small businesses who will have to find ways to sell their products everywhere.


Πού μπορούμε να βασιστούμε; Εκτός από τις καλλιέργειες ή τον τουρισμό που έχουμε φυσικά πλεονεκτήματα; Υπάρχει ένα κλισέ που λέει: «Στους νέους μας, την ευφυΐα τους και στις σπουδές τους».

What can be our advantages? Beyond agriculture or tourism where we have natural advantages? A commonplace answer is: "Our young people, their intelligence and their education."


Γιατι είναι ανοιχτόμυαλοι, ταξιδεύουνε, ξέρουνε γλώσσες και μάλιστα πολλοί απ' αυτούς σπουδάζουν και στα πιο καλά πανεπιστήμια του κόσμου.

Because they are open minded, they travel, speak foreign languages, and many of them study at the best universities in the world.


Αυτό έχει κάποια ουσία.


Δηλαδή με βάση αυτά τα στοιχεία μπορούμε να έχουμε μερικές επιτυχίες.

Based on these elements there can be some success stories.


Πιστεύω όμως ότι όχι πάρα πολλές.


Εκεί που θα μπορέσουμε να 'χουμε περισσότερες είναι αν συνδυάσουμε αυτά τα στοιχεία, την ευφυΐα και τις σπουδές, με κάποιες τοπικές ιδιομορφίες, τις οποίες πρέπει να σας πω δεν μπορεί να σας τις πει κανένας απο καθ' έδρας.

We will have more success if we combine these elements, intelligence and education, with distinctive local characteristics; which I must say, however, no one can describe ex cathedra.


Ούτε εγώ ούτε κανείς άλλος.


Αυτές τις ανακαλύπτουν οι επιχειρηματίες κάθε μέρα, οι μικροί επιχειρηματίες από δουλειά σε δουλειά.

These are discovered by entrepreneurs day by day, job by job.


Και να πω ένα παράδειγμα.


Τα βιβλία εκμάθησης ξένων γλωσσών.


Τα λεγόμενα ξενόγλωσσα βιβλία και κυρίως της αγγλικής γλώσσας.

The so-called foreign language books and particularly the ones for learning English.


Ξέρω τουλάχιστον 3 Έλληνες εκδότες, οι οποίοι είναι πολύ πετυχημένοι διεθνώς.

I know at least three Greek publishers, who are very successful internationally.


Ο ένας απ' αυτούς αγοράστηκε πρόπερσι απο μία πολυεθνική και οι άλλοι δύο κάνουνε σημαντικές εξαγωγές.

One of them was acquired two years ago by a multinational publisher and the other two have substantial export sales.


Απο πού και ως πού λοιπόν έλληνες εκδότες στην εκμάθηση αγγλικής γλώσσας.

So how come, Greek publishers in English language teaching?.


Έχουμε την εξής ιδιομορφία.


Στις περισσότερες χώρες τα παιδιά μαθαίνουν Αγγλικά στο σχολείο και τα βιβλία τους τα παίρνουν ή απο τους μεγάλους πολυεθνικούς ή απο κάποιους εγχώριους εκδότες, έναν ή δύο με μακροχρόνιες συμβάσεις.

In most countries kids learn English at regular school; the schools get the books either from the large multinational publishers or one or two local publishers, who will have long term contracts.


Εμείς εδώ, δεν μαθαίνουμε Αγγλικά στο σχολείο.

Here, we don't learn English at regular school.


Τα μαθαίνουμε στο φροντιστήριο που υπάρχουν έξι χιλιάδες στην Ελλάδα και που το καθένα αποφασίζει τι βιβλία θα πάρει και τα ξαναποφασίζει την επόμενη χρονιά.

We learn it at the tutorial schools, of which there are six thousand in Greece and each one decides separately which books to use and decides again next year.


Έτσι λοιπόν έχει δημιουργηθεί μία πολύ ανταγωνιστική αγορά εκδοτών για εκμάθηση αγγλικής γλώσσας, που είναι περίπου 15 αυτή τη στιγμή και οι πιο πολύ είναι εγχώριοι, είναι Έλληνες.

This way, a very competitive market has developed for publishers of English language books. They are about 15 at the moment and most are local, they are Greek.


Το άλλο χαρακτηριστικό της Ελλάδας, η ιδιομορφία πάλι, είναι ότι οι Έλληνες μαθητές θέλουνε να 'χουν τελειώσει με τα Αγγλικά, με φροντιστήρια και εξετάσεις στα 16 τους.

One other distinctive characteristic of Greece, is that Greek students want to finish with English tutorial schools and exams by the age of 16.


Γιατί μετά πρέπει να αρχίσουν τα άλλα φροντιστήρια, των πανελλαδικών.

Because then they must start the other tutorial schools, for university entrance.


Αυτό λοιπόν γεννάει μια ανάγκη για μεθόδους διδασκαλίας που είναι πιο συνοπτικές και πιο γρήγορες.

Therefore, this gives rise to a need for teaching methods which are more compact and faster


Πιο γρήγορες απ' αυτές που έχουν αναπτύξει οι πολυεθνικοί εκδότες.

than the methods which have been developed by the multinational publishers.


Και έτσι λοιπόν οι έλληνες εκδότες πατώντας σ' αυτή την ιδιομορφία φτιάξανε προϊόντα που είναι ανταγωνιστικά διεθνώς.

So, the Greek publishers, based on a local difference, have made products that are globally competitive


Πατώντας σε μία θεσμική ιδιομορφία της Ελλάδας.

-- based on an institutional difference of Greece.


Προσέξτε τώρα.


Πόσοι θα παραδεχτούνε ότι αυτό το μόρφωμα των φροντιστηρίων που μερικοί περιφρονητικά το λένε παραπαιδία δημιούργησε μία τεχνογνωσία που είναι ανταγωνιστική διεθνώς, που το επίσημο σχολείο δεν θα δημιουργήσει ποτέ.

Who will admit that this system of evening tutorial schools that some contemptuously call para-education has created globally competitive know-how, that official schools will never create?


Αυτές είναι οι κυρίαρχες αφηγήσεις, τα κυρίαρχα πρότυπα για τα οποία έλεγα πριν που καμιά φορά μας εμποδίζουν.

These are the problems with dominant narratives, dominant models, which as I said sometimes get in our way.


Και να πω ένα άλλο παράδειγμα; Υπάρχει ένα ελληνικό μοντέλο, επιχειρηματικό, τα Internet Cafe, που πηγαίνουνε μαθητές τα απογεύματα και παίζουνε με τη παρέα τους διαδικτυακά παιχνίδια περιπέτειας.

And should I give you another example? There is a Greek business model, a type of Internet Cafe, where students go after school to play online adventure games with their friends.


Αυτό το μοντέλο, είναι πρωτότυπο διεθνώς.


Δεν υπάρχει στην Ευρώπη.


Και είναι πολύ ωφέλιμο για τους μαθητές γιατί αναπτύσσει πνεύμα συνεργασίας αφού παίζουνε μαζί, και φυσικά και άλλες σύνθετες ικανότητες, πράγματα που φυσικά το ελληνικό σχολείο δε τους δίνει.

And it is very good for the students for it develops a spirit of cooperation, since they play together, and of course many complex skills, which Greek schools do not develop.


Όμως το κράτος αντιμετωπίζει τα Internet Cafe με τεράστια καχυποψία μήπως απο πίσω υπάρχει τζόγος.

However, the state is very suspicious of Internet Cafes fearing that they may harbor gambling.


Και προσπαθεί με διάφορους τρόπους να τα κλείσει.

And it is indirectly trying to shut them down.


Και οι επιχειρηματίες δε μπορούν να υπερασπιστούν τη δουλειά τους επικαλούμενοι ευρωπαϊκά πρότυπα γιατί δεν είναι συγκρίσιμα.

The owners cannot defend their business model by pointing to European practice, because it is not comparable.


Δηλαδή η ιδιομορφία τους αυτή που θα μπορούσε να είναι πλεονέκτημα καταντάει μειονέκτημα εξαιτίας της καχυποψίας του κράτους.

So their difference, which should be an advantage, ends up being a disadvantage because of the suspicious state.


Το 1976, στην πρώτη μου δουλειά, δούλευα σ' ένα ερευνητικό πρόγραμμα για το υπουργείο παιδείας και την παγκόσμια τράπεζα.

In 1976, at my first job, I worked in a research program for the Ministry of Education and the World Bank.


Και ερχόνταν διάφοροι ξένοι σύμβουλοι για να μας βοηθήσουν στη δουλειά.

And various foreign consultants would come to help us with our work.


Κάποια στιγμή εμφανίστηκε ένας καθηγητής οικονομικής ιστορίας από ένα πολύ μεγάλο, γνωστό, αμερικάνικο πανεπιστήμιο.

At some point a professor of economic history appeared from a leading American university.


Ήμασταν τότε σ' ένα κτήριο στην οδό Ερμού.

We were in an office building on Ermou street.


Σε ένα διάλειμμα της δουλειάς με ρώτησε για τη διατριβή μου - εγώ έκανα τότε μία διατριβή - η οποία είχε θέμα τη μονοπωλιακή συγκέντρωση στην ελληνική βιομηχανία.

During a break from work he asked me about my thesis. (I was working on a thesis then) whose subject was monopoly concentration in Greek industry.


Εγώ ήμουνα πολύ επηρεασμένος εκείνη την εποχή απο τις νεομαρξιστικές θεωρίες της ανάπτυξης.

I was heavily influenced at that time by Neo-Marxist theories of development,


Τις νεομαρξιστικές θεωρίες της ανάπτυξης οι οποίες μιλούσανε για την εξάρτηση και την υπανάπτυξη της Ευρώπαικής περιφέρειας.

Neo-Marxist theories of development which spoke of dependence and underdevelopment in the European periphery.


Όταν λοιπόν με ρώτησε άρχισα να του λέω για τις μητροπόλεις του καπιταλισμού που συγκεντρώνουν όλη την τεχνολογία εκεί, και για το πόσο υποανάπτυκτη είναι η χώρα μου.

So when he asked me, I started telling him how capitalism concentrates technology in the metropolis and how underdeveloped my country is.


Με άκουσε πολύ υπομονετικά και στο τέλος μου λέει: «Καλά όλα αυτά, αλλα τον δίσκο του καφετζή τον έχεις παρατηρήσει;» και εννοούσε... αυτό.

He listened to me very patiently and in the end he said, "This is all very well, but have you noticed the coffee tray?" and he meant... this.


Εννοούσε αυτό.


Μου εξήγησε λοιπόν πόσο καταπληκτικά σχεδιασμένος είναι, για να ακουμπάει χαλαρά στα δάχτυλα και με το βάρος του ποτηριού να σταθεροποιείται και όταν ανεβοκατεβαίνει ο καφετζής τις σκάλες του υπουργείου να μη χύνονται τα νερά.

He explained to me how amazingly designed it was, so that it can hang gently from the fingers and let the weight of the glass to stabilize it so when the waiter goes up and down the stairs of the Ministry water doesn't spill.


Και μου λέει: «Τόσο καλά σχεδιασμένο δίσκο, εγώ, στην Αμερική δεν έχω δεί».

And he said: "I've never seen such a well designed tray in America".


Και ομολογώ ότι με άφησε άναυδο.


Εγώ του μιλούσα για τις μεγάλες αφηγήσεις και αυτός μου μιλούσε για τον δίσκο του καφετζή.

I was talking about the great narratives and he was talking about the coffee waiter's tray.


Έμαθα κάτι εκείνη τη μέρα.


Ότι την πραγματική οικονομία δεν τη μαθαίνεις διαβάζοντας, τη μαθαίνεις παρατηρώντας.

You cannot understand the real economy by reading, you must understand it by observing.


Και ότι η τεχνολογία δεν είναι μόνο ό,τι υπάρχει στα εργαστήρια της Intel, αλλά οι επιλογές που κάνει ο κάθε επαγγελματίας κάθε μέρα.

And that technology is not only what is made in the labs of Intel, but also the choices made by every professional, every day.


Θα μου πείτε γιατί τα λέω αυτά; Προφανώς δεν τα λέω για να πω ότι οι δίσκοι θα σώσουν την οικονομία μας.

You may ask me, why am I saying all this? Obviously I'm not saying that the coffee trays will save our economy.


Τα λέω γιατί νομίζω ότι έχει δίκιο, ο Νίκος Αναγνώστου, ο blogger που γράφει για τεχνολογία, όταν έγραψε σ' ένα πρόσφατο post πολύ ωραία: «Η εξωστρέφεια δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή».

I'm saying this because I agree with Nikos Anagnostou, the blogger who writes about technology as he put it in a recent post: "Export orientation does not need to be impressive".


Η ανταγωνιστηκότητα δε χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή.

Competitiveness does not need to be impressive.


Λοιπόν, οι νέες εξωστρεφείς μικροεπιχειρήσεις μας δεν θα χωράνε σε κάποια μεγάλη αφήγηση, δεν θα έχουν την επίσημη ευλογία του κράτους που έχει ας πούμε σήμερα ένα φαρμακείο.

So, our new outward-looking small businesses will not fit in some grand narrative, they will not have the blessing of the state as a pharmacy, for example, has today.


Δεν θα θεωρούνται λειτούργημα ούτε θα 'χουν τη σιγουριά του δημοσίου, ούτε την αίγλη της καριέρας σε μια μεγάλη εταιρία, ούτε θα έχουν αντιγράψει πετυχημένα μοντέλα απο το Business Week.

They will not be considered a 'vocation', nor will they have the job security of the public sector nor the prestige of a career in a big company, nor will they have copied successful models from Business Week.


Θα είναι αυτοσχέδιες, θα μας μοιάζουν πρόχειρες και βαλκανικές και μυστήριες.

They will be improvised, they will appear hasty and Balkan and mysterious.


Οι ιδιοκτήτες μόνοι τους θα πρέπει να εφεύρουν την αφήγηση εκείνη που θα δώσει νόημα και διάρκεια σε αυτό που κάνουνε.

The owners will have to invent their own narrative, which will give meaning and longevity to what they are doing.


Εμείς οι υπόλοιποι να μην τους υποτιμήσουμε γιατί αυτοί είναι που θα μας ξελασπώσουν.

We, the rest, should not underestimate them; because they are the ones that will get us out of this mess.


(Χειροκρότημα)


Όταν μου ζητήθηκε να μιλήσω στο φετινό TEDxAcademy, η πρώτη προφανής ερώτηση, βέβαια, ήτανε ποιο είναι το θέμα και ομολογώ ότι η απάντηση με προβλημάτισε.

When I was asked to present a speech in this year's TEDxAcademy, my first question was: "What's it about?" and I admit, the answer troubled me.


«Εξέλιξη», μου είπαν.


Τι σχέση έχω εγώ με την εξέλιξη; Μπορώ να σας μιλήσω για πολλές δυσάρεστες εξελίξεις στη χώρα μου, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα.

What do I have to do with that? I can talk about the many unpleasant events my country, but that's not the point.


Το σκέφτηκα λιγάκι, δεν ήθελα να πω και όχι.

I thought about it a little bit, I didn't want to reject them,


Ήταν τιμητική η πρόσκληση, και ξαφνικά μου ήρθε αυτό που λένε οι νεότεροι «φλασιά».

as I was honoured to be invited, and suddenly, a thought -as young guy would say- struck me.


Μια έμπνευση.


Και είπα ότι εδώ η Ευρώπη, 60 και περισσότερα χρόνια, κάνει το πιο εντυπωσιακό, επαναστατικό, πολιτικό πείραμα.

I thought for the past 60 years, Europe is conducting the most impressive, revolutionary, political experiment.


Λοιπόν, να σας μιλήσω γι' αυτό.


Να σας πω τα καλά νέα, να σας πω και τα κακά νέα και να κλείσω με μερικά λόγια για την Ελλάδα.

I'll give you the good news, I'll give you the bad news, I'll close with some words regarding Greece.


Λοιπόν, το θέμα μου σήμερα είναι το πείραμα Ευρώπη.

So, my gist today is this experiment named Europe.


Ποιοι ήταν οι στόχοι αυτού του πειράματος που ξεκίνησε στη δεκαετία του 1950; Πρώτα απ' όλα, η εδραίωση της ειρήνης σε μια Ευρώπη με ανοιχτά σύνορα.

Which were the goals of this experiment which commenced during the 50s? First of all, to establish peace in a Europe with open borders.


Θυμηθείτε σε μια μικρή ήπειρο, κατακερματισμένη, με πολλά κράτη που κουβαλάν στην πλάτη τους μια μακρά, ένδοξη ιστορία, αλλά γεμάτη πολέμους και αιματηρές συγκρούσεις.

Recall, this is a small continent, divided, into many small states, carrying a long, glorious history, but full of wars and bloody conflicts.


Δεύτερος στόχος: η επίτευξη οικονομικής ευημερίας μέσω της δημιουργίας μιας μεγάλης, ελεύθερης, ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς, αλλά ταυτόχρονα με τη δημιουργία των εργαλείων εκείνων που θα βοηθούσαν τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και περιφέρειες της Ευρώπης να συγκλίνουν.

Second goal: to achieve economic wealth through the creation of a big, free, competitive market, but, at the same time, creating the appropriate tools to assist the less developed countries and districts of Europe to converge.


Τρίτος στόχος: η ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, ιδιαίτερα σε χώρες με προβληματικό πολιτικό παρελθόν.

A third goal: to reinforce democratic institutions, particularly in countries with a problematic political past.


Και τέταρτος στόχος: η εφαρμογή του αρχαίου ρητού: «ισχύς εν τη ενώσει», δηλαδή, σε έναν κόσμο που αλλάζει πάρα πολύ γρήγορα, σε έναν κόσμο που το μέγεθος μετράει, οι χώρες της Ευρώπης, ακόμα και οι πάλαι ποτέ μεγάλες και κραταιές, δεν έχουν πλέον ούτε το ειδικό βάρος ούτε το μέγεθος για να είναι πρωταγωνιστές στην παγκόσμια σκηνή, ούτε καν συνήθως δευτεραγωνιστές.

Fourth goal: apply the old saying: "in unity we stand strong", meaning: in a rapidly changing world, in a world where the size matters, the European countries, even the ones once big and powerful, won't have the necessary status or size to have leading roles in a global stage, and even a secondary role would be denied to them.


Αυτοί ήταν οι βασικοί στόχοι.


Ποια είναι τα μέσα που χρησιμοποιήσουμε για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους; Πρώτον, η εδραίωση μιας κουλτούρας συνεργασίας και διαλόγου.

By which means can we successfully achieve these goals? At first, establish a culture of dialogue and collaboration.


Στην Ευρώπη, διαλεγόμαστε και διαπραγματευόμαστε μέχρι θανάτου.

In Europe, we speak and negotiate till death.


Αλλά, να σας πω την αλήθεια, προτιμάω δεκαεφτάωρες διαπραγματεύσεις, έστω και μεταμεσονύχτιες, από το να πυροβολούμε ο ένας τον άλλον, όπως είχαμε τη συνήθεια να κάνουμε για αιώνες στην Ευρώπη.

But, to be honest, I prefer the hours long negotiations, even after midnight, to shooting one another, like we used to do in Europe for centuries.


Και δεύτερο μέσο: η δημιουργία κοινών θεσμών και πολιτικών, πάνω στις οποίες θα εδράζεται αυτή η κουλτούρα συνεργασίας.

Second: the creation of common institutions and policies, on which we will base this culture of collaboration.


Θα μου πείτε όλα αυτά ωραία ακούγονται στα λόγια, στην πράξη όμως τι μπορεί να γίνει; Η απάντησή μου είναι απλή: ότι έγιναν πάρα πολλά.

You may say: "all this sounds good, but what can be truly done?" My answer is simple: we've achieved so many things.


Η Ευρώπη έγινε αγνώριστη μέσα σε 50 χρόνια.

Europe became unrecognizable in a 50 years period.


Και θέλετε να σας το πω διαφορετικά; Ποια είναι η απόδειξη της επιτυχίας του ευρωπαϊκού πολιτικού πειράματος, τουλάχιστον μέχρι τα τελευταία χρόνια; Σκεφτείτε την Ευρώπη σαν ένα μικρό μαγαζί, που ξεκινάει στη δεκαετία του '50, είναι μικρό, φτωχικό, πουλάει δύο προϊόντα μόνο, ουσιαστικά κάρβουνο και ατσάλι.

Would you like me to put it in other words? Is there proof of the success of this European political experiment, at least till the recent years? Imagine Europe is a small store, making a start in the 50s, small, poor, it sales only coal and steel.


Αυτά ήταν τα δύο προϊόντα με τα οποία ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα του Άνθρακα και του Χάλυβα.

Those were two things with which the European Coal and Steel Community started with.


Και με έξι μέλη.


Σήμερα, το μικρό μαγαζί αυτό έχει μετατραπεί σε τεράστιο σουπερμάρκετ, που πουλάει τα πάντα, αν και διαφορετικής πάντοτε ποιότητας προϊόντα, και έχει αυξήσει και τρομερά το πελατολόγιο του.

Now, this small shop is a huge supermarket, which sales everything, even though in different qualities, and has a vastly increased client list.


Από έξι μέλη γίναμε 28 και συνωθούνται και πολλοί ακόμη στην είσοδο για να μπούνε μέσα.

From 6 members we became 28 and there is a queue of people waiting and pushing each other to enter.


Δεν νομίζω ότι υπάρχει πιο τρανή απόδειξη επιτυχίας ενός μαγαζιού, από το να αυξάνεις συνεχώς τον τζίρο σου και το πελατολόγιό σου.

I don't think there is wider proof of success for a store, than constantly increasing its turnover and clients.


Και να προσθέσω και κάτι άλλο, και να θεωρείσαι, μέχρι σχετικά πρόσφατα, μοντέλο για τα υπόλοιπα μέρη του κόσμου.

I'd also say: to be viewed as, till nowadays, a leading model for the rest of the world.


Καλά τα νέα, ας έρθουμε όμως στα κακά νέα.

Those are the good news, but let's see the bad news.


Και υπάρχουν κακά νέα.


Η Ευρώπη έχει μπει σε κρίση.


Η κρίση είναι βαθιά.


Θα μου πείτε κρίσεις είχε η Ευρώπη πολλές στο παρελθόν.

You will argue: Europe has faced many crises before.


Η απάντησή μου, όμως, θα ήταν ότι αυτή η κρίση είναι θεμελιακή, κινδυνεύει να γίνει μια υπαρξιακή κρίση για το ευρωπαϊκό πολιτικό πείραμα.

I will answer, though, that this is a fundamental one, it bears the risk of becoming an existential one for the whole experiment.


Γιατί λοιπόν κρίση; Ας δώσω μερικές εξηγήσεις.

So, why the crisis? I will give you some explanations.


Προφανώς, ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός.


Ένας πρώτος λόγος που η Ευρώπη είναι σε κρίση είναι γιατί μερικές φορές, πιθανότατα, προχωρήσαμε υπερβολικά γρήγορα, χωρίς αρκετή προετοιμασία, χωρίς να σκεφτόμαστε τις συνέπειες των πράξεων μας.

The first reason why Europe is in crisis is because sometimes, probably, we moved forward extremely fast, without proper preparations, without thinking the consequences of our actions.


Θα σας δώσω ένα πάρα πολύ απλό και χαρακτηριστικό παράδειγμα.


Είναι το παράδειγμα του ευρώ.


Αποφασίσαμε στην Ευρώπη, στις αρχές της δεκαετίας του '90, να φτιάξουμε ένα κοινό νόμισμα.

We decided in Europe, in the early 90s, to have a common currency.


Αυτό είναι το απόγειο του ευρωπαϊκού πολιτικού πειράματος.

This is the crowning achievement of the European political experiment.


Είναι το πιο προχωρημένο στάδιο της πολιτικής εξέλιξης.

This is the most advance stage of political evolution.


Αλλά, φτιάξαμε αυτό το κοινό νόμισμα, αλλά, δεν φτιάξαμε ούτε το θεσμικό, ούτε το πολιτικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί, ούτε και τα οικονομικά εργαλεία που θα κάνουν το ευρώ βιώσιμο.

We made this common currency, but not the institutional basis, neither the political basis to stabilise it, nor the financial tools to assist in making the Euro liable.


Με άλλα λόγια, προσπαθήσαμε να επαναλάβουμε στην πολιτική και την οικονομία, το θαύμα της άμωμης σύλληψης.

In other words, we tried to repeat in politics and in economy the miracle of the immaculate conception.


Δηλαδή, νόμισμα χωρίς κράτος.


Νόμισμα χωρίς κράτος δεν υπάρχει στην ιστορία και αυτό το μαθαίνουμε «the hard way», που λένε και οι Τούρκοι.

In history, there isn't a state without a currency and we learned it "the hard way", as they say in Turkey.


Αυτό είναι η πρώτη εξήγηση.


Η δεύτερη είναι ότι ήμασταν απροετοίμαστοι, αλλά ήμασταν και άτυχοι.

Another, we were not ready, and we were also unlucky.


Γιατί δεν πρόλαβε το ευρώ να συμπληρώσει τα δέκα του χρόνια ζωής και ήρθε το σπάσιμο της μεγαλύτερης διεθνούς χρηματοπιστωτικής φούσκας από το 1929.

The Euro wasn't in its first decade and yet the crack of the greatest international financial bubble since 1929 happened.


Κανένας δεν μπορούσε να το προβλέψει, αυτό είναι ατυχία.

No one could foresee this, this is unfortunate.


Άρα είναι και έλλειψη προετοιμασίας και, προφανώς, ατυχία.

So it is a lack of readiness and also, obviously, a misfortune.


Υπάρχουν, όμως, κι άλλοι λόγοι.


Η τρίτη κατηγορία αναφέρεται σε λόγους που έχουν να κάνουν με το εσωτερικό των χωρών μας.

The third category has to do with the reasons dealing with our countries.


Τι συμβαίνει εδώ και 20-30 χρόνια; Στις Ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες του Δυτικού κόσμου; Οι οικονομικές ανισότητες διευρύνονται συνεχώς.

What has been going on for the past 20-30 years? In European countries, and throughout all the developed Western countries? Economic inequalities are broadening.


Αυτό είναι πολύ πιο έντονο στις ΗΠΑ και στη Βρετανία, απ' ό,τι στις περισσότερες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης.

This is more clear in the USA and in Britain, than in continental Europe.


Ταυτόχρονα, ο αριθμός των συμπολιτών μας που αισθάνονται ότι χάνουν, ότι δεν μπορούν πλέον να ανταπεξέλθουν στον ανταγωνισμό που δημιουργείται, που χάνουν από την παγκοσμιοποίηση και την ευρωπαϊκή ενοποίηση, αυξάνεται συνεχώς.

At the same time, the number of our fellow citizens feeling they are at a loss that they can't cope with competition, anymore, and they stand to lose from globalisation and European unity, is constantly increasing.


Οι άνθρωποι αυτοί στρέφονται εναντίον της παγκοσμιοποίησης και εναντίον της Ευρώπης.

Those people are turning against globalisation and Europe.


Αν δεν βρεθεί τρόπος να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό, το πρόβλημα θα διογκωθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.

If can't find a way to solve this problem, it will grow over the next years.


Και τέταρτος λόγος είναι: δεν είναι και η καλύτερη γειτονιά.

A fourth reason is: this is not the best neighbourhood.


Να σας θυμίσω, αν δείτε τον χάρτη της Ευρώπης, έχουμε μόνο γειτονιά στα ανατολικά και στα νότια.

To remind you, if you take a look in the European map, we only have neighbours in the east and south.


Στα βόρεια υπάρχουν μόνο πολικές αρκούδες και στα δυτικά έχουμε ψάρια.

In the north we only find polar bears and in the west we have fishes.


Έτσι, λοιπόν, έχουμε να κάνουμε με γειτόνους στην Ανατολή και στον Νότο.

So, we only have to deal with neighbours in the East and in the South.


Οι γείτονες αυτοί δεν πάνε καλά.


Το μεγαλύτερο μέρος των γειτόνων της Ευρώπης ανήκουν στην κατηγορία των χαμένων της παγκοσμιοποίησης.

Most of Europe's neighbours belong in the category of globalisation losers.


Και σε όλο αυτό το οικονομικό πρόβλημα ήρθε να προστεθεί τα τελευταία χρόνια πόλεμος και θρησκευτικές συγκρούσεις.

And apart of this economical problem we now have war and religious conflicts.


Ένα από τα αποτελέσματα όλων αυτών των προβλημάτων στη γειτονιά μας είναι η τεράστια αύξηση των μεταναστευτικών ροών.

One of the results of all these problems in our neighbourhood is the huge immigration wave.


Η μεταναστευτική κρίση κινδυνεύει να γίνει στην Ευρώπη μια κρίση μπροστά στην οποία η κρίση του ευρώ θα ωχριά, και μια κρίση που θα μπορεί να τινάξει την Ευρώπη στον αέρα.

The immigration crisis runs the risk of turning into a European crisis and the Euro crisis will pale in comparison and in a crisis capable to blow up Europe.


Η Ευρώπη χρειάζεται σίγουρα να δείξει αλληλεγγύη σε ανθρώπους που διώκονται.

Europe needs to show compassion to people who are being persecuted.


Χρειάζεται να συζητήσει μια πιο δίκαιη κατανομή των βαρών.

It needs to deal with the fair distribution of burdens.


Αλλά, χρειάζεται και μια τρίτη προϋπόθεση.


Και αυτή είναι ο αποτελεσματικός έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης, γενικότερα, και της Ελλάδας, μιας που είναι στο σύνολο της Ευρώπης.

This is the effective control of outside borders, of Europe, in general, and Greece, since it belongs to the EU.


Έτσι, λοιπόν, με την κρίση αυτή τα τελευταία χρόνια, φτάσαμε σε μια κατάσταση, στην οποία η συμβίωση μας στο εσωτερικό της ΕΕ γίνεται δύσκολη.

So along with this crisis of recent years, we reached a state, in which our coexistence within EU is becoming difficult.


Η δυσαρέσκεια διογκούται, η αποδοχή του ευρωπαϊκού πολιτικού πειράματος μειώνεται συνεχώς.

The unpleasantness is growing. The acceptance of the European political experiment is decreasing.


Και γι' αυτό και αυτό καμιά φορά μοιάζει με μια συμβίωση, αυτή την αποκάλεσα σε ένα βιβλίο που έγραψα πέρυσι και κυκλοφόρησε σε διάφορες γλώσσες, «η δυστυχής ένωση», δηλαδή η Ευρώπη κινδυνεύει να καταντήσει μια συμβίωση σε μια πολυγαμική σχέση στην οποία οι εταίροι μένουν μέσα, όχι τόσο γιατί αγαπάνε ο ένας τον άλλον, αλλά γιατί φοβούνται το κόστος του διαζυγίου, ή γιατί φοβούνται να μείνουν μόνοι τους.

Thus, it looks like cohabitation -the name I gave to this book I wrote last year and it got released in many languages, "the miserable union", meaning Europe runs the risk of becoming a cohabitation in a polygamous relationship in which partners are staying, not because they love one another, but because they are afraid of the cost of the divorce, or because they are afraid to be stay alone.


Θα μου πείτε ο φόβος κρατάει πολλούς γάμους.

You will say that fear has kept many marriages.


Αλλά δεν νομίζω να είναι αρκετός για μια επιτυχημένη ευρωπαϊκή συμβίωση.

But I don't think it is enough to maintain a successful European cohabitation.


Και τώρα λίγα λόγια περί Ελλάδας.


Όπως ξέρετε, η Ελλάδα αποτελεί αναπόσπαστο, ελπίζω, κομμάτι αυτού του ευρωπαϊκού πολιτικού πειράματος εδώ και πολλές δεκαετίες.

As you know, Greece is an integral, I hope, part of this European civilization experiment for many decades now.


Η σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη υπήρξε δύσκολη, ενίοτε, πολύ επεισοδιακή.

Greek-European relations are tough, and occasionally eventful.


Θα λεγα ότι οι άνθρωποι στην Ελλάδα, οι συμπολίτες μας, αυτοί τουλάχιστον που θεωρούν τη συμμετοχή μας στο πολιτικό πείραμα το ευρωπαϊκό, μια θετική εξέλιξη, μπορεί να τους χωρίσει κανείς σε τρεις μεγάλες κατηγορίες.

I would say that people in Greece, our fellow co-citizens, at least those who thought our participation in this political European experiment, a positive evolution can be divided into three major categories.


Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι συμπολίτες μας που πιστεύουν ότι η Ευρώπη είναι σαν μια αγελάδα που την αρμέγεις όσο μπορείς περισσότερο.

In the first, we place citizens who believe that Europe is a cow which you're able to milk as much as you can.


Οι άνθρωποι αυτοί, συνήθως, έχουνε μια πολύ χαλαρή αντιμετώπιση για το πώς εφαρμόζονται οι κοινοί κανόνες.

Those people usually have an extremely relaxed reaction on how the rules are applied.


Οι οποιοιδήποτε κανόνες, είτε ελληνικοί είτε ευρωπαϊκοί.

Whatever the rules are, be it Greek or European.


Μια δεύτερη κατηγορία θεωρούν την Ευρώπη ως το ασφαλές αγκυροβόλι για ένα πλοίο, το ελληνικό, το οποίο δείχνει συχνά ακυβέρνητο, γιατί τα μέλη του πληρώματος τσακώνονται συνεχώς μεταξύ τους, γιατί δεν αφήνουν τον καπετάνιο να πιάσει το τιμόνι, γιατί ο καθένας έχει διαφορετική άποψη για το πού πρέπει να πάνε.

The second category of people, are considering Europe a safe port to anchor. Safe for the Greek ship to anchor which seems to be under no guidance quite too often, as a result of the crew's constant debates, that do not allow the captain to steer the wheel, because each one has a different version regarding the right direction. This ship -its captains are abandoning it too often-


Και αυτό το συχνά ακυβέρνητο πλοίο είναι και αναγκασμένο να ταξιδεύει σε πολύ δύσκολες θάλασσες.


Γιατί η γειτονιά της Ελλάδας είναι δύσκολη.

Because Greece's neighbourhood is a tough one.


Έτσι, λοιπόν, σε αυτήν την κατηγορία, η Ελλάδα προσφέρει ένα αγκυροβόλι ασφαλές.

So, to this category Greece has to reach a safe anchorage.


Υπάρχει και μια τρίτη κατηγορία, στην οποία ανήκουν λιγότεροι, νομίζω.

There is a third category, less people in it, I believe.


Αν και, πιστεύω, οι περισσότερο υποψιασμένοι.


Είναι αυτοί που θεωρούσαν από την αρχή τη συμμετοχή μας στο ευρωπαϊκό πολιτικό πείραμα ως ένα πρόσθετο, όχι το μόνο, ως ένα πρόσθετο μέσο για την επίτευξη ενός στόχου που πάει πολύ πίσω, στην Ελληνική Επανάσταση, αν θέλετε, ή ακόμη πριν: τη δημιουργία ενός σύγχρονου, ευρωπαϊκού κράτους στην Ελλάδα, ενός κράτους δικαίου με ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς, με οικονομική ευημερία και κοινωνική αλληλεγγύη.

They are those who believed from the start that our participation to the European political experiment, to be an option, not the only one, through which we mean to achieve a goal that goes far back, to the Greek Revolution, or if you wish, even further: the creation of a contemporary, European state in Greece, a Rule of Law with strong democratic institutions, economic growth and solidarity.


Προφανώς, οι τρεις αυτές κατηγορίες ήταν πάντοτε η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων και Ελληνίδων.

Obviously, those three categories always formed the majority of the Greeks.


Υπήρχαν, βέβαια, πάντοτε και οι άλλοι.


Οι άλλοι, οι οποίοι είτε για τους οποίους η Ευρώπη δεν λέει τίποτα, δεν σήμανε ποτέ τίποτα, ίσως γιατί η Ευρώπη αντιπροσωπεύει αυτό που ονομάζουν οι ίδιοι «αστικές αξίες» και «αστική δημοκρατία», η οποία δεν τους ικανοποιεί.

For them, Europe never meant a thing, it never meant anything, maybe because Europe represents what they call bourgeoisie values and democracy, neither of which are satisfying to them.


Είτε γιατί μερικοί άλλοι φαντασιώνουν μια Ελλάδα σε ένα άλλο κομμάτι του κόσμου που δεν είναι ακριβώς σαφές πού θα είναι αυτό.

Or because some are visualizing a Greece in another part of the world which is not clear where this will be.


Και βέβαια τα τελευταία χρόνια, με τη μεγάλη κρίση, βγήκανε και οι ακραίοι εθνικιστές από τα σπήλαια.

And, above all, in recent years, during this crisis, the fanatic nationalists have left their caves.


Έτσι, λοιπόν, η κρίση αυτή στην Ευρώπη αλλάζει τις εσωτερικές ισορροπίες εντός της χώρας.

Thus, this European crisis is changing country's internal balances.


Η Ελλάδα, δυστυχώς, κατάληξε τα τελευταία χρόνια να είναι το πιο προβληματικό μέλος, σίγουρα της Ευρωζώνης, πιθανότατα ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Greece, unfortunately, turned out in the recent years to be the most troubled member definitely of the Euro zone, probably, of the whole European Union.


Και βέβαια το μεγάλο ερώτημα είναι, «Ποιος φταίει για όλα αυτά;» Δεν έχω τον χρόνο, περίπου τρία λεπτά έχω ακόμα μπροστά μου, για να σας απαντήσω σε αυτό το ερώτημα.

Of course the big question is: "Who is to blame for all this?" I don't have the time, I only have three more minutes ahead of me, to answer this question.


Θα σας το απαντήσω εμμέσως.


Πιστεύω ότι η διαχείριση της ελληνικής κρίσης των τελευταίων χρόνων θα γίνει, γίνεται ήδη, αλλά πολύ περισσότερο στο μέλλον, μάθημα που θα διδάσκεται σε ολοένα και περισσότερα πανεπιστήμια, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά διεθνώς.

I think the handling of the Greek crisis will be, it is already happening, but way more in the future, a course to be taught in all universities. Not just throughout Greece, but abroad.


Διότι είναι ακριβώς το παράδειγμα μιας κρίσης που λέει τι δεν πρέπει να κάνεις σε μια παρόμοια κρίση.

Because it is the explicit example of a crisis saying what you should not do during a predicament like this.


Και οι ευθύνες αφορούν όχι μόνο, για να είμαστε δίκαιοι, στην πολιτική ηγεσία της χώρας και την κοινωνία μας γενικότερα, αλλά αφορούν και στους ευρωπαίους εταίρους μας και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

To be fair, those to blame, are not only the politicians or the society in general, but our European partners and the International Monetary Fund, as well.


Είναι, δηλαδή, μια συνειδητοποίηση μιας μεγάλης, τεράστιας ευθύνης για μια αποτυχημένη μέχρι σήμερα διαχείριση της κρίσης, της οποίας βέβαια το κόστος είναι πάρα πολύ υψηλό.

It's realizing and holding the responsibility of such an unsuccessful crisis management, which has an enormous cost.


Και φτάνω στο τέλος.


Τι κάνουμε από εδώ και πέρα; Σίγουρα, η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει, αν θέλει να ξεπεράσει την κρίση.

What should we do next? Europe must change, for sure, in order to overcome the crisis.


Ξέρω ότι στο TEDx αναμένεται ο ομιλητής ή η ομιλήτρια που θα έρθει εδώ να κομίζει θετικό μήνυμα.

I know that in the TEDx events it is expected from the speaker to leave a positive message.


Χρειαζόμαστε αισιοδοξία.


Αν σας έφερνα μόνον θετικό μήνυμα, νομίζω θα σας κορόιδευα.

If I was to deliver only positive news, I would be making fun of you.


Αυτό που διακυβεύεται σήμερα στην Ευρώπη, είναι τεράστιο.

Whatever is at stake nowadays in Europe, it's big.


Υπάρχει, σίγουρα, η πιθανότητα να ξεπεράσει και αυτήν την κρίση η Ευρώπη με περισσότερη ενότητα και αλλαγμένη.

There is, definitely, the chance for Europe to overcome this crisis more different and unified.


Αλλά, ο κίνδυνος να βαλτώσει η Ευρώπη ή και να έχουμε ρήξεις ή μερική διάλυση, είναι πραγματικά ορατός.

But the risk for Europe to downgrade or to have fatal disagreements or a partial break, is real.


Και το πρώτο που ήθελα να σας πω σε όλους εσάς είναι ότι σκεφτείτε ότι η επιτυχία του ευρωπαϊκού πολιτικού πειράματος είναι υπόθεση όλων μας, είναι κάτι που αφορά άμεσα όλους εμάς και τα παιδιά μας.

What I would like to say to all of you is to think that the success of the European Civilization Experiment is a matter a major concern for us and our kids.


Αν το πολιτικό πείραμα της Ευρώπης αποτύχει, ένα από τα μεγαλύτερα θύματα της αποτυχίας θα είναι αυτή εδώ η χώρα.

If the political European experiment fails, one of the victims of this failure will be this country.


Έτσι, λοιπόν, κάντε ό,τι μπορείτε, ως ενεργοί πολίτες της Ευρωπαϊκής ένωσης, για να συμβάλετε, στο μέτρο του δυνατού, ο καθένας και η καθεμιά για να πετύχει αυτό το ευρωπαϊκό πείραμα.

Do whatever you can as active citizens of the European Union, to contribute, as much as possible, each and every one of you so that this experiment succeeds.


Και, τέλος, κάτι άλλο.


Σίγουρα, πρέπει να αλλάξει η Ευρώπη.


Αλλά πιστεύω ότι πριν αλλάξει η Ευρώπη, πρέπει να αλλάξουμε την Ελλάδα.

But I think we must first change Greece before we change Europe.


Πρέπει, επιτέλους, να 'μαστε ειλικρινείς, να κοιταχτούμε στον καθρέφτη, να αναλάβουμε τις ευθύνες μας, να δούμε τι δεν πάει καλά σε αυτήν τη χώρα, να προσπαθήσουμε να απελευθερώσουμε τη χώρα από τα δεσμά της.

We must be honest, look ourselves in the mirror, and take responsibility, see what's not going well in this country, try release it from its bonds.


Μόνον όταν θα αρχίσουμε να αλλάζουμε την Ελλάδα, θα έχουμε αποκτήσει αξιόπιστο και σοβαρό λόγο για το πώς θα αλλάξει η Ευρώπη.

Only by starting to change Greece, we will gain a liable and serious feeling on how Europe will change.


Σας ευχαριστώ.


(Χειροκρότημα)


Ας μιλήσουμε για τις ιδέες.


Οι ιδέες είναι ζωντανές.


Έρχονται σε εμάς μέσα από ερωτήσεις, εικόνες, συμπτώσεις, ακόμα και όνειρα.

They come to us through questions, images, coincidences, even dreams.


Είναι ελκυστικές.


[Ιδέα] Μας ενθουσιάζουν, μας οδηγούν σε υπέροχους δρόμους, οι οποίοι είναι γεμάτοι προκλήσεις και γεμάτοι αναπάντεχες εξελίξεις.

[Idea] Ideas excite us, they guide us in wonderful roads, which are full of challenges and full of unexpected incidents.


Μας δίνουν δύναμη, αλλά έχουν και αυτές τη δικιά τους δυναμική.

They give us strength, but they too have their own power.


Μια δυναμική που τις βοηθάει να εξελίσσονται και να επηρεάζουν όλο και περισσότερο κόσμο, ο οποίος τις ανατροφοδοτεί και έτσι διατηρείται αμείωτος ο ενθουσιασμός και η έμπνευση που αποπνέουν.

A power that enables them to evolve and influence more and more people, who reproduce them and thus the excitement and influence they produce, remain irreducible.


Παρόλο που ετοίμασα έναν λόγο και τον πρόφερα, εύχομαι, αρκετά καλά για να σας τον πω σήμερα, είμαι σίγουρος ότι οι ιδέες και οι συνειρμοί που έρχονται πιθανότατα θα αποκλίνω από αυτό που ήθελα να πω, αλλά ας ξεκινήσω και θα δούμε.

Although I prepared a speech and I spelled it -- I hope sufficiently well -- so as to talk to you today, certainly my ideas and my coherences -- presuambly I will diverge from what I wanted to say, but let's start and we'll see.


Ο Γερμανός φιλόσοφος Έντμουντ Χούσερλ είχε περιγράψει ότι ο κάθε άνθρωπος είναι το κέντρο του κόσμου.

Edmund Husserl, a German Philosopher, had described that every human is the center of the world.


Και αυτό γιατί αντιλαμβάνεται τον κόσμο με αυτόν ως αφετηρία και ως μέτρο σύγκρισης.

And this is why he perceives the world with his own self as the starting point


Αυτό που περιγράφει το σημείο «νουλ πουνκτ», όπως το ονόμασε, είναι ότι κάθε άνθρωπος έχει μια τελείως προσωπική εικόνα του κόσμου, η οποία περνάει μέσα από το συναισθηματικό ή λογικό του φίλτρο.

and as a comparison measure. What the Null Punkt, as he named it, describes is that every person has a wholly personal image of the world, which passes through his sentimental or logical filter.


Θα μπορούσαμε ως Έλληνες να πούμε: ανάμεσα στον Απολλώνιο και Διονυσιακό εαυτό του.

As Greeks, we could say: between his Apollonian and Dionysian self.


Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές μας σταδιακά έχει αρχίσει να υποχωρεί.

This balance, between our two sides, has gradually began to subside.


Και αυτό γιατί αρχίζει να κυριαρχεί η λογική.


Παρόλο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο κυρίως με το βίωμα -δηλαδή περιγράφουμε μια απόσταση, όχι σε μέτρα, αλλά σε πόσα λεπτά κάνουμε να την περπατήσουμε- παρά ταύτα προσπαθούμε όλα να τα εκλογικεύσουμε.

Although we perceive the world mostly with the experience -- namely we describe a distance, not in meters, but in how much minutes it takes us to walk it -- however we try to use logic for everything.


Θα μπορούσαμε να πούμε: να τα τετραγωνοποιήσουμε.


Οι ιδέες που με έφεραν σήμερα εδώ αφορούν την αρχιτεκτονική, αλλά ιδιαίτερα μια αρχιτεκτονική, η οποία προσπαθεί να ικανοποιήσει τις συνθήκες του σύγχρονου και μελλοντικού ανθρώπου, αλλά μέσα από τη γεφύρωση του συναισθήματος και της λογικής, από τον βιωματικό με τον μετρικό χώρο.

The ideas that brought me here today have to do with architecture, more specifically an architecture, which attempts to satisfy the conditions of the human of both the present and future, but through bridging sense and logic, from the space of experience and measure.


Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι δραστήριος.


Αυτό το καταλαβαίνουμε από τους έντονους ρυθμούς ζωής και πολλές φορές από τη συχνή αλλαγή του τρόπου της ζωής μας.

We realize this through the fast-paced rhythms of life and occasionally through the constant change of our way of life.


Η καθιερωμένη αρχιτεκτονική ακινησία δε μοιάζει να ικανοποιεί αυτή τη συνθήκη.

The established architectural immobility doesn't seem to satisfy this convention.


Και για αυτό η πρώτη ιδέα, για την οποία θα σας μιλήσω, είναι η ευελιξία.

And this is why the first idea I am going to talk about is flexibility.


Η ευελιξία δεν είναι κάτι καινούριο - και εγώ προσωπικά πολλές φορές την είχα εφαρμόσει μέσα σε ένα αρχιτεκτονικό πλαίσιο, είτε σαν έρευνα, είτε σαν πρακτική.

Flexibility isn't something new -- personally I had applied it multiple times inside an architectural frame, either at research or practice.


Αλλά την πραγματική της διάσταση την κατάλαβα από μία άλλη ενασχόληση.

But I realized its real dimension through another occupation.


Ως σκηνογράφος και βοηθός σκηνοθέτη στο ερασιτεχνικό θέατρο στο οποίο ανήκα.

As set designer and assistant director in the amateur theater I was registered.


Εκεί, κυρίως λόγω [μη κατανοητό], αλλά και λόγω της πρόκλησης να δημιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον με το πιο μεγάλο αντίκτυπο με το μικρότερο κόστος, πολλές φορές έφτιαχνα τα σκηνικά με πολυ-λειτουργικά αντικείμενα.

There, due to the challenge of creating the appropriate environment with as much effect as possible with the lowest cost, occasionally I set the scenery with multi-functional objects.


Δηλαδή αντικείμενα, τα οποία ανάλογα με το πώς τοποθετούνταν στον χώρο και τι προσανατολισμό είχαν δημιούργησαν μια τελείως διαφορετική αίσθηση.

Namely objects, which depending on their location and orientation in space created a completely different sense.


Την αίσθηση που ήταν απαραίτητη για να μεταδοθεί αυτή η αίσθηση που ήθελε η θεατρική παράσταση.

The sense that was necessary in order the sense that the theatrical play needed


Αυτή ακριβώς τη διάσταση, δηλαδή το πώς καταλαβαίνουμε το περιβάλλον διαφορετικά, θεώρησα ότι ως βασικό στοιχείο της μεταβλητότητας, ήταν κάτι που έψαξα και νομίζω κατανόησα αρκετά ώστε να με οδηγήσει σταδιακά στη δημιουργία μιας θεωρίας που βελτιστοποιούσε τη χρήση του χώρου στον χρόνο.

to be transmitted. Exactly this dimension, namely how we comprehend environment differently, I thought that it was the basic element of volatility -- it was something I sought and I think I understood it enough so as to gradually lead me to the creation of a theory that would optimize the use of space in time.


Δηλαδή, μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε το χώρο όσο καλύτερα γίνεται στο χρόνο, ώστε να μην έχουμε σπατάλη σε αυτό.

Namely, we could use space as good as possible in time, so as not to cause waste.


Αυτό ονομάστηκε spatial economy ή χωρική οικονομία.

This was named as spatial economy. [spatial economy]


Η ενασχόληση όμως με το θέατρο, η αλήθεια είναι με οδήγησε έτσι σε κάτι άλλο, το οποίο με απασχολούσε: Τη θέση του ανθρώπου στην αρχιτεκτονική.

My engagement in theater really led me in something else I had in mind: The position of humans in architecture.


Η θέση του ανθρώπου, θεωρητικά, είναι στο επίκεντρο στον σχεδιασμό.

Theoretically in design, human's place is at the center.


Παρά ταύτα, αυτό που διαπίστωσα είναι ότι περισσότερο συμμετέχει ως διαστάσεις.

However, what I found out is that it is more of a dimensional issue.


Και όχι ως βίωμα.


Στη σκηνοθεσία και στη σκηνογραφία, βάση είναι μια δράση, μια δραστηριότητα, και ο άνθρωπος είναι πάντα επίκεντρο σε αυτό.

In filmmaking and stage design, the base is an action, an activity, and human is always at the center of it.


Ο χώρος τον συμπληρώνει.


Τον συμπληρώνει σαν έκφραση, τον συμπληρώνει σαν γενικότερη αίσθηση.

Space complements him as an expression, it complements him generally as a sense.


Και εδώ μου γεννήθηκε μια άλλη ιδέα.


Ότι η αρχιτεκτονική, μάλλον θα έπρεπε να ασχολείται περισσότερο με αυτή την αίσθηση, με αυτό το βίωμα, να βγαίνει μέσα από τη δραστηριότητα, και όχι με κάποιον άλλον τρόπο.

That architecture should ideally deal more with this sense, with this experience, emerge from the activity, and not in another way.


Έτσι λοιπόν, γεννήθηκε -ή μάλλον, γιατί αυτό ήταν κάτι που ήδη λειτουργούσε- ήταν το activity-based design, δηλαδή ο σχεδιασμός βάσει της δραστηριότητας.

So, a new notion was born -- it was already in use -- the activity-based design, namely design based in activity.


Αυτή είναι μια κατεύθυνση σχεδιασμού που έχει μια ποιοτική διαφορά από το συνηθισμένο σχεδιασμό.

This is a design direction that is qualitatively different from the ordinary design.


Ότι: δεν καταλαβαίνει τη δραστηριότητα ως αποσπασματική χρήση, κάτι που οδηγεί στην εργονομία, αλλά ως σύνολο.

In that it doesn't contain activity as a sporadic use, which leads to ergonomics, but as a whole.


Ως κάτι, το οποίο έχει ένα χρονικό αποτύπωμα και διαφοροποιείται βιωματικά ανάλογα με τον χρόνο.

As something, which has a temporal imprint and differentiates itself experientially taking into account time.


Αυτό το πράγμα, αυτή η διάσταση, αυτή η οπτική, σημαίνει ότι εμπλουτίζουμε το αρχιτεκτονικό ερώτημα πέραν της εργονομίας.

This thing, this dimension, this perspective means that we enrich the architectural question beyond ergonomics.


Με άλλα χαρακτηριστικά, έτσι ώστε η αρχιτεκτονική απάντηση να είναι καλύτερη.

With other characteristics, so as the architectural response to be as good as possible.


Εδώ θέλω να τονίσω το εξής: Ο ρόλος της αρχιτεκτονικής είναι να δίνει απαντήσεις.

Now I want to point out the following: The role of architecture is to give answers.


Οι απαντήσεις είναι εξαρτημένες από το πόσο καλά τέθηκαν οι ερωτήσεις.

The answers depend on how good the questions are.


Μια καλά διατυπωμένη ερώτηση σημαίνει μια καλύτερη απάντηση.

A well-articulated question evokes a better answer.


Και στην περίπτωσή μας: μια καλύτερη αρχιτεκτονική επίλυση.

And in our case, a better architectural solution.


Έτσι λοιπόν, η δημιουργία μιας μεθοδολογίας, η οποία εμπλουτιζόταν με περισσότερα ζητήματα, για τα οποία ο χώρος θα έπρεπε να απευθυνθεί, οδηγούσαν στο να σχηματοποιηθούν οι χωρικές ανάγκες γύρω από μία δραστηριότητα, να προσδιοριστούν καλύτερα, έτσι ώστε η αρχιτεκτονική να έρθει να τις ντύσει.

So, the creation of a methodology, that would be enriched with more issues, which had to be addressed through space, led to the formation of spatial necessities around an activity, to their better definition, so as architecture to cover them.


Έτσι λοιπόν δημιουργήθηκε η λογική του δυναμικού κτιριολογικού προγράμματος, το οποίο οδήγησε με τη σειρά του στη δημιουργία μιας διαδικτυακής πλατφόρμας, όπου οι άνθρωποι, μέσω ενός application που ήδη πιθανότατα χρησιμοποιούν, όπως το Google Calendar, να μπορούν να περνάνε τις δραστηριότητες που έχουν και έτσι να αντιλαμβάνονται καλύτερα τις χωρικές τους ανάγκες ή τι είδους χώρους χρειάζονται για να γίνουν αυτές καλύτερα.

So this created the logic of the capacity building program, which in turn led to the creation of an online platform, where people, through an application that is probably already used, such as Google Calendar, to be able to pass their activities and thus to realize better their spatial needs or what spaces they need to be more appropriate.


Και με αυτόν τον τρόπο, καταρχήν, να αξιολογήσουν τους υπάρχοντες χώρους που έχουν, αλλά και να προσδιορίσουν καλύτερα τους μελλοντικούς βάσει των μελλοντικών τους αναγκών.

And in this way, initially to evaluate the present spaces they have, but also to better define the future spaces according to their future needs.


Αυτή βέβαια η εφαρμογή, δε θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αν δεν έχουμε διάχυτη πληροφορία.

Of course this application could not have become reality if we don't have diffused information.


Ανήκω στη γενιά που έζησα όλο το πέρασμα στη σημερινή ψηφιακή κουλτούρα, ας την πούμε.

I belong to the generation who experienced all the transformation to the modern digital culture, let's say.


Ήμουν 13 χρονών όταν βγήκαν οι πρώτοι προσωπικοί υπολογιστές και ήμουν, ίσως από τους πρώτους, που ασχολήθηκαν με αυτό.

I was 13 years old when the first personal computers emerged and I was, perhaps, one of the very first humans who dealt with this.


Μάλιστα, μια δραστηριότητα που ήταν κρυφή, καθώς δεν ήταν πολύ δημοφιλής εκείνη την εποχή επειδή είχαμε τις κοπέλες.

Indeed an activity which was secret, as it wasn't very popular at that time because of girls.


Και έζησα όλο το πέρασμα πώς σιγά σιγά άρχισαν να ασχολούνται όλοι.

And I experienced all the transformation of how everyone slowly started to be engaged in this.


Μάλιστα, σε τέτοιο βαθμό, που με κάτι φίλους μου από παλιά συζητούσαμε ότι μάλλον θα πρέπει να σταματήσουμε να ασχολούμαστε γιατί αυτή η αποδοχή η μαζική είναι περίεργη.

In such an extent that with some of my old friends we were discussing that we probably have to stop to deal with this because this mass appeal is strange.


Το ζήτημα είναι ότι αυτά τα δύο, δηλαδή αυτή η ψηφιακή εποχή έφερε σε όλους δύο, ας πούμε, βασικές έννοιες στη ζωή μας.

The thing is that these two issues, namely this digital era brought to everyone two, let's say, basic notions in our lives.


Αυτή του αυτοματισμού και αυτή της διασύνδεσης.

The notion of automatism and the notion of inter-connectivity.


[αυτοματισμός + διασύνδεση] Ο αυτοματισμός είναι κάτι που γίνεται για εμάς χωρίς τη συνδρομή μας.

[automatism + connectivity] Automatism is something that occurs for us without our participation.


Δηλαδή είναι κάτι που θεωρείται επωφελές, έχει προγραμματιστεί με αυτόν τον τρόπο να συμβαίνει χωρίς εμείς να ξοδεύουμε χρόνο και ενέργεια Η διασύνδεση, από την άλλη, είναι η ικανότητα, με ποικίλους τρόπους, επικοινωνίας της σύνδεσης με απομακρυσμένους ανθρώπους και μέρη.

It is namely something which is regarded as beneficial, it has been programmed with this way to occur without us wasting time and energy for its realization. On the other hand, the inter-connectivity is the ability, in multiple ways, of communication of the connection with far-flung people and places.


Αυτά τα δύο είναι τόσο έντονα σήμερα, τόσο διαδεδομένα, τόσο δεδομένα, που η απουσία τους πραγματικά μάς είναι δυσάρεστη.

These two are so intense nowadays, so expanded, so given, that their absence is really distressful for us.


Αυτό σημαίνει ότι οι δύο αυτές τεχνολογίες είναι απόλυτα λογικό να είναι ενσωματωμένες στο χώρο.

This means that these two technologies it is absolutely logical to be embedded in space.


Δηλαδή: είναι ένα λογικό επόμενο βήμα και αυτό οδηγεί στη ρομποτική αρχιτεκτονική.

It is a reasonable next step, which leads in robotic architecture.


Η ρομποτική αρχιτεκτονική -η έρευνα που έχω κάνει και η ασχολία μου με αυτήν- μού έδειξε με σαφήνεια και βεβαιότητα ότι είναι εφαρμόσιμη.

The robotic architecture -- my research and my engagement in it -- clearly and assuredly showed me that it is applicable.


Δηλαδή τα τεχνικά προβλήματα που θεωρούσα, στην εφαρμογή της φαίνονταν ότι όλα λύνονται και πραγματικά λύνονται.

The technical problems which I had detected are all solved in application.


Ήμουν ενθουσιασμένος με αυτό.


Στην ουσία είναι το απόγειο της μεταβλητότητας στην αρχιτεκτονική.

Essentially, it is the zenith of volatility in architecture.


Ωραία; Είναι πραγματικά ο συνδυασμός πολλών ιδεών με διαφορετικές αφετηρίες που ήρθαν και συμπλήρωσαν ένα γρίφο, ένα παζλ, το οποίο θεώρησα ότι είχε ολοκληρωθεί, δηλαδή, είτε από άποψη θεωρίας, μεθοδολογίας ή εφαρμογής, είχαν στηθεί όλα τα κομμάτια ώστε η ρομποτική αρχιτεκτονική να είναι εφαρμόσιμη.

Everything understood? It is really the combination of multiple ideas with various starting points, that came and complemented a riddle, a puzzle, which I thought was complete, I mean whether from the aspect of theory, methodology or application, all the pieces were there such as the robotic architecture to be applicable.


Οπότε θεωρούσα ότι μια μεγαλύτερη ιδέα είχε σχηματοποιηθεί και είχε ολοκληρωθεί.

So I thought that a bigger idea had been formed and had been completed.


Ήμουν τόσο ενθουσιασμένος για αυτό που έγραψα και ένα βιβλίο πάνω σε αυτό.

I was so excited about this that I also wrote a book on this.


Το θέμα είναι όμως, ότι όπως σας είπα πριν, οι ιδέες είναι ζωντανές.

However, the point is that as I told you before, ideas are alive.


Και αυτό ήρθε να μου το αποδείξει κάτι απλό, μια πόρτα.

And the proof was delivered to me by a simple thing, a door.


Θα μου πείτε, τι έκανε μια πόρτα; Άνοιξε.

Now you could ask, what a door did? It opened.


Θα μου πείτε, τι περίμενες από μια πόρτα; Έλα ντε!

You could also ask: did you expect anything else? What's the weird thing?


Αυτό σκέφτηκα και εγώ.


Το θέμα είναι ότι αυτή η πόρτα όταν άνοιξε ενώ δούλευα και ήμουν απορροφημένος, ενοχλήθηκα, ενοχλήθηκα αρκετά.

The point is that when this door opened while I was working and I was preoccupied, I was disturbed. I felt really disturbed.


Μάλιστα στον βαθμό που αυτό άρχισε να με προβληματίζει γιατί συνέβη και ξαφνικά νομίζω ότι μου ήρθε ίσως μία από τις πιο σημαντικές ιδέες που είχα σε αυτόν τον τομέα.

To the extent that I started being concerned of why it happened and suddenly a huge idea came to me, that had to do with this sector.


Δηλαδή, ότι αν και κάτι θεωρείται χρήσιμο, αναμενόμενο, ακόμα και να έχουμε ζητήσει εμείς να συμβεί, αν συμβεί σε λάθος χρονική στιγμή, είναι δυσάρεστο.

And this is that although something is considered to be useful, expected, even though we have asked for it to be done, if it occurs in the wrong moment, it is unpleasant.


Δεν έχει σημασία τι είναι αυτό.


[το παράξενο] Και αυτό, ξαφνικά, μου χτύπησε εκείνο το καμπανάκι σε κάτι, που κατά μια έννοια υπόβοσκε, αλλά δεν το έβλεπα.

[the uncanny] And this all of a sudden rang the bell in something that in a sense existed, but I could not see it.


Δηλαδή ότι ενώ η ρομποτική αρχιτεκτονική δείχνει να έχει τόσα οφέλη, γιατί δεν είναι διαδεδομένη περισσότερο; Και κατάλαβα γιατί μπορεί να είναι ενοχλητική.

While robotic architecture seems to have enough benefits, why isn't so expanded? And I realized why it may be disturbing.


Αυτό που κάνει την επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων μη ενοχλητική και ευχάριστη, είναι η ιδιότητα της ενσυναίσθησης και της κατανόησης.

What makes human communication not annoying and pleasant is the property of empathy and understanding.


Η ιδιότητα δηλαδή, να καταλάβουμε, να διαβάσουμε μια κατάσταση και να προσαρμόσουμε τη συμπεριφορά μας ώστε να είναι συμβατή με αυτήν την κατάσταση.

The property to understand, to read a situation and adjust our behavior such as to be compatible with this situation.


Αν κάποιος δεν έχει αυτή την ικανότητα, συμπεριφέρεται ακριβώς το ίδιο ή παρόμοια σε όλες τις πιθανές καταστάσεις, τότε δημιουργείται μια αμηχανία που οδηγεί με τη σειρά της στην υποβίβαση της επικοινωνιακότητας.

If someone doesn't have this ability, he behaves the same or similarly in all the possible situations, then there is a perplexity which leads in turn to the degradation of communication ability.


Δυστυχώς τα ρομποτικά συστήματα έχουν μια προβλεπόμενη και συνήθως όμοια συμπεριφορά.

Unfortunately, the robotic systems have a predictable and often similar behavior.


Και αυτό μπορεί να είναι εξαιρετικό αν είναι να έχουμε μια χρήση με επαναλαμβανόμενο καθήκον, όπως να συναρμολογείς κάτι ή να βιδώνεις μια βίδα 24 ώρες το 24ωρο, αλλά όταν έχεις να κάνεις με ανθρώπους, αυτό είναι προβληματικό, γιατί οι άνθρωποι αλλάζουν συχνά και διάθεση και συμπεριφορά.

And this can be great if it is to have a use with a repetitive duty, like putting together something or bolting a bolt 24/7, but when you have to do with people, this is problematic because people often change both mood and behavior.


Και προκειμένου να είσαι ευχάριστος, θα πρέπει να το ακολουθείς.

And in order to be pleasant, you have to follow it.


Η ενσωμάτωση ενσυναίσθησης και κατανόησης στα γνωσιακά χαρακτηριστικά ενός ρομποτικού συστήματος, γέννησε στην ουσία την -ας πω- μεθοδολογία σχεδιασμού ή ενσωμάτωση τεχνολογίας στην αρχιτεκτονική, Sensponsive, που προέρχεται από τη λέξη sensibility, που σημαίνει ενσυναίσθηση με κατανόηση, και responsive που σημαίνει ανταπόκριση.

The incorporation of empathy and understanding in the cognitive elements of a robotic system, essentially gave birth to the, let's say, design methodology or technology incorporation in architecture, Sensponsive, that comes from the word sensibility, which means empathy with understanding, and responsive which means reciprocation.


Ένα τέτοιο σύστημα, λοιπόν, δε θα αντιδράσει ποτέ σε μία κατάσταση αν πρώτα δεν καταλάβει τη διάθεση των ανθρώπων στο χώρο.

So such a system will never react to a situation unless it first and foremost understands the mood of humans in space.


Φυσικά, ένα σύστημα που πραγματικά θα κατανοεί πλήρως όλες τις καταστάσεις απέχει πολύ από τις δυνατότητές μας.

Of course, a system that will really comprehend totally all the situations is to a great extend out of reach.


Αυτό όμως που μπορούμε να κάνουμε και πάνω σε αυτό δουλεύουμε, είναι ανάλογα με τη δραστηριότητα που θέλουμε να ωφελήσουμε μέσα από την αρχιτεκτονική μας, μελετάμε τους κυρίαρχους παράγοντες.

What we can do, however, and it's where we work on, is depending on the activity we want to benefit through our architecture, to study the dominant factors.


Εκείνους τους παράγοντες δηλαδή, που την ωφελούν πιο άμεσα.

Those factors, namely, that benefit it more directly.


Ένα άλλο χαρακτηριστικό αυτής της εφαρμογής, πέραν δηλαδή της ικανότητας να καταλαβαίνει τον άνθρωπο, είναι η διακριτικότητα, δηλαδή αυτό που είπαμε πριν ότι η συμπεριφορά πρέπει να είναι τέτοια, ώστε να είναι κατάλληλη στις συνθήκες.

Another characteristic of this application, apart from the ability to understand the individual, is the discretion, what we said before that the behavior must be such that it is appropriate to the conditions.


Αυτό σημαίνει, λοιπόν, ότι το σύστημα προσπαθεί να έχει την κατάλληλη συμπεριφορά, ώστε να είναι το λιγότερο ενοχλητικό.

Well, this means that the system attempts to have the appropriate behavior, in order to disturb as little as possible.


Να ελαχιστοποιήσει αυτή τη διάσταση και να είναι όσο το δυνατόν μόνο ωφέλιμο.

To minimize this dimension and to be as much as possible only beneficial.


Τώρα θα μου πείτε πού το εφαρμόζουμε; Και πώς; Αυτή τη στιγμή έχουμε δύο βασικές κατευθύνσεις, στις οποίες δουλεύουμε σε αυτή τη θεωρία.

Now you may say: where is it applied? And how? At the moment we have two basic directions, in which we work on this theory.


Η μία αφορά την ενίσχυση της μάθησης.

The one has to do with the enhancing of learning.


Στόχος είναι η δημιουργία ενός πρωτότυπου χώρου διαλέξεων, όπου ο ακροατής μπορεί να διατηρεί την προσοχή του για περισσότερη ώρα και να μπορεί να μαθαίνει περισσότερα από τη διάλεξη.

The aim is the creation of a unique auditorium, where the spectator could retain attention for an extensive amount of time and to be able to learn more things from the lecture.


Αυτό το πετυχαίνουμε καθώς παρακολουθούμε δύο κρίσιμες παραμέτρους: Η μία είναι της προσοχής και η άλλη είναι της εγρήγορσης.

This is achieved while following two critical parameters. The one has to to with attention and the other one with wakefulness.


Όταν ο βαθμός αυτών των δύο έχει πέσει αρκετά ώστε καταλαβαίνουμε ότι πιθανότατα οι ακροατές παίρνουν το λιγότερο από αυτή τη διάλεξη, τότε ενεργοποιείται ένα σύστημα διακριτικών παρεμβάσεων στο χώρο, τις οποίες έχουμε επιβεβαιώσει πειραματικά στο εργαστήριο, ότι όταν συμβούν, ενεργοποιούν το κοινό και αναζωογονούν την προσοχή.

When the grade of these two has fallen enough so that we understand that probably the spectators are not so into this lecture, then a system of discretionary interventions is activated in space, having been experimentally confirmed in the laboratory that when occurred, they activate the audience and refresh the attention.


Έτσι με αυτή τη Sensponsive παρέμβαση καταφέρνουμε οι ακροατές μιας διάλεξης να πάρουν ό, τι περισσότερο έχει να δώσει αυτή και το μόνο που μένει είναι η ίδια η διάλεξη να το δώσει.

Thus, with this Sensponsive intervention we succeed in helping the spectators of a lecture to get more out of it and the only thing that remains is the lecture itself, to give it.


Η άλλη κατεύθυνση έχει να κάνει με κάτι μεικτό.

The other direction has to do with something mixed.


Έχει να κάνει με την έννοια της κατοίκησης και με την έννοια της ψυχολογικής ισορροπίας.

It has to do with the notion of residence and with the notion of psychological balance.


Στόχος αυτής της έρευνας ήταν πώς μπορούμε να αναιρέσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις του ήπιου στρες και κατάθλιψης, πολλές φορές, που προκαλείται από τους έντονους ρυθμούς ζωής και εργασίας του σύγχρονου κόσμου.

The target of this research was how we can undo the negative implications of mild stress and depression occasionally, that are caused by the fast-paced life and work of the modern world.


Για διάφορους λόγους, αυτή η έρευνα εστιάστηκε τελικά πιο πολύ σε ακραία περιβάλλοντα και έτσι βρεθήκαμε να μελετάμε και να κατασκευάζουμε λειτουργικά πρωτότυπα ενός θαλάμου διαβίωσης για τους αστροναύτες στο διεθνή διαστημικό σταθμό.

For several reasons, this research was eventually focused more in edgy environments and so we came to study and construct functional prototypes of a living chamber for the astronauts in the International Space Station.


[μη κατανοητό] Ο στόχος αυτού του συστήματος ήταν να καταλάβει τη διάθεση των ανθρώπων μέσα, έτσι ώστε να αλλάξει τη διαρρύθμιση και τις περιβαλλοντικές συνθήκες, έτσι ώστε να τους βοηθήσει να ηρεμήσουν, καλύτερα, να βρεθούν σε μια ψυχολογική ισορροπία, να ξεκουραστούν περισσότερο και να αντέξουν τη συνέχεια της αποστολής τους.

The aim of this system was to understand the mood of the people inside so that to change the layout and the environmental conditions, such as to help them better calm, to reach a psychological balance, to rest more and endure the rest of their mission.


Μάλιστα, αυτή η έρευνα μάς άνοιξε μια άλλη πόρτα.

Indeed this study opened another door for us.


Μας κάλεσαν στη ΝΑΣΑ, στο Χιούστον και ειδικότερα στο Human Research Program, καθώς αυτή είναι μία από τις ελάχιστες προσεγγίσεις που προτείνει πραγματικά μία λύση για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής ανθρώπων σε μακροχρόνιες αποστολές στο διάστημα.

We were invited by NASA, in Houston and more specifically in Human Research Program, since this is one of the few approaches that really suggests a solution for the improvement of the conditions of the lives of people that go on long-term missions to space.


Κάτι δηλαδή που είναι σχεδιασμένο για το κοντινό μέλλον.

It is something which is designed to happen in the near future.


Νομίζω ότι όλες αυτές οι ιδέες και ειδικά τα πλαίσια εφαρμογής στα οποία οδήγησαν, περιγράφουν πραγματικά ένα παράθυρο στο μέλλον.

I think that all these ideas and particularly the application frames that were their consequences, really describe a window in the future.


Περιγράφουν την εφαρμογή μιας διαδραστικής αρχιτεκτονικής που σκοπό έχει να δημιουργήσει πραγματικά ωφέλιμα περιβάλλοντα, τα οποία είναι απαλλαγμένα από τις αρνητικές επιδράσεις.

They describe the application of an interactive architecture that aims to create really beneficial environments, which are free from the negative effects.


Γενικά αυτό πιστεύω ότι πρέπει να είναι το όραμα της τεχνολογίας.

Generally, I believe that this must be the vision of technology.


Η αισιοδοξία για ένα αύριο, το οποίο θεωρούμε ότι είναι καλύτερο.

The optimism for a future, which is regarded as the best.


Προσωπικά, προκειμένου να διατηρήσω αυτή την οπτική καθαρή, γράφω μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας.

Personally, in order to keep this perspective clean, I write science fiction stories,


έτσι ώστε να ζω νοητικά τους κόσμους που θα ήθελα να φτιάξω.

so as to mentally experience the worlds that I would like to create.


Αλλά το βασικό συστατικό για όλα αυτά είναι οι ιδέες.

But the basic component for all these are the ideas.


Οι ιδέες είναι ζωντανές και πρέπει να διαχέονται.

The ideas are alive and must be diffused.


[ιδέα] Αφήστε τις ιδέες σας να απλωθούν, να μεγαλώσουν, να εξελιχθούν, γιατί μόνο μέσα από αυτές μπορούμε να ζήσουμε τον κόσμο του αύριο, σήμερα.

[Idea] Let your ideas spread out, grow, evolve, because only through them, we can live the world of tomorrow, today.


Ευχαριστώ πολύ.


(Χειροκρότημα)


(Χειροκρότημα) Εγώ σήμερα θα ήθελα να σας μιλήσω για την αξία της αλήθειας στην καθημερινότητά μας.

(Applause) Today I would like to talk to you about the value of truth in our everyday lives.


Καταρχάς λέμε αλήθειες; Ας ξεκινήσουμε από εμάς εδώ σήμερα, ποιοι από εσάς θυμάστε να έχετε πει μία αλήθεια, δεν χρειάζεται να πούμε ποια, σε έναν φίλο, σε έναν σύντροφο, στον εαυτό σας, τον τελευταίο μήνα ας πούμε, για να σηκώσουμε ένα χέρι.

To begin with, do we tell the truth? Let's start with us here today. Who remembers saying something true, we don't need to know what it was, to a partner, to a friend, to themselves, let's say in the past month. Please raise your hand


Ποιος έχει πει μία αλήθεια; Μπράβο λέμε αλήθειες!

if you told the truth. Well done, we are telling the truth,


Χαίρομαι, γιατί δεν ήξερα ποια θα ήταν η αντίδραση του κοινού σε αυτή την ερώτηση.

I am glad, I wasn't sure how the audience would react to that question.


Αλλά όμως τι είναι αυτό που αποκαλούμε αλήθεια; Πολλοί έχουν ισχυριστεί ότι η αλήθεια είναι ένα καθρέφτισμα της πραγματικότητάς μας στο οποίο δεν έχουμε πάντα πρόσβαση, γιατί οι αισθήσεις μας είναι ατελείς.

But what's our definition of truth? Many people believe that truth is a mirror of our reality, to which we have limited access because our senses are imperfect;


Κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται ότι η αλήθεια είναι ένα προσωπικό θέμα, είναι υποκειμενική για τον καθένα από εμάς και αλλάζει με το γίγνεσθαι της ζωής μας.

others claim that truth is subjective and personal to each of us, and changes throughout our lifetime.


Εγώ σήμερα θέλω να αναφερθώ στην αλήθεια όπως την έχει ορίσει ο Ηράκλειτος, ο οποίος μας είπε ότι το αληθές είναι το αντίθετο της λήθης, δηλαδή είναι κάτι που χρειάζεται να αποκαλυφθεί και να βγει στο φως.

Today I want to focus on the truth as defined by Heraclitus, who told us that the truth is the opposite of oblivion, something that needs to be unveiled and brought into the light.


Αυτή η αλήθεια συνδέεται με πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας, όντως, συνδέεται με την πραγματικότητα, μας αποκαλύπτει πτυχές της, εντείνει την κατανόηση και την αντίληψη του κόσμου μας, προωθεί την αυτογνωσία και την αυθεντικότητα της προσωπικής μας έκφρασης, ενώ πολύ συχνά οδηγεί στην ειλικρίνεια και στη λήψη αποφάσεων.

This truth is indeed linked to many aspects of our everyday lives. It is connected to our reality and reveals aspects of it, it enhances our understanding and perception of our world, it increases our self-awareness and authenticity of our self-expression, while it often leads to honesty and effective decision-making.


Στο δικό μου προσωπικό μονοπάτι η αλήθεια έχει ανέκαθεν συνδεθεί με την αρχιτεκτονική και με την πόλη.

In my own personal path, the truth has always been connected to architecture and the city.


Τώρα θα μου πείτε, τι σχέση μπορεί να έχει η πόλη με την αλήθεια; Ο θεωρητικός αρχιτέκτονας Λούις Μάμφορντ μας έχει πει ότι η τελική αποστολή της πόλης είναι να εντείνει τη συνειδητή συμμετοχή του ανθρώπου στη συμπαντική και ιστορική διαδικασία.

You could ask, what's the connection between the city and the truth? According to architectural theorist Lewis Mumford, "the supreme office of the city is to further man’s conscious participation in the cosmic and the historic process.


Αυτός ο πολλαπλασιασμός όλων των διαστάσεων της ζωής, μέσα από τη συναισθηματική ένωση, τη λογική επικοινωνία, την τεχνολογική αριστοτεχνία και πάνω από όλα τη δραματουργική αναπαράσταση, έχει υπάρξει το σημαντικότερο καθήκον της πόλης στην ιστορία.

This amplification of all dimensions of life through emotional communion, rational communication, technological mastery, and above all dramatic representation, has been the supreme duty of our cities throughout our history".


Αυτή ρήση με έκανε να σκεφτώ ότι οι πόλεις μας λειτουργούν περίπου σαν επιταχυντές, δηλαδή επιταχύνουν διαδικασίες, σχέσεις, γεγονότα, μέσα στα οποία υπάρχουμε εμείς, με τις αξίες μας και με τον τρόπο ζωής μας, δηλαδή οι πόλεις δημιουργούν αλυσιδωτές αντιδράσεις που αυξάνουν τη συνειδητότητά μας.

This quote made me think that our cities function as accelerators. They accelerate processes, relationships, and events within which we exist, with our values and with our lifestyle. Our cities create chain reactions that increase our awareness.


Το ενδιαφέρον εδώ είναι ο τρόπος.


Ο Μάμφορντ μας λέει ότι αυτό συμβαίνει μέσα από τη συναισθηματική ένωση, τη λογική επικοινωνία, την τεχνολογική αριστοτεχνία και τη δραματουργική αναπαράσταση.

According to Mumford, increased awareness happens through emotional communion, rational communication, technological mastery and dramatic representation.